مشخصات کتاب

سرشناسه : عبدالوهابی، مرتضی، ۱۳۵۱-

عنوان و نام پدیدآور : چوپان، گنج، خدا / مرتضی عبدالوهابی.

مشخصات نشر : تهران : مشعر ، ۱۳۸۸.

مشخصات ظاهری : ۱۳۷ ص.

شابک : ۱۰۰۰۰ریال : 978-964-540-197-7

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

یادداشت : کتابنامه: ص. ۱۳۷.

موضوع : ابن تیمیه، احمدبن عبدالحلیم ، ۶۶۱ - ۷۲۸ق. -- نقد و تفسیر -- داستان

موضوع : داستان های فارسی -- قرن ۱۴

موضوع : شیعه -- دفاعیه ها و ردیه ها-- داستان

موضوع : وهابیه -- عقاید -- داستان

رده بندی کنگره : PIR۸۱۴۸/ب۴۶چ۹ ۱۳۸۸

رده بندی دیویی : ۸فا۳/۶۲

شماره کتابشناسی ملی : ۱۸۳۶۷۰۵

پیش گفتار

کتاب حاضر نوشته آقای مرتضی عبدالوهابی است که افکار ابن تیمیه را در قالب داستان بلند نقد نموده است.

«ابوالعباس» احمد بن عبدالحلیم معروف به ابن تیمیه، از علمای حنبلی است که در 728 ه. ق درگذشت. وی چون عقاید و آرایی برخلاف معتقدات عموم فرقه های اسلامی اظهار می داشت؛ پیوسته مورد مخالفت علما قرار می گرفت. به عقیده محققین همین عقاید ابن تیمیه بعدها اساس اعتقادات وهابیان گردید.

وقتی ابن تیمیه عقاید خود را آشکار ساخت و در این زمینه کتاب هایی منتشر نمود؛ از طرف علمای اسلام اعم از شیعه و سنّی مورد مخالفت قرار گرفت. غائله ابن تیمیه با مرگ او در سال 728 ه. ق در زندان

شام فروکش کرد. اگرچه شاگرد معروف او «ابن قیم» به ترویج افکار استاد خود پرداخت ولی دیگر اثری از افکار و آرای او باقی نماند. تا آن گاه که «محمد بن عبدالوهاب» تحت تأثیر افکار ابن تیمیه قرار گرفت و آل سعود برای تحکیم پایه های امارت خود به حمایت از او برخاستند و به دنبال تعصب های خشک و متأسفانه به نام توحید، سیل خون تحت عنوان جهاد با کافران و مشرکان به راه افتاد و هزاران مرد و زن و کودک مسلمان قربانی آن شدند. فتنه ای که تا به امروز اثرات معذّب آن دامنگیر جوامع اسلامی است.

با توجه به تبلیغات گسترده و هجمه های فکری که به خصوص در سال های اخیر از جانب سلفی ها و فرقه وهابیت جهت ضربه زدن به مبانی تشیع و ایجاد شک و شبهه در بین جوانان میهن اسلامی- ایران- و مهد تشیع صورت گرفته؛ مرکز تحقیقات حج وابسته به بعثه مقام معظم رهبری بر خود فرض می داند ضمن استفاده از قالب های ادبی از جمله داستان به رد شبهات و نقد افکار مخالفان تشیع و اهل بیت: بپردازد.

داستان «چوپان، گنج، خدا» که در همین راستا به نگارش درآمده، به محضر تمامی ره پویان حق و حقیقت تقدیم می گردد.

چوپان

صبح زود پیش از طلوع آفتاب گله ارباب را به دامنه کوه اتنا برد، گوسفندان در سبزه زار مشغول چرا شدند. روی تخته سنگی نشست، اطرافش پر از گل های زرد بود؛ انبوه درختان بادام غرق در شکوفه بودند. بهار با تمام زیبایی هایش از راه رسیده بود؛ نی لبکش را درآورد. هنگام ظهر سفره کوچکش را باز کرد، بوی نان تازه در فضا پیچید، کنار نان ها ظرفی پر از زیتون بود؛ ناهارش را خورد. روی تخته سنگی ایستاد، بندر تائورمینا با خانه های سنگی کوچک و کوچه های پیچ در پیچ از دور پیدا بود. نزدیک غروب گله را جمع کرد، باید زودتر برمی گشت. بین راه پیرمرد را دید که بیرون کلبه ایستاده بود، خورشید پشت کوه های اپنین پنهان شد. وقتی به دهکده رسید زن ها و دخترها بزها را گوشه پرچین جمع کردند و مشغول دوشیدن شیر شدند، به طرف آن ها رفت، ظرفی پر از شیر گرفت و دور شد. بین راه ایستاد و پشت سرش را نگاه کرد، باید مطمئن می شد کسی او

