مشخصات کتاب

سرشناسه : فوادیان، محمدرضا، ۱۳۵۱ -

عنوان و نام پدیدآور : از حسین علیه السلام تا مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف / محمدرضا فؤادیان.

مشخصات نشر : تهران: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود علیه السلام ٬ مرکز تخصصی مهدویت، ۱۳۸۵.

مشخصات ظاهری : ۱۰۸ ص.؛ ۲۰×۹ س م.

شابک : ۵۵۰۰ ریال 964-7428-16-2 : ؛ ۲۰۰۰ ریال ( چاپ دوم ) ؛ ۲۰۰۰ ریال ( چاپ سوم ) ؛ ۲۰۰۰ ریال ( چاپ پنجم )

یادداشت : جاپ قبلی: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(علیه السلام)، ۱۳۸۱.(۵۱ ص.).

یادداشت : چاپ دوم: ۱۳۸۲.

یادداشت : چاپ سوم: ۱۳۸۲.

یادداشت : چاپ چهارم.

یادداشت : چاپ پنجم: ۱۳۸۷.

یادداشت : کتابنامه: ص. [۱۰۴] - ۱۰۸؛ همچنین به صورت زیرنویس.

موضوع : حسین بن علی(ع)، امام سوم، ۴ - ۶۱ق. -- نظریه درباره امام زمان(عج)

موضوع : محمدبن حسن(عج)، امام دوازدهم، ۲۵۵ق. -- نظریه درباره حسین بن علی(ع)

موضوع : دعاها

رده بندی کنگره : BP۴۱/۷ /ف۹الف۴ ۱۳۸۵

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۹۵۳

شماره کتابشناسی ملی : ۲۰۵۳۲۶۷

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

از حسین علیه السلام تا مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

محمدرضا فؤادیان

از حسین علیه السلام تا مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

Ÿ مؤلف: محمدرضا فؤادیان

Ÿ ناشر: انتشارات بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج)

Ÿ صفحه آرا: عباس فریدی

Ÿ نوبت چاپ: دوازدهم/پاییز 1392

Ÿ شابک: 3ـ16ـ7428ـ964-978

Ÿ شمارگان: ده هزار نسخه

Ÿ قیمت: 2400 تومان

تمامی حقوق© محفوظ است.

فهرست مطالب

مقدمه7

بخش اول: پیوندها9

یک: همراه قرآن11

دو: همراه با روایات18

11.عاشورا روز ظهور42

13.یاد امام حسین علیه السلام نخستین کلام حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 45

15.خون خواهی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از قاتلان امام حسین علیه السلام 49

17.فرشتگانِ یاور امام حسین علیه السلام ، یاوران مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 52

سه. همراه ادعیه و زیارات57

1.یاد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، در میلاد امام حسین علیه السلام 57

2.یاد حسین علیه السلام، در میلاد امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف 59

3.شب قدر و یاد امام حسین علیه السلام 61

4.دعای ندبه و یاد امام حسین علیه السلام 63

5.زیارت عاشورا و یاد مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 64

6.روز عاشورا و یاد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 65

چهار: همراه تشرفات70

2.حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و عزاداری امام حسین علیه السلام 73

4.حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و زیارت امام حسین علیه السلام 77

6.حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، در سوگ امام حسین علیه السلام 86

7.عنایت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به مجالس ذکر امام حسین علیه السلام 87

8.سفارش حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به زیارت عاشورا90

خاتمه93

دولت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و رجعت امام حسین علیه السلام 93

1.رجعت امام حسین علیه السلام 94

2.امام حسین علیه السلام در سوگ حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف 96

بخش دوم: رهیافت ها99

تکلیف ما100

منابع مطالعاتی107

منابع و مآخذ109

مقدمه

ای که شستی ز اشک، خاک کوی حسین

می رسد بر مشام، از تو بوی حسین

از نوای غریبانه استغاثة امام حسین علیه السلام، سال ها و قرن ها می گذرد، اما انعکاس آن را می توان در لحظه لحظه تاریخ به گوش جان شنید، این فریاد نه تنها رو به خاموشی و افول نگذاشته، بلکه هر روز رساتر و پرصلابت تر، خروش و جوشش آزادگان عالم را افزوده است.

گویا امام حسین علیه السلام سال ها و قرن ها چشم به راه دوخته و به انتظار نشسته است؛ تا امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف، ندایش را پاسخ گوید؛ پرچم بر زمین مانده اش را به دوش گیرد؛ داغ های کهنه اش را التیام بخشد و آرمان های بلندش را لباس تحقق بپوشاند. روز ظهور، هنگام پاسخ به استغاثة مظلومانة امام حسین علیه السلام است و حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف پاسخ دهندة آن. در این گسترة بی انتها و افق های دور آن، کسی به خروش و التهاب

فرزندش که برای رسیدن آن روز، گذر آرام آرام و جانکاه لحظه ها را به تماشا می نشیند و روزها و سال ها را با چشمان منتظرش بدرقه می کند وجود ندارد.

