مشخصات کتاب

سرشناسه : شاهرخی محمود،۱۳۰۶ - ۱۳۸۸.

عنوان و نام پدیدآور : تجلی عشق در حماسه عاشورا سروده هایی عاشورایی از شاعران گذشته و معاصر تقدیم به پیشگاه سالار شهیدان امام حسین علیه السلام/ به کوشش محمود شاهرخی "جذبه"، عباس مشفق کاشانی.

مشخصات نشر : تهران: سازمان اوقاف و امور خیریه، انتشارات اسوه ۱۳۸۸.

مشخصات ظاهری : ۳۰۳ ص.

فروست : سازمان اوقاف و امور خیریه، انتشارات اسوه؛ ۷۳.

شابک : ۳۰۰۰۰ ریال 978-964-542-148-7

وضعیت فهرست نویسی : برونسپاری (فاپا)

یادداشت : چاپ دوم.

یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس.

موضوع : شعر مذهبی -- مجموعه ها

موضوع : شعر فارسی -- مجموعه ها

شناسه افزوده : کی منش عباس ۱۳۰۴ -

شناسه افزوده : سازمان اوقاف و امور خیریه. انتشارات اسوه

رده بندی کنگره : PIR۴۰۷۱/ش۱۸ت۳ ۱۳۸۸

رده بندی دیویی : ۸فا۱/۰۰۸۳۱

شماره کتابشناسی ملی : ۱۸۴۳۰۳۴

اشاره

مقدمه

ورای حد تقریر استمشکل عشق نه در حوصله ی دانش ماست حل این نکته بدین فکر خطا نتوان کرد ⁽¹⁾.از عشق چه توان گفت و چه نشان شاید داد و چه عبارت توان کرد؟«در عشق قدم نهادن کسی است را مسلم شود که با خود نباشد و ترک خود بکند و در عشق خود را ایثار کند» ⁽²⁾.ممکن است از مخاطبی سوال شود که عشق چیست؟ شاید او طرح چنین سوالی را عبث بداند و در پاسخ این پرسش به سادگی گوید: عشق یعنی دوست داشتن و تصور کند این جواب روشنگر حقیقت عشق است، این تلقی عامه ی مردمان است، اگر از خواص و اهل نظر نیز این پرسش به عمل آید، گویند عشق میل مفرط است و معنی آن فرط حب و دوستی است، آیا این پاسخ بیان کننده ی عشق کیمیای اسرارآمیز جهان هستی است؟آیا آن حقیقتی که همه ی ذرات عالم وجود در چنبره ی قدرت و حیطه ی فرمان اوست در این توصیف می گنجد؟ حاشا! آنان که قطره صفت در بحر بی کرانه عشق مستغرق و فانی شده اند تعین آنان از میان برخاسته و خود رنگ معشوق گرفته اند در توصیف این راز سر به مهر اظهار عجز و ناتوانی می کنند.

هر چه گویم عشق را شرح و بیان چون به عشق آیم، خجل باشم از آنچون قلم اندر نوشتن می شتافت چون به عشق آید، قلم بر خود شکافت ⁽¹⁾.از دیر باز سوختگان از ارباب معرفت و پروانگان شمع جمال ابدیت در توصیف عشق سخن ها گفته اند و در این معنی گوهرها سفته و سرانجام سر عجز بر آستانه ی جلال این سر ناگفتنی سوده اند.قصه العشق لاانفصام لها فصمت ههنا لسان القالهر سوخته جانی که از سر درد سخنی بر زبان رانده آن سر جوش غلیان عشق است و نشانی از جایگاه و مقام گوینده و این توصیف این راز بزرگ نیست.در ره عشق نشد کس به یقین محرم راز هر کس بر حسب فکر گمانی دارد ⁽²⁾.اگر آن چه را که دلدادگان حسن ازل در بیان عشق و عاشقی بر زبان و قلم رانده اند گرد گردد، خود کتابخانه هایی عظیم پدید آید. با این همه این راز سر به مهر مکتوم مانده است، جمال جمیل معشوق یگانه که در ستر جلال مستور بود، چون خود بر حسن خود نگران شد و بر خویشتن جلوه کرد، عشق پدید آمد، از این رو او خود عاشق است و خود معشوق، این عشق در همه ذرات عالم هستی جاری و ساری است،کو دل یک ذره که بی شوق اوست؟ گردن یک قطره که بی طوق اوستابر نگرید مگر از شوق او باغ نخندد مگر از ذوق او ⁽³⁾.

در این معنی از آن سوخته ی آتش محبت سخنی عرضه داریم که گفت:«سلطان عشق خواست که خیمه به صحرا زند. در خزاین بگشود، گنج بر عالم پاشید، ورنه عالم با بود و نبود خود آرمیده بود و در خلوت خانه ی شهود آسوده» ⁽¹⁾.یکی میل است با هر ذره رقاص کشان هر ذره را تا مقصد خاصهمین میل است اگر دانی همین میل جنیبت در جنیبت، خیل در خیلاز این میل است هر جنبش که بینی به جسم آسمانی، یا زمینیهمین میل است کآهن را در آموخت که خود را برد و بر آهن ربا دوختهمین میل آمد و با کاه پیوست که محکم کاه را بر کهربا بستبه هر طبعی نهاده آرزویی تک و پو داده هر یک را به سوییبرون آورد مجنون را مشوش به لیلی داد زنجیرش که می کشز تاب شمع گشته آتش افروز زده پروانه را آتش که می سوزز گل بر بسته بلبل را پر و بال شکسته خار در جانش که می نالوجود عشق کش عالم طفیل است ز استیلای قبض و بسط میل است

مدار زندگی بر چیست؟ بر عشق رخ پایندگی در کیست؟ در عشق ⁽¹⁾.آری عشق فرمانروای عالم وجود و گرداننده ی چرخ ممکنات و محرک هر وجود است، عقل در کنه آن حیران و اندیشه در ذات آن سرگردان است،عشق جوشد بحر را مانند دیگ عشق ساید کوه را مانند ریگعشق بشکافد فلک را صد شکاف عشق لرزاند زمین را از گزافعشق آن شعله ست کو چون بر فروخت هر چه جز معشوق باقی جمله سوخت ⁽²⁾.این جذب و کشش و این میل و خواهش نتیجه ی تجلی حسن مطلق است، در آینه ی ممکنات، جمیع زیبایی ها، با تفاوت مراتب، پرتو آن حسن هستی سوز است و هر کسی در مرحله ای بر صورت و مظهری دل می سپارد و شیفته و عاشق می شود، اما انسان کامل و عاشق بصیر از جمیع مظاهر و صور درگذرد و جمیع حجاب ها را از پیش برمی دارد و دل به حقیقت زیبایی و اصل و منبع جمال می سپارد.او با خود بیگانه می شود و منیت وی از میان برمی خیزد و معشوق به جای آن می نشیند، آتش این عشق هر چه جز محبت دلدار ازل است به سان خس و خاشاک می سوزاند و جمیع قیود و موانع را از میان برمی دارد و پای بر سر دو جهان می نهد و پروانه وار خود را بر شعله ی خطر می زند و در آتش مشتعل و فانی می شود و در دامان شمع حقیقت آرام می گیر، چنان که آن شوریده ی عشق در این معنی گوید،«پروانه قوت از آتش خورد، بی آتش قرار ندارد و در آتش وجود ندارد، تا آن گاه که آتش عشق او را چنان گرداند، که همه جهان آتش بیند چون به آتش رسد خود را بر میان زند، خود نداند فرق کردن میان آتش و غیر آتش، چرا؟ زیرا که عشق همه خود آتش است» ⁽³⁾.

خوش بسوز این خانه را ای شیر مست خانه ی عاشق چنین اولی تر استبعد از این من سوز را قبله کنم زانکه شمعم من ز سوزش روشنمخواب را بگذار امشب ای پسر یک شبی در کوی بیداران گذربنگر آنها را که مجنون کشته اند همچو پروانه به وصلش کشته اند. ⁽¹⁾.آری اگر بسته عشقی خلاص مجو و اگر کشته ی عشقی قصاص مجو، که عشق آتش سوزان است و بحری بی پایان. ⁽²⁾.بسی شدیم و نشد عشق را کرانه پدید ⁽³⁾. تبارک الله از این ره که نیست پایانشاینک که سر آن دارم تا از سیمرغ قله ی قاف عشق و تجلی عشق مطلق و یگانه عاشق عرصه ی دلدادگی سخن به میان آورم به راستی که قلم در انشگتانم قرار نمی گیرد و اندیشه ام از پویایی باز می ماند و به حقیقت حق احساس عجز و ناتوانی می کنم، کدام لفظ و عبارت بار چنین معانی شگرف را می کشد و کدام بیان و سخن را توان آن است که آن سرآمد عاشقان جمال مطلق را توصیف کند،وه که در دریای خون افتاده ام با تو چون گویم که چون افتاده امبیخود این جا دست و پایی می زنم هر که را بینم، صدایی می زنم

وه که عشق از دانشم بیگانه کرد مستی این دل مرا دیوانه کرد ⁽¹⁾.بلی زبان ناطقه در این مقام لال است و توصیف چنین عشق محال،بسیار کسان از ارباب معرفت و ناموران عرصه ی سخن در عظمت و جلال این عشق و پاکبازی این عاشق سخن گفته اند و همچنان در اول وصف آن مانده اند.اما چه کنم دل را تاب و قرار نمانده و دامان جانم را گرفته که نام نامی آن عشق آفرین را بازگو، تا زمین و آسمان به وجد آید و عقل و روح و دیده صد چندان شود.دیگر این دل را سکون و تاب نیست در سکوتم طاقت و پایاب نیستدل گرفته دامن جان مرا سخت می تابد گریبان مراکز چه رو آخر نگویی آشکار نام آن عشق آفرین روزگاراوست چشم حسن را انسان عین مقتدای عاشقان حق حسین ⁽²⁾.آری اوست که عشق را از ایثار او آبی تازه به جوی روان گشت و حسن مطلق از چنین عشقی بر خود بالیدن گرفت چه این عاشق در پی رضای معشوق، از سر جان و جهان برخاست و هر آن چه گوهر رخشان در گنجینه داشت به پای این عشق نثار کرد و از این پاکبازی نقشی ابدی و جاودانه بر صحیفه ی دوران به یادگار نهاد که هرگز محو شدنی نیست، رمزی از نجوا و نیایش او را در «دعای عرفه» نظاره گر شویم که وی با معشوق یگانه چنین، گوید:کیف یستدل علیک بما هو فی وجوده مفتقر الیک ایکون لغیرک من الظهور ما لیس لک حتی یکون هو المظهر لک متی غبت حتی تحتاج الی دلیل یدل علیک و متی بعدت حیت تکون الاثار هی التی توصل الیک، عمت عین لا تراک علیها رقیبا و خسرت صفقه عبد لم

