مشخصات کتاب

سرشناسه : حق جو، محمدحسین، - 1333

عنوان و نام پدیدآور : چشم، نگاه و چشمک/ نوشته محمدحسین حق جو

مشخصات نشر : قم: فاطمه الزهرا(س)، 1379.

مشخصات ظاهری : ص 172

فروست : (معارفی از قرآن و عترت علیهم السلام 14)

شابک : 964-5968-46-15500ریال

یادداشت : این کتاب قبلا در سالهای مختلف توسط ناشرین متفاوت منتشر شده است

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس

موضوع : اخلاق اسلامی

رده بندی کنگره : BP247/8/ح 7چ 5 1379

رده بندی دیویی : 297/61

شماره کتابشناسی ملی : م 80-10746

پیشگفتار

شکر مخصوص خدای متعال است و درود و رحمت الهی بر محمد - صلی الله علیه و آله -، و نفرین و عذاب ابدی بر دشمنان مکتب الهی و دشمنان پیروان مکتب الهی باد.

بارها از کوچه و خیابان که عبور میکردم جوانان (پسر یا دختری) را مشاهده میکردم که بیهدف قدم میزنند، تکیه به دیواری کردهاند، دو نفری، سه نفری با هم سخن میگفتند و خلاصه گویا منتظر فردی هستند که او را ببینند، بخندند، چشمک بزنند، بقول خودشان دلی بدهند و قلوهای بگیرند، حالی کنند، نامهای رد و بدل کنند نمیدانم دیدهاید نامههای پرآب و رنگ آنها را.

او مینویسد: عزیزم، دارم در فراقت میمیرم روی نامهاش عکس قلبی است که تیر سه شاخهای هم از او عبور کرده و میگوید این تیر سه شاخه فراق توست که قلب مرا مجروح کرده.

چهرهای را تصویر کرده که قطرات اشک از گونههایش سرازیر است.

گیسوانی را کشیده که سفید شده، قامتی را کشیده که خمیده شده، اندامی را کشیده که لرزان است، پیکری

را تصویر کرده که گوشت ندارد، اینها و صدها ترسیمات دیگر دلیل عشق و علاقه او به این است...

... اگر به من توجه نکنی خودم را میکشم، اگر جواب ندهی بهتر است قبل از اینکه بدانم جوابم را نمیدهی صاعقهای بیاید و مرا برباید، یا زلزله آید، و یا سیلی آید و مرا در آغوش گیرد و...

دختر نامه را میخواند، پسر نامه را مطالعه میکند، عجبا! چه کنم؟ چه گویم؟ جان او در معرض خطر است، ولی غافل از اینکه این دام است، صیاد هم برای به دام انداختن صید، دانه گندم و ارزن میگستراند تا دام را صید کند و...

وقتی جواب نیامد، توجهی نشد و... دختر یا پسر یا هر دو از راه دیگر وارد میشوند: واقعاً چه چهرهای، بهبه چه چشمانی، چه ابروانی، چه اندامی، چشمان پرفروغ تو دل مرا آتش زده، صحبت کردن، خندیدن، نگاه کردن تو مرا آرامش میدهد، چه وقاری، چه ادبی چه عاطفهای و...

بارها و بارها از دانشجویان خود شنیدم که میگفتند چندین ترم است که گرفتار شدهایم و از زندگی بازماندهایم.

چه طلاقها به خاطر همین روابط بوجود آمده و چه نزاعها بخاطر همین امور انجام شده است.

چه خودکشیها، دگرکشیها، اعتیادها، انحرافها، تصادفها، افتتحصیلیها، تهمتها و محرومیت از آینده درخشان و پشیمانیها و... که از همین امور بوقوع پیوسته است.

دانشآموز، دانشجو سرکلاس درس است اما همه حواسش به دوست... خود است وقت قرارش، استاد، معلم کوشش میکند، رنج میبرد، نیرو بکار میگیرد، اعصاب خودش را آزرده میکند تا بتواند درس را تفهیم کند اما او

به فکر لحظات ملاقات است، چه بگوید؟ او چه خواهد گفت وی چه جوابی بدهد و...

در همین راستا چه ازدواجهای ناخواستهای که انجام نشده است، چه آبروریزیهائی که بوقوع نپیوسته است، برخی مواقع با اولین نامهای که رد و بدل میشود، مدرکی خواهد بود برای مشکلات آینده که راه چاره ندارند.

جوانان پشیمان شده و نادم گشته را در مراحل گوناگون دیدهام و درد دلشان را از طریق نامه، حضوری، تلفنی متوجه شدهام و زندگی پرماجرای آنها را نیز درک کردهام به حالشان انسان متأثر میشود، حتی گاه گریه میکند که عجب این جوان ساده و سالم چرا و چطور بدام افتاده است.

گاه دیده میشد دانشجویی خوش فکر و مستعد بعد از گذران یک یا دو ترم درس را رها کرده و دنبال ولگردی رفته است.

محصلی را انسان مشاهده میکند که یک مرتبه سر از دادگاه، زندان، حد، تعزیر، اعدام، رجم و... در میآورد، علت چه بود؟

جوانان عزیز باید توجه داشته باشند که این آخرین حربهای است که دشمن بکار برده تا جامعه اسلامی ما را فرسوده کند و دوباره سلطه خویش را اعمال نماید.

اینکه روزبروز میزان افزایش و گسترش مجلات مبتذل و محرّک افزوده، فیلمهای ویدئو حتی گاه بطور رایگان برای نوجوانان نشان داده میشود و عکسهای انحرافی به فرزندان من و ما و شما هدیه میگردد و اینکه دختران به خودنمائی و پسران به جلوهگری مانوس شدهاند و به این امر هم افتخار میکنند و حتی اگر فردی دوری کند او را مسخره میکنند.

اینکه روزبروز بر دامنه مفاسد اجتماعی افزوده

میشود که پرونده دادگاهها تأیید این ادعای ماست، و خودارضائی، دگرارضائی، کجارضائی و... رشد فزایندهای یافته است.

اینکه علم و دانش جوئی به ولگردی و بیهودهگرائی مبدّل شده، طرح و نقشه دشمن است تا دوباره مردم ما را به روزگار قبل از انقلاب برگرداند.

دشمن دیده از راه جنگ، محاصره اقتصادی و محرومیتهای سیاسی بجایی نرسیده، درصدد است از این طریق جامعه را رو به فرسودگی بکشاند.

ما در این کتاب چندان به بعد سیاسی امر کاری نداریم زیرا که خود مجموعهای گسترده را طلب میکند، هدف ما آثار و عواقب این روش در فرد و خانواده و جامعه است.

قلب مکتب و دین برای شما میطپد و برای فردای شما نگران است که مبادا آیندهای ننگین و وابسته را برای خود تأمین کنید.

ما شما را دوست داریم و برای آینده شما سعادت و کمال را خواهانیم.

نمیخواهیم شما را در حال پشیمانی شاهد باشیم.

دوست داریم شما را از پشیمانی و نگرانی آینده نجات دهیم.

میخواهیم شما را به آرامش و اطمینان دل رهنمون باشیم. میخواهیم از نگرانیهای ده سال بعد برهانیم.

تلاش ما این است شما برادر و خواهر گرامی با یک رفتار طبیعی بدن خود یعنی «یک نگاه تو و چشم او (یا) چشمک او و نگاه شما» از زندگی آینده باز نمانی و به دره سقوط واقع نگردید، آنگاه فریاد بلندت و نالهات زیاد که بداد من برسید.

اطباء میگویند پیشگیری از درمان راحتتر و سادهتر است.

در این کتاب حدود 40 داستان از تاریخ دور و نزدیک است

که برآیند نگاه پاک و ناپاک را برای شما ترسیم میکند تا خود تصمیم بگیری که کدام مسیر را برگزینی.

درصددیم که شما را با وقایع تاریخ آگاه سازیم و عوامل موفقیّت در زندگی را تبیین نمائیم خود شاهد باشید که پاکان چه نتائجی گرفتند و ناپاکان به چه بدبختیهایی گرفتار شدند.

خود ببینید که اینگونه ولگردیها، بیبند و باریها و هوسرانیها روش زندگی چه کسانی بوده و فرجامش به کجا منتهی شده است.

خود بنگرید که پیرو چه نیروی درونی هستید آیا روشتان الهی است یا شیطانی، نتیجه خوب دارد یا پشیمانی.

این یکی از بیماریهای مسری جامعه است و پیر و جوان، زن و مرد بدان گرفتارند و باید درمان گردد و پندگیری از تجربیات گذشتگان عامل مهمی در این راستا میتواند باشد.

امید است این تلاش کوچک که فقط برای نجات نسل جوان نگاشته شده مورد توجه خدای متعال قرار گیرد و دختر و پسر ما را در مسیر پاکی و عفت یاری دهد و دشمنانشان و آنان که میخواهند فرزندان این مرز و بوم را به فساد بکشانند نابود گرداند.

شکر خدای را که این کتاب کوچک منشأ تأثیر زیادی را برای نسل جوان بود زیرا دهها نامه بعد از چاپ این کتاب به دفتر این بنیاد رسید که حاکی از توجه جوانان و تأثیر کتاب بوده بطوری که در مدت کمتر از یک سال 5 بار چاپ شد.