به راستی چه رمزی مهر سکوتْ بر لبان بسته و چه سرّی در این میان رخ پنهان کرده است؟ چرا یاد امام حسین علیه السلام همیشه و همه جا، همراه و هم پای یاد حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف است؟ چرا هر جا سخن از حسین علیه السلام است، نام حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز رخ می گشاید؟ چرا عاشورا روز «ظهور» است و یاد حسین علیه السلام آغازین کلام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف …؟

این اثر می کوشد گوشه هایی از این ارتباط و پیوند را، از منظرهای مختلف و در ابعاد گوناگون بررسی کند و رهیافتی بیان دارد تا به عنوان دستمایة برخی از محققان و مبلغان و نیز ابزاری برای تحقیق و پژوهش بیشتر و مقدمه ای برای کشف زوایایی دیگر از حقایق نورانی حیات این دو امام همام علیهما السلام باشد. گرچه بررسی و تحلیل این پیوستگی ها و نیز نتایج و آثار آن، مجالی دیگر و فرصتی فراخ تر می طلبد و گشودن گره اسرار این پیوستگی ها، دل هایی رازدان و جان هایی آگاه از آن اسرار را می طلبد.

بخش اول: پیوندها

اشاره

در این عالم، به جهت نظمی که خداوند متعال در آن قرار داده است، بین همه اجزا و افراد عالم، ارتباط و پیوند تنگاتنگی وجود دارد، دراین رابطه اساسی ترین پیوند، برای اهل البیت علیهم السلام با تمام هستی از ابتدای خلقت تا پایان تاریخ است و در میان این پیوند، ارتباط امام مهدی علیه السلام بسیار چشمگیر و دقیق است. از آدم علیه السلام تا خاتم صلی الله علیه و آله و سلم و از علی علیه السلام تا مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، چشم انتظار دولت او هستند. و در تمام دوران سرنوشت ساز تاریخ، سخن از منجی موعود ما بوده است. گویا رجعت و حضور برگزیدگان ادوار تاریخ در دولت کریمه او، بی ارتباط با این پیوند نباشد!

دراین راستا به جلوه هایی از شباهتهای این دو امام همام می پردازیم:

یک: همراه قرآن

اشاره

در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که معصومین علیهم السلام آنها را به امام حسین علیه السلام و امام مهدی علیه السلام تأویل فرموده اند. هم چنین آیاتی را سومین امام معصوم علیه السلام به آخرین امام و بالعکس، تأویل و تفسیر نموده اند که یک نمونه از هر کدام تقدیم می گردد:

1. امام حسین علیه السلام از نگاه امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

امام مهدی اولین آیه سوره حضرت مریم را به امام حسین تأویل نموده است:

«سعد بن عبدالله قمی گوید: به امام عصر ـ ارواحنا له الفداه ـ عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا! تأویل آیه (کهیعص) چیست؟ فرمود: «هذه الحروف من انباء الغیب، اطلع الله علیها عبده زکریا، ثم قصّها علی محمد صلی الله علیه و آله و سلم و ذلک ان زکریا سأل ربه ان یعلّمه اسماء الخمسة فاهبط علیه جبرئیل فعلّمه ایاها …؛ ⁽¹⁾این حروف از اخبار غیبی است که خداوند زکریا را از آن مطّلع کرده و بعد از آن داستان آن را

به حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم باز گفته است…».

داستان از این قرار است که: زکریا علیه السلام از پروردگارش درخواست کرد که «اسماء خمسة طیبه» را به وی بیاموزد. خداوند متعال، جبرئیل را بر او فرو فرستاد و آن اسامی پاک را به او تعلیم داد.

زکریا علیه السلام چون نام های محمد، علی، فاطمه، و حسن علیهم السلام را یاد می کرد، اندوهش برطرف می شد و گرفتاریش از بین می رفت. و چون حسین علیه السلام را یاد می کرد، بغض و غصّه، گلویش را می گرفت و می گریست و مبهوت می شد.

روزی گفت: بارالها! چرا وقتی آن چهار نفر را یاد می کنم، آرامش می یابم و اندوهم برطرف می شود؛ اما وقتی حسین علیه السلام را یاد می کنم، اشکم جاری می شود و ناله ام بلند می شود؟

خدای تعالی او را از این داستان آگاه کرد و فرمود: (کهیعص)! «کاف» اسم کربلا و «هاء» رمز شهادت عترت طاهره است، و «یاء» نام یزید قاتل حسین علیه السلام و «عین» اشاره به عطش و «صاد» نشان صبر او است.

زکریا علیه السلام چون این مطلب را شنید، نالان و غمگین شد و تا سه روز از عبادتگاهش بیرون نیامد، و به کسی اجازه نداد نزد او بیاید. و گریه و ناله سر داد و چنین نوحه گفت:

بارالها! از مصیبتی که برای فرزند بهترین خلایق خود، تقدیر کرده ای دردمندم.

خدایا! آیا این مصیبت را بر آستانة او نازل می کنی؟ آیا جامة این مصیبت را بر تن علی علیه السلام و فاطمه علیها السلام می پوشانی!؟ آیا این غم را بر ساحت آنان فرود می آوری؟

بعد از آن گفت:

بارالها! فرزندی به من عطا کن تا در پیری چشمم به او روشن شود و او را وارث و وصّی من قرار ده؛ آنگاه مرا دردمند او گردان؛ همچنان که حبیبت محمد صلی الله علیه و آله و سلم را دردمند فرزندش گرداندی.