تجعل له من حبک نصیبا.یعنی معبودا: چگونه بر وجود تو دلیل آرند به آثاری که در ذات خود به تو نیازمندند، آیا از برای غیر تو ظهوری هست که از برای تو نیست تا او به سبب ظهور تو گردد. کی نهان گشته ای که نیازمند برهانی باشی تا بر تو دلالت کند، و کی دور بوده ای تا بار رهنمونی آثار به تو رسند، کور باد چشمی که تو را بر خویش مراقب نبیند و زیان مند باد بازرگانی آن کس که برای او بهره ای از محبت خود قرار نداده ای.عرضه کردم دو جهان بر دل کار افتاده بجز از عشق تو باقی همه فانی دانست ⁽¹⁾.سخنی را که شیخ اکبر محیی الدین در منقبت آن سرور عرضه داشته زینت بخش این مقام می دارم: «درود خداوند و فرشتگان و حاملان عرش و جمیع آفریدگان او از آسمان و زمین نثار بر آن ذات پاک و گوهی تابناک باد که در میان افراد کاینات با همت علیای خود یگانه و در مقامات قرب حق بر متکای شهود و رضا تکیه داشت. اوست مرکز عالم وجود و حقیقت واجد و باطن موجود، اوست شخص مجسم معرفت و حقیقت اشکار و نور حضرت کردگار، سر اتم الهی و دارای کمال اعظم نامتناهی، مرکز دایره ی ازل و ابد که در اولیت وجود ملبس است به لباس تشخص الف واحد، آغاز کتاب ناسوت شهادت، والی ولایت ملکوت سیادت در مقام جمع الجمع وجودی، صدرنشین محفل احدیت در منزل فرق الفرق شهودی، حقیقت کلیه ی موجود بر هر کثرت، کهف امامت، صاحب علامت، نگهبان دین، وارث مختصات سیدالمرسلین، رتبه ی آن ذات پاک برتر از رفعت افلاک است و بیرون از عالم زمان و خارج از فضای مکان. او در معنی، چشم بینای حقیقت هستی را انسان، چگونه شرح این حقیقت توان کرد که لغز و معمای عالم ایجاد است و حاصل مضمون نشئه ی ابداع، ذوق بخشنده ی اذواق و به شوق آوردنده ی اشاق، و مطلب احباب و مقصد عشق، منزه از هر گونه نقص و شین و نام نامی و لقب گرامی، ابا عبدالله الحسین، روحنا له الفدا ⁽²⁾.آری آن یگانه ی دهر و فرید خلق از جلالت قدر و عظمت شأن در جایگاهی قرار دارد که

عقل از ادراک آن ناتوان است و سیمرغ وهم از عروج بدان ستیغ عاجز، اما جذبه ی عشق و کشش ارادت، دلداگان را رها نمی کند و دست ارادت دامان احساسشان را بر می تابد و می گوید:هر چند ستایش و منقبت آن سرور متعذر و غیر قابل حصول است، اما عاجزانه جنبشی باید کرد.عقلم هزار بار به روزی کند خموش عشقم خموش می نکند یک نفس مرا ⁽¹⁾.هر چند درگاه جناب عشق بسی برتر از عقل است، لیکن دل به خاموشی رضا نمی دهد از این روست که از دیرباز ارادتمندان آن حضرت هر یک به فراخور بضاعت و به میزان مرتبت و استطاعت خویش چونان مور به درگاه سلیمان هدیه ران ملخ برده اند و با نارسایی کلمات و تنگنای عبارات، در عظمت مقام و رفعت شأن آن ستوده ی حضرت حق سخن گفته اند، و بدین حقیقت ایمان و اعتقاد دارند که آن مظهر رحمت و آیت کرامت همه را پذیرا خواهد بود و اظهار ارادت آنان را به حسن قبول، ارج و بها خواهد بخشید.بالجمله از دیر باز شاعران به گونه های مختلف و انواع شعر به پیشگاه سالار شهیدان ارادت خویش را عرضه داشته اند، اما در این مجموعه تنها به جمع غزل و قصاید کوتاه بسنده شده که برای مطالعه کننده مطبوع تر و برای اهل ذوق پسندیده تر است، خاصه اینکه به جمع آثار شعرای معاصر بیشتر عنایت شده و آثاری را در دسترش خواننده قرار می دهد که کمتر انتشار یافته است، امید است که این خدمت ناچیز مرضی حضرت حق و مورد عنایت سلطان سریر کونین حضرت اباعبدالله الحسین صلوات الله و سلامه علیه، قرار گیرد و ذخیره ای باشد برای یوم لا ینفع مال و لا بنون، آمین یا رب العالمین.محمود شاهرخی «جذبه»

جواد محقق «آتش»، لاله های پرپر

اگر چه داد به راه خدای خود سر را شکست حنجر او خنجر ستمگر راسرش چو بر سرنی عاشقانه قرآن خواند ببرد رونق بازار هر سخنور رانوشته اند شبی در تنور مهمان بود اگر چه حرف گران است سخت باور راولی شگفت نباشد که افکند بر خاک کسی که شامه ندارد گل معطر را،دریغ آن که ندانست قدر او دشمن خزف فروش چه داند بهای گوهر را؟به روز حادثه درگیر و دار بود و نبود خجل نمود تنش لاله های پرپر راچنین شد آن که بجز زینبش کسی نشناخت بلند قامت آن خون گرفته پیکر رانشست، بار رسالت به دوش، بر سر خاک که خون ز دیده ببارد غم برادر را

سرود: بی تو اگر چه بسیط دل تنگ است ولی مباد که خالی کنیم سنگر راپیام خون تو را با گلوی زخمی خویش چنان بلند بخوانم که ابر، تندر را

مرضیه آسایش، لحظه های عطش

آن شب به بام فاجعه مهتاب می گریست شب بر فراز در به در خواب می گریستبر دوش لحظه های عطش خیز کربلا زینب به یاد اصغر بی تاب می گریستبیتاب بود موج در اندیشه ی فرات گویی به یاد تشنگی اش آب می گریستگلهای سرخ عاطفه را سر بریده اند زینب غمین و غمزده خوناب می گریستقرآن ز داغ سرخ علی اکبر شهید بر ساحل شهادت اصحاب می گریست

جعفر رسول زاده، نظرگاه شهادت

قد بر افرازید یک عالم شقاوت پیش روست پرده بردارید صد آیینه حیرت پیش روستای حسینی مشربان در معبد آزادگی تا نماز آرید، محراب عبادت پیش روستعقل می نالد، حریفان تیغ در خون شسته اند عشق می غرد، نظرگاه شهادت پیش روستعقل می گوید که بال خسته را پرواز نیست عشق می بالد که اوجی بی نهایت پیش روستدوستی را پاس می دارم که در هرم عطش سایه ساری در گذرگاه محبت پیش روستای تمام مهربانی در نگاهت یا حسین با تو باید آشنا بودن که غربت پیش روست

حسین آهی، خون خدا

می خواست کفر افکند از جوش کعبه را تا اهل دین کنند فراموش کعبه رابگرفت جا به دامن کرب و بلا حسین با درد و غم چون کرد هماغوش کعبه راشد زنده دین حق ز قیامش اگر چه کرد اندر عزای خویش سیه پوش کعبه راخون خدا به کرب و بلا موج می زند بینم ولیک، ساکت و خاموش کعبه رابوی خوشی که می وزد از تربت حسین گویی که برده تا ابد از هوش کعبه رابنگر مقام و رتبه، که در پیش کربلا شد حلقه ی ارادت در گوش، کعبه رااز بس که اشک ریخته در ماتم حسین چون زمزم است چشمه ی پر جوش کعبه رایا نیست جز خیال شه کربلا به سر یا خاطرم نموده فراموش کعبه را

مرتضی عصیانی «آینه»، وادی عشق

روشن آن دیده که هر شب به عزای تو گریست صبح زد چاک گریبان و برای تو گریستخواست آدم شود آسوده ز گرداب بلا خواند نام تو و بر کرب و بلای تو گریستنوح، کشتی چو بنا کرد بر آن خشک زمین آسمان آنهمه دریا به هوای تو گریستزمزم آن روز که جوشید از آن وادی عشق عطش شوق تو را دید و به پای تو گریستاین همه دیده ی گریان اگر از لطف خداست می توان گفت به سوی تو خدای تو گریستزایری کو شده از فیض زیارت محروم دل، حرم کرد و بر آن صحن و سرای تو گریستشنه لب بودم و آبم به نظر آینه بود دل که آتش شده از شور عزا تو گریست

خسرو احتشامی، چشمه ی حماسه

ای بسته بر زیارت قد تو، قامت آب شرمنده ی محبت تو، تا قیامت آبدر ظهر عشق، عکس تو لغزید در فرات شد چشمه ی حماسه ز جوش شهامت آبدستت به موج، داغ حباب طلب گذاشت اوج گذشت دید، و کمال کرامت آببر دفتر زلالی شط، خط لا کشید لعلی که خورده بود، ز جام امامت آبترجیع درد را، ز گریزی که از تو داشت سر می زند هنوز به سنگ ندامت آبسوگ تو را ز صخره چکد، قطره قطره رود زین بیشتر سزاست به اشک غرامت آباز ساغر سقایت فضلت، قلم چشید گسترد تا حریم تغزل زعامت آبزینب حسین را به گل سرخ خون شناخت بر تربت تو بود نشان و علامت آب

از جوهر شفاعت تیغت، بعید نیست گر بگذرد ز آتش دوزخ سلامت آبآمد به آستان تو گریان و عذرخواه با عزم پای بوسی و قصد اقامت آبمی خوانمت به نام ابوالفضل و شوق را در دیدگان منتظرم بسته قامت آب

محسن احمدی، مشرق و آینه

ای پاره های زخم فراوان به پیکرت ما را ببر به مشرق آیینه گسترتخون از نگاه تشنه ی گل شعله می کشد داغ است بیقراری گلهای پرپرتبا من بگو چگونه در آن «برزخ کبود» دیدند زینبی و نکردند باورت؟!من از گلوی رود شنیدم که آفتاب می سوزد از خجالت دست برادرتیک کوفه می دوم، به صدایت نمی رسم یعنی شکسته اند دو بال کبوترتما را ببخش، ما که در آنجا نبوده ایم ای امتداد زخم، به پهلوی مادرت!