را نمی بیند؛ خودش را به کلبه سنگی رساند، لحظه ای بعد در باز شد و قامت تکیده و صورت پر چین و چروک پیرمرد در آستانه آن ظاهر شد.

ادواردو وارد کلبه شد، ظرف را روی میز گذاشت. نگاهش به دیوار افتاد. کنار پنجره زره و کلاه خود و شمشیری زنگ زده آویزان بود.

پیرمرد نگاهی به وسایل جنگی انداخت. آهی حسرت بار کشید و گفت:

پیرمرد ظرف را برداشت و شیر را سر کشید. چند بار سرفه کرد. ادواردو طاقت نیاورد.

اشک در چشمان پیرمرد حلقه زد. ادواردو از پنجره بیرون را نگاه کرد. هوا تاریک شده بود. ظرف خالی شیر را برداشت.

پیرمرد گفت:

گنج

شب از نیمه گذشته بود. ادواردو در رختخواب جابه جا شد. خوابش نمی برد. سایه سیاه تنهایی را پشت پنجره اتاق حس می کرد. تنهایی طاقت فرسایی که بعد از مرگ مادر به سراغش آماده بود. هیچ قوم و خویشی در دهکده زعفرانیه نداشت. مادرش اهل تونس بود. پدر او را از تجار برده در بندر مسینا خرید و به عقد خود در آورد. بعد هم به تائورمینا آمد وبه کار بازرگانی مشغول شد. ادواردو در تائورمینا به دنیا آمد. آن ها زندگی شیرینی داشتند. اما پدر ورشکست شد. دل به دریا زد و راهی ناپل شد. رفت و دیگر برنگشت. مادر خسته از انتظاری بی حاصل دست پسرش را گرفت و خدمتکار خانه ارباب ماتئو شد. همان جا هم از دنیا رفت. سپیده صبح نزدیک بود. صدای زوزه سگی از دور به گوش می رسید. صدا غیرعادی بود. انگار حیوان بیچاره را شکنجه می کردند. از کلبه بیرون آمد. مرغ و خروس ها سروصدا می کردند. به سمت

حصار رفت. گوسفندها ناآرام بودند. به هم تنه می زدند. می خواستند از پرچین حصار بیرون بپرند. ناگهان صدای غرشی هولناک از جانب اتنا بلند شد. به کوه چشم دوخت، ستونی از آتش از قله تا ابرها فوران کرد، همه چیز خیلی سریع اتفاق افتاد. زمین زیر پایش به لرزه درآمد. اگر چه مدت آن کوتاه بود، اما همین لحظات کوتاه و گذرا کافی بود تا سقف خانه ها فرو بریزد و دیوارها خراب شوند. زلزله خیلی زود تمام شد، اما آتشفشان همچنان ادامه داشت. عدّه ای از مردم موقع زلزله از خانه ها بیرون دویده بودند. بعضی هم زیر آوار مانده بودند. آفتاب طلوع کرد. نگاهش به قله اتنا افتاد، رودی از موادّ گداخته از دهانه آن جاری شده بود. رودی آتشین و سرخ رنگ که آرام آرام به سمت دهکده در حرکت بود. مردم زخمی ها را از لای آوارها بیرون کشیدند. کشیش ناقوس کلیسا را به صدا درآورد. لورنزو پیشکار ارباب در میدان گاه آبادی ایستاد و فریاد زد:

بوی گوگرد فضا را پر کرده بود، رود آتش در حال نزدیک شدن بود، سرراهش همه چیز را ویران

می کرد. حصار خراب شده بود و گوسفندها پراکنده شده بودند. لورنزو به ادواردو نزدیک شد.