برخی نوشته بودند که ما میخواهیم در برابر این بیداری که از طریق کتاب شما پیدا کردهایم کار مثبتی برای شما یا بنیاد انجام دهیم

باید گفت که بهتر است اینگونه کتابها را به دوستان خود اهداء کنید و یا به آنها معرفی نمائید، باشد که شما هم موجب بازگشت یک جوان گول خورده شوید که در پیشگاه ایزدمنان مورد توجه خواهید بود.

تاریخ تجدید نظر 22/11/70

محمدحسین حقجو - حوزه علمیه قم

قم - صندوق پستی 759

چشم نعمت الهی

خدای متعال نعمتهای فراوانی در اختیار بشر قرار داده که اگر انسان بخواهد آنها را بشمارد در این زمان و مکان محدود دنیا ممکن نیست قرآن نیز میفرماید: اگر بخواهید نعمتهای خدا را شمارش کنید توان ندارید⁽¹⁾انسان غرق در نعمتهای الهی است بگونهای که برایش یک حالت طبیعی و معمولی پیدا شده و از سپاسگزاری نعمتهای الهی فراموش نموده است و بلکه گاهی از مواقع آن نعم را در مسیر معاصی و گناهان بکار میبرد و گمان میکند که دربرابر آن نعمتها مسئولیتی ندارد در صورتی که خدای متعال فرمود: در برابر قدرت بینائی، شنوائی و درکتان پرسش خواهید شد.⁽²⁾

از سوی دیگر فکر میکند نعمتها برای او پیوسته و همیشه خواهد بود در صورتی که خدا فرمود: اگر سپاسگزاری نعمتها را نمائید آنها را برایتان محفوظ میداریم و افزایش میدهیم اگر ناسپاسی کنید و در راه غیرالهی بکار ببرید از آنها محرومتان میداریم.⁽³⁾

و نیز در دنیا و آخرت به مشکلات دچارتان میکنیم.

حال آنها که در برابر نعم الهی سپاسگزار نیستند بلکه آنها را در مسیر گناه و معصیت بکار میبرند حتماً دچار ناراحتیهائی در دنیا و آخرت میگرداند.

یکی از راههای تداوم نعمتها و افزایش آنها سپاسگزاری از خدای متعال است و از آن

مهمتر بهرهگیری از آن نعم در راه اطاعت دستورات الهی و نیز استفاده نکردن در مسیر معصیت و گناه است، این خود بهترین راه برای افزایش و بقاء نعم الهی است.

برخی از نعمتهای الهی باواسطه به ما بهره میدهند مانند: زمین، خورشید، سیارات، اقیانوسها، حیوانات، پرندگان و گیاهان و...

برخی نعمتها بدون واسطه ما را بهره میدهند مانند: چشم و گوش و دست و زبان و عقل و دستگاه گوارش و...

هرکدام از این دادههای الهی از اهمیّت خاصی برخوردارند که جای سخن در این مختصر نیست.

کارآئی چشم

فقط در این بخش به مناسبت موضوع کتاب راجع به ثمرات و آثار چشم اندکی توضیح میدهیم:

یکی از مهمترین کانالهای درک معلومات و تجربیات است.

یکی از پرکارترین و فعالترین عضو بدن انسان است.

بسیاری از داشتهای علمی از طریق چشم بدست آمده است.

عضوی است که منتقل کنند بیشترین لذتهای گوناگون است.

همین چشم است که رنگها را به شما تفهیم میکند و مناظر زیبا را به ذهن منتقل میکند تا از آنها بهره ببرید.

این چشم یک دستگاه ظریف و دقیق و مجهزی است که انواع و اقسام عکسهای رنگی، سفید و سیاه، از دور و نزدیک، یک بعدی، چند بعدی را میگیرد که اگر دقت کنید در هنگام نگاه کردن حتی کمترین تفاوتها را در ذهن شما ترسیم میکند و در مواقع لزوم دقیقاً شما را نسبت به منظره زمان گذشته آگاه میکند و حتی میتوانید از آن منظره گذشتههای دور در حال حاضر نیز لذّت ببرید، متأثر و ناراحت

شوید و...

برای این چشم خدای متعال زمینههای گوناگون را قرار داده تا بشر بتواند از آن بهرهبری کند، برای دنیا و آخرت خود زاد و توشه شایسته تأمین کند نه اینکه کولهباری از گناه را برای خود تأمین نماید، کارهایی که چشم میتواند انجام دهد فراوان است.

چشم در دو راه

یکی از کارهایی که از چشم برمیآید نگاه به مناظر حرام و چشمچرانی است که بدبختی مادی و معنوی خود را در دنیا و آخرت تأمین خواهد کرد.

چشم در دادگاه الهی

لذا خدای متعال در موارد گونهگون فرموده که چشم شما مورد توجه خاص ما و مأموران ما قرار دارد.

و نیز در کلام معصومین - علیهم السلام - آمده است که مؤمنین باید خیلی مراقب چشمهای خود باشند:

از اعمال چشم و... پرسیده خواهید شد.⁽¹⁾

وظیفه انسان در برابر چشم این است که او را به مناظر حرام آلوده نکنید.⁽²⁾

بسیاری از نگاهها پشیمانی ببار میآورد.⁽³⁾

اگر مراقبت از چشم

شود (در رابطه با نگاهها) برتریهای انسان افزونی پیدا میکند.⁽¹⁾

اگر از دیدگان مواظبت نکنی روز قیامت گریان خواهی بود.⁽²⁾

اگر انسان چشمش را از نامحرم حفظ کند پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - برای او ضمانت بهشت را فرموده است.⁽³⁾

چشمچرانی تیری است زهرآلود از ناحیه شیطان ایمان هدف قرار میگیرد.⁽⁴⁾

کسی که از نگاههای بیمورد به مناظر حرام خودداری کند توفیق دیدار عظمت و جلالت الهی را در عالم ملکوت مییابد.⁽⁵⁾

اگر نگاهتان را کنترل کنید زمینهساز دیدن عجائبی (از جهان ملکوت و ملک) میشود.⁽⁶⁾

جلوگیری از نگاههای شیطانی (نگاه به مناظر حرام) موجب میشود خدای متعال طعم ایمان را در دل انسان جلوه دهد.⁽⁷⁾

نگاههای پیدرپی موجب میشود که شهوت تحریک گردد و خود این زمینهساز فتنه و انحراف است.⁽⁸⁾

اگر نگاه انسان موجب تحریک شهوت گردد قلب و فکر انسان از تصور و تفکر در عاقبت کارها ناتوان میگردد.⁽⁹⁾

انسان وقتی نگاهش به سیمای زن یا مردی میافتد چشمش را ببندد و یا به آسمان متوجه گردد (از ترس قرار گرفتن در گناه) خدای متعال بلافاصله یکی از حوریههای بهشتی را به عقد او درمیآورد.⁽¹⁰⁾

کسانی را که از نگاه به نامحرمان خود را حفظ میکنند روز قیامت همه مردم در حال ارزیابی اعمال خود میباشند و حال آنکه این افراد در سایة عرش الهی در امنیت بسر میبرند.⁽¹¹⁾

خدای متعال خشم و غضب میکند به زنی که شوهر داشته باشد (یا مردی که زن داشته باشد) و به مردان غیر نگاه خاص داشته باشد، اگر کسی چنین کند خدای متعال اعمال نیکش را پاک میکند... اگر ادامه

داشته باشد بر خداست که او را به آتش عذابش بسوزاند بعد از آنکه در قبر او را عذاب کرد.⁽¹⁾

نگاه به مناظری که نهی شده موجب تحریک شهوت و رشد مفاسد میگردد.⁽²⁾

نگاه به مناظر حرام موجب میگردد در قیامت دیدگان انسان پر از آتش گردد مگر اینکه توبه کند.⁽³⁾

دیدگان و نگاهها کمینگاه شیطان است.⁽⁴⁾

از نگاههای اضافی پرهیز کنید زیرا شما را به بیهودهگرائی میکشاند و به غفلت (از خدا، قیامت، آینده، وظیفه) دچار میگرداند.⁽⁵⁾

تکرار تاریخ

چهارده قرن قبل قرآن کریم و کلمات معصومین - علیهم السلام - به نکاتی امت مسلمان را توجه داده که برخی از آنها عملاً در جوامع بشری محقّق شده و در کتب مختلف هم ذکر شده و بعضی از آنها نیز هنوز برای بشر تجربه نشده اگرچه واقعیّت دارد.