رضا اسماعیلی، زبان دل

شرمنده ام زبان دلم وا نمی شود احساس لال من به تو گویا نمی شودمی خوانمت به نام و نمی دانمت هنوز فهمیدنت نصیب دل ما نمی شوددر کربلا نبوده ام و می کنم دعا گردم شهید عشق تو، اما نمی شودزینب! مگر دشت پر از لاله را چنین ای خواهرم، شهید تو پیدا نمی شودآن سو ستاده بر خط خون ذوالجناح عشق با من بیا به صحنه که فردا نمی شودگنگم هنوز و کار دلم حسرت است و بس شرمنده ام، زبان دلم وا نمی شود

علی انسانی، یک آسمان ستاره

بیمار، غیر شرب اشک روان نداشت بودش هزار درد و، توان بیان نداشتماهی که آفتاب، ازو نور می گرفت جز ابر خشک دیده به سر سایبان نداشتدانی چرا ز آل پیمبر کشید دست نقشی دگر به کار ستم، آسمان نداشتتنها زمین نداشت به سر دست، از فلک پایی به عزم پیش نهادن، زمان نداشتیکسر به خاک ریخت، گل و غنچه شاخ و برگ آمد، ولی ز باغ نصیبی خزان نداشتدانی به کربلا ز چه او را عدو نکشت؟ تا کوفه زنده ماندن او را گمان نداشتاز تب ز بس که ضعف بر او چیره گشته بود می خواست بگذرد ز سر جان، توان نداشتیک آسمان ستاره به ماه رخش، ز اشک می رفت، یک ستاره به هفت آسمان نداشتدر ترکش دلش که دو صد تیره آه بود می برد و: غیر قامت زینب کمان نداشت

علی انسانی، روح غیرت

قحط آب ست و، صدف از رنگ گوهر شد خجل هم ز مادر، طفل و، هم از طفل مادر شد خجلکافری، از بس که زان مسلم نمایان دید، دین سر به پیش افکند و، در پیش پیمبر شد خجلهاجری، زمزم پدید آورد و، طفلش تشنه بود سعی، بی حاصل شد و زمزم، ز هاجر شد خجلبا عمو می گفت طفلی، تنشه کامم خود، ولیک سرفرازم کن، رباب از روی اصغر شد خجلمشکل خالی و، دلی پر از امید، آورده بود وز رخ بی آب و رنگش، آب آور شد خجلسخت سقا بهر آب و آبرو کوشید لیک عاقبت کوشش، ز سعی آن فلک فر، شد خجلمایه ی آن پایه همت گشت نومیدی ز آب وز لب خشکیده ی او دیده ی تر، شد خجلروح غیرت، جان مردی، ذات عشق، اصل وفا هر یک از آن ساقی در خون شناور شد خجل

کام پور ساقی کوثر نشد تر از فرات وز رخ ساقی کوثر، حوض کوثر شد خجلز آن طرف، عباس از طفلان خجل، زین سو، حسین آمد و دید آن فتوت، از برادر شد خجلخواست، برخیزد به پا بهر ادب، دستی نبود و آن قیامت قامت از خاتون محشر شد خجلریزش اشکت کند «انسانیا» این سان سخن بی سخن، زین درفشانی، در و گوهر شد خجل

علی انسانی، زهی عزت

اگر بر آستان خوانی مرا خاک درت گردم وگر از در برانی، خاک پای لشکرت گردمبه دامانت غبارآسا نشستم، برنمی خیزم و گر بفشانی ام، چون گرد بر گرد سرت گردمعلی، شیر خدا باب تو شیر خود به قاتل داد تو ای دلبند او مپسند نومید از درت گردمدل و جانم ز تاب شرم همچون شمع می سوزد بده پروانه تا پروانه وش خاکسترت گردمبه دربارت اگر بارم دهی باری، زهی عزت ولکین با چه رویی روبه رو با خواهرت گردمببین از کرده ی خود سر به پیشم سر بلندم کن مرا رخصت بده تا پیشمرگ اکبرت گردمبه صد تعظیم نام فاطمه آرم به لب زان رو که خواهم رستگار از فیض نام مادرت گردماگر باشد به دستم اختیار از بعد سر دادن سرم گیرم به دست و باز بر گرد سرت گردم

ساعد باقری، شکفتن در بهار زخم

چه رود است این که از آن سوی سدهای زمان جاری ست خروشان موج در موج از کران تا بیکران جاری ستکه می داند چه خواهد رست از این باران خون آلود که گویی از گلوی پاره ی هفت آسمان جاری ستهنوز آن گردبارد گرم، «هوهوی» جنون ورزان ز دشت خون فشان تا کوچه های بی نشان جاری ستسحرگاهان به صحن باغهای همجوار عشق به هم پیوسته عطر خون گلهای جوان جاری ستاز آن کیست این مرکب که خون غیرتش در چشم به پیوند نگاهی حرف آموز زبان جاری ستزبانم لال، گویی بر گلویی بوسه زد خنجر که عطر بوسه ی پیغمبر از رگهای آن جاری ستهجوم باد پاییز و شکفتن در بهار زخم گل این باغ را بوی بهاران در خزان جاری ستشهیدا بانگ «هل من ناصرت» موجی است آتشناک که چون خون در عروق آفرینش بی امان جاری ست

عباس براتی پور، حر و دستار

من ماندم و کوه شرمساری من ماندم و دشت بیقراریمن ماندم و کوله باری از درد من ماندم و اشک و آه و زاریسر در قدمت نهم که «حرم» تا بر سر من قدم گذاریشرمنده و زار و ناتوانم آیا ز دلم خبر نداری؟گر توبه ی من قبول افتد آسوده شوم ز شرمساریبا سرخی خون خود بشویم رخسار خود از گناهکاریبخشید امام و رخصتش داد شد عازم رزم و جان سپاریجان داده به راه عشق و بگرفت جا در ملکوت قرب باریچون دید فتاده خودش از سر خون از سرور وی اوست جاری،بست از ره مرحمت به فرقش دستار به رسم یادگاری

عباس براتی پور، شبه پیغمبر

رفتی و از دل برون شد، صبر و قرار و توانم ای روشنای دل من، تاریک شد دیدگانمگفتم که در سایه سار، قد رسایش نشینم افسوس افتاد بر خاک، آن سرو و آن سایه بانمگم گشت ره پیش چشمم، آوخ کزین درد جانکاه می سوزم و هر دم آید، دود دل از استخوانمبگذار تا صورتم را، بر روی ماهت گذارم بگذار تا اشک حسرت، بر خاک پایت فشانماین سوی این پیکر پاک، افتاده بر بستر خاک آن سوی استاده دشمن، کرده ست آهنگ جانمای سرو قامت به پا خیز، با خصم کافر درآویز من تاب هجران ندارم، بنگر به قد کمانمای آسمان سخاوت، ای معنی استجابت خاموش کن با نگاهت، در سینه آتش فشانمبردار سر تا ببینم، چشمان خورشیدی ات را رحمی کن ای نور دیده، رحمی که من ناتوانم

ای شبه پیغمبر من، ای نوجوان اکبر من بشکسته بال و پر من، ای مرغ بی آشیانمای غم برو از بر من، بردار دست از سر من بگذار تنها بگریم، بگذار تنها بمانم

عارف بجنوردی، دیوان عشق

خضری که چشمه لبش آب حیات داشت کی حاجتی به خوردن آب فرات داشتدر کربلا، سرادق عصمت به پا نمود آن کس که خیمه بر زبر کاینات داشتمکشوف شد بر اهل بصیرت در این زمین دیوان عشق، کآن همه ی معضلات داشتآن استغاثه ها، پی ارشاد خلق بود نه جشم، بر سپاه و نه دل بر حیات داشتز آن جرعه ای که کرد بروز ازل قبول سکات عرش را حیران کرد و مات داشتبا بارش سهام بلا ز ابر فتنه بار هنگام ظهر بانگ «اقیمواالصلات» داشت

علی باقرزاده «بقا»، ماه هاشمی

کردم طواف تربت پاک امام را قربانگه حسین علیه السلام راسودم بر آستان جلالش سر نیاز دیدم به چشم قبله گه خاص و عام راشستم به آب روشن سرچشمه ی فرات از جسم و جان تیره، غبار ظلام راهشتم سر نیاز به درگاه بی نیاز کو ره نمود بر در سلطان، غلام رادر پیشگاه دوست فکندم به پشت سر اندیشه های باطل و سودای خام رااز بهر پاسداری اطفال بی پناه آورده ام به همرهی خویش مام راتا دجله ها ز دیده نماید نثار دوست بنمودمش مزار شه تشنه کام رابا چشم پر سرشک و زبان بر دعا گشود بنهاد چون که در حرم قدس گام را

