مشخصات کتاب
سرشناسه : حسینی شیرازی، سید محمد
عنوان و نام پدیدآور : در مکتب استاد/ گوینده سید محمد شیرازی؛ نویسنده سید شهاب الدین حسینی واعظ
مشخصات نشر : قم: مالک اشتر [مرکز پخش]، [1363].
مشخصات ظاهری : ص 64
شابک : بها:70ریال
یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس
موضوع : اسلام -- مسائل متفرقه
شناسه افزوده : حسینی واعظ، شهاب الدین، گردآورنده
رده بندی کنگره : BP8/ح 5د4
رده بندی دیویی : 297/02
شماره کتابشناسی ملی : م 63-3610
اشاره
حضرت آیت الله العظمی شیرازی پس از ورود به شهر مقدس قم در سال 1358ه-.ش در مسجد امام زین العابدین (علیه السلام) این شهر درس خارج خود را آغاز نمود و در همان مکان در روزهای پنج شنبه برای طلاب علوم دینی شرکت کننده سلسله سخنرانیهایی را با عنوان درس اخلاق ایراد میفرمودند. کتاب حاضر گردآوری دو سخنرانی از درسهای اخلاق معظم له میباشد که توسط یکی از آقایان شرکت کننده در این دروس گردآوری شده و بصورت کتابی با عنوان (در مکتب استاد) به رشته تحریر درآمده است.
مقدمه گردآورنده
عصری که در آن زندگی می کنیم نامهای مختلفی دارد عصر تکنیک و صنعت، عصر ماشین، عصر تسخیر فضا، عصر موشک، عصر اتم و خلاصه جهان با قدرت صنعت و تکنیکش مقدسات و نغمه های آسمانی و قوانین قرآنی را فراموش کرده و دچار بدبختی و جنایات شایانی شده است که در تاریخ انسانها بی سابقه است. بد نیست برای اثبات مطلب روزنامه اطلاعات 24 / 9 / 51 را بخوانیم که می گوید: ملاحظه می کنید که جهان با تکنیک و قدرت علمی منهای شرف و انسانیت چه می کند، سنبل جهان پیشرفته امروز آمریکاست یعنی اول کسی که توانسته است قدم به کره ماه گذارد و پرچمش را در آنجا نصب کند آمریکاست ولی ناظر تجاوزات آمریکا بر مردم و ممالک زیر دست و بی قدرت بوده و هستیم. این علمی که برای بشر بیچارگی آورده و به وحشیانه ترین عمل در عصر حاضر دست یافته است و این تزلزل فکری و روحی و این انقلاباتی که در جهان بشریت سایه انداخته برای چیست؟ آیا بشر عالم نیست؟ دانشگاه ندارد؟ قدم بر کره ماه نگذاشته؟ چرا همه را کرده و داشته و دارد. پس این اضطرابات برای این است که بشر حاکم علم دارد ولی ایمان ندارد، شرف و انسانیت ندارد، اخلاق ندارد، خدا بدست فراموشی سپرده شده است و جهان حشر و معاد را از یاد برده است و این نه تنها مربوط به کشور آمریکاست بلکه در تمامی ممالک و به عموم افراد سرایت کرده و می خواهند از ناپاکی و نداشتن اخلاق و درستی استفاده نمایند. و امیدواریم خدا همه ما را به سوی سعادت و کمال رهنمون و در مسیر شاهراه حقیقت و پاکسازی نفس موفق باشیم.