خداوند، حضرت یحیی علیه السلام را به او بخشید و او را دردمند وی ساخت. لذا بین امام حسین علیه السلام و حضرت یحیی نیز شباهت هایی وجود دارد؛ مانند این که هر دو شش ماهه به دنیا آمدند و نحوه شهادت هم شبیه به هم دیگر است؛ یعنی شقی ترین فرد سر مقدّس آنان را از تن جدا نمود و برای فرد

ناپاکی هدیه فرستاد و او نیز سر مقدّس را داخل طشت طلا گذاشت.⁽¹⁾

2. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، از نگاه امام حسین علیه السلام

امام حسین علیه السلام آیات اولیه سوره شمس را به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف تأویل نموده است:

 امام باقر علیه السلام می فرماید: حارث اعور به امام حسین علیه السلام عرض کرد:

«یابن رسول الله! جعلت فداک: اخبرنی عن قول الله فی کتابه (و الشمس و ضحیها) قال: ویحک یا حارث، ذلک محمد رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم، قلت: جعلت فداک: قوله: (و القمر اذا تلیها)، قال: ذلک امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب یتلو محمداً، قال: قلت: (و النهار اذا جلّیها)، قال: ذلک القائم من آل محمد، یملأ الارض قسطا و عدلا؛⁽¹⁾ای زاده رسول خدا! فدایت شوم، مرا از معنای آیه شریفه (و الشمس و ضحیها) (سوگند به خورشید و گسترش نور آن) مطّلع ساز. حضرت فرمود: مراد از خورشید، رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می باشد.

پرسید: فدایت شوم! منظور از آیة شریفه (و القمر اذا تلیها) (سوگند به ماه چون پس از آن آید) چیست؟

فرمود: منظور از ماه، امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام است که بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می باشد.

گفت: مقصود از آیة شریفه (و النهار اذا جلّیها) (و سوگند به روز، وقتی که آن را روشن سازد) چیست؟

فرمود: مقصود از روز، قائم آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم است که زمین را پر از قسط و عدل کند».

گذشته بشریت به جهت نداشتن عبودیت کامل و همه جانبه افراد، روزشان همانند شب است، اما در دولت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف آن چنان زندگی بشریت در همه مراحل شکوفا می گردد که به حقیقت آن ایام را روز روشن باید نامید، چرا که از سیاهی ها و تباهی ها اثری نیست.

3. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف و امام حسین علیه السلام

در آخرین کتاب آسمانی آیاتی وجود دارد که به سومین امام و آخرین امام تأویل

شده است:

خداوند متعال می فرماید:

(وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِی حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیهِ سُلْطَاناً فَلَا یسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کانَ مَنصُوراً)⁽¹⁾کسی را که خداوند خونش را حرام شمرده، به قتل نرسانید، مگر به حق و آن کسی که مظلوم کشته شده، برای ولیش سلطه (حق قصاص) قرار دادیم؛ اما در قتل اسراف نکند، چرا که او مورد حمایت است».

در تأویل این آیه شریفه به امام حسین علیه السلام و امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف شش روایت وارد شده است.⁽²⁾یکی از آن روایت ها این است:

سلّام بن مستنیر می گوید: امام محمد باقر علیه السلام دربارة آیة (وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً) فرمود:

«او حسین بن علی علیه السلام است که مظلوم کشته شد و ما اولیای او هستیم. و قائم ما چون قیام کند، در طلب انتقام خون امام حسین علیه السلام برآید؛ پس می کشد تا جایی که گفته می شود اسراف در قتل کرده است. مقتول، حسین علیه السلام و ولی او قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف است. و اسراف در قتل این است که غیر قاتل او کشته شود. او منصور است؛ زیرا از دنیا نمی گذرد تا این که یاری شود به مردی از خاندان پیامبر خدا که

زمین را پر از قسط و عدل کند، همچنان که پر از جور و ظلم شده باشد».⁽¹⁾

قندوزی حنفی نیز می گوید: «از امام علی الرضا فرزند موسی الکاظم (رضی الله عنهما) رسیده که آن حضرت فرمود: آیة (وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً ) دربارة حسین و مهدی علیهما السلام نازل شده است»⁽²⁾.

دو: همراه با روایات

اشاره

با توجه به احادیث، رابطه ای دقیق و عمیق بین عاشورا و انتظار نمایان می شود، درک حقیقت عاشورا و انتظار بدون یاری از یکدیگر، بی مایه و بدون هویت است، حضرت

مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرزند و وارث امام حسین علیه السلام است و قیامی که برای آزادی جهان صورت می پذیرد بدون در نظر گرفتن فرهنگ و نهضت نینوا نافرجام است.

شیعه رمز بقا، تلاش و حرکت خود را «کربلا» و سرّ پایداری و ماندگاری را «ظهور» می داند. در هر جای جهان اندیشه و تفکر شیعه حاکم باشد، سازش و سکوت بی معنا خواهد بود. شیعه با ظلم و تن دادن به آن بیگانه است. زیرا همواره شعار «کل یوم عاشورا و کل أرض کربلا» با جان او آمیخته است. همه ساله با فرا رسیدن محرّم و اقامه عزا برای سالار شهیدان و تبیین معارف عاشورا جان تازه در کالبد شیعه دمیده می شود.

از سوی دیگر وقتی حرکت و نهضتی با یاد امام حسین علیه السلام اقامه می شود با یاد فرزندش امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بیمه و پیموده می شود. شیعیان در عصر غیبت خود را موظف به زمینه سازی برای «ظهور» می دانند و محرّم و صفر ماه فرهنگ سازی و زمان الهام پذیری برای همین مسئله است.