تا سر خط امان دهدم شحنه ی نجف از پادشاه طوس رساندم سلام رادر کاظمین و سامره بوسیدم از ادب درگاه آستانه ی چندین امام رادر بابل و مداین و بغداد و کوفه بود آثار خیر، امت خیرالانام رارفتیم سوی بارگه ماه هاشمی تا بنگریم جلوه ماه تمام رادیدیم در عزای شهیدان به رنگ خون هر صبح و شام، گنبد فیروزه فام راآموختم ز مکتب سلطان کربلا آیین جان سپاری و رسم قیام رابد بیرقی به تارک بامش به رنگ سرخ یعنی به خون خویش بیان کن پیام رادر پیشگاه ظالم و بر دستگاه ظلم باید قیام کرد و گرفت انتقام رامکنت خدا را که ز سرچشمه ی «بقا» جانم چشیده لذت شرب مدام را

سعید بیابانکی، نخل شقایق تبار

شب بود و باد، قافله بود و غبار بود آن سوی دست، حادثه چشم انتظار بودفرصت نداشت جامه ی نیلی به تن کند خورشید سر برهنه لب کوهسار بودگویی به پیشواز نزول فرشته ها صحرا پر از ستاره ی دنباله دار بودمی سوخت در کویر، عطشناک و روزه دار نخلی که از رسول خدا یادگار بودنخلی که از میان هزاران هزار فصل شیواترین مقدمه ی نوبهار بودشن بود و باد، نخل شقایق تبار عشق تندیس واژگون شده ای در غبار بودمی آمد از غبار غم آلود و شرمسار آشفته یال و شیهه زن و بی قرار بودبیرون دویده دختر زهرا ز خیمه ها بر گشته بود اسب، ولی بی سوار بود

سعید بیابانکی، پیکر خورشید

دشت می بلعید کم کم، پیکر خورشید را بر فراز نیزه می دیدم سر خورشید راآسمان گو تا بشوید با گلاب اشکها گیسوان خفته در خاکستر خورشید رابوریایی نیست در این دست تا پنهان کند پیکر از بوریا عریانتر خورشید راچشمهای خفته در خون شفق را وا کنید تا ببیند کهکشان پرپر خورشید رانیمی از خورشید در سیلاب خون افتاده بود کاروان می برد نیم دیگر خورشید را!کاروان بود و گلوی زخمی زنگوله ها ساربان دزدیده بود انگشتر خورشید راآه اشترها چه غمگین و پریشان می روند بر فراز نیزه می بینم سر خورشید را

محمد حسین جلیلی «بیدار»، شور حسینی

تا ساز دل به شور حسینی ترانه گوست جان جهان به نغمه ی او گرم های و هوستبگذار به کربلا که پس از قرن ها هنوز از بوی و موی اکبر و عباس مشکبوستداس خزان به باغ محمد گلی نهشت آری فلک به آل نبی سخت کینه جوستطی کرد شاه دین ره اخلاص را به سر از سر قدم کنند مقیمان کوی دوستزینب زبان به خطبه گشاده ست لاجرم چشم حسین از سر نی مات روی اوستسر را به سجده در دم آخر نهاد و گفت از دوست هر بلا که به من می رسد نکوستیادی ز قد اکبر و اشک حسین کرد «بیدار» چون بدید به سروی که طرف جوست

پرویز بیگی حبیب آبادی، گلهای زخم

خاک را باور بر این باور نبود هیچ صیدی این چنین پرپر نبودهیچ جا مجموعه ای اندوه وار این چنین از خون و خاکستر نبودهم غبار و هم غروب و هم غریب داغی از این داغ سنگین تر نبودسوختن در کام و باریدن ز چشم هیچ جا این گونه خشک و تر نبودعشق چون افتاده، جز گلهای زخم در بر او جامه ای دیگر نبودجز هجوم زخم ریز نیزه ها کاروان را سایه ای بر سر نبود

عبدالرحمان پارسا تویسرکانی، نور خدا

از تنور خولی امشب می رود تا چرخ، نور آفتاب چرخ، حسرت می برد بر این تنور!گرنه ظاهر شد قیامت، ورنه روز محشر است از چه رو کرد آفتاب از جانب مغرب ظهور؟!این همان نور است کز وی لمعه یی در لحظه یی دید موسای کلیم الله شبی در کوه طوراین همان نور خدا باشد که ناگردد خموش این همان مشکوت حق باشد که نایابد فتورمطبخ امشب مشرقستان تجلی گشته است زین سر بی تن، کز او افلاک باشد پر ز شوراز لبان خشک و از حلقوم خونین گویدت قصه ی کهف و رقیم و رمز انجیل و زبور

محمد علی مجاهدی «پروانه»، کاروان اربعین

آنچه از من خواستی، با کاروان آورده ام یک گلستان گل به رسم ارمغان آورده اماز در و دیوار عالم فتنه می بارید و من بی پناهان را بدین دارالامان آورده اماندراین ره از جرس هم بانگ یاری برنخاست کاروان را تا بدینجا با فغان آورده امبس که من منزل به منزل در غمت نالیده ام همرهان خویش را چون خود به جان آورده امتا نگویی زین سفر با دست خالی آمدم یک جهان درد و غم و سوز نهان آورده امقصه ی ویرنه ی شام ار نپرسی خوشتر است چون از آن گلزار، پیغام خزان آورده امخرمنی موی سپید و دامنی خون جگر پیکری بی جان و جسمی ناتوان آورده امدیده بودم با یتیمان مهربانی می کنی این یتیمان را به سوی آستان آورده ام

دیده بود تشنگی از دل قرارت برده بود از برایت دامنی اشک روان آورده امتا به دشت نینوا بهرت عزاداری کنم یک نیستان ناله و آه و فغان آورده امتا نثارت سازم و گردم بلاگردان تو در کف خود از برایت نقد جان آورده امنقد جان را ارزشی نبود، ولی شادم چون مور هدیه یی سوی سلیمان زمان آورده امتا دل مهر آفرینت را نرنجانم ز درد گوشه یی از درد دل را بر زبان آورده امهاتفی «پروانه» را می گفت کز این مرثیت در فغان، اهل زمین و آسمان آورده ام

محمد علی مجاهدی «پروانه»، اسبی که تنهاست

می آید از سمت غربت اسبی که تنهای تنهاست تصویر مردی- که رفته ست- در چشمهایش هویداستیالش که همزاد موج است دارد فراز و فرودی اما فرازی که بشکوه، اما فرودی که زیباستدر عمق یادش نهفته ست خشمی که پایان ندارد در زیر خاکستر گلهای آتش شکوفاستدر جان او ریشه کرده ست عشقی که زخمی ترین ست زخمی که از جنس گودال، اما به ژرفای دریاستداعی که از جنس لاله ست در چشم اشکش شکفته ست؟ یا سرکشی های آتش در آب و آیینه پیداست؟هم زین او واژگون است، هم یال او غرق خون است جایی که باید بیفتد از پای زینب، همین جاست!دارد زبان نگاهش با خود سلام و پیامی گویی سلامش به زینب اما پیامش به دنیاست:از پا سوار من افتاد تا آنکه مردی بتازد در صحنه هایی که امروز، در عرصه هایی که فرداستاین اسب بی صاحب انگار در انتظار سواری ست تا کاروان را براند در امتدادی که پیداست

اسماعیل پورجهانی، دریای غیرت

قطره ی اشک تو یک دریا عطش هرم لبهای تو یک صحرا عطشاز نگاه گرم تو حس می شود یک جهان ایثار، یک دنیا عطشتا نبینی عاشقان را تشنه کام آمدی دریای غیرت! با عطشتا کویر خشک لبهای تو دید سوخت چون خورشید سر تا پا عطشتشنه بیرون آمدی تا از فرات بی تو دارد آب هم، حتی عطشبی تو در میخانه هم خم می شکست علقمه شد بزم غم، سقا عطشبعد تو، روح بلند عاطفه قطره قطره آب می شد، با عطش

حسینعلی رکن منظر «پیروی»، گل بهشت

هر آنچه بیشترش خون ز تن به در می شد گل بهشت جمالش شکفته تر می شدبه پیش نیزه ی دشمن، به شوق حضرت دوست ز شوق جان و تمنای دل سپر می شدبه پیش آن اثری کش به سینه بود ز عشق خدنگ و نیزه و شمشیر بی اثر می شدسرم قدای قدوم شهید زنده دلی که از نگون شدن از زین به عرش بر می شدز کشته پشته همی ساخت بر فراز زمین ز هر طرف که هژبرانه حمله ور می شدچنان صلابت مردانه داشت در میدان که از مشاهده اش شیر بر حذر می شدبه راه عشق و ارادت دمی درنگ نکرد گهی به پای همی رفت و گه به سر می شدقسم به دوست که جای کلیم خالی بود دمی که نور سرش جاری از شجر می شد

نه این درخت که خود سدره آرزو می کرد که میوه ی دل صدیقه اش ثمر می شدسر شریف و را تشت زر چه حاجت بود ز کیمیاگری اش هر چه بود زر می شدسرش به نیزه چنان جلوه داشت «پیرویا» که شرمسار به پیش رخش قمر می شد

تاج الواعظین، سودا با خدا

از پی وصلش مکان در کربلا خواهیم کرد تن به راهش غرق خون، حق خونبها خواهیم کردهر کسی سودای معشوقی به سر دارد ولیک ما همه سودای خود را با خدا خواهیم کردگر رسیم اندر منای کعبه ی وصلش ز شوق چشم را زمزم، دل خود را صفا خواهیم کردگاه سر بر نوک نی، گه لب به چوب خیزران هر یکی با یکدگر ما آشنا خواهیم کردگر خدا خواهد ز چشم پر نم و رخسار زرد در رهش این یک عقیق، آن کهربا خواهیم کرددر قیامت هر کسی محشر به سر دارد ولیک ما به دشت کربلا محشر به پا خواهیم کرددست و سر را در قمار عشق او خواهیم باخت تن به زیر سم مرکب توتیا خواهیم کردگر رود سر بر سر نی، در زمین نینوا عاشق آسا روی نی، چون نی نوا خواهیم کردهر که همچون «تاج واعظ» مدح ما از دل سرود درد بی درمان او را ما دوا خواهیم کرد

