مشخصات کتاب

سرشناسه : بابایی، رضا ، ۱۳۴۳ -

عنوان و نام پدیدآور : کتاب حج ۲۸/رضا بابایی، علی اکبر جوانفکر؛ [به سفارش] حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت.

مشخصات نشر : تهران: مشعر ۱۳۸۷.

مشخصات ظاهری : ۴۱۶ص.

شابک : ۵۰۰۰۰ ریال 978-964-540-141-0

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : عنوان دیگر : حج ۲۸: گزارش حج سال ۱۴۲۸ھ. ق.

عنوان دیگر : حج ۲۸ : گزارش حج سال ۱۴۲۸ھ. ق.

عنوان دیگر : گزارش حج سال ۱۴۲۸ھ. ق.

موضوع : بعثه مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت.

موضوع : حج.

شناسه افزوده : جوانفکر، علی اکبر ، ۱۳۳۸ -

شناسه افزوده : بعثه مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت . معاونت آموزش و تحقیقات .

رده بندی کنگره : BP۳/ب۶ ب۲ ۱۳۸۷

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۰۶

شماره کتابشناسی ملی : ۱۲۸۸۹۴۸

اشاره

مقدمه

کنگره بین المللی جهان اسلام

حج، آیینه درخشان اسلام و شناسنامه پرافتخار امت بزرگ اسلامی از آغاز تا کنون بوده است. حضور جهانی مسلمانان در این مجمع معنوی و بین المللی، چنان فایده بخش و اثرگذار است که هیچ عبادت و منسک و برنامه دیگری را نمی توان جایگزین آن کرد. فواید و منافع بی مانند حج، بسیار فراتر از پیامدهای یک برنامه اجتماعی یا یک عمل ساده عبادی است.

عده ای حج را جز عبادتی معنویت زا نمی بینند و گروهی نیز به خطا کوشیده اند تا گردهمایی عظیم مسلمین جهان را در ایام حج، میتینگ سالانه و سیاسی آنان شمارند و بس. اما به واقع حج ابراهیمی (ع) ترکیبی مقدس از همه عناصر عبادی و سیاسی و رفتاری و اخلاقی همه ادیان توحیدی است. بدین رو است که می توان گفت حج، عبادتی ویژه و سرشار از ویژگی ها است؛ ویژگی هایی که جمع همه آن ها در غیر فریضه حج ممکن نیست.

می سزد در طلیعه کتاب حج 86 شماری از خصائل و خصایص حج را بر اساس آموزه های دینی و رهنمودهای اولیای الهی بازگوییم تا آشکار گردد که امت اسلامی چه اندازه نیاز به حج کامل و حج گزاران واقعی دارند و از این رهگذر چه خیرات

و مواهبی نصیب جامعه بزرگ اسلامی می شود. آنچه در پی می آید شماری اندک از فواید عمومی و فردی حج است که به اختصار باز می گوییم:

ویژگی مهمی که اهداف اجتماعی و بین المللی حج را ممکن الوصول کرده است، معنویت زایی و ماهیت عبادی آن است. بی شک جز در محیطی آکنده از معنویت و روحانیت، نمی توان گام مهمی در هیچ عرصه دیگری برداشت. معنویت و قدسیت حج، زمینه را برای همدلی و همراهی همگانی هموار می کند و دل ها را برای همگرایی بیشتر وصمیمیت پایدار، انگیزه می بخشد. جز در سایه سار چنین فضای معنویت باری، دستیابی به سایر اهداف ناممکن است. بدین رو است که در کانون اعمال و مناسک حج، برنامه های عبادی قرار دارند و حج گزاران نیز باید این مقوّم نیروزا را پیش و بیش از همه در نظر آورند. نیز از همین رو است که بر کارگزاران حج است که برنامه های فردی و عمومی حج تمتع و عمره را به گونه ای مدیریت کنند که اصل مهم «معنویت زایی حج» آسیب نبیند، بلکه جان تازه بگیرد.

به فرموده فاطمه زهرا- سلام الله علیها- حج، بنیان های دین را استوارتر می کند، و آنچنان که ایمان برای تطهیر از شرک است، حج نیز برای رهایی از سستی و تفرقه است: جعل الله الایمان تطهیرا لکم من الشرک ... والحج تشییدا للدین؛ «⁽¹⁾»

«پس خداوند ایمان را برای تطهیر شما از شرک نهاد و ... حج را برای استواری دین.»

دینداری و باورمندی مؤمنان در حج اوج می گیرد و این اوج گیری زمینه مساعدی برای هرگونه ارتقای معنوی و بازسازی روحی است. در این فریضه بزرگ و چند لایه الهی، احکامی وجود دارد که عمل به آن ها بهترین تمرین برای اعتقادات قلبی و تعبدی حج گزار است؛ زیرا برخی از آن ها به سادگی با عقل محدود بشری توجیه پذیر نیست. چون وچرا در بسیاری از احکام عمره و تمتع، پاسخ روشن و ساده ای ندارد، و به همین دلیل عمل به آن ها ارج و اجر بیشتری را در پی می آورد. به مَثَل، چرا در سعی میانصفا و مروه، باید هروله کرد و در موقعیت دیگر، فقط راه رفت؟ چه فرقی میان آن دو

است؟ چرا در رمی جمرات، باید شمار و اندازه سنگ ها معین باشد؟ چرا زمان رمی محدود و موقت است؟ بر اساس کدام برهان عقلی، توقف در عرفات و مشعر و منا باید در زمان خاصی از ماه ذی الحجه باشد؟ چرا باید از مبدأ مشخصی طواف را شروع کرد و در نقطه معینی به اتمام رساند؟ از این گونه پرسش ها در اعمال و مناسک حج بسیار است که پاسخی روشن و از نوعی که ما به آن عادت داریم، وجود ندارد. این وضعیت، روح تعبد را در کالبد ذهن حاجی زنده می کند و جسم و جان او را برای اعمالی دشوارتر آماده می سازد. مسلمان، یعنی کسی که دل و جان و روح و تن خویش را تسلیم حق کرده است، و حج تمرین تاریخی مسلمانان برای نیل به این کرامت بزرگ است.

از دیگر ویژگی های حج محمدی (ص) گستره تاریخی و جغرافیایی آن است. حج، عصاره همه تاریخصدر اسلام در ایامی معدود و در میان نمایندگان همه ممالک اسلامی است. هیچ عبادتی و هیچ برنامه دینی دیگری را نمی توان یافت که چنین عرض و طول شگفتی داشته باشد. در این فریضه جهانی و در عین حال متمرکز، هر ساله از هر ده هزار مسلمان در هریک از کشورهای اسلامی، یک نماینده می آید و با خود اخبار و آمال و واقعیت های منطقه خود را نیز می آورد. چنین گردهمایی عظیمی با چنان پشتوانه ای از دین و معنویت، در هیچ دین و آیین و ملتی سابقه ندارد. بدین رو است کهصدیقه کبری، حضرت فاطمه زهرا 3 حج را استوارسازی پایه های دین خوانده و آن را در شمار اصلی ترین آموزه های قرآن و سنت شمرده اند.

حج هر ساله بهانه مبارکی برای مسلمانان و هیأت های نمایندگی سراسر جهان اسلام است تا در اجتماعی بزرگ و باشکوه گرد هم آیند و ضمن رایزنی درباره وضعیت جهان اسلام، از معارف و میراث معنوی این ماه رحمت بهره ببرند. حج، سی مرغ پراکنده را به سیمرغ قاف نشین تبدیل می کند و جهانی را زیر پر خود می گیرد. آنگاه که مسلمانان گرد کعبه می گردند، گردش عظیم و شکوهمند امتی به نمایش در می آید که همه منیت ها و فردیت های خود را در شهر و خانه خویش باقی گذاشته اند و جز مهر و همدلی با خود نیاورده اند. از این رو است که می توان با اطمینان گفت حج

مهم ترین آیین اجتماعی اسلام است. این مناسک در دل خود واجد ارزش های بی بدیل و ظرفیت های بی منتها است. به گفته مقام معظم رهبری در پیام به حجاج، مسلمانان باید از فرصت این اجتماع بی نظیر استفاده نموده، به مشورت درباره مهم ترین مشکلات جهان اسلام بپردازند.»

از سوی دیگر، حال وهوای معنوی و فضای روح بخشی که در حج وجود دارد، این امکان را فراهم می آورد که حاجیان پس از انجام فرایض دینی خود با دلی پاک و امید به غفران الهی، همچون مولودی که به تازگی از مادر زاده شده است، به خانه های خود بازگردند، با دستانی پر از امید و شور و معنویت.

ایرانیان و حج

جایگاه و مکانت ایرانیان در حج، ویژه است. رفتار، نظم، شور معنوی، همدلی و همگرایی، برون گرایی و اهتمام به امور همه مسلمین، شاخصه های حاجی ایرانی است. شگفت آنکه ایرانیان حتی پیش از اسلام نیز کعبه را حرمت می نهادند و مقدسش می خواندند. براساس اخبار نقل شده، ایرانیان پیش از اسلام، به کعبه به عنوان یک خانه مقدس احترام می گذاشته اند و افرادی نیز برای زیارت به آنجا سفر می کرده اند. مورخ معروف، مسعودی در این باره می نویسد:

«ایرانیان از زمان های قدیم برای کعبه احترام قائل بوده، به زیارت بیت الله می رفتند. آخرین فرد معروف ایرانی که پیش از اسلام به حج رفت، بابک پسر ساسان، جد اردشیر بابکان بوده است. [او پس از طواف کعبه بر سر چاه زمزم رفت و زمزمه کرد».

یکی از شاعران پیشین نیز، گفته است: «ایرانیان روزگاران قدیم بر سر چاه زمزم زمزمه می کردند»؛ [برخی از شاعران دوران اسلامی، نیز به این مسئله اشاره کرده اند. به گفته یکی از آنان:

«ما از دوران باستان پیوسته به حجّ خانه می آمدیم و یکدیگر را در ابطح با امن و امان دیدار می کردیم. بابک پسر ساسان همه این راه را پیموده تا به خانه کهن

[کعبه رسیده و از روی دیواری طواف کرد. وی بر سر چاه اسماعیل، که تشنگان را سیراب می کند، زمزمه ها نمود.» «⁽¹⁾»

ابن خلدون در مقدمه خود می نویسد: «ایرانیان نیز به حج می رفتند، به کعبه نزدیکی جسته و هدایایی تقدیم می کردند. پادشاهی مانند کسری و دیگران اموال و گنجینه های بسیاری برای کعبه می فرستادند. داستان شمشیرها و آهوان زرینی که عبدالمطلب هنگام کندن چاه زمزم پیدا کرده بود، معروف می باشد. این آهوان زرین از هدایای ایرانیان بوده است». «⁽²⁾»

بدین رو است که می توان مدعی شد که حج در نزد ایرانیان از قدیم مکانت خاصی داشته است. اما آنچه در سال های اخیر احیا گردید، سمت وسوی ابراهیمی حج است. حج ابراهیمی که در بیانات بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی 1 آمده است، معجونی شفابخش است که در ترکیب آن، مهم ترین عناصر دینی و انسانی حضور رسانده اند. حج ابراهیمی، انسان ساز، اخلاقی، الهام بخش، تحول آفرین، کارآمد در تأمین منافع مادی و معنوی جهان اسلام، وحدت ساز و تأثیرگذار بر سرنوشت جهان و همه جوامع اسلامی است. این حج و این نوع حج گزاری، گوهری است ارزنده که ارزش آن بسی بالاتر از همه منابع مادی در کشورهای اسلامی است.

اما حج 86 که بیست و هشتمین حج ایرانیان، پس از پیروزی انقلاب اسلامی در این سرزمین است، حکایتی دیگر و خواندنی دارد که شمّه ای از آن را در این اثر می خوانید. به گفته همه مسئولان و زائرانی که پیش از این نیز توفیق حج گزاری داشته اند، حج امسال آرامش و طمأنینه ای فراموش ناشدنی داشت. حادثه ها و ناهماهنگی ها و ناملایمات در حج امسال به حداقل رسید. تجربه های گرانقدر کارگزاران حج، وصبر و متانت زائران ایرانی، زمینه را برای حجی شورانگیز و بی گیروگره هموار کرد و این همه را باید از مدد عنایات اولیای الهی و کوشش کارگزاران گمنام دانست.

برنامه ها و ویژه های حج 1386، همگی سمت وسوی وحدت طلبانه و انسجام جویانه داشت. نامگذاری سال 86 به سال «وحدت ملی و انسجام اسلامی» و همچنین توصیه های مقام معظم رهبری در طلیعه برنامه های هفته حج، خط مشی حج سال جاری را تعیین کرد. از همین رو همه برنامه ها و فعالیت های آموزشی، فرهنگی و تبلیغی حج 86، وحدت زا و تفرقه زدا بود. چندین همایش و ده ها سخنرانی و نشست عمومی در بعثه جمهوری اسلامی ایران در مدینه و مکه، با محوریت انسجام اسلامی برگزار گردید و در همه آن ها بر اتحاد جهانی مسلمین در برابر مشکلات و خطرات تأکید شد. خطیبان، گویندگان، نویسندگان، محققان، مجریان و همه دست اندرکاران برنامه های حج سال 86، موضوع وحدت و انسجام را همچون نگینی درخشان در کانون بیانات و قلم زنی های خود گنجانده بودند. نیز مدیران ارشد، به ویژه آیت الله ری شهری در همه دیدارها و گفت وگوها و نشست ها از هر فرصتی برای یادآوری انسجام اسلامی و ضرورت آن سود می جستند و این آوای خوش را همه جا سردادند.

در پایان می سزد که همت همه کارکنان و کارگزاران بعثه و سازمان حج و مدیریت کاروان ها را ستود و یک یک آنان را دست مریزاد گفت. اما آنچه سزاوارتر است، قدردانی از گمنامان حج است؛ یعنی آنان که کمتر دیده می شوند، اما پشتصحنه ایستاده اند و بیشترین سهم را در پیشبرد برنامه های حج دارند. برخی از زحمت کشان و یاوران حج، چنان پنهان و گمنام اند که هرگز نامی از آنان به میان نمی آید؛ اما به حتم بیشترین بار و سختی و سنگینی کار بر دوش آنان است. در واحدهای اجرایی، در آشپزخانه ها، در میان مدیران کاروان ها، در شمار روحانیان کاروان و مانند آن ها، گاه کسانی دیده می شوند که حضورشان گره گشا است و غیبت شان مشکل زا. اما آنان نام و نان خویش را نذرصاحب کعبه کرده اند تا زیر آسمان حج، اوج گیرند و در دریای رحمت الهی موج زنند.

درباره کتاب حاضر

تهیه و تدوین کتاب حج، در شمار مسئولیت های معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری است. در سال های پیش استادان و نویسندگان مبرزی مسئولیت تألیف

کتاب حج را برعهده داشتند که جا دارد همت و ذوق شان را سپاس گزاریم. آقایان رسول جعفریان، رضا مختاری، محمدحسین رجبی و مهدویان تألیف و آماده سازی کتاب حج را در سال های گذشته به سامان رساندند. در سال جاری، این جانبان علی اکبر جوانفکر و رضا بابایی، عهده دار این مسئولیت سنگین شدیم. توفیق حضور در حج تمتع 1386 و ادای مناسک این عبادت سترگ، از مواهب این مسئولیت مبارک بود. در ایام حضور در بعثه و در هنگامه های ادای مناسک، هماره در پی یافتن و جمع آوری اطلاعات لازم بودیم تا از رهگذر آن ها، کتابی درخور و ماندنی پدید آوریم. اگرچه همکاری بیشتر واحدهای بعثه و ارائه گزارش های مستند، کار تدوین این اثر را آسان تر می کرد، اما نگارندگان کوشیدند از نزدیک ترین منابع و مجاری اخبار، اطلاعات مفید را گرد آورند و بر روی کاغذ بنشانند. به حتم کتاب ها و گزارش نامه های حج، از موثق ترین و ماندگارترین منابع برای تحقیقات آیندگان در موضوع حج در جمهوری اسلامی است. بدین رو کوشیده ایم کتابی جامع و متقن پدید آوریم و به آیندگان بسپاریم.

آنچه در اینجا گفتنی است، حذف زوائد و اطلاعات غیر ضرور از کتاب حاضر است. کتاب های حج در سال های گذشته با همه نیکی و پسندیدگی آن ها، خالی از زوائد و قلم فرسایی و ذکر نکات کم اهمیت نیست. این سلیقه و شیوه، باعث افزایش حجم کتاب ها شده بود و استفاده از آن ها را قدری مشکل می کرد. از این رو در این اثر کوشیدیم که مهم ترین اخبار و مربوطترین اطلاعات را در اختیار خوانندگان گرامی قرار دهیم.

مروری بر بخش های مختلف کتاب

در بخش نخست، مروری به ویژگی های مهم و برجسته حج 86 می کنیم؛ تا در یک نگاه معلوم گردد که حج سال جاری چه تفاوت ها و برجستگی ها و احیانا کاستی هایی نسبت به سال های پیش داشته است.

در بخش دوم، گزارش گونه ای از فعالیت ها و برنامه های پیش از حج آمده است تا

خواننده گرامی بداند که مقدمات حج، چگونه به سرانجام می رسد.

«حج 86 در آیینه آمار» عنوان بخش سوم کتاب است که در آن زبان آمار، گزارشی روشن از وضعیت ها و موقعیت های حج 86 به خواننده می دهد.

بخش چهارم کتاب، روزشمار یا کرنولوژی حج 86 است. در این بخش نیز کوشیده ایم کم گوی و گزیده گوی باشیم و از هر دری سخن نگوییم.

خدمات فرهنگی، اجرایی، بهداشتی، اسکان، حمل ونقل و مانند آن ها را در فصل پنجم کتاب گرد آورده ایم. در این بخش، به تفکیک خدمات بخش های مختلف بعثه و سازمان حج گزارش شده است.

بخش پایانی کتاب «خواندنی ها و اخبار پراکنده» است که حاوی اطلاعاتی درباره حج گزاری کشورهای دیگر است. خواننده این فصل، پس از مطالعه این قسمت از کتاب می تواند به مقایسه واقع بینانه ای میان حج کشورهای اسلامی دست یابد.

تصاویر و ضمیمه ها نیز در انتهای کتاب، خاطرات را زنده می کنند و گواهصادقی بر تلاش پیگیر و بی وقفه کارگزاران فرهنگی و اجرایی حج جمهوری اسلامی ایران است.

امید می بریم این اثر برگی ارجمند در تاریخ مکتوب حج در ایران اسلامی باشد و خدای ابراهیم و اسماعیل، راه زیارت و وصال را به روی همه آرزومندان کعبه بگشاید. آمین یارب العالمین.

در آستانه حج

1. هفته حج

هفته حج، طلیعه شکوهمندترین عبادت سالانه مسلمین جهان است که هر سال در هفته نخست ذی قعده در ایران، همزمان با میلاد خجسته فاطمه معصومه 3 برگزار می شود. امسال، این هفته مبارک با روزهای 21 تا 27 آبان برابر شد. مهم ترین رسالت هفته حج، آماده سازی فضای معنوی و عمومی کشور، و یادآوری روزهای بزرگی است که در ایام حج از راه می رسند. به همین دلیل، سازمان ها و نهادهای فرهنگی، در هفته حج می کوشند با برنامه های آموزشی و تبلیغی و برگزاری گردهمایی های علمی، بر آمادگی ذهنی و علمی راهیان کوی یار بیفزایند و آنان را بر کسب معرفت و معنویت بیشتر یاری رسانند.

بیش از یک صد هزار زائر ایرانی در هر سال برای ادای فریضه حج واجب و زیارت حرم نبوی و ائمه بقیع، راهی مکه مکرمه و مدینه منوره می شوند و این امر به معنای آن است که میلیون ها تن از هموطنان مسلمان ایرانی در هر سال به طور مستقیم و غیرمستقیم با مسائل حج مرتبط می شوند و با آن احساس قرابت خاص می کنند. به این ترتیب می توان گفت که حج در فضای زندگی ایرانیان معنا و مفهوم ویژه ای پیدا کرده

است و دست اندرکاران حج با توجه به این واقعیت است که ویژه برنامه های هفته حج را طراحی و اجرا می کنند.

هفته حج در یک نگاه

اشاره

برنامه های هفته مبارک حج در سال 1386 با دیدار و ملاقات کارگزاران حج و گروهی از راهیان خانه خدا با مقام معظم رهبری آغاز شد. همایش های تخصصی حج از جمله همایش عمومی روحانیون و مدیران کاروان ها و نیز روحانیون کاروان های اهل سنت و همایش معاونت بین الملل بعثه، با حضور نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، مسئولین سازمان حج و زیارت و سایر شخصیت های فرهنگی، در آستان مقدس حضرت عبدالعظیم (ع) برگزار گردید. در این همایش ها مدیران و مسئولان بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت، روحانیون و مدیران کاروان ها، اعضای هیات پزشکی و کلیه عوامل تدارکاتی و پشتیبانی حضور داشتند.

بازگشایی موزه حج و بازدید از گنجینه های آن به مدت 7 روز، از دیگر اقدامات هفته حج در سال جاری بود. این نمایشگاه ارزشمند پذیرای مردم، محققان و علاقه مندان به فرهنگ حج به ویژه جوانان، دانشجویان و دانش آموزان بود. در این موزه که در محل سازمان حج و زیارت برگزار گردید، علاوه بر نسخ خطی کلام الله مجید و تابلوفرش های نفیس با نقش اماکن مقدسه، مجموعه ای از زیباترین تصاویر نمایانگر مناسک حج ابراهیمی و سایر اقلام موزه ای در معرض دید بازدیدکنندگان قرار گرفت.

راهیان بیت الله الحرام با حضور در میعادگاه های نماز جمعه سراسر کشور قبل از عزیمت به سوی خانه خدا با خدای کعبه تجدید میثاق کرده، شکوه تجمع پیروان ابراهیم (ع) را به نمایش گذاشتند و آیت الله ری شهری، سرپرست حجاج ایرانی، پیش از خطبه های نماز جمعه تهران در هفته حج سخنرانی کرد.

مراسم گرامی داشت هفته حج در سایر استان های کشور نیز برگزار گردید که

ضمن آن کارگزاران حج در طول این هفته با ایجاد فضای مناسب معنوی از جمله برپایی نمایشگاه های استانی مردم را بیش از پیش با فرهنگ، مناسک و احکام حج ابراهیمی آشنا کردند.

1- 1. نمایشگاه حج (21 تا 27 آبان)

نخستین نمایشگاه هفته حج در نمایشگاه بین المللی تهران، و همزمان در بسیاری از شهرهای کشور برگزار شد. نمایشگاه تخصصی حج و زیارت توسط بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت، نخست بهصورت آزمایشی و برای بازدیدکنندگان داخلی از جمله مدیران و روحانیون کاروان ها و کارشناسان حج و زیارت، راه اندازی شد و پس از بررسی ها و رفع نواقص، در هفته حج برای بازدید عموم گشایش یافت. نمایشگاه حج امسال برای نخستین بار بهصورت وسیع و خارج از سازمان حج برگزار شد و تمام نهادهایی که به نوعی در برگزاری فریضه الهی حج، سازمان حج و زیارت را یاری می کنند، در این نمایشگاه حضور داشتند. بعثه مقام معظم رهبری، سازمان حج و زیارت، بانک های مرتبط، نشر مشعر و ستاد عمره دانشجویی سازمان دانش آموزی از جمله نهادهایی بودند که در این نمایشگاه حضور رسانده، به ارائه محصولات فرهنگی و گزارش کارکرد خود در طول مراسم حج و عمره مفرده پرداختند.

این نمایشگاه که به «حج مظهر تجلی اتحاد ملی و انسجام اسلامی» نامگذاری شد، از تاریخ 21 آبان ماه به مدت یک هفته در سالن های 17 و 18 و 19 نمایشگاه بین المللی تهران دایر بود. در نمایشگاه بزرگ حج که امسال برای نخستین بار در تهران برگزار گردید، ماکت ها وصحنه های مناسک حج و نیز زیارت مدینه منوره، از حرکت زائران بیت الله الحرام از فرودگاه مهرآباد تهران، ورود به هواپیما، ورود به فرودگاه جده، مسجد جحفه، مسجد تنعیم، مسجدالحرام تا عرفات، مشعر، منا (جمرات و قربانگاه) و ... طراحی شده بود. در این نمایشگاه همچنین همه بخش های سازمان حج و زیارت، محصولات و قابلیت های خود را عرضه کردند.

سازمان حج و زیارت در اطلاعیه خود از خانواده های تهرانی خواست که در

هنگام بازدید از نمایشگاه بزرگ حج، کودکان و نوجوانان خود را نیز همراه خود بیاورند تا آنان از کودکی با مناسک حج و فضاهای معنوی آشنا شوند. بدین رو تعدادی از غرفه های این نمایشگاه به کودکان اختصاص یافت و در آن امکانات نقاشی، خطاطی، خاطره نویسی و .... با جوایز گوناگون فراهم گردید.

آیت الله ری شهری، نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت، پس از بازدید از نمایشگاه تخصصی حج، آماده سازی اسناد مربوط به سیر تحولات 15 ساله بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت را زمینه ای برای بررسی ها و اظهارنظرهای کارشناسانه برشمرد. رییس سازمان حج و زیارت و تعدادی از معاونان بعثه مقام معظم رهبری، نماینده ولی فقیه در امور حج را در این بازدید چندساعته همراهی می کردند.

در این نمایشگاه بخش های مختلف بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت، عملکردهای گذشته و طرح های اجرایی خود را با نگاه به چشم انداز بیست ساله حج و زیارت ارائه کردند.

1- 2. ویژه نامه نمایشگاه بزرگ حج

همزمان با برگزاری نمایشگاه بزرگ حج با نام «حج مظهر تجلی اتحاد ملی و انسجام اسلامی» ویژه نامه ای به همین منظور از سوی حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت منتشر شد. در این ویژه نامه هشت صفحه ای، مطالبی با عناوین" چشمه حج"،" پایان حسرت"،" عاشق حج"، حج ابراهیمی و حج حسینی"،" روزهای پیامبر"،" تاکه از جانب معشوق نباشد کششی"،" پرواز تا دیار دوست"،" سفر تا همسایگی خدا" و برخی اطلاعات آماری مربوط به سفر عمره و تمتع سال جاری درج گردیده بود. مدیر ارتباطات و اطلاع رسانی حوزه نمایندگی ولی فقیه در حج و زیارت، هدف از انتشار این ویژه نامه را در آستانه حج تمتع سال 86 گسترش فضای معنوی در میان زائران و مشتاقان زیارت خانه خدا و بهره گیری بیشتر از کنگره عظیم حج ابراهیمی ذکر کرد. ویژه نامه نمایشگاه حج همه روزه در غرفه روابط عمومی بعثه مقام معظم رهبری توزیع می گردید.

1- 3. دیدار کارگزاران با مقام معظم رهبری

اشاره

در این دیدار (چهارشنبه 23 آبان 1386- 3 ذیقعده 1428- 14 نوامبر 2007) حضرت آیت الله خامنه ای- مد ظلّه- از همه کارگزاران و زائران خواستند که زمینه های وحدت و انسجام امت اسلامی را در حج سال جاری فراهم کرده، در رفع موانع آن بکوشند. ایشان با تأکید بر لزوم رعایت انسجام اسلامی و محور بودن آن در مراسم حج امسال، تصریح کردند:

«امروز مهم ترین نیاز دنیای اسلام، وحدت و همدلی است و همه- اعم از کشور میزبان و حجاج کشورهای مختلف، به ویژه حجاج ایرانی- باید در جهت انسجام اسلامی و جلوگیری از بروز هرگونه زمینه اختلاف تلاش کنند ... تحریک عواطف مذهبی و فراهم کردن زمینه اختلاف، گناه است و کسانی که این کار را انجام دهند در واقع به برآورده شدن هدف سازمان های جاسوسی آمریکا و رژیمصهیونیستی کمک کرده اند و در پیشگاه الهی نیز به شدت مؤاخذه خواهند شد ... حج فرصتی کم نظیر برای مسلمانان به منظور شناخت آراء و افکار یکدیگر و بررسی مشکلات دنیای اسلام و تبادل نظر در این خصوص است ... در حج امسال مسئله انسجام اسلامی باید مورد توجه جدی قرار گیرد و از دولت میزبان هم انتظار می رود همان دیدگاه هایی را که درخصوص لزوم وحدت مسلمانان و جلوگیری از بروز زمینه های اختلاف بیان می کند، در مرحله عمل نیز به اثبات برساند ...»

معظم له، زائران خانه خدا را به ادای اعمال حج و تلاوت قرآن همراه با تدبر توصیه و خاطر نشان کردند:

«زائران مراقب باشند که برخی انگیزه های کوچک دنیایی، آنان را از برکات این مراسم عظیم معنوی محروم نکند.»

ایشان همچنین از تلاش های نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران خانه خدا و رییس سازمان حج و زیارت قدردانی کردند.

محورهای بیانات معظم له در این دیدار به این قرار است:

اسلام است.

می شوند، باید حفظ آبروی ملت ایران و نظام اسلامی را هم یکی از مقاصد و هدف های بزرگ خود قرار دهند.

و اتحاد امت اسلامی است.

متن کامل سخنرانی معظم له در جمع مسئولان و کارگزاران حج به این شرح است:

بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم

خیلی متشکریم از برادران خدمتگزار در باب حج؛ چه برادرانی که در بعثه مشغول خدمت هستند و بخصوص جناب آقای ری شهری و چه برادران و خواهرانی که در سازمان حج مشغول تلاش و زحمتکشی هستند در بخش های مختلف؛ بخصوص جناب آقای خاکسار که شنیدم ترتیبات خوبی هم در زمینه های گوناگونِ انجام مراسم مناسک حج و عمره داده شده است.