این مسئله از دید و نگاه دشمنان درجه یک اسلام؛ یعنی صهیونیزم نیز مخفی نمانده است. آنها با حضور چهارصد اندیشمند خود همایشی را در «تل آویو» تشکیل دادند و به این نتیجه رسیدند که شیعه دو نگاه دارد: نگاه سرخ و نگاه سبز؛ عاشورا نگاه سرخ الهام بخش و ظهور نگاه سبز تداوم و استمرار است. شیعه با الگو قرار دادن امام حسین علیه السلام زندگی با ظلم را ذلّت دانسته، لذا مانند آتشفشان همیشه فعّال در هیچ جای جهان با ظلم نمی سازد و بعد از قیام، حرکتش را زمینه ساز ظهور می داند و از هیچ قدرت و تهدیدی هراس ندارد.⁽¹⁾لذا به گوشه ای از پیوند این دو جریان گذشته و آینده اشاراتی می شود.

1. امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف فرزند امام حسین علیه السلام

در بیش از سیصد روایت، وارد شده که امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نهمین فرزند امام حسین علیه السلام است و در

بیشتر احادیثی که از وجود مقدّس رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم دربارة حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف آمده، به آن حضرت به عناوینی چون: «از تبار پسرم حسین» و «از نسل این پسرم»، «نهمین فرزند پسرم حسین» معرفی شده است.⁽¹⁾که مجموع روایات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در این زمینه یکصد و هشتاد و پنج حدیث می باشد.⁽²⁾

در این جا چند روایت از قول امام حسین علیه السلام نقل می شود:

مردی از طایفه هَمْدان می گوید:

«سمعت الحسین بن علی بن ابی طالب علیهما السلام یقول: قائم هذه الامة هو التاسع من ولدی و هو صاحب الغیبة و هو الذی یقسُّم میراثُه و هو حی؛⁽³⁾از امام حسین بن علی علیهما السلام شنیدم که می فرمود: قائم این امت نهمین از فرزندان من است و او صاحب غیبت است، و او کسی است که میراثش را در حیاتش تقسیم می کنند».

 امام حسین علیه السلام می فرماید:

«کان رسول الله یقول فی بشری بی، یا حسین! انت السید ابن السید، ابوالسادة تسعة من ولدک ائمة ابرار امناء معصومون و التاسع مهدّیهم قائمهم. انت

الامام بن الامام، ابوالائمة تسعة من صلبک ائمة ابرار و التاسع مهدیهم یملأ الدنیا قسطا و عدلا، یقوم فی آخرالزمان کما قمت فی اوله؛⁽¹⁾رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در بشارتی به من فرمود: ای حسین! تو سید پسر و پدر ساداتی، و «نُه» فرزند از تو، امامان ابرار و امین و معصوم اند، و نهمین آنان مهدی قائم عجل الله تعالی فرجه الشریف است. تو امام پسر امام و پدر ائمه هستی و نٌه فرزند از پشت تو ائمه ابرارند و نهمین آنان، مهدی است که دنیا را در آخر الزمان، پر از عدل و قسط می کند…».

این اتحاد و پیوند در حسب و نسب و ابوت و بنوت گویای این حقیقت است که حضرت مهدی علیه السلام فرزند سالار شهیدان علیه السلام است⁽²⁾و وارث اوست. راه و منطق هر دو، یکی است. امام حسین علیه السلام به خوبی می دانست که از نسل او کسی خواهد آمد که جهان را گلستان و پر از عدل و نیکی خواهد کرد، زیرا بارها این

مسئله به او یادآوری شده بود.

در روایتی نسبتاً طولانی امام علی علیه السلام به فرزندش امام حسین علیه السلام فرموده بود:

«… یظهر امیر الامرة، و قاتل الکفرة، السلطان المأمول تحیر فی غیبته العقول و هو التاسع من ولدک یا حسین، یظهر بین الرکنین یظهر علی الثقلین و لا یترک فی الارض الادنین، طوبی للمؤمنین الذین ادرکوا زمانه و لحقوا اوانه، و شهدوا ایامه، و لاقوا اقوامه؛⁽¹⁾امیر بزرگان و کشنده کافران، سلطانی که آرزوی او را دارند و عقل ها در زمان غیبتش سرگردان می شود. نهمین فرزند تو ای حسین علیه السلام است. او بین رکن و مقام بر همه جای زمین و همه انسان ها و جنّیان ظاهر می شود. خوشا به افراد مؤمنی که زمان او را درک کنند و ملحق به او شوند و شاهد حکومت و ملاقات کننده یارانش باشد».

2. نسب حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از زبان امام حسین علیه السلام

در بیش از صد و نود روایت یوسف زهرا علیها السلام فرزند حضرت فاطمه علیها السلام معرفی شده که

بخشی از این احادیث از زبان مبارک امام حسین علیه السلام بیان شده است.⁽¹⁾

سالار شهیدان، فرزندش امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را به این جهت فرزند حضرت فاطمه علیها السلام می خواند که اصالت و اهمیت زمان امامت تا آخرین نفر از این سلسله فهمیده شود. آن حضرت فرمود:

از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمودند:

«المهدی من ولد فاطمة؛⁽²⁾مهدی از فرزندان فاطمه است».

در روایت دیگری امام حسین علیه السلام می فرماید:

«پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به فاطمه زهرا علیها السلام فرمود: «اِبشری یا فاطمة! المهدی منک؛ ای فاطمه! بشارت بر تو باد، که مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از فرزندان توست».⁽³⁾

بنابراین افرادی که در طول تاریخ ادعای مهدویت داشته اند، و از فرزندان حضرت زهرا نبوده اند علیها السلام افرادی فرصت طلب و دروغین هستند.