و کتاب حاضر مشتمل بر ده درس جالب اخلاقی از حضرت آیت الله العظمی حاج سید محمد شیرازی مد ظله در سال1358 در قم ایراد فرموده اند. و کسانی که با آیت الله آشنایی داشته اند و از نزدیک با ایشان برخورد نموده اند خوب می دانند که این عالم بزرگوار گذشته از تسلط در فقه و اصول که رشته تخصصی هر مجتهد و مرجع تقلید است در مباحث و موضوعات مختلف اسلامی و حدیث و تفسیر و مهارت در تاریخ و ادبیات، دارای مطالعات وسیعی بوده و تا کنون صدها کتاب فقهی و اصولی و اسلامی و تاریخی در سطح همه اقشار جامعه نوشته و همیشه و همه وقت سعی بر این داشته و دارد که همه مردم در همه جا رشد و آگاهی صحیح اسلامی یافته و طریقِ اسلام صحیح را بشناسند. و از حرفهای همیشگی و روزانه معظم له این است که باید امروز قلم بدست گرفت و کتاب نوشت زیرا مردم احتیاج به فرهنگ دارند و در تمام کشورهای اسلامی نیازمندی زیاد است و تمام مصیبتهای دنیا از بی فرهنگی و یا کم فرهنگی است که اگر فرهنگ مسلمانان خوب شود هم دنیا و هم آخرتشان هردو آباد و عالی خواهد بود. امام صادق علیه السلام می فرماید: لَیتَ السّیاط علی رؤس اصحابی حتّی یتفقهوا. ای کاش با تازیانه اصحاب مرا می زدند تا بفهمند که مراد از فقه همان فهمیدن است. و تا زمانی که مسلمانان فقهی که در قرآن و سیره ائمه معصومین(ع) موجود است را نفهمند در حال عقب ماندگی خواهند ماند. و می دانیم که وجود مبارک پیامبر معلم و رهبر راستین امت آنقدر گرسنه می شدند که سنگ به شکم مبارک می بستند و حضرت زهرا(ع) و علی(ع) از گرسنگی در فشار بودند ولی از احدی یک دینار و درهم نمی گرفتند و تمام همتشان ارشاد و هدایت و آقایی مردم بود که در این راه چه آزارها و اذیتها کشیدند.
کتاب بنویسید و حضرات ائمه طاهرین ارواحنا فدا هم را به مردم معرفی کنید زیرا که جامعه آنها را درست نشناخته و فکر می کند که آن بزرگواران فقط عالمی بیش نیستند و باید بدانند که اینان خلفاء واقعی خدا در روی زمین اند و عالم بواسطه آن ذوات مقدسه بنا گردیده و هدفشان پیاده کردن احکام مقدس و نورانی قرآن و اسلام راستین بوده است. و چون دیدم کلمات و بیانات اخلاقی و درسهای خود سازی آن آیت الله بِکر وجالب است، لذا اقدام به نوشتن آن کردم تا ادای ادبی به این استاد تربیت و اخلاق باشد.
قم - سید شهاب الدین حسینی واعظ تابستان 1363
ارزش علم و تربیت
ما در عراق که بودیم و در کویت نیز هفته ای یک روز را که تعطیل بود به درس اخلاق اختصاص می دادیم و رفقا همگی استقبال می کردند و امروز این کار و برنامه را در اینجا (قم) دنبال می کنیم. اخلاق جمع خلق به معنای صفت است و معنای خاصی ندارد بلکه معنای عام است و اصولاً اخلاقیات در گوینده و شنونده هردو مؤثر است مثل مرثیه و ذکر مصیبت که هم گوینده و هم شنونده را تأثیر می بخشد. آیه شریفه ای که در اول بحث است استفهام است و استفهام با قیمتی است که هیچ چیزی را فروگذار نکرده است: هر دانا و هر نادان مساوی نیستند. و دانا بودن و نادان بودن اختصاص به بشر ندارد بلکه حیوان هم اگر دانا باشد قیمت دارد. در کویت معمولاً در مراکز پلیسی از سگ های تربیت شده استفاده میکنند که شاید این سگ خیلی کارها انجام و مشکلاتی را رفع می نماید.