این یک نقطه بسیار مهمی است؛ یک هدیه الهی است به امت مسلمان. اگرچه همه ی فرائض الهی و تکالیف در واقع هدایای الهی است به آحاد بشر؛ نماز هم یک هدیه الهی است، روزه هم یک هدیه ی الهی است، انفاقات هم همین طور، لکن حج یک خصوصیت بین المللی اسلامی دارد. یقیناً این را میشود یکی از معجزات اسلام شمرد، که یک مرکز واحدی تشکیل بشود و همه ی امت، خود را در برابر او و نسبت به او یکسان ببینند: «سَواءً الْعاکِفُ فِیهِ وَ الْبادِ»؛ نسبت مسلمانان به این خانه ی مقدس یکسان است؛ چه آن هایی که در خودِ مکه ساکنند، چه آن هایی که در اقصی نقاط دنیای اسلام زندگی می کنند؛ مکه مال همه ی اینهاست و اینها با شوق و ذوق هر سال راه می افتند و نمی گذارند این خانه ی متعلق به مسلمین، (خانه ای که خانه ی خداست و خانه ی مردم است- «إِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکَّهَ»؛ بیت اللَّه است، اما برای مردم وضع شده است و بنیان نهاده شده است) تنها بماند؛ لذا با شوق و ذوق از اطراف دنیای اسلام راه می افتند برای این که خود را به اینجا برسانند؛ یک فرصتی است برای مسلمان ها که همدیگر را بشناسند و با آراء یکدیگر، افکار یکدیگر، گرفتاری های یکدیگر آشنا بشوند؛ خیلی نعمت عجیبی است اگر قدر بدانید.

حج در امسال که اعلان شد سال انسجام اسلامی است، یک رنگ و روی تازه ای

پیدا می کند. همیشه هنگام انسجام است و امت اسلام باید دنبال اتحاد باشد؛ اما تعیین امسال با عنوان انسجام اسلامی مثل قله ای است در یک رشته کوه. علت هم واضح است؛ چون سیاست دشمنان اسلام و مسلمین بر تفرقه قرار گرفته است؛ می خواهند بین مسلمان ها ایجاد اختلاف کنند. این برای آن ها از هر جنگ نظامی، از هر حرکت سیاسی، از هر چالش اقتصادی باصرفه تر است. متأسفانه زمینه ها هم فراهم شده است؛ مقداری مربوط به تاریخ است، مقداری هم مربوط به جهالت های ما در همین دوران خودِ ماست. حالا غیر از اختلاف اقوام مختلف و ملت های مختلف، اختلاف مذاهب؛ شیعه و سنی- که اگر مسئله ی شیعه و سنی نبود، می رفتند سراغ مذاهب درونِ هر یک از این دو فرقه؛ بین آن فِرق خاص و نحله های خاصِ تسنن یا تشیع و آن ها را آتش افروزی می کردند، که حالا به آن ها فعلًا کاری ندارند- چون خودِ مسأله ی شیعه و سنی، وسیله ی خوبی است برای ایجاد اختلاف بین آن ها؛ این را ما در همه جا داریم می بینیم. در دنیای اسلام اهتمام آن ها را می بینیم. البته موفق نشدند؛ خدا را شکر. خواستند بعد از تشکیل دولت اسلام در یک کشور شیعی، این جور وانمود کنند که اختلاف بین فرق اسلامی و برادران مسلمان تشدید شده است، لکن موفق نشدند. علت هم این بود که دولت اسلامی، اسلامی برخورد کرد. ما در دنیای اسلام بیشترین دلسوزی را برای برادران خودمان در فلسطین کردیم که از برادران اهل سنت ما هستند؛ در فلسطین که شیعه ای وجود ندارد تقریباً. بیشترین پشتیبانی را از اتحاد شیعه و سنی در عراق، ما کردیم. در داخل کشور خودمان برادران شیعه و سنی در هر نقطه ای که هستند، با الفت و مهربانی و تفاهم رفتار می کنند. دولت اسلامی و جمهوری اسلامی نگذاشت که استکبار بتواند به اهداف خود دست پیدا کند، ولی آن ها دارند تلاش می کنند. متأسفانه یک جاهایی هم می بینیم که به حادثه آفرینی هایی هم منتهی می کنند. هوشیار باید باشید.

من توصیه مؤکد می کنم در همه ی مراسم حج، مسئله انسجام اسلامی و باطل کردن کید دشمن را مورد توجه قرار بدهید. البته دولت ها باید احساس مسئولیت کنند. دولت میزبان در کشور عربستان باید احساس مسئولیت کند. البته مسئولین آن دولت،

حرفشان، اظهارشان شبیه همین چیزی است که ما از آن ها توقع داریم، لکن باید عملی شود و در میدان عمل، درصحنه عمل، باید معلوم شود که به دنبال انگیزه های اختلاف نیستند وصاحبان این انگیزه ها را هم تقویت نمی کنند، بلکه جلوگیری می کنند. این باید در عمل اثبات بشود. این یک نکته است که نکته ایجاد الفت و اتحاد است.

و شما از این طرف مراقب باشید؛ بدانید تحریک عواطف مذهبی برادران اهل سنت کار بسیار خطا و گناه است؛ این را به عنوان یک اصل بپذیرید. یک نقاط اختلافی وجود دارد. تکیه بر روی این نقاط، شعله ور کردن آتش تعصبات در این نقاط اختلاف، این درست همان چیزی است که امروز سازمان های جاسوسی امریکا و اسراییل دنبالش هستند؛ این همان چیزی است که آن ها می خواهند. بعضی ها ناخواسته و بدون جیره و مواجب می شوند مزدور آن ها، همان کاری را که او باید پول بدهد و بدست بیاورد، آن را بدون این که از او اجر و مزدی هم بگیرند، برایش دارند انجام می دهند و خشم الهی و سخط الهی را برای خودشان فراهم می کنند.

امروز دنیای اسلام احتیاج به وحدت دارد. باید یکصدا در دنیای اسلام بلند شود. این است که می تواند جلو این ستمِ بر مردم فلسطین را بگیرد؛ این است که می تواند جلو دخالت های مستکبرانه امریکا در خاورمیانه و در کشورهای اسلامی را بگیرد. آن ها دارند از همین شکاف ها استفاده می کنند و می خواهند آن را توسعه بدهند؛ برای این که بر سرنوشت کشورهای اسلامی مسلط شوند. هرکس در این راه به آن ها کمک کند، پیش خدای متعال محسوب با آن هاست. و این مواخذه عجیبی دارد از سوی پروردگار عالم. خیلی باید مراقب بود.

نکته دوم مسئله سازندگی حج است؛ هم سازندگی شخصی و اخلاقی و معنوی- که روحانیون محترم، علمای محترم در داخل کاروان ها می توانند خیلی نقش ایفا کنند و هم سازندگی ملی؛ یعنی خلقیات یک ملت پخته، سنجیده، خردمند را در دوره حج، زمینه اش را برای حاجی فراهم کند.

اگر یک جوانی، یک مردی یا زنی در دوره حج انس با قرآن را یاد بگیرد، تأمل و تدبر در عبارات دعاها و مناجات با پروردگار را یاد بگیرد، این می شودسرمایه ای برای او در طول زندگی. حاجی اگر خود را مقید کند که در مدینه ی منوره یک ختم قرآن بخواند؛ در مکه ی مکرمه یک ختم قرآن بخواند- اینجا خانه ی قرآن است؛ محل نزول قرآن است- یا اگر نمی تواند یک ختم قرآن بخواند، یک بخش عمده ای از قرآن را بخواند با تأمل، با تدبر؛ اگر عادت کند به تأمل و تدبر در قرآن در این مدتی که آنجاست- بتوانید عادت بدهید حاجی را به اینچنین سیره ها و رویه های ماندگار معنوی و روحی- این برای او می شود یک سرمایه. قرآن یک ذخیره ی تمام نشدنی است. انس با قرآن از هر واعظی، از هر رفیق ناصحی، از هر درسی برای انسان مفیدتر است. اگر حقیقتاً انسان با قرآن رابطه برقرار کند و قرآن را بخواند برای استناره و استفاده و استضائه قلبی و معنوی خود، این برای او از هر واعظی بالاتر است. اگر انسان این انس را بتواند پیدا بکند، خیلی دستاورد بزرگی است.

اعمال را با تدبر انجام دادن؛ این طواف، این سعی، این وقوف، این حالت خضوع و خشوع، این رعایت محرمات و ممنوعات دوران احرام؛ هرکدام از اینها یک درس است. این را حجاج محترم ما و برادران و خواهران عزیز ما با وارد کردن انگیزه های کوچک دنیایی باطل نکنند؛ مثل همین خریدن جنسی از فلان مغازه. خود این مبتلا شدن به مراجعه ی به مراکز فروش برای یک چیز کم اهمیت، یک بلا و یک مشکل است و ملابساتی که دارد، مشکل دیگر. وقت نماز بگذرد، جلو چشم مردم، تحقیر و توهین حاجی ایرانی محسوب بشود و چیزهای دیگری که حالا در خلال این، در کنار این، پیش می آید. این که من هر سال این را تأکید می کنم به دست اندرکاران حج و توصیه می کنم به برادران و خواهران حاجی، برای این است. یک هوس کم اهمیت و حقیر، کل آن فضای معنوی را ممکن است تحت تأثیر قرار دهد. ما که مردم را دعوت به زهد اباذری که نکردیم؛ ماها که کوچکتر از آن هستیم که فکر آن جور زهدی را بکنیم؛ ما دعوت می کنیم خودمان را و مردم را به زیاده روی نکردن در این امور. ما زیاده روی می کنیم در مصرف کردن، در دل سپردن، در اهمیت دادن، در دنبال کردن؛ این زیاده روی ها ضرر می زند به فضای معنوی.

به هر حال به نظر من روحانیون محترم می توانند خیلی نقش ایفا کنند؛ هم با

زبان، هم با عمل و رفتار و برخورد با مخاطبان. و همچنین مسؤولین محترم دست اندرکار حج.

به هر حال خدمت بزرگی است و شما کارگزاران حج، حج برای شما نعمت مضاعف است؛ چون علاوه ی بر نعمت خودِ حج، نعمت خدمت به حجاج و کار برای حجاج هم برای شما وجود دارد.

ان شاءالله خداوند از شما قبول کند و قلب مقدس ولی عصر- عجل الله تعالی فرجه- از شما راضی باشد و دعای آن بزرگوار شامل حال شما باشد.

والسّلام علیکم و رحمه الله و برکاته

گزارش مسئولان به مقام معظم رهبری

در آغاز این دیدار و پیش از سخنرانی رهبر فرزانه انقلاب، آیت الله محمد محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران خانه خدا، طی سخنانی، به تشکیل شورای راهبردی حج اشاره کرد و گفت: انتشار شش صد اثر به منظور اطلاع رسانی به زائران، آماده سازی طرح آموزش غیرحضوری زائران، برگزاری دوره های توجیهی روحانیان کاروان ها و راه اندازی پایگاه اطلاع رسانی را از اقدامات بعثه رهبر معظم انقلاب برشمرد. برخی از رئوس سخنان آیت الله ری شهری در این دیدار به شرح زیر است:

سپس آقای خاکسار قهرودی رییس سازمان حج و زیارت نیز گزارشی از فعالیت های اجرایی سازمان داد و گفت: «امسالصد و دو هزار زائر ایرانی در قالب شش صد و چهار کاروان به سرزمین وحی تشرف می یابند. بیشتر زائران ایرانی در مدینه در اطراف حرم نبوی استقرار خواهند یافت و به منظور آموزش زائران و آماده سازی آنان، نام نویسی در کاروان ها یک ماه زودتر از سال های گذشته آغاز شد.» وی همچنین برخی از برنامه های سازمان حج و زیارت را در سال جدید به این شرح بیان کرد:

1- 4. همایش مشترک مدیران و روحانیون کاروان های سراسر کشور (چهارشنبه 23 آبان 1386- 3 ذیقعده)

پس از دیدار با مقام معظم رهبری، روحانیون و کارگزارن اجرایی و فرهنگی حج در مصلای بزرگ شهر ری، در جوار حرم حضرت عبدالعظیم، گرد هم آمدند تا آخرین توصیه ها و شرح برنامه ها را بشنوند. در این مراسم نخست آیت الله ری شهری به ایراد سخن پرداخته و نکات مهمی را درباره مقتضیات حج سال 86 یادآوری کردند. به گفته ایشان، «شوراهای فرهنگی باید جلسات آمادگی اعزام زائران را به این سفر معنوی به طور کامل برگزار کنند. زیرا شوراهای فرهنگی، نقش کاربردی و مهمی در برگزاری مراسم حج دارد ... مدیران و روحانیونی که مسؤولیت مستقیم نظارت بر فعالیت شوراهای فرهنگی را به عهده دارند، باید گزارش کار خود را در اختیار بعثه قرار دهند تا به عنوان الگویی نمونه، سر لوحه کار دیگران باشند.» ایشان همچنین بر هماهنگی بیشتر میان روحانی و مدیر کاروان تأکید کردند و آن دو را مکمل یکدیگر دانستند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در جمع کارگزاران و روحانیون حج تمتع سال 86 با اشاره به نقش مهم رسانه ها در زمینه ی اشاعه فرهنگ حج، بر لزوم فعالیت پویاتر آن ها در این حوزه تأکید کرد.

مراسم حج را در قالب یک رسانه تعریف کرد و خواستار فعالیت بیشتر رسانه هایصوتی و تصویری در ایام حج شد.

وی در ادامه افزود: یکی از وظایف بسیار مهمی که باید در رئوس برنامه هایصدا و سیما قرار بگیرد، سعی در آشناکردن هر چه بیشتر مردم با مناسک و مراسم حج است.

صفارهرندی تصریح کرد: حرف های شنیدنی حجاج در طول مدت حج تمتع، آگاهی مردم از حرکت ها و جنبش های جهان اسلام، آگاهی از برپایی مراسم باشکوه برائت از مشرکین، از جمله این برنامه ها است که نباید از دید رسانه ها مغفول بماند.

وزیر فرهنگ تأکید کرد: اگر رسانه ای بتواند فاصله دنیای آسمانی و فضای زمینی را کم کند و حقیقت حج را به جهانیان نشان بدهد، در حقیقت بزرگترین وظیفه رسانه ای خود را انجام داده است.

وی خاطرنشان کرد: سازمان حج و زیارت با بر عهده داشتن مسئولیت تمهید شرایط مختلف فیزیکی و معنوی، اعم از حمل و نقل، آمد و شد مناسب حجاج، حساسیت در زمینه پوشش مناسب افراد، تغذیه مناسب حجاج و ... باید از زایل شدن اعمال و مناسک حج جلوگیری کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خطاب به روحانیون و کارگزاران حج تمتع سال 86 گفت: خوشبختانه تمام تجربیات مورد نیاز از 28 سال قبل در اختیار شما قرار دارد و وجود این اطلاعات مهم وظیفه شما را دو چندان می کند. وی با اشاره به لزوم مراجعه کارگزاران حج به سخنان و رهنمودهای مقام معظم رهبری در زمینه مسایل حج اظهار کرد: این مسئله همیشه باید مورد توجه قرار بگیرد که هیچ گاه مستغنی از رجوع به دستورات رهبری نخواهیم بود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از رسانه ها به ویژهصداوسیما خواست که در اشاعه فرهنگ حج پویاتر باشند.

افراد دیگری که در این همایش سخنرانی کردند، نامشان ذکر نشده است.

در پایان این همایش، روحانیون موفق در امور حج از سوی نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت، و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی مورد تقدیر قرار گرفتند.

1- 5. آموزش توجیهی زائران حج

برنامه متمرکز آموزش حج ویژه زائران تهرانی در سالن دوازده هزارنفری ورزشگاه آزادی، در هفته حج برگزار شد. در این برنامه آموزشی توجیهی که هر ساله با استقبال حج گزاران روبه رو می شود، کارگزاران فرهنگی و آموزشی حج، مهم ترین نکات مربوط به حج تمتع را یادآوری کردند.

نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت و سرپرست زائران ایرانی خانه خدا در جلسه آموزشی- توجیهی زائران حج استان تهران گفت: امسال از کل کشور بیش از 102 هزار نفر و از استان تهران بیش از 25 هزار نفر به حج تمتع مشرف می شوند و سوم آذر نخستین گروه به مدینه منوره اعزام خواهند شد.

وی به برنامه های آموزشی سازمان حج و زیارت اشاره کرد و گفت: برنامه های

متنوع و گسترده ای برای آموزش حجاج سراسر کشور در نظر گرفته شده است و به حجاج توصیه می شود برای آماده سازی هر چه بیشتر در این کلاس ها شرکت کرده، از منشورات و فیلم های آموزشی معاونت آموزش و پژوهش بعثه که در اختیار زائران قرار داده شده است، استفاده کنند.

ایشان با اشاره به سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی گفت: با توجه به نامگذاری امسال به سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی برنامه های وسیعی در ایام حج و در مدینه و مکه برگزار خواهد شد تا پیام وحدت مردم ایران را به گوش سایر ملت های اسلامی برسانیم.

1- 6. همایش 7 هزار نفری زائران خراسانی خانه خدا

همزمان با تهران و دیگر شهرهای ایران همایش آموزشی 7 هزار زائر خراسانی خانه خدا در دومین روز از هفته حج در سالن شهید بهشتی مشهد برگزار شد. معاون آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری در این همایش آمادگی علمی را شرط موفقیت در این سفر معنوی خواند و گفت: زائران باید معرفت و معلومات خود را افزایش دهند تا بتوانند بهترین استفاده را از این سفر معنوی کسب کنند. سید علی قاضی عسکر افزود: یکی از بهترین ذخایر انسان برای فردای قیامت حج مقبول است. نباید در این سفر فرصت ها را از دست داد؛ و بهترین توشه ای که می توان از این سفر گرفت تقوای الهی است. معاون آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری در ادامه از اجرای مسابقات فرهنگی و نیز نهادینه کردن سنن پیامبر اعظم (ص) در بین حجاج خبر داد واضافه کرد: وقتی یک حاجی از حج باز می گردد باید به طور کلی با گذشته متفاوت باشد و اخلاق نبوی را سرلوحه امور خود قرار دهد.

رییس سازمان حج و زیارت نیز در این مراسم گفت: اگر عمل حج از جامع ترین اعمال و عبادات مسلمین است، بی تردید برگزاری همایش آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است و این عمل در زمره اعمال شایسته است. مصطفی خاکسار قهرودی افزود: حج به انسان می آموزد خداپرستی با شیطان قابل جمع نیست و اطاعت از خداوند با هوای نفس و دنیاپرستی سازگار نیست. وی بر شناخت هر چه بیشتر ابعاد معرفتی و

فرهنگی- تربیتی حج از سوی حجاج تأکید کرد.

1- 7. سخنرانی آیت الله ری شهری در نماز جمعه تهران (1386/ 08/ 25)

طبق سنوات گذشته، آیت الله محمدی ری شهری در اولین نماز جمعه تهران در ماه ذیقعده، سخنرانی کرد. وی در این مراسم سیاسی- عبادی خاطرنشان کرد که «هیچ عبادتی به اندازه حج با شعارانسجام اسلامی ارتباط ندارد.» به گفته وی «زائر خانه خدا وقتی با ذکر لبیک احرام می بندد، یعنی خدایا من مطیع تو هستم و دعوت تو را اجابت کردم و تو شریک نداری؛ بت های بی جان و بت های جدید جهان و نفس هم پایه تو نیستند. ایشان فرمود: شعار اتحاد ملی و انسجام اسلامی با فریضه حج نزدیک ترین پیوندها را دارد و هیچ عبادتی را تا این حد نزدیک به این شعار نمی توان یافت.» وی با اشاره به این موضوع که هر سال یکی از مهم ترین برنامه های هفته حج، حضور در نمازهای جمعه سراسر کشور و اختصاص سخنرانی قبل از خطبه ها به موضوع حج است، اظهار داشت: براساس رهنمودهای مقام معظم رهبری، مهم ترین محور فرهنگی و تبلیغی حج در سال جاری مسئله اتحاد ملی و انسجام اسلامی است. به گفته ایشان «نژادها، زبان ها، رنگ ها، لباس ها، سنت ها و مذاهب مختلف اسلامی در یک زمان و در یک مکان جمع می شوند و شعار آن ها لبیک اللهم لبیک، لبیک لا شریک لک لبیک است ... نخستین پیامی که این حضور مسلمانان در همایش بزرگ حج دارد، وحدت امت و انسجام اسلامی است و مهم ترین پیامی که این شعار دارد، این است که مسلمانان بر محور کلمه توحید و نفی شرک می توانند گردهم جمع شوند و منافع امت اسلامی را همان طور که در تبیین فلسفه حج در قرآن آمده است، تأمین کنند ... پیام شعار حج این است که بت های جمادی و بی جان، بت های جاندار و به تعبیر امام راحل، بت های نوین جهان امروز و بت نفس که مادر همه بت ها است، نباید بر امت اسلامی سلطه یابند.»

آیت الله ری شهری تصریح کرد: نخستین اثر حج، تهذیب نفس و خودسازی است و انسان را از انواع آلودگی ها پاک می کند. اگر آن گونه که در اسلام مقرر شده است، حج برگزار شود، حاجی از انواع آلودگی ها پاک می شود. وی با استناد به روایتی از

امام رضا (ع) فلسفه حج را ورود بر حضرت حق دانست و گفت: «یکی از برکات حج این است که انسان را در شرایطی قرار می دهد که از شهوات و لذت ها دور می کند و نفس انسان را پاک می کند، بت نفس را می شکند و زمینه را برای بت شکنی در انسان، مسلمانان و جامعه اسلامی فراهم می کند.» گزیده ای از اهم سخنان ایشان در نماز جمعه تهران به این قرار است:

«زائر خانه خدا وقتی احرام عمره و حج را با ذکر لبیک می بندد، یعنی این که خدایا من مطیع تو هستم و دعوت تو را اجابت کردم و تو شریک نداری؛ بت های بی جان و بت نوین جهان امروز و نفس هم پایه تو نیستند».

«شعار اتحاد ملی و انسجام اسلامی با فریضه حج نزدیک ترین پیوندها را دارد و هیچ عبادتی را تا این حد نزدیک به این شعار نمی توان یافت.»

«تلاش برای هرچه پررنگ تر کردن شعار وحدت در حج، وظیفه مهم کارگزاران تبلیغی و فرهنگی حج است.»

«منشأ تمام فسادها، بت نفس است و سایر بت پرستی ها به این بت پرستی ختم می شوند و حج این مشکل را در جامعه و امت اسلامی می تواند علاج کند و حج ابراهیمی یا به تعبیر امام راحل، حج ابراهیمی محمدی، بت نفس و بت های نوین جهان امروز را می تواند بشکند.»

«نخستین اثر حج، تهذیب نفس و خودسازی است و انسان را از انواع آلودگی ها پاک می کند. اگر آن گونه که در اسلام مقرر شده است، حج برگزار شود، حاجی از انواع آلودگی ها پاک می شود.»

«نخستین مکان و زمان برای تبلیغ انسجام اسلامی به گفته امام راحل کنار خانه توحید است و این وحدت با دعوت و تبلیغ دامنه دار باید به وجود آید و مرکز آن مکه مکرمه در زمان اجتماع مسلمانان در فریضه حج است».

«آن روز که امام عصر [ظهور می کنند، مساله انسجام اسلامی با تبلیغ دامنه دار از کنار خانه کعبه به وسیله ایشان تعقیب می شود. این حرکت از ابراهیم آغاز شد و پیامبر (ص) آن را احیا کرد و امام عصر [حکومت جهانی خود را با این شعار از کنار

کعبه آغاز می کند.»

«در دیدار کارگزاران با مقام معظم رهبری، وحدت و همدلی مسلمانان به عنوان یکی از مهم ترین نیازهای دنیای اسلام مطرح شد و به این دلیل، با توجه به فتنه انگیزی دشمنان اسلام برای ایجاد اختلاف در میان امت اسلامی و بخصوص ایرانی ها، رهبر انقلاب با فراست و تیزهوشی، شعار امسال را انسجام اسلامی قرار دادند و آن را مهم ترین نیاز دنیای اسلام برشمردند.»

«همه از کشور میزبان و حجاج کشورهای دیگر و ایرانی ها باید در راستای انسجام اسلامی و جلوگیری از بروز هرگونه زمینه اختلاف تلاش کنند و این یک وظیفه است و طبق فرمایشات مقام معظم رهبری باید این شعار در حج امسال تبلور بیشتری داشته باشد و مهم ترین وظیفه دستگاه های مرتبط محسوب می شود.»

«اگر واقعا دولت های اسلامی بخواهند بر مشکلات خود و امت اسلامی در سراسر جهان بر استکبار پیروز شوند، باید الزاماتی را قبول کنند که نخستین آن ها انسجام اسلامی و اتحاد ملی است. فقط با شعار دادن به وحدت اسلامی دست نمی یابیم و برای تحقق آن باید اقداماتی انجام شوند که نخستین توصیه مقام معظم رهبری برای افزایش انسجام اسلامی، تکیه بر اصول مشترک کشورهای مسلمان و دوری از مواردی است که مذاهب اسلامی و ملت ها را جدا می کنند. در این باره، دولت ها و علمای اسلامی نقش عمده ای می توانند داشته باشند.»

«تعصب های بین مذاهب مسلمانان نباید تحریک شوند، اما متاسفانه در داخل و خارج کشور بعضی افراد ناآگاه ممکن است با انگیزه های خوب، ولی به دلیل ناآگاهی حرکت هایی را در راستای اهداف دشمن انجام دهند و عواطف مذهبی سایر مسلمانان را تحریک کنند. طبق فرمایش رهبر انقلاب، تحریک عواطف مذهبی و فراهم کردن زمینه اختلاف گناه است و کسانی که این کار را انجام می دهند، به برآورده شدن هدف سازمان های جاسوسی و آمریکا کمک کرده اند که این نکته مهمی برای علاقه مندان به زمینه سازی برای حکومت جهانی اسلام است.»

«امیدواریم با تلاش های امسال در حج که به دستور مقام معظم رهبری انجام

می شوند، این شعار بیش از پیش تقویت شود و از طریق رسانه ملی به داخل کشور منتقل شود تا نقش موثری در تحقق این شعار بخصوص در آستانه ی انتخابات داشته باشد. هرچه مردم حضور پررنگ و قوی در انتخابات امسال داشته باشند و آرای بیشتری کسب شود، نشانگر وحدت ملی و انسجام اسلامی است و این موضوع نشان می دهد که مردم پیام این شعار رهبر انقلاب را دریافت کرده و تنها به شعار دادن اکتفا نکرده اند و این شعار در جامعه ی ما محقق شده است.»

«امروز منشأ اصلی تمام مفاسد در جوامع اسلامی و جهان استکبار جهانی است.»

«تنها راه شکستن این بت، وحدت و انسجام اسلامی است.»

«نخستین گام برای تحقق شعار وحدت امت و انسجام ممالک اسلامی، تبلیغ این فریضه در ایام حج است؛ چنان که امام عصر [نیز نجات امت اسلامی را از کنار خانه خدا شروع می کنند.»

«کشور میزبان و حجاج کشورهای دیگر و ایرانی ها باید در راستای انسجام اسلامی و جلوگیری از بروز هرگونه اختلاف تلاش کنند.»

«فقط با شعار دادن به وحدت اسلامی دست نمی یابیم. برای تحقق آن باید نخست بر اصول مشترک کشورهای مسلمان و پرهیز از افتراقات تکیه کنیم. در این باره، دولت ها و علمای اسلامی نقش عمده ای دارند.»

«به شدت باید از تحریک عواطف مذهبی پیروان سایر مذاهب پرهیز کرد.»

2. همایش کارگزاران حج در سالن اجتماعات سازمان حج و زیارت

در این همایش، نخست مسئول رایانه مرکزی سازمان حج و زیارت درباره ثبت نام رایانه ای زائران توضیح داد و تأکید کرد: تمام سندهای امسال در مراحل ثبت نام باید به سندهای میلیون ریالی تبدیل شوند. سپس رحمتی نیا، مدیر کل پشتیبانی سازمان حج و زیارت به مقایسه آماری حج در دو سال گذشته پرداخت و گفت: در حج سال و به ترتیب هزار و و هزار و نفر زائر اعزام شدند که امسال حدودصدهزار نفر برای حج به عربستان مشرف می شوند. در سال، مهرماه

گذرنامه زائران دریافت شد که این عملیات، در سال از مهرماه صورت گرفت؛ اما امسال گذرنامه زائران یک هفته زودتر دریافت گردید و بر این اساس، ثبت نام آن ها در کاروان ها دو هفته زودتر از سال گذشته آغاز شد. مدیر کل پشتیبانی سازمان حج و زیارت در پایان تأکید کرد: مدیران کاروان ها باید زائران را نسبت به بیمه، نحوه پزشکی حج و خدمات آن توجیه کنند تا پس از سفر اعتراضی در این باره وجود نداشته باشد.