3. القاب امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف از زبان امام حسین علیه السلام

امام زمان علیه السلام القاب مبارکی دارند که بعضی از آن ها، مستقیماً با «عاشورا» در ارتباط است و بعضی از لقب های مقدّس آن حضرت، بر زبان جد بزرگوارشان علیه السلام جاری شده است.

عیسی الخشاب می گوید: از محضر امام حسین علیه السلام سؤال کردند: آیا شما صاحب این امر هستید؟

فرمود: «لا و لکن صاحبُ الامر الطرید الشرید الموتور بابیه، المکنّی بعمّه، یضع السیف علی عاتقه ثمانیة اشهر؛⁽¹⁾نه من نیستم، بلکه صاحب این امر کسی است که از میان مردم کناره گیری می کند و خون پدرش بر زمین می ماند و کنیة او کنیه عمویش خواهد بود. آن گاه شمشیر برمی دارد و هشت ماه تمام شمشیر بر زمین نمی گذارد».

«طرید» و «شرید» ـ که هر دو به یک معنا است ـ از القاب حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف به شمار می آید. این دو عبارت در زبان امامان معصوم علیهم السلام نیز به کار رفته و معنای آن کنار

زده و رانده شده است. حاجی نوری رحمة الله در معنای «شرید» می گوید:

«رانده شده از مردمی که آن حضرت را نشناختند و قدر وجود نعمت او را ندانستند و در مقام شکرگزاری و مقام حقش برنیامدند؛ بلکه پس از این که از دست یافتن بر او ناامید شدند، به قتل و قمح ذرّیة طاهرة ایشان پرداختند و به کمک زبان و قلم، سعی بر بیرون راندن نام و یاد او، از قلوب و اذهان مردم کردند».⁽¹⁾

علامة مجلسی رحمة الله دربارة این حدیث می فرماید:

«الموتور بابیه»؛ یعنی، کسی که پدرش را کشته اند و طلب خونش را نکرده اند. مراد از «والد»، امام حسن عسکری علیه السلام، یا امام حسین علیه السلام و یا جنس والد است که شامل همه ائمه علیهم السلام می شود، و «مکنی بعمه» شاید کنیه برخی از عموهای حضرت، ابوالقاسم باشد، یا این که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف کنیه اش ابوجعفر، ابی الحسن و یا ابی محمد باشد. بعید نیست علت تصریح نکردن به اسم حضرت و آوردن کنیه، به جهت خوف از عموی حضرت باشد. و قول وسط، ظاهرتر است».⁽²⁾

این روایت امام حسین علیه السلام ما را متوجه غربت امام عصر علیه السلام می نماید. در متون

اسلامی تعابیر عجیب و تکان دهنده ای راجع به غربت و مظلومیت امام زمان علیه السلام وجود دارد. امیرمؤمنان حضرت علی علیه السلام به اصبغ بن نباته می فرماید:

«صاحب هذا الامر الشّرید الطّرید الفرید الوحید؛⁽¹⁾عهده دار این امر (حضرت مهدی علیه السلام ) همان راندة آوارة یکه و تنهاست».

دوران غیبت، زمان غربت، مظلومیت، صبر و انتظار امام است. بیش از هزار سال غم های عالم را یک تنه به دوش می کشد. در زیارت حضرت مهدی علیه السلام عرضه داشته ایم:

«السلام علیک ایها الامام الفرید؛⁽²⁾سلام بر تو ای امام تنها».

امام موسی بن جعفر در روایت مشابهی به روایت امام حسین علیه السلام در این رابطه می فرماید:

«… هو الطّریدُ الوحیدُ الغریبُ الغائبُ عن اهله الموتور بابیه؛⁽³⁾او (حضرت مهدی علیه السلام ) آن غریب تنهای دور از وطن غایب از دیدگان کسان خویش است که هنوز انتقام خون پدرش گرفته نشده است».

سخن از غربت مهدی زهراست

سخن از بی وفایی من و ماست

غم مهدی غمی جان کاه باشد

از آن کمتر کسی آگاه باشد

شکیبایی از او شرمنده گشته

ز غم جان و دلش آکنده گشته

از او مظلوم تر در این جهان کیست

ز کنه غربتش کس باخبر نیست

به غیبت سوز و اشک و آه دارد

چو جدّ خویش سر در چاه دارد

تو گویی خار در چشمش نشسته

دلش از غفلت شیعه شکسته

غریب و یکه و تنهاست مهدی

کجا شد شیعیان پس رسم مردی؟

چرا با توجه به فرمایش امام حسین علیه السلام قدمی برای زدودن غربت و تنهایی ولی عصر علیه السلام برنمی داریم؟⁽¹⁾

4. توصیف امام حسین علیه السلام از زبان امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

امام زمان علیه السلام دربارة اوصاف، ویژگی ها و سیرت جدّ بزرگوارشان در زیارت ناحیة

مقدّسه⁽¹⁾کلام هایی عمیق و بلند دارد. یکی از آن فرازها این جمله است:

کنت ربیع الایتام و عصمة الانام و عزّ الاسلام و معدن الاحکام و حلیف الانعام سالکاً طرائق جدک و ابیک… ؛ تو بهار یتیمان و ملجأ و پناهگاه مردم و عزّت اسلام و کانون احکام و هم پیمان بخشش ها و نیکوکاری، رهرو راه جدّت و پدرت بودی. برای اسلام و مسلمین مهربان و یاور حق و صبور و بردبار در هنگام بلا و محافظ دین و نگهبان آن بودی».