در این کویت که ما بودیم دو سگِ پلیس را به مبلغ پنجاه هزار دینار کویتی (5.2) ملیون تومان ایرانی خریداری کرده بودند و از امتیازات این دو سگ غریزه و شامه ای بود که مجرم را می شناخت و دستگیر می کرد. یکی از دوستان کویتی ما که در ماشین سازی کویت است نقل کرد که مغازه ما را سرقت کردند و ما نفهمیدیم که دزد کیست و هرچه تلاش کردیم نتیجه ای نگرفتیم به ناچار از این سگ کمک گرفتیم و عده ای را به صف کرده سپس سگ را رها کردیم تا ببینیم چه می کند، آیا واقعا دزد و سارق را می شناسد و می گیرد، دیدیم تمام افرادِ در صف قرار گرفته را بو کرد تا رسید به آخری و او را دستگیر کرد، آن شخص تا این عمل را از سگ دید فریاد و داد زد که من دزد نبودم و این سگ بیخود مرا گرفته باز صف تشکیل شد و این دفعه این آقا را وسط قرار دادند باز سگ همه را بو کرد و همین شخص را گرفت باز فریاد اعتراض که من دزد نیستم، مرتبه سوم او را اول صف قرار داده و سگ را از آخر مأمور گرفتن دزد کردند باز هم آمد و مچ همان شخص را گرفت،
همگی فهمیدند که این جوان دزد است و جوان التماس و انتقاد که من دزد نیستم و سگ بیخود مرا گرفته و نشناخته است، جوان را به حمام بردند و تمیز کردند و لباسهای قبلی او را عوض کردند و دوباره همه در صف ایستاده سگ را رها کردند باز سگ همه را بو کرد و همان جوان سابق را که این بار تغییر لباس داده بود و حمام رفته بود گرفت و برای چهارمین بار معلوم شد که دزد همین شخص است و خود او هم به دزدی اقرار کرد و پولهایی را که برداشته بود پس داد. پس ببینید هرچیز دانایی خوب است حتی اگر سگ باشد و لذا باید آدمی جدیت کند که دانایی و علمش را زیاد کند و در تمام زمینه ها دانا و آگاه باشد، بخصوص ما که اهل علم و دانشیم باید سعی کنیم در فرا گرفتن بیشتر علم و دانش. و تلاشمان این باشد که به سواد و معلومات خود بیافزاییم و در موفقیت این راه باید از خدای بزرگ مساعدت و یاری بگیریم و از او بخواهیم که ما را بپذیرد و توفیق بدهد. اوّل العلم معرفة الجبّار و آخرالعلم تفویض الامر الیه. در ورود و آغاز علم و دانش اتکاء به خدا و برای خدا و پایان و آخر هم برای خدا و به دست خدا.
الهی چنان کن سرانجام ک-ار تو خوشنود باشی و ما رستگار و ظاهرا علمی که برای خدا نباشد ثمره ای ندارد و علمی است بی محتوی. و چرا علماء و مجتهدین گذشته اینقدر اعتبار و شهرت گرفته اند که امروز در بیشتر حوزه ها و مراکز دانش و دانشگاهی جهان نامشان بر سر زبانهاست و همه مورد احترام و تکریم می باشند به خاطر این است که ارتباط با مبدأ داشته اند و بنام او و به خاطر او به دنبال علم و کمال رفتند و دسته ای هم زحمت کشیدند و معلوماتی کسب کردند و خدماتی هم تقریبا به جامعه عرضه نمودند و ابتکارات و اکتشافاتی هم داشتند ولی مردند و از آنان اصلاً نامی و مطلبی نیست چون خودشان و علمشان برای خدا نبوده، قرآن کریم و روایات و پیشوایان دین علیهم السلام علم و عالم را ستوده و برای آنان مقامی منیع قایل شده اند. هل یستوی الّذین یعلمون والّذین لا یعلمون انّما یتذکّر اولوا الالباب. آیا نادان و دانا مساوی و برابرند؟ هرگز همانا صاحبان عقل و دانش برتر و ممتازترند.
عن ابی عبدالله(ع): قال رسول الله(ص) طلب العلم فریضة علی کلّ مسلم و مسلمة الا ان الله یحب بغاة العلم. امام صادق(ع) فرمودند که پیامبر اسلام(ص) فرمود: درخواست علم و دانش بر هر مرد و زن مسلمان واجب و لازم است و خداوند تعالی دوست دارد دانش جویان را. اشتباه نشود، علم و دانش که بر مرد و زن واجب شده است، علم دین و شناخت توحید و معنویت است نه علمی که دختر و پسرش با توحید و معنویات مبارزه کرده و آن را خرافه و ارتجاع نامند. نه علمی که خواننده و یاد گرفته اش مخرب و کارشکن باشد، نه علمی که دختر و پسر را به سوی دنائت و فساد ببرد، متأسفانه بعضی از پسرها و دخترهای درس خوانده و معلومات دار ما از علمشان سوء استفاده کرده دست به پاره ای از جنایات و خودسری ها می زنند که واقعا شرم آور است. و خداوند دانش جوی پاک، خداپرست و خدا ترس و متقی را دوست دارد نه هر دانش جویی را.