در این بخش به برخی آثار اجتماعی آنها اشاره میگردد باشد که زمینهساز توجه مردم قرار گیرد:

گرچه گناه در پیشگاه خدا از زشتی و پلیدی خاصی برخوردار است و ناسپاسی در برابر نعم الهی است و شایسته نیست بنده خدا عصیان الهی را برخود روا دارد، زیرا خدای متعال نعمتهایی را که در اختیار بشر گذاشته برای این بوده که زمینهساز کمال و رشد او باشد، ولی در هر صورت اگر این بعد هم در ذهن انسان کمرنگ باشد و انسان سعادت و خوشبختی خود را در دنیا هم بخواهد باید از گناهان الهی، انسانی خود را به دور دارد، چون همانطور که میکروبهای جسمی یک آثار فردی و اجتماعی و معنوی دارند گناهان هم در برابر فرامین الهی یک آثار جسمی، روحی، فردی، اجتماعی

خواهند داشت که به برخی از آنها در این قسمت اشاره میشود:

درآمد گناه

آری صدها آثار دیگر فزایندگی فساد در جامعه بوجود میآید و در این گذر به برخی از آنها اشاره شد.

آثار خانوادگی

علاوه بر اثار منفی که ذکر گردید آثار دیگری در چشم ناپاکی (که خود یک گناه کبیره محسوب میگردد) وجود دارد که به برخی آنها اشاره میکنیم.

اینکه میگوئیم گناه کبیره است بخاطر این است که روایات فراوانی داریم از نگاه کردن همراه با لذت تعبیر به زنا شده است همانگونه

که پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمود: زنای چشم نگاه کردن است.⁽¹⁾

البته اگر عواقب وخیم این مسئله با دقت بررسی شود میتوان گفت که این نگاه گناهساز است و اکثر زناها، لواطها و در نتیجه طلاقها، نزاعهای خانوادگی، انحرافها و... از همین نگاهها بوجود آمده است، برخی جوانان بخاطر یک نگاه به انحرافهای گوناگونی مبتلا شدهاند: خودکشی کردهاند، دگرکشی کردهاند، فرار نمودهاند، زندگی علمی آینده خود را به خطر انداختهاند، به اعتیاد مبتلا شدهاند، به بیماریهای جنسی و جسمی مبتلا شدهاند، آبروی خود و خانواده خویش یا طرف مقابل را برده و یا در معرض خطر قرار دادهاند.

چه بسا یک نگاه، به حیثیت یک قشر، صنف، گروه، جمعیت خاص ضربهای جبرانناپذیر وارد کرده است، و موجبات سلب اعتماد از اجتماع را مهیّا کردهاند و آخرت خود و دیگران را به رکود کشاندهاند.

سنت الهی

از روایات استفاده میشود که برخی از اعمال نیک و زشتی را که انسان انجام میدهد بر آینده اش در همین دنیا نمود پیدا میکند، مثلاً بیاحترامی به پدر و مادر موجب میشود فرزندان انسان به او بیاحترامی کنند، عیوب مردم (مؤمنین) را پخش کردن و طعنه زدن موجب میشود انسان به همین عیب مبتلا گردد، بیتوجهی به گرفتاریهای دیگران انسان را در همین دنیا مبتلا میسازد، پرخاش به معلّم و مربّی نیز...

یکی از اموری که برآیند دنیوی علاوه بر آثار اخروی دارد نگاه به نوامیس دیگران است. کسی که به ناموس مردم تجاوز کند (نگاه، لمس و...) روا دارد، بداند ناموس او را هم دیگران در جای دیگر مورد تجاوز قرار خواهند داد، چنانکه

امام صادق - علیه السلام - فرمود: کسی که بدنبال زنان مردم نگاه کند دیگران نیز دنبال ناموس او نگاه خواهند کرد.⁽¹⁾

و نیز فرمود: از تجاوز به زنان دیگران خود را پاک کنید تا ناموستان پاک بماند.⁽²⁾

شاعر هم گوید:

هر کس افتد نظر در پی ناموس کسان پی ناموس وی افتد نظر بلهوسان

و این است یک سنت الهی که سنت الهی هم قابل تغییر نیست.⁽³⁾

آری برادر و خواهر بدان اگر شما دنبال زن و مرد، دختر و پسر دیگران هستی دیگراان هم بنابر سنت الهی دنبال ناموس تو هستند.

اگر مردی دنبال دختر و زن مردم بیفتد و چشمچرانی کند بداند در خیابان، کوچه، مجلس دیگری نیز، بلهوس دیگری مشغول بهرهوری و تجاوز (اگر چه با نگاه، لمس، متلک و...) به دختر، خواهر، مادر و زن اوست.

اگر زنی نگاه به مرد و پسری دارد بداند شوهر او نیز در جای دیگر همین خیانت را انجام میدهد و نیز برادر و فرزندش هم در معرض خطر خواهند بود.

البته نگاه کردن در برخی موارد با شرائطی اشکال ندارد:

کند.

از امام صادق - علیه السلام - پرسیدند: آیا وقتی زنی میرود مرد به پشتسر او نگاه کند اشکال دارد؟

حضرت فرمود: آیا شما خوشحال میشوید کسی به همسر، خواهر، مادر، عمه، خاله و... شما نگاه کند؟

عرض کردند: خیر یابن رسول الله.

حضرت فرمود: هرچه برای خود دوست نداری برای دیگران نیز دوست مدار.⁽¹⁾

شاعر هم گوید:

هر چه بخود نمیپسندی با کس مپسند ای برادر من

رسول خدا - صلی الله علیه و آله - فرمود:... و هر کس چشمان خود را پرکند از دیدن زنی که دیدنش بر او حرام است خدای عزوجل در روز قیامت دو دیده او را با میخهای آتشین پرنماید و آنها را پر از آتش کند تا وقتی که درباره مردم حکم نماید، آنگاه امر صادر شود که او را بدوزخ برید.⁽²⁾

و نیز فرمود: کسی که چشمش را از حرام پرکند (در نگاه کردن) روز قیامت خداوند او را در آتش میاندازد مگر اینکه توبه کرده باشد و از کردار خود پشیمان شده باشد.⁽³⁾

آثاری که در نگاه وجود دارد بیش از این است که بتوان در این جزوه گنجاند.

قانون متقابل

برخی گمان میکنند فقط مردان نباید به زنان نگاه کنند در صورتی که قرآن کریم نگاه کردن زن به مرد و مرد به زن را مورد نظر قرار داده و از نگاه کردن هر دو گروه نهی کرده است.⁽⁴⁾

زن چشمپاک و مرد

چشمپاک هر دو مورد توجه و اهمیت قرار گرفته و برای هر دو ثواب و پاداش جالبی در نظر گرفته شده.

همانگونه که نگاه مرد به زن پیآمدهای ناشایستی را دربر دارد، نگاه زن به مرد هم نیز آثار شومی دارد، چه بسا اختلافات و نزاعهای خانوادگی که ریشهاش همین نظرچرانی و نگاههای تند خواهد بود.

خیانت چشم زن و مرد هر دو مورد نکوهش اخلاقی، اجتماعی، عقلی میباشد، با وجود اینکه این روش را روانشناسان یک بیماری دانستهاند شامل زن و مردی که چنین رفتاری را داشته باشند میگردد.

همانگونه که نگاه مرد محرک است، نگاه زن نیز محرک است، با این تفاوت که زن محدودیتهائی دارد ولی مرد نسبتاً آزادتر میباشد، اگر این خصوصیت در زنی باشد بیشتر در معرض نابودی و خطر و بدبختی هست تا مرد.

مرد زمینههای نجات برایش مهیّاتر است تا زن.

لذا توصیه میشود که خواهران عزیز از این صفت خود را بدور بدارند.

خواهری نوشته بود که موهای دست معلمان را هرگاه نگاه میکنم تحریک میشوم.

برادری گفت: نگاه به یک دختر عابر موجب شد تمام زندگیم را از دست بدهم.

مردی نوشته بود: نگاه به یک خانم مرا به جرائم و جنایات جوناگونی وادار کرد.

محصلی که ادعا میکرد تا سال چهارم دانشگاه تمام نمراتم کمتر از 18 نبوده با یک نگاه تمام نبوغ و استعدادهایم تباه شد.

و... برادری نوشته بود...

و خواهری نوشته بود...

ظاهر سازی

... ساختمانهایی که توسط افراد بیتعهد و بیدین ساخته میشوند شنیدهاید که معروف شدهاند به خانههای بساز و بفروش،

نه پایه دارد، نه دیوار، نه آهن مناسب و نه دربهای مناسب بکار رفته، نه زیرسازی دارد و نه محکمکاری فقط یک ظاهرسازی، رنگآمیزی، سنگکاری، زیباسازی و بس بعد از مدت کوتاهی مخارج شروع میشود.

ماشینهای قراضه را معمولاً با یک رنگآمیزی جذاب و تند و تیز، تودوزی جالب خریدار را گول میزنند، پس از خرید و مقداری استفاده اشکالات و معایب یکی پس از دیگری بروز میکند.

برای فروش لوازم برقی که از اصالت و معروفیت خاصی برخوردار نبوده و از استحکام و مقاومت کافی بهرهمند نباشند به انواع و اقسام کلکهای هنری و تبلیغاتی تمسک میکنند تا کالای خود را به مردم قالب کنند.

ولی صاحبان کالای محکم و تضمینی شاید خیلی به ظواهر کالاهای خود هم توجهی نداشته باشند.

صاحب کالای ارزشمند چون نگرانی ندارد کارش را روی روال طبیعی انجام میدهد.

