مشخصات کتاب

سرشناسه : احمدی جلفایی، حمید، ۱۳۵۷ -

عنوان و نام پدیدآور : سیمای حجاب و عفت در آیات و روایات: شامل ۲۶۵ آیه و حدیث پیرامون مسائل حجاب و عفت زنان/ مولف حمید احمدی جلفایی، [احمد عالیشأنی].

مشخصات نشر : قم: آستانه مقدسه قم،انتشارات زائر، ۱۳۹۲.

مشخصات ظاهری : ۱۷۵ص.؛ ۲۱×۱۴/۵ س م.

فروست : زائر، انتشارات آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه؛ ۱۸۱.

شابک : ۵۰۰۰۰ ریال: 978-964-8567-68-7

یادداشت : چاپ چهارم.

موضوع : عفت -- جنبه های مذهبی -- اسلام

موضوع : عفت -- جنبه های قرآنی

موضوع : حجاب -- جنبه های مذهبی -- اسلام

موضوع : حجاب -- جنبه های قرآنی

شناسه افزوده : عالیشأنی، احمد

رده بندی کنگره : BP۲۵۰/۵۵/الف۳س۹ ۱۳۹۲

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۶۳۲

شماره کتابشناسی ملی : ۳۴۴۴۲۸۷

اشاره

سیمای حجاب و عفّت در آیات و روایات

شامل 266 آیه و حدیث

پیرامون مسائل حجاب و عفّت زنان

نویسندگان:

حمید احمدی جلفایی ـ احمد عالیشأنی

احمدی جلفائی، حمید 1357 -.

سیمای حجاب و عفت در آیات و روایات / حمید احمدی جلفائی؛ احمدی عالیشائی. - قم: زائر، 1385.

183 ص. 9-68-8567-964

9 س 3 الف 17/230 PB

حجاب و عفّت زن در آیات و روایات

نویسندگان :··· حمید احمدی جلفائی - احمد عالیشأنی

ناشر:··· زائر ـ آستانه مقدسه قم

لیتوگرافی :··· امام سجاد(ع) - قم

چاپخانه:··· صدرا - قم

حروفچینی:··· کوثر ـ 2880436

نوبت و سال چاپ :··· چاپ اوّل / تابستان 1385

تیراژ:··· 2000 جلد

قیمت:··· 12000 تومان

شابک :··· 9-68-8567-964

(حقّ چاپ محفوظ است)

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدّمه اوّل··· 11

مراحل تحقیق :··· 16

مقدّمه دوّم··· 19

فصل اوّل

اهمیّت حجاب و عفّت در آیات و روایات

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان··· 25

اجر و کیفر خداوند به زنان صالحه و فاسقه··· 25

دعای امام زمان علیه السلام برای زنان امّت خود··· 26

دعا برای پاکی و پاکیزگی همسران در اسلام··· 26

« حیاء و عفّت » از مهمترین مکارم اخلاقی··· 27

از اخبار آخر الزمان در خصوص حجاب و عفّت زنان··· 31

«شهوت» مهمترین دام نفس و قویترین سلاح شیطان··· 34

«شهوت جنسی» خطرناک ترین نوع شهوات··· 38

«حجاب و عفّت » از مهمترین خصوصیات یک همسر مناسب··· 39

پاکدامنی مهمترین فضیلت حضرت زهراء علیهاالسلام ··· 41

ازاسماء و القاب حضرت زهراء علیهاالسلام متناسب با موضوع حجاب و عفّت··· 42

«حجاب و عفّت» مهمترین فضیلت یک زن مسلمان··· 42

فصل دوّم

فلسفه های حجاب و عفّت در آیات و روایات

دفع فساد از جوامع··· 47

بی حجابی و بی عفّتی زنان موجب آلودگی قلوب و دوری از خداوند··· 49

کاهش ازدواجهای ناموفّق··· 49

امنیّت ناموسی در جامعه··· 49

تأثیر بی حجابی و بی عفّتی مادران در شخصیّت فرزندان··· 50

فصل سوم

سن شرعی لازم برای زنان و مردان جهت رعایت ...

سنّ لازم برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت··· 57

سنّی که ، وقتی دختر به آن سنّ رسید برخی مسائل رعایت شوند··· 57

سن لازم برای مردان نامحرم در رعایت مسائل حجاب و عفّت··· 59

سنّی که درآن سن باید رختخواب دختروپسرراازهم جداکرد!··· 59

فصل چهارم

محارم زن و مسائل مربوط به آن

فصل پنجم

حدود پوشش سر و بدن برای زن

لزوم پوشش تمام سر و بدن بجز صورت و دستها··· 67

لزوم پوشش صورت و دستها در صورت زینت داشتن··· 70

فصل ششم

کیفیّت پوشش و شرایط لباس زن

پوشش روسری (و یا مقنعه) و شرایط آن··· 73

اهمیت پوشش سرتاسری (یا چادر در زبان فارسی )··· 74

سیره حضرت زهراء علیهاالسلام در پوشش مقنعه و چادر··· 75

پرهیز از لباسهای نازک و بدن نما··· 78

پرهیز از لباسهای تنگ و مشخّص کننده حجم بدن··· 79

پرهیز از هر گونه پوششی که شبیه پوشش مردان باشد··· 79

پرهیز از لباسهای زینت دار و جذّاب و تهییج کننده··· 80

فصل هفتم

عفّت زن در چشم و نگاه

فصل هشتم

عفّت زن در دهان و کلام

پرهیز از سخن گفتن با نامحرمان بدون ضرورت··· 93

پرهیز از سلام دادن به نامحرمان··· 94

پرهیز از نرمی گفتار با نامحرمان بهنگام ضرورت··· 95

پرهیز از شوخی و مزاح با نامحرمان··· 95

پرهیز زن از آوازه خوانی··· 96

فصل نهم

عفّت زن در آرایش و زینت

جواز آرایش زن برای شوهرش··· 99

بهترین خوشبو کننده ها برای زنان و مردان··· 100

پرهیز از هرگونه آرایش و زینتی در بین نامحرمان··· 100

زنی که خود را برای نامحرمان زینت کند نمازش قبول نیست··· 104

منظور از زینتهای ظاهره و مجاز در قرآن··· 105

مشخّص بودن حالت و حجم موهااز زیر مقنعه و یا چادر جایز نیست··· 105

شنیده شدن صدای زیورآلات هم جایز نیست··· 106

خالکوبی برای زن جزء زینتهای ممنوعه است··· 107

پرهیز از استعمال عطر و خوشبوکننده ها در میان نامحرمان··· 107

هرگونه پوشش برّاق و جذّاب برای زن در پیش نامحرمان ممنوع است··· 108

نازک پوشی برای زن در پیش نامحرمان حرام است··· 108

فصل دهم

عفّت زن در حضور اجتماعی و اختلاط با نامحرمان

پرهیز از اختلاط و خارج نشدن زن از منزل بدون ضرورت··· 113

لزوم پرده و حائل میان زن ومرد در مجالس و محافل··· 117

پرهیز از اختلاط، حتّی با نابینایان··· 118

برای زنان، مخصوصا بانوان جوان، ترک جماعات مذهبی بهتر است··· 119

لزوم پرده و حائل میان زن و مرد در مسجد و نماز جماعت··· 122

لزوم جداسازی محلّ خواب خواهر و برادر از هم در سنین خاصّ··· 122

بهترین تفریحها و ورزشها برای زنان··· 123

پرهیز از راه رفتن زنان از مکانهای شلوغ و وسط راه··· 123

از اخبار آخر الزمان در خصوص حضور نامشروع زنان در اجتماع··· 124

نهایت درجه حفظ حریم با نامحرمان··· 126

فصل یازدهم

عفّت زن در رفتار و کردار اجتماعی

فصل دوازدهم

عفّت زن در لمس و تماسّ با نامحرمان

مسأله دست دادن با نامحرمان··· 135

کراهت دست دادن با نامحرمان خیلی پیر··· 136

نحوه بیعت گرفتن پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله از زنان··· 137

مسأله مراجعه به طبیب نامحرم··· 137

فصل سیزدهم

عفّت زن در دامن

اهمیّت پاکدامنی··· 141

مسأله زنا و عواقب معنوی و اخروی آن··· 142

مسأله زنا و عواقب مادّی و دنیوی آن··· 144

افزایش زنا در جامعه و ازعوامل مؤثّر در آن··· 146

ترک مباشرت زن با زن دیگر··· 147

فصل چهاردهم

عفّت زن در خلوت با نامحرمان

فصل پانزدهم

نقش پدران و شوهران در حجاب و عفّت زنان

بی غیرتی پدران و شوهران، مهمترین عامل افزایش بی حجابی و بی

عفّتی زنان و دختران··· 157

غیرت ناموسی از مهمترین خصوصیّات پیغمبران و مردان الهی··· 161

از خروس درس بیاموزید··· 165

وظیفه والدین و شوهران در آموزش احکام حجاب و عفّت به نوامیس خود، و دور نمودن آنهااز تصاویر،مطالب و صحنه های مبتذل و تحریک کننده··· 166

باز داشتن مردان، زنان خود را از حضور بی مورد در جامعه و مجامع اختلاطی··· 170

فصل شانزدهم

متفرّقات مربوط به حجاب و عفّت زنان

زینت زنان و محبّت شهوت در قلوب مردم··· 175

دعوت قرآن به عفّت، از کسانی که اسباب ازدواج برایشان مهیّا نیست··· 175

زنان زیبا عذری برای بی حجابی و بی عفّتی خود ندارند··· 176

نفس با شهوترانی هرگز سیر نخواهد شد··· 177

پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله به حال زنان جهنّمی گریه می کند··· 177

جامعی از منهیّات زنان از زبان امام باقر علیه السلام··· 180

تذکّری در خصوص امر به معروف و نهی از منکر··· 183

مقدّمه اوّل

بسم اللّه الرحمن الرّحیم

«آنچه از امر ولایت مُفهَم است بر دو پایه دین زن مُستحکم است

حکم اوّل عفّت و دوّم حجاب غیراین زن را تکامل مُبهَم است».