تایب تبریزی، خاتون ظفر

آن که بد گوهر دریای حیا زینب بود در حیا نایبه ی خیر نسا زینب بودگوهری کو به جهان «زین ابش» نام آمد دختر میر عرب، شیر خدا زینب بودتالی حضرت صدیقه و اخت الحسنین سینه اش آینه ی صدق و صفا زینب بودآن که پیمود ره مهر وفا شد نامی زیب دیباچه ی دیوان وفا زینب بودآنکه مبهوت ز صبرش شده ایوب صبور معدن صبر به صحرای بلا زینب بودآنکه بعد از شه لب تشنه به هنگام بلا قد علم کرد به میدان وفا زینب بودآنکه با شوق بیاری بردار برخاست پیروی کرد از او، پای به پا زینب بودآنکه همگام برادر شد و بر خلق رساند صورت و معنی قرآن خدا زینب بودآنکه در حال اسیری پی نهضت برخاست گشت خاتون ظفر در همه جا زینب بود

بیژن ترقی، کویر تشنه

چه آتشی ست که در سینه تاب می سوزد؟ چه گریه ای ست که در دیده خواب می سوزدبه یاد زینب کبرا و کربلا امشب ز سوز سینه دلم چون کباب می سوزدبه پیش چشم یتیمان داغدار حسین کویر تشنه ز شرم سراب می سوزدز داغ تشنگی کودکان خسته جگر به العطش، جگر آفتاب می سوزدبه مهر فاطمه در حشر هم، دل زینب ز حوض کوثر و دیدار آب می سوزداز آن زمان، که لب کوچک علی اصغر به جای آب، به تیر شهاب می سوزدهنوز خون چکد از نای غنچه ی نوخیز هنوز گل، دلش از التهاب می سوزدز شعله ای که به پا گشت از حریم حسین در آسمان، پر و بال سحاب می سوزد

علی که شام یتیمان، به اشک، می افروخت یتیم او، به شب از اضطراب می سوزدچه دشمنی ست خسان را به خاندان علی که این چنین، حرم بوتراب می سوزداگر به روز جزا، چشمشان فتد به رسول هزار بار زبان جواب می سوزد

محمود شاهرخی «جذبه»، عقیله ی عترت

تویی که قبله ی جان خاک آستانه ی تست عفاف، پرده نشین حریم خانه ی تستتو آن همای همایون عرش پروازی که اوج قله ی اسرار آشیانه تستتو آن درخت برومند طور توحیدی که نغمه ساز انا الله هر جوانه ی تستتویی عقیله ی عترت، تویی سلاله ی نور که نقد عصمت حق، گوهر خزانه ی تستتو زینبی، که خرد غرق لجه حیرت ز قدر و منزلت روح بیکرانه ی تستچنان به کوی وفا داد عاشقی دادی که نقل مجلس لا هوتیان فسانه ی تستتو شمع سوخته جانان آتشین نفسی شرار خرمن کفر و ستم زبانه ی تستچنان ز منطق شیوا به خصم طعنه زدی که سرشکسته ز آزار تازیانه ی تست

یزید رفت و از او در جهان نماند اثر نه شام، بلکه بهر کشوری نشانه ی تستتو آن خطابه والا به نقل گفتی باز که داستان غم مادر یگانه ی تستهنوز چشم سماواتیان به دامن طف بسوی نافله و گریه شبانه ی تستنه داستان تو تنها حدیث عاشوراست که از کران ازل تا ابد زمانه ی تستپیام خون شهیدان عرصه ی تاریخ رسالتی است که تا حر زیب شانه ی تستطلوع کوکب رخشنده ات مبارک باد که رشک مهر فلک نور جاودانه ی تستبه نظره ای ز سر لطف «جذبه» را بنواز که کیمیای نظر خاک آستانه ی تست

محمود شاهرخی «جذبه»، کعبه ی احرار

کوی امید و کعبه ی احرار کربلاست معراج عشق و مطلع انوار کربلاستباد صبا ز من به کلیم این خبر ببر با او بگو که موقف دیدار کربلاستگر طالب تجلی انوار سرمدی بشتاب زانکه جلوگه یار کربلاستآن جا که شئون جلال و جمال خویش سلطان غیب گشته پدیدار کربلاستای خسته از تطاول هجران بهوش باش میعاد وصل و منزل دلدار کربلاستخواهی اگر که محرم سر ازل شوی در نه قدم که خلوت اسرار کربلاستمصداق عزم و آیت ایمان بود حسین مجلای عشق و مظهر ایثار کربلاستتا در جهان نشانه ی داد است و مردمی کوی مراد و قبله ی ابرار کربلاست

محمود شاهرخی «جذبه»، عزای حسین

ای پشت چرخ خم ز عزای تو یا حسین وی نای دهر پر ز نوای تو یا حسینروح الامین ملول و غمین در حریم قدس چون نوحه گر سروده رثای تو یا حسینبر انبیا به حسرت و اندوه و درد و داغ خواند او حدیث کرب و بلای تو یا حسینهم آدم صفی به دریغت فشانده اشک هم نوح کرده نوحه برای تو یا حسینکس را چه پایه تا که کند تعزیت به پا صاحب عزای توست خدای تو یا حسینآن آیت جلال و جمالی، که نطق خلق لال است در بیان ثنای تو یا حسیندست قدر به حکم ازل برفراشته است برتر ز نه سپهر، لوای تو یا حسینکلک قضا به امر مشیت رقم زده است بر لوح دهر نقش بقای تو یا حسین

گر منهدم شود همه ارکان کاینات نبود خلل پذیر بنای تو یا حسیناید هنوز از دل این نیلگون رواق در گوش هوش بانگ رسای تو یا حسینکازاده تن به پستی و ذلت نمی دهد فریاد عزت است ندای تو حسین

محمود شاهرخی «جذبه»، چراغ هدایت

به خون در کشیدند اگر پیکرت را و بر نیزه افراخت دشمن سرت راندادند اگر قطره ای از فراتت و کشتند سقای نام آورت راکجا شد روا کام خصم زبونت که سازد نهان جلوه ی گوهرت راتو آن آفتابی که ابر شقاوت نسازد نهان چهره ی انورت راسلیمان تویی ای شهید فضیلت ربود اهرمن از چه انگشترت رابه روی ستمکار زد داغ باطل اگر خصم دون طعنه زد خواهرت راتو پاینده ای ای چراغ هدایت نباشد خزان باغ گل پرورت را

محمود شاهرخی «جذبه»، تجلی حقیقت

هر آن که زخمه ی عشقی به تار جان دارد چون نی ز شور غم نینوا فغان داردهر آن که قصه ی آن عشق آتشین گوید به سان شمع ز دل شعله بر زبان داردچه ماجراست که پیوسته راوی تاریخ به درد و داغ از این قصه داستان داردبه رهگذار حوادث نشسته راوی پیر به لب حکایت آن گرد قهرمان داردهمان شهید فضیلت همان کرامت محض که کشته گشت ولی عمر جاودان داردکجا جهان پی حفظ حریم آزادی چون او مجاهد آزاده ای نشان داردکجا زمانه چو او بهر قلب دیو ستم شهاب روشنی این سان در آسمان داردحسین ای شرف صرف این تجسم عشق کجا بهار دل افروز تو خزان دارد؟

تو آن تجلی نوری که از کمال جلال همای عزم تو بر عرش سایبان داردفلک به سوگ تو کرده ست پیرهن نیلی ملک عزای تو در ملک لامکان داردفلق ز ماتم کرده جامه چون من چاک شفق ز خون تو رویی چو ارغوان داردزلال جاری خون تو همچو آب حیات گذر ز ماریه بر بستر زمان داردتو ای حقیقت جاوید کی روی از یاد که مرغ عشق تو در سینه آشیان داردبه هر دیار که روید شقایق از دل خاک به سینه داغ ز درد تو دلستان داردکجا خلیل به سان تو بهر هدیه ی دوست به فدیه پیر کهن سال و نوجوان داردبه هر دو کون سر آستین برافشاند چو «جذبه» سجده بر آن خاک آستان دارد

محمود شاهرخی «جذبه»، جمال حق

دمید تا ز افق مهر جانفزای حسین گرفت روشنی آفاق از ضیای حسینجمال حق که به ستر جلال بود نهان شد آشکار ز آیینه لقای حسینچراغ بزم شهود است مهر طلعت او حدیث دلکش عشق است ماجرای حسینفروغ طور تجلی ست نور مرقد او حریم کعبه ی وصل است کربلای حسینهمین نه زیور تاریخ نام اوست، که هست طراز عرش خدا نام دلربای حسینقسم به دولت آزادگان که جاویداست هر آن که نوش کند ساغر بقای حسینهنوز از دل این نیلگون رواق سپهر به گوش زنده دلان می رسد صدای حسینز پرده گشت برون ساز دستگاه ستم خروش عدل چو شد نغمه ساز نای حسین

بهای خون وی افزون بود ز نقد دو کون به جز خدا نیست خونبهای حسینفراخت از پی تعظیم، دست قدرت حق به صد شکوه بر اوج زمان لوای حسینبه روز واقعه گیرد تو را ز رحمت دست اگر به صدق نهی «جذبه»! سر به پای حسین

ابوتراب جلی، زمزم اخلاص

عاشق چو رو به کعبه ی عشق و وفا کند احرام خود ز کسوت صبر و رضا کنددر پیش راه بادیه گیرد غریب وار ترک عشیره و بلد و اقربا کندبی اعتنا به زحمت و رنج مسافرت در هر قدم تحمل خار جفا کندآنجا که موقف عرفات محبت است در پیشگاه دوست سر و جان فدا کنداز صدق چون نهاد قدم در منای عشق نقدینه ی حیات خود از کف رها کنددر مشعرالحرام وفا چون گشود بار از آه خویش مشعل سوزان به پا کندبر گرد خیمه گاه بگردد پی وداع با چشم اشکبار طواف النسا کنداز مروه ی خیام شتابان به قتلگاه رو آورد به هروله قصد صفا کند

