مشخصات کتاب

سرشناسه : فیاضی، مفید

عنوان و نام پدیدآور : اهمیت نماز جمعه و آداب آن از دیدگاه امام علی علیه السلام/مفید فیاضی.

مشخصات نشر : قم: مسجد مقدس جمکران، ۱۳۸۶

مشخصات ظاهری : ۴۸ص.

شابک : 9789649730998:۳۰۰۰ ریال

یادداشت : کتابنامه: ص. [۴۵]؛ همچنین به صورت زیرنویس.

شماره کتابشناسی ملی : ۱۱۴۷۶۶۵

اشاره

اهمیت نماز جمعه و آداب آن از دیدگاه امام علی علیه السلام

مفید فیاضی

فهرست مطالب

تصویر

تصویر

پیشگفتار

الحمدُ للَّه ربّ العالمین، وصَلّی اللَّه علی رسوله محمدٍ وآله الطاهرین، ولعنة اللَّه علی اعدآئهم اجمعین.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی - اعلی اللَّه مقامه - و به برکت خون هزاران شهید، همه ساله شاهد بودیم که ملت مسلمان ایران سال نو را با سخنان گهربار امام عظیم الشأن که راهگشا و الهام بخش مسؤولین نظام و امّت شهید پرور بود آغاز می کردند. این سنّت حسنه پس از ارتحال غمبار امام راحل قدس سره با زعامت و رهبری رهبر عزیز انقلاب اسلامی حضرت آیت اللَّه العظمی خامنه ای - دام ظله العالی - به نیکوترین صورت استمرار پیدا کرده و در آغاز هر سال با دور اندیشی و ژرف نگری، راه سال آینده را روشن و رهنمودهای لازم را ارائه می نمایند.

به همین جهت، در آغاز سال 1379 شمسی، رهبر معظم انقلاب در پیام نوروزی خود، پس از تبریک و رهنمودهای لازم، موضوعی را مطرح کردند که هر روزه جامعه اسلامی ما شاهد برکات و فیوضات آن است.

از آنجا که، سال 1379 با عید غدیر خم آغاز شد و با عید غدیرخم دیگری به پایان رسید؛ این واقعه شیرین را با هوشمندی خاص، غنیمت دانسته و آن را به عنوان «سال امام علی علیه السلام» نام گذاری کردند و در حالی که ملّت مسلمان ایران مفتخر به مذهب تشیّع علوی و تحت حاکمیت نظامی قرار دارند که پس از قرون و اعصار، بر مبنای «ولایت» استوار شده است بسیار ضروری است که مردم، با شخصیّت والای امام علی علیه السلام بیشتر آشنا شده، و تلاش نمایند تا معرفت بیشتری نسبت به ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی و حکومتی آن حضرت پیدا کنند تا مهم ترین نیاز جامعه بشری را که داشتن الگوی کامل انسان است بر بشریت امروز ارائه دهند.

امّا اوّلین سؤال که به ذهن می آید این است که آیا شناختن شخصیتی که بعد از رسول خداصلی الله علیه وآله نظیری برای او وجود ندارد امکان پذیر است؟ یا به بیان خود آن حضرت که در خطبه سوم نهج البلاغه فرمود: «ولایَرقی إِلیَّ الطیر»؛⁽¹⁾کسی را توان شناخت تمام ابعاد وجودی آن حضرت نیست.

پس چگونه می توان به عمق شخصیت او پی برد؟

در پاسخ باید گفت:

آب دریا را اگر نتوان کشید

هم به قدر تشنگی باید چشید

درست است که انسان های عادی نمی توانند به عظمت وجودی حضرت علی علیه السلام دسترسی کامل پیدا کنند؛ امّا این امر مانع آن نخواهد

شد که صاحبان فکر و اندیشه و شخصیت های اهل قلم و هنر، و صاحبان سیاست و حکمت، و والیان حکومت و قدرت، تلاشی میسور را صرف این معسور نکنند، که گفته اند: «المعسور بِقَدر المیسور».