یکی از شعائر و مسائل مهمّ دین مبین اسلام که در اخبار مربوط به آخر الزّمان هم چهره بسیار نامطلوبی برای آن ترسیم شده است مسأله «حجاب و عفّت زنان» در جامعه و یا در میان نامحرمان می باشد، و همانگونه که در فصول پایانی این کتاب هم خواهد آمد عواقب بسیار وخیمی همچون: ضعف روحیه ایمان و تقوا، شهوت سالاری ،تسلّط ظالمین بر ممالک اسلامی، کاهش برکات آسمانی، افزایش مرگهای ناگهانی و زود هنگام، نبود امنیّت ناموسی در جوامع، و...همگی از پیامدهای منفی بی حجابی و بی عفّتی زنان در جامعه محسوب می شوند.

متأسّفانه ما از دیرباز، در کشور خودمان شاهد یک حرکت منفی در این خصوص بوده و هستیم، و مخصوصاً در سالهای اخیر، این انحطاط شتاب بسیار زیادی به خود گرفته است، بگونه ای که روز به

روز بانوان ایرانی از این آرمان مهمّ علوی و فاطمی علیهماالسلام فاصله گرفته و می گیرند.

به نظر ما مهمترین عواملی را که می توان در این حرکت منفی از همه عوامل دیگر مؤثّرتر دانست و بلکه در تاریخ حجاب و عفّت کشور ما، همچون سایر کشورهای مسلمان می توان آنها را بوضوح دید،و در بسیاری از اخبار و روایات اسلامی هم تقریباً اشاره هایی به آنها شده است، عبارتند از:

1.تهاجمات و القائات فرهنگی دشمنان خارجی و داخلی اسلام و مسلمین؛که درست از همان زمانی که متوجّه اهمیّت این ارزشها در جوامع اسلامی شده اند از هیچ کوششی در فریب مردم، دولتها و سایر تأثیرگذاران در این امر دریغ نکرده اند،و در تضعیف این شعائر اسلامی سرمایه گذاریهای کلانی کرده و می کنند.

با بررسی تاریخی این مسأله در ایران و همچنین در بسیاری از کشورهای اسلامی دیگر همچون: مصر، الجزائر، ترکیه، و...بوضوح می بینیم که حدأقلّ تا دوره محمّد شاه قاجار در ایران، مسأله حجاب و عفّت در غالب این کشورها در کاملترین شکل خود (یعنی در قالب چادر و نقاب و روبند) رایج بوده است.

اوّلین انگیزه ای که از این دوره به بعد دشمنان خارجی را متوّجه مبارزه با حجاب و عفّت در کشورهای اسلامی نمود، یافتن بازارهایی مناسب برای فروش تولیدات پوشاک آنها بود، آنها برای اینکه بتوانند انواع تولیدات خود را در این کشورها به فروش برسانند ناچار بودند این التزام به چادر و نقاب را در میان زنان و دختران ایرانی و مسلمان درهم شکنند و آنها را به تنوّع طلبی در امر پوشش، مخصوصاً از نوع

غربی و اروپایی عادت دهند.

بعدها علاوه بر این مسأله، آنها متوجّه عظمت تأثیر این ارزشهای اسلامی، قوام سیاسی و اجتماعی و اقتصادی ممالک متدیّن و علی الخصوص اسلامی شدند، و با انگیزه ها و اهداف جامعتر و حسّاس تری وارد مبارزه با این مقدّسات شدند، خواه با سیاستهای تبلیغی - القائی و ترویجی، و خواه با مبارزات علنی در قالب طرحهایی همچون رفع حجاب و کشف حجاب .

یکی از جاسوسان انگلیسی بنام «مستر همفر» که متناسب با همین موضوع در خاورمیانه فعالیت می کرد در گزارشی به اربابان خود، در این خصوص چنین می نویسد:

«در مسأله بی حجابی زنان باید کوشش فوق العاده ای به عمل آوریم تا زنان مسلمان به بی حجابی و رها کردن چادر مشتاق شوند، باید با استفاده از شواهد و دلائل تاریخی اثبات کنیم که پوشیدگی زن از دوران بنی عبّاس متداول شده و مطلقاً سنّت اسلام نیست، مردم همسران پیامبر را بدون حجاب می دیده اند، و زنان صدر اسلام در تمام شئون زندگی دوش به دوش مردان فعالیّت داشته اند...پس از آنکه حجاب با تبلیغات وسیعی از میان رفت، وظیفه مأموران ما آن است که جوانان را به عشق بازی و روابط نامشروع با زنان تشویق کنند و بدین وسیله فساد را در جوامع اسلامی گسترش دهند...».

و اکنون هم این مبارزات در گسترده ترین شکل خود در جوامع اسلامی و حتّی در ایران، با سوء استفاده از موقعیّت بسیاری از روشنفکران و برخی از مسئولین کج فهم داخلی انجام می گیرد، و این فعالیّتهای زیر زمینی و مدرن بر علیه حجاب و عفّت اسلامی روز به

روز در انواع برنامه ها و سیاستها و گفتارهای برخی از نهادها و مسئولین و صاحبان گفتار و قلم، مخصوصاً در انواع برنامه ها و ترویجات رسانه های گروهی ما مثل تلویزیون، سینما، ادارات، دانشگاهها و...چهره آشکارتری بخود می گیرند، و همه اینها، علاوه بر تبلیغات منفی و مستقیم دیگر آنهاست که از طریق شبکه های غیرقانونی و اینترنت و...بر پیکره فرهنگ اسلامی تحمیل می کنند.

آری، امروزه همه دشمنان اسلام به این موضوع و آرمان اسلامی بعنوان یک نماد اساسی برای دین اسلام و مخصوصاً انقلاب اسلامی نگاه می کنند، و بهتر از خود ما می دانند که چگونه تضعیف آن در ممالک اسلامی هویّت فرهنگی و حتّی سیاسی و اقتصادی آنها را به خطر انداخته و نفوذپذیر خواهد نمود؛اخیراً «ریون کرکت» صهیونیست که مسئول سابق شبکه جاسوسی سیاه در ایران بود در این خصوص گفته است:

«چادر، نمادی است که وجود انقلاب را در سر هر چهارراه به نمایش می گذارد، با چادر می توان این احساس را پدید آورد که انقلاب اسلامی هنوز زنده و جاوید است».

2.مهمترین عامل تأثیرگذار دیگر، سیاستهای ناسنجیده و گاهاً ضدّ اسلامی برخی از نهادهای مؤثّر و مسئولین مربوطه است که این مسأله مخصوصاً در سالهای اخیر انقلاب در ایران بیشتر محسوس است؛ برخی از نهادهاو مسئولین گویا این نکته را فراموش کرده اند که خودشان مجتهد در دین نیستند و باید در همه سیاستهای خود نظرات مراجع دینی را مدّ نظر داشته باشند.

3.عامل سوّم، خالی بودن نظام آموزشی ما از هر گونه تأثیر گذاری مثبت مستقیم و یا غیر مستقیم در این زمینه، و بلکه گاهاً اجرای برخی سیاستهای نامتناسب و معارض است همانگونه که عرض شد.

4.عامل دیگر، افزایش روز افزون مراکز اختلاطی و شدّت گرفتن دامنه اختلاط در آنها است که در بسیاری از ابعاد مهمّ آن نه تنها سیاستهای جلوگیری مشاهده نمی گردد، بلکه حمایت و ترویج از آنها کاملاً محسوس است .

5.دیاثت و بی غیرتی برخی از مردان و پدران مسلمان، عامل مهمّ دیگر است که امروزه دشمنان اسلام پس از عدم موفّقیت سریع و کامل در تأثیر گذاری مستقیم بر علیه حجاب و عفّت زنان مسلمان، از این سیاست بهره کافی می برند، آنها می خواهند با استفاده از انواع تبلیغات و القائات کاری کنند که پدران و مادران مسلمان نه تنها دختران خود را به حجاب و عفّت اسلامی تشویق نکنند و یا مردان و پدران نه تنها به حفظ نوامیس خود و کنترل حجاب و عفّت آنها ارزشی قائل نباشند، بلکه از گرایش زنان و دختران خود به سمت بی حجابی و بی عفّتی فخر و مباهات هم بکنند، و همه ارزشهای اسلامی را پوچ و کهنه پنداشته و انحراف از آنها را به حساب ترقّی زمان و پیشرفت علم و صنعت و تمدّن بگذارند، و متأسّفانه در این خصوص بیشترین استفاده را همواره از برخی عناصر، قلمها و ترویجات داخلی نموده و می کنند.

6.یکی دیگر از مهمترین عوامل که نمی توان آن را نادیده گرفت، البتّه سکوت علماء و مبلّغین و تقریباً تعطیلی همه تریبونهای دینی در

بیان این مسائل به مردم و رسوا نمودن فعالیتهای خلاف شرع ،و همچنین برخورد سیاسی و جناحی برخی از اقشار مردم و مسئولین با گویندگان این مسائل می باشد.

مراحل تحقیق :

1.در این زحمت مختصر، ما ابتداء همه کتب و منابع مهم ودست اوّل شیعه را اعمّ از فقهی و حدیثی وتفسیری، مورد مطالعه قرار داده و آنچه مربوط به این موضوع بود رایادداشت نمودیم .

2.آنگاه پس از دسته بندی موارد بدست آمده ،با تتبّعی در آنهابه جستجوی کلید واژه های مهمّ از طریق برنامه های نرم افزاری، همچون «نور2»، «معجم 3»و...پرداختیم.

لازم به تذکّر است که در این خصوص ما از میان روایات اهل سنّت تنها مواردی را ضبط نمودیم که با روایات شیعه توافق و هماهنگی داشتند.

3.در مرحله سوّم ما ضمن استقصاء و مصدر یابی کامل روایات متن هر کدام از آنها را در منابع و مصادر مختلف مقابله نموده و اختلافات مهمّ را داخل علامت پرانتز ثبت کردیم .

4.و در قدم پایانی، متن حاصله، پس از اعراب گذاری و ویراستاری، به فارسی روان و تا حدّ امکان تحت اللفظی ترجمه شد.

و در این مرحله، احیاناً اگر ما ناچار شدیم که کلمه و یا عبارتی را بخاطر توضیح بیشتر، به ترجمه اضافه کنیم، آن را در داخل علامت پرانتز آوردیم .

در پایان لازم است دو نکته مهمّ را در تنظیم این کتاب یادآوری کنیم:

1.در مواردی که یک متن واحد ویا تقریباً مشابه، با سندهای متفاوت درمنابع آمده بود، ما تنها یکی از آنها راانتخاب نمودیم .