دختر و پسر هم که از نظر معنوی و ظاهری کاستی ندارند مرتکب ظاهرسازی نمیشوند، دختر و پسری که دچار اشکال و ایرادی هستند از خود و اقوام خود تعریف بیجا میکنند، به لباس و آرایش و بزک خود توجه زیاد دارند و اینگونه ظاهرسازیها دوام و ثباتی ندارد و زودگذر خواهد بود.

معمولاً یک نگاه نمیتواند تمام برتریها و کاستیها را نشان دهد، اگر هم نشانگر برخی امور باشد اصل مسئله که ایمان و پاکی و پایداری و ادب و... است نامعلوم خواهد ماند.

چه بسا مواردی پیش آمده که دختر، پسری با یک نگاه شیفته هم شدهاند و بدون توجه به آینده و تذکرات بزرگترها زندگی جدیدی را آغاز کردهاند ولی

پس از زمانی کوتاه مشکلات یکی پس از دیگری بروز کرده و چارهای نیافتهاند غیر از جدائی، نزاع، انحراف و...

کوتاه سخن اینکه به ظاهر افراد نباید توجه کرد حتی ممکن است که این ظاهرسازی دامی برای صید شما برادر یا خواهر باشد.

مثلاً پسری که هنوز مخارج اولیه خود و زندگی آینده خود را نمیتواند تأمین کند با راههای گوناگون، یک ماشین از دوستش میگیرد و یا کرایه میکند و هی جلو جنس مخالف خود ویراژ، میرود، سبقت میگیرد، بوق میزند و... تا او را به خود متوجه کند همین که دل طرف را جذب کرد. هی بهانه میآورد که این تعمیرگاه بیانصاف ماشین ما را درست نکرده، روز دیگر وسیله دوست دیگرش را میگیرد و میگوید از او حوصلهام سررفته بود فروختم و...

دختر خانمی هم وقتی که میخواهد از خانه بیرون بیاید از انواع و اقسام وسایل آرایش و بزک استفاده کرده و تمام ایرادهای خود را رفو میکند و ظاهرسازی مینماید و به خیابان و یا محل وعده خود حاضر میشود و...

اگر کسی دارای اصالت خانوادگی باشد نیازی به جلوهگری و طنازی و... ندارد، بلکه خود اصالت و شخصیت و معنویت و ایمان او دلها را بسوی او جلب خواهد کرد، و زندگی واقعی خود را آغاز خواهد کرد.

لذا توصیّه میشود برادران و خواهران گرانقدر اگر هم کاستی در جنبههای ظاهری و معنوی و خانوادگی دارند پیش خدا خود را محبوب کنند او هم همه دلها را به سوی شما متوجه خواهد کرد زیرا اگر تلاش خود را در این راه خلاف بکار برید

که نظر دیگران را جلب کنید بر فرض که توجه آنها به شما جلب شد فردا هم میگوید خودت خواستی نامه نوشتی، اشاره کردی، پیغام دادی، چشمک زدی و... اما اگر خدا این رابطه را سامان دهد این مشکلات بعد را هم در پی نخواهد داشت.

ظاهرسازی

گرچه اسلام به تمیزی، نظافت، خوشبو بودن توجه زیادی کرده، ولی اگر این امور موجب تحریک دیگران گردد قطعاً حرام است، اصولاً زن و مرد یک حالت جلوهگری بقول قرآن «تبرج» نسبت به جنس مخالف دارند، ولی زن از این نکته بیشتر میتواند بهره جوید زیرا از زمینههای بیشتری برخوردار است.

اینکه خانمها وقتی میخواهند خیابان بروند لحظاتی را مشغول صافکاری، رنگآمیزی، طراحی، آرایش، پالایش سر و صورت و اندام خود میکنند برای این است که در نظر دیگران جلوه کنند، بیچاره مردشان همیشه در انتظار وقتی هست که همسرشان میخواهد از منزل خارج شود عروسی برود، مجلس مهمی برود و... نگاهی به حلال خود بکند و لذت ببرد.

خوب وقتی زن برای مردان نامحرم بزک کند مردان هم از زنان بزک کرده خیابان لذت میبرند.

خواهر! خیلی به جلوهگری موقتی، وعدههای بیحساب، موقعیتهای دروغی، علاقه نشان دادن مردان دلگرم نباش که اگر کسی این خصوصیات را واقعاً میداشت نیاز نداشت همسر کنار خیابانی انتخاب کند و دنبال همسر پیادهرویی و سرکوچه بنشین و تو خیابان لوسبازی درآوردن برود، میرفت با پدر و مادر و بزرگان فامیلشان و یک مورد مناسب را پیدا میکرد. خیلی باعزت و احترام فرد مورد نظرش را انتخاب میکرد و آداب و رسوم معمولی و زمینه ازدواج آبرومندانه

را فراهم میکرد، چرا دنبال این و آن ناشناخته آن هم مخفیانه برود.

برادر خیلی به چهره سفید، نورانی، خوش آب و رنگ و... زنان توجه نکن (ممکن است اینها مصنوعی باشد و یا وسیله انحراف باشد) اگرنه دختر سالم، متشخص و باوفا در کوچه و خیابان دنبال شوهر نمیگردد، بلکه عفت خود را حفظ میکند تا بااحترام و عزت از او خواستگاری کنند و آغاز مستحکمی را داشته باشد و زمینهساز آینده و آخرت خوبی باشد.

اگر پایه زندگی اساسی و حساب شده نباشد پایان رنجآوری خواهد داشت، آخر همه زندگی که مقام، مدرک، زیبائی، اندام، چشم، ابرو، شهرت و... نیست، بلکه اول زندگی یک مقداری تأثیر دارد ولی بعدها مسائل دیگری مانند: ایمان، صداقت، پاکی، ادب، عاطفه، خانهداری، بچهداری، همسرداری و... اساس زندگی را پایدار میدارد.

آیا زیبایی ملاک برتری است؟

یکی از مسائلی که برخی از جوانان را رنج میدهد و گاه احساس حقارت میکنند و مشکلاتی را برای خود و دیگران مهیا میسازند مسئله زیبایی است.

گاه این مشکل از خانواده بوجود میآید، مادر و پدر، برادر و خواهر، دائی و... میگویند فلانی از فلانی زیباتر است، فلانی زشت است، او روی دستمان میماند، برو سیاه برزنگی، برو بدترکیب، بدقیافه، تو دیوانهای، عقل نداری، اگر خوشگل بودی، چه میکردی و...

اگرچه اینگونه اهانتها حتی به فرزند خود گناه کبیرهای است که تدارکش در دنیا و آخرت مشکل است.

پدر و مادر و... حق ندارند اینگونه اهانتهایی داشته باشند، زیرا اسلام نکاتی را یادآور شده است که موجب زیبائی کودک میگردد.

ممکن است پدر و مادر مقصّر باشند یا اینکه آب

و هوا، غذا و حوادث پیشبینی نشده و... دست بدست هم بدهند و یک دختر یا پسر نامتناسبی را تحویل دهند.

البته این نکته قابل تذکر است که دیدگاه هر فردی از نظر ظاهری زیبائی در یک خصوصیتی جلوه میکند، زیبائی هم از نظر افراد متفاوت است ممکن است یک صورت بنظر فردی غیرقابل تحمّل باشد و برای دیگری خیلی هم جذاب و گیرا باشد.

ملاک برتری

البته به نظر اسلام ملاک ارزش و برتری مسائل زودگذر و ظاهری نیست اگرچه به این امور هم بیتوجه نیست، بلکه نهادهای پاینده و قابل افزایش مورد توجه است، آن چیزها ارزش است که زمینهساز قوام و پایداری خانواده و نیز سبب تقرب و نزدیکی بخدا باشد.

زیبائی چهره، چشم و ابرو، لب و دهان، و بینی، سفیدی یا سبزه بودن زن و مرد، خوشاندام بودن و... که ظاهراً دیده میشود در صورتی ارزنده است که در درون فرد ایمان، وقار، ادب، صداقت، پاکی و... قرار داشته باشد و گرنه خود این مسائل زمینهساز از هم گسستن خانواده میگردد.

چه بسا افرادی بخاطر ظاهر جذاب پیوند زندگی خود را آغاز کردهاند ولی چون از نظر معنوی ضعف داشتهاند به ورطه سقوط و پرتگاه بدبختی کشیده شدهاند، آنان که گمان میکنند این عوامل ظاهری ارزشمند است و باید فقط ملاک پیوندها این باشد سخت در اشتباه هستند.

زیرا پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - فرمود: از سبزی روئیده شده در بین زبالهها و کثافات پرهیز کنید.

عرض کردند یا رسول الله - صلی الله علیه و آله - مقصود

شما چیست (خضراء الدمن)؟

فرمود: زن زیبائی که در خانواده پست و بیاخلاقی پرورش یافته باشد.⁽¹⁾

اگر دختر و پسر زیبا و خوشاندامی در یک خانواده غیر متدیّن رشد کنند احتمال زیاد دارد که از سلامت معنوی و عفّت واقعی برخوردار نباشد.

اصولاً هر برتری اگر در کنارش ایمان، عقل و وجدان باشد ارزش پیدا میکند.