حجت الاسلام قاضی عسکر، معاون آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری نیز طی سخنانی اظهار داشت: از ظرفیت بزرگ حج متأسفانه بهره کافی نبرده ایم؛ اما به یمن تلاش های بسیاری کهصورت گرفته است، هر سال وضعیت حج روبه رشد و بهبود نسبی است. وی با اشاره به تهیه و ارسال ابزار آموزشی برای استفاده زائران، گفت: اطلس عربستان نیز با توجه به تغییراتصورت گرفته در این کشور امسال اصلاح شده، در اختیار مدیران کاروان ها قرار می گیرد. وی ادامه داد: روز گذشته، در شورای راهبردی حج، برنامه آموزشی کاروان ها تصویب شد که پس از تأیید نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت به کاروان ها ابلاغ می شود تا در بخش آموزش سلیقه ای رفتار نکنند. معاون آموزش و پژوهش بعثه، با بیان این که هدف ما در حج با انتشار کتاب و محصولات فرهنگی، فروش آن ها نیست، بیان کرد: از این فرصت و علاقه زائر باید استفاده شود تا اطلاعات آن ها در مسایل مختلف ارتقا یابد؛ زیرا درست نیست که زائر به حج برود و در آن جا متوجه شود که اطلس یا کتابی تولید و منتشر شده است. به گفته وی: «در بخش حجاب، کارهای کارشناسی بسیاریصورت گرفته و امسال در عمره بهصورت دستورالعملی به دفاتر و کاروان ها ابلاغ شده است. باید در بحث حجاب، منطقی و عاطفی عمل کرد و مبانیصحیح را در این باره مطرح نمود تا بتوان در این فرصت کوتاه زائر را با رفتاری کاملًا مقبول به عربستان اعزام کرد.

قاضی عسکر گفت: در چند ماه اخیر مسئولان کشور تلاش کردند در مذاکره با مقامات عربستانی فشار بر زائران ایرانی را کمتر کنند؛ ولی با چند کار نادرست، تمام این تلاش ها باطل می شوند. وی تأکید کرد: در فعالیت های فرهنگی موازی کاری خطای بزرگی است. گاهی در برخی کتاب ها غلطهایی راه می یابد که دردسرساز است. او با

بیان این که سطح بندی در دستور کار قرار دارد، افزود: در کاروان ها افرادی با تحصیلات متفاوت حضور دارند. بنابراین باید آموزش ها متناسب با سطح تحصیلات این افراد ارایه شوند.

در ادامه این همایش، یکی از کارشناسان بخش نظرسنجی سازمان حج و زیارت با مقایسه حج و گفت: هفتاد و نه درصد زائران از حج به طور کلی رضایت داشته و حدود یک درصد از زائران از این حج ناراضی بودند. در دو سال گذشته، بیش از درصد زائران را بانوان تشکیل داده اند و تعداد بانوان زائر هر سال بیشتر می شود. وی بیان کرد: زائران در سال های و در بخش اطلاع رسانی به ترتیب/ درصد و درصد رضایت داشته اند که درباره ی اعزام به عربستان این میزان رضایت در سال بیش از درصد و در سال، درصد بوده است.

ابوالحسن رضوی با بیان این که برنامه ریزی حج پیش از عملیات حج آغاز شده بود، افزود: قرارداد حدود درصد از ظرفیت مسکن حج هم زمان با حج تنظیم شد که کیفیت مسکن حجاج امسال نسبت به سال های گذشته بهتر است وصددرصد ساختمان های مدینه در منطقه مرکزی قرار دارند.

وی اظهار داشت: حدود درصد از ظرفیت کاروان های امسال در منطقه عزیزیه مکه اسکان می یابند و برای حج امسال قرارداد ساختمان منعقد شده است.

او تصریح کرد: با توجه به افزایش تعداد زائران در سه سال اخیر تا پنج هزار نفر، مسکن این ظرفیت اضافی نیز تأمین شده است و تعداد اعزام حج امسال از هزار نفر بیشتر می شود.

رضوی با بیان این که کاروان در مدینه قبل و کاروان در مدینه بعد هستند، گفت: امسال اعزام زائران از ایستگاه پروازیصورت می گیرد.

مدیر کل برنامه ریزی و نظارت سازمان حج و زیارت اظهار داشت: تمام زائران باید به پزشک مراجعه کنند و تا زمانی که تأییدیه پزشکصادر نشده است، مدیر کاروان بهصدور قبض مابه التفاوت مجاز نیست. همچنین مدیران کاروان ها تا تیرماه باید عوامل خود را معرفی کنند و اکنون نیز نام پزشکان و روحانی کاروان ها برای

انتخاب در کاروان های حج در سایت اینترنت سازمان قرار دارد.

رضوی با اشاره به مسایل پروازی زائران در حج، بیان کرد: مدیریت اجرای عملیات پرواز زائران ازسوی هما انجام می شود. سال گذشته، ایران ایر و سعودی ایرلاین اعزام زائران را برعهده داشتند، ولی هر دو ایرلاین به صورت موازی عمل می کنند.

او در پایان با اشاره به سن بازنشستگی مدیران کاروان ها که اعتراض برخی را به دنبال داشت، اضافه کرد: عملیات حج سنگین است و کار هر فردی نیست. بنابراین در سن خاصی، توانایی کافی و مناسب برای انجام این عملیات وجود دارد. همچنین همواره انتخاب عوامل خوب یکی از دلایل موفقیت مدیر کاروان است.

3. گردهمایی کارگزاران معاونت برنامه ریزی و نظارت

گردهمایی معاونت برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابی حج 86 با حضور معاون و مدیران نظارت و ارزشیابی بعثه مقام معظم رهبری و بازرسان حج 86 برگزار شد.

در این گردهمایی حجج اسلام والمسلمین آقایان عرب، قاضی عسکر، شریف مهدوی و نواب، معاونان برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابی، آموزش و پژوهش، بین الملل و امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، به ارائه گزارش عملکرد و برنامه های حج 86 پرداخته و آقای امینیان معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت نیز گزارشی از برنامه های اجرایی سازمان در این خصوص ارائه کرد. سپس مسایل تخصصی حوزه نظارت و ارزشیابی توسط کارشناسان مورد بررسی قرار گرفت.

پس از گزارش مسئولان مربوطه، نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت گفت: گزارشات بازرسان حج، مبنای بسیاری از برنامه ریزی ها و تصمیمات مهم در سطوح مختلف تشکیلات است. از این رو باید نهایت دقت در تهیه و تنظیم گزارش ها به کار گرفته شود تا واقعیت هاصحیح، قابل استناد و بدون دخالت احساسات منعکس شود.

وی با تأکید بر پرهیز از سیلقه ای عمل کردن و تحمیل کردن سلایق شخصی به مدیران کاروان ها، به بازرسان و مسئولان نظارت و ارزشیابی بعثه مقام معظم رهبری گفت: سعی شود تا با برنامه ریزی از فرصت های معنوی حج، حداکثر بهره برداری ها

صورت گیرد.

آیت الله محمدی ری شهری وظایف محول شده به معاونت برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابی را جزء سنگین ترین و حساس ترین مسئولیت ها دانست و تصریح کرد: تحولات کنونی و روند رو به رشد سازمان حج و زیارت و بعثه مقام معظم رهبری ارتباط مستقیمی با میزان کارایی و اثرگذاری این معاونت خواهد داشت.

وی همچنین با اشاره به حضور نیروهای کارشناس و زبده و همچنین ظرفیت های مناسب موجود در این معاونت اظهار امیدواری کرد حداکثر تلاش برای بهره مندی از امکانات و نیروها برای برآورده شدن انتظارات موجود از معاونت برنامه ریزی، نظارت و ارزشیابیصورت گیرد.

آیت الله ری شهری تصریح کرد: باید نقاط ضعف و قوت ساختار کنونی در حج سال جاری با دقت و حساسیت بالا شناخته و مرتفع گردد و حاصل کار همکاران این معاونت، برنامه قوی تر برای مدیریت در سطوح مختلف اجرایی و فرهنگی حج باشد.

سرپرست حجاج جمهوری اسلامی ایران گفت: نهایت تلاش بعثه مقام معظم رهبری اجرای آبرومندانه تر مراسم حج و عمره در کشور میزبان است. علاوه بر این که باید از حداکثر فرصت ها و امکانات برای بهره مندی بیشتر از ظرفیت های معنوی حج استفاده شود.

وی با تأکید بر این نکته که باید همه مأموریت ها در حوزه بعثه و سازمان حج در این معاونت پوشش داده شود، تصریح کرد: ارزیابی از عملکرد مدیران اجرایی باید با در نظر گرفتن مشکلات، شرایط کاری و امکانات موجودصورت گیرد.

آیت الله ری شهری بر هماهنگی با ستادهای مستقر در کشور عربستان تأکید کرد و گفت: در نحوه نظارت و ارزشیابی اصل بر هماهنگی و عدم بروز تنش در کارها است.

وی گفت: در کنار دفاع از حقوق زائر باید دفاع از حقوق کارگزاران نیزصورت گیرد، بهصورتی که تأمین حقوق زائر تنشی بین وی ومدیر یا روحانی کاروان به وجود نیاورد.

4. انتشار نرم افزار بانک اطلاعات حج و زیارت

نرم افزار بانک اطلاعاتی حج و زیارت به کوشش مدیریت حج و زیارت خراسان رضوی منتشر شد و در دومین نمایشگاه بزرگ حج خراسان رضوی مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار گرفت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج به نقل از ستاد اطلاع رسانی هفته حج خراسان رضوی، سیدمهدی مولوی پور مجری این طرح گفت: قریب چهار سال کار تحقیقاتی برای تهیه و تکمیل اطلاعات این بانک اطلاعاتی انجام شد که منجر به ارائه اولین کتاب و لوح فشرده آن در دومین نمایشگاه بزرگ حج خراسان رضوی به زائرین بیت الحرام و علاقه مندان شد.

این عضو هیأت مدیره شرکت مرکزی خدمات زیارتی خراسان افزود: این بانک اطلاعاتی شامل مطالبی راجع به حرم های ائمه معصومین:، نقشه های اماکن زیارتی و اطلاعات مورد نیاز زائران مکه مکرمه و مدینه منوره است.

مجری طرح کتاب آفتاب تأکید کرد: این کتاب، اطلاعات مفیدی در زمینه حج و زیارت دارد و حاوی احادیث، آیات قرآن و ادعیه مرتبط با سفر معنوی حج است و همچنین لیست شرکت های زیارتی و مدیران کاروان های حج تمتع نیز برای آشنایی زائران با شرکت های خدمات دهنده به همراه اطلاعات هتل ها و اماکن خدماتی شهرهای مکه و مدینه در آن آمده است.

مولوی پور اضافه کرد: لوح فشرده منتشر شده توسط این مدیریت نیز علاوه بر اطلاعات موجود در کتاب، شامل کتابخانه بزرگ حج و فیلم های مستندی از زیارت حجاج می باشد.

وی همچنین گفت: کتاب آفتاب توسط انتشارات پیمان نو در تیراژ پنج هزار جلد چاپ اول خود را در آبان ماه جاری پشت سر گذاشت که بزودی برای استفاده علاقمندان و حجاج روی سایت مدیریت حج و زیارت خراسان رضوی ارائه می شود.

شایان ذکر است این کتاب و لوح فشرده، در بزرگ ترین نمایشگاه هفته حج

کشور در مشهد با تخفیف ویژه به بازدیدکنندگان عرضه شد.

5. راه اندازی دفتر توسعه حج و زیارت

خاکسارقهرودی از راه اندازی دفتر توسعه حج و زیارت به منظور ایجاد نگاه حمایتی به سازمان های دولتی در زمینه سفرهای زیارتی به ویژه حج و مشارکت در برنامه های جامع کشور خبر داد.

رییس سازمان حج و زیارت در دیدار مسئولان حج با مقام معظم رهبری که با حضور روحانیون کاروان ها، مسئولان مرکز پزشکی حج و جمعی کارگزاران انجام شد، به تشریح فعالیت های این سازمان در ایام حج تمتع سال 86 پرداخت.

به گفته وی: در طول یک سال گذشته و پس از اتمام حج سال 85 تمام فعالیت ها و برنامه ریزی های سازمان حج بر مبنای فرموده های مقام معظم رهبری پایه ریزی شده و اجرا می شود.

قهرودی، اعلام برائت از مشرکان در ایام حج تمتع را از جمله برنامه های سازمان حج و زیارت عنوان و تصریح کرد: اگرچه زمزمه ها از تعلیق برنامه ریزی های عمره ی مفرده در سال جاری خبر می دهد اما یقیناً از این طریق می توان به اهداف والای حج که همان ایجاد اتحاد و انسجام میان مسلمانان است بیش از گذشته دست پیدا کرد.

رییس سازمان حج و زیارت، ابراز رضایت حجاج از برنامه های سازمان حج و زیارت در مراسم سال گذشته را عاملی برای تشویق خدمت گزاران حج دانست و گفت: این امر تنها در سایه ی روحیه ی هماهنگی بین مسئولان محقق می شود.

خاکسارقهرودی در ادامه برنامه های این سازمان را از حیث سازمان دهی و تشکیلات به سرفصل های مختلف تقسیم بندی و اظهار کرد: فراهم کردن نیروهای متخصص و جوان به منظور جلوگیری از بروز تخلف در انجام برنامه ها، بهره مندی از نظراتصاحب نظران در برنامه های مدیریتی، تبیین حدود وظایف و اختیارات روحانیون و کارگزاران حج، رسیدگی به شکایات به منظور خدمات رسانی بهتر و تنظیم مفاهیم مورد نیاز روحانیون را از برنامه های این سازمان در ایام حج برشمرد.

وی، افزودن بخش جدیدی در سازمان حج و زیارت با عنوان «دفتر توسعه حج و زیارت» با هدف ایجاد نگاه حمایتی به سازمان های دولتی در زمینه سفرهای زیارتی به ویژه حج و مشارکت در برنامه های فرهنگی جامع کشور را از دیگر برنامه های این حوزه دینی و فرهنگی کشور عنوان کرد. قهرودی با اشاره به فعالیت های پیگیر سازمان حج برای اسکان حجاج گفت: اسکان حجاج ایرانی در نزدیکی حرمین از فعالیت هایی است که با همکاری مدیران کاروان ها و بهره گیری از سلایق آن ها محقق شده است. وی در پایان از حضور زود هنگام حجاج در کلاس های آموزشی حج تمتع 86 خبر داد و افزود: این امر به منظور ارایه ی اطلاعات و آموزه های مورد نیاز حجاج در ایام حج یک ماه زودتر انجام شد.

6. تسهیلات فروشگاه شاهد برای خرید سوغاتی زائران حج تمتع

مسئولان فروشگاه شاهد اعلام کردند: ضمن افزایش کیفی و کمی کالاهای مورد نیاز حجاج و زائران در فروشگاه های مستقر در فرودگاه های تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، ساری، گرگان، اردبیل، تبریز، ارومیه و مرزهای زمینی آستارا، جلفا، بازرگان، سرو، بیله سوار، اینچه برون و انزلی، نسبت به ایجاد فروشگاه های موقت در فرودگاه های یزد، کرمان و اهواز نیز اقدام کرده اند تا زائران بتوانند با خیالی آسوده در طول سفر زیارتیصرفا وقت پر ارزش خود را به زیارت و بهره گیری از معنویت آن بگذرانند.

حجاج محترم تا یک ماه بعد از سفر حج خود فرصت دارند تا با مراجعه به یکی از فروشگاه های نوزده گانه سوغات و کالاهای مورد نیاز خود را با قیمت های مناسب انتخاب و خریداری کنند.

7. هماهنگی اجرایی با مسئولان کشور عربستان

سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض نیز روز چهارشنبه (23/ 8/ 86) در نشست شورای هماهنگی بعثه رهبری در مدینه گفت: مقامات سیاسی عربستان سعودی با ابراز رضایت از نظم زائران ایرانی برای هرگونه همکاری جهت برگزاری با شکوه

مراسم حج و ارائه خدمات به زائران ایرانی قول مساعد داده اند.

همزمان یک مقام عربستان سعودی، زائران ایرانی را با انضباطترین زائران حج در اماکن مقدس مکه مکرمه توصیف کرد. روزنامه الوطن چاپ عربستان سعودی نیز نوشت: «حجاج ایرانی در مشاعرمقدس ودر رمی جمرات و نیز هنگام ترک عربستان منضبطترین زائران حج هستند. ایران از کشورهایی است که حجاج آن هیچ گونه تخلف یا تأخیری در ترک خاک عربستان ندارند. هماهنگی های میان دو طرف ایرانی و سعودی را عامل سرعت یافتن امور انتقال، اسکان و جابجایی حجاج بیت الله الحرام دانست.»

8. نرم افزار آموزشی حج

نرم افزار «حج، سفر آسمانی» برای آموزش حج عمره و تمتع از سوی مؤسسه نیکان کوثر عرضه شد. این نرم افزار شامل آموزش حج عمره و تمتع، نماز، وضو، تیمم و غسل، آداب زیارت، مناجات، آوا و نما، کتابخانه، ترتیل کامل آیه به آیه قرآن کریم باصدای استاد منشاوی است.

120 دقیقه فیلم آموزش حج و راهنمای اماکن مذهبی مکه و مدینه، 1000 تصویر زیبا از مکه، مدینه، مراسم حج و شهرهای عربستان در قالب آلبومی با جلوه های ویژه فوق العاده از دیگر امکانات موجود در نرم افزار «حج سفر آسمانی» است. همچنین 80 ساعتصوت قرآن، دعا، تواشیح، اذان، مداحی و موسیقی متن، ترتیل کامل قرآن باصدای استاد منشاوی همراه با متن و ترجمه فارسی نیز در نرم افزار «حج سفر آسمانی» در دسترس کاربران قرار گرفته است.

از دیگر محتویات نرم افزار «حج سفر آسمانی» می توان به مجموعه گرانبهای کتب حج شامل 20000صفحه متن، شعر و ادبیات حج، قرآن کریم، اماکن اسلامی مکه و مدینه، ادعیه و آداب حج، احکام و ... با امکان جستجو و تحقیق اشاره کرد.

در این نرم افزار 3 نقشه مکان یابی مکه، مدینه و عربستان با امکان بزرگ نمایی، آموزش مناسک حج تمتع، آموزش مناسک عمره مفرده، و آشنایی با ویژگی های کشور عربستان مانند تاریخ، جغرافیای سیاسی، آب و هوا، آل سعود، فرهنگ، بهداشت

و آموزش، شیعه در عربستان و آمادگی برای سفر حج، راهنمای زائران در حج و اطلاعات مفید دیگر وجود دارد.

9. نسخه الکترونیکی «فرهنگ نامه اسرار و معارف حج»

نسخه الکترونیکی کتاب «فرهنگ نامه اسرار و معارف حج» در پایگاه اطلاع رسانی حج منتشر شد. این کتاب در هفت فصل با عناوین فلسفه و اسرار زیارت، فلسفه و اسرار اعمال مشاعر مقدس، فلسفه و اسرار میقات و احرام، فلسفه و اسرار مسجدالحرام و اعمال آن، فلسفه و اسرار کلی حج و اسرار مقدماتی و ویژگی های حج قابل دسترسی است.

10. انتشار ویژه نامه پزشکان حج

از سوی جمعیت هلال احمر استان فارس و نیز نهاد نمایندگی ولی فقیه در این جمعیت ویژه نامه ای به مناسبت موسم حج با عنوان" پزشکان حج" منتشر شد. در این ویژه نامه تخصصی، مطالبی پیرامون اخلاق پزشکی، مسایل فقهی مرتبط با پزشکی حج، معرفی مراکز پاسخ گویی دینی، گزارش نماینده پزشکی حج و در حریم حرم درج شده است.

11. تدوین منشور انسجام اسلامی در مراسم حج 86

مدیر واحد اهل سنت بعثه رهبر معظم انقلاب گفت: در تمام همایش هایی که برگزار می شود بحث انسجام اسلامی به عنوان محور در نظر گرفته خواهد شد و در پایان موسم حج نیز منشور «وحدت و انسجام اسلامی» ارائه می شود.

همچنین مدیریت اهل سنت بعثه مقام معظم رهبری در راستای سامان دادن و جهت دهی به حرکت کاروان های اهل سنت بر اساس فقه مذاهب آنان فعالیت و تلاش می کند تا بتواند حتی المقدور روحانیون و مدیرانی متناسب با وضعیت مذهبی هر یک از زائران مناطق مختلف را گزینش و برای اعمال حج و عمره در اختیار زائران قرار دهد.

امسال همانند سال های گذشته جمعی نزدیک به 50 نفر از روحانیون، معین ها و معینه های اهل سنت برای حضور در کاروان های اهل سنت پیش بینی شده است.

اهتمامی که مجموعه نظام جمهوری اسلامی برای خدمات رسانی به اهل سنت در سراسر کشور دارد این است که هیچ گونه فاصله، تفاوت مذهبی یا قومی برای کاروان شیعه و اهل سنت وجود ندارد و انتخاب ساختمان ها و کاروان ها تماما به گونه ای عادلانهصورت گرفته است.

12. برنامه های فرهنگی- آموزشی بعثه مقام معظم رهبری در آستانه حج

اشاره

حجت الاسلام و المسلمین سید علی قاضی عسکر در یک نشست مطبوعاتی با حضور خبرنگاران گفت: طرحی در دست اجراست که از فرصت انتظار زائران برای تشرف استفاده شود و در کنار آن، نظام جامع آموزش و پژوهش درحال تهیه است که در آن به موضوع انتظار طولانی زائران برای تشرف توجه شده است. امسال برای نخستین بار برنامه های فرهنگی کاروان ها بهصورت کامل و یکجا برای اجرا به کاروان ها ابلاغ شده است.

معاون بعثه مقام معظم رهبری با اعلام این خبر افزود: در بسته های آموزشی و کمک آموزشی که بهصورت رایگان در اختیار کاروان ها قرار گرفته، برنامه های آموزشی حج ابلاغ گردیده و زائران پس از مدت زمان مشخصی دوره ها و آموزش های مورد نیاز برای انجام مناسک را طی خواهند کرد. این بسته ها، حاوی 31 برگ اطلس مکه و مدینه، لوح فشرده تصاویر مختلف از مکان های مقدس در سرزمین وحی، کتاب های آموزشی حج تمتع، نقشه های مسجد الحرام، مسجدالنبی و قبرستان بقیع، ماکتی شامل کعبه، حجر اسماعیل و سایر نمادهای مناسک حج تمتع می باشد.

تا کنون بالغ بر 20 هزارصفحه در قالب نشریات میقات حج منتشر کرده ایم که برای زائران بسیار مفید بوده است.

همچنین 600 اثر فرهنگی- آموزشی حول محور حج بهصورت کتاب، جزوه،

بروشور، لوح فشرده، نوارهای ویدیویی و کاست تهیه و توزیع شده است. همچنین انتشارات مشعر تا کنون حدود 80 جلد کتاب را با تسهیلات ویژه در اختیار زائران قرار داده تا خود کتاب های مورد علاقه خویش را انتخاب کنند و لوح فشرده ای شامل 95 جلد کتاب با هدف پاسخگویی به شبهات تهیه شده است. اطلس حج نیز در حجم کوچک و نقشه هایی از مکه و مدینه تهیه و در میان زائران توزیع شده اند که این مجموعه نیازهای اولیه ی زائران و حتی محققان کشور را درباره موضوع هایی مانند حج، عمره عتبات عراق و سوریه برآورده می کنند.

همزمان طرحی در دست اجراست که از فرصت 13 ساله انتظار زائران برای تشرف، استفاده شود و قرار بر این است که اطلاع رسانی از بعد ثبت نام آغاز شود. در کنار آن، نظام جامع آموزش و پژوهش درحال تهیه است که به موضوع انتظار طولانی زائران برای تشرف توجه شده است. زائران در این مدت، تحت تعلیم قرار می گیرند. از جمله این آموزش ها، آموزش زبان عربی است تا زائران بتوانند در مکه و مدینه با مردم دیگر کشورهای اسلامی راحت تر ارتباط برقرار کنند.

نظام آموزش مجازی زائران نیز از سال آینده راه اندازی می شود. طرح این نظام آموزشی تصویب گردیده و امکانات و بودجه لازم برای آن درنظر گرفته شده است و با توجه با پراکندگی زائران در کشور و حتی خارج از کشور، از سال آینده آموزش های مجازی آغاز می شود.

نظام آموزش متمرکز زائران با حضور 26 هزار نفر از زائران برگزار شد. بیش از 95 درصد زائران نسبت به این نوع نشست ها، اظهار رضایت داشته اند که این آمار نشان می دهد گرایش مردم به برنامه های متنوع دینی که همراه با استفاده از ابزار روز باشد، بیشتر است.

صدا و سیما هم سرمایه گذاری خوبی در موضوع حج و زیارت کرده است. در گذشته بسیاری از هنرمندان به این حوزه وارد نمی شدند، اما اکنون بیشتر کارگردانان معروف تمایل دارند که فیلمی درباره حج بسازند و حتی تعدادی از این افراد به حج

مشرف می شوند تا فیلمی در این باره تهیه کنند

12- 1. پروژه شهر آفتاب

به منظور تمرکز در تمامی محیطهای آموزشی زائران اعم از حج تمتع، عمره، عتبات و سوریه، مرکز مناسب و جامعی برای آموزش زائران در دست اقدام است. ایجاد دانشکده حج، موزه حج، نمایشگاه حج، نمایشگاه کتاب حج، دوره های آموزشی مناسک حج و تمامی اموری که به نحوی با آموزش های حج زائران مربوط است، از دیگر برنامه های تدارک دیده شده برای زائران در این شهرک است.

12- 2. مقابله فرهنگی

برای پیشگیری از شبهاتی که وهابیان برای زائران ایجاد می کنند، مدت هاست که به دولت عربستان پیشنهاد کرده ایم میان علمای شیعه و مفتیان عربستان نشست های علمی برگزار گردد تا این قبیل مسایل در محافل علمی رفع و رجوع شود؛ اما متأسفانه تاکنون پاسخی دریافت نکرده ایم.

قاضی عسکر درباره جلوگیری از ورود کتب شیعه به عربستان، ضمن تقبیح آن گفت: ما در ایران هیچ گاه منعی برای ورود کتب اهل تسنن نداشته ایم. اما آن ها از ورود حتی یک جلد کتاب شیعه به عربستان واهمه دارند. ما برای تنویر افکار عمومی، تمامی مطالبی را که وهابیون به غلط و عمد ترویج می کنند، در قالب کتاب و جزوه پاسخ داده ایم.

12- 3. همراه بردن کتب ادعیه

با این که ما مجوز کتبی از وزارت حج سعودی برای ورود کتب ادعیه و مناسک داریم، متأسفانه گاهی ممانعت می کنند که موضوع در دست پیگیری است و امیدواریم دولت سعودی این مشکل را بزودی رفع کند.

معاون آموزش و پژوهشی بعثه مقام معظم رهبری با اشاره به این نکته که در سال

انسجام اسلامی قرار داریم، تأکید کرد که نمی بایست به گونه ای رفتار کنیم که خواسته یا ناخواسته گرفتار تفرقه شویم.

12- 4. ماجرای ارز و سوغات

در حج، سوغات یکی از موضوع های مهم است که با دستور، مشکل آن را نمی توان رفع کرد. بنا بر نظرسنجی های ما، دلیل عمده رویکرد مردم به خرید سوغات، توقع های اطرافیان است. گاهی هم به مستحب بودن و تبرک سوغات نیز اشاره می شود. در حالی که در عربستان بیشتر محصولات از کشورهایی مانند چین و هند و ترکیه است. در چند سال اخیر، شرکت های داخلی کالاهایی را برای سوغات با قیمت مناسب عرضه می کنند که مؤثر است. هر سال میلیون ها دلار از کشور خارج می شود که بسیار زیانبار است و باید مسئولان اجرایی و فرهنگی هر چه زودتر اقدامات مؤثرتری را به کار بندند.

آمار دقیقی نمی توان ارایه کرد؛ اما طبق نظرسنجی ها، هر زائر ایرانی بین 700 تا یک هزار دلار برای خرید در عربستان هزینه می کند و براساس برنامه های کارشناسی می توان حجم خرید را کاهش و زائران را به استفاده از تولیدات داخلی ایران جهت داد و در نشست های مرتبطی که با سازمان های مختلف در کشور برگزار شده اند، امیدواریم از محصولات داخلی بیشتر استفاده شود.

12- 5. مسئولیت ها و پیشرفت ها

مسئولان عربستان هر سال نظم کاروان های ایرانی را تمجید می کنند، اما به هر حال همیشه مشکلاتی هست که بخشی از آن ها از طرف ما نیست. براساس نظرسنجی ها، تاکنون رشد بسیاری داشته ایم که قابل مقایسه با 10 یا 15 سال گذشته نیست و از نظر بهداشتی نیز پیشرفت کرده ایم.

ضمن حفظ شعار امسال، اتحاد ملی و انسجام اسلامی، سعی می شود، با توجه به وضعیت منطقه که ایران در این منطقه از ثبات بیشتر و وجهه بین المللی برخوردار است، این عزت در بعد معنوی و اجرایی نیز حفظ شود.

رغبت ایرانی های خارج کشور به حج در این سال ها بیشتر شده است و افرادی که به این سفر مشرف می شوند، مسئولیت های مهم و تحصیلات عالی دارند و در دو سال گذشته به دستور نماینده محترم ولی فقیه در امور حج و زیارت سعی شده، مشکلات سفر آن ها بررسی شود و حتی امسال ظرفیت کاروان های آن ها افزایش یافته است و کتاب هایی به آن ها هدیه و همایشی برای آن ها برگزار می شود تا افراد بیشتری جذب شوند و در داخل کشور نیز خدمت کنند.

12- 6. رویکردهای تبلیغی حج 86

با تأسی از فرمایشات مقام معظم رهبری، رویکرد تبلیغی حج امسال به سمت توجه بیشتر زائران به قرائت و ختم قرآن کریم و تأمل و تدبر درآن است. بنا بر روایات، زائری که قرآن را در موسم حج ختم کند، از دنیا نخواهد رفت مگر این که پیامبر را ببیند و گناهانش بخشیده شود.

رویکرد دوم، توجه بیشتر به انسجام اسلامی میان مردم و کشورهای اسلامی است. در حج، ظرفیت بسیار بالایی برای تقریب مذاهب وجود دارد. می کوشیم اولًا زائران در دام تندروی های غیر منطقی نیفتند، ثانیاً هوشیاری خود را برای وحدت بیشتر با سایر مسلمانان ادامه دهند.