داشت گوسفندها رو جمع و جور می کرد که به یاد بابالئو افتاد. به سمت کلبه سنگی دوید. سقف کلبه خراب شده بود. درختان زیتون و بادام آتش گرفته بودند. سنگ ها را کنار زد و پیرمرد را بیرون کشید.

ادواردو با دستمال خون را از صورت پیرمرد پاک کرد. بابالئو ناله کنان گفت:

از تپه های مشرف به بندر مسینا پایین آمد. بندر به داسی بزرگ می مانست، انبوه درختان کاج و سرو را پشت سر گذاشت. سال نو آغاز شده بود، اما زلزله بی خبر آمده بود و شادی مردم را خراب کرده بود. مسینا هم از عوارض زلزله سهمگین روزهای قبل در امان نمانده بود. خانه های زیادی خراب شده بودند. مردم آوارها را پس زده و راه ها را باز کرده بودند. شهر دوباره پرجنب و جوش شده بود. به ساحل رفت. زورق های کوچک و بزرگ ماهیگیری عازم دریا بودند. ماهیگیران با صورت های آفتاب سوخته و بدن های کشیده تورها را آماده صید کرده بودند. به آب های نه چندان آرام تنگه چشم دوخت. از کشتی

بادبانی خبری نبود. به سمت مهمان خانه نزدیک ساحل رفت. زلزله آسیبی به آن نرسانده بود. مرد مهمان خانه دار پیش آمد و دست ادواردو را گرفت.

ادواردو با خود اندیشید:

امّا کلام مهمان خانه دار حالتی خوشایند در او ایجاد کرد. آرام گفت:

مرد به میز و صندلی کنار سالن اشاره کرد.

مرد به سمت پنجره ای رفت که به سالن مهمان خانه باز می شد.

صدای زمخت زنی از آن سوی پنجره به گوش رسید.

مرد کنار ادواردو نشست.

ادواردو بعد از ظهر به ساحل رفت. روی یک صخره نشست. مردان ماهیگیر به ساحل برگشتند. صید روزانه را داخل سبدهای بزرگ ریختند. به این مناظر زیبا چشم دوخته بود که حضور غریبه ای را نزدیک خود حس کرد. سرش را برگرداند، پیرمردی لاغراندام با لباس های مندرس کنارش نشست و به دریا اشاره کرد.

پیرمرد از جا بلند شد و به تنگه مسینا اشاره کرد.

روزها به سرعت سپری می شد. ادواردو هر روز به ساحل می رفت. روز هفتم بادبان های سفید رنگ کشتی بزرگی از دور پدیدار شد.

دهکده

کشتی بزرگ تنگه مسینا را پشت سر گذاشت. ادواردو در عرشه ایستاده بود و بندر را نگاه می کرد که به تدریج کوچک و کوچک تر می شد. مقابلش دریای بی انتها بود. سفر دریایی چند هفته طول کشید. سرانجام کشتی به جزیره قبرس رسید، ادواردو خودش را به ساحل رساند، باید سرپناهی پیدا می کرد. نگاهش به یک قایق بزرگ افتاد، جوانی قوی هیکل با عضلات ورزیده سعی می کرد آن را به خشکی بکشاند، نزدیک رفت و به او کمک کرد، جوان که هم سن و سال خودش بود گفت:

جوان ماهیگیر به سمت دهکده ساحلی رفت، اما نیمه راه برگشت و ادواردو را نگاه کرد.

آن ها به سمت دهکده رفتند و وارد خانه کوچکی شدند، جوان گفت:

یانیس خیلی زود شام را حاضر کرد و گفت:

بالای پشت بام خنک بود، شام را که خوردند، ادواردو گفت:

یانیس با صدای بلند خندید و گفت؟

ادواردو سکوت کرد، یانیس ادامه داد.

اما مسلمونا بیرونشون کردن، یه عده شون توی جزیره رودا بودن.

ادواردو از جا نیم خیز شد.

یانیس با تعجّب گفت:

داخل دژ

صبح با صدای یانیس از خواب بیدار شد.