اگر دختر یا پسری زیبا باشند ولی عقل نداشته باشند، ایمان نداشته باشند نه اینکه سعادتبخش نیست بلکه مصیبتبار میباشد، گاه دختر یا پسر خود مقید هستند ولی از نظر فکر و اندیشه و اراده ضعیف هستند و به دام صیادان جامعه گرفتار میشوند، این است که باید انگیزه و ملاک ازدواج ایمان باشد، تجربه نشان داده که این امور بدون معنویت سعادتبخش نخواهد بود.

ممکن است در ذهن این سؤال پیش آید که پس چرا زیبارویان زودتر سامان مییابند؟

باید گفت بخاطر اینکه این اشتباه جامعه است که زیبائی بدون ایمان، تشخص، ادب را بهتر میداند از سیما و اندام متوسط اما باایمان و اراده قوی.

ما باید خود ملاکهای واقعی را ارج نهیم تا به مرور ضدارزشها فراموش و ارزشها رشد یابد.

از آن سوی به آنانکه از نظر خودشان احساس ضعف ظاهری میکنند توصیه میکنیم که به جای جلوهگری، طنازی و... به افزایش جنبههای معنوی و انسان خود بپردازند و از خدا و ائمه - علیهم السلام - بخواهند یک مورد مناسب را برای آنها بوجود آورند.

در زمان نه چندان دوری موارد مناسبی را خدا تأمین خواهد کرد، ولی کسی که بخواهد با مثلاً فلان کمبود ظاهری

هی گناه کند، دیگران را به گناه وادار نماید بداند هیچ جاذبیت معنوی نخواهد یافت و...

آری در روایات به این امر توصیه شده که زنان شوهران برجسته و نیکو صورت و سیرت برگزینند و مردان هم زنان زیبا و جذاب انتخاب کنند ولی این بدان معنی نیست که باید تمام نظر زیبائی باشد بلکه باید میزان ایمان او بالاتر باشد، اگر زیبائی، برتری مرد یا زنی مثلاً 50 درجه باشد و پایه ایمانی او 80 درجه نباشد باید بداند که زندگی موفقیتآمیزی نخواهد داشت زیبائی و برتری زیاد منهای ایمان خطرآفرین است.

و این یک امر طبیعی است هرچه بلند و تنومندی درخت افزوده گردد باید ریشههایش قویتر باشد. و گرنه درخت ثبات ندارد.

هرچه میزان مصرف برق بیشتر باشد باید قدرت تحمل سیمهای داخلی یک ساختمان و کنترل و کابل ورودی به خانه قویتر باشد و گرنه موجب آتشسوزی و نارسائی در سیستم برقی میگردد.

هرچه ارتفاع ساختمان و امکانات آن و تأسیسات آن بیشتر باشد باید پایه و اساس ساختمان قویتر باشد.

هر برتری مادی و ظاهری که در انسان وجود دارد اگر در کنارش بلکه بیشتر از او ایمان، ادب، وجاهت نباشد همان برتری شکستآفرین خواهد بود.

البته این انحصار به جوانب ظاهری ندارد حتی برتری غیرمستقیم هم همین خطر را دارد.

مثلاً دختری یا پسری که دارای علم، مدرک، تخصص و... هستند همین امکان خطر برایشان وجود دارد.

اگر پدر و مادر پولداری داشته باشند همین مشکل در سرراهشان خواهد بود.

صورت یا سیرت

اگر پدر و مادر شهرت، شخصیت

اجتماعی داشته باشند و در طرف دیگر کمتر باشد قطعاً دچار نارسائی و مشکلات میگردند.

اینکه در اسلام شأن، کفویت، همگونی مطرح است روی همین اساس است، بله اگر ازدواج ناهمگونی از نظر ظاهری صورت گیرد ولی از جهت معنوی همسان باشند خوب است.

مثلاً ازدواجی صورت گرفته که در یک طرف برتری ظاهری، اجتماعی، خانوادگی وجود دارد.

همراه باایمان قوی و اعتقاد به خدا و قیامت خوب است ولی اگر ایمان ضعیف و این جهات برتری داشته باشد نسبت به طرف مقابل قطعاً بداند مشکل خواهد بود و در برخی مواقع حتی غیرقابل حل میشود.

پدر و مادرها، دختر و پسرها، اقوام و خویشان (رابطهها) باید به این نکته مهم توجه داشته باشند که جنبههای ظاهری و دهان پرکن بنیاد اساسی زندگی را نمیسازد بلکه ایمان و انسانیت و پاکی است که زندگی را مستحکم و پایدار میدارد.

چه بسا زندگیها بخاطر همین امور ظاهری که ملاک ازدواج بوده از هم گسسته شده است.

پیشگیری یا درمان

پسری نوشته بود: آنقدر مادرم از همسرم از نظر زیبائی و جنبههای ظاهری تعریف کرد که دیگر من هیچ مسئلهای در نظرم حائر اهمیت نبود بعد از ازدواج و تحمل مشکلات فراوان و تذکرات به روشهای گوناگون ناچارم با چند فرزند از او جدا شوم، حال میفهمم که مادرم چه اشتباه بزرگی کرده...

پسری دیگر نوشته: آنقدر مال، مقام و موقعیت و... دختر، پدر و مادرم را از خودبیخود کرده بود که آن همه اشکالات را ندیده بودند و بعد از ازدواج همانها نسبت به انتخاب خودشان به من اعتراض داشتند که زنت این

است چه رفتاری، چه کرداری، چه گفتاری دارد... خوب بابا خود شما انتخاب کردید و...

ما در تاریخ دیدهایم، خواندهایم که چه بسا افرادی بودهاند که از جهات ظاهر بسیار دارای کمبود بودهاند ولی چون از نظر ساختار معنوی والا بودهاند یک زندگی خوب و شایستهای را بدست آوردهاند.

ما توصیه میکنیم که آنانکه احساس ضعف و کاستی در جهات ظاهری میکنند حتی اگر چارهای برای بازسازی ندارند دنبال افزایش جنبههای معنوی بروند و روابط معنوی خود را بیافزایند، خدای منّان برای آنان آینده خوبی را سامان خواهد داد.

اگر کسی توکّل به خدا نماید در هر کاری خدا او را یاری خواهد کرد⁽¹⁾زیرا که عزت، عظمت و والائی از آن اوست.⁽²⁾

پیشگیری

اصولاً هر کسی دارای برتری باشد عوامل گوناگونی او را تهدید میکند که برای نجات از آنها باید زمینههایی را مهیّا سازد تا آن عوامل زمینهساز جدا شدن نعمت و برتری از او نگردد.

کسی که مقام دارد، فردی که شهرت دارد، انسانی که شعور دارد، آنان که درک خوب دارند آنها که دین دارند و افرادی هم که زیبائی دارند عواملی در جامعه وجود دارد که زندگی آنها را تهدید میکند.

زیبائی را هرکس داشته باشد در معرض خطر است، در معرض آزمایش است و...

حضرت یوسف - علیه السلام - با اینکه از خاندان نبوت و رسالت بود ولی برتری معنوی او موجب شد برادرانش به او حسادت بورزند و چنان ماجرائی را برایش بسازند و زیبائی وی زمینه تحمل آن همه مشکلات مانند: تهمت، زندان و ناراحتی را مهیّا ساخت.

مواظب

باشید

دختر و پسری که از برتری و زیبائی، وجاهت، جذابیّت برخوردار است باید بداند بیشتر او در معرض خطر است.

خیلی عشقها، محبتها، روابط پایه و اساس ندارد مگر در پرتو بنیاد الهی و انسانی تشکل یابد.

اسلام برای جلوگیری از روابط ناسالم و ناشایسته بیاناتی را بیان داشته که قابل توجه هست.

کسی که زیباست باید بداند هزاران دام و مکر برایش گسترده شده که برخی از آنها کاملاً عامل بدبختی است، برخی از آنها بسیار موقّت و زودگذر است، گاهی هم جنبه انحراف و بدبختی است، برخی از آنها موجب پشیمانی و آبروریزی خواهد بود.

لب پرتگاه

کسی که برتری ظاهری دارد، جمالی دارد باید بداند که این جمال ظاهری را باید در راه کمال واقعی بکار گیرد، اگر بغیر این صورت باشد جمالش موجب رکود میگردد و برای همیشه گرفتار مصائب سختی خواهد بود.

کسی که با حرکات، عشوهگری، گفت و شنودش زمینه جلب توجه دیگران را مهیّا میسازد باید بداند که گاه یک نگاه کاشانهای را به هم میزند در نتیجه او هم زندگیش متلاشی میشود.

گرچه باید زن و مرد مؤمن و متعهّد نگاه خود را کاملاً کنترل نمایند ولی زن و مرد باید به گونهای ظاهر شوند که موجب جلب توجه و نگاه دیگران نگردند.

دلبری نکن

باید به این نکته توجه کرد که اگر کسی زمینهساز دلبری دیگران گردد در زندگی روی سعادت و خوشبختی را نخواهد دید، از همه مهمتر علاوه بر عقاب آخرت در همین دنیا کاشانهاش از هم پاشیده میگردد.