2.در دسته بندی آیات و روایات، اگر احیاناً آیه و یا روایتی به چند فصل مختلف مربوط بود در همه فصول مربوطه آن را آوردیم .

امیدواریم که این زحمت مختصر بتواند در ترویج و تبلیغ فرهنگ اصیل حجاب وعفّت اسلامی در بین زنان و دختران مؤمن ومسلمان و همچنین در تقویت معرفت و اعتقاد آنان به این شعار اسلامی، گامی مؤثّر باشد و در نهایت، موجبات رضایت و عنایت حضرات معصوم علیهم السلام را هم برای ما و هم برای خوانندگان گرامی ذخیره کند.آمین !

ربّ تقبّل منّا،إنّک أنت السّمیع العلیم

حمید احمدی جلفایی

مقدّمه دوّم

بسم اللّه الرحمن الرّحیم

موضوع کتاب حجاب و عفّت، زن می باشد، و تا انسان جایگاه زن را در اسلام بدست نیاورد نمی تواند درباره مسائلی که اسلام درباره زن بیان داشته است که از جمله آن، مسأله بسیار باعظمت و مهمّ حجاب و عفاف می باشد حرف بزند.

لذا از نظر فرهنگ دینی، انسان دارای دو بعد مادّی و طبیعی و بعد معنوی و روحانی می باشد، گرچه در بعد مادّی و جسمانی خداوند در آفرینش زن و مرد تفاوتهایی را قرار داده، امّا در جنبه های معنوی و روحانی هیچ تفاوتی بین زن و مرد نیست؛ چون هم مرد و هم زن از «وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی»⁽¹⁾روح خداوندی برخوردارند، لذا در طی کردن مسیر کمال، همانطور که برای مرد راه رسیدن به آن باز است، برای زن هم خداوند این راه را بروی وی گشوده است، و گواه بر این مطلب دهها آیه و روایت می باشد که ذکر همه آنها در این نوشتار امکان پذیر نیست. و ما بعنوان نمونه به ذکر یکی از آیات اکتفا می کنیم

که خداوند متعال می فرماید:

«مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِنْ ذَکَرٍ أَوْ اُنْثی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیَاةً طَیِّبَةً وَلَنَجْزِیَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا کَانُوا یَعْمَلُونَ».⁽¹⁾

یعنی: هر کس که عمل شایسته انجام دهد، چه مرد و یا زن، در حالیکه دارای ایمان می باشد، پس حتماً ما بوسیله حیات پاکیزه او را زنده خواهیم کرد، و حتماً جزاء و پاداش بهتر از آنچه که انجام داده است خواهیم داد.

در آیه فوق، ملاک سعادت را قرآن دو امر مهمّ بیان داشته: ایمان و عمل صالح، و هیچ فرقی هم بین زن و مرد نیست، یعنی هر زن و مردی دارای ایمان و عمل صالح باشند اهل سعادت خواهند بود، و شاید بتوان گفت که یکی از بزرگترین اعمال صالح برای زن مسلمان رعایت حجاب و عفّت در تمام مراحل زندگی می باشد؛ چرا که در طول تاریخ اگر زنهایی اهل سعادت گشتند و توانستند جامعه ای در جهت صلاح و سعادت رهنمون باشند همان زنهایی بودند که عفیفانه و با پاکدامنی زندگی کردند، و از تمام انحرافات و آلودگیها مبارزه سرسختانه ای را انجام دادند، تا اینکه توانستند در دامان خود فرزندان شایسته ای را به جامعه تحویل دهند.

آری، زنی که به آلودگیهای فکری و اخلاقی دچار است نمی تواند در دامن خود انسانهای متعهّد و متدیّنی را تربیت نماید، لذا نقش زن در اصلاح و یا به فساد کشاندن جامعه بسیار مهمّ است، حالا بگذارید بماند که عدّه ای با مطرح کردن شعارهای دفاع از حقوق زن دارند از

احساسات پاک این قشر عظیم جامعه سوء استفاده می کنند، تا اینکه به اغراض واهی خودشان برسند،اگر بر طبق بیان حضرت علی علیه السلام که به فرزندش امام حسن علیه السلام فرمود: «فَإِنَّ الْمَرْأَةَ رَیْحَانَةٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهْرَمَانَةٍ»،⁽¹⁾همانا زن به منزله شاخه گل است و نه قهرمان خشن، پس چگونه بعضی با دسیسه های مختلف با حیثیّت زن دارند برخورد می کنند؟!و با انواع توطئه ها دارند این گل الهی را به دام انواع فسادها می کشند؟و عزّت و عظمت زن را آن چنان لگدکوب می کنند که زن با آن طراوت و ظرافتی که خداوند در وجود او قرار داده نابود گشته و تبدیل به مانند کالایی شده که هر فرد بیگانه ای برای اهداف شخصی خود به سراغ او رفته که شاید بتواند کامی از او بگیرد، تا اینکه دیو شهوت درونی خود را ارضاء نماید؟!

غرض ما از انتخاب موضوع حجاب و عفّت برای این جهت بوده که، با پیروزی انقلاب اسلامی ایران می رفت که این تحوّل عظیم در ایران در همه ابعاد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی و اجتماعی بر اساس مبانی دینی به اهداف خود نزدیک شود، ولی چون بعضی از مسئولیّت های مهم، مخصوصاً مسائل فرهنگی کشور به اهلش سپرده نشد، خصوصاً در این سالهای اخیر، نه تنها به اهداف گوناگون خود نزدیک نشد، بلکه در بعضی موارد، خصوصاً در مسائل فرهنگی به چالشهای سهمگینی دچار گشته است، که از آن جمله گسترش فساد و فحشاء در جامعه ایرانی است، و نمونه های آن را امروز ما در مراکز مختلف از جمله: مدارس و دانشگاهها و در میان کوچه و بازار داریم

مشاهده می کنیم .لذا این جهت سبب شد که ما آیات و روایات این بخش را در حدّ توان وسع خودمان شناسائی نمائیم و در اختیار جویندگان حقّ و فضیلت قرار بگیرد و شاید این قدم کوچکی باشد در جهت رضایت الهی و خشنودی قلب مطهّر حضرت بقیّة اللّه الأعظم، روحی له الفداء.

احمد عالیشأنی

فصل اوّل 1 اهمیّت حجاب و عفّت در آیات و روایات

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان

فطری بودن مسألؤ حجاب و عفّت در نهاد انسان

1/1. قرآن کریم: «فَدَلاّهُما بِغُرُورٍفَلَمّا ذاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُما سَوْآتُهُما وَ طَفِقا یَخْصِفانِ عَلَیْهِما مِنْ وَرَقِ الْجَنَّةِ وَ ناداهُما رَبُّهُما أَ لَمْ أَنْهَکُما عَنْ تِلْکُمَا الشَّجَرَةِ وَ أَقُلْ لَکُما إِنَّ الشَّیْطانَ لَکُما عَدُوٌّ مُبِینٌ».⁽¹⁾

« پس (شیطان) آن دو را (یعنی: آدم و حوّاء علیهماالسلام را) با سوگند دروغش فریب داد، وقتی از آن درخت (ممنوعه) تناول کردند، عورتهایشان آشکار شد، و آنگاه از برگ درختان بهشتی خود را می پوشاندند (تا عورتهایشان معلوم نشود)، و خداوند به آن دو ندا فرمود: آیا من شما را از آن درخت نهی نکردم؟ و آیا به شما نگفتم که شیطان، دشمن آشکاری برای شماست؟!»

اجر و کیفر خداوند به زنان صالحه و فاسقه

2/2. قرآن کریم :« یا نِساءَ النَّبِیِّ مَنْ یَأْتِ مِنْکُنَّ بِفاحِشَةٍ مُبَیِّنَةٍ یُضاعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَیْنِ وَ کانَ ذلِکَ عَلَی اللّهِ یَسِیراً وَ مَنْ یَقْنُتْ مِنْکُنَّ لِلّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تَعْمَلْ صالِحاً نُوءْتِها أَجْرَها مَرَّتَیْنِ وَ أَعْتَدْنا لَها رِزْقاً کَرِیماً».⁽²⁾

« ای زنان پیامبر، اگر یکی از شما گناه آشکاری را مرتکب شود،

خداوند او را دو برابر عذاب خواهد نمود و این کار برای خداوند آسان است .

و اگر کسی از شما هم مطیع خداوند و پیامبر او باشد و عمل صالح و شایسته انجام دهد، ما پاداش او را دو برابر خواهیم داد و روزی بزرگ و پر ارزشی را برای او آماده خواهیم نمود.»

3/3. قرآن کریم :« وَ إِنْ کُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الدّارَ الْآخِرَةَ فَإِنَّ اللّهَ أَعَدَّ لِلْمُحْسِناتِ مِنْکُنَّ أَجْراً عَظِیماً».⁽¹⁾

(ای پیامبر، به همسرانت بگو:) اگر شما طالب خدا و رسول او و علاقه مند به آخرت خود باشید ، خداوند متعال هم قطعاً به شما زنان نیکوکار، پاداش بزرگی عطاء خواهد نمود.

دعای امام زمان علیه السلام برای زنان امّت خود

4/4. «وَ تَفَضَّلْ...عَلَی النِّسآءِ بِالْحَیآءِ وَالْعِفَّةِ...».⁽²⁾

«و پروردگارا،... به زنان امّت من حیاء و عفّت (کافی) عطاء کن...!»

دعا برای پاکی و پاکیزگی همسران در اسلام

5/5. در تعقیب نماز عشاء:«أَللّهُمَّ اجْعَلْ قُلُوبَنَا سَالِمَةً وَ أَرْوَاحَنَا طَیِّبَةً وَ أَزْوَاجَنَا مُطَهَّرَةً».⁽³⁾

« خدایا، دلهای ما را سالم و جانهای ما را پاک گردان! و همسران ما را پاکیزه (و پاکدامن) قرار بده!»