بهره وری بیشتر از اوقات زائران، سومین رویکرد مسایل فرهنگی زائران است. به همین منظور، با ایجاد شوراهای فرهنگی، کاروان ها را موظف کرده ایم که امور فرهنگی زائران را از طریق استفاده بهینه از فرصت ها، برگزاری برنامه ها و مسابقات فرهنگی و تقسیم کارگروه های تخصصی داخل کاروان ها نظیر کارگروه های ارشاد کاروان ها که وظیفه برخورد با تخلفات رفتاری احتمالی دارند، ساماندهی کنند.

یکی از امتیازات حج امسال را باز بودن درهای مسجد النبی بهصورت شبانه روزی است. البته تقسیم بندی زائران زن برای حضور در روضه هنوز وجود داردکه به نظر می رسد اساساً کارصحیحی نیست و امیدواریم دولت سعودی تمهیداتی بیندیشد که همه زائران زن بتوانند از زیارت مرقد رسول اعظم (ص) بهره مند شوند.

13. برنامه شوراهای فرهنگی کاروان های حج 1386

اشاره

شوراهای فرهنگی کاروان های حج، یکی از طرح های اساسی و مؤثر فرهنگی در سال های اخیر است که با هدف استفاده بهینه از ظرفیت های فرهنگی حج و نیز هدایت و سازماندهی انگیزه های خیرخواهانه و خداجویانه زائران به سمت فعالیت های فرهنگی، تأسیس و راه اندازی شده است. مهم ترین ویژگی های این طرح در چهار محور خلاصه می شود:

کَلِمَه طَیِّبَه کَشَجَرَه طَیِّبَه ... تُؤْتی أُکُلَهَا کُلَّ حِین بِإِذْنِ رَبّهَا. ابراهیم، 24 و 25

شده است. در حالی که شناخت امکانات و ظرفیت های موجود فرهنگی کشور و استفاده بهینه از آن ها به شدت هزینه های فرهنگی را کاهش می دهد. یکی از نمونه های موفق در این زمینه، طرح شوراهای فرهنگی است که به رغم گستره حوزه عمل و حجم وسیع نیروهای انسانی، نه تنها هزینه ای را بر ستاد تحمیل نمی کند، بلکه در بسیاری موارد حمایت های مردمی از فعالیت های فرهنگی بعثه را به دنبال دارد.

ضرورت بازنگری مستمر

شوراهای فرهنگی کاروان های حج و زیارت مانند همه حرکت های فرهنگی و انسانی، باید مسیر رشد و پویایی را به تدریج بپیماید و برای رسیدن به نقطه مطلوب گام های بسیاری را پیش رو دارد. به همین دلیل بازنگری مستمر ضعف ها و آسیب ها و اتخاذ تدابیر اصلاحی ضرورتی اجتناب ناپذیر محسوب می شود و زمینه را برای بالندگی و پایایی این شجره طیبه فراهم می آورد. به نظر می رسد طرح شوراهای فرهنگی در ابعاد زیر با مشکلات و محدودیت هایی مواجه است:

رویکردهای محوری

براساس آنچه گفته شد و به منظور رفع و ترمیم آسیب ها و کاستی های موجود، محورهای اساسی در رویکرد بعثه مقام معظم رهبری به شوراهای فرهنگی در حج تمتع 1386 بدین شرح است:

و جذب نیروهای قابل، دقت عمل و حساسیت ها و احتیاطهای لازم اعمال نشود، با وجود طرح های کامل و خوب و هزینه های هنگفت کارها به سرانجام دلخواه نمی رسد. همین امر، ریشه اصلی بسیاری از آسیب های فرهنگی موجود در کشور است. بی جهت نیست که خداوند متعال «واگذاری مسؤولیت ها به اهل آن» را از ویژگی ها و متغیرهای اساسی و تعیین کننده مدیریت الهی در عالم برشمرده «⁽¹⁾» و آن را به مؤمنان سفارش کرده است. «⁽²⁾»

بر این اساس در برنامه عمل شوراهای فرهنگی در حج 1386، به مقوله شناسایی و جذب نیروهای کارآمد و تأثیرگذار در دو حوزه «مدیریت» و اعضای شوراهای فرهنگی تأکید و توجه اساسی مبذول شده است.

مفرط، انگیزه های کار و خلاقیت را در زیرمجموعه از بین می برد، تفریط مدیریتی، ناهماهنگی، تنش و حرکت های پیش بینی ناشده و غیرقابل کنترل را به دنبال دارد. به همین منظور در رویکرد جدید، در کنار «اصل مشارکت فعال شوراهای فرهنگی» به مقوله «برنامه ریزی، هدایت و مدیریت نامحسوس شوراها و برنامه های فرهنگی» اهتمام بیشتری شده و مسؤولیت تبیین و تعیین سیاست های فرهنگی فرابخشی و کلان و نظارت مستمر و دقیق بر حسن اجرای آن به بعثه مقام معظم رهبری واگذار شده است.

ویژگی های حج 1386

اشاره

حج سال 1386، بیست وهشتمین حج جمهوری اسلامی ایران، ویژگی های فراوانی داشت. غیر از بسیاری از مشترکات حج سال جاری با سال های پیش، برخی از برجستگی ها و امتیازات منحصر به فرد این نوبت از حج زائران ایرانی، عبارت بودند از:

درباره هریک از ویژگی های نامبرده، به اختصار توضیح می دهیم:

یک. شعار و محوریت انسجام اسلامی

به ابتکار و توصیه مقام معظم رهبری، سال 1386، سال «وحدت ملی و انسجام اسلامی» نامیده شد و به همین مناسبت در طول سال، برنامه های بسیار و مؤثری به این

موضوع مهم و حیاتی اختصاص یافت.

بدیهی است که فریضه و موسم حج، بیشترین مناسبت را با این راهبرد جهانی و شعار بی المللی اسلامی دارد. از این رو تمام امکانات و برنامه های حج امسال، در خدمت تحقق این آرزوی دیرین مسلمین بسیج شد و هیچ فعالیتی بیرون از این سیاست مبارک و کارآمد تدارک نگردید. آیت الله محمد محمدی ری شهری در همه دیدارها و گفت وگوها با مسئولان و زائران کشورهای اسلامی، سخن از انسجام و وحدت ملل اسلامی گفتند و اهمیت و ضرورت این راهبرد نجات بخش را پیوسته گوشزد می کردند.

همه همایش ها و برنامه های جنبی حج 86 گرد همین محور سازمان دهی شدند و تمام سخنرانی ها و گفت وگوها، درباره ضرورت و راهکارهای اتحاد جهانی مسلمین در برابر دشمنان و مشکلات آنان بود. در عنوان همه همایش ها و نشست های علمی قید «انسجام اسلامی» می درخشید و همه جا سخن از آسیب تفرقه و پراکندگی بود. نام برخی برنامه ها و همایش ها به این قرار بود:

...

بدین رو می توان حج 86 را فریادگر وحدت و یک دلی همه مسلمانان جهان نامید و امید بست که این تلاش مقدس و مؤثر، هر چه زودتر به بار نشیند و همه کشورهای اسلامی را برخوردار از میوه آزادی و استقلال کند.

دو. حضور رییس جمهور در میان زائران

اشاره

امسال برای اولین بار رییس جمهور ایران در حج تمتع شرکت داشت. هیچ یک از رؤسای سابق جمهور ایران اسلامی، در دوران ریاست جمهوری شان به حج تمتع نرفته

بودند و آقای دکتر احمدی نژاد اولین رییس جمهور اسلامی ایران است که در زمان ریاستش این آیین ابراهیمی را به جا می آورد. در یک سال گذشته دکتر احمدی نژاد، دو بار به عربستان سفر کرده است. سفر وی به عربستان با هدف گسترش روابط دو جانبه در اسفند ماه سال و شرکت در اجلاس سران اوپک در آبان ماه در ریاض، دو سفر قبلی رییس جمهوری کشورمان به عربستان سعودی بود.

اگرچه دعوت از رییس جمهور برای شرکت در حج تمتع سال 1386، رسمی و از سوی پادشاه عربستان بود، اما این سفر جنبه رسمی و دیپلماتیک نداشت. احمدی نژاد به مدت پنج روز در عربستان، موفق به ادای مناسک تمتع و همچنین برخی رایزنی های بین المللی شد.

در آستانه سفر رییس جمهوری ایران به مکه مکرمه جهت شرکت در آیین حج تمتع، نشریه «زائر» که بهصورت روزانه از سوی بعثه مقام معظم رهبری منتشر می شود، ویژه نامه ای را منتشر کرد.

درصفحه نخست ویژه نامه، در مطلبی تحت عنوان «دیپلماسی در خدمت همگرایی» با اشاره به این که امسال احمدی نژاد مهمان ویژه پادشاه عربستان است، آمده است: احمدی نژاد در دوران حضور در جایگاه ریاست جمهوری کشورمان ظرفیت های تازه ای از همگرایی منطقه ای، نزدیکی کشورهای اسلامی و ناکام ساختن تلاش های تفرقه افکنانه دشمنان اسلام به نمایش گذاشته است.

تشریح ابعاد سفر رییس جمهوری به مکه از قول اسفندیار رحیم مشایی معاون رییس جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری که در مکه به سر می برد، مطلب دیگر این ویژه نامه است.

دکتر حسینی سفیر کشورمان در عربستان سعودی هم طی مطلبی که در این ویژه نامه درج شده، می گوید: دکتر احمدی نژاد با دعوت رسمی و کتبی پادشاه عربستان برای حج تمتع دعوت شده است و شخص آقای ملک عبدالله به دلیل تمایل و علاقه فراوان به توسعه و تعمیق روابط با ایران و نیز شخص رییس جمهوری کشورمان، خواستار این سفر شده است.

آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج نیز گفت: سفر دکتر احمدی نژاد به حج تمتع، سرفصل تازه ای در روابط دو کشور محسوب می شود و بعثه مقام معظم رهبری آماده استقبال از رییس جمهور است.

رییس جمهوری اسلامی ایران در حاشیه مراسم دعای عرفه درصحرای عرفات با رییس جمهور مالدیو و نخست وزیر بنگلادش دیدار و گفت وگو کرد. رؤسای جمهوری اسلامی ایران و مالدیو در این دیدار بر گسترش روابط دوجانبه تأکید کردند. دکتر احمدی نژاد همچنین در حاشیه مراسم دعای عرفه با نخست وزیر بنگلادش دیدار کرد. رییس جمهوری اسلامی ایران و نخست وزیر بنگلادش در این دیدار برای سربلندی و پیشرفت بیش از پیش ملت ها و دولت های دو کشور آرزوی موفقیت کردند.

سخنرانی در منا در جمع حجاج ایرانی از دیگر برنامه های رییس جمهور بود. به این ترتیب جشن عید سعید قربان با حضور رییس جمهوری اسلامی ایران در محل بعثه مقام معظم رهبری در سرزمین منا برگزار شد. دکتر محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری اسلامی ایران پس از به جا آوردن اعمال حج در روز عید قربان، در میان استقبال زائران ایرانی وارد بعثه مقام معظم رهبری در منا شد و سخنرانی کرد. رییس جمهور در این مراسم که نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی، جمعی از علما و روحانیون و حجاج ایرانی حضور داشتند، پس از خوشامدگویی آیت الله ری شهری شروع به سخنرانی کرد. محورهای سخنرانی ایشان، عبارت بود از جایگاه ولایت و امامت در اسلام، ماجرای دانشگاه کلمبیا و مسئله هسته ای ایران و اهمیت اصل برائت در ایام حج.

وی بامداد روز شنبه اول دی ماه به تهران بازگشت.

ابراز هیجان مسلمانان کشورهای مختلف علیه آمریکا و اسرائیل با دیدن احمدی نژاد، از مهم ترین رخدادهای سیاسی این سفر بود. این ابراز احساسات، بیش از همه هنگام طواف در مسجدالحرامصورت گرفت.

آنچه در زیر می خوانید، گزیده ای از انعکاس اخبار و آثار سفر رییس جمهور به عربستان سعودی است:

گزارشی از سفر دکتر احمدی نژاد به عربستان

رییس جمهوری پس از ورود به مکه، از سوی آیت الله ری شهری، نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی و دیگر مسئولان بعثه مورد استقبال قرار گرفت. زائران خانه خدا از کشورهای مختلف اسلامی نیز با دیدن رییس جمهور در مکان های مختلف بهصورت قابل توجه و کم نظیر به ابراز احساسات و شادمانی می پردازند.

دکتر احمدی نژاد، به هنگام طواف خانه خدا با ابراز احساسات گسترده مسلمانان دیگر کشورها مواجه شد که به محض دیدن رییس جمهوری شعارهایی نظیر «ایران، ایران» و «الله اکبر» را سر می دادند و تلاش می کردند وی را به آغوش بکشند. یکی از مسلمانان ساکن کالیفرنیای آمریکا با مراجعه به رییس جمهوری اسلامی ایران ضمن گفت وگو با آقای احمدی نژاد از مواضع او در حمایت از جهان اسلام قدردانی کرد. رییس جمهور در حالی که با احترامی خاص در حلقه امنیتی نیروهای سعودی قرار داشت و به سعی بینصفا و مروه می پرداخت، در جای جای گذر خود با ابراز احساسات مسلمانان بسیاری رو به رو شد و به عنوان مثال یک مسلمان آفریقایی با دیدن رییس جمهوری اسلامی ایران آنچنان به ابراز احساسات پرداخت و بانگ الله اکبر و مرگ بر اسرائیل سر داد که نیروهای امنیتی عربستان تا حدودی به او واکنش نشان دادند و او را آرام کردند. وی با بالا انداختن فرزند خردسال خود سعی در جلب توجه رییس جمهور را داشت. مسلمانان ترکیه، لبنان، سوریه، مصر، بحرین و بسیاری دیگر از کشورهای آفریقایی و عربی نیز با دیدن رییس جمهور با او گفت وگو می کردند و نیروهای سعودی نیز وقتی استقبال مسلمانان از احمدی نژاد را دیدند کوشیدند که با دکتر احمدی نژاد عکس بگیرند.

احمدی نژاد در کانون توجه مردم مکه و حجاج بیت الله الحرام در مسیر بین مکه و عرفات قرار داشت این ابراز احساسات به گونه ای بود که حرکت اتوبوس حامل رییس جمهور را با کندی همراه کرد. مسلمانان در طول مسیر آنچنان به ابراز احساسات می پرداختند که حتی نیروهای سعودی نیز متعجب می شدند. رییس جمهور قرار بود

دیروز در مراسم برائت از مشرکین در بعثه مقام معظم رهبری در عرفات نیز حاضر شود که به دلیل ازدحام بیش از حد جمعیت استقبال کننده، نتوانست به موقع خود را به این مراسم برساند. مراسم دعای عرفه نیز در فضای معنوی خاصی با حضور رییس جمهوری برگزار شد.

دیدار با مقام های ارشد کشورهای اسلامی

محل اقامت رییس جمهوری در محل ویژه اقامت هیأت های دیپلماتیک و میهمانان ملک عبدالله در عرفات، دیروز محل دیدار شماری از مقام های ارشد کشورهای اسلامی با دکتر احمدی نژاد بود. عربستان تمهیدات و تدابیر ویژه ای را برای میزبانی شایسته از رییس جمهوری اسلامی ایران اندیشیده است. دکتر احمدی نژاد دیروز با رییس جمهور مالدیو، نخست وزیر بنگلادش و برخی سفیران کشورهای اسلامی دیدار و گفت وگو کرد.

طرفین در این دیدارهای جداگانه که درصحرای عرفاتصورت گرفت بر گسترش روابط دوجانبه و همچنین توسعه روابط کشور های جهان اسلام تأکید کردند. رییس جمهور شب گذشته به همراه دیگر زائران خانه خدا عازم مشعر شد تا امروزصبح به سمت منا حرکت کند و بقیه اعمال حج را به جای آورد.

پیام تبریک به سران کشورهای اسلامی

دکتر احمدی نژاد همچنین با ارسال پیام های تبریک به سران کشورهای اسلامی، فرا رسیدن عید سعید قربان را به دولت و ملت این کشورها تبریک گفت. رییس جمهور در این پیام ها عید سعید قربان را عید گذر از تعلقات و دلبستگی های دنیوی و تقرب انسان به ذات اقدس احدیت توصیف کرد و افزود: ان شاءالله با فرارسیدن این عید بزرگ، امت اسلامی و ملت های موحد با اتکا بر آموزه های توحیدی حضرت ختمی مرتبت (ص)، همدلی و مودت های موجود را بیش از همیشه تحکیم بخشند و جهان شاهد اتحاد روزافزون موحدان و آینده ای توأم با امنیت، معنویت، رفاه و دوستی باشد.

بازتاب سفر رییس جمهوری به عربستان در میان زائران

خبر سفر محمود احمدی نژاد، رییس جمهوری به مکه مکرمه و شرکت در مناسک حج امسال، علاوه بر پدید آوردن یک موج رسانه ای در کشور، شور زائدالوصفی در زائران و مسئولان ایرانی حاضر در این شهر به وجود آورده است. زمانی که نشریه «زائر» شماره روز چهارشنبه، این خبر را به عنوان تیتر اول خود منتشر کرد، همه درباره قطعیت و زمان دقیق سفر احمدی نژاد به مکه مکرمه پرس وجو می کردند.

اما این خبر، زمانی در رسانه ها نقل شد که رییس جمهوری در نشست خبری با خبرنگاران گفت که پادشاه عربستان سعودی از او برای شرکت در حج امسال دعوت کرده و چنانچه این دعوت، شکل رسمی به خود بگیرد، به این دعوت پاسخ مثبت خواهد داد، چرا که مایل است در جمع زائران ایرانی حاضر شود و اعمال تمتع به جای آورد.

«زائر» این موضوع را با تنی چند از ایرانیان حاضر در مکه مکرمه در میان گذاشته است؛ چرا که سفر احمدی نژاد به عربستان سعودی و شرکت در آئین باشکوه حج، ابعاد و جنبه های مختلف سیاسی- اجتماعی خواهد داشت که نتایج آن برای کشور ما و جهان اسلام، مثبت و ارزنده پیش بینی می شود.

مجتبی کریمی از مسئولان کاروان ایرانیان خارج از کشور می گوید: «سفر رییس جمهور به عربستان و شرکت در مناسک حج، علاوه بر حضور وی در یک آئین عبادی، ارتباطات سیاسی دو کشور بزرگ و تأثیرگذار جهان اسلام را تقویت خواهد کرد و انسجام ایران و عربستان درصحنه جهانی موجب تضعیف دشمنان خواهد شد.»

وی می افزاید: «به نظر من، احمدی نژاد در سفر به شهرها و اماکن مقدس، تریبون مستقیمی برای اعلام آرمان ها و اهداف انقلاب، به ویژه دفاع از حق مسلم مردم ایران برای دستیابی به انرژی هسته ای در اختیار خواهد داشت که تجربه ایرانیان نشان می دهد، او از این فرصت ارزنده برای رساندن ندایصلح و دوستی ایرانیان بهره خواهد برد.»

کریمی در عین حال، ابراز امیدواری می کند که با سفر رییس جمهوری به عربستان، مسلمانان دو کشور از فرصت های تازه ای برای سفر به اماکن متبرک برخوردار شوند و زائران بیشتری از ایران بتوانند در قالب سفرهای عمره و تمتع به عربستان سفر کنند.»

حجت الاسلام محمدحسین طبیب زاده، از مبلغان حاضر در بعثه مقام معظم رهبری، این سفر را یک موفقیت بزرگ قلمداد می کند و می گوید: «حضور احمدی نژاد در مناسک حج به مثابه یک شعار مهم است. او حالا به انسانی اثرگذار درصحنه جهانی تبدیل شده و آمدنش به مکه مکرمه می تواند منشأ خیرات فراوانی برای کشورمان باشد؛ علاوه بر این که پیش از این چنین دعوتی از مسئولان کشورمان نشده بود.»

در همین حال، حسن تهرانی، مدیر کاروان 17561 تهران می گوید: «سفر رؤسای جمهور کشورمان به عربستان، همیشه مایه برکات فراوانی برای حجاج و زائران ایرانی بوده است.

خانمصالحی، زائر یزدی می گوید: «حضور رییس جمهوری می تواند شور و هیجان حج امسال را بالا ببرد. مردم ما دوست دارند او را در میان خود ببینند؛ چرا که تاکنون مسئولی در میان مردم عادی به حج مشرف نشده است.»

احمدصحنی از کاروان تهران نیز عقیده دارد: «حضور احمدی نژاد در کاروان های ایرانی، وجهه مردمی او را نزد افکار عمومی تقویت کرده، موجب افتخار ایرانیان خواهد شد. از طرف دیگر، حج فرصتی است که ما می توانیم در یک مجمع جهانی حرف ها و دیدگاه هایمان را با جهان اسلام در میان بگذاریم.»

محمود عجمی نیز که با او هم کاروان است، می گوید: «سخنان احمدی نژاد در سراسر دنیا پژواک خواهد یافت و مردم جهان، به خصوص برادران مسلمان ما خواهند دانست که اصول و آرمان های انقلاب چیست و ما به دنبال چه هستیم.»

عباس خوشیده نیز که روزی با احمدی نژاد در شهرداری تهران همکار بوده است، می گوید: «مطمئن هستم که مردم از حضور او در مناسک حج مفتخر و خوشحال خواهند شد، چرا که یکی از امتیازات او، مردمگرایی و جوشش با آحاد ملت است.

به گونه ای که حتی پیش بینی می کنم زائران کشورهای دیگر نیز بسیار علاقه مند باشند که با او دیدار و گفت وگو کنند.»

سه. کاهش سخت گیری های مقامات سعودی

به گفته همه مسئولان و دست اندرکاران حج سال جاری، امسال در قیاس با سال های گذشته، برخوردهای مناسبت تری با حجاج ایرانی می شد. سخت گیری ها کمتر شده بود و زائران از آزادی عمل بیشتری برخوردار بودند.

اگرچه هنوز مسائل و مشکلاتی وجود دارد؛ اما باید اذعان داشت که مقامات و مأموران سعودی هر سال از شدت عمل خود می کاهند. متأسفانه هنوز ورود کتاب های علمی و ادعیه شیعه ممنوع است و هنوز هرازگاه وسایل برخی از حجاج را به طور رندمی جست وجو می کنند و گاهی نیز بدون دلیل، وسایل و لوازم گروه هایی مانندصداوسیما را ترخیص نمی دهند. اما اولًا این سخت گیری ها کمتر شده است و ثانیاً بعد از گفت وگو و مذاکره مقامات ایران و عربستان، دستور ترخیصصادر می شود.

آگاهان دلیل این روند رو به رشد را تغییر سیاست های عربستانی و وهابی می دانند. به گفته آنان، مسئولان و علمای کشور سعودی به این نتیجه رسیده اند که بیشتر رو به کارهای تبلیغی بیاورند و از طریق سخنرانی در مواقع مختلف و ابراز علاقه به اهل بیت پیامبر: مرام خود را تبلیغ کنند.

یادآوری می شود که همه آنچه گفته شد، یعنی کاهش سخت گیری های فیزیکی، در قیاس با سال های گذشته است؛ اما به گمان ما هنوز راه درازی تا اعتدال و احترام به همه مذاهب اسلامی باقی مانده است. ما بر این عقیده هستیم که پیروان مذاهب اسلامی باید آزادی های بیشتری برای انجام برنامه های عبادی خود داشته باشند و نباید ورود کتاب های علمی همراه زائر ممنوع باشد.

چهار. روان تر و کم مشکل تر بودن برنامه های اصلی و جنبی حج

چنان که در این کتاب بارها از زبان مسئولان خواهد آمد، حج امسال بسیار روان و

بدون مشکل خاصی برگزار گردید.

تجربه سال های گذشته، حسن انتخاب در گزینش همکاران، همراهی بیشتر مسئولان سعودی (نسبت به سال های گذشته) و برخی تصمیماتصحیح در زمینه اسکان و حمل ونقل موجب گردید که حج امسال با کمترین مشکل و دغدغه برگزار گردد.

همدلی و همسویی کامل مسئولان سازمان حج، به ویژه رییس محترم آن، آقای خاکسار قهرودی، با سرپرست حجاج و نماینده ولی فقیه در امور حج، از دیگر عوامل مهم در پیشرفت برنامه ها و مسئولیت ها بود. فضا و محیط بعثه، سرشار از همدلی و تفاهم بود و اکثریت مطلق همکاران بعثه و سازمان حج، به چیزی جز پیشرفت امور و خدمت رسانی به زائران نمی اندیشیدند. در ساختمان بعثه جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر استقرار کارکنان بعثه و سازمان حج، هزاران زائر نیز حضور داشتند و همگی در کنار هم به کار خود مشغول بودند.

پنج. افزایش بودجه فرهنگی و گسترش برنامه های بومی کاروان ها

اشاره

امسال بودجه فرهنگی کاروان ها دست کم به میزان دو برابر افزایش یافت. نیز از کاروان ها خواسته شده بود که دستاوردهای فرهنگی خود را در نمایشگاه های مرکزی به نمایش و در معرض داوری بگذارند. با برنامه ها و تمهیداتی که معاونت آموزش و پژوهش تدارک دیده بود، در حج سال 86 شاهد بیشترین آمادگی فرهنگی و آموزشی بودیم. علاوه بر فعالیت های متمرکز، شوراهای فرهنگی در کاروان ها نیز مأموریت داشتند بر دامنه و گستره برنامه های فرهنگی کاروان ها بیفزایند.

به گفته رییس سازمان حج و زیارت: کاروان هایی که فعالیت های درخشان فرهنگی برای زائران طراحی و اجرا کرده اند از نظر بودجه جهت تحقق ایده های مشخص و حرکات فرهنگی مناسب داخل کاروان ها مشکلی ندارند و هزینه سرانه مربوط به این نوع فعالیت ها در کاروان های مذکور به دوبرابر افزایش یافته است که می توانند از محل تنخواه ارزی خود هزینه نمایند.

این تصمیم در راستای بسط فعالیت های فرهنگی از سوی کارگزاران اجرایی حج اتخاذ شده است که بسیار مورد توجه و تأکید سازمان حج می باشد.

گفتنی است که معاونت آموزش و پژوهش حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت در مهر 1386 برنامه های فرهنگی کاروان های حج را در سال 86 منتشر کرد و از مسئولان اجرایی و فرهنگی کاروان ها خواست که هماهنگ تر از هر سال به این برنامه ها توجه و عنایت کنند.

افزایش میانگین سن حجاج در قیاس با سال های گذشته

طبق اطلاعات مرکز پزشکی حج، حدود درصد زائران ایرانی در سال 1386، بین تا سال سن دارند. این میانگین بالا، در عین آنکه از بسیاری جهات مثبت و مبارک است، مشکلاتی را نیز برای مدیران، به ویژه گروه پزشکی بعثه پدید آورد. سن بالای زائران و شیوع ویروس های بیماری زا، هیأت پزشکی ایران را مواجه با مراجعات مکرر کرد.

گروه پزشکی حج جمهوری اسلامی متشکل از نفر پزشک، داروساز، پرستار و خدمه بیمارستانی بود که در دو بیمارستان در مدینه و مکه استقرار یافتند. علاوه بر این نفر، پزشک عمومی به عنوان پزشکان همراه کاروان ها مراحل اولیه امور درمانی زائران را در محل استقرار آن ها انجام می دهند.

بیمارستان های گروه پزشکی حج با دارا بودن بخش های مختلف درمانگاهی بهصورت شبانه روزی فعالیت داشتند.

امسال با اجرای طرح پزشک کاروان میزان مراجعه زائران بیمار به بیمارستان و درمانگاه های تخصصی در مدینه و مکه کاهش یافت. این وضع موجب شد که پزشکان و کادر تخصصی بیمارستان های حجاج امکانات خود راصرف معالجه بیمارانی کنند که نیاز به مراقبت های تخصصی دارند.

شایان ذکر است که وزارت حج عربستان سعودی خبر از شیوع برخی بیماری های واگیردار در موسم حج امسال داد. به نوشته روزنامه های عربستان این وزارتخانه طی بیانیه ای با اشاره به احتمال وقوع برخی بیماری های واگیردار از حجاج خواست حتی الامکان از حضور در مکان های بسیار شلوغ خودداری کنند. این بیانیه افزود: از جمله بیماری های واگیردار آنفلوانزا، سرماخوردگی و التهاب مجاری تنفسی، عفونت معده و روده، ترک پا و گرمازدگی است.

وزارت بهداشت عربستان همچنین از آمادگی کامل جهت خدمت رسانی به زائران خانه خدا خبر داد و اعلام کرد: سه هزار و تخت در هفت بیمارستان و مرکز بهداشتی در مشاعر مقدسه برای این منظور تجهیز و آماده سازی شده است. اما خوشبختانه، رییس گروه پزشکی حج کشورمان به خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در مکه گفت: تاکنون هیچ مورد حاد و پیش بینی نشده ای در میان زائران ایرانی وجود نداشته است.

در حج امسال با راه اندازی بیمارستان هایصحرایی و مجهز به خصوص درصحراهای عرفات، مشعر و منا، تقویت خدمات دهی با استقرار پزشک در کاروان ها و همچنین کارهای پیشگیرانه و نظارت های دقیق بهداشتی تلاش شده که خدمات بهداشتی و پزشکی مناسب به حجاج ارائه شود.

آمار مراجعه کنندگان به واحدهای عمومی و تخصصی بیمارستان مرکز پزشکی حج جمهوری اسلامی ایران، تا چهارم دی ماه بیش از هزار مورد اعلام شد که شش هزار و نفر در درمانگاه تخصصی این بیمارستان معاینه شده اند.