پس در کنار زمزم اخلاص تشنه لب بنشیند و به زمزمه یاد خدا کندآن گاه دست و روی بشوید به خون خویش برخیزد و نماز شهادت به پا کندبی اختیار خون چکد از دیده ی «جلی» هر گه که یاد واقعه ی کربلا کند

محمد خلیل مذنب «جمالی»، کمربند کرامت

آن شب که شب از حادثه اقبال سحر داشت بزمی به سراپرده ی خورشید، قمر داشتنی داشت غریبانه نوایی ز دل خون نایی به نوا بود که آهنگ سفر داشتمستی، خبری بود که بی عربده گل کرد در بزم حریفی که زخمخانه خبر داشتپوشید به عریانی شب جامه ی مهتاب آن مهر که پرچم به پسر دوش قمر داشتمی رفت که سر در قدم دوست ببازد آن ماه که اندیشه ی خورشید به سر داشتاهریمن ظلمت نگران بود که از مهر شبگرد وفا دیده ی بیدار سحر داشتهرگز نشد از گردش افلاک هلالی بدری که کمربند کرامت به کمر داشتدریای کرم، داغ و خروشان و عطش نوش بر ساحل خون موج ز هفتاد و دو سر داشتشد چشم خرد خیره «جمالی»! به جمالش روزی که نقاب از رخ او حادثه برداشت

محمد خلیل مذنب «جمالی»، در دفتر حیات

ای روی سرخ عالم ایجاد یا حسین ای داد را رسیده به فریاد یا حسیناز پای عزم عشق گشودی عقال عقل شد این اسیر تا ابد آزاد یا حسینکردی قیام و پشت سپاه ستم شکست داد آمدی مقابل بیداد یا حسینسرخ است تا همیشه ز خون تو روی عشق چون آفتاب سرخ سحرزاد یا حسینسر می کشد ز سینه ی ما دم به دم ز داغ گل شعله های کوره ی حداد یا حسینخون تو یاد گشت و به شریان ما دوید ما را دل است زنده از آن یاد یا حسیندر دفتر حیات تو تاریخ مرگ نیست هر دم تو راست لحظه میلاد یا حسینقلاب داغ جذبه ی خون خداییت ما را کشد به حلقه ی ارشاد یا حسینبا رویت هلال «جمالی» گریست زار یاد آمدش ز تیغه ی پولاد یا حسین

عبدالجواد جودی خراسانی، کعبه ی امید

ای خسروی که مالک ملک خدا تویی مقصود ز آفرینش ارض و سما توییخود زاده ی نسبی و ولی آن که از ازل یاری نموده بر همه ی انبیا توییاز ما سوا سوای تو منظور حق نبود زیرا ز ما سوایی و از ما سوا توییپوشیده نیست پیش تو اسرار کاینات زیرا که محرم حرم کبریا توییای گوهر یگانه که از صافی صفات از پای تا سر آینه ی حق نما توییبا آنکه بود آب روان مهر فاطمه آن کس که تشنه شد سرش از تن جدا توییهر کشته را کنند سر از پیش رو جدا شاهی که شد جدا سر او از قفا توییآن توتیای دیده ی مردم شهی که شد در زیر سم اسب، تنش توتیا تویی

ای دستگیر خلق پس از سر جدا شدن آن کس که دست او ز جفا شد جدا توییهر مطبخ از چراغ منیر است و آن که داد از شمع چهره، مطبخ خولی ضیا، توییبر نعش هر شهید لباسش بود کفن عریان کسی که رفت به خاک از جفا توییآن کعبه ی امید که اندر منای دوست بنموده عون و اکبر و اصغر فدا توییشاهی که از فراز نی از کوفه تا به شام چشمش بدی به خواهر غم مبتلا توییهر مرغ را فغان به بهار است «جودیا» مرغی که چار فصل بود در نوا تویی

عبدالجواد جودی خراسانی، کنار دو دریا

ای ز غمت اشک چشم و آه دل ما می رسد این بر ثری و آن به ثریاای ز ازل در عزات در عوض اشک خون شده جاری ز چشم آدم و حواصبح ز سوز تو چاک کرده گریبان بهر تو نیلی قبا بود شب یلداغیر تو ای تشنه لب کسی نشنیده تشنه دهد جان، کسی کنار دو دریاآن که از تیر و تیغ و نیزه نبودت یکسر مویی درست در همه اعضاتا به سر سینه ی تو شمر مکان کرد زهره نهان شد ز سوز سینه ی زهراجسم تو تا زیر سم اسب فکندند ناله بر آمد ز اهل عالم بالاتا سرت از کین سنان، به نوک سنان کرد گشت به پا در جهان قیامت عظما

نالم از این غم که ناکسی به تصدق بهر عیال تو نان ببخشد و خرمامی کشد این غم مرا که از حرم تو خصم سیه رو کنیر کرد تمنا«جودی» دل خون، ز دیده از الم امروز خون بفشان بهر سرخ رویی فردا

عبدالجواد جودی و خراسانی، هفتاد دو قربانی

ای رفته سرت بر نی، وی مانده تنت تنها ماندی تو و بنهادیم ما سر به بیابانهاای کرده به کوی دوست هفتاد و دو قربانی قربان شومت این رسم ماند از تو به دورانهاقربانی هر کس شد با حرمت و نشنیدیم دست و تن قربانی افتد به بیابانهااز خون گلوی تو این دشت گلستان شد این سیر گلستان کرد سیرم ز گلستانهاریحان خط اکبر بر گرد رخ انور برد از دل ما یکسر یادگل و ریحانهاما جمع پریشانیم، هم بی سرو سامانیم بر دار سر و بنگر این بی سر و سامانهااطفال حزین یکسر از داغ تو در آذر پاها همه در زنجیر سرها به گریبان هاشاها، نه همین «جودی» جان بر تو فدا سازد ای شه به فدای تو بادا همه ی جانها

عبدالجواد جودی خراسانی، داغ غم

بی تو جز ناله مپندار مرا کاری هست یا بجز محنت و اندوه و غمم یاری هستغیر داغ غمت ای شاه که با من شده یار حاش لله که مرا همدم و غم خواری هستما سوی شام روانیم ز جا خیز حسین که به هر قافله ای قافله سالاری هستعابدین زار و زدند آتش کین خیمه ی او اندر آن خیمه نگفتند که بیماری هستاز اسیران ستم در کف صیاد بلا هر طرف ناله ای از مرغ گرفتاری هستعهد خود را تو به سر بردی و شد نوبت من نه مرا هیچ ز عهد ازل انکاری هستاین من این جمع اسیران بلا این ره شام که به هر منزلش از بهر من آزاری هستگر چه دیگر نبود حوصله ی صبر ولی باز صبر است گرم یار و مددکاری هست

روز وارد شدن از خلق تماشایی شام سر هر کوچه مرا گرمی بازاری هست«جودی» آن نیست که تا هست در اقلیم وجود گوید اندر دو جهان غیر تو دیاری هست

جیحون یزدی، داغ شش برادر

ای فلک تو با نیکان دایم از چه ای بدخواه عترت نبی و آنگه مجلس عبیدالله؟مجلسی که اطرافش بسته ره ز نامحرم اهل بیت پیغمبر چون در او گشاید راه؟کودکان بی یاور، مادران بی فرزند بسته کس به غل ای داد، خسته کس به نی ای آهزخم قوم پر نیرنگ، بر لب حسین از سنگ غرق خون شوی ای مهر، سرنگون شوی ای ماهاز تو حضرت سجاد، آن قدر به رنج افتاد کز نشست او می داشت زاده ی زیاد اکراهبلکه چون سخن فرمود، لب به کشتنش بگشود و ز زنان بی کس خاست الحذار و واغوثاهزینبی که در یک روز داغ شش برادر دید می بری اسیرش باز نزد دشمنی جانکاه؟از اسیرش اش بگذر، بر غریبی اش منگر حکم قتلش از وی چیست؟ لا اله الا الله!از مرا ثیت «جیحون»! شد دل ملایک خون طبع تو بلند اما، زین فسانه کن کوتاه

احمد چگینی، آیینه ی حسین

این سو به روی اسب، مردی بدون دست آن سو به روی خاک، صد کوفه مرد پستبر روی آفتاب خنجر کشیده اند ظلمت نصیبتان، ای قوم شب پرست!هر روزتان سیاه ای نهروانیان رفته ز یادتان آن تیغ و ضرب شست؟این تیغ بی نیام، این مرد بی زره آیینه ی حسین، تکرار حیدر استدر سرخی غروب، خورشید روشنی در خون نشسته بود از پا نمی نشستآن سو به روی اسب، صد کوفه مرد پست این سو به روی خاک مردی بدون دست

محمد رضا یاسری «چمن»، عشق حسین

ز دستم رفته گر کار و ز کار افتاده شمشیرم بیا ای تیر خون افشان که روز دیده ات گیرموگر افتاده ام از پا، خدایا دستگیری کن که تا دشمن نپندارد ز بیم جان زمینگیرممرا دل رفته از پیش است و جان و سر رود در پی اگر بر چشم تیر آید، و گر بر جسم، شمشیرمهنوزم در ره جانان، میسر هست قربان ها سری مانده ست پر خونم، تنی مانده ست پر تیرممگر با جان رود عشق حسین از سینه ام بیرون که خود این عشق را مادر، عجین کرده ست با شیرمبیا ای آرزوی من، دم آخر به سوی من که تا نگرفته خون چشمم، ز رویت کام دل گیرمچو طوفان ستم آن سرو قامت را فکند از پا «چمن» جز چشم بارانی، نبیند وقت تفسیرم

خسرو قاسمیان «حامد»، اضطراب عاشورا

زمانه داشت به دل اضطراب عاشورا شکست خواب زمین در شتاب عاشوراشفق دمید و گریبان صبحدم زد چاک شکفت در دل خون، آفتاب عاشوراغبار حادثه پیچید در هوای خطر گرفت دامن پر پیچ و تاب عاشورادر آن دیار که طوفان فتنه برمی خواست به خون نشست گل انقلاب عاشورافغان که لرزه در ارکان آسمان افکند صدای العطش و آب آب عاشوراهنوز لاله ی دل بوی سوختن دارد ز داغ تشنه لب دل کباب عاشورادرون پرده ی غم داشت ناله ی جان سوز به تیر حادثه قلب رباب عاشورابه شوق شاهد فردا شهید حجله ی عشق گرفت در کف هستی خضاب عاشورا