6/6. قال أبو بصیر: قال لی أبو عبد اللّه(أبو جعفر) علیه السلام :«إذَا تَزَوَّجَ أَحَدُکُمْ کَیْفَ یَصْنَعُ؟» قلت : ما (لا) أدری، قال: « إِذَا هَمَّ بِذَلِکَ، فَلْیُصَلِّ رَکْعَتَیْنِ، وَ لْیَحْمَدِ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ، وَلْیَقُلْ:أَللّهُمَّ إِنِّی اُرِیدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ، (أَللّهُمَّ) فَقَدِّرْ لِی مِنَ النِّسآءِ أَحْسَنَهُنَّ خَلْقًا وَ خُلْقًا، وَ أَعَفَّهُنَّ فَرْجًا، وَ أَحْفَظَهُنَّ لِی فِی نَفْسِهَا وَ مَالِی، وَ أَوْسَعَهُنَّ رِزْقًا، وَ أَعْظَمَهُنَّ بَرَکَةً، وَ اقْضِ لِی مِنْهَا وَلَدًا طَیِّبًا تَجْعَلْهُ لِی خَلَفًا صَالِحًا فِی حَیَاتِی وَ بَعْدَ مَوْتِی».⁽¹⁾

از ابو بصیر (یکی از امام صادق علیه السلام ) نقل است که : روزی آن حضرت از ما پرسید: « هنگامی که یکی از شما می خواهد ازدواج کند چه کاری انجام می دهد؟» عرض کردم : نمی دانم! فرمود:

« هرگاه یکی از شما تصمیم به ازدواج گرفت دو رکعت نماز بخواند و خداوند بلند مرتبه را ستایش کند و بعد از آن عرض کند: خدایا همانا من تصمیم بر ازدواج دارم، پس نیکوترین زنان را از لحاظ جمال و اخلاق، و عفیف ترین آنان را، و حفظ کننده ترین آنها را هم در مورد خودش و هم در مورد اموال من، و پرروزی ترین و با برکت ترین آنها را برای من مقدّر کن! و از او برای من ذرّیه ای پاک عطاء کن تا جانشین صالحی چه در زمان حیاتم و چه پس از مرگم برای من باشند!»

« حیاء و عفّت » از مهمترین مکارم اخلاقی

7/7. قرآن کریم :« وَ لْیَسْتَعْفِفِ الَّذِینَ لا یَجِدُونَ نِکاحاً حَتّی یُغْنِیَهُمُ اللّهُ

مِنْ فَضْلِهِ وَ الَّذِینَ یَبْتَغُونَ الْکِتابَ مِمّا مَلَکَتْ أَیْمانُکُمْ فَکاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِیهِمْ خَیْراً وَ آتُوهُمْ مِنْ مالِ اللّهِ الَّذِی آتاکُمْ وَ لا تُکْرِهُوا فَتَیاتِکُمْ عَلَی الْبِغاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّناً لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ مَنْ یُکْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللّهَ مِنْ بَعْدِ إِکْراهِهِنَّ غَفُورٌ رَحِیمٌ».⁽¹⁾

«و آنان که وسیله ازدواج برایشان فراهم نیست باید پاکدامنی کنند تا زمانیکه خداوند متعال آنها را به لطف خویش بی نیاز نماید؛ و بردگانی که تقاضای مکاتبه برای آزادی خودشان دارند، اگر خیر و صلاحی در آنان مشاهده کردید بپذیرید و از ثروتی که خدا به شما داده در اختیار آنها هم قرار دهید ؛ و کنیزان پاکدامن را به جهت حرص به دنیا مجبور به زنا نکنید و اگر کسی آنها را به این عمل نامشروع وادار نمود، خداوند متعال آن کنیزان را می بخشاید».

8/8. عن الصادق علیه السلام :«الْحَیَاءُ مِنَ الْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانُ فِی الْجَنَّةِ».⁽²⁾

امام صادق علیه السلام فرمود:« حیاء از ایمان است و جایگاه (اهل) ایمان در بهشت است.»

9/9. قال رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«الاْءِیمَانُ عُرْیَانٌ وَ لِبَاسُهُ الْحَیَاءُ وَ زِیَنُتُهُ الْوَفَاءُ وَ مُرُوَّتُهُ الْعَمَلُ الصَّالِحُ وَ عِمَاُدُهُ الْوَرَعُ، وَ لِکُلِّ شَیْءٍ أَسَاسٌ وَ أَسَاسُ الاْءِسْلاَمِ حُبُّنَا أَهْلِ الْبَیْتِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« ایمان برهنه و عریان است: لباس آن حیاء است و زینتش وفاء، و مروّتش عمل صالح، و ستونهایش تقوا و پرهیزکاری است.

و برای هر چیزی اساس و پایه ای وجود دارد و اساس دین اسلام محبّت ما اهل بیت است.»

10/10. عن الصادق علیه السلام :«الْحَیَاءُ وَ الْعَفَافُ وَ الْعِیُّ مِنَ الْإِیمَانِ».⁽¹⁾

امام صادق علیه السلام فرمود: «حیاء، پاکدامنی و سکوت از ایمان هستند.»

11/11. عن أحدهما علیهماالسلام :«الْحَیَاءُ وَ الْإِیمَانُ مَقْرُونَانِ فِی قَرَنٍ ؛ فَإِذَا ذَهَبَ أَحَدُهُمَا تَبِعَهُ صَاحِبُهُ».⁽²⁾

امام باقر و یا امام صادق علیهماالسلام فرمودند:« حیاء و ایمان متّصل به همدیگر هستند، اگر یکی از آن دو نباشد آن دیگری هم نخواهد بود».

12/12. عن الصادق علیه السلام :«لَا إِیمَانَ لِمَنْ لَا حَیَاءَ لَهُ».⁽³⁾

امام صادق علیه السلام فرمود:« ایمان ندارد آن که شرم و حیاء ندارد».

13/13. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«مَنْ أَلْقی جِلْبَابَ الْحَیَاءِ فَلاَ غِیْبَةَ لَهُ».⁽⁴⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« کسی که لباس حیاء را دور اندازد غیبت کردن از او جایز است».

14/14. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«أَرْبَعٌ مَنْ کُنَّ فِیهِ وَ کَانَ مِنْ قَرْنِهِ إِلَی قَدَمِهِ ذُنُوباً بَدَّلَهَا اللَّهُ حَسَنَاتٍ: الصِّدْقُ وَ الْحَیَاءُ وَ حُسْنُ الْخُلُقِ وَ الشُّکْرُ».⁽⁵⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« چهار خصلت هست که در هر کس باشد، اگرچه از سر تا پا غرق در گناه باشد خداوند همه گناهان او را تبدیل به حسنات می کند: صداقت، حیاء، خوش خلقی و سپاسگزاری از نعمتهای الهی».

15/15. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :«التَّقْوی جِمَاعُ التَّنَزُّهِ وَ الْعِفَافِ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« تقوا یعنی جمع شدن دو خصلت پاکی و عفّت در انسان».

16/16. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :« أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ الْعَفَافُ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« برترین عبادتها پاکدامنی است».

17/17. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :«عَلَیْکُمْ بِلُزُومِ الْعِفَّةِ وَ الْأَمَانَةِ ؛ فَإِنَّهُمَا أَشْرَفُ مَا أَسْرَرْتُمْ وَ أَحْسَنُ مَا أَعْلَنْتُمْ وَ أَفْضَلُ مَا ادَّخَرْتُمْ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« بر شما لازم است که باعفّت و امانتدار باشید؛ چرا که این دو خصلت شریفترین صفاتی هستند که شما آنها را مخفی کنید و نیکوترین خصالی هستند که شما آنها را آشکار سازید و برترین ذخیره هایی هستند که شما آنها را برای خود ذخیره کنید».

18/18. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :«الْعِفَّةُ تُضْعِفُ الشَّهْوَةَ».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« عفّت و پاکدامنی، شهوت را در انسان ضعیف می کند».

19/19. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :«ذَرِ الطَّمَعَ وَ الشِّرَّةَ، وَ عَلَیْکَ بِلُزُومِ الْعِفَّةِ وَ الْوَرَعِ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« حرص و آزمندی را رها کن و از پاکدامنی و پرهیزکاری کناره مگیر».

20/20. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :« سَبَبُ الْعَفَّةِ الْحَیَاءُ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« حیاء موجب پاکدامنی است».

21/21. عن امیرالمؤمنین علیه السلام :«ثَمَرَةُ الْحَیَاءِ الْعِفَّةُ ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« ثمره حیاء، عفّت و پاکدامنی است».

22/22. عن امیرالمؤمنین علیه السلام : «أَفْضَلُ(أصل)الْمُرُوءَةِ الْحَیَاءُ، وَثَمَرَتُهُ الْعِفَّةُ».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« بافضیلت ترین جوانمردیها حیاء است، و میوه و ثمره حیاء، عفّت و پاکدامنی است».

از اخبار آخر الزمان در خصوص حجاب و عفّت زنان

23/23. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«کَیْفَ بِکُمْ إِذَا فَسَدَتْ نِسَاوءُکُمْ وَفَسَقَ شَبَابُکُمْ وَلَمْ تَأْمُرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ لَمْ تَنْهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ؟!». فقیل: له: و یکون ذلک یا رسول اللَّه؟ فقال:« نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ، کَیْفَ بِکُمْ إِذَا أَمَرْتُمْ بِالْمُنْکَرِ وَ نَهَیْتُمْ عَنِ الْمَعْرُوفِ؟!» فقیل له: یا رسول اللَّه، و یکون ذلک؟ قال:«نَعَمْ وَ شَرٌّ مِنْ ذَلِکَ، کَیْفَ بِکُمْ إِذَا رَأَیْتُمُ الْمَعْرُوفَ مُنْکَراً وَ الْمُنْکَرَ مَعْرُوفاً؟!».⁽⁵⁾

روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله خطاب به اصحابش فرمود: « چگونه خواهد بود بر شما، زمانی که زنانتان فاسد و جوانانتان فاسق شوند، و شما امر به معروف و نهی از منکر نکنید؟» عرض شد: یا رسول اللّه، آیا چنین روزگاری خواهد آمد؟! فرمود:« بلی و بلکه بدتر از آن هم خواهد آمد! چگونه خواهد بود بر شما، زمانی که امر به منکر نموده و نهی از معروف کنید؟» عرض شد: یا رسول اللّه، آیا چنین روزگاری هم خواهد آمد؟! فرمود:« بلی، بلکه بدتر از آن هم خواهد آمد! چگونه خواهد بود بر شما، هنگامی که معروف را منکر و منکر را معروف خواهید پنداشت؟».