وی معاینه هزار و نفر در درمانگاه های عمومی، مورد خدمات دندانپزشکی، مورد بستری در بخش های مختلف، مورد بستری در اورژانس، موردبستری درسی. سی. یو را از دیگر کارهای انجام شده دراین بیمارستان عنوان کرد.

ویژگی های حج 86 از زبان رییس سازمان حج و زیارت

مصطفی خاکسار قهرودی در نشست خبریصبح امروز (16 بهمن ماه) که در سازمان حج و زیارت برپا شد، برخی ویژگی های حج سال جاری را این گونه بیان کرد:

فعالیت ها وحساسیت های بسیاریصرف شد تا در حج امسال، وضعیت تا حدودی بهبود یافت و این مسئله در تصمیم گیری برای اجرای عمره امسال تأثیرگذار بود.

رییس سازمان حج و زیارت در این نشست با ارایه گزارشی از حج امسال و اعتقاد به این که حج امسال مشکلات کمتری داشت و در ارزیابی ها، ایران رتبه بهتری را نسبت به حج گذشته به دست آورد، یادآوری کرد: حضور رییس جمهور در حج امسال، برخوردهای فعال و کلیدی مسئولان کشور در سطوح مختلف برای رفع مشکلات

گذشته، ارائه حساسیت های بالای مراجع عظام و برخوردهای جدی، توجه مسئولان عربستان سعودی برای پی گیری مشکلات و همکاری و هماهنگی میان دستگاه های اجرایی از جمله ویژگی های حج امسال برای کسب این رتبه بودند.

وی ادامه داد: با توجه به درنظر گرفتن امکانات مناسب تر نسبت به حج گذشته و توجه جدی به رویکردهای فرهنگی، امسال رضایت نسبی زائران ایرانی را از خدمات، فضای مناسب فرهنگی، فعالیت ها و طرح های تبلیغاتی شاهد بودیم و موجب شد تا زائران ایرانی به اهداف و منافع اصلی حج بیشتر توجه کنند.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: در این حج، به اهدافی دست یافتیم که حاصل آن توجه مردم به درخواست ها و تدابیر رهنمودهای مقام معظم رهبری و ایجاد فضایی است تا بازیگران اینصحنه به نقش خود بتوانند توجه کنند.

او با بیان این که برقراری تعامل، کارآیی و رشد طرح ها را موجب می شود و دستیابی به انسجام اسلامی و بهره برداری معنوی بیشتر از این فضا را امکان پذیر می کند، افزود: براساس برنامه ریزی هایصورت گرفته امسال توانستیم بیشترین تعداد زائران را نسبت به ظرفیت تعیین شده از ایران به عربستان اعزام کنیم. طبق توافق ها، سهمیه حج ایران 102 هزار و 20 نفر تعیین شده بود که بیشترین تعداد اعزامی بوده است.

به گفته رییس سازمان حج و زیارت، بین 50 درصد زائران حج امسال، فرم های نظرخواهی توزیع شد تا درخواست ها و مشکلات مورد نظر مردم مشخص و برای رفع آن ها تلاش شود. بخشی از نظرسنجی هایصورت گرفته در حج گذشته نیز اجرا شدند.

قهرودی تصریح کرد: براساس این نظرسنجی ها، یکی از مطالبات مردم این بود که با پرداخت هزینه بیشتر، خدمات شایسته ای را دریافت کنند که براساس جمع بندی هایصورت گرفته و تصمیم ها، در حج آینده 20 درصد از فضای مسکونی زائران نسبت به گذشته به حرم نزدیک تر است. در گذشته، ساختمان های اسکانی زائران در فاصله حدود نه کیلومتری حرم بودند که امسال تلاش می شود، این مسکن ها دست کم در دوهزار متری حرم درنظر گرفته شوند که این کار، افزایش هزینه ها را همراه دارد. البته این موضوع عین خواسته مردم است.

حج 86 در آیینه آمار

زائران

پیراپزشکان 826 نفر، کشاورزان 8059 نفر، نظامیان 630 نفر و روحانیونی که در نوبت خود مشرف می شوند 1009 نفر می باشند. 13 هزار و 917 نفر از زائران امسال نیز شغل آزاد و 32 نفر بازرگان هستند.

کارگزاران

کادر مرکز پزشکی حج، 150 روادید به کاروان کادر هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران «هما»، 57 روادید به کادر تغذیه ستاد حج و بعثه در مکه و مدینه و 124 روادید نیز به عوامل کاروان های زائران ایرانی مقیم خارج کشور اختصاص یافته است.

سِن 83

پزشکی و بهداشت

از حجاج کشورهای مختلف به بیمارستان ها و مراکز درمانی عربستان سعودی مراجعه کرده اند. در این گزارش موارد فوتی حجاج کشورهای خارجی حدود 700 نفر اعلام شده است. طبق آمارهای غیررسمی کشور اندونزی که با هزار نفر زائر، بیشترین تعداد حجاج خارجی را دارد، با حدود نفر متوفی، بیشترین آمار زائران فوت شده را در سال جاری داراست.

حمل ونقل

قربانی

تغذیه

اعتبار خرید کاروان های پخت متمرکز از ایران 7500 تومان و غیرمتمرکزها 3400 تومان می باشد. امسال اقلامی چون عسل، مربا، گوشت، رب، ماهی، ورمیشل، آبلیمو، هویج، سیب زمینی، سبزیجات، لوبیا سبز، ذرت، نخود فرنگی، غوره، آلو، دارچین، زرشک، لپه، لوبیا، پودر سیر، جو، لیمو عمانی، فلفل، خلال بادام و پسته، عدس، کشمش، زعفران، ادویه، زردچوبه، پودر لیمو و آویشن از ایران، و روغن، آبمیوه، نوشابه، شیر، کره، دوغ، ماست، چای، قند، شکر، برنج، ظروف، فیله مرغ، مرغ کامل، گوشت گوسفندی، آب، پنیر، خرما، ظروف آلومینیومی، یونولیت،صابون، پودر و گوشت فیله از عربستان تأمین می شود.

اسکان

وضعیت هتل های ایرانی به نسبت زائران کشورهای دیگر بسیار مناسب تر است. بعضی از کشورها زائران خود را بهصورت شیفتی در هتل اسکان می دهند.

بیمه

تحصیلات

مصرف آب زمزم

زائران خانه خدا در موسم حج امسال در مسجد الحرام و مسجدالنبی در مدینه مجموعاً چهار میلیون و هزار و لیتر آب زمزم مصرف کرده اند. آب زمزم مورد استفاده در مسجدالنبی از مکه به مدینه ارسال می شود.

نتیجه گیری

از اعداد و ارقام آماری فوق، چنین برمی آید که:

اولًا، سن زائران ایرانی نسبت به سال های پیش فزونی گرفته و همین مسئله، نیاز به کارد درمانی و فوریت های پزشکی را دوچندان می کند.

ثانیاً، وضعیت رفاهی، بهداشتی، تغذیه، اسکان و حمل ونقل حج 86 به میزان قابل توجهی پیشرفت داشته است. در مورد مسکن، اگرچه فاصله هتل های امسال تا حرم بیشتر بود، اما از کیفیت بهتری برخوردار بودند.

ثالثاً، سطح سواد و مدارک تحصیلی زائران سال جاری بالاتر از سال های پیش است.

رابعاً، شمار زائران عادی و مأموریتی امسال، افزایش داشته است.

روزشمار حج 86

سوم آذر/ سیزدهم ذی قعده

نخستین گروه زائران حج تمتع شنبه به عربستان اعزام می شوند

رییس سازمان حج و زیارت کشور گفت: نخستین گروه زائران حج تمتع ساعت 2 بامداد شنبه 3 آذر به عربستان اعزام می شوند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی حج، مصطفی خاکسار قهرودی در گفت وگو با فارس اعلام کرد: نخستین گروه حجاج از تهران، به تعداد 460 نفر به مکه معظمه و مدینه منوره مشرف خواهند شد.

وی در ادامه گفت: گروه اول متشکل از 2 کاروان از استان سمنان و یک کاروان از استان لرستان است.

خاکسار قهرودی تعداد کل سهمیه متعلق به ایران را در سال جاری حدود 102 هزار نفر اعلام کرد و گفت: از این تعداد چیزی حدود 93 هزار و 500 نفر زائر خالص و الباقی عناصر خدماتی، پشتیبانی و اجرایی هستند.

وی با اشاره به این که تعداد 604 کاروان امسال از ایران به عربستان اعزام می شوند، تصریح کرد: 292 کاروان مدینه قبل و 312 کاروان مدینه بعد هستند.

رییس سازمان حج و زیارت کشور در پایان خاطرنشان کرد: از تعداد زائرانی که امسال به عربستان اعزام می شوند، حدود 47 هزار نفر زائران زن و حدوداً 45 هزار نفر زائران مرد هستند.

هفتم آذر/ هفدهم ذی قعده

عزیمت نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی به مدینه

آیت الله محمد محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی روز چهارشنبه، با بدرقه رسمی حجت الاسلام و المسلمین محمد محمدی گلپایگانی رییس دفترمقام معظم رهبری عازم مدینه منوره شد. ری شهری پیش از عزیمت به مدینه منوره به خبرنگاران گفت: براساس رهنمودهای مقام معظم رهبری، موضوع انسجام اسلامی در رأس برنامه های فرهنگی حج در سال جاری قرار دارد. به همین جهت، حج امسال جلوه باشکوهی از وحدت امت اسلامی را ارائه خواهد کرد. در سال جاری که دشمنان بیش از گذشته درصدد ایجاد تفرقه و اختلاف بین جوامع اسلامی هستند و هدف اصلی آن ها نجات رژیمصهیونیستی است، مقام معظم رهبری برای خنثی کردن اهداف آنان، امسال را سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی نامید. از این رو همه مسلمانان وظیفه سنگینی دارند و بهترین زمان برای تحقق این شعار، موسم حج است که همه مسلمانان از نقاط مختلف جهان در آن حضور دارند.

بعثه مقام معظم رهبری برای تحقق شعار اتحاد ملی و انسجام اسلامی، برنامه های مختلفی را تدارک دیده است که از جمله آن برگزاری نزدیک به هشت همایش با حضور اندیشمندان و دانشمندان جهان اسلام در طول مراسم حج است. در بعد داخلی نیز سازمان حج و زیارت همه تلاش خود را کرده است تا از مشکلات سفر زائران کاسته شود و بعثه مقام معظم رهبری نیز در زمینه فرهنگی برنامه های مختلفی برای

حجاج در نظر دارد.

وی با اشاره به پخش کتاب های رفع شبهات برای حجاج در سفر، گفت: دعای کمیل نیز شب های جمعه با شکوه فراوان در کنار مرقد ائمه در بقیع برگزار خواهد شد که امیدوارم رسانه ملی به طور شایسته با پوشش این برنامه وسیله فیض مردم را در داخل کشور فراهم کند. نماینده ولی فقیه با قدردانی از دست اندرکاران حج در سال جاری ابراز امیدواری کرد، جمهوری اسلامی ایران مانند سال های گذشته مراسم حج را آبرومندانه تر و باشکوه تر از سال های گذشته برگزار کند.

ورود نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی به مدینه

آیت الله محمد محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و امیرالحاج جمهوری اسلامی ایران بعد از ظهر روز چهارشنبه، هفتم آذرماه، وارد مدینه منوره شد و در فرودگاه مدینه از سوی نماینده وزارت کشور عربستان سعودی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض، مصطفی خاکسار قهرودی رییس سازمان حج و زیارت، مسئولان و اعضای بعثه مقام معظم رهبری در مدینه مورد استقبال قرار گرفت.

آیت الله محمد محمدی ری شهری در بدو ورود به مدینه در جمع خبرنگاران با اشاره به نامگذاری امسال از سوی مقام معظم رهبری با عنوان سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی گفت: رویکرد امسال تقویت وحدت و انسجام اسلامی است که در رأس همه برنامه های بعثه قرار دارد. امیدواریم با همکاری مسئولان عربستان سعودی آیین حج امسال با این رویکرد هرچه باشکوه تر برگزار شود.

تعدادی از معاونان بعثه مقام معظم رهبری از روزهای قبل در قالب گروه های پیشرو به کشور عربستان عزیمت و برنامه های فرهنگی خود را آغاز کرده بودند.

استقبال از آقای ری شهری و دیگر مسئولان حج

آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی به همراه آقای قهرودی رییس سازمان حج و زیارت و چند تن از مسئولان بعثه مقام معظم رهبری

ساعت 14 روز چهارشنبه به وقت محلی مستقیماً از تهران با پرواز شماره 1097 وارد مدینه منوره شدند و در فرودگاه از سوی آقای حسینی سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض، سرکنسول ایران در جده و مسئولان ستاد حج و بعثه در مدینه منوره مورد استقبال قرار گرفتند.

ساعتی پس از ورود نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران ایرانی خانه خدا به مدینه منوره، اولین جلسه شورای هماهنگی حج با حضور ایشان و آقای قهرودی، مسئولان بخش های مختلف ستاد حج و بعثه و همچنین سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض، سرکنسول ایران در جده و آقای بروجردی نماینده جمهوری اسلامی ایران در سازمان کنفرانس اسلامی، تشکیل شد.

در آغاز این جلسه، آقای ری شهری در سخنان کوتاهی ابراز امیدواری کرد که با همکاری همه بخش ها، بتوانیم حجی آبرومند را برگزار کنیم که مایه رضایت حضرت ولی عصر [و مایه مباهات مقام معظم رهبری باشد.

ایشان سپس از مسئولان بخش های مختلف خواستند تا گزارش کار و فعالیت های حوزه تحت مدیریت خود را ارائه دهند.

در این جلسه آقایان سلیمی مسئول روابط عمومی و معاون دفتر بعثه، قهرودی رییس سازمان حج و زیارت، سقایی رییس ستاد حج در مدینه منوره، آخوندزاده معاون اجرایی بعثه، عرب معاون برنامه ریزی و نظارت بعثه، نواب معاونت امور روحانیون، قاضی عسکر معاونت آموزش و پژوهش، دکتر حلی ساز رییس هیأت پزشکی، عطاران مسئول واحد اهل سنت، مهدوی معاون بین الملل بعثه و حسینی سفیر جمهوری اسلامی ایران در عربستان، به طور جداگانه فعالیت های انجام شده را تشریح کردند که خلاصه اظهارات آن ها به شرح زیر است:

آقای سلیمی:

گروه پیشرو بعثه از روز 25 آبان ماه به مدینه منوره مشرف شد و با فراهم آوردن مقدمات لازم، کار خود را از روز شنبه به طور رسمی آغاز کرد و این تجربه خوبی بود که باید برای سال های بعد نیز تکرار شود.

امور خبری بعثه تحت مدیریت آقای اسلامی فرد، فعالیت های خوبی را در امر اطلاع رسانی و انتشار نشریه زائر به انجام رسانده است.

واحد انتظامات کار خود را با استفاده از دو نیروی انتظامی آغاز کرده است.

دفتر آقای ری شهری از روز سوم آذرماه آماده پاسخگویی بوده است.

اولین کار ما نصب پرچم بر فراز بام هتل بعثه بود که طرف سعودی حساسیت هایی در این زمینه منتقل کرده بود و به رغم این حساسیت ها پرچم پرافتخار ایران اسلامی بر بام هتل نصب شد.

سالن همایش ها و جلسات آماده برگزاری مراسم شده است.

با هماهنگی آقای قاضی عسکر معاون آموزش و پژوهش، جلسات سخنرانی پیگیری شده است.

هر روز بعد از ظهر و شب در داخل کاروان ها دو جلسه برگزار می شود.

جلسات پاسخگویی به سؤالات شرعی بانوان با استفاده از بانوان فاضله در داخل کاروان ها تشکیل می شود.

کار تبلیغات در داخل کاروان ها با استفاده از دو نفر نیروی خاص پیگیری می شود و مواد تبلیغاتی نیز بین کاروان ها توزیع شده است.

در فواصل نمازهای ظهر و عصر، شیفت های کاری برای دفاتر معاونت های مختلف بعثه پیش بینی شده است که باید افراد مسئول در این شیفت ها حضور داشته باشند.

آقای قهرودی:

اولین گروه ستاد حج روز 25 آبان ماه وارد مدینه منوره شده است.

در کلیه زمینه ها، بخش عمده کارها به انجام رسیده و امور مکه نیز در دست پیگیری است.

بخش های مربوط به امور پزشکی و مسکن کار خود را آغاز کرده اند و با مشکل خاصی مواجه نیستیم.

در امرتدارکات مشکلی نداریم.

با توجه به مسمومیت غذایی برخی از زائران، لازم است مراقبت های بهداشتی را در آشپزخانه های متمرکز افزایش دهیم.

مسمومیت غذایی ربطی به پخت غذا نداشته و بیشتر به نگهداری آن مربوط می شده است.

سعودی ها در روزهای اول اقدام به توزیع کتاب میان زائران ایرانی می کردند اما اکنون دو روز است که این کار را متوقف کرده اند.

آقای سقایی:

تا امروز 149 کاروان به استعداد 22 هزار و 431 نفر وارد مدینه منوره شده اند و تا پنجشنبه شب، برای برگزاری دعای کمیل این تعداد به 26 هزار و 145 نفر خواهد رسید.

آشپزخانه متمرکز فعال شده است.

مشکل تدارکات در روز دوم ورود به مدینه منوره مرتفع شد.

تا امروز 70 تن گوشت دریافت کرده ایم.

آخوندزاده:

لوازم اداری را از انبارها تخلیه کردیم و بخش های اداری از روز شنبه سوم آذرماه فعال شده است.

نشریه زائر از روز دوشنبه پنجم آذر شروع به انتشار کرده است.

در خصوص دعای کمیل جلسات مختلفی را برگزار کرده ایم که حاصل آن، مشخص شدن مسئولان محورها و استفاده از زائران داوطلب در امر انتظامات است.

با پلیس سعودی نیز هماهنگی های لازمصورت گرفته است.

آقای عرب:

شبکه داخلی بعثه (اینترنت) راه اندازی شده است و دسترسی به اینترنت نیز وجود دارد.

تا کنون چهار مورد جلسات مربوط به بازرسی را برگزار کرده ایم که گزارش آن جهت استحضار نماینده ولی فقیه تقدیم شده است.

از معاونت هایی که تا کنون در شبکه اینترنت، جایی را برای خود تعریف نکرده اند،

درخواست می کنیم که از این ظرفیت استفاده کنند.

آقای نواب:

کارها طبق برنامه پیش می رود و بازدیدها به طور مستمر انجام می شود.

برای خواهران جلسات مخصوص جهت پاسخگویی به سؤالات شرعی آن ها برگزار می شود.

به زائران زن ایرانی اجازه حضور در بین الحرمین داده نمی شود و باید تذکر دهیم که این امر باب نشود.

آقای قاضی عسکر:

اعزام گروه های پیشرو که امسال برای اولین بار انجام شد، کار خیلی خوبی بوده است.

امسال در کتابخانه، 20 هزار عنوان کتاب را می توانیم به علاقمندان ارائه کنیم.

در برخی از موارد در فرودگاه مدینه، کتاب های همراه روحانیون را توقیف کرده اند، این درحالی است که در زمان ایاد مدنی وزیر سابق حج سعودی به ما مجوز لازم برای همراه داشتن کتاب را داده بودند.

مسئولان سازمان حج امروز شاهد بودند که در سه مورد، قرآن ها را ضبط کردند و حتی برخی از قرآن ها را پرتاب کرده اند. لب تاپ ها را هم تفحص می کنند.

وسایل کارصدا و سیما و دوربین هایشان را در فروگاه ضبط کرده بودند که با تلاش مسئولان سفارت، رفع توقیف شده است.

خانم ها را بهصورت ملیتی از بقیه زائران جدا می کنند و ایرانی ها را هم تحت عنوان فارسی زبان ها جدا می کنند و در آخر کار به آن ها اجازه ورود به حرم داده می شود.

دکتر حلی ساز:

مراجعات به هیأت پزشکی نسبت به سال های گذشته بیشتر شده است.

علت افزایش مراجعات ناشی از افزایش میانگین سنی زائران است.

مشاوره تلفنی پزشکی نیز در هیأت پزشکی با تلفن همراه انجام می شود.

یک تیم ده نفره از پزشکان عمومی برای ایام وقوف پیش بینی کرده ایم تا به خواست خدا آمار مرگ و میر زائران را کاهش دهیم.

بحث مسمومیت غذایی شماری از زائران را بررسی کردیم که علت آن به یکی از ظرف های غذا برمی گشت که نتوانسته گرمای لازم را حفظ کند. این حادثه حساسیت ها را در آشپزخانه ها برای رعایت مسائل بهداشتی افزایش داده است.

آقای عطاران:

41 کاروان اهل سنت شامل 27 کاروان حنفی و 14 کاروان شافعی در سال جاری از ایران وارد عربستان خواهند شد که 19 کاروان آن مدینه قبل و 22 کاروان نیز مدینه بعد هستند.

آقای مهدوی:

تمامی همکاران ما هم اکنون در مدینه منوره به سر می برند. هیأت علمی ما امسال 7 نفر هستند. امروز (چهارشنبه) یکصد نفر مراجعه کننده داشته ایم.

دفتر امور بین الملل از روز شنبه سوم آذرماه کار خود را آغاز کرده است.

آقای حسینی:

انشاء الله امسال حجی بهتر از سال های گذشته خواهیم داشت.

ما از یکسال پیش به این سو، ارتباط خوب و نزدیکی با مقامات تأثیرگذار عربستان برقرار کرده ایم.

هفته گذشته یک ملاقات سه ساعته را با آقای نایف داشتم. در آن جلسه موضوعات مختلف از جمله دعای کمیل حل و فصل شد و وی گفت که ما توجه ویژه ای به این امر خواهیم داشت.

دو روز پیش باز هم با نایف ملاقات کردم و وی گفت که دستورات لازم را به امیران مدینه و مکه خواهد داد.

بعد از توقیف وسایلصدا و سیما با امیر نایفصحبت کردم و درخواست کردم که یک نفر را رابط قرار دهند تا با او کار کنیم.

از طریق همین رابط مشکل وسایلصدا و سیما را برطرف کردیم و همین فرد

امروز ازطرف نایف در فرودگاه حضور داشت.

آیت الله کریمی مسئول واحد استفتائات:

تماس های دیپلماتیک آقای حسینی با طرف های سعودی که به نام جمهوری اسلامی انجام می شود، خوب است اما می شود مانع از تماس های غیر ضرور هم شد. زوار باید آموزش کافی ببینند.

آیت الله ری شهری:

از مجموع گزارش ها چنین مستفاد می شود که شرایط به طور نسبی قابل قبول است. با تفاوت مسلکی که ما با سعودی ها داریم، این گونه مسائل، می تواند قابل انتظار باشد. از همه مسئولان و دست اندرکاران امر حج و همچنین از آقای قهرودی، سلیمی، قاضی عسکر که پیشرو آمدند و همین طور از تلاش های آقای حسینی تشکر می کنم. ما در سال های قبل هم تأکیدمان این بود که آقای نایف نماینده ای را مأمور کندتا برخوردها را مشاهده کند و امسال این نماینده را گذاشته اند و خوب است کاری کنید که دو سه روز در فرودگاه بماند و بر روند برخوردها به ویژه از سوی سعودی ها نظارت کند.

از آقای قهرودی می خواهم، ترتیبی بدهند تا کسانی که بیماری دارند و باید از غذای خاصی استفاده کنند با مشکل مواجه نشوند.

از حضور آقای بروجردی نماینده ایران در سازمان کنفرانس اسلامی نیز تشکر می کنم که این برای اولین بار از حضور ایشان استفاده می کنیم.

سخنرانی معاون آموزش بعثه در جمع شوراهای فرهنگی حج

حجت الاسلام و المسلمین قاضی عسکر معاون آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری خطاب به اعضای شوراهای فرهنگی کاروان ها، توصیه هایی را به منظور برگزاری هرچه بهتر مراسم حج سال 1386، کاهش آسیب ها و نارسایی ها و افزایش ضریب رضایتمندی زائران، مطرح کرد.

وی در این دستور العمل 14 ماده ای از شوراهای فرهنگی کاروان ها خواست تا

گزارش اقدامات خود را به دفتر معاونت آموزش و پژوهش در مدینه منوره و مکه معظمه ارائه کنند.

مفاد این دستور العمل به شرح زیر است:

سفر معنوی حج است. لذا برنامه ریزی و اجرایصحیح آن توصیه می شود.

کاروان ها، خواهشمندیم در مجموعه فعالیت های فرهنگی و اجرایی به گونه ای برنامه ریزی نمایند که حداکثر استفاده و بهره معنوی از این سفر روحانی کسب گردد، و خاطره شیرین و خوش آن در ذائقه جان میهمانان خداوند باقی بماند.

هشتم آذر/ هیجدهم ذی قعده

اشاره

روز بنجشنبه، هشتم آذرماه، آیت الله محمدی ری شهری در جمع مدیران و کارگزاران حج، در بعثه مقام معظم رهبری در مدینه منوره گفت: مسئولیت شناسی، احترام به دیگران و از همه مهمتر، حفظ وحدت و انسجام اسلامی باید در رأس برنامه ها و فعالیت های کارکنان فرهنگی و اجرایی بعثه باشد. وی در سخنانی خطاب به دست اندرکاران بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت با بهره گیری از روایتی از علی (ع)، تعلیم و تربیت نفس، و اشاعه مفاهیم اخلاقی و دینی بوسیله رفتار و کردار را دستورالعمل حج 86 عنوان کرد.

امیرالحاج جمهوری اسلامی تصریح کرد: کسانی که در سطوح مختلف مسئولیتی و سایر رده های کاری بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج قرار گرفته اند باید با الگو قرار دادن خود در گسترش اهداف کاری برای برگزاری هرچه باشکوه تر مراسم حجی عزتمند و سرشار از توفیق تلاش کنند.

آیت الله محمدی ری شهری افزود: باید هماهنگی ها و انسجام درونی بین دست اندرکاران اجرایی و فرهنگی بعثه و سازمان حج، الگوی رفتاری در انسجام اسلامی شناخته شده و موجب تحقق فرمان رهبر معظم انقلاب در خصوص حفظ وحدت و انسجام اسلامی شود.

وی وحدت را موجب افزایش برکت در جوامع اسلامی دانست و گفت: در این سال باید بیش از سال های گذشته مراقب حرکت های تفرقه آفرین بود و به رفتارهایی

که وحدت اسلامی را خدشه دار می کند، اجازه بروز ندهیم.

وی تحریک عواطف مذهبی را توسط سخنرانان و مداحان با مسایلی که به وحدت بین شیعه و سنی خدشه وارد می کند، از مسایل نادرست برشمرد و تصریح کرد: بنا به فرمایش مقام معظم رهبری این گونه رفتارها از مصادیق گناه است.

آیت الله ری شهری در جمع مدیران و کارگزاران فرهنگی و اجرایی بعثه مقام معظم رهبری گفت: کارگزاران حج باید الگوی رفتاری دیگران در اجرای تعالیم دینی و ارزش های اخلاقی باشند. برای آنکه بتوانیم وحدت و انسجام اسلامی را بسط و گسترش دهیم نخست باید از خودمان شروع کنیم و تا آنجا که ممکن است، منجسم و هماهنگ باشیم.

ایشان تحریک عواطف مذهبی پیروان دیگر مذاهب را از مسایل نادرست برشمرد و تصریح کرد: بنا به فرمایش مقام معظم رهبری این گونه رفتارها از مصادیق گناه است.

پیش از سخنرانی آیت الله ری شهری، دکترحسینی سفیر جمهوری اسلامی ایران در کشور عربستان طی سخنانی زائران ایرانی را از منظم ترین و منسجم ترین زائران خانه خدا دانست و گفت: این مسئله همیشه تحسین مسئولان کشور عربستان را برانگیخته و موجب عزت و افتخار جمهوری اسلامی ایران شده است. وی افزود: سفارت جمهوری اسلامی و سرکنسولگری ایران در جده به طور کامل با بعثه مقام معظم رهبری و سازمان حج و زیارت برای برگزاری مراسم با شکوه حج سال جاری همکاری و تعامل خواهد داشت.

اولین مراسم پرفیض دعای کمیل در مدینه منوره

مراسم پرفیض دعای کمیل پنجشبه شب با شرکت انبوه زائران ایرانی در کنار مرقد پیامبر بزرگوار اسلام (ص) و ائمه بقیع: در مدینه منوره برگزار شد. در این مراسم نورانی که با حضور محمد محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی برگزار شد، هزاران نفر از زائران ایرانی حضور داشتند.

دعای پرفیض کمیل در منطقه بین الحرمین، محوطه مابین مسجدالنبی و قبرستان

بقیع، برگزار شد و هزاران زائر ایرانی در فضایی معنوی در این آیین معنوی شرکت کردند.

این آیین پرشکوه با هماهنگی قبلی مسئولان بعثه مقام معظم رهبری با مقامات و مسئولان کشور عربستان سعودی برگزار شد و نیروهای انتظامی عربستان با حضور در محل برگزاری مراسم امنیت منطقه را عهده دار بودند. انتظامات مراسم بر عهده تعدادی از زائران اعضای کاروان های مختلف ایرانی بود.

مراسم در رأس ساعت به وقت محلی با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد و با روضه خوانی و مداحی و دعای کمیل به مدت یک ساعت ادامه داشت.

در پایان مراسم آیت الله ری شهری برای پیروزی ملت های فلسطین، عراق و افغانستان و همه مسلمین و نابودی دشمنان اسلام به زبان های عربی و فارسی دعا کرد.