در ادامه حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، امام حسین علیه السلام را این گونه توصیف فرموده است:

«کنت للرسول ولداً و للقرآن سندا و للامّة عضُدا و فی الطاعة مجتهدا حافظا للعهد و المیثاق ناکبا عن سبُل الفسّاق تتأوّه تأوّه المجهود طویل الرکوع و السجود زاهداً فی الدنیا زهدالرّاحل عنها ناظراً بعین المستوحشین منها؛⁽²⁾تو ای حسین، برای «رسول خدا» فرزند و برای «قرآن» سند و برای «امت»، بازویی بودی. در طاعت خدا تلاشگر و نسبت به عهد و پیمان، حافظ و مراقب بودی. از راه فاسقان

سر برمی تافتی. آه می کشیدی؛ آه آدمی که به رنج و زحمت افتاده است. رکوع و سجود تو طولانی بود. زاهد و پارسای دنیا بودی؛ زهد و اعراض کسی که از دنیا رخت برکشیده است و با دیدة وحشت زده بدان نگاه می کردی».

در این عبارت، بسیار جالب و جامع، جدّ بزرگوار خود امام حسین علیه السلام را با ده عنوان وصف کرده است:

امام حسین علیه السلام فرزند رسول خدا است؛

او سند و پشتوانة قرآن است؛ هر آنچه در قرآن، در قالب الفاظ است، در وجود مطهّر امام حسین علیه السلام رؤیت و مشاهده می شود؛

توان اسلام، امامت است و امام حسین علیه السلام بازوی پرتوان امّت و دین اسلام در همة اعصار است؛

در راه اطاعت پروردگار، سخت کوش و تلاشگر بود. عبادت آن حضرت (نماز و دعا، خصوصاً دعای عرفه) مایة اعجاب است.

آن بزرگوار، نگه دار عهد و میثاق است و با خدا و خلق او در عهد و پیمان، استوار و ثابت و با وفا است؛

آن حضرت از راه و روش فاسقان روی گردان بود و از راه مسامحه و مداهنه وارد نمی شد؛

آه امام حسین علیه السلام دردمندانه بود؛ مانند کسی که بار سنگینی از غصّه در دل دارد و درد سینه اش جراحتی التیام ناپذیر است؛

آن حضرت رکوع ها و سجده های طولانی داشت. که نمونه های آن در تاریخ ثبت و درج شده است؛

سیدالشهدا علیه السلام، نسبت به دنیا زاهد و بی علاقه بود. و زهد با عمل این خاندان معنا می گیرد؛

نظر او به دنیا، نظر وحشت زدگان بود و آنجایی که نظر دیگران به دنیا نظر عاشقانه بود، نظر آن حضرت به دنیا، مانند انسان وحشت زده بود.⁽¹⁾

صاحب مقام امامت و ولایت این عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف امام سوم علیه السلام را برای ما این گونه معرفی می فرماید. لذا این بیان علاوه بر شناخت حقیقت امام حسین علیه السلام بدون کم و کاست و غلو

به ما می فهماند که عاشقان امامت نیز این گونه باید باشند.

5. قائم و عاشورا

«قائم» از القاب مشهور حضرت حجت عجل الله تعالی فرجه الشریف است که در بیشتر روایات شیعه وارد شده و شیعیان با شنیدن آن به احترام حضرت علیه السلام و اعلان آمادگی قیام می کنند.

ابوحمزه ثمالی می گوید: به امام محمد باقر علیه السلام عرض کردم: ای فرزند پیامبر! آیا شما همه قائم نیستید و حق را به پا نمی دارید؟ پس چرا تنها ولی عصر را قائم می خوانند؟ فرمود:

«لمّا قتل جدّی الحسین ضجّت الملائکه بالبکاء و النحیب و قالوا الهنا أتصفح عمن قتل صفوتک و ابن صفوتک و خیرتک من خلقک؟ … فاوحی الله الیهم قرّوا ملائکتی فوعزّتی و جلالی لانتقمنّ منهم و لو بعد حین… ثم کشف لهم عن الائمة من ولد الحسین فسرّت الملائکة بذلک و رأوا احدهم قائماً یصلی، فقال سبحانه: بهذا القائم انتقم منهم؛ چون جدّم حسین علیه السلام کشته شد، فرشتگان صدا به گریه و ناله بلند نموده و عرض کردند: پروردگارا! آیا قاتلان بهترین بندگانت و زادة اشرف برگزیدگانت را به حال خود وامی گذاری؟ خداوند به آنها وحی

فرستاد: ای فرشتگان من! آرام گیرید. به عزّت و جلالم سوگند، از آنان انتقام خواهم گرفت؛ هر چند بعد از گذشت زمان ها باشد. آن گاه پروردگار عالم پرده از جلو دیدگان آنان کنار زد و امامان از فرزندان امام حسین علیه السلام را یکی پس از دیگری به آنها نشان داد. فرشتگان از این منظره، مسرور و شادمان گردیدند و دیدند که یکی از آن بزرگواران، ایستاده مشغول نماز است.خداوند فرمود: با این قائم (شخص ایستاده) از آنان (قاتلان حسین علیه السلام ) انتقام خواهم گرفت».⁽¹⁾