24/24. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«یَظْهَرُ فِی آخِرِ الزَّمَانِ وَ اقْتِرَابِ السَّاعَةِ - وَ هُوَ شَرُّ الْأَزْمِنَةِ - نِسْوَةٌ کَاشِفَاتٌ، عَارِیَاتٌ ،مُتَبَرِّجَاتٌ ،مِنَ الدِّینِ خَارِجَاتٌ ،فِی الْفِتَنِ دَاخِلَاتٌ ،مَائِلَاتٌ إِلَی الشَّهَوَاتِ ،مُسْرِعَاتٌ إِلَی اللَّذَّاتِ، مُسْتَحِلَّاتُ الْمُحَرَّمَاتِ، فِی جَهَنَّمَ خَالِدَاتٌ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« در آخرالزمان و هنگام نزدیک شدن روز قیامت ـ که بدترین زمانها خواهد بود ـ زنان سر لخت و برهنه و با زینت و آرایش (در جامعه و در بین نامحرمان) ظاهر شوند، آنها از دین خارج شده و در انواع فتنه ها داخل شوند، و به سوی شهوات متمایل و بسوی لذّات پست دنیوی شتاب گیرند و حرامهای خدا را حلال پندارند و جایگاه همیشگی چنین زنانی جهنّم خواهد بود».

25/25. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«إِذَا عَمِلَتْ اُمَّتِی خَمْسَ عَشَرَةَ (خمسة عشر)

خَصْلَةً حَلَّ بِهِمُ الْبَلاَءُ:إِذَا کَانَ الْفَیْءُ دُولاً، وَ الأَمَانَةُ مُغْنَمًا ،وَ الصَّدَقَةُ مُغْرِمًا، وَ أَطَاعَ الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ وَ عَصی اُمَّهُ ،وَ بَرَّ صَدِیقَهُ وَ جَفَا أَبَاهُ ،وَ ارْتَفَعَتِ الاْءَصْوَاتُ فِی الْمَسَاجِدِ، وَ اُکْرِمَ الرَّجُلُ مَخَافَةَ شَرِّهِ، وَ کَانَ زَعِیمُ الْقَوْمِ أَرْذَلُهُمْ، وَ لَبَسُوا الْحَرِیرَ ،وَ اتَّخَذُوا الْمُغَنِّیَاتِ(القینات، و ضربوا بالمعازف) وَشَرِبُوا الْخُمُورَ ،وَ أَکْثَرُواالزِّنَاءَ؛ فَارْتَقِبُوا عِنْدَ ذَلِکَ رِیحًا حَمْرَاءَ أَوْ خَسْفًا أَوْ مَسْخًا أَوْ ظَهْرَ الْعَدُوِّ عَلَیْکُمْ،ثُمَّ لاَ تُنْصَرُونَ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: « هنگامی که امّت من به پانزده خصلت مبتلا گردند، بلاها بر آنان نازل خواهند شد:

هنگامی که فی ء (غنیمت) توسّط عدّه ای چپاول شود، و امانت وسیله ای برای جمع ثروت محسوب گردد، و صدقه غرامت و زیان پنداشته شود، و مرد از همسرش اطاعت نموده و از مادرش نافرمانی کند، و به دوستش نیکی نموده ولی نسبت به پدرش ستمکاری کند، و مردم صداهای خود را در مساجد (به غیر عبادت) بلند کنند (و احترام خانه خدا را نگه ندارند) و اشخاص بخاطر ترس از شرّشان احترام شوند، و مسئولیّتهای (مهمّ) مردم را اراذل و اوباش بعهده گیرند، و مردان لباس حریر و زربافت به تن کنند، و آوازهای زنانه را گوش دهند، و آلات موسیقی و مجالس رقص در بین آنها رواج یابد، و شرابخواری فراوان شود، و زنا در جوامع زیاد شود، (در چنین شرایطی) منتظر بادهای سرخ و ماه گرفتگی و مسخ شدن و تسلّط دشمن بر خودتان باشید که هیچ نصرت و پیروزی برای شما در آن هنگام نخواهد بود».

«شهوت» مهمترین دام نفس و قویترین سلاح شیطان

26/26. عن امیر المؤمنین علیه السلام :« ضَلاَلُ النُّفُوسِ بَیْنَ دَوَاعِی الشَّهْوَةِ وَ الْغَضَبِ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« گمراهی انسانها بین دو خواهش نفسانی شهوت و غضب است».

27/27. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«مَنْ مَلِکَ شَهْوَتَهُ کَمُلَتْ مُرُوَّتُهُ وَ حَسُنَتْ عَاقِبَتُهُ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود: «کسی که مالک شهوتش گردد جوانمردیش به کمال خود خواهد رسید، و عاقبت او به خیر و نیکی ختم خواهد شد».

28/28. عن امیر المؤمنین علیه السلام :« لاَ وَرَعَ کَغَلَبَةِ الشَّهْوَةِ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« هیچ تقوایی همچون غلبه بر شهوت وجود ندارد».

29/29. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«الشَّهَوَاتُ آفَاتٌ (سموم ) قَاتِلاَتٌ، وَ خَیْرُ دَوَائِهَا اقْتِنَاءُ الصَّبْرِعَنْهَا».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود: «شهوتها به منزله آفات و سموم کشنده هستند و بهترین داروی این سمّها صبر و استقامت در برابر آنها می باشد».

30/30. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«الشَّهْوَةُ حَرْبٌ».⁽⁵⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شهوت همچون جنگی است در وجود انسان».

31/31. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«الشَّهَوَاتُ مَصَائِدُ الشَّیْطَانِ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شهوتها دامهای شیطان برای انسان هستند».

32/32. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«الشَّهْوَةُ أَضَرُّ الاْءَعْدَاءِ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شهوت مضرّترین دشمن انسان و ایمان اوست».

33/33. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«أَوَّلُ الشَّهْوَةِ (الشهوات) طَرَبٌ وَ آخَرُهَا عَطَبٌ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« آغاز شهوت طربزا (و مطابق با میل باطنی انسان) است ولی عاقبت آن هلاک کننده است».

34/34. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«لَنْ یُهْلَکُ الْعَبْدُ حَتّی یُوءْثِرُ شَهْوَتَهُ عَلی دِینِهِ».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« هرگز بنده ایی به هلاکت و نابودی دچارنمی شود مگر اینکه شهوت خود را بر دینش مقدّم بدارد».

35/35. عن امیر المؤمنین علیه السلام :« مَنْ غَلَبَ عَلَیْهِ غَضَبُهُ وَ شَهْوَتُهُ فَهُوَ فِی (من) حَیِّزِ الْبَهَائِمِ».⁽⁵⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« کسی که خشم و غضب و شهوتش بر او غلبه کند، همچون چهارپایان خواهد بود».

36/36. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«مَنْ لَمْ یَمْلِکْ شَهْوَتَهُ لَمْ یَمْلِکْ عَقْلَهُ».⁽⁶⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« کسی که مالک شهوت خود نباشد مالک عقلش هم نخواهد بود».

37/37. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«مَا شَیْءٌ مِنْ مَعْصِیةِ اللّهِ سُبْحَانَهُ یَأْتِی إِلاّ فِی شَهْوَةٍ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« هیچ گناهی انجام نمی گیرد مگر اینکه ریشه در شهوات نفسانی دارد».

38/38. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«طَاعَةُ الشَّهْوَةِ تُفْسِدُ الدِّینَ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« اطاعت از شهوات دین انسان را نابود می کند».

39/39. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«لَیْسَ فِی الْمَعَاصِی أَشَدُّ مِنِ اتِّبَاعِ الشَّهْوَةِ؛ فَلاَ تُطِیعُوهَا فَیَشْغَلَکُمْ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« گناهی شدیدتر از شهوترانی نیست، پس از شهوات خود فرمان برداری نکنید که شما را بخود مشغول می سازد».

40/40. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«رَأْسُ التَّقْوی تَرْکُ الشَّهْوَةِ».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« بهترین تقوا، ترک شهوات است».

41/41. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«الشَّهَوَاتُ تَسْتَرِقُّ الْجَهُولَ».⁽⁵⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شهوتها انسان نادان را به بندگی می کشاند».

42/42. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«حَلاَوَةُ الشَّهْوَةِ یَنْغُصُهَا عَارُ الْفَضِیحَةِ».⁽⁶⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شیرینی شهوت پرستی را ننگ و رسوایی بعد از آن به تیرگی خواهد کشاند».

43/43. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«عَبْدُ (مملوک - مغلوب)الشَّهْوَةِ أَذَلُّ مِنْ عَبْدِ(مملوک) الرِّقِّ».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:«بنده شهوت، ذلیل تر و خوارتر از بنده انسانی شدن است».

44/44. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«مَا رَفَعَ امْرَأً کَهِمَّتِهِ، وَ لا وَضَعَهُ کَشَهْوَتِهِ».⁽²⁾

امام علی علیه السلام فرمود:«هیچ چیز به اندازه همّت انسان او را بالا نمی برد، و هیچ چیز به اندازه شهوتش او را پائین نمی آورد».

45/45. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«إِذَا أَبْصَرَتِ الْعَیْنُ الشَّهْوَةَ عَمِیَ الْقَلْبُ عَنِ الْعَاقِبَةِ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« هنگامی که چشم در امور شهوانی تیز شود، قلب انسان از عواقب شوم آن کور می گردد».

46/46. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«کَمْ مِنْ شَهْوَةٍ مَنَعَتْ رُتْبَةً».⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« چه بسا شهوتی انسان را از رسیدن به کمال و مراتب معنوی او باز دارد».

47/47. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«مَنْ زَادَتْ شَهْوَتُهُ قَلَّتْ مُرُوَّتُهُ».⁽⁵⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« کسی که شهوتش زیاد شود، جوانمردیش کم می شود.

«شهوت جنسی» خطرناک ترین نوع شهوات

48/48. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :« مَا(لیس)لِإِبْلِیسَ جُنْدٌ أَعْظَمُ(أشدّ) مِنَ النِّسَاءِ وَ الْغَضَبِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«لشکری قویتر از وسوسه زن، و خشم و غضب، برای شیطان وجود ندارد».