در انتهای مراسم نیز مجری ضمن تقدیر از شرکت کنندگان از همکاری مقامات و مسئولان و نیروهای انتظامی عربستان سعودی و دست اندرکاران مسجد النبی در برگزاری این مراسم پرفیض قدردانی کرد.

شرکت کنندگان در مراسم هنگام ترک تدریجی محل برگزاری دعای کمیل به احترام این مکان مقدس اقدام به پاکساری محوطه و جمع آوری زباله ها کردند.

آیین پرفیض دعای کمیل از سال ها پیش از سوی زائران ایرانی خانه خدا در جوار قبر پیامبر بزرگوار اسلام و کنار قبرستان بقیع، مدفن چهار امام معصوم برگزار می شود.

تاکنون (هشتم آذر) بیش از هزار تن از زائران مدینه اولی خانه خدا وارد شهر مدینه شده اند.

نهم آذر/ نوزدهم ذی قعده

گزارش هیأت پزشکی به سرپرست حجاج ایرانی

پیش از ظهر روز جمعه مسئولان هیأت پزشکی حج جمهوری اسلامی ایران، در بعثه مقام معظم رهبری با آیت الله محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی دیدار و گزارش اقدامات انجام شده برای ارائه خدمات مناسب پزشکی به زائران ایرانی را به ایشان ارائه کردند.

در این دیدار آقای حلی ساز رییس هیأت پزشکی پس از معرفی همکاران خود، از مجهز کردن پزشکان به تلفن همراه برای دسترسی فوری به آن ها و همچنین امکان برقراری مشاوره تلفنی میان پزشکان کاروان ها و اعضای هیأت پزشکی خبر داد و تأکید کرد که همه کاروان ها تا کنون مورد بازرسی قرار گرفته اند و ده پزشک عمومی نیز مأموریت یافته اند تا در ایام تشریق بهصورت ویژه به افراد مسن خدمت رسانی کنند و با کنترل وضعیت بیماری آنان، در جهت کاهش آمار فوتی ها تلاش نمایند.

وی همچنین به افزایش میانگین سنی زائران نسبت به سال های قبل اشاره کرد و گفت: امسال 950 زائر بالای 80 سال داریم و 95 درصد مراجعه کنندگان به هیأت پزشکی بالاتر از 50 سال بوده اند.

وی با اشاره به مسمومیت ایجاد شده در میان برخی از زائران تصریح کرد که نظارت بهداشتی بر آشپزخانه های متمرکز به طور جدی تر در دستور کار قرار گرفته است.

آقای حلی ساز افزود: تا کنون 4 بیمار ایرانی در بیمارستان های سعودی بستری شده اند، هیچ فردی نیز فوت نکرده است، 450 نفر در بیمارستان هیأت پزشکی پذیرش شده اند که از این تعداد 14 نفر بستری شدند.

به گفته رییس هیأت پزشکی حج جمهوری اسلامی ایران، یک زائر 84 ساله به علت تشدید بیماری آلزایمر در روزهای قبل از سفر، از فرودگاه به تهران بازگردانده شد.

حلی ساز از تهیه و انتقال یکصد تن دارو و اقلام پزشکی به عربستان خبرداد و تأکید کرد که هیچ گونه کمبودی نداریم. وی به شرکت دست اندرکاران هیأت پزشکی در مراسم دعای کمیل با لباس قرمز اشاره کرد و گفت که این حضور نسبت به سال های گذشته نمود بهتری داشته است.

در این دیدار، مسئول بازرسی هیأت پزشکی نیز از رنگین بودن سفره زائران در حج اظهار ناخرسندی کرد و گفت که گنجاندن دو وعده گوشت و دو نوبت نوشابه در غذای زائران، کار درستی نیست و بهتر است برای سال های بعد اصلاح شود.

سپس آقای ری شهری در سخنانی از زحمات اعضای هیأت پزشکی و تلاش آنان برای ارائه خدمات مناسب پزشکی به حجاج قدردانی کرد و گفت: کاری که بر دوش شما نهاده شده، بسیار حساس است و امیدوارم این مأموریت را به نحو احسن به انجام برسانید. نماینده ولی فقیه مهم ترین توصیه بعثه مقام معظم رهبری به هیأت پزشکی را رعایت اخلاق پزشکی عنوان کرد و گفت: اکنون که میانگین سنی زائران ما افزایش یافته است، باید تمهیدات لازم پیش بینی شود و پزشکانی که به خدمت گرفته شده اند، به درستی توجیه شوند و با زائران نیز با نهایت متانت و خوش خلقی رفتار شود.

سرپرست حجاج از رییس هیأت پزشکی حج خواست تا براساس سازماندهی جدیدصورت گرفته، به تدوین برنامه پنج ساله اقدام نمایند و هدف گذاری این برنامه نیز بالابردن سطح خدمات به زائران باشد.

دیدار اعضای هیأت علمی با آقای ری شهری

آقای ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج،صبح روز جمعه در جمع اعضای هیأت علمی بعثه مقام معظم رهبری حضور یافت وضمن تبیین چارچوب

فعالیت های این هیأت، تصریح کرد که درحج امسال باید روی مسئله «انسجام اسلامی» بهصورت ویژه کار و تلاش شود.

آقای ری شهری بر ضرورت مخاطب شناسی و ارزیابی نیازهای فکری مخاطبان و ارائه پاسخ روشن و شفاف به آنان تأکید کرد و تقویت انگیزه تدوین کتاب های مناسب برای پاسخگویی درست و دقیق به پرسش ها و ابهامات را ضروری خواند.

نماینده ولی فقیه به منظور جلوگیری از اعمال سلیقه و تشخیص های متفاوت در پاسخگویی به شبهات، بر ضرورت یکسان سازی پاسخ ها تأکید کرد و این مهم را یکی از وظایف اساسی هیأت علمی خواند.

آقای ری شهری، بر اهمیت برخورد مدبرانه و هوشمندانه با افراد علاقه مند به جمهوری اسلامی تأکید کرد و پیگیری و پی جویی امور ازسوی هیأت علمی در ماه های پس از برگزاری حج را ضروری خواند و پیشنهاد کرد که در این زمینه یک کادر ثابت سازماندهی شود.

در این نشست برخی از حاضران به طرح نقطه نظرات و پیشنهادهای خود برای حصول نتیجه مطلوب از روند فعالیت های هیأت علمی پرداختند. اعضای هیأت علمی بعثه، با استفاده از تجربیات سال های گذشته و با لحاظ شرایط جدید، خواهان فعالیت های علمی بیشتر شدند و پیشنهاد دادند که بر حجم تلاش های علمی افزوده گردد.

دهم آذر/ بیستم ذی قعده

دیدار اعضای ستاد مدینه منوره با آیت الله ری شهری

اعضای ستاد مدینه منوره، پیش از ظهر امروز، گزارش عملکرد خود را در حوزه خدمت رسانی به زائران به آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ارائه کردند.

در این دیدار ابتدا آقای سقایی رییس ستاد حج به تقسیم بندی محل اسکان زائران در مدینه منوره به سه قسمت اشاره کرد و گفت که زائران ایرانی در سال های گذشته در چهار منطقه اسکان داده می شدند که این امر در سال جاری در سه قسمت انجام شده است و بیش از 99 درصد زائران نیز در منطقه مرکزی اطراف حرم مطهر مستقر هستند.

وی از تصحیح برنامه غذایی زائران از روز شنبه (امروز) خبر داد و گفت که 30 دستگاه اتوبوس در مسیرهای مختلف برای جا به جا کردن زائران ایرانی فعال اند.

آقای سقایی همچنین تأکید کرد که تا کنون 181 کاروان به استعداد بیش از 28 هزار زائر وارد مدینه منوره شده اند و از امروز نیز کار اعزام زائران مدینه قبل به مکه مکرمه آغاز شده است.

در ادامه این دیدار، رؤسای سه منطقه محل اسکان زائران و همچنین مسئولان بخش های مختلف ستاد حج، گزارش کوتاهی از فعالیت های خود را ارائه کردند که

طی آن مسئول امور ارتباطات تصریح کرد در سال جاری پیش بینی می کنیم بین 60 تا 70 هزار تلفن همراه به عربستان منتقل شود.

سپس آیت الله ری شهری در سخنانی با استناد به روایتی از رسول گرامی اسلام (ص)، تأکید کرد که انجام کامل، درست، دقیق و مطلوب هر کار، منوط به آن است که کننده آن، علاوه بر به کارگیری استعدادها، برنامه ریزی ها و قدرت مدیریت، پیوسته خود را در محضر خدا و متوجه به حضرت حق بداند و به کاری که انجام می دهد رنگ و بوی خدایی بدهد.

وی تصریح کرد که مدیریت عملیات حج، یک مدیریت پیچیده است؛ زیرا باید با امکانات محدود، شرایط محدود زمانی و دوری از وطن، بهترین خدمات را به یکصد هزار تن از حجاج بیت الله الحرام ارائه بدهیم. بنابراین برای این که وظایفمان را به طور کامل و به شکل مطلوب به انجام برسانیم باید خود را در محضر خدا و رسول گرامی او بدانیم و از حضرت حق مدد بجوییم.

آقای ری شهری کارهای اجرایی حج را تنیده شده در کارهای فرهنگی دانست و گفت: امور اجرایی بسترساز اقدامات فرهنگی است و حتی می توان گفت که این گونه امور، در جای خود، یک کار فرهنگی محسوب می شود. بنابراین دست اندرکاران عملیات اجرایی حج باید نسبت به کار خود یک نگرش فرهنگی داشته باشند و وظایف خود را با نگاه فرهنگی به انجام برسانند.

نماینده ولی فقیه، تغذیه زائران را از جمله مسائلی عنوان کرد که نیازمند برنامه ریزی جدی است؛ زیرا زائران باید از غذایی استفاده کنند که امکان بهره بیشتر معنوی از حج را به آنان بدهد و حال دعا و مناجات را از زائران سلب نکند.

جلوگیری از ریخت و پاش، اسراف و تضییع مواد غذایی از دیگر تذکراتی بود که سرپرست حجاج به اعضای ستاد مدینه گوشزد کرد و در ادامه، اهمیت خوش بینی کارگزاران حج نسبت به یکدیگر و بدبینی نسبت به خود با هدف اصلاح امور را مورد تأکید قرار داد.

وی گفت: بخش های مختلف در ستاد حج و بعثه رهبری پشتیبان یکدیگر هستند.

بنابراین داشتن حسن ظن نسبت به هم یک اصل است. هدف همه ما خدمت به زائران خانه خداست و به همین دلیل نباید نسبت به یکدیگر بدبین یا سوء ظن داشته باشیم.

آیت الله ری شهری در پایان سخنانش، خرسندی خود را از روند فعالیت های انجام شده در ستاد حج در مدینه منوره ابراز کرد و از آنان خواست تا اهتمام کامل خود را برای خدمت رسانی مطلوب به حجاج بیت الله الحرام به کار بندند.

بازدید از زائران در محل اقامتشان

آیت الله ری شهری با حضور در یکی از هتل های محل اقامت زائران ایرانی، از نزدیک شرایط و وضعیت اقامتی آنان را مورد بررسی قرار داد.

نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج علاوه بر دریافت گزارش عملکرد بخش های مختلف ستاد حج و بعثه، حضور در کاروان ها و دیدار و گفت وگو با زائران ایرانی را در اولویت برنامه های کاری خود قرار داده است.

آقای ری شهری در این بازدید که ظهر شنبه بهصورت سر زده انجام شد، ناهار را در جمع زائرانصرف کرد و در خصوص شرایط اسکان و مشکلات احتمالی در برنامه های اجرایی و فرهنگی با زائران گفت وگو کرد.

امیرالحاج جمهوری اسلامی ایرانی که با استقبال گرم زائران ایرانی در هتل" الیاس الذهبی" روبرو شده بود، توفیق زائران ایرانی در انجام فریضه حج و قبولی اعمال و مناسک آنان را از خداوند متعال مسئلت کرد.

تنی چند از دست اندرکاران امور اجرایی حج و هیأت بازرسی بعثه مقام معظم رهبری، آقای ری شهری را در این بازدید همراهی می کردند.

یازدهم آذر/ بیست و یکم ذی قعده

گفت وگو با خبرنگاران و گزارشگران

در نشستی که ساعت 9 و 30 دقیقهصبح روز یکشنبه (یازدهم آذر) با حضور آقای ری شهری، نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران ایرانی خانه خدا و با شرکت خبرنگاران و گزارشگران شبکه های مختلف داخلی و برون مرزیصدا و سیما تشکیل شد، حساسیت های مربوط به حج مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

در این نشست آقای ری شهری نکاتی به شرح زیر مطرح کرد:

سال گذشته با مشکلاتی مواجه شدیم و می خواهیم امسال جلو تکرار آن را بگیریم.

در ارتباط با مسائل عربستان تأکید می کنم که اگر خواستید یک موضوع انتقادی را پخش کنید، حتما محتاطانه و پس از مشورت با اهل فن و مسئولان مربوط باشد.

سفیر جمهوری اسلامی ایران در عربستان، با مقامات سعودی مذاکراتی را در ارتباط با تحویل کالاهای مربوط به بعثه و سازمان حج و همچنین وسایل توقیف شده گروهصدا و سیما به انجام رسانده که نتیجه بخش بوده است.

لازم است که برگزاری سمینارها پوشش خبری مناسبی داشته باشد و شبکه های خارجی ایران نیز به آن توجه کنند. شش یا هفت سمینار داریم؛ از جمله سمینار زن که باید به درستی پوشش داده شود. سال گذشته این همایش ها، آن گونه که شایسته وسزاوار بود، رسانه ای نشد.

ما خواستار انعکاس مسائلی بیش از آن چیزی که اتفاق می افتد نیستیم. همانی که

هست باید منعکس شود.

در آستانه انتخابات مجلس قرار داریم وصدا و سیما می تواند از فضای حج به شکل هنرمندانه و لطیف برای نزدیک کردن گروه ها به یکدیگر و افزایش حضور مردم در انتخابات، استفاده کند. البته مراقب باشید که حج به ابزاری برای اهداف سیاسی و تبلیغاتی تبدیل نشود.

اطلاع رسانی و انتشار اخبار و اطلاعات از مسائل حج مشروط به آنکه با سیاست های دولت سعودی اصطکاک نداشته باشد، اشکالی ندارد.

با شخصیت های بین المللی جهان اسلام می توانید درباره مسائلی مانند کنفرانس آناپولیس مصاحبه کنید.

در ارتباط با همایش قدس و همایش تقریب بین المذاهب الاسلامی می توانید کارهای خوبی را به انجام برسانید.

محورهای سخنان مقام معظم رهبری در دیدار با کارگزاران حج را استخراج و روی آن ها کار کنید. مثل ختم قرآن یا تدبر درقرآن و این که حج قله انسجام اسلامی است.

امسال با این شعار محوری که رهبر معظم انقلاب تعیین کرده اند (اتحاد ملی و انسجام اسلامی) حج معنای دیگری باید داشته باشد.

در چارچوب سیاست هایی که اعلام شد و با هماهنگی امور بین الملل می توانید با سایر بعثه ها نیز ارتباط برقرار کنید؛ اما مراقب حساسیت های دولت عربستان باشید. ما در حج، کارهای مهم تری داریم که نباید تحت الشعاع سایر کارها قرار گیرد.

حضور مسئولان بعثه های مراجع در بعثه مقام معظم رهبری

مسئولان و اعضای محترم بعثه های حضرات آیات عظام مکارم شیرازی، سیستانی، شبیری زنجانی، بهجت، فیاض،صانعی، سبحانی و عزالدین زنجانیصبح روز یکشنبه با حضور در بعثه مقام معظم رهبری به طور جداگانه با آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی دیدار و گفت وگو کردند.

در این دیدارها از مسئولان بعثه مقام معظم رهبری و آقای سقایی مسئول ستاد در

مدینه منوره نیز حضور داشتند.

مطالب مختلفی از سوی اعضای بعثه ها با آقای ری شهری در میان گذاشته شد که اظهار گله مندی از ضبط و توقیف کتاب های همراه آنان در فرودگاه مدینه و همچنین جزئیات مربوط به طرح توسعه مسعی درصفا و مروه از جمله این مطالب بود.

در این زمینه آقای ری شهری از رفع توقیف کتاب ها با پیگیری های انجام شده از سوی سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض خبر داد.

در ارتباط با توسعه مسعی، آقای ری شهری تأکید کرد که این موضوع را مسئولان بعثه پیگیری کرده اند و گفته شده است که مسعی برای سال جاری همانند سابق خواهد بود و بخش های توسعه یافته هنوز برای بهره برداری آماده نشده است.

در این زمینه یکی از اعضای بعثه آیت الله فیاض تصریح کرد که ایشانصریحاً فتوا داده اند که با توجه به این کهصفا و مروه دو کوه بوده است، توسعه آن مانعی را ایجاد نخواهد کرد و حجاج می توانند در فضای توسعه یافته نیز اعمال خود را انجام دهند.

برخی از اعضای بعثه های مراجع محترم تقلید، از وضعیت اسکان بعثه ها در مدینه منوره به جهت ممانعتصاحب خانه ها از ورود زائران خارجی اظهار ناخرسندی کردند که آقای ری شهری تصریح کرد بعثه ها برای سال های بعد باید به جای قبلی برگردند یا در جایی مستقر شوند که خارجی ها هم ترددشان به آنجا منعی نداشته باشد.

در این زمینه مقرر شد، آقای سقایی پیگیری کند و مشکل بعثه ها را از طریق تماس باصاحبان املاک، برطرف نماید.

همایش شوراهای فرهنگی در مدینه منوره

آیت الله محمدی ری شهری در همایش شوراهای فرهنگی در مدینه، ضمن تأکید بر اثرگذاری حالات و عبادات حج گزاران در زندگی آنان، از ایام حج به عنوان فرصتی برای تقویت یاد خداوند نام برد.

وی با استناد به آیات قرآن کریم، بر اهمیت ذکر و توجه به خدا تأکیدکرد و گفت: ذکر خداوند در برخی از زمان ها و مکان ها اثر، سازندگی و تکامل آفرینی

بیشتری دارد که دهه اول ذی حجه و ایام تشریق از جمله این ایام است.

آیت الله ری شهری تقویت پشتوانه فرهنگی کاروان ها را ضروری دانست و گفت: بهترین و مؤثرترین عامل نورانیت دل تقویت معنویت و ذکر است و ذکر تنها به زبان نیست بلکه در عمل انسان نیز باید نمود پیدا کند.

وی با توصیه به روحانیون، مدیران و اعضای شوراهای کاروان ها در جدی گرفتن جلسات شورای فرهنگی و اجرای مصوبات آن ها گفت: یکی ازکارهای مهم شوراهای فرهنگی کمک به زائران برای عمق بخشیدن به حالات معنوی آن ها و دورکردن اضطراب در اجرای مناسک حج از آنان به ویژه بانوان است.

آیت الله ری شهری با اشاره به مشکلات انجام مناسک به ویژه در عرفات، مشعر و منا به دلیل محدودیت امکانات، افزود: با توجه به اینکه امسال تعداد حجاج مسن در کاروان ها بیشتر است باید زائران را برای یاری به این افراد که ثواب بیشتری دارد، تشویق کرد.

سرپرست زائران ایرانی از شوراهای فرهنگی کاروان ها خواست زائران را برای حضور بیشتر در نمازهای جماعت و عدم حضور در بازار به هنگام اقامه نماز توجیه کنند.

وی برگزاری با شکوه تودیع با مکه و مدینه درکاروان ها را با اهمیت دانست و اعضای شورای فرهنگی کاروان ها را به توجه خاص و تام به حضرت ولی عصر [توصیه کرد.

گفتنی است این مراسم بعد از ظهر یکشنبه با قرائت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد و قبل از سخنرانی نماینده ولی فقیه در بعثه مقام معظم رهبری، حجت الاسلام والمسلمین قاضی عسکر معاونت آموزش و پژوهش بعثه مقام معظم رهبری با تقدیر از عملکرد شوراهای مذکور، گزارشی نیز ارائه داد. وی سپس برخی تجربه ها و نکته های مهم را در این رابطه متذکر شد؛ از جمله این که شوراهای فرهنگی می بایست در برنامه های فرهنگی خود، کاملًا به محیط و روحیات زائران وجه داشته باشند و از افراط و تفریط پرهیز کنند.

دومین جلسه شورای هماهنگی بعثه مقام معظم رهبری در مدینه

موضوع اصلی این جلسه که با تلاوتی چند از آیات قران کریم از سوی آقای سلیمی شروع شد، بررسی دعای کمیل هفته گذشته و برگزاری دعای کمیل هفته آتی بود.

آقای ری شهری اولین دعای کمیل را بدون وجود نکته منفی در آن، یک دستاور خوب توصیف کرد.

وی از تمرکز فیلمبرداران و عکاسان به نقطه محل استقرار ایشان و هیأت همراه اظهار ناخرسندی کرد.

در ادامه جلسه آقای قاضی عسکر به ارائه نتایج نظرسنجی انجام شده از زائران در باره دعای کمیل پرداخت و طی آن گفت که 93 درصد، قاری قرآن مراسم دعای کمیل را خیلی خوب توصیف کردند، 88 درصد زائران مداحی اول و دوم را خوب و خیلی خوب دانستند و 94 درصد هم، قرائت دعای کمیل را خوب و خیلی خوب برشمردند. همچنین 70 درصد زائران نیز در باره مدت زمان برگزاری مراسم، گزینه خوب و خیلی خوب را علامت زده اند. همچنین 93 درصد آنان کیفیتصدا و 89 درصد نیز برخورد انتظامات را خوب و خیلی خوب دانستند.

در این جلسه آقای سقایی از حضور بیش از 19 هزار تن از زائران ایرانی در مدینه برای شرکت در دومین دعای کمیل خبر داد.

در ادامه جلسه، آقای ری شهری اعلام کرد که روز جمعه 16 آذرماه از مدینه منوره عازم مکه مکرمه خواهد بود. سپس مسئولان هر واحد به ارائه گزارش وضعیت حضور زیر مجموعه خود در بعثه و ستاد حج پس از عزیمت امیرالحاج جمهوری اسلامی ایران به مکه مکرمه پرداختند و مقرر شد مسئولیت بعثه در روزهای باقی مانده برعهده آقایان غیوری و قاضی عسکر باشد.

آخرین روز فعالیت بعثه مقام معظم رهبری در مدینه منوره روز چهارشنبه 21 آذرماه برابر با دوم ذیحجه خواهد بود.

طبق گزارش رییس ستاد حج، روز پنجشنبه 22 آذرماه 1400 زائر در مدینه خواهیم داشت که آن ها نیز همان شب عازم مکه مکرمه خواهند شد.

دوازدهم آذر/ بیست ودوم ذی قعده

نشست مشورتی با مسئولان بعثه ها

در ادامه دیدار مسئولان و اعضای محترم بعثه های مراجع عظام تقلید با نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج، عصر امروز نمایندگان بعثه های حضرات آیات سید سعید حکیم، شاهرودی، نوری همدانی،صافی گلپایگانی، موسوی اردبیلی و حائری با حضور در بعثه مقام معظم رهبری با آیت الله ری شهری دیدار و گفت وگو کردند.

وضعیت جدید در مسعی و طرح گسترش آن از جمله موضوعاتی بود که مورد بحث قرار گرفت.

وضعیت مسکن و دفاتر بعثه ها در مدینه منوره نیز از دیگر مواردی بود که در این دیدارها به طور پراکنده مورد بحث قرار گرفت و برخی از آن ها مشکلاتی داشتند که حسب دستور آقای ری شهری مقرر شد در این زمینه پیگیری های لازم برای رفع مشکل آنان به ویژه مستقل بودن محل اسکان بعثه ها در سال آینده به عمل آید.

مشکل تردد از محل اقامت تا حرم نیز از سوی بعثه یکی از مراجع محترم مطرح شد که در این زمینه آقای سقایی رییس ستاد حج در مدینه منوره توضیح داد پس از دریافت گزارش کمبود وسیله نقلیه بلافاصله اقدام گردید و شش ساعت بعد این مشکل برطرف شد.

بازدید از بیمارستان

آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاجصبح امروز از بیمارستان متعلق به هیأت پزشکی جمهوری اسلامی ایران در مدینه منوره بازدید کرد و از نزدیک در جریان نحوه رسیدگی به وضعیت درمانی زائران بیمار قرار گرفت.

در این بازدید که رییس ستاد حج در مدینه منوره نیز وی را همراهی می کرد، بخش های مختلف بیمارستانی از جمله درمانگاه ها، انبار دارو، داروخانه و بخش رادیولوژی مورد بازدید قرار گرفت و مسئولان هیأت پزشکی درباره خدمت رسانی به بیماران و زائران نیازمند، به نماینده ولی فقیه گزارش دادند.

آقای ری شهری همچنین در پاسخ به سؤال خبرنگارصدا و سیما در باره وضعیت پزشکی حج گفت: امسال تمهیدات خوبی در این زمینه اندیشیده شده است و در روزهای آینده که برای عزیمت به مکه مکرمه، حساس محسوب می شود، ارائه خدمات مناسب پزشکی به زائران، از اهمیت بیشتری برخوردار است.

وی توجه زائران ایرانی را به ضرورت رعایت مسائل بهداشتی جلب کرد و از آنان خواست تا در ارتباط با تغذیه، به دستورات اسلامی توجه لازم را مبذول کنند و شکم خویش را محلی برای انبار انواع غذاها قرار ندهند واز این طریق سلامتی خودشان را تضمین کنند. سپس خبرنگارصدا و سیما نظر ایشان را در مورد حضور زائران ایرانی در مراسم نمازهای جماعت جویا شد و آقای ری شهری در پاسخ تصریح کرد که بحمدلله رفتار اکثر زائران ایرانی قابل قبول است و حضور پر رنگی در نمازهای جماعت دارند، اما هنوز هم برخی از زائران هستند که به این مهم کم توجهی می کنند و در مواقع نمازهای جماعت به پرسه زنی در بازارها مشغول اند که امیدواریم این عده نیز رفتار خود راصلاح کنند.

نماینده ولی فقیه در پایان این بازدید، در جمع مدیران هیأت پزشکی حضور یافت و از زبان آن ها در جریان آخرین وضعیت پزشکی زائران ایرانی قرار گرفت که طبق گزارش آن ها 4 نفر از زائران از جمله یک زن 47 ساله ایرانی در بیمارستان های سعودی بستری است. این زن ایرانی به علت خونریزی در داخل مغز و سر درد شدید

در بیمارستان بستری شده است و احتمال بازگرداندن وی به ایران وجود دارد.

آقای حلی ساز رییس هیأت پزشکی از پزشکان کاروان ها به عنوان خط مقدم عملیات پزشکی نام برد و تصریح کرد که پزشکان کاروان ها ساعت 16 هر روز برای دریافت سیم کارتهای تلفن همراه خود و پر کردن یک پرسشنامه به هیأت پزشکی مراجعه می کنند.

وی گفت: امسال 450 پزشک متخصص در کاروان ها حضور دارند که این تعداد بیشتر از پزشکان عمومی است. آقای حلی ساز تصریح کرد که سه درمانگاه اقماری در مدینه منوره به طور متوسط در هر روز 35 تا 40 نفر از خواهران را برای انجام تزریقات پذیرش می کنند.

دیدار اعضای بعثه عراق با آقای ری شهری

اعضای بعثه عراق به ریاست حجت الاسلام و المسلمین محمدتقی مولا شامگاه روز دوشنبه (12 آذر) در بعثه مقام معظم رهبری با آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه وسرپرست حجاج ایرانی دیدار کردند. در این دیدار آقایان مهدوی، هادوی، سقایی، قاضی عسکر، عرب و حلی ساز نیز حضور داشتند.

پس از معارفه، آقای ری شهری طی سخنانی گفت:

از سال 1370 که مسئولیت نمایندگی رهبری در خدمت به زائران خانه خدا را بر عهده گرفتم، همواره با بسیاری از شما عزیزان در ارتباط و تماس بودم و اکنون جا دارد یاد شهید آیت الله سیدمحمدباقر حکیم را گرامی بداریم. مصائب و مشکلات خواهران و برادران عزیز در ایام حج را همه ساله مورد توجه قرار می دادیم و خدا را سپاسگزاریم که نظام دیکتاتوریصدام سقوط کرد و دولت مردمی عراق بر سرکار آمد و بخش عظیمی از مشکلات مردم عراق برطرف شد. دولت و ملت ایران همواره خود را در کنار دولت و ملت عراق می داند و استقلال، عزت و سربلندی ملت عراق را از خداوند متعال مسئلت می کند. ما امیدواریم مصائب ناشی از حضور بیگانگان پایان بپذیرد و دولت مردمی و متکی به آرای مردم عراق تحقق پیدا کند. مهم ترین نکته ای که در

شرایط فعلی باید مورد توجه دولت و ملت عراق باشد، مسئله توطئه های پیچیده ای است که برای ایجاد اختلاف بین مردم عراق و خصوصاً شیعیان و اهل تسنن در عراق به اجرا در می آید و دست بیگانگان را در آن می توان دید و هیچ کس جز دشمنان اسلام از این اختلافات و تفرقه سود نخواهد برد. مقام معظم رهبری با فراستی که دارند و با توجه به توطئه های دشمنان، سال جاری را سال انسجام اسلامی نامیدند و مهم ترین توصیه ایشان به کارگزاران حج نیز این بوده است که حج امسال باید رنگ وبوی تازه ای به وحدت اسلامی بدهد. در همین سخنرانی تأکید کردند که تحریک عواطف مذهبی برادران اهل سنت به هر شکل که باشد حرام است و گناه محسوب می شود و باید از تهییج عواطف مذهبی مردم اجتناب شود. امیدوارم که عراق متحد و یکپارچه در کنار برادران شیعه و اهل سنت به الگویی برای مسلمانان جهان تبدیل شود و به اتحاد و هماهنگی و وحدت کلمه امت اسلام نزدیک شویم و بتوانیم مسئولیت های سیاسی و فرهنگی خود را به درستی به انجام برسانیم.