محمد بن حمران می گوید: امام صادق علیه السلام فرمود:

چون جریان شهادت امام حسین علیه السلام واقع شد، فرشتگان به درگاه الهی نالیدند و خروش برآورده، به خداوند عرض کردند: بار خدایا! آیا با حسین علیه السلام که انتخاب شدة تو و فرزند پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم تو است اینچنین رفتار می شود؟! خداوند شبح و سایه قائم علیه السلام را در برابر آنان در حالت ایستاده مجسم کرد و فرمود: با این (قائم) از ستم کنندگان به حسین انتقام خواهم گرفت.⁽²⁾

6. غیبت حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، از نگاه امام حسین علیه السلام

درباره غیبت آخرین پیشوای برحق احادیث تابناکی وجود دارد، برخی از این روایات از ناحیة امام سوم است. امام حسین علیه السلام دربارة غیبت امام زمان علیه السلام می فرماید:

«لصاحب هذا الامر غیبتان، احدهما تطول حتی یقول بعضهم: مات و بعضهم قتل و بعضهم ذهب و لا یطّلع علی موضعه احد من ولی و لا غیره الا المولی الذی یلی امره؛⁽¹⁾برای صاحب این امر دو غیبت است که یکی از آنها آن قدر به طول می انجامد که گروهی می گویند: (مهدی) مرده و برخی گویند: کشته شده و بعضی گویند: رفته است. احدی از دوستان و غیره، از اقامتگاه او آگاه نمی شود، جز خدمت گذاری که متصدی امور اوست».

هم چنین می فرماید:

«… له غیبة یرتدّ فیها اقوام و یثبت علی الدین فیها آخرون، فیؤذَوْن و یقال لهم: (متی هذا الوعد ان کنتم صادقین.) اما ان الصابر فی غیبته علی الاذی و التکذیب بمنزلة المجاهد بالسیف بین یدی رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم ؛ ⁽²⁾برای او غیبتی است که گروه هایی در آن از دین برمی گردند و

گروه هایی دیگر بر آیین خود استوار می مانند و در این راه آزارها می بینند. به آنان گفته می شود: این وعده کی واقع خواهد شد، اگر راستگو هستید؟ آنان که بر این آزارها و تکذیب ها صبر کنند، همانند کسی اند که شمشیر به دست گرفته و در پیشاپیش رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم جهاد می کند».

با توجه به این حدیث شریف، مشخص می شود که آسیب های سختی در این زمان متوجه مسلمانان و شیعیان است که بارزترین آنان، بی دینی و بد دینی است. اما اگر کسی دینش را در این شرایط سخت حفظ کند، اجر و پاداش مهمی مانند مجاهدان زمان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دارد.

7. بشارت ظهور از زبان امام حسین علیه السلام

بشارت به ظهور امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف حقیقتی شعف انگیز است که از سوی امامان معصوم علیهم السلام نوید آن داده شده است. سالار شهیدان در این زمینه می فرماید:

«منّا اثنی عشر مهدیاً، اوّلهم امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب و آخرهم التاسع من ولدی و هو الامام القائم بالحق یحیی الله به الارض بعد موتها و یظهر به دین الحق علی الدین کلّه و لو کره المشرکون…؛ دوازده مهدی از ما است که نخستین آنان علی بن ابی

طالب و آخرین آنان نهمین فرزند من است که او امام قائم به حق است، خداوند زمین مرده را به وسیلة او زنده می کند و دین حق را بر تمام ادیان پیروز می گرداند…».⁽¹⁾

عبدالله بن عمر می گوید:

«سمعت الحسین بن علی علیه السلام یقول: لو لم یبق من الدنیا الا یوم واحد لَطَوَّلَ الله عزّوجلّ ذلک الیوم حتی یخرج رجل من ولدی فیملاها عدلا و قسطا کما ملئت جورا و ظلما، کذلک سمعتُ رسول الله یقول؛⁽²⁾از حسین بن علی علیه السلام شنیدم که می فرمود: اگر از عمر دنیا جز یک روز باقی نمانده باشد، خداوند آن روز را به قدری طولانی فرماید تا آنکه مردی از فرزندان من خروج نماید و زمین را پر از عدل و داد نماید، همچنانکه پر از ظلم و جور شده باشد، من از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم این چنین شنیدم».

این مژده ها در طول تاریخ همواره بارقة امیدی برای عاشقان و شیفتگان مکتب اهل بیت علیهم السلام بوده و سبب حیات، رشد، بالندگی، حرکت و تلاش شده است.

8. عصر غیبت در کلام امام حسین علیه السلام

همة معصومین علیه السلام برای ویژگی ها، وظایف و شرایط این زمان سخنانی بیان فرموده اند؛ زینت دوش پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم امام حسین علیه السلام هم می فرمایند:

«… التاسع من ولدی و هو القائم بالحق، یحیی الله به الارض بعد موتها و یظهر به دین الحق علی الدین کلّه و لو کره المشرکون، له غیبة یرتد فیها اقوامٌ و یثبتُ فیها علی الدین آخرون، فیؤذون یقال لهم: (متَی هَذَا الْوَعْدُ إِنْ کنْتُمْ صَادِقِینَ)؛ اما انّ الصابر فی غیبة علی الاذی و التکذیب بمنزلة المجاهد بالسیف بین یدی رسول الله»⁽¹⁾نهمین از فرزند من، امام قائم به حق است و خدای متعال زمین را به واسطة او پس از مرگ زمین، زنده می کند و دین حق را به دست او بر همة ادیان چیره نماید گر چه مشرکان را ناخوش آید و او را غیبتی است که اقوامی در آن از دین برمی گردند وعده ای ثابت و پابرجا مانند واذیت شوند. به آنها گفته می شود: اگر راست می گویید، این وعده (ظهور) چه وقت عملی می شود؟ بدانید کسی که در دوران غیبت بر آزار و تکذیب صابر باشد مانند مجاهدی است که با شمشیر پیش روی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم مجاهده کرده است».