49/49. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :« مَنْ سَلُمَ مِنْ اُمَّتِی مِنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ فَلَهُ الْجَنَّةُ: مِنَ الدُّخُولِ فِی الدُّنْیَا، وَ اتِّبَاعِ الْهَوَی، وَ شَهْوَةِ الْبَطْنِ، وَشَهْوَةِ الْفَرْجِ. وَ مَنْ سَلُمَ مِنْ نِسَاءِاُمَّتِی مِنْ أَرْبَعِ خِصَالٍ فَلَهُ الْجَنَّةُ:إِذَا حَفِظَتْ مَا بَیْنَ رِجْلَیْهِ، وَ أَطَاعَتْ زَوْجَهَا، وَ صَلَّتْ خَمْسَهَا، وَ صَامَتْ شَهْرَهَا».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«همانااز امّت من کسانی که از چهار خصلت به دور باشند بهشت از برای آنان خواهد بود: چسبیدن به دنیا، و تبعیّت از هوی و هوس، و شهوت شکم، و شهوت جنسی. و هر که از زنان امّت من از چهار خصلت سالم بماند بهشت برای او خواهد بود: زنانی که دامن خود را حفظ و پاک نگهدارند، و از همسران خود اطاعت نمایند، و نمازهای پنجگانه خود را اقامه نمایند، و روزه ماه رمضان را بجای آورند».

50/50. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«احْفَظْ بَطْنَکَ وَ فَرْجَکَ فَفِیهِمَا فِتْنَتُکَ».⁽³⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« شکمت و دامنت را از حرام حفاظت نما؛ چراکه در آن دو، وسیله امتحانت و یا انحرافت نهفته است».

51/51. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«مَاتُرِکَ بَعْدِی فِتْنَةٌ أَضَرَّ عَلَی الرِّجَالِ مِنَ النِّسَاءِ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« پس از من هیچ فتنه ای برای مردان امّتم خطرناکتر از وسوسه زنان وجود ندارد».

52/52. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«اطَّلَعْتُ فِی الْجَنَّةِ، فَرَأَیْتُ أَکْثَرَ أَهْلِهَا الْفُقَرَاءَ وَ اطَّلَعْتُ فِی النَّارِ فَرَأَیْتُ أَکْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« نگاه کردم به بهشت و دیدم اکثر اهل بهشت از طایفه فقراء هستند، و نگاه کردم به جهنّم و دیدم اکثر اهل آن از زنان هستند(و در برخی روایات دیگر آمده که اکثریّت این زنان جهنّمی، کسانی هستند که حجاب و عفّت خود را در دنیا رعایت نمی نمودند)».

«حجاب و عفّت » از مهمترین خصوصیات یک همسر مناسب

53/53. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«إِنَّ خَیْرَ نِسَائِکُمُ: الْوَلُودُ، الْوَدُودُ، الْعَفِیفَةُ، الْعَزِیزَةُ فِی أَهْلِهَا ،الذَّلِیلَةُ مَعَ بَعْلِهَا، الْمُتَبَرِّجَةُ مَعَ زَوْجِهَا، الْحَصَانُ عَلَی غَیْرِهِ ،الَّتِی تَسْمَعُ قَوْلَهُ،وَ تُطِیعُ أَمْرَهُ، وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَذَلَتْ لَهُ مَا یُرِیدُ مِنْهَا، وَ لَمْ تَبَذَّلْ کَتَبَذُّلِ الرَّجُلِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«بهترین زنان شما کسانی هستند که بچّه زا، با شوهران خود مهربان، و با حجاب و پوشیده باشند و در بین طائفه خودشان با عزّت ولی در مواجهه با شوهران خود متواضع و نرمخو

باشند، و برای شوهران خودشان خود را آرایش و زینت نمایند و در میان نامحرمان (و یا در جامعه) عفیف باشند، از شوهران خود اطاعت نموده و هرگاه با همسران خود خلوت می کنند خود را کاملاً در اختیار آنان قرار دهند».

54/54. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :« خَیْرُ نِسَائِکُمُ الْعَفِیفَةُ الْغَلِمَةُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« بهترین زنان و همسران شما کسانی هستند که هم عفیف (و پاکدامن)باشند و هم شهوتناک (یعنی عفیف در اجتماع و در بین نامحرمان و شهوتناک برای شوهران خود)».

55/55. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«أَ لَا أُخْبِرُکُمْ بِشِرَارِ نِسَائِکُمْ: الذَّلِیلَةُ فِی أَهْلِهَا ،الْعَزِیزَةُ مَعَ بَعْلِهَا ،الْعَقِیمُ ،الْحَقُودُ ،الَّتِی لَا تَوَرَّعُ مِنْ قَبِیحٍ الْمُتَبَرِّجَةُ إِذَا غَابَ عَنْهَا بَعْلُهَا ،الْحَصَانُ مَعَهُ إِذَا حَضَرَ ،لَا تَسْمَعُ قَوْلَهُ، وَ لَا تُطِیعُ أَمْرَهُ، وَ إِذَا خَلَا بِهَا بَعْلُهَا تَمَنَّعَتْ مِنْهُ کَمَا تَمَنَّعُ الصَّعْبَةُ عَنْ رُکُوبِهَا ،لَا تَقْبَلُ مِنْهُ عُذْراً وَ لَا تَغْفِرُ لَهُ ذَنْباً».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«آیا خبر بدهم شما را به بدترین زنانتان:آنان که در میان خویشاوندان و طائفه خودشان عزّتی ندارند ولی برای شوهران خود عزّت و غرور نشان می دهند ونازا و عقیم هستند و دارای کینه و حسادتند و در نبود شوهرشان از زینت و آرایش برای دیگران پرهیز نمی کنند ولی در حضور شوهر خود بی زینت و پاکی نشان می دهند، از شوهران خود حرف شنوی ندارند و اطاعت نمی کنند و آنگاه که با شوهر خود خلوت می کنند از بهره مندی شوهر

نسبت به لذائذ جنسی از خود امتناع می ورزند، مانند امتناع حیوان چموشی از سوار شدن بر او؛ عذر شوهر را قبول نمی کنند و از خطاهای احتمالی او نمی گذرند».

56/56. سئل الباقر علیه السلام عن الخبیثة، یتزوّجها الرجل، قال:« لاَ».⁽¹⁾

از امام باقر علیه السلام سؤال شد: آیا با یک زن خبیث و بی تقوا ازدواج بکنم؟ فرمود:«نه».

57/57. عن الباقر علیه السلام :« خَیْرُ النِّسَاءِ مَنِ الَّتِی إِذَا دَخَلَتْ مَعَ زَوْجِهَا فَخَلَعَتِ الدِّرْعَ خَلَعَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ، وَ إِذَا لَبِسَتِ الدِّرْعَ لَبِسَتْ مَعَهُ الْحَیَاءَ».⁽²⁾

امام باقر علیه السلام فرمود:«بهترین زنان شماکسانی هستند که هنگامی که بر شوهران خود داخل می شوند و لباس را از بدن خارج می کنند حیاء را هم در برابر شوهر خود کنار بگذارند و هنگامی که لباس را بر تن کردند لباس حیاء را هم به همراه آن بر تن نمایند».

پاکدامنی مهمترین فضیلت حضرت زهراء علیهاالسلام

58/58. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«إِنَّ فَاطِمَةَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا ؛ فَحَرَّمَ اللّهُ ذُرِّیَّتَهَا عَلَی النّارِ».⁽³⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«همانا دامن فاطمه علیهاالسلام از هر گونه آلودگی

پاک و مطهّراست و خداوند آتش جهنّم را بر فرزندان آن حضرت حرام نموده است».

ازاسماء و القاب حضرت زهراء علیهاالسلام متناسب با موضوع حجاب و عفّت

59/59. طاهرة: پاک و پاکیزه.

مطهّرة: پاک و پاکیزه.

حِصان: مصون از خطا وآلودگی.

معصومة: مصون از خطا وآلودگی.

عفیفة: با عفّت و پاکدامن.

محجَّبة: با حجاب و پوشش.

المحصَّنة:⁽¹⁾پاکدامن.

«حجاب و عفّت» مهمترین فضیلت یک زن مسلمان

60/60. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«إِذَا صَلَّتِ الْمَرْأَةُ خَمْسَهَا، وَصَامَتْ شَهْرَهَا، وَ أَحْصَنَتْ فَرْجَهَا، وَ أَطَاعَتْ بَعْلَهَا، فَلْتَدْخُلْ مِنْ أَیِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ شَاءَتْ».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:«اگر زن تنها نمازهای پنجگانه خود را اقامه نماید و روزه ماه رمضان را بگیرد و دامن خود را از هرگونه آلودگی پاک نگه دارد و از شوهرش اطاعت نماید به او خطاب می شود از هر دری از درهای بهشت که خواستی وارد بهشت شو».

61/61. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«کُنّا جُلُوسًا عِنْدَ رَسُولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالَ:

أَخْبِرُونِی: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ؟ فَعَیینَا بِذلِکَ کُلُّنَا حَتّی تَفَرَّقَنَا، فَرَجَعْتُ إِلی فَاطِمَةَ علیهاالسلام ، فَأَخْبَرْتُهَا الَّذِی قَالَ لَنَا رَسُولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله ،وَ لَیْسَ أَحَدٌ مِنّا عَلِمَهُ وَ لاَ عَرِفَهُ؛ فَقَالَْت: وَ لکِنِّی أَعْرِفُهُ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ: أَنْ لاَ یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ.

فَرَجَعْتُ إِلی رَسُولِ اللّهِ صلی الله علیه و آله ، فَقُلْتُ: یَا رَسُولِ اللّهِ، سَأَلْتَنَا: أَیُّ شَیْءٍ خَیْرٌ لِلنِّسَاءِ، وَ خَیْرٌ لَهُنَّ أَنْ لاَ یَرَیْنَ الرِّجَالَ وَ لاَ یَرَاهُنَّ الرِّجَالُ.

قَالَ: مَنْ أَخْبَرَکَ، فَلَمْ تَعْلَمْهُ وَ أَنْتَ عِنْدَی فَاطِمَةَ؟! فَأَعْجَبَ ذلِکَ رَسُولَ اللّهِ صلی الله علیه و آله وَ قَالَ: إِنَّ فَاطِمَةَ بِضْعَةٌ مِنِّی».⁽¹⁾

امام علی علیه السلام فرمود:« روزی ما گروهی نزد پیامبر صلی الله علیه و آله نشسته بودیم. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: به من خبر دهید بهترین چیز برای زنان چیست؟ همه ما ماندیم که چگونه سؤال پیامبر صلی الله علیه و آله را پاسخ دهیم تا اینکه از محضر آن حضرت پراکنده شدیم.