چون همین یک

نگاه ممکن است او را از زندگی دنیا و آخرت بازدارد، وی را از رفاه و آسایش محروم گرداند و هرگاه که بیاد آورد نفرین میکند، تنفر درونی پیدا خواهد کرد، خوب به این جمله کوتاه از (خ - ر - تهران) توجه کنید او می گوید:

در ازدواج اصلی هم با مشکلاتی مواجه شدم که هرگاه بیاد میآورم آن لحظات و جلوهگری او را از وی متنفر میگردم که اگر او نبود من این زندگی بهم ریخته را نداشتم.

سخنان طلائی

برای همین است که اسلام بعنوان پیشگیری تذکرات گهرباری داده است:

زن نباید گفتارش بگونهای باشد که عشوهگرانه و محرّک باشد.⁽¹⁾

زن نباید طوری راه برود که صدای کفش، حالت راه رفتنش را دیگران متوجه شوند.⁽²⁾

زن نباید برای غیرهمسر خود زینت (آرایش) کند.⁽³⁾

زن و مرد نامحرم (یا محرمی که ترس تحریک باشد) نباید در یک مکان تنها باشند.⁽⁴⁾

هر زنی که از روی هَوی و هوس به مردان اجنبی و نامحرم نگاه کند خداوند اعمال نیک او را که تا آن وقت انجام داده محو میکند و اگر به بستر غیرشوهر خود رود بر خداوند متعال است که او را با آتش بسوزاند پس از آن عذابی که در عالم قبر و برزخ بر او روا داشته است.⁽⁵⁾

زن نباید پوشش نازکی داشته باشد که بدننما باشد.⁽⁶⁾

پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - نهی فرمود: که زن با مرد نامحرم بیش از حد ضرورت سخن بگویند.⁽⁷⁾

پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - فرمود: بوی بهشت از فاصله 50 هزار سال قابل استفاده

است ولی کسی که به پدر و مادر خود بیاحترامی کند و مردی که نسبت به عفت خانوادهاش بیتوجه باشد بهرهای از بوی بهشت نمیبرد (یعنی اینقدر از بهشت دور است)

سؤال کردند یا رسول الله - صلی الله علیه و آله - چگونه است این مرد؟

فرمود: اجازه میدهد ناموسش (زمینههای زنا را بوسیله جلوهگری، خودنمائی و...) در بین جامعه ظاهر گردد.⁽¹⁾

شیطان و کارهای او

پیامبر گرامی - صلی الله علیه و آله - فرمود: وقتی که شیطان از درگاه خداوند متعال رانده شد، به خدا عرض کرد: خدایا مرا به زمین فرستادی، مرا از خود راندی پس خانهای برای من قرار بده.

خداوند فرمود: خانهات را حمام قرار دادم.

گفت: محلی برای نشستن من قرار بده.

فرمود: بازار و سرگذرها و چهارراهها.

گفت: غذائی برایم قرار ده.

فرمود: آن غذائی که اسم خدا برده نشده باشد.

گفت: نوشیدنی برایم قرار بده.

فرمود: هر مایعی که مستکننده باشد.

گفت: گویندهای برایم قرار بده.

فرمود: ساز و آواز و موسیقی.

گفت: چه بخوانم؟

فرمود: شعر.

گفت: روشی برایم قرار ده.

فرمود: شرارت و عداوت.

گفت: چه بگویم؟

فرمود: دروغ.

گفت: وسیله صیدی برایم مقررا کن.

فرمود: زنان⁽²⁾

طبیعی است در این موارد که جای شیطان است انسان مؤمن و زیرک و فهمیده باید دقت کند.

همانگونه که از مراکز میکروبزا باید اجتناب کرده و مراقب بود از این مراکز هم که جایگاه شیطان است باید اجتناب کرد و خداوند هم فرمود: شیطان برای انسان دشمن آشکار و قطعی

است.

پس طبیعی است که دقت زیاد باید کرد.

چشمک زنها

... چهارراههای فرعی به اصلی، اصلی به فرعی را دیدهاید، نزدیک میدان، موقعی که رفت و آمد در چهارراهها کم میشود، مخصوصاً شبها، اداره راهنمائی و رانندگی چراغهایی را نصب کرده که پیوسته خاموش و روشن میشوند، گاه چراغ قرمز است، گاه چراغ زرد، گاه سه چراغ (زرد یا سرخ) است و گاه زرد و سرخ است و... برای آنها هم فرقی ندارد اتومبیلی که از چهارراه عبور میکند چه باشد، مدل بالا باشد یا مدل پایین، تمیز است یا کثیف، قراضه باشد یا نو، خوشرنگ باشد یا بدرنگ، راننده او جوان باشد یا پیر، مرد باشد یا زن، باسواد باشد یا بیسواد و...

شما میدانید که چشمک زدن این چراغها بدست خودشان نیست با نصب یک دستگاه الکترونیکی این کار پیوسته انجام میشود و لذا سرچهارراه پلیس نباشد رانندهای که عجله دارد اگر تعهد نداشته باشد توجهی به او نمیکند ولی اگر همین امر و نهی را پلیس انجام دهد برای راننده پذیرشش بیشتر است.

حتی برخی افراد دچار بعضی حرکات در اعضاء هستند که در روانشناسی تیک گویند به این صورت که یکی از اعضاء آنها یک حرکت فوقالعاده دارد مثلاً گوشه لباس حرکتی دارد، انگشتش تکان میخورد و... نباید این حالتهای افراد برای انسان آگاه جلبنظر کند زیرا او دارای بیماری روحی است.

برخی دختر و پسرها، مرد و زنها به علل گوناگونی که بعد ذکر خواهد شد یک چنین حالتی پیدا کردهاند و کاری به طرف مقابلشان ندارند که کیست، چگونه است او فقط کارش این است که

غمزه آید، طنازی کند، کرشمه کند، لبخند بزند، چشمک بزند، اشاره کند، نگاه ملیح کند چهره خود را یک حالت خاصی بدهد و...

برخی افراد بیتجربه با یک چشمک بیاحساس و بیاساس، بیمعنا و بیهدف خود را گرفتار میسازند و زندگی خود و دیگران را با مشکلاتی دچار میسازند.

او فردی مریض است، فریاد میزند، گریه میکند، بیتابی دارد، روانکاوان گویند او را درمان کنید، جلو عکسالعملهای ظاهری او را بگیرید به او توجه نکنید، بیاعتنایی کنید بلکه اگر نمیتوانید او را تحمل کنید از وی دور شوید. هرچه به او فشار بیاورید، محدود کنید روحیه او آزردهتر میگردد.

کسی که مست شراب است باید او را بخود واگذاشت هرچه بخواهی جلوگیری کنی او بدتر میکند، باید بیاعتنائی کرد، وقت نصیحت و موعظه نیست، باید از او دور شد.

کاسب گرانفروش، کمفروش را باید با او معامله نکرد، احترام نکرد، توجه نکرد.

کسی که عادت کرده به یک خلاف باید قانون جلو بگیرد و تا او جلوگیری نکرده انسان باید خودش را از او نجات دهد، دور سازد، سگها را نباید اذیّت کرد، پای روی دمش گذاشت، سنگ به او زد.

مار گزنده را نباید دنبالش کرد، تحریک کرد، با دقت و مراقبت باید از او دور شد، با اشیاء خطرناک نباید بازی کرد، دستکاری کرد و... عقرب طبیعتش نیشزدن است نباید به او نزدیک شد و او را تحریک کرد و...

برخی پسر و دخترها نیز عادت به چشمک دارند، کارشان ضربهزدن روحیههاست، دوست دارند دیگران را به خود متوجه کنند، دوست دارند دل دیگران را آزار

دهند.

دیدهاید برخی از موتوریها چطور ویراژ میدهند، بیدست میروند، یک دست میروند، چرخ جلو موتور خود را بالا میبرند و... چرا چون میخواهند نظر فلان دختر را بخود جلب کنند، او میخواهد دل طرف را ببرد، او میخواهد لحظاتی را در فکر دیگری قرار گیرد و...

اگر بیماری که سرماخورده، تب کرده، در بدنش ایجاد عفونت شده، عطسه کند، آب بینی و چشمش روان شود و بر روی صورت و... جاری گردد باید با او چه برخوردی کرد حتماً خواهید گفت باید او را به پزشک رساند و معالجه کرد. نه اینکه او را از کار برکنار کرد و...

بیماریهای جسمی آثاری دارند که معمولاً مردم میدانند ولی متأسفانه بیماریهای روحی را مردم نمیشناسند و آثار آنها را نیز نمیدانند.

یکی از بیماریهای روحی هیستری است که برخی از دختران و پسران گرفتار آنند، عیب و بیماری اساسی نیست ولی باید درمان کرد و گرفتار این نوع افراد نشد، تصور نکرد که این یک حالت طبیعی و واقعی است بلکه یک حالت خیالی و بازتاب یک بیماری روانی و روحی است.