یانیس گفت:

ادواردو با حرکتی سریع داخل آب پرید. وقتی به ساحل رسید، از یانیس و قایق بادبانی اش خبری نبود. در شکاف صخره ها پنهان شد، باید منتظر می ماند. شب

هنگام به دیوار دژ نزدیک شد، مهتاب همه جا را روشن کرده بود. باید از دیوار بالا می رفت، سربازها مشغول نگهبانی بودند، سرانجام محل مناسبی پیدا کرد که با برج های نگهبانی فاصله داشت. می توانست با عبور از صخره ها و شکاف های دیوار خودش را به داخل دژ برساند، همین کار را هم کرد، نیمه شب به داخل دژ رفت. به یاد حرف های بابالئو افتاد، باید دروازه بزرگ را پیدا می کرد. آهسته و بی صدا قدم برمی داشت، انتظارش به طول نینجامید، به دروازه رسید، پیرمرد راست گفته بود، درخت کهنسالی آن جا بود، زیر درخت چاله ای بزرگ بود، اطراف آن تکه های شکسته خمره ای بزرگ دیده می شد. چاله را نگاه کرد، هیچ چیز نبود. کسی قبلًاً به سراغ گنج آمده بود. اما چه کسی پیش دستی کرده بود؟ در این موقع صدای فریادی شنید.

برگشت، نگهبانی مشعل به دست در حال نزدیک شدن بود، ادواردو فرار کرد.

نگهبان بقیه را خبر کرد.

با تمام توان می دوید. باید خودش را به ساحل

می رساند. چند سرباز او را تعقیب کردند، از دیوار دژ پایین پرید، روی زمین شنی فرود آمد، پای راستش پیچ خورد، بلند شد، لنگ لنگان به سوی ساحل دوید. دروازه باز شد و چند نگهبان مشعل به دست از آن به بیرون دویدند، آن ها ادواردو را تعقیب کردند. به ساحل رسید، اطرافش را نگاه کرد، تخته پاره ای بزرگ برداشت، آن را به آب اندخت. سربازها لحظه به لحظه نزدیک تر می شدند به تخته پاره چسبید، از ساحل دور شد، سربازها برگشتند. ساعت ها گذشت، پاهایش در آب غوطه ور بود، اختیارش را به دست امواج سپرد. دست و پایش بی حس شده بود، دلش می خواست تخته پاره را رها کند. اگر این کار را می کرد مرگش حتمی بود، باید مقاومت می کرد. اگر شانس یاری اش می کرد، به خشکی می رسید. با روشن شدن هوا خسته و بی رمق اطراف را نگاه کرد. دیگر امیدی به زنده ماندن نداشت، مرگش حتمی بود. آرام آرام از تخته پاره جدا شد. پلک هایش سنگین شد و روی هم افتاد.

لاذقیه

چشم باز کرد، روی ماسه های ساحل بود. جوان غریبه ای را بالای سر خود دید. جوان صورتی آفتاب سوخته داشت، لباس عربی پوشیده بود.

ادواردو چیزی نگفت، جوان گفت:

ادواردو دستش را به طرف جوان دراز کرد و گفت:

ادواردو با کمک محمّد برخاست. ساعتی بعد آن دو در شهر لاذقیه بودند. ادواردو ناامید و خسته بود. نمی خواست به زادگاهش برگردد. چشم در چشم محمّد دوخت.

محمّد به کوه های دوردست شرق بندر اشاره کرد،

بعلبک

بعلبک پر از باغ های گیلاس بود. صنعت گران در بازار مشغول ساخت و فروش ظروف چوبی بودند. ظرف ها را روی سکوهای جلوی مغازه ها گذاشته بودند. گروهی بافنده در حال پارچه بافی بودند. محمّد به ادواردو گفت:

آن ها به مکانی رفتند که در گوشه مسجد جامع شهر برای اقامت مسافران ساخته بودند. شب را آن جا ماندند، صبح زود همراه تاجرانی که لبنیات بعلبک را به دمشق می بردند، راهی شدند.

کاروان شب هنگام در شهر کوچک زیدانی توقّف کرد. ادواردو در بستر جا به جا شد. خوابش نمی برد،

تمام بدنش درد می کرد. صبح زود نتوانست از جا بلند شود، محمّد بالای سرش نشست.