من به سوی فاطمه علیهاالسلام رفتم و سؤال پیامبر صلی الله علیه و آله را برای آن حضرت بازگو نمودم و گفتم که همه ما در برابر سوال پیامبر صلی الله علیه و آله نتوانستیم جواب دهیم.

حضرت فاطمه علیهاالسلام فرمود: من جواب این سؤال را می دانم و آن اینکه: بهترین چیز برای زنان این است که تا می توانند نه آنهامرد نامحرمی را ببینند و نه مردان نامحرم آنان را.

پس من به سوی پیامبر صلی الله علیه و آله برگشتم و سؤال آن حضرت را مطرح نموده و به آن جواب دادم که: همانا بهترین چیز برای زنان این است که تا می توانند نه آنهامرد نامحرمی را ببینند و نه مردان نامحرم آنان را.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: قبلاً که تو نزد من بودی جواب آن را نمی دانستی آیا دخترم فاطمه به تو خبر داده است؟!

حضرت شگفت زده شد و فرمود: به درستی که فاطمه پاره تن من است».

62/62. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«...الْحَیَاءُ حَسَنٌ لکِنَّهُ فِی (و هو مِن) النِّسَاءأَحْسَنُ».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« همانا داشتن شرم و حیاء برای هر کسی نیکو است ولی این شرم و حیاء برای زنان نیکوتر و زیباتر است».

فصل دوّم 2 فلسفه های حجاب و عفّت در آیات و روایات

دفع فساد از جوامع

دفع فساد از جوامع

63/1. عن الرضا علیه السلام :«000 وَ حَرَّمَ الزِّنَا لِمَا فِیهِ مِنَ الْفَسَادِ: مِنْ قَتْلِ الاْءَنْفُسِ، وَ ذَهَابِ الاْءَنْسَابِ، وَ تَرْکِ التَّرْبِیَةِ لِلاْءَطْفَالِ، وَ فَسَادِ الْمَوَارِیثِ، وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِکَ مِنْ وُجُوهِ الْفَسَادِ000».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه السلام فرمود:«...و همانا خداوند متعال زنا را حرام کرد بخاطر مفسده هایی که شیوع این عمل در جامعه به دنبال دارد، از قبیل:(افزایش) قتل و کشتار، از بین رفتن نسبتها(و ماهیّات افراد)، رها شدن تربیت فرزندان،از بین رفتن ارث و میراث، و فسادهایی از این قبیل».

64/2. عن الباقر علیه السلام :«اسْتَقْبَلَ شَابٌّ مِنَ الْأَنْصَارِ امْرَأَةً بِالْمَدِینَةِ - وَ کَانَ النِّسَاءُ یَتَقَنَّعْنَ خَلْفَ آذَانِهِنَّ - فَنَظَرَ إِلَیْهَا وَ هِیَ مُقْبِلَةٌ، فَلَمَّا جَازَتْ نَظَرَ إِلَیْهَا وَ دَخَلَ فِی زُقَاقٍ قَدْ سَمَّاهُ بِبَنِی فُلَانٍ، فَجَعَلَ یَنْظُرُ خَلْفَهَا وَ اعْتَرَضَ وَجْهَهُ عَظْمٌ فِی الْحَائِطِ أَوْ زُجَاجَةٌ، فَشَقَّ وَجْهَهُ، فَلَمَّا مَضَتِ الْمَرْأَةُ نَظَرَ فَإِذَا الدِّمَاءُ تَسِیلُ عَلَی صَدْرِهِ وَ ثَوْبِهِ، فَقَالَ: وَ اللَّهِ لآَتِیَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ لَأُخْبِرَنَّهُ».

قَالَ:« فَأَتَاهُ، فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ لَهُ: مَا هَذَا؟ فَأَخْبَرَهُ، فَهَبَطَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام بِهَذِهِ الْآیَةِ: قُلْ لِلْمُوءْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَ یَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذلِکَ أَزْکی لَهُمْ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِمایَصْنَعُونَ».⁽¹⁾

حضرت امام باقر علیه السلام فرمود:« روزی جوانی از انصار با زنی از مدینه مواجه شد،زنان در آن زمان مقنعه های خود را از پشت گوشهای خود می انداختند، وقتی به آن زن نگاه کرد در حالیکه از روبرو می آمد دید که وارد کوچه ای شد به اسم «بنی...».

پس آن جوان پشت سر او راه افتاد و به او نگاه می کرد، ناگهان (در صورتی که از خود غافل بود) صورتش به استخوان و یا شیشه ای که در دیواری بود برخورد کرد و صورتش شکافته شد، وقتی آن زن ردّ شد، نگاه کرد و دید که خون بر سینه و لباسش سرازیر است، با خود گفت: به خدا سوگند، پیش رسول خدا صلی الله علیه و آله رفته و ماجرا را به او خواهم گفت!

پس نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمد،وقتی رسول اللّه صلی الله علیه و آله او را در آن وضع مشاهده کرد، فرمود: این چه وضعی است؟ پس ماجرا را برای وی شرح داد.

آنگاه حضرت جبرئیل علیه السلام نازل شده و این آیه را آورد: ای پیغمبر ما به مؤمنین بگو تا چشمهای خود را را از نامحرمان فرو بندند و دامنهای خود را پاک نگهدارند، این کار برای آنها موجب پاکی است و همانا خداوند متعال بر همه کارهایی که بندگان می کنند آگاه است».

بی حجابی و بی عفّتی زنان موجب آلودگی قلوب و دوری از خداوند

65/3. قرآن کریم:«... وَ إِذا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتاعاً فَسْئَلُوهُنَّ مِنْ وَراءِ حِجابٍ ذلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَ قُلُوبِهِنَّ»الآیة.⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید:«... و هر گاه که از زنان پیغمبر (و در کلّ: زنان نامحرم) چیزی را می خواهید، از پشت پرده بخواهید، این کار موجب پاکی قلوب شما و آن زنان (از شهوات و هوسها) است». آیه شریفه ادامه دارد.

کاهش ازدواجهای ناموفّق

66/4. قرآن کریم:«الْخَبِیثاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَ الْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثاتِ وَ الطَّیِّباتُ لِلطَّیِّبِینَ وَ الطَّیِّبُونَ لِلطَّیِّباتِ أُولئِکَ مُبَرَّوءُنَ مِمّا یَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید:« زنان خبیثه (و بد دامن) برای مردان خبیث و مردان خبیث برای زنان خبیثه خلق شده اند، و (برعکس) زنان پاک برای مردان پاک و مردان پاک برای زنان پاک، آفریده شده اند، و آنها (یعنی مردان و زنان پاک) از آنچه پشت سر آنها گفته می شود به دورند و برای آنها آمرزش و روزی کریمی در نظر است».

امنیّت ناموسی در جامعه

67/5. قرآن کریم:«یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِ الْمُوءْمِنِینَ

یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلاَبِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنی أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُوءْذَیْنَ وَ کانَ اللّهُ غَفُوراً رَحِیماً».⁽¹⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید:« ای پیغمبر، به زنان و دخترانت و زنان مؤمنین بگو تا چادرهای خود را بپوشند (و یا برخی از علماء گفته اند: یعنی چادرهای خود را علاوه بر آنکه سر کنند، گوشه های آن را در صورت نزدیک هم آورند) این کار بهتر است برای آنان تا آنکه (اهل عصمت و تقوا)شناخته شوند و مورد آزار و اذیّت (مردان مزاحم و هوسران) قرار نگیرند، و همانا خداوند متعال بخشنده و مهربان است».

تأثیر بی حجابی و بی عفّتی مادران در شخصیّت فرزندان

68/6. قرآن کریم:«یا أُخْتَ هارُونَ ما کانَ أَبُوکِ امْرَأَ سَوْءٍ وَ ما کانَتْ أُمُّکِ بَغِیًّا».⁽²⁾

خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید:« (در ماجرای حضرت مریم علیهاالسلام که آن حضرت بدون آنکه ازدواج کند به قدرت الهی حامله شد، وقتی پس از وضع حمل خود به شهر بازگشت، مردم شهر خطاب به وی چنین می گفتند:) ای خواهر هارون، تو که پدرت آدم بدی نبود و تو که مادرت زن بد دامن و آلوده ای نبود؟!»

69/7. قالت المعتزلة یوماً فی مجلس الرضا علیه السلام :إنّ أعظم الکبائر القتل؛ لقوله تعالی:« وَ مَنْ یَقْتُلْ مُوءْمِناً مُتَعَمِّداً فَجَزاوءُهُ جَهَنَّمُ خالِداً فِیها» الآیة، و قال

الرضا علیه السلام : «أَعْظَمُ مِنَ الْقَتْلِ إِثْماً وَ أَقْبَحَ مِنْهُ بَلآءً الزِّنَا؛ لاِءَنَّ الْقَاتِلَ لَمْ یُفْسِدْ بِضَرْبِ الْمَقْتُولِ غَیْرَهُ وَ لاَ بَعْدَهُ فَسَادًا، وَ الزَّانِی قَدْ أَفْسَدَ النَّسْلَ إِلی یَوْمِ الْقِیَامَةِ وَ أَحَلَّ الْمَحَارِمَ».

فَلَمْ یَبْقَ فِی الْمَجْلِسِ فَقِیهٌ إِلاَّ قَبَّلَ یَدَهُ وَ أَقَرَّ بِمَا قَالَهُ.⁽¹⁾

روزی برخی از معتزله در مجلس امام رضا علیه السلام گفتند: بزرگترین گناهان قتل است بخاطر آنکه خداوند متعال در قرآن کریم می فرماید:« هر که مؤمنی را از روی عمد بکشد برای ابد در جهنّم خواهد بود» ادامه آیه.

امام رضا علیه السلام فرمود:« امّا بزرگتر از گناه قتل و زشتتر از آن از نظر به دنبال داشتن آفات و بلایا، گناه زنا است؛ چرا که قاتل با کشتن مقتول بجز او به کس دیگری آسیب و یا فسادی نمی رساند، ولی زناکار یک نسلی را بکلّی تا روز قیامت فاسد می کند و محرّمات الهی را برای نسل خودش و دیگران بکلّی حلال می سازد».