ملاک انسانیت

ت-ن آدم-ی ش-ریف اس-ت ب-جان آدم-یت نه همین لباس زیباست نشان آدمیت

اگر آدمی به چشم است و زبان و گوش بینی چه میان نقش دیوار و میان آدمیت

خور و خواب و خشم و شهوت سبعیت و جهل و ظلمت حیوان خبر ندارد زجهان آدمیت

ب-ه حقیقت آدمی ب-اش و گ-رنه م-رغ ب-اشد که همین سخن بگوید به زبان آدمیت

م-گر آدم-ی ن-بودی ک-ه اس-یر دی-و م-اندی که فرشته ره

ندارد به مکان آدمیت

اگ-ر ای-ن درن-ده خ-وئی ز طبیعتت ب-میرد همه عمر زنده باشی به روان آدمیت

رسد آدم-ی ب-جائی ک-ه ب-ه ج-ز خ-دا نبیند بنگر که تا چه حدست مکان آدمیت

ط-یران م-رغ دی-دی ت-و زپ-ای ب-ند شهوت بدر آی تا ببینی طیران آدمیت

ن-ه بیان فضل کردم ک-ه نصیحت ت-و گ-فتم هم از آدمی شنیدم بیان آدمیت ⁽¹⁾

آژیر خطر

آنگاه که پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - به معراج تشریف بردند نمونههایی از عذابهای الهی را نسبت به بندگان مشاهده کردند که به برخی از آنها بمناسبت بحث کتاب اشاره میکنیم.

البته ناگفته نماند که این روایت را حضرت عبدالعظیم (ره) فرمود که از امام جواد - علیه السلام - شنیدم که آن حضرت از اجداد بزرگوارش تا امام علی - علیه السلام - و ایشان نقل کردند که آن حضرت فرمود: روزی رفتم خدمت پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - دیدم فاطمه - سلام الله علیها - نیز آنجاست و پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - گریه میکند، عرض کردم آقا چرا گریه میکنید.

فرمود: یا علی وقتی معراج رفتم در آن شب زنانی از امتم را در عذاب شدید دیدم.

زنی را دیدم که به موی سرش آویزان بود و مغز سرش (از شدت عذاب) میجوشید از جبرئیل - علیه السلام - پرسیدم؟

فرمود: زیرا آن زن موی سرش را از مردان بیگانه نمیپوشانده.

زنی را دیدم که گوشت بدن خود را از غیظ و ناراحتی میجود و شعله او را فراگرفته بود

از جبرئیل پرسیدم؟

فرمود: زیرا برای نامحرم آرایش و زینت میکرده.

زنی را کر و کور و لال در تابوت آتش دیدم در حالی که مغز سرش از بینی او درآمده بود از جبرئیل پرسیدم؟

فرمود: زنی بوده که خود را به مردان نامحرم نشان میداده، جلوهگری میکرده، و از زنا فرزنددار شده و به گردن شوهرش انداخته.

زنی را دیدم که گوشت بدن او را از همه طرف با قیچی میبریدند از جبرئیل پرسیدم.

فرمود: زیرا خود را به مردان نشان میداده و به آن میل داشته.

زنی که سرش بشکل خوک و بدنش بشکل الاغ بود زیرا او سخنچینی میکرده و دروغ میگفته.

زنی که به صورت سگ در آتش غوطهور بود و از دهانش آتش بیرون میآمد و فرشتگان الهی با گرزهای آتشین بر سر و صورت او میزدند زیرا او زنی رقاصه و خواننده بوده است.

زنی را دیدم که...⁽¹⁾

نظر باز ودید مردم به او

بارها شنیده شده، دیده شده که مردم افراد نظرچران را مورد نکوهش قرار میدهند، او را مذمت میکنند، گاه در برابر چشم خودش نکوهش میکنند و گاه هم پشتسرش میگویند، نه بابا او بدچشم است، چشمپاک نیست، چشمچران است میخواهد آدم را بخورد، بیتربیت چقدر نگاه میکند، مثل اینکه خودش مادر و خواهر و ناموس ندارد.

آهای بابا چه خبره، جلوت را نگاه کن الآن به درخت خورده بودی و...

این کار اثر دیگری این است که اعتبار اجتماعی انسان کاهیده میگردد و مردم با یک دید کمبهائی به اینگونه اشخاص مینگرند، اعتماد مردم در کارهای دیگر نیز نسبت به او

کم میشود، از جامعه طرد میگردد و اکثر مردم با دید حقارت به او نگاه میکنند.

خلوت با شیطان

اشاره

2- سه دام شیطان!

1- خلوت با شیطان

... روزی حضرت موسی - علیه السلام - نشسته بود، ابلیس در حالیکه لباس رنگارنگی پوشیده بود وارد شد لباس رنگارنگ را از تن درآورد و کنار گذاشت و نزد حضرت موسی - علیه السلام - آمد و به او سلام کرد.

حضرت موسی - علیه السلام - پرسید: تو کیستی؟

گفت: من ابلیس هستم.

حضرت موسی - علیه السلام - گفت: خدا مرگت دهد چرا اینجا آمدهای؟

گفت: بخاطر مقام و منزلتی که نزد خدا داری آمدهام تا سلامی بگویم.

حضرت موسی - علیه السلام - گفت: آن چه جامهای بود بر تن داشتی؟

گفت: بوسیله آن قلب انسانها را متوجه خود میکنم.

حضرت موسی - علیه السلام - فرمود: چه چیز است که اگر در انسان باشد تو بر او مسلط میشوی؟

گفت: اول اینکه خود برتربین باشد، تکبر داشته باشد.

دوم: اعمال خودش را زیاد تصور کند.

سوم: اینکه گناهانش را فراموش کند.

سپس شیطان گفت: من تو را از سه چیز برحذر میدارم:

اول آنکه با زن نامحرم در یکجا خلوت مکن که من سومی بوده و هر دو را فریب میدهم...!⁽¹⁾

2- سه دام شیطان!

روزی شیطان نزد حضرت موسی - علیه السلام - آمد و گفت تو پیامبر خدا هستی و من از مخلوقات گنهکارم، میخواهم توبه کنم تو از خدا بخواه تا توبهام را بپذیرد.

حضرت موسی - علیه السلام - پذیرفت و برای او دعا کرد، خداوند فرمود:

ای موسی شفاعت تو را در حق او میپذیرم به او بگو که بر قبر حضرت آدم - علیه السلام - سجده کند تا توبهاش را بپذیرم.

حضرت موسی - علیه السلام - با شیطان ملاقات کرد و گفت: با سجده بر قبر آدم - علیه السلام - توبهات پذیرفته میشود، شیطان گفت: من بر آدم در وقتی که زنده بود سجده نکردم، اینک چطور بر قبر او که مرده است سجده کنم، هرگز چنین کاری نخواهم کرد.

آنگاه گفت: ای موسی - علیه السلام - تو بخاطر آنکه شفاعت مرا نزد خدا نمودی حقی برگردن من پیدا کردی من به تو نصیحت میکنم که در سه جا به یاد من باش تا هلاک نشوی:

اول: وقتی غضب کردی مرا یاد کن (و بترس) که روح من در آن زمان در قلب تو و چشم من در چشم تو میباشد.

دوم: در جنگها بیاد من باش زیرا در آن هنگام من رزمندگان را به یاد زن و بچه و خویشان و اقوامشان میاندازم تا پشت به جبهه کرده و فرار کنند.

سوم: آنکه با زن نامحرم در یکجا ننشین که من بین تو و او وسوسه خواهم نمود.⁽¹⁾

اشتباه

یکی از مسائلی که معمولاً افراد نظرباز میگویند این است که ما مدتها این لذت و بهره مفت و رایگان را میبریم و گرفتار هم نشدهایم، ما زرنگ هستیم، دقت میکنیم، گول نمیخوریم ولی غافل از اینکه کار یکبار اتفاق میافتد شما در این داستانهایی که در آینده خواهد آمد و مطالعه میکنید خواهید دید چه افرادی و با چه خصوصیاتی بدام

افتادهاند و چه عواقب ناشایستی آنها را بخود متوجه ساخته است، و از این امور گذرا و موقت چه عواقب شومی بدنبال داشته اگر انسان اندکی بخود بیاید و ارادهاش را قوی کند، از خدا یاری بخواهد، از وسوسههای شیطان بخدا پناه ببرد و دنبال این امور نرود راحتتر است.

از عواقبی که هیچ راه فرار ندارد و آبروی دنیای او را در معرض خطر قرار میدهد یا اینکه آثار شوم خانوادگی، اجتماعی، جسمی و... برایش پیش میآید و علاوه آخرتی بس پرمشقت را درپیش خواهد داشت.

امام علی - علیه السلام - فرمود: انسان دوبار عمر نمیکند تا یکبار تجربه بدست آورد و بار دیگر از تجربههایش بهرهبرداری کند.

پس چه خوب است شما خواهر و برادر عزیز از تجربیات کافی که گذشتگان برای یک لحظه چشمچرانی خود بدست آوردهاند درس بگیرید و خود نخواهید آزمایش کنید چون دیگران آزمایش کردند و عقلانی نیست که باز شما همان سیری که دیگران رفتهاند و ضرر کردهاند شما نیز آن راه را طی کنید بلکه بهتر است قبل از کسب پشیمانی و بدبختیهای گوناگون مراقبت چشم خود باشید.