در ادامه این دیدار آقای محمدتقی مولا رییس بعثه عراق با ابراز خرسندی از حضور در بعثه ولی امر مسلمین، حضرت آیت الله العظمی خامنه ای و تشکر از کمک ها و توجهات امام خامنه ای، جمهوری اسلامی ایران و آیت الله ری شهری به مردم عراق، به ایراد سخنانی پرداخت که محورهای آن به شرح زیر است:

ما مدیون بعثه جمهوری اسلامی ایران هستیم، زیرا سال ها از طریق بعثه ایران توانستیم به حج بیاییم و با حجاج جهان اسلام دیدار داشته باشیم و مظلومیت مردم عراق و مسائل کشورمان را مطرح کنیم.

شهید سیدمحمدباقر حکیم در حج حضور می یافت و از اینجا ندای خود را به گوش جهانیان می رساند و همواره از همکاری و حمایت بعثه و آقای ری شهری برخوردار بودیم و امروز هم از تجارب بعثه مقام معظم رهبری برای مدیریت امور حج زائران عراقی استفاده می کنیم.

صدام می کوشید تا حج را از بین ببرد یا آن را از محتوا خالی کند و تنها سالخوردگان و نیروهای امنیتی خود را به حج اعزام می کرد.

اینک قانون اساسی را خود عراقی ها نوشته و به آن رای داده اند و در آن بر اسلام تأکید شده و هیچ قانونی نمی تواند مخالف اسلام باشد. بیگانگان در تلاش برای تشکیل دولت قیم در عراق بودند اما مردم و مرجعیت و به ویژه آیت الله سیستانی، همواره با آن مخالفت کرده اند.

وضعیت عراق رو به بهبود است. تروریسم در عراق جایگاهی ندارد. مردم عراق اعم از شیعه و سنی با هم برادرند و هیچ گاه جنگ و برادرکشی در میان آنان وجود نداشته است و همه در شادی و غم یکدیگر شریک هستند. آنچه در عراق اتفاق افتاد، توسط بقایایصدامصورت گرفت و نیروهای تکفیری هم در کنار آن ها بودند. اینک اوضاع بهبود یافته، عملیات تروریستی در عراق تا 80 درصد تنزل پیدا کرده و سایر شهرها و راه ها نیز از امنیت خوبی برخوردار شده اند.

اوضاع اقتصادی، مادی و معیشتی کشور و مردم عراق رو به بهبود است. بودجه سال آینده کشور 48 میلیارد دلار خواهد بود. بیکاری کاهش یافته، خدمات برق و نفت و فراورده های نفتی فراوان تر و آسان تر است و سال آینده نیز سال بازسازی خواهد بود.

تعداد حجاج عراقی در سال جاری 31 هزار نفر است. این رقم سال گذشته 27 هزار و 500 نفر بود.

در ادامه این دیدار، شیخ دکتر خالد المسعد از علمای اهل سنت عراق و رییس جماعت علمای این کشور نیز در سخنانی پس از تشکر و قدردانی از بعثه مقام معظم رهبری به ایراد سخن پرداخت که اهم آن به شرح زیر است:

به عنوان یک پژوهشگر اسلامی اذعان می کنم که جمهوری اسلامی ایران بر اساس مذهب در مورد مسائل اسلامی برخورد نمی کند و درقبال مسائلی مانند فلسطین، چچن، بوسنی و هرزگوین و مردم عراق حساسیت مشابهی را نشان می دهد.

امام خمینی 1 از طلایه داران وحدت اسلامی بود و دعوت ایشان به برگزاری روز

قدس و هفته وحدت اسلامی حاکی از همین حقیقت است. در دیداری که من به همراه جمعی از علمای استان های انبار و بغداد با حضرت آیت الله خامنه ای داشتم، ایشان از انفجارهای سامرا و در عین حال آتش زدن مساجد اهل سنت ابراز انزجار کردند. ایشان همچنین به مسئله خطرناکی اشاره کردند که به همه جهان اسلام برمی گردد و این همان مسئله تکفیر است که در همه جا و به ویژه عراق، مسئله بسیار خطرناکی است و ایشان تنها راه مبارزه با آن را در تحقق وحدت اسلامی دانستند.

تکفیری ها دین و مذهب ندارند و من از مواضع علمای شیعه عراق و به ویژه آیت الله سیستانی در دفاع از اهل سنت تشکر می کنم.

اوضاع در عراق رو به بهبود است. تروریست های فتنه انگیز رو به زوال هستند و دولت عراق موفقیت های خوبی داشته است.

جلسه عمومی فرهیختگان

در سالن اجتماعات هتل قصرالدخیل محل استقرار بعثه مقام معظم رهبری جلسه عمومی فرهیختگان کاروان های اعزامی به مدینه منوره برگزار شد. در این جلسه، پس از تلاوت آیاتی چند از کلام وحی، حسن رحیم پور ازغدی به ایراد سخن پرداخت. وی، خانه کعبه را کانون آموزه هایصلح آمیز برای بشریت خواند و گفت:

موسم حج، تجمعی برای کل بشریت است. بیت الله الحرام محل آموزش هم زیستی مسالمت آمیز برای کل بشر است؛ خانه ای است آزاد و در اختیار طبقه و گروه خاصی نیست. خانه کعبه نخستین خانه ای است که برای بشر بنا شده و به تعبیر قرآن هُدیً لِلْعالَمینَ است؛ یعنی برای تمامی بشر نه فقط برای مسلمانان. بیت الله الحرام مادر جامعه بشری است و خداوند آن را امّ القری خوانده است؛ چرا که در روز دحوالارض نیز خشکی از کعبه شروع شد و در طوفان نوح نخستین مکانی که از آب بیرون آمد خانه خدا بود.

پس از انقلاب اسلامی به برکت حضرت امام خمینی 1 یک جنبش بیداری اسلامی شکل گرفت و با تعیین خط مشی و محورهای اساسی دین، اسلام ناب را از اسلام آمریکایی جدا کرد. اینصف بندی دشمنان اسلامی را به شدت در موضع انفعال قرار داد. اما برخی از آن تعبیر به خصومت بین شیعه و سنی کردند! درصورتی که شیعه و سنی در بسیاری از اصول و معارف اسلامی با هم اختلافی ندارند. ما با برادران اهل سنت، اتحاد و به ایشان اعتماد داریم و خود را از ایشان جدا نمی دانیم. همچنان که امروز انقلاب اسلامی قلب جهان اسلام است و برادران اهل سنت ما در همه جهان به آن علاقه مندند.

سیزدهم آذر/ بیست وسوم ذی قعده

حضور علمای عراق در بعثه

شیخ جلال الدینصغیر نماینده مجلس عراق و سیدحیدر حکیم فرزند شهید سیدمحمد باقر حکیم از مسئولان بعثه آیت الله حکیم، شامگاه روز سه شنبه (سیزدهم آذر) در بعثه مقام معظم رهبری با آیت الله ری شهری، نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران ایرانی خانه خدا دیدار و گفت وگو کردند.

در این دیدار آقای شیخ جلال الدینصغیر در سخنانی به بیان وضعیت سیاسی، اجتماعی و اقتصادی عراق پرداخت و گفت: حضور آمریکایی ها در عراق یکی از مشکلات عمده مردم عراق محسوب می شود.

آقای سیدحیدر حکیم تأکید کرد که انگلیس روی جریان های منحرف و افراطی به شدت کار می کند.

وی تأکید کرد که گروه های تروریستی از کشتن مردم نتیجه ای نگرفته اند و دیدند که این روش هیچ منافعی برای آن ها در بر ندارد. شیخصغیر همچنین گفت که دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا اثرات مثبت زیادی داشت.

بازدید سر زده از مسجد شیعیان در مدینه منوره

آیت الله محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه وسرپرست حجاج ایرانی، همراه با تنی چند از علما و مسئولان بعثه مقام معظم رهبری، امروز (سه شنبه) به طور سرزده با حضور

در مسجد شیعیان مدینه منوره، از شیخ محمد علی عمری امام این مسجد عیادت کرد.

آیت الله ری شهری، در این بازدید جویای وضعیت جسمانی آقای شیخ عمری شد و سلامتی و طول عمر وی را از خداوند متعال مسئلت کرد. وی خطاب به امام مسجد شیعیان مدینه منوره گفت: دیدار شما برای ما مغتنم است و امیدواریم در پرتو الطاف الهی و توجه امام زمان [،صحت و سلامتی کامل حاصل باشد.

مسجد شیعیان در مدینه منوره در زمینی به وسعت 750 متر مربع واقع شده است.

گزارش گروه اعزامی صداوسیما به آیت الله ری شهری

گروه اعزامیصدا و سیما به حج به سرپرستی آقای گروسی،صبح امروز (سه شنبه) در دیدار با آیت الله ری شهری، گزارشی از فعالیت های خود را به نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ارائه کرد.

در این دیدار که رییس ستاد حج در مدینه منوره نیز حضور داشت، آقای گروسی گروهصدا و سیما را نسبت به سال های گذشته مجرب تر توصیف کرد و گفت که با اقدامات انجام شده از سویصدا و سیما در هفته حج، امسال زائران خانه خدا، با آموزش بهتری نسبت به سال های گذشته به حج آمده اند و این مطلب را در رفتار و منش آن ها می توان مشاهده کرد.

وی تصریح کرد که گزارش های تهیه شده در پرشنونده ترین و پربیننده ترین برنامه هایصدا و سیما از رادیو و تلویزیون پخش می شود و اخبار حج نیز علاوه بر سایر بخش های خبری، حتما در بخش های خبری ساعت های 14 تا 21 نیز پخش می شود.

گروسی گفت: برنامه ای تحت عنوان «سفر به سرزمین نور» کار سفرنامه شهید آوینی را دنبال می کند. شبکه های پرس، العالم و جام جم در بخش پوشش اخبار حج در بخش بین الملل فعال هستند و شبکه های اول، دوم و سوم نیز فعالانه به پخش برنامه های حج می پردازند و دعای کمیل نیز علاوه بر شبکه تهران از رادیو قرآن و

شبکه تلویزیونی لبیک پخش می شود.

وی از محدودیت های رسانه ای عربستان در حج امسال اظهار ناخرسندی کرد و گفت که یکی از خبرنگاران رادیو را به جرم همراه داشتن یک آی سی دستگیر کردند و به او پابند زدند و او را با خود بردند که بازداشت او نصف روز به طول انجامید و با تلاش های به عمل آمده، آزاد شد.

وی همچنین پیشنهاد ایجاد شهرک سینمایی حج را در ایران مطرح کرد و از شورای عالی حج خواست که این پیشنهاد را بررسی و از دولت در این زمینه درخواست همکاری شود.

آقای گروسی در پایان سخنان خود، یاد مرحوم هنردوست قائم مقام فقیدصدا وسیما را که در سال های گذشته مدیریت امر حج را نیز برعهده داشت با درخواست قرائت فاتحه، گرامی داشت.

در این دیدار آقای ری شهری سخنان مبسوطی را همراه با تذکرات اخلاقی و اجرایی ایراد کرد و در آغاز یاد مرحوم هنردوست را با مطرح کردن این نکته که او کمک کار حج بود و هرگز خودش در این سال ها به حج نیامد، گرامی داشت و از خداوند متعال خواست تا برکاتی از حج را به روح او واصل کند.

محورهای سخنان آیت الله ری شهری در این دیدار به شرح زیر است:

صدا و سیما در سال جاری فعالیت های چشمگیری نسبت به سال های گذشته به انجام رساند و جهشی را در این زمینه شاهد بودیم و امیدواریم که این آغاز خوب، به انجام خوب و موفقی نیز متصل شود.

با ذکر روایتی از امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) توجه شما را به این نکته جلب می کنم که یاد و ذکر خدا هم کارها و فعالیت ها و اموری که انسان مأمور انجام آن هاست به نتیجه مطلوب می رساند و هم جان و باطن انسان را نورانی و مصفا می کند. اگر کاری توام با یاد خدا انجام شود، انسان علاوه بر برخوردار شدن از نتیجه تلاش های

خود، از هدایت های غیبی الهی نیز بهره مند می شود.

یاد خدا برای کارگزار نیز مفید است؛ زیرا در او احساس آسایش باطنی ایجاد می کند و دل او را نورانی و آرام می سازد.

ایام حج بهترین فصل ذکر خدا و بهترین زمان برای آن است که انسان کارش را برای خدا انجام دهد و اگر این توفیق حاصل شود، آثار و برکات وجودی انسان برای جامعه و محیط اطرافش بیشتر خواهد شد و خودش نیز از آن سود خواهد برد.

صدا و سیما از جمله ارگان های بسیار تأثیرگذار در حج است و ضعف و قوت آن در شکوه و عظمت حج، تأثیر مثبت یا منفی دارد. بنابراین هر قدر که اعضای گروه اعزامیصدا و سیما انگیزه، نشاط و خلاقیت بیشتری داشته باشند، کار آن ها برای حج دارای آثار و برکات بیشتری خواهد بود.

فرهنگ سازی در حج، مسئله مهمی است و باید هنر لازم را به کار بگیرید تاصحنه های پرجاذبه و سازنده حج به شکل مناسبی به داخل کشور منتقل شود و مردم بتوانند از آثار معنوی حج بهره مند شوند.

تنوع دادن به فعالیت های خبری و تصویری را در دستور کار خودتان قرار دهید و به روشهای مختلف تلاش کنید تا جاذبه های معنوی حج را به فکر و ذهن و روح دیگران منتقل کنید.

امسال سال انسجام اسلامی است و باید در حج در قله این حرکت قرار بگیریم و این موضوع به گونه های مختلف در برنامه هایصدا و سیما دیده شود.

در آستانه انتخابات هستیم و تلاش کنید تا فضای معنوی حج به فضای انتخابات گره بخورد و حاصل کار هم این باشد که انتخابات با شکوه بیشتر و با کمترین تنش ممکن برگزار شود.

زمزمه های تحریم وجود دارد و استکبار درصدد توطئه برای ایجاد مشکل برای ایران است. بنابراین از فضای حج و با استمداد از معنویت حج باید برای خنثی کردن

این توطئه استفاده کنیم.

ثبت و ضبط دیدگاه های مسلمانان سایر کشورها که به بعثه مراجعه می کنند، خیلی مهم است. حساسیت های دولت عربستان را در هنگام پخش باید لحاظ کنید و در این زمینه با معاونت بین الملل نیز همکاری داشته باشید.

دیدگاه های شخصیت های خارجی به ویژه در ارتباط با انسجام اسلامی و نقش انقلاب اسلامی در این زمینه خیلی مفید است و برنامه سازی در این خصوص را در دستور کار خودتان قرار دهید.

وجود مبارک حضرت ولی عصر [در حج وبه ویژه در عرفات زنده و حاضر است و در ثبت و ضبط فضای معنوی عرفات، تلاش مجدانه ای به عمل آورید تا در موقعیت های مختلف از آن استفاده شود.

تجربیات سال های گذشته را ثبت کنید. باید یک دفترچه ثبت تجربیات داشته باشید که اگر در سال های قبل مشکلی یا موفقیتی برای یک خبرنگار وجود داشته، ثبت شده باشد و در سال های بعد بتوان از این تجارب استفاده کرد. اگر این تجارب ثبت و استفاده شود، این طور نخواهد شد که خبرنگار را دستبند و پابند بزنند.

شما در ثبت و ضبط و پخش هرآنچه که مربوط به ایران است، آزاد هستید، اما در پخش خبرهایی که حکومت عربستان را حساس می کند، از مشورت و تجربه اعضای بعثه استفاده کنید.

صداوسیما می تواند یک کتاب مصور از حج چاپ و در نمایشگاه حج ارائه کند. در این کتاب می توانید، بدون رعایت ملاحظات خاص، عکس ها را بیاورید.

حافظان و قاریان ممتاز بین المللی در بعثه جمهوری اسلامی ایران

آیین معنوی شبی با قرآن و ولایت، با شرکت جمعی از حافظان و قاریان ممتاز بین المللی در مدینه منوره برگزار شد. در این محفل انس که از سوی بعثه رهبری در

محل این بعثه برگزار شد، محمد عمرالجعادی از کشور مراکش، دکتر رضا دیانت حافظ کل قرآن و مسعود گرجی نفر اول مسابقات مالزی از کشورمان به تلاوت قرآن پرداختند.

در ادامه برنامه گروه همخوانی قرآن کاروان نور، اعزامی از کشورمان بهصورت دسته جمعی برنامه اجرا کردند.

آیت الله محمد محمدی ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج کشورمان به همراه دست اندرکاران بعثه مقام معظم رهبری و جمعی از زائران و علاقه مندان به قرآن در این مراسم معنوی و قرآنی شرکت داشتند.

همچنین همزمان با این مراسم، مسابقه فرهنگ قرآنی در قالب پنج سؤال مکتوب قرآنی برگزار شد. سه تن از شرکت کنندگان به نام هایصدیقه رضایی و فلور محمدی از اصفهان و مرتضی سلطان محمدی از تهران به عنوان نفرات برگزیده مسابقه انتخاب و هدایای متبرکه به آنان اهدا شد.

چهاردهم آذر/ بیست وچهارم ذی قعده

دیدار اعضای بعثه تاجیکستان با آقای ری شهری

اعضای بعثه تاجیکستان به ریاست آقای حاجی اسماعیل پورمحمدزاده ظهر روز چهارشنبه (چهاردهم آذر) به دعوت بعثه مقام معظم رهبری با آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج دیدار کردند.

در ابتدای این دیدار، آقایان پور محمدزاده و ری شهری به معرفی اعضای هیأت همراه خود پرداختند و سپس امیرالحاج جمهوری اسلامی ایران در سخنان کوتاهی به میهمانان تاجیک خیر مقدم گفت و تاجیکستان را کشور دوست، همزبان و برادر ایران خواند.

وی به سابقه روابط عمیق تاریخی و فرهنگی بین دو کشور اشاره کرد و خواستار تقویت هرچه بیشتر روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان دو ملت مسلمان ایران و تاجیکستان شد.

آقای ری شهری سفر چند سال پیش خود به تاجیکستان را بسیار خاطره انگیز توصیف کرد و گفت که علاقه وافر مردم تاجیک به حافظ، احساس نزدیکی زیادی را در ایرانیان نسبت به مردم تاجیکستان بوجود می آورد.

وی ایام حج را فرصتی مناسب برای نزدیک تر شدن مسلمانان به یکدیگر دانست و افزود: امسال را رهبر معظم انقلاب اسلامی، سال انسجام اسلامی نامیده اند و تلاش خواهیم کرد تا همکاری های خود را با سایر مسلمانان افزایش دهیم وصفوف خود را

به هم نزدیک تر کنیم؛ زیرا امت اسلام از منافع آن بهره مند خواهند شد.

وی به تلاش مشترک و یکپارچه دشمنان اسلام برای ضربه زدن به اساس اسلام اشاره کرد و جسارت به ساحت مقدس رسول گرامی اسلام (ص) را در برخی از رسانه های غربی نمونه روشنی از این نوع تلاش ها دانست.

آقای ری شهری اظهار امیدواری کرد که با اهتمام و همکاری مشترک مسلمانان، ارزش های اسلامی در همه نقاط عالم بهصورت برجسته و شاخص، ریشه دار شود.

وی گفت: مسلمانان وظیفه دارند برای حاکمیت اسلام بر جهان زمینه سازی کنند و ایام حج فرصت مغتنمی برای نزدیکی دل ها به یکدیگر است؛ زیرا در این زمان دل های مسلمانان بیش از هر زمان دیگری آکنده ازصفا و پاکی و روشنی است.

نماینده ولی فقیه در پایان سخنانش اظهار امیدواری کرد که حجاج بیت الله الحرام با بهره گیری از نورانیت و برکات حج، بتوانند با تلاش مضاعف، ارزش های اسلامی را در بازگشت به میهن خود، احیا کنند.

در این دیدار، آقای پورمحمدزاده رییس بعثه تاجیکستان نیز در سخنانی گفت: مردم تاجیکستان به دوستی با حافظ و میرزا بیدل دهلوی، افتخار می کنند و به آن می بالند و پیشتر، اشعار و غزلیات خواجه حافظ شیرازی در برنامه های درسی تاجیکستان قرار داشت و اکنون نیز به ما درس زندگی می دهد.

وی به حضور 5 هزار زائر تاجیک در حج امسال اشاره کرد و گفت: مردم ایران و تاجیکستان دارای تاریخ و فرهنگ مشترک هستند و ما خراسان بزرگ را به یاد می آوریم که زمانی بزرگ تر از نیمی از جهان بود و وطن مشترک مردم ایران و تاجیک محسوب می شد.

وی خود را حافظ کل قرآن کریم معرفی کرد و در پایان گفت: محدثان بزرگ فارسی زبان جزو مفاخر جهان اسلام هستند و امروز در بسیاری از کشورهای مسلمان به دستاوردهای تحقیقی این دسته از محدثان استناد می شود.

پس از این دیدار، اعضای بعثه تاجیکستان ناهار را میهمان بعثه مقام معظم رهبری بودند.

بازدید از آشپزخانه های مرکزی

عصر روز چهارشنبه (چهاردهم آذر) آیت الله ری شهری امیرالحاج جمهوری اسلامی ایران از دو آشپزخانه مرکزی در مدینه منوره که در امر طبخ غذا برای زائران ایرانی فعالیت می کنند، بازدید به عمل آورد.

نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج در این بازدید از بخش های مختلف این دو آشپزخانه بازدید کرد و از نزدیک در جریان چگونگی طبخ غذا و رعایت مسائل بهداشتی در این زمینه قرار گرفت.

مسئولان بخش های مختلف این آشپزخانه گزارش های مربوط به برنامه غذایی زائران و مراحل مختلف انجام فعالیت ها تا انتقال غذاهای طبخ شده به هتل های محل استقرار زائران ایرانی را به آقای ری شهری توضیح دادند.

امیرالحاج جمهوری اسلامی ایران در پایان این بازدید در گفت وگویی کوتاه با خبرنگاران، وضعیت بهداشتی این دو آشپزخانه را خوب توصیف کرد و گفت که شرایط طبخ غذا در آشپزخانه های مرکزی بسیار خوب و قابل تقدیر است و از مسئولان ذی ربط خواست تا زمانبندی تحویل غذا به زائران را به گونه ای برنامه ریزی کنند که غذاها با کیفیت مطلوب به دست زائران برسد.

در این بازید رییس ستاد حج در مدینه منوره و همچنین مسئول واحد ارزشیابی بعثه مقام معظم رهبری، آقای ری شهری را همراهی می کردند.

حضور سرپرست حجاج ایرانی در بعثه مراجع عظام تقلید

در پاسخ به حضور بعثه های اعزامی مراجع محترم تقلید به حج در بعثه مقام معظم رهبری، آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران ایرانی خانه خدا، همراه با چند نفر از علما و مسئولان بعثه مقام معظم رهبری، طی ساعاتصبح تا ظهر روز چهارشنبه از بعثه های مختلف مراجع تقلید بازدید کرد.

این بازدیدها که بیش از سه ساعت به طول انجامید، از بعثه های حضرات آیات عظام: مکارم شیرازی، سیستانی، وحید خراسانی، شاهرودی، شبیری زنجانی، عزالدین

زنجانی، سیدسعید حکیم، محمد اسحاق فیاض، بهجت، حائری،صانعی، نوری همدانی،صافی گلپایگانی، موسوی اردبیلی و سبحانی انجام شد.

طی این بازدیدها، مسائل مختلفی درباره مناسک حج از جمله در خصوص شرایط جدیدی که با اجرای طرح توسعه مسعی بوجود آمده است، مطرح و دیدگاه ها و فتاوای مختلف در این زمینه مورد گفت وگو قرار گرفت و آخرین اطلاعات دریافتی از مکه مکرمه در ارتباط با ادامه وضعیت سابق در مسعی به اطلاع مسئولان بعثه ها رسید.

آیت الله ری شهری در این بازدیدها، ضمن دعا برای برگزاری هرچه باشکوه تر حج ابراهیمی، سلامتی و طول عمر مراجع محترم تقلید را از خداوند متعال مسئلت کرد.

همایش اهل سنت

همایش اهل سنت با محوریت اتحاد ملی و انسجام اسلامی در مدینه منوره برگزار شد. در این همایش که جمع کثیری از زائران اهل سنت حضور داشتند، خطیب بعثه رهبری طی سخنانی وحدت و انسجام مسلمین را عامل گسترش و توسعه اسلام دانست. حجت الاسلام والمسلمین راشد یزدی، به گسترش روز افزون اسلام در دنیا اشاره کرد و گفت: امروز دنیا تشنه اسلام است و مسلمانان باید با حفظ یکپارچگی و بیان ویژگی های اسلام ناب محمدی (ص) جهانیان را هر چه بیشتر با اسلام آشنا کنند و نیازهای آنان را پاسخگو باشند. وی افزود: اگر جهانیان که تشنه اسلام هستند تفرقه را در بین مسلمانان ببینند از گرایش آنان به اسلام کاسته خواهد شد و این گناه محسوب می شود.

خطیب بعثه رهبری از وحدت مسلمانان به عنوان ضرورت دنیای اسلام یاد کرد و گفت: اگر مسلمانان وحدت داشته باشند، پیامبر اعظم (ص) مسرور می شوند و اختلاف بین مسلمین موجب حزن ایشان می گردد. وی با تأکید بر این که مسلمانان باید در غم و شادی یکدیگر شریک باشند، گفت: امروز گوش شنوا برای شنیدن پیام اسلام دردنیا وجود دارد ولی متاسفانه زبان گویا برای رساندن پیام اسلام کمتر است.

گفتنی است که همایش گروه های مختلف زائران کشورمان به طور روزانه ازسوی بعثه مقام معظم رهبری در مدینه منوره برگزار می شود.

پانزدهم آذر/ بیست وپنجم ذی قعده

همایش زن و انسجام اسلامی

همایش «زن و انسجام اسلامی» روز 15 آذر با حضورصدها نفر از زنان فرهیخ- ه مسلمان از کشورهای اسلامی در محل بعثه مقام معظم رهبری در مکه مکرمه برگزار شد. هدف از این گردهمایی، بررسی و تبیین نقش زن مسلمان در تحقق انسجام اسلامی بود.

محورهای همایش مذکور عبارت اند از:

در این همایش، افزون بر نماینده ولی فقیه در امور حج، هشت تن از محققان و کارشناسان امور زن و خانواده سخنرانی کردند. به این شرح:

خانم هدی عبدالحمید از کشور بحرین؛

خانم دکتر احلام احسن العلی از کشور سودان؛

خانم زینب از کشور آلمان؛

حسن رحیم پور ازغدی از ایران؛

خانم انور ریحانه از کشور پاکستان؛

خانم سمیره الموسوی، نماینده مجلس عراق؛

خانم امیرهصالح از کشور سودان؛

خانم مشکین فام، عضو هیأت علمی دانشگاه الزهراء و عضو هیأت علمی بعثه مقام معظم رهبری.

سخنرانی ها به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی ایراد گردید و خلاصه ای از آن ها به این قرار است:

نماینده ولی فقیه و سرپرست زائران ایرانی در این همایش، گفت: کشورهای اسلامی از استعدادهای فراوانی در زمینه های مختلف مادی و معنوی برخوردارند که اگر دست به دست هم دهند، می توانند همه مشکلات خود را حل کنند. وی، نقش حج را در سازندگی و تکامل معنوی انسان با معیارهای مادی قابل سنجش ندانست و گفت: نخستین بهره و برکت حج این است که انسان را به نور مطلق کهصاحب کعبه است، نزدیک می کند، شیرینی یاد خدا را در کام میهمانان او می ریزد، او را از نظر معنوی متحوّل می کند و بدین سان اخلاق و رفتار او را دگرگون می سازد و سعادت و خوشبختی دنیا و آخرت را برای او رقم می زند. نقش حج، منحصر به منافع و برکات فردی نیست. حج از منظر قرآن کریم، قیاماً للناس است که می تواند منافع مادی و معنوی جوامع مسلمان و امت اسلامی را تأمین کند.

وی با طرح این سؤال که «حج چگونه می تواند منافع جوامع اسلامی را تأمین کند و بانوان حج گزار در این زمینه چه نقشی می توانند ایفا کنند؟» گفت: برای پاسخ به این سؤال باید مشکلات امروز جوامع اسلامی را شناسایی و راه حل رفع این مشکلات را جست وجو کرد. امروز، جوامع اسلامی با چالش های مختلفی از نظر فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مواجه است، ولی مهم ترین چالش امت اسلامی، مصایب مردم مظلوم فلسطین، عراق، افغانستان و لبنان است.

نماینده ولی فقیه با ذکر روایتی از امامصادق (ع) گفت: پاداش حج مقبول، با همه اهمیت آن که بالاتر از همه ارزش های مادی است، در برابر گره گشایی از مشکل یک

مسلمان، کوچک است. بنابراین پاداش گره گشایی از مشکلات یک جمعیت مسلمان اصولًا فوق همه محاسبات خواهد بود.

سرپرست زائران ایرانی تنها مانع بزرگ بهره گیری از امکانات و استعدادهای جهان اسلام را تفرقه و اختلاف دانست و گفت: دشمنان اسلام که بهترین راه تأمین منافع و مطامع خود را تفرقه میان مسلمانان می بینند، با دسیسه های گوناگون تلاش می کنند تا بین آنان اختلاف بیندازند.