گرفت رنگ ابد در نگارخانه ی غیب شکوه نقش شهیدان به قاب عاشورابه یاد ساقی لب تشنه جوش خون دارد درون ساغر دلها شراب عاشورادر این معامله تدبیر عشق می خندد به عقل مات شده در حساب عاشوراصدای شیهه ی اسبان بی سوار آید کجاست آن که بگیرد رکاب عاشورابه رنگ حادثه بنوشت خامه ی «حامد» چکامه های بلند کتاب عاشورا

عباس حداد کاشانی، پیرهن سرخ

گلی که آمد و چشم دل از چمن پوشید شکوفه بود که از ابتدا کفن پوشیدبنفشه در بر خیاط دهر، رخت سیاه برید و دوخت از این ماجرا، به تن پوشیدمگر چکیده چون خونی ز آسمان، که به باغ چو لاله پیرهن سرخ، نسترن پوشیدز ابر تیره سپهر برین، لباس کبود به ماتم گل گلزار، از این محن پوشیدعزای کیست که در چارمین سپهر مسیح لباس زد به خم نیل و بر بدن پوشیدعلی اکبر خورشیدی چهره، عارض خویش چو مه ز هاله ی زلف شکن شکن پوشیدزمانه اطلس شبرنگ در عزای حسین ز دست چرخ گرفت و به خویشتن پوشیدبه عزم رزم، حسین عزیز می دانست که زیر جامه یکی کهنه پیرهن پوشید

گرفت تیغ و طلب کرد ذوالجناح و ز شوق سلاح جنگ، عدیل ابوالحسن پوشیدسخن به سوگ نشست و قلم ز من «حداد» گرفت کسوت غم، بر تن سخن پوشید

ابوالقاسم حسینجانی، خون خواهی آب

جاده و اسب مهیاست بیا تا برویم کربلا منتظر ماست بیا تا برویمایستاده ست به تفسیر قیامت، زینب آن سوی واقعه پیداست بیا تا برویمخاک در خون خدا می شکفد، می بالد آسمان غرق تماشاست بیا تا برویماز سراشیبی تردید اگر برگردیم عرش زیر قدم ماست بیا تا برویمدست عباس به خونخواهی آب آمده است آتش معرکه برپاست بیا تا برویمتیغ در معرکه می افتد و بر می خیزد رقص شمشیر چه زیباست بیا تا برویمکاش ای کاش که دنیای عطش می فهمید آب مهریه ی زهراست بیا تا برویمزره از موج بپوشیم و ردا از طوفان راه ماه از دل دریاست بیا تا برویم

چیزی از راه نمانده ست چرا برگردیم؟ آخر راه همین جاست بیا تا برویمفرصتی هست اگر باز در این آمد و رفت در همین امشب و فرداست بیا تا برویم

ابوالقاسم حسینجانی، دست و دریا

کنار دل و دست و دریا ابوالفضل تو را دیده ام بارها، یا ابوالفضلتو از آب می آمدی مشک بر دوش و من، در تو، غرق تماشا ابوالفضلاگر دست می داد، دل می بریدم به دست تو، از هر دو دنیا ابوالفضلدل، از کودکی، از فرات آب می خورد و تکلیف شب، آب، بابا، ابوالفضلتو لب تشنه پرپر شدی، شبنم اشک به پای تو می ریزم، اما ابوالفضلفدک، مادری می کند کربلا را غریبی تو هم مثل زهرا، ابوالفضلتو را هر که دارد ز غم بی نیاز است وفا، بعد ازین نیست تنها ابوالفضلتو با غیرت و آب و دست بریده قیامت بپا می کنی، یا ابوالفضل

سید حجت حسینی، شور عشق

کاروان در غبار می سوزد شعله شعله سوار، می سوزددر جنون دشت تشنه کامی ها خیمه خیمه، شرار می سوزدمانده ام در میان آتش و آب چشمم از انتظار می سوزدلاله در بحر تشنگی، بی تاب در دل شوره زار می سوزدمشعل ماه، شعله ور در آب آب، پروانه وار می سوزدچشمه تا رود، رود تا دریا تا ابد شرمسار می سوزدشور عشق است و جوش عاشورا دل در این گیر و دار می سوزدعاشقان باقیند و ما فانی «باقی» بیقرار می سوزد

سید مهدی حسینی قمی، روی نیزه ها

عشق تا گل کرد چون خورشید، روی نیزه ها شانه های آسمان لرزید، روی نیزه هابوی خون پیچید در پس کوچه های آسمان ابرهای غصه تا بارید روی نیزه هاباغی از آتش فراهم بود و، در آشوب خون شعله های داغ می رقصید روی نیزه هایک طرف فوج ستاره، خسته در شولای خون یک طرف انبوهی از خورشید روی نیزه هااین کدامین دست گلچین بود آیا کاین چنین دسته گلها را یکایک چید روی نیزه هاچشمهایی مضطرب می دید در بهت عطش جشمه ی خون خدا جوشید روی نیزه هادر میان پرده های خون و در حجم سکوت بانگ سرخ نینوا پیچید روی نیزه هازخمه زخمه در سکوت و پرده پرده در غروب آسمان در آسمان خورشید روی نیزه ها

در طلوع داغ زینب، چشم مبهوت زمان باغی از گلهای پرپر دید روی نیزه هادر هجوم بادهای فتنه در طوفان خشم باغ سرخ کربلا رویید روی نیزه ها

سید مهدی حسینی قمی، بانگ آب

پیچید در فضای حرم بانگ آب، آب دشمن چو بست بر حرم بوتراب، آبدر وادی عطش زده دریا خروش داشت اما به چشم تشنه لبان شد سراب، آبآوای العطش به ثریا رسیده بود از سوز غصه آمده در پیچ و تاب، آبفریاد استغاثه ی طفلان بلند بود از روی تشنگان ز خجالت شد آب، آبعباس این شرار عطش را کند خموش در خیمه ها رساند اگر با شتاب، آبآن ماه هاشمی چو به دریا نهاد پای الماس نور سفت از آن ماهتاب، آبدر التهاب داغ عطش بر لب فرات از حنجری فسرده شنید این خطاب، آب:ای روسیاه! حنجر خشکیده ی حسین می سوزد از برای تو و شد کباب، آب!

پژمرده نوگلان حسینی ز تشنگی از روی تشنگان حرم رخ متاب، آباین خیل تشنگان همه از آل کوثرند فردا چه می دهی تو به زهرا جواب، آب!؟بیرون شد از فرات ابوالفضل با شتاب رو سوی خیمه هاست بر او همرکاب، آبآنجا که تیر خصم تن مشک را درید ساقی فسرده گشت و گرفت اضطراب، آببا آن همه امید دگر ناامید گشت ساقی چو دید ریخت از آن مشک آب، آبآنجا که تیر خصم تن مشک را درید ساقی فسرده گشت و گرفت اضطراب، آببا آن همه امید دگر ناامید گشت ساقی چو دید ریخت از آن مشک آب، آببا یاد کام تشنه ی طفلان در حرم لب تشنه داد جان و نخورد آن جناب، آبدر دشت کربلا گذری کن، هنوز هم پیچیده در فضای حرم بانگ آب، آب

جعفر بابایی حلاج، مشک آب

در خیمه گه نیافت چو در مشک آب، آب آنگه سکینه کرد به سقا خطاب، آبسیراب تر ز لعل بدخشان چو داشت، لب موج شرر فکند بر آن لعل ناب، آبعالم به سیل اشک نشست آنزمان، که گفت سرچشمه ی حیات دو عالم به باب، آباذن نبرد، سرور لب تشنگان نداد فرمود، با محیط ادب، آنجناب، آبعباس را به سینه ی بی کینه، زد شرار شد تا به نهر علقمه در پیچ و تاب، آبصف های سرکشان ز کف داده دین شکست آنسان که گشت خیره ازین فتح باب، آبدر آب گشت تا رخ آن ماه، منعکس الماس نور بافته از آفتاب، آبتا پیش لب ببرد کف آب را بریخت از شرم شد به حضرت عباس، آب، آب

هر چند تشنه بود ولی تر نکرد، لب دامن گرفت از پسر ابوتراب، آبلب تشنه شد برون ز فرات آن بزرگ مرد با آنکه داشت خنگ و را تا رکاب آببیدستی و، حفاظت مشک و، عناد خصم گردد سیاه خانه ی صبرت، بر آب، آبتا ماه را، عمود، هلالی نمود، ریخت بر دامن سپهر، ز چشم سحاب آبتیری گذشت از سر شستی به سوی مشک عباس را نمود ازین غم کباب، آباسرار قبر کوچک و، آن قامت رشید افشا کند به عرصه ی یوم الحساب، آبگوید سخن ز سوز جگرگوشه ی حسین (ع) «حلاج» بگذرد چو ز هر نهر آب، آب

خباز کاشانی، عزای ابوالفضل

سکینه گفت عمو جان تو عهد بستی و رفتی چه شد که قلب من وعهد خود شکستی و رفتینگشت آب میسر نیامدی ز چه دیگر چه شد که رشته الفت ز ما گسستی و رفتیبرادرت به حرم ایستاده بی کس و تنها بیا که سرو قدش را ز غم شکستی و رفتینبود آب نباشد، چرا به خیمه نیایی؟ ز تشنگان دل آزرده، دست شستی و رفتیعمو تو رفتی، و ما می رویم سوی اسیری به ناقه محمل ما بی کسان نه بستی و رفتیمگر نبود عمو جان من به دامن لطفت؟ مرا به خاک نشاندی به خون نشستی و رفتیحسین از غم بی دستی ات ز پای در افتاد ولی تو از غم و رنج زمانه رستی و رفتیبرای آب، عموجان شد آب، اصغرم امروز نیامدی دل ما را ز غصه خستی و رفتیبساز مرثیه «خباز» در عزای ابوالفضل ازین کند مصیبت چه زود جستی و رفتی