آری خوب است بعنوان تجربهآموزی یک بار سیره پاکان را مطالعه کنید تا ذرهای از دریای بیکران عفت و پاکی را بچشید زیرا اگر برای خدا از گناه چشمپوشی کنید همانطور که در قصههای آینده خواهد آمد لذتی خواهد داشت که هرگز مزه لحظهای از آن را به دنیا و آنچه در دنیا است نخواهید داد.

کبوتربازان

فوت، فوت، بیه، بیه، بیه، پرپر، فوت، فوت، فوت، فوت، فوت، فوت...

اینطرف نگاه میکند، آن طرف

را مینگرد، بالا میرود، دست میزند، فریاد میزند، بهبه ببین پرپری چطور برایم صید میآورد، کبوترها را به طرف خود جلب میکند...

یکی از کارهایی که معمولاً جوانها گرفتار آن هستند و ساعتها وقت خود را صرف آن میکنند، وقت خود را هدر میدهند و در کنارش معمولاً صدها گناه و معصیت مرتکب میشوند کبوتربازی است.

البته توجه کردن به حیوانات از اموری است که اسلام بدان توصیه کرده است، اکثر انبیاء عظام یکی از شغلهای قبل از پیامبریشان چوپانی بوده است و توجه به پرندگانی مانند مرغ و خروس، کبوتر نیز دارای، اهمیت بیشتری است.

در روایات آمده که نگهداری حیوانات و پرندگان موجب برداشتن بلاها میشود ولی این روایات در شرائط خاصی محقق میگردد، اگر زمینهساز گناهان نگردد.

افرادی که با نگهداری حیوانات و پرندگان موجب ناراحتی دیگران گردند قطعاً کار حرامی را مرتکب میشوند و در زمره متجاوزین به حقوق مردم قرار میگیرند و از عقوبت در دنیا و آخرت برخوردار خواهند شد.

اگر بوی، سر و صدا، پشه و مگس و حیوانات گزنده و خزنده که از لازمه نگهداری آنها است زمینهساز آزردگی همسایگان گردد و یا بهداشت همسایگان و محیط و مردم را در معرض خطر قرار دهد قطعاً حرام است و گناه محسوب میگردد.

اگر نگهداری حیوانات و پرندگان امنیت و آسایش دیگران را در معرض خطر قرار دهد گناه بزرگی محسوب میگردد.

گاهی ممکن است این بیتوجهیها ضررهای مالی برای دیگران داشته باشد که شخص زمینهساز، مورد مؤاخذه قرار خواهد گرفت، اگرچه در دنیا نباشد

در دیار دیگر حتماً معاقب میشود.

در برخی مواقع موجب ضرر جسمی و روحی میگردد که او در این پیآمد شریک است، در بعضی وقتها هست که گناهان دیگری را دربردارد.

آری اذیت کردن دیگران خصوصاً اگر مؤمن و متدین باشد عواقب شومی دارد تا آنجا که پیامبر خدا - صلی الله علیه و آله - فرمود:

«کسی که مؤمنی را اذیب کند مرا آزرده است و کسی که مرا بیازارد خداوند را آزار داده و کسی که خدا را بیازارد لعنت خدا و ملائکه و مردم بر او باد.⁽¹⁾

آری کبوتربازی بعنوان یک بازی و تفریح در بین جوانان مطرح است ولی نمیدانند که چه عواقب زشتی دربر دارد.

ما بطور اجمال برخی از پیآمدهای آن را یادآور میشویم:

«... حمید که گهگاهی کبوتربازی میکرد یک روز با خوشحالی آمد از پشتبام پایین و گفت مادر یک کبوترجانانه گرفتهام، هنوز حرفش تمام نشده بود که زنگ منزل به صدا درآمد، رفت دم در یک مرتبه فریاد حمید بلند شد، کوروش که کبوترباز باسابقهای بود شروع کرد به فحاشی کردن و کتک زدن، چرا کبوتر

مرا گرفتهای؟

و تا توانست حمید را زد، برادر حمید، سعید آمد بیرون تا برادر خود را در خون غلطان دید به طرف کوروش حمله کرد، برادر دیگر حمید جواد آمد و...

سرانجام کار به چوب و چاقو و...

پلیس آمد و همه را به زندان برد و خلاصه حمید جان سپرد و کوروش هم برای همیشه به زندان محکوم شد...»⁽¹⁾

مؤمنین از لغو و لهو و بیهودهگرائی دوری میگزینند.⁽³⁾

آیه متذکر میشویم:

الف: اعمال نیک و شایسته انسان بوسیله اذیت دیگران نابود میگردد.⁽¹⁾

ب: اعلام جنگ با خداست.⁽²⁾

ج: کسی که مؤمنی را اذیت و آزار دهد خدا را ناراحت کرده است.⁽³⁾

د: کسانی که مؤمنین را اذیت کنند گناه بزرگی را مرتکب شدهاند.⁽⁴⁾

هرکسی که مؤمنی را اذیت کند در همین دنیا دیگران او را آزار خواهند داد.⁽⁵⁾

از مجموع این فصل بخوبی میتوان سود جست که این کار اگر چه خود حرام نیست و حتی نگهداری آن در برخی موارد ثواب دارد ولی چون زمینه گناهان گوناگونی را فراهم میکند خود گناه است و شایسته است انسان مؤمن، باغیرت، جوانمرد و فهمیده از این کار دوری گزیند، بجای آن بکارهای بهتری اهتمام ورزد.

ورزش چشم و مراقبت از آن

ورزش همانگونه که برای اعضاء بدن انسان مفید است و ماهیچهها و بافتهای بدن را فعال و پویا میکند و آنها را از فرسودگی رها میکند.

گاهی که برخی از اعضاء بدن در یک حالت خاصی قرار گیرند اعلام خستگی مینمایند و انسان احساس میکند که برای تنوع نیاز به یک تنش فوقالعاده دارد.

در خوردن غذا نیز اگر تنوع نباشد جذب و دفع لازم انجام نمیشود به مرور در دستگاه گوارش و سیستمهای وابسته به آن اختلال بوجود میآید بگونهای که گاه موجب اختلال در متابولیسم (سوخت و ساز بدن) میشود و انسان در برابر کوچکترین ویروس و میکروب به زانو درمیآید و مریض

میشود.

آری چشم هم اگر نیاز واقعی خود را تأمین نکند و ورزش لازم انجام نگیرد به مرور مبتلا به نارسائیهای بینائی میگردد. در برخی موارد دچار بیماریهای مزمن و مسری میگردد.

چون موضوع کتاب راجع به چشم است لازم بود در این قسمت به برخی از ورزشهای چشمی و میوهها و چیزهایی که برای تقویت چشم موثر هستند اشاره شود اگرچه به برخی از آنها در کتاب «حفظ و تقویت حافظه» اشاره شده است.

میدانید مهمترین عضوی که واردات فکری را جذب میکند چشم است، تمام دیدنیها و خواندنیها از طریق چشم انجام میشود.

اگر انسان به روند بیولژی چشم (چشم شناسی) و فیزیولژی چشم (شناخت کارهای چشم) دقت داشته باشد خواهد فهمید که عضو بسیار مهمی میباشد.

اکثر حواس ما از طریق چشم متأثر و خوشحال میشوند و حتی دستگاه گوارش و بقیه اعضاء بدن ما هم تأثیر قابل توجهی دارد جای سخن مفصل نیست ولی بطور گذرگوئی این که چشم نعمت بسیار مهم و ارزشمندی است.

کسی که مطالعه میکند، راه میرود، رانندگی میکند، فیلم میبیند، گردش میکند، خیاطی میکند، کارهای هنری، صنعتی، کشاورزی و... میکند.

نیاز به ورزش چشمی دارد تا بتواند پیوسته ماهیچهها و بافتهای چشم و دستگاه عظیم آن از شادابی کافی برخوردار باشد.

اگر ورزش چشمی انجام نشود نارسائیهای مختلف زودتر به سراغ افراد میآید نزدیکبینی، دوربینی، خسته شدن از مطالعه و... بخاطر عواملی است فراوان از جمله آنها نبود ورزش است.

در اینجا ابتدا به چند ورزش چشمی اشاره میکنیم:

سپس به 3 سانتیمتری نگاه کنید (10 بار)

نور وارد نشود را انتخاب کنید روی چشمها قرار دهید و آنگاه به آن فضای تاریک با دقت نگاه کنید.

این ورزش خیلی برای رباطها و ماهیچهها و نیز بافتهای عصبی چشم مفید هستند.

چیزهایی که موجب تقویت میشوند:

کنید.

عوامل معنوی در تقویت چشم

همانگونه که برخی نگاهها از نظر معنوی از کارآیی چشم میکاهد بسیاری امور هستند که نور چشم و بهرهوری آن را زیاد میکنند که به بعضی از آنها اشاره میکنیم:

مراقبت از چشم:

همانگونه که برخی چیزها اعضاء بدن را تقویت میکنند و یا فعال مینمایند برخی کارها و چیزها هستند که برای اعضاء بدن مضر هستند، آری همین نفع و ضرر هم در دنیای گیاهان و حیوانات قابل مشاهده هست، اعضاء مادی بدن