ادواردو به زحمت از جا برخاست، اما نتوانست قدم بردارد. او را بر چهارپایی سوار کردند، دو طرف خورجین خمره های ماست و دوغ بود. ادواردو روبرو را نگاه کرد، چشم هایش سیاهی رفت، تب و لرز داشت. در طول سفر دور درازش این اولین بار بود که مریض می شد، آن هم به این شدّت و سختی. صدای محمّد را شنید؛

نگاه کرد، باغ ها و برج و باروها، شهر را درمیان گرفته بودند. لحظاتی بعد سر و گردنش خم شد، دیگر چیزی نفهمید، وقتی به هوش آمد در اتاق بزرگی بود. با دیدن محمّد گفت:

خدا

تنش داغ شده بود، نگاهش به سقف بود، تصاویر مبهم و درهمی می دید، توانش را از دست داده بود. نمی دانست چند ساعت را با آن حال گذرانده خوابش نمی برد. محمّد بازگشت، پیرمردی همراهش بود. نبضش را گرفت، دست روی پیشانی اش گذاشت و با دقّت به چشم هایش نگاه کرد.

بعد دستی روی شکم و پاهای ادواردو کشید و گفت:

محمّد همراه حکیم از اتاق بیرون رفت. ساعتی بعد با دارو برگشت. برای ادواردو جوشانده درست کرد، او را پاشویه کرد، دستمال مرطوبی روی پیشانی اش گذاشت، ظهر برایش غذای گرم و مقوی آورد.

ادواردو گفت:

ادواردو آش را خورد و دراز کشید، محمّد برخاست.

محمّد رفت، جوشانده و آش و پاشویه کار خودش را کرد. ادواردو پس از مدّت ها به خوابی عمیق فرو رفت. صبح روز جمعه بود، دیگرتب نداشت. از رختخواب بیرون آمد، به حیاط مدرسه رفت و کنار حوض نشست، دست و رویش را شست.

محمّد آمد. با دیدن ادواردو خوشحال شد.

هنوز کمی سرگیجه داشت، به اتاق برگشت، دراز کشید. نزدیک ظهر همراه محمّد راهی مسجد جامع شد. دمشق شهری بزرگ و پرجنب و جوش بود. آب در میان کوچه های سنگفرش جریان داشت. درختان سایه هایشان را در امتداد جوی های آب پهن کرده بودند. ادواردو با دیدن مسجد جامع دمشق شگفت زده شد. تا به حال مسجدی به این بزرگی و عظمت ندیده بود. محمّد گفت:

محمّد هنگام ورود به مسجد به سمت حوضخانه

رفت. ادواردوکارهای او را زیر نظر گرفت.

از ابتدای آشنایی با او در بندر لاذقیه متوجه شد در به جای آوردن نمازهای پنج گانه در اوقات مخصوص دقت عجیبی دارد. محمّد وضو گرفت، آن ها وارد مسجد شدند، مردی بالای منبر مشغول سخنرانی بود. جمعیت زیادی دور منبر بودند، به ستونی تکیه دادند و نشستند. محمّد به واعظ اشاره کرد و گفت:

ابن تیمیه مشغول سخنرانی بود. همه در سکوت به صحبت هایش گوش می دادند. او دست راستش را بالا برد و خطاب به جمعیت گفت:

او بعد از گفتن این حرف برخاست و یک پله از منبر پایین آمد. در همین موقع پیرمردی که نزدیک ادواردو نشسته بود، با اعتراض گفت:

نگاه ها به سمت او چرخید، همهمه ای میان جمعیت افتاد. گروهی از آن ها بلند شدند و به سمت پیرمرد هجوم بردند. ادواردو خودش را کنار کشید، مردم بر سر پیرمرد ریختند و او را زیر مشت و لگد گرفتند. عده ای با کفش بر سر و صورت او می زدند. در همان حال عمامه از سرش افتاد و دستار حریری که در زیر آن بود آشکار شد. یک نفر از میان جمعیت فریاد زد:

شخص دیگری گفت:

مردم پیرمرد را کشان کشان از مسجد بیرون بردند. ادواردو با ترس و لرز به محمّد گفت:

محمد به ابن تیمیه اشاره کرد.

دستور داد ابن تیمیه را به قاهره بفرستن. فقها و قضات در مجلس ناصر جمع شدن. قاضی القضات از ابن تیمیه پرسید: درباره این اتهامات چی میگی؟ او در پاسخ جز کلمه (لا اله الا الله) چیزی نگفت. قاضی سؤالشو تکرار کرد، پاسخ ابن تیمیه همان بود. ناصر اونو به زندان انداخت، چند سال در زندان بود. اون جا کتابی در تفسیر قرآن نوشت به اسم «بحرالمحیط» که حدود چهل جلده. بالاخره آزاد شد، اما مثل این که دوباره داره حرفای قبلی خودشو تکرار می کنه!