خباز کاشانی، موج خون

گفت ای صد پاره تن، عباس من! تنها چرا؟ خواستی از من جدا گردی در این صحرا، چرا؟بی حسینت تر نکردی لب ز آب ای تشنه لب سوی کوثر می روی، خوش می روی بی ما چرا؟اندر این جا یک بیابان دشمن است و من غریب پیش چشمم خواستی غلتی به خون، این جا چرا؟گر نیاوردی به کف آب روان دستت چه شد تشنه جان دادی برادر جان لب دریا چرا؟از عمود کین سرت بشکست و شد دستت جدا این همه زخم سنان جا داده بر اعضا، چرا؟حالیا من مانده تنها وین عیال در به در می روی تنها برادر جان! برو حالا چرا؟خواب امشب می رود از دیده ی طفلان من دیده بستی از جهان، از عترت طاها چرا؟ناله ی «ادراک اخایت» قامتم درهم شکست آمدن دیر آمدم، در موج خون ماوا چرا؟هست ای «خباز» عباس علی باب المراد ورنه اندر ماتمش این شورش و غوغا چرا؟

جواد خدری، کنار مشک آب

از نگاهم طرح خواب افتاده است سینه ام در التهاب افتاده استدر دلم، تصویر آهی سینه سوز مثل آتش در سحاب افتاده استدست بیتابی که دریا را سرود در کنار مشک آب افتاده استخون چکد از برگ برگ خاطرم اشک سرخی بر کتاب افتاده استذوالجناح آمد ولکن بی سوار آفتابی از رکاب افتاده است

اصغر عرب «خرد»، ماه بنی هاشم

تو ای ماه بنی هاشم به هر جا جلوه بنمایی دری باشد که از رحمت به روی خلق بگشاییسروش رحمتی، نور هدایی، فضل رحمانی تو از هر در که باز آیی بدین خوبی و زیباییبه صحرای شهادت در یم خون، روز جان بازی تو زیبا رو چنان خوبی که زیبایی بیاراییعلی با چهره ی ایزد نمایی می شود پیدا در آن معرض که چون یوسف جمال از پرده بنماییبه مردی و دلیری و جوانمردی و جان بازی مرا در رویت از حیرت فرو بسته ست گویاییتو خورشید شهیدانی و شمع بزم آزادی که همچون آفتاب از جام و حور از حله پیداییاز این در، رانیم یا خوانیم هرگز نخواهم شد که گر تلخ است، شیرین است از آن لب هر چه فرماییبه طوفان الم غرقم، بیا مشکل گشایی کن چو پایابم برفت از دست دانستم که دریایی«خرد» در وصف بو فاضل ز «سعدی» شکر آورده مسلم نیست طوسی را در ایامت شکر خایی ⁽¹⁾.

محمد خسرونژاد «خسرو»، توبه ی حر

نادم و دلخسته و زار و پریشان آمدم یا حسین از کرده های خود پشیمان آمدمتا کنی بر من ترحم ای عزیز فاطمه در حضور حضرتت با چشم گریان آمدمدردمندم ای مرا خاک درت کحل بصر بر در دار الشفایت بهر درمان آمدماین خطاکار پشیمان را مران از درگهت چون که با امید عفو و لطف و احسان آمدمیا بکش ای کم تو حکم خدا، یا عفو کن چون به درگاهت به امید فراوان آمدممیهمانم کن به یک لبخند بخشش ای کریم گر درین مهمانسرا ناخوانده مهمان آمدمخارم و در گلشن قدس تو رو آورده ام موریم و بر درگه جود سلیمان آمدمسد راهت گرچه از اول شدم از گمرهی حالیا با شرمساری بهر جبران آمدم

گر چه آزردم دل اهل حریمت را کنون تا بسازم جان خود بهر تو قربان آمدمبنده ام حر پشیمانم تویی مولای من حکم فرما کز پی اجرای فرمان آمدمتا بریزم خون خود را در ره دین خدا تا کنم جان را فدا در راه جانان آمدمکمترم از قطره «خسرو» رو به دریا کرده ام ذره ام در پیشگاه مهر تابان آمدم

محمد رضا خسرونژاد «خسرو»، عزم وطن

با اهل وطن از تو من زار چه گویم پرسند اگر از تو و انصار چه گویم؟اکنون که من از کوی تو دارم سر رفتن با مردم ازین محنت بسیار چه گویم؟پرسند اگر اهل وطن شرح سفر را با مردم یثرب من افگار چه گویم؟پرسند اگر جان برادر ز من زار کو قافله را قافله سالار چه گویم؟ای سبط نبی بی تو روم چون به مدینه از حال تو با احمد مختار چه گویم؟گر جد من از حال تو پرسد من مضطر در پاسخ آن سید ابرار چه گویم؟گر فاطمه پرسد که چه شد نور دو عینم با مادر ازین داغ گرانبار چه گویم؟با مادر دلسوخته ی میر علمدار پرسد اگر از میر علمدار چه گویم؟

صغرای تو پرسد اگر احوال پدر را در پاسخ آن دختر بیمار چه گویم؟از رنج اسیری و غم کوفه و از شام از سنگ جفای سر دیوار چه گویم؟از ناقه ی عریان و غل و گردن بیمار از گردش در کوچه و بازار چه گویم؟تو شافع «خسرو» به جزا باش که می گفت جز منقبت عترت اطهار چه گویم؟

هوشنگ امیر خسروانی، خون خدا

تو نور محفل عشقی، تو شمع بزم وفایی تو شاه کشور حسنی، تو بحر جود و سخاییاگر چه در صف هیجا، یگانه جاهد دهری ولی قسم به حقیقت، که عین صلح و صفاییتویی تو آن که تو را جز خدا کسی نشناسد تو قلب عالم امکان، تو رمز سر بقایینگویمت که رسولی، و لیک عین رسولی نگویمت که خدایی، ولیکن خود خداییبه محفلی که شهیدان به جاه خویش بنازند همین مقام تو را بس که سیدالشهداییقسم به جان تو هرگز نمی خورم که روا نیست ز سر حق سخن آرد چو من حقیر گداییولی به قهر تو سوگند و لطف ایزد یکتا که جز تو چشم امیدم نبود و نیست به جاییبه «خسروانی» بیدل نظر کن از سر رافت که تا غبار غم از لوح خاطرش بزدایی

علی اکبر خوشدل تهرانی، حماسه ی تاریخ

نازم حسین را که چون در خون خود تپید شیواترین حماسه ی تاریخ آفریددیدی دقیق باید و فکری دقیق تر تا پی برد به نهضت آن خسرو شهیداقامت چو زیر بار زر و زور خم نکرد در پیش عزم و همت وی آسمان خمیدتا ننگرد مذلت و خواری و ظلم و کفر داغ جوان و مرگ برادر به دیده دیدبربسته بود باب فضیلت به روی خلق گر قتل او نمی شدی این باب را کلیدبرگی بود ز دفتر خونین کربلا هر لاله و گلی که به طرف چمن دمیداز دامن سپید شریعت زدود و شست با خون سرخ خویش، سیه کاری یزیدیکسان رخ غلامان و پسر بوسه داد و گفت در دین ما سیه نکند فرق با سفید

بد تشنه ی عدالت و آزادی بشر آن العطش که از دل پر سوز می شنیدچونان که گفت خواهر خود را: اسیر باش آزاد تا جهان شود از قید هر پلیدبانوی بانوان جهان، آن که روزگار بعد از علی خطابه سرایی چو وی ندیدلطف کلامش از «امن العدل» بین که ساخت رسوا یزید و پرده ی اهل ستم دریدخوشبخت ملتی، که ازین نهضت بزرگ گردد ز روی معرفت و عقل مستفید«خوشدل»! دریغ و درد که ما بهره کم بریم زین نهضت مقدس و زین مکتب مفید

عباس خوش عمل، ظهر عاشورا

ظهر عاشورا حسین بن علی یاور نداشت یاوری دیگر از آن یاران نام آور نداشتبهر جانبازی نشان از قاسم و اکبر نبود خسرو دین عون و عباس و علی اکبر نداشتبانگ «هل من ناصرش» را هیچ کس پاسخ نگفت ناصر دین پیمبر، ناصری دیگر نداشتبا دلی سرشار و غم قنداقه ی اصغر گرفت سبط احمد یاوری غیر از علی اصغر نداشتتا فدا سازد به راه دوست در میدان عشق هدیه ای از کودک شش ماهه قابل تر نداشتجان فدای پادشاه خطه ی آزادگی جانب میدان روان می شد ولی لشکر نداشتکوفیان بردند هنگام شهادت از تنش گر چه غیر از کهنه پیراهن، کفن در بر نداشتاز قفا تا بوسه گاه پاک احمد را درید شرم گویی خنجر از پیغمبر و حنجر نداشت

خون دل زهرای اطهر زین مصیبت شد که دید دست فرزندنش به تن، انگشت و انگشتر نداشت«خوش عمل»! چشم شفاعت روز محشر از حسین گو ندارد آن که گامی در ره او برنداشت

داوری شیرازی، فراق پسر

از زین فتاد و سر به سر خاک، برگذاشت خاکم به سر، که شه به سر خاک، سر گذاشتهر جا که سر نهاد، بر آن ریگهای گرم از تاب رفت و، باز به جای دگر گذاشتاشکش ز دیده جاری و، از تاب تشنگی لبهای خشک را به ره چشم تر گذاشتهر جا که درد داشت، بر آن می گذاشت دست ای درد بر دلم، که به دل بیشتر گذاشتاز بس رسیده بود بر آن تیر چار پر چون مرغ پر شکسته سرش زیر پر گذاشتتا جای داشت، داد به تن، جان زخم تیر جز دل، که ای زخم فراق پسر گذاشتمی خواست جای فرقت یاران، دهد به دل از غم نبود جا به دلش، بر جگر گذاشتجانش هوای بارگه کبریا نمود تن را برای دشمن بیدار گر گذاشت