در این روایت شریف، وظیفه همگان برای زمینه سازی ظهور به خوبی نمایان است. یکی از وظایف شیعیان در این زمان صبر مثبت است⁽¹⁾یعنی حضور در اجتماع و مجاهدت برای ظهور و تحمل ناملایمات و سایر محنت ها؛ هر کس این گونه باشد مانند مجاهدان عصر نبوی پاداش دارد. و روشن است که نشستن درون خانه و منتظر بودن و با هیچ کاری، کار نداشتن نمی تواند مجاهدت داشته باشد. لذا برای تطبیق و تساوی در قانون عمل و جزا، صبر در این روایت به معنای تلاش و حرکت و دوری از عجله کردن ناشیانه است.⁽²⁾

9. شباهت های امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف در کلام امام حسین علیه السلام

آخرین خلیفه پروردگار شباهت های بسیاری با تمام انبیاء و اولیاء گرامی در طول تاریخ دارد. امام حسین علیه السلام در این رابطه می فرماید:

«فی التاسع من ولدی سنة من یوسف علیه السلام و سنة من موسی بن عمران علیه السلام و هو قائماً اهل البیت یصلح الله

تبارک و تعالی أمرهُ فی لیلة واحدة؛⁽¹⁾در نهمین فرزند من سنتی از یوسف⁽²⁾و سنتی از موسی بن عمران است، او قائم ما اهل بیت است و خدای تعالی امر او را در یک شب اصلاح می فرماید.

این روایت شریف می فهماند که امر حکومت امام زمان ناگهانی است، لذا هر صبح و شام باید آن را نزدیک دانست و انتظارش را کشید؛ عاشقان اهل بیت علیه السلام و منتظران ظهور، فرج امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف را بسیار نزدیک به خود می دانند (اِنَّهُمْ یرَوْنَهُ بَعِیداًوَنَرَاهُ قَرِیباً).

10. دلدادگی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف به امام حسین علیه السلام

خدمت در محضر امام حسین علیه السلام و توفیق یاری حضرت و شمشیر زدن در رکاب او، بزرگترین توفیقات الهی بود که نصیب عده ای از خواص عصر امام حسین علیه السلام شد. همچنان که فراهم نمودن شرایط و مقدمات ظهور حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف و توفیق جنگیدن در رکاب آن بزرگوار، از دیگر موهبت های

الهی است که نصیب عده ای از خواص می شود. در عظمت و شرافت خدمت گذاری، نصرت به آن آستان بلند، همین بس که امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز عاشق جدّ بزرگوار خود و مشتاق خدمت به او است. آن حضرت در زیارت ناحیة مقدّسه⁽¹⁾می فرماید:

«و لئن اخرتنی الدهور و عاقنی⁽²⁾عن نصرک المقدور لأٌندّبنّک صباحاً و مساءً و لأبکینّ لک (علیک) بدل الدموع دماً؛ اگر روزگار مرا به تأخیر انداخت و مقدّرات از یاری و نصرت تو در روز عاشورا باز داشت، هر آینه من صبح و شام بر تو ندبه می کنم و به جای قطرات اشک، بر تو خون می گریم».

آری، یاری امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف، عبادتی بزرگ است، چرا که در حقیقت خدمت به تمام پیامبران و اوصیا و امامان معصوم علیهم السلام می باشد؛ زیرا او آخرین حجت الهی است و ارادة خداوند بر آن تعلق یافته که زحمات طاقت فرسای همة پیامبران را، به دست با کفایت آخرین حجت خود به ثمر رساند. اگر

نهضت جهانی آن ولی الله اعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف، از برنامة جهانی خلقت حذف شود، برنامة همة پیامبران عقیم گشته و هدف نهایی فرستادن رسولان و تشریع ادیان ضایع و تباه می شود.⁽¹⁾

خدمت به امام عصر علیه السلام، مطلوب امام صادق علیه السلام نیز بوده است. «خلاّد بن قصّار می گوید: از امام صادق علیه السلام پرسیدند: آیا قائم متولد شده است؟ فرمود:

«لا و لو ادرکته لخدمته ایام حیاتی؛ نه متولد نشده ولی اگر من او را درک می کردم، همة عمر را با خدمت گزاری او سپری می کردم».⁽²⁾

هنگامی که امام معصوم علیه السلام در حق حضرت بقیة الله عجل الله تعالی فرجه الشریف چنین تعبیری به کار می برد؛ مقام رفیع یاران آن حضرت و ارزش خدمت به آیین «انتظار» روشن می شود.

لازم به ذکر است در برخی از کتاب ها و منابع⁽³⁾این روایت از زبان امام حسین علیه السلام نسبت به امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف نیز نقل شده است که صحیح به نظر نمی رسد. و این اشتباه به خاطر آن است