محمّد و ادواردو بعد از نماز جمعه به مدرسه مالکیان برگشتند. بین راه کودکی را دیدند که یک کاسه چینی از دستش افتاده و شکسته بود، کودک گریه می کرد. مردم دور او جمع شده بودند، یکی از میان جمع گفت:

در خانه نورالدّین

شب های آخر ماه رمضان بود. محمّد و ادواردو در مدرسه بودند، در این موقع مردی در زد، محمّد از حجره بیرون رفت، اما خیلی زود برگشت. ادواردو پرسید

ساعتی بعد آن دو در خانه نورالدین بودند. سفره افطار پهن شد. محمّد و ادواردو بالای مجلس نشسته بودند. مهمانان دیگری هم بودند. نورالدین از محمّد پرسید:

بعد از افطار نورالدین با مهمان هایش گرم صحبت شد. سخن به درازا کشید. در همین موقع ادواردو متوجّه محمّد شد. رنگش پریده بود.

نورالدین پرسید:

چیزی می خواستید؟

محمّد آرام گفت:

ساعتی بعد محمّد و ادواردو در اتاقی بزرگ دراز کشیده بودند. ادواردو خسته بود. خیلی زود خوابید. دمدمه های صبح با صدای مؤذن مسجد بیدار شد. محمّد ناله می کرد. دست روی پیشانی او گذاشت. داغ داغ بود. محمّد با شنیدن صدای مؤذن خواست از جا بلند شود. اما نتوانست. صبح زود آن ها آماده رفتن شدند. نورالدین حال و روز محمّد را که دید با ناراحتی گفت:

محمّد به ادواردو اشاره کرد.

نورالدین دست محمّد را گرفت.

محمّد نشست. توان ایستادن نداشت. نورالدین با نگرانی گفت:

می خواست یکی از خدمتکارها را صدا کند که ادواردو گفت:

ادواردو محمّد را نگاه کرد.

ادواردو به بازار رفت، مغازه های مقابل مسجد باز بودند. هرچه گشت، عطاری را پیدا نکرد. به سراغ یکی از مغازه دارها رفت.

مغازه دار سر تا پای ادواردو را نگاه کرد و گفت:

ادواردو با سرعت حرکت کرد، هرچه از مرکز شهر دورتر می شد کوچه ها بزرگ تر و وسیع تر می شدند. به محله صالحیه رسید، از مقابل بازار رد شد. از رهگذری نشانی مدرسه ابن عمر را گرفت، نزدیک مسجد بود. در همین وقت پیرمردی را دید که از مسجد خارج می شد.

پیرمرد او را به خانه حکیم رساند و رفت. ادواردو در زد. لحظاتی بعد صدای پایی شنید، صدای دختری جوان از آن سوی در به گوش رسید.

ادواردو پرس وجوکنان بیمارستان را پیدا کرد. حیاط آن جا پر از درخت بود، حکیم بر بالین بیماری بود، وارد شد و سلام کرد. حکیم با دیدن او گفت:

ساعتی بعد حکیم آمد. دستی به شانه ادواردو زد و گفت:

بین راه حکیم پرسید:

وقتی به مقصد رسیدند، حکیم محمّد را معاینه کرد، نورالدین گفت:

ادواردو گفت:

نورالدین گفت:

قفسه های چوبی پر از داروهای گیاهی بود. حکیم داروها را آماده کرد.

ادواردو آماده رفتن شد.

ادواردو با شرمندگی گفت:

ادواردو با خوشحالی گفت:

کوه قاسیون

صبح زود از خواب بیدار شد، به حیاط خانه نورالدین رفت. آبی به صورت زد و به اتاق برگشت. محمّد بیدار بود. دست روی پیشانی او گذاشت. تبش قطع شده بود. محمّد لبخندی زد و گفت:

ادواردو به محله صالحیه رفت، خیلی زود خانه حکیم را پیدا کرد، در زد و لحظه ای بعد در باز شد.

حکیم از خانه بیرون آمد، در همین موقع صدایی به گوش رسید.