راوی می گوید: همه حضّار مجلس پس از شنیدن این حرف، دست امام رضا علیه السلام را بوسیدند و حرف او را پذیرفتند.

70/8. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :«یَا عَلِیُّ، لاَ یُبْغِضُکُمْ إِلاَّ ثَلاَثَةٌ: وَلَدُ زِنَا، وَ مُنَافِقُ، وَ مَنْ حَمَلَتْ بِهِ اُمُّهُ وَ هِیَ حَائِضٌ».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« ای علی، همانا کسی شما اهل بیت را دشمن نمی دارد مگر سه طایفه:بچّه هایی که از راههای نامشروع به

دنیا آمده اند، و منافقین، و کسانی که نطفه آنها در رحم مادرشان در حالی منعقد شده که مادرشان در حال حیض بوده است».

71/9. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله (علی علیه السلام ):«وَ تَوَقُّوا عَلی أَوْلاَدِکُمْ لَبَنَ الْبَغْیِ مِنَ النِّسَاءِ(البغیّة) وَ الْمَجْنُونَةِ ؛ فَإِنَّ اللَّبَنَ یُعْدِی».⁽¹⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله (و همچنین از حضرت علی صلی الله علیه و آله نقل شده که) فرمود:« مراقب باشید بچّه هایتان را زنان بد دامن و زنان دیوانه شیر ندهند، چرا که شیر مادر (در شخصیّت فرزندان) تأثیر مستقیم می گذارد».

72/10. عن الصادق علیه السلام :«إِنَّ اللّهَ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَقَ الْجَنَّةَ طَاهِرَةً مُطَهَّرَةً فَلاَ یَدْخُلُهَا إِلاَّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ».

و قال:« طُوبی لِمَنْ کَانَتْ اُمُّهُ عَفِیفَةٌ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:« همانا خداوند متعال بهشت را پاک و مطهّر آفرید و جز آنهایی که پاک از مادر متولّد شوند کسی وارد آن نخواهد شد».

آنگاه فرمود:« خوشا به حال کسی که مادرش پاکدامن و عفیف باشد».

73/11. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله :« یَا عَلِیُّ، لاَ یُحِبُّکَ إِلاّ مَنْ طَابَتْ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ یُبْغِضُکَ إِلاّ مَنْ خَبُثَتْ وِلاَدَتُهُ وَ لاَ یُوَالِیکَ إِلاّ مُوءْمِنٌ وَ لاَ یُعَادِیکَ إِلاّ کَافِرٌ».⁽³⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« ای علی، همانا کسی تو را دوست نمی دارد مگر آنکه ولادتش پاک باشد، و کسی تو را دشمن نمی دارد مگر آنکه ولادتش ناپاک باشد، و جز مؤمنین تو را دوست نخواهند داشت و جز کافرین تو را دشمن نخواهند داشت».

74/12. عن الصادق علیه السلام :« عَلَامَاتُ وَلَدِ الزِّنَا ثَلَاثٌ: سُوءُ الْمَحْضَرِ، وَ الْحَنِینُ إِلَی الزِّنَا، وَ بُغْضُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:« نشانه های زنازاده سه چیز است: بدنشینی، شوق به زنا، و دشمنی با اهل بیت پیغمبر صلی الله علیه و آله ».

75/13. عن الصادق علیه السلام :« مَنْ وَجَدَ بَرْدَ حُبِّنَا عَلَی قَلْبِهِ فَلْیُکْثِرِ الدُّعَاءَ لِأُمِّهِ؛ فَإِنَّهَا لَمْ تَخُنْ أَبَاهُ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:« هر که خنکی و حرارت محبّت ما را در قلب خود درک نمود برای مادر خود زیاد دعا کند، چرا که آن مادر به پدر آن بچّه، هیچ خیانتی ننموده است».

76/14. عن الباقر علیه السلام :«لَبَنُ الْیَهُودِیَّةِ وَ النَّصْرَانِیَّةِ وَ الْمَجُوسِیَّةِ أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ وَلَدِ الزِّنَی».⁽³⁾

حضرت امام باقر علیه السلام فرمود:« همانا شیر زنان یهودی و نصرانی و مجوسی در نظر من از شیر زنان زناکار بهتر است».

77/15. عن امیر المؤمنین علیه السلام :«تَخَیَّرُوا لِلرَّضَاعِ کَمَا تَخَیَّرُونَ لِلنِّکَاحِ ؛ فَإِنَّ الرَّضَاعَ یُغَیِّرُ الطِّبَاعَ».⁽¹⁾

حضرت علی علیه السلام فرمود:« برای شیر دادن فرزندان خود بهترین (و پاکدامنترین) زنان را برگزینید، همانگونه که موقع ازدواج بهترین آنها را بر می گزینید، چرا که شیر، روحیّه و شخصیّت فرزندان را تغییر می دهد».

فصل سوّم 3 سنّ شرعی لازم برای زنان و مردان جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

سن لازم برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

سن لازم برای زن جهت رعایت مسائل حجاب و عفّت

78/1. الصادق علیه السلام :« حَدُّ بُلُوغِ الْمَرْأَةِ تِسْعُ سِنِینَ».⁽¹⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:«سنّ بلوغ (و تکلیف)زن نُه سال است».

سنّی که ، وقتی دختر به آن سنّ رسید برخی مسائل رعایت شوند

79/2. سأل الصادق علیه السلام أحد من أصحابه عن جویریة لیس بینی و بینها محرم تغشانی، فأحملها، فاُقبِّلها؟ فقال: «إِذَا أَتَی عَلَیْهَا سِتُّ سِنِینَ فَلَا تَضَعْهَا عَلَی حَجْرِکَ».⁽²⁾

یکی از اصحاب امام صادق علیه السلام از وی سؤال کرد: دختر کوچکی هست که برایم محرم نیست، وقتی نزدم می آید او را بغل می کنم و می بوسم؟ حضرت در جواب فرمود:« هر گاه شش ساله شد او را بر روی دامنت قرار نده».

80/3. عن الصادق علیه السلام :«إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِیَةُ الْحُرَّةُ سِتَّ سِنِینَ فَلَا یَنْبَغِی لَکَ أَنْ تُقَبِّلَهَا».⁽³⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:« هر گاه دختر آزاد (یعنی غیر کنیز) به شش سالگی رسید جایز نیست نامحرم او را ببوسد».

81/4. انَّ بعض بنی هاشم دعا الرضا علیه السلام مع جماعة من أهله فأتی بصبیّة له، فأدناها أهلُ المجلس جمیعاً إلیهم، فلمّا دنتْ منه سأل عن سنِّها؛ فقیل: خمسٌ، فنحَّاها عنه .⁽¹⁾

نقل است که بعضی از بنی هاشم امام رضا علیه السلام را به همراه جماعتی به مجلسی دعوت کردند، یکی از اصحاب به همراه خودش دختر کوچکی را هم به مجلس آورد و اهل مجلس همگی او را به خود نزدیک کردند (و نوازش نمودند)، وقتی نزدیک امام رضا علیه السلام شد، امام پرسید:« سنّ این بچّه چقدر است؟» گفتند: پنج سال،امام او را از خودش دور نمود.

82/5. عن الصادق علیه السلام :«إِذَا بَلَغَتِ الْجَارِیَةُ سِتَّ سِنِینَ فَلَا یُقَبِّلْهَا الْغُلَامُ، وَ الْغُلَامُ لَا یُقَبِّلِ الْمَرْأَةَ إِذَا جَازَ سَبْعَ سِنِینَ».⁽²⁾

حضرت امام صادق علیه السلام فرمود:« وقتی دختر شش ساله شد نامحرم نباید او را ببوسد، و پسر هم وقتی هفت ساله شد نباید زن نامحرمی را ببوسد».

83/6. کان أبو الحسن الماضی علیه السلام عند محمّد بن إبراهیم والی مکَّة - و هو زوج فاطمة بنت أبی عبد اللَّه علیه السلام - و کانتْ لمحمّد بن إبراهیم بنت یلبسها الثیاب و تجی ء إلی الرجل، فیأخذها و یضمُّها إلیه، فلمّا تناهت إلی أبی الحسن علیه السلام أمسکها بیدیه ممدودتین، و قال:«إِذَا أَتَتْ عَلَی الْجَارِیَةِ سِتُّ سِنِینَ لَمْ یَجُزْ أَنْ یُقَبِّلَهَا رَجُلٌ لَیْسَتْ هِیَ بِمَحْرَمٍ لَهُ وَ لَا یَضُمَّهَا إِلَیْهِ».⁽³⁾

نقل است که روزی امام کاظم علیه السلام در نزد محّمد بن ابراهیم (والی مکّه، وداماد امام صادق علیه السلام ) بود، محمّد بن ابراهیم دختری در خانه داشت که لباسهایش را پوشید و نزد میهمانان آمد، پدرش او را گرفت و بغل نمود، وقتی نزد امام کاظم علیه السلام آمد، امام او را گرفت و روبروی خودش با دو دست نگه داشت و فرمود:« هر گاه دختر شش ساله شد جایز نیست مرد نامحرم او را ببوسد و یا بغل کند».

سن لازم برای مردان نامحرم در رعایت مسائل حجاب و عفّت

84/7. عن الرضا علیه السلام :«لَا تُغَطِّی الْمَرْأَةُ رَأْسَهَا مِنَ الْغُلَامِ حَتَّی یَبْلُغَ الْغُلَامُ».⁽¹⁾

حضرت امام رضا علیه السلام فرمود:« تا پسر به سنّ بلوغ نرسیده، پوشاندن موی سر برای زنان نامحرم از آنان واجب نیست».

سنّی که درآن سن باید رختخواب دختروپسرراازهم جداکرد!

85/8. عن رسول اللّه صلی الله علیه و آله : «الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیُّ، وَ الصَّبِیُّ وَ الصَّبِیَّةُ، وَ الصَّبِیَّةُ وَ الصَّبِیَّة، یُفَرَّقُ بَیْنَهُمْ فِی الْمَضَاجِعِ لِعَشْرِ سِنِینَ».⁽²⁾

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود:« پسر از پسر، و پسر از دختر، و دختر از دختر، وقتی به ده سالگی رسیدند حتماً باید خوابگاه و رختخواب آنان از هم جدا شوند».

فصل چهارم 4 محارم زن و مسائل مربوط به آن