وی افزود: با توجه به این که به تازگی تلاش های دشمنان اسلام شدت گرفته است، مقام معظم رهبری سال جاری را سال اتحاد ملی و انسجام اسلامی نامیده اند و موسم حج بهترین فرصت برای نزدیک شدن جوامع اسلامی به یکدیگر و تحقق وحدت کلمه امت اسلام است. ایشان با تشریح نقش زنان در ایجاد انسجام اسلامی در جهان اسلام گفت: از نگاه مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای حساس ترین، ظریف ترین، ماندگارترین و مؤثرترین نقش ها در حرکت تاریخ انسان به سوی تکامل، بر عهده زنان است. زیرا زنان نیمی از مسلمانان جهان را تشکیل می دهند، زنان نخبه و فرهیخته می توانند نقش ویژه ای در ایجاد انسجام اسلامی در جهان اسلام داشته باشند.

نماینده ولی فقیه در پایان ابراز امیدواری کرد خواهران مسلمان زائر خانه خدا با بهره گیری از نورانیت حج به منظور خودسازی و تحکیم بنیان خانواده ها، در مقابل توطئه های دشمنان اسلام، احساس مسئولیت کنند و با نقش آفرینی در وحدت کلمه امت اسلامی، زمینه را برای تحقق وعده قرآن کریم در مورد جهانی شدن اسلام فراهم سازند.

همچنین در این همایش، یازده تن از اساتید زن از کشورهای سودان، پاکستان، عراق، آلمان، تاجیکستان، آلمان و بحرین پیرامون نقش آنان در انسجام خانواده و انسجام اجتماع سخنرانی کردند.

خانم دکتر مشکین فام سهم زنان را در بازگشت به تمدن اسلامی بسیار زیاد دانست و گفت: باید شرایطی را فراهم کنیم تا مطابق آموزه های قرآن کریم زنان ما بتوانند فرزندانی را تربیت کنند که منشأ احیای نفوس باشند. وی افزود: خانواده اسلامی از دیدگاه اسلام ناب محمدی، خانواده ای بدون تعصب، به دور از خرافه و به دور از تسلط یک جنس بر جنس دیگر است.

دکتر احلام از سودان نیز عصر کنونی را عصر زنان نامید و گفت: زنان ایرانی و سودانی پیشقراولان حرکت جدید برای احیای تمدن اسلامی در عرصه نقش زن در تربیت خانواده اند.

وی گفت: همان گونه که پیامبر اسلام (ص) تأکید فرموده اند باید به زنان توجه کرد؛ زیرا زن محور رشد و سازنده نسل آینده است.

هدی عبدالرحمن از بحرین نیز پیرامون چالش های پیش روی زنان در دنیای کنونی سخنانی ایراد کرد. وی با ارائه پیشنهادهایی مبنی بر ارائه الگوی مناسب از زن مسلمان، برگزاری جلسات مشترک بین زنان در کشورهای اسلامی را به منظور ایجاد پویایی زنان و اجرای برنامه های تشویقی برای فراگیر کردن حجاب و نیز رشد اخلاق اسلامی در خانواده و جامعه، از وظایف نخبگان و فعالان زن در کشورهای اسلامی برشمرد. همچنین افزود: برپایی جلسات مشترک بین همه مسلمانان اعم از کشورهای عربی و غیر عربی تنها راه تبادل افکار برای ایجاد انسجام است.

خانم زینب از آلمان نیز با اشاره به حکومت جهانی امام زمان [گفت: چشم مسلمانان در اروپا به اسلام و جمهوری اسلامی است؛ بیایید اختلاف ها را کنار بگذاریم؛ زیرا ما مطمئن هستیم درآینده تمام دنیا به ما خواهند پیوست.

خانم نانو نساء علی محمد از تاجیکستان نیز اشعاری را قرائت کرد.

در این همایش، زنان فرهیخته ای از کشورهای سودان، فلسطین، پاکستان، تاجیکستان، بحرین، عربستان، افغانستان، کنگو و قطر مقالاتی ارائه کردند که به دلیل

کمبود وقت موفق به قرائت آن نشدند. بنا است تمام مقالات ارائه شده، در لوح فشرده ای آماده و در اختیار شرکت کنندگان قرار گیرد.

حواشی دعای کمیل دوم در مدینه اول

از ساعات اولیهصبح، گروهای مختلف، خود را برای برگزاری منظم و پرشکوه دعای کمیل در کنار حرم پر نور نبوی و بارگاه ائمه بقیع آماده کردند.

بر اساس برنامه ریزی هایصورت گرفته، از هر کاروان تعدادی از زائران داوطلب برای ایجاد نظم در برگزاری این دعا انتخاب شدند.

انتظامات زائران ایرانی در کنار مأموران پلیس عربستان، حجاج را به محل برگزاری مراسم راهنمایی می کردند.

نیروهای امنیتی از ورود زائران غیر ایرانی جلوگیری می کردند.

ساعتی پیش از آغاز مراسم، زائران ایرانی خود را به محل برگزاری مراسم می رساندند.

دقایقی پیش از ساعت ده شب، نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی و رییس سازمان حج و زیارت در معیت هیأت همراه از محل بعثه به طرف محل برگزاری دعای کمیل حرکت کرده و راس ساعت 10 دعا با قرائت آیاتی از کلام الله مجید آغاز شد.

قرائت دعای کمیل با لحن دلنشین عربی توجه شنوندگان عرب زبان را جلب می کرد.

دعای نوربخش کمیل پس از یک ساعت با دعای سرپرست حجاج ایرانی به پایان رسید.

آیت الله ری شهری در بخشی از دعای پایانی خود که به زبان عربی بود، برای نابودی دشمنان اسلام و پیروزی برادران مسلمان در کشور فلسطین، لبنان، عراق، فلسطین و سراسر جهان دعا کرد.

پس از اعلام پایان رسمی مراسم، مجری برنامه از زائران ایرانی درخواست کرد به

هنگام حرکت به سوی محل اسکان، از هرگونه شعار وصلوات خودداری نمایند.

پس از اتمام مراسم، چند نفر از زائران ایرانی به طرفصفوف نیروهای امنیتی مسلح رفته و یک بسته شکلات به آنان تعارف کردند و با این کار خود اخلاق دینی و ادب ایرانی را به نمایش گذاشتند.

با تلاش دست اندرکارانصداوسیما مراسم دعای کمیل در کمترین زمان ممکن به ایران ارسال و از شبکه دو سیما پخش شد.

شرکت کنندگان در مراسم هنگام ترک تدریجی محل برگزاری دعای کمیل به احترام این مکان مقدس اقدام به پاکساری محوطه و جمع آوری زباله ها کردند.

در انتهای مراسم نیز مجری ضمن تقدیر از شرکت کنندگان از همکاری مقامات و مسئولان و نیروهای انتظامی عربستان سعودی و دست اندرکاران مسجدالنبی (ص) در برگزاری این مراسم پرفیض به زبان عربی قدردانی کرد.

گروه بندی زائران ایرانی برای ادای مناسک حج

طبق اعلام رسانه های عربستان، شش کارگروه برای برنامه ریزی مناسک حج زائران ایرانی تشکیل شده که در آن نمایندگان وزارت حج، سازمان اطلاعات، وزارت امور شهرداری و روستایی، دستگاه های مربوطه و تعدادی از کارشناسان و متخصصان شرکت دارند و درباره گروه بندی حجاج ایرانی جهت ادای مناسک حج در پل جمرات برنامه ریزی می کنند.

در این کارگروه ها بر اهمیت اطلاع رسانی به حجاج و توجه دادن آن ها به زمانبندی رمی جمرات و آشنایی به امور و تغییرات جدید در پل جمرات تأکید شد.

دکتر کلال، رییس هیأت مدیره مؤسسه طواف دهندگان حجاج ایرانی، با تأکید بر انجام دقیق برنامه ریزی انجام مناسک حجاج ایرانی بر اهمیت اطلاع رسانی به حجاج تأکید کرد و گفت: در سال جاری پیامک هایی به زبان های مختلف از جمله زبان فارسی از طریق شبکه های تلفن همراه" الجوال" و" موبایلی" برای حجاج ارسال خواهد

شد. همچنین بروشورهایی برای اطلاع رسانی به حجاج ایرانی منتشر و در مکه مکرمه و مشاعر مقدس توزیع خواهد شد که در آن شیوه حرکت به سمت مکان رمی جمرات و موضوع زمانبندی اعلام شده است.

قطب افزود: روزهای سوم و چهارم ذی الحجه نشستی با شرکت تن از رؤسای کاروان های حجاج ایرانی برگزار می شود که در آن برنامه مناسک و اطلاع رسانی به رؤسای کاروان ها و اهمیت التزام به زمانبندی توضیح داده خواهد شد.

مؤسسات طواف دهندگان حجاج، مسئولیت سازماندهی امور مناسک حج زائران هر کشور را در مشاعر مقدسه بر عهده دارند.

پایان صدور ویزا برای زائران

عربستان امسال بیش از یک و نیم میلیون ویزای حجصادر کرد. معاون وزیر امور خارجه عربستان در امور کنسولی گفت: امسال یک میلیون و هزار و ویزای حج ازسوی سفارتخانه ها و کنسولگری های عربستان برای زائران خانه خداصادر شده است.

عملیاتصدور روادید روز ذی القعده رسماً پایان یافت. اندونزی با هزار و ویزا و آرژانتین با ویزا به ترتیب بیشترین و کمترین کشورها در اخذ ویزای حج در سال جاری هستند. امسال برای اولین بار تعداد هزار ویزا برای زائران چینیصادر شده است.

دحو الارض

بیست و پنجم ماه ذوالقعده، روزی است که خداوند با نظر به کره زمین، به جهان خاکی حیات بخشید. از این روز، بخش هایی از کره زمین- که سراسر آب بود- شروع به خشک شدن نمود تا کم کم به شکل ربع مسکون امروزین درآمد. مطابق روایات،

اولین نقطه ای که از زیر آب سر برآورد، مکان کعبه شریف و بیت الله الحرام بود. به نظر برخی از مفسران، آیه 30 سوره نازعات (وَ الأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها) به همین واقعه اشاره دارد.

گذشته از واقعه دحوالارض، رویدادهای دیگری نیز در این روز رخ داده اند؛ از جمله:

میلاد شیخ الانبیاء حضرت ابراهیم علی نبینا و آله و علیه السلام؛

میلاد حضرت عیسی مسیح علیه السلام؛

خروج رسول اکرم (ص) از مدینه به همراه هزاران حاجی به سوی مکه، به قصد حجه الوداع. در این سفر وجود مقدس حضرت زهرا 3 و نیز تمامی همسران پیامبر (ص) نیز ایشان را همراهی می کردند؛

در روایتی نیز آمده است که حضرت قائم [در همین روز قیام خواهد کرد.

شانزدهم آذر/ بیست وششم ذی قعده

زمزمه دعای ندبه در مسجد الحرام

زائران ایرانی خانه خدا (مدینه بعد)، با زمزمه دعای ندبه در مکه مکرّمه، تعجیل در ظهور خورشید تابناک کعبه و یگانه منجی عالم بشریت را از خدای بزرگ مسئلت کردند. این زائران که بهصورت فردی و گروهی از سحرگاه جمعه 16 آذرماه، در مسجدالحرام حضور یافتند، برای سلامتی بقیه الله الاعظم (ارواحنا فداه) و تعجیل در ظهور ایشان دعا کردند. شور و حال این زائران هنگام قرائت این دعای شریف وصف ناپذیر است.

دیدار وزیر اطلاعات با سرپرست حجاج

حجت الاسلام و المسلمین غلامحسین محسنی اژه ای وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران عصر روز جمعه در سر راه خود به ریاض، جهت شرکت در کنفرانس بین المللی فناوری اطلاعات و امنیت ملی، در مدینه منوره با آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج دیدار و گفت وگو کرد.

در این دیدار علاوه بر همراهان آقای اژه ای، سفیر جمهوری اسلامی ایران در ریاض، آقایان قاضی عسکر، عرب و آخوند زاده معاونان آموزش و پژوهش، نظارت و برنامه ریزی و ارزشیابی و اجرایی بعثه مقام معظم رهبری نیز حضور داشتند.

آقایان اژه ای و ری شهری در این ملاقات، درباره مسائل مختلف با یکدیگر گفت وگو کردند.

وزیر اطلاعات جمهوری اسلامی ایران پس از این ملاقات برای عزیمت به ریاض، عازم فرودگاه شد.

وی در اظهارات کوتاهی با خبرنگاران، روابط دو کشور ایران و عربستان سعودی را خوب توصیف کرد و گفت که با رایزنی هایصورت گرفته، مقامات عربستان سعودی اطمینان داده اند که امسال زائران، مناسک حج را با آرامش و اطمینان کامل انجام خواهند داد.

نخستین کنفرانس بین المللی فن آوری اطلاعات و امنیت ملی روز شنبه با حضور یکهزار و هفتصد شخصیت داخلی و خارجی در ریاض پایتخت عربستان سعودی برگزار می شود.

این کنفرانس چهار روزه به ریاست سلطان بن عبدالعزیز، ولیعهد و وزیردفاع و هوانوردی عربستان برگزار می شود.

هفدهم آذر/ بیست وهفتم ذی قعده

رییس بعثه مقام معظم رهبری رهسپار مکه شد

آیت الله ری شهری روز هفدهم آذرماه سال جاری، رهسپار مکه مکرمه شد.

آیت الله ری شهری بامداد امروز وارد مکه شد و اعمال عمره تمتع را در مسجدالحرام به جای آورد.

اولین جلسه شورای هماهنگی بعثه مقام معظم رهبری در مکه

اولین جلسه شورای هماهنگی بعثه مقام معظم رهبری در مکه مکرمه عصر روز شنبه، در اولین روز از ورود نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج به شهر مکه تشکیل شد.

در این جلسه که با تلاوت آیاتی چند از کلام الله مجید از سوی آقای سلیمی تشکیل شد، در آغاز، آقای حبیبی تنها، گزارشی از فعالیت های ستاد حج را ارائه کرد و طی آن گفت: هتل دارهادی که امسال برای اولین بار افتتاح شده است، مساحتی بالغ بر 82 هزار مترمربع بنا در سه برج مستقل را شامل می شود. سالن اجتماعات آن با استفاده از 42 دستگاه تلویزیون مداربسته تجهیزشده است. ظرفیت پارکینگ هتل 120 خودرو است. در برج 3 برای اسکان بعثه های مراجع محترم تقلید، اتاق هایی در نظر گرفته شده است. قسمت اداری بعثه در طبقه ای که مصلی در آنجا واقع شده است، دارای 34 اتاق است که هنوز کامل نیست و کار تجهیز آن به سرعت در حال انجام است و در مجموع

15 کاروان به استعداد 2500 نفر از زائران در یکی از سه ساختمان مستقر می شوند.

در ادامه این جلسه، آقای آخوندزاده معاون اجرایی بعثه مقام معظم رهبری به فعالیت های انجام شده برای راه اندازی قسمت های اداری استقرار یافته در حج اشاره کرد و گفت که دو هفته پیش با مشکلات زیادی مواجه بودیم؛ اما اینک با تلاش های انجام شده بسیاری از امور سامان یافته و نشریه زائر نیز با شمارگانی بسیار بیشتر از مدینه در مکه چاپ و توزیع می شود.

آقای خاکسار قهرودی رییس سازمان حج و زیارت نیز در سخنانی تأکید کرد که مالک ساختمان بسیار بیش از تعهدات خود برای ما کار کرده است که رقمی بالغ بر دو میلیون ریال سعودی را شامل می شود. هرگونه درخواستی در ارتباط با هتل باید از طریق آقای حبیبی تنها به مالک منتقل شود. برخی از مواد درخواستی ما از مالک ساختمان در همین روزها در حال انجام است. بنابراین لازم است هم اعضای بعثه مقام معظم رهبری و هم زائران مستقر در این ساختمان در نگهداری و بهره برداری از هتل نهایت دقت و مراقبت را به عمل آورند و کار به گونه ای نباشد که همکاری مالک با سازمان حج در ارتباط با دو زمین دیگر، با مشکل مواجه شود.

وی افزود: تنها مشکل موجود، مسئله حمل و نقل زائران است. برای حل این مشکل تدابیر جدیدی را به کار بسته ایم که انتقال خط 7 با ظرفیتی حدود یازده هزار نفر، به محل جدید از جمله این تدابیر است.

رییس سازمان حج به نگرانی هایی که در خصوص وضعیت آشپزخانه های مرکزی وجود داشت، اشاره کرد و گفت که با کنترل شدید به عمل آمده در این زمینه، نگرانی ها برطرف خواهد شد.

در ادامه جلسه، آقای ری شهری گفت: ما پیش بینی نمی کردیم که این ساختمان برای حج امسال آماده شود و معلوم است که زحمت زیادی برای راه اندازی آن کشیده اند و من از مالک ساختمان و مسئولان سازمان حج و بعثه که کارها را تا اینجا دنبال کرده اند تشکر می کنم.

وی افزود: همه ما شرعاً در حفظ و نگهداری این ساختمان مسئول هستیم و هیچ

کار تخریبی در هیچ نقطه ای از ساختمان بدون اجازهصاحب خانه نباید انجام شود. بنابراین باید این ساختمان سالم بماند و حفاظت از آن اولویت دارد.

نماینده ولی فقیه در زمینه تقسیم بندی اتاق های هتل بین واحدهای مختلف تأکید کرد که در این کار باید مطالعه شود که هر مکانی بر اساس نیاز واقعی در اختیار بخش های مختلف قرار گیرد.

آقای ری شهری در ادامه از گله مندی مسئولان اجرایی حج نسبت به منعکس نشدن برخی مسائل اجرایی در نشریه زائر خبر داد و گفت که این نشریه متعلق به بعثه نیست و باید نسبت به مسائل اجرایی نیز اطلاع رسانی کند و مسائلی مانند مسکن و حمل و نقل نیز جدی گرفته شود.

ایشان همچنین از آقای اسلامی فرد خواست تا نسبت به توجیه زائران ایرانی در خصوص جا به جایی بعثه مقام معظم رهبری، مصاحبه هایی را با افراد مسئول ترتیب دهد.

آقای قهرودی سپس گزارشی از وضعیت مسکن زائران ایرانی در مکه مکرمه و مشکلات مربوط به حمل و نقل آنان ارائه کرد و ضمن عالی توصیف کردن همکاری دولت عربستان با ایران در امر خدمت رسانی به حجاج گفت: ساخت و ساز مسکن اکنون در شرق مکه ادامه دارد و زائران به اجبار در این منطقه مستقر شده اند و ما نیز چاره ای جز اسکان حجاج خود در این محور را نداریم و البته هرچه به سمت حرم نزدیک تر باشیم بهتر است؛ زیرا اگر بتوانیم بخشی از زائران را در فاصله 1500 تا 2000 متری حرم مستقر کنیم، به میزان زیادی مشکل حمل و نقل برطرف خواهد شد اما این مسئله ما را در برابر یک تصمیم جدید قرار می دهد؛ زیرا هرچه به سمت حرم نزدیک تر برویم هزینه های اجازه نیز افزایش پیدا می کند؛ به طوری که به ازای هر زائر در هتل 5 ستاره دارهادی 2500 ریال پرداخت می کنیم، اما وقتی به سراغ هتل الجزیره پشت قبرستان ابوطالب می رویم به ازای هر زائر باید تا 4 هزار ریال سعودی بپردازیم.

آقای ری شهری در این خصوص گفت: کاری که برای مردم انجام می دهید، به درستی برای آن ها تبیین و تشریح کنید تا بدانند که وقتی پول اضافه تر پرداخت

می کنند،صرف چه خدماتی می شود.

سرپرست حجاج همچنین از همکاری بی نظیر دولت عربستان با ایران در امر حج اظهار خرسندی کرد و گفت: آقای حسینی سفیر جمهوری اسلامی ایران در عربستان انصافاً خیلی خوب کار می کند.

در این نشست آقای سلیمی گزارشی از شروع فعالیت های فرهنگی در بعثه مقام معظم رهبری از روز یکشنبه ارائه کرد و آقای ری شهری بر ضرورت رعایت مسائل حفاظتی به ویژه در بخش های مربوط به اهل سنت، بین الملل و بخش ویژه اجرایی تأکید کرد.

اینترنت رایگان برای زائران در بعثه مقام معظم رهبری

در پی درخواست بعضی از زائران بیت الله الحرام برای دسترسی به اینترنت، به دستور نماینده محترم ولی فقیه در امور حج و زیارت، مرکزی به این منظور در طبقه هم کف محل استقرار کاروان های زائران و بعثه مقام معظم رهبری در برج 3 فندق دارهادی راه اندازی شد. این مرکز از ساعت 8 تا 12 و 16 تا 18 بهصورت محدود آماده ارائه خدمت به زائران بیت الله الحرام است.

افتتاح محل جدید بعثه مقام معظم رهبری در مکه

محل جدید بعثه مقام معظم رهبری در منطقه عزیزیه مکه با حضور سرپرست حجاج ایرانی رسماً افتتاح شد. در حج امسال سه برج در منطقه عزیزیه به زائران ایرانی اختصاص یافته است. 80 درصد زائران ایرانی در مکه در منطقه عزیزیه این شهر مستقرند. بعثه مقام معظم رهبری در مکه، در یکی از سه برج هتل دارهادی استقرار یافته است.

هیجدهم آذر/ بیست وهشتم ذی قعده

دیدار سرزده از کاروان ها

آیت الله ری شهری نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی، شامگاه روز یکشنبه به طور سرزده در جمع زائران یکی از کاروان های حج در مکه مکرمه حضور یافت و از نزدیک با مسائل، مشکلات، خواسته ها و پیشنهادات آنان آشنا شد.

در این بازدید که آقایان خاکسار قهرودی، سلطانی شیرازی و عرب نیا، آقای ری شهری را همراهی می کردند، چند تن از زائران، مشکلات مربوط به رفت و آمد از محل اقامت تا بیت الله الحرام، متفاوت بودن شرایط اسکان زائران، نبود تلفن در اتاق ها، جدا بودن مردان از همسرانشان، توزیع مکرر مرغ آب پز و بی اطلاعی از برنامه های حضور در مکه مکرمه، توهین برخی عوامل سعودی به اعتقادات و مقدسات زائران ایرانی را مطرح کردند.

در این دیدار، خدمات پزشکی ارائه شده به زائران و همچنین کیفیت خوب برگزاری دعای کمیل در مدینه منوره مورد تشکر و قدردانی قرار گرفت.

برخی از زائران نیز از فشرده بودن جمعیت اسکان یافته در اتاق ها تا ده نفر در یک اتاق و کمبود حمام و دستشویی اظهار گله مندی کردند و گفتند که برای هر 25 نفر یک دستشویی و حمام آن هم بهصورت مشترک وجود دارد. همچنین از همزمانی برخی از پروازها با زمان اقامه نمازصبح اظهار ناخرسندی کردند. نیز پیشنهاد کردند که

برای زائران ایرانی لباس های یک دست مزین به پرچم جمهوری اسلامی ایران تدارک دیده شود تا حضور ایرانی ها بهصورت منظم تر و یکپارچه تر در حج به چشم آید.

در پاسخ به برخی از این موارد، آقای خاکسار قهرودی رییس سازمان حج و زیارت گفت: علی رغم همه برنامه ریزی ها، ما در تنگنا هستیم و این وضعیت در جلسات مختلف برای شما تشریح شده است. یکی از نگرانی های ما مربوط به حمل و نقل زائران بود که از شب گذشته ده درصد بار پل و تونل کم شده است و شب های دیگر قرار است 25 درصد از بار این مسیر کاسته شود که باعث سرعت در سرویس دهی خواهد شد و علاوه بر آن به طور متوسط هرروز ظرفیت اتوبوس ها 5 تا ده درصد افزایش خواهد یافت.

وی محل اسکان این کاروان را در مرتبه خوبی در مکه مکرمه توصیف کرد و گفت: ما در مجموع 231 خانه و هتل را در مکه مکرمه اجاره کرده ایم و ادعا می کنیم که به طور متوسط خدمات ما به زائران ایرانی از کیفیت بهتری نسبت به زائران سایر کشورها برخوردار است و معدل خدمات ما بالاتر از دیگر کشورها است.

وی در عین حال تأکید کرد که زبان ما به عذرخواهی باز است و پیشنهادات را هم می شنویم و می پذیریم.

رییس سازمان حج و زیارت گفت: برای هر 4 زائر یکصندلی خالی اختصاص داده ایم و تلاش مستمر ما بر این است که کار بهتری ارائه شود.

در این زمینه یکی از زائران مدعی شد که عدم مدیریتصحیح و فقدان نظارت باعث بوجود آمدن مشکل حمل و نقل زائران ایرانی و ایجاد بی نظمی شده است.

یک خانم زائر نیز از وجود خرافات و ضعف فرهنگی در میان برخی خانم های زائر اظهار ناخرسندی کرد و خواستار افزایش آموزش فرهنگی به زائران شد.

آیت الله ری شهری نیز در پایان این دیدار طی سخنانی گفت: مسئولان و دست اندرکاران بعثه و سازمان حج برای انجام کار و خدمت رسانی به زائران به حج آمده اند. ما برای انجام برنامه های حج نیازمند سالن هایی بودیم که حدود 5000 نفر را در خودش جای بدهد و 1200صندلی داشته باشد. به همین دلیل ناگزیر ازجست وجو برای یافتن

مکانی بودیم که هم نزدیک به محل استقرار زائران باشد و هم بتواند نیازهای ما را جواب بدهد.

امیرالحاج ایران خطاب به زائران این کاروان گفت: هدف ما از حضور در جمع شما، شنیدن خواسته ها و مشکلات از زبان خود شما بود و مواردی که مطرح شد مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. من شهادت می دهم که برادران شما در سازمان حج و زیارت همه تلاش خود را به کار گرفته اند تا شرایط مناسبی را برای دوران حضور شما در مکه و مدینه فراهم کنند اما یادمان باشد که ما در یک کشور دیگر هستیم و محدودیت هایی هم به ما تحمیل می شود که چاره ای جز کنار آمدن با آن ها نداریم. بنده از گذشته نسبت به زمان پروازها و همزمانی آن ها با وقت نماز حساس بودم و تذکر داده ام اما مشکل اینجاست که این پروازها را دولت عربستان هماهنگ می کند و ما ناگزیر هستیم که خودمان را با آن ها هماهنگ کنیم. ضمناً این نکته را هم به یاد داشته باشید که ارزش حج به تحمل سختی های آن است و مراقبت کنید که مبادا این فشارها باعث کاهش معنویت حج در شما شود.

آقای ری شهری همچنین با اتوبوس حامل زائران به سمت مسجد الحرام رفت و با زائران ایرانی نیز درباره مشکلات حمل و نقل گفت وگو کرد.

بازدید از پایانه حمل و نقل زائران ایرانی در مکه مکرمه

نماینده ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی، همراه آقای خاکسار قهرودی رییس سازمان حج و زیارت، یکشنبه شب در محل ایستگاه های انتقال زائران به حرم حضور یافت و از نزدیک بر نحوه ارائه خدمات حمل و نقل به زائران نظارت کرد.

در این بازدید آقای قهرودی جزئیات عملیات مربوط به حمل و نقل زائران را تشریح کرد و گفت که به ازای هر 4 زائر ایرانی یکصندلی در نظر گرفته شده است و اوج بار ترافیکی ایجاد شده از سوی زائران نیز به ساعات پس ازصرف شام تا ساعات 2 بعد از نیمه شب بازمی گردد

بخشی از زائران ایرانی در روزهای اخیر با مشکل ازدحام جمعیت در ایستگاه های

اتوبوس درون شهری در مسیر هتل ها و حرم مواجه بودند و به این دلیل نماینده ولی فقیه همراه با این گروه از زائران با اتوبوس راهی حرم شد تا از نزدیک مشکلات را بررسی کند. به گفته آقای قهرودی سال آینده با وجود هزینه بالای اجاره و گرانی هتل های اطراف مسجد الحرام، تعدادی از این هتل ها اجاره خواهد شد تا از ازدحام جمعیت در ایستگاه های اتوبوس کاسته شود. رییس سازمان حج و زیارت افزود: با تلاش 6 ماهه ایستگاه جدیدی به زائران ایرانی اختصاص یافته که تا حدودی در کاهش ازدحام زائران موثر خواهد بود.

همچنین تعدادی از زائران در داخل اتوبوس و ایستگاه های مسافرین با آیت الله ری شهری به گفت وگو پرداختند و از حضور ایشان در جمع زائران ابراز خرسندی کردند.

حج، انسجام اسلامی و بعثه مقام معظم رهبری

آیت الله مرتضی مقتدایی، نایب رییس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، با اشاره به نمود چشمگیر بعثه مقام معظم رهبری در مراسم حج گفت: چشم همه مسلمانانی که از اقصی نقاط جهان به مکه می آیند، به این بعثه است.

به گزارش خبرگزاری ایکنا وی گفت: حجاج با شرکت در برنامه های بعثه مقام معظم رهبری که در راستای وحدت و انسجام اسلامی است، در واقع دیداری با ایشان دارند. عضو شورای عالی حوزه علمیه، حج و انجام برنامه های مختلف در بعثه مقام معظم رهبری را بهترین فرصت برای آمادگی امت های اسلامی در سراسر دنیا و آشنا شدن آن ها با موضوع انسجام اسلامی که ضرورت زمان است، عنوان کرد.

مقتدایی تأکید کرد: آیت الله ری شهری نیز به این موارد توجه دارند و اعلام کرده اندکه انسجام اسلامی، محور و موضوع اصلی برنامه های آن ها در حج است و امیدواریم در این جلسات، مسلمانان به آشنایی لازم جهت تحقق انسجام اسلامی دست یابند. آیت الله مقتدایی در پاسخ به این سؤال که اصل برائت از مشرکان، تا کی در سیاست خارجی دولت های اسلامی نمود و جلوه دارد، خاطرنشان کرد: برائت از