کار دشوار را باید به اندازه امکان انجام داد تا بشر محتاج، برای همیشه از این گنج بی پایان الهی و از این سرچشمه زلال معنوی دور نماند؛ بلکه همواره باید تلاش کنیم تا در حدّ توان و استعداد خود، جرعه هایی از زمزم زلال و صاف خدایی که همچون چشمه حیات بخش است⁽¹⁾بنوشیم و کام جان بشریت را از این آب طهور سیراب سازیم.

به لطف الهی، زندگی سراسر افتخار آن حضرت، از آغاز ولادت در کعبه تا شهادت در مسجد کوفه، در حافظه تاریخ ثبت و در اسناد قابل دسترس، ضبط است. از دوران کودکی که در کنار رسول خداصلی الله علیه وآله جای گرفت تا آغاز بعثت و در دوران هجرت و تشکیل حکومت در مدینه و در سال های سخت غرابت امامت، تا دوران تلاش و جهاد برای اجرای عدالت و ارائه الگوی حکومت، همگی در تاریخ مسطور و مدوّن و در دسترس اهل نظر قرار دارد. از آنجا که دشمنان کمر به محو و تحریف شخصیت او بسته بودند لذا از هیچ تلاش و کوششی در این زمینه کوتاهی نکردند؛ امّا نتوانستند خورشید عالمتاب الهی علی علیه السلام را در پرده اوهام خود و در پس ابرهای تیره تهمت و دروغ پنهان سازند که امروز حتی دانشمندان غیر اسلامی افتخار آشنایی با ابر مرد تاریخ بشری را پیدا کرده و آثار قابل:

تقدیری از خود در مورد ایشان به جای گذاشته اند.

امّا سؤالی که مطرح است این است که راه شناخت امیرالمؤمنین علیه السلام کدام است؟

راه شناخت امام علی علیه السلام

یکی از بهترین راه های آشنایی با امیرالمؤمنین علیه السلام از میان راه های مختلف موجود، سیر در سیره علمی و عملی آن حضرت است.

سال های گذشته به برکت نامگذاری این سال به نام سال امام علی علیه السلام حرکت با ارزشی آغاز شد و به صورت فردی و جمعی و با نوشتن کتاب و مقاله و برگزاری اجتماعات و کنگره های پر محتوی، قدم های مهمّی در راه شناخت امام علی علیه السلام برداشته شد و هر کس به حدّ توان خود خریدار بازار یوسف گردید.

در آستانه برگزاری دومین گردهمایی سالانه ائمّه جمعه استان ولایت مدار مازندران، بنده نیز به پیشنهاد دفتر نمایندگی شورای سیاست گزاری ائمّه جمعه محترم استان، برای اظهار ارادت به ساحت مقدّس مولای متقیان، مطالبی را تحت عنوان «اهمیّت نماز جمعه و آداب آن از دیدگاه امام علی علیه السلام تقدیم حضور شما نموده و شرح حال خود را با دو بیتی ذیل بیان می کنم:

جائت سُلَیْمانَ یومَ العِیدِ قُبْرةٌ

آتَتْ بِفَخْد جَرادٍ وَکان فِی فَیها

تَرَنّمتْ بفصیح القَوْلِ وَاعْتَذَرَتْ

إِنّ الهَدایا علی مقدار مُهْدِیها⁽¹⁾

هدف این است که در حدّ توان با تکیه بر کلام امام علی علیه السلام به اهمیّت نماز جمعه و آداب و ضرورت های آن آشنا شویم و به ارزش آن بیش از پیش پی ببریم و از دیدگاه امام المصلّین، سیّد الوصیین، امیرالمؤمنین علی علیه السلام درباره نماز سیاسی - عبادی جمعه آگاهی بیشتری پیدا کنیم. ان شاء اللَّه.

مفید فیاضی

امام جمعه شهرستان نور

بخش اول: جایگاه جمعه در نگاه امام علی علیه السلام

بسم اللَّه الرحمن الرحیم

از بیان امیر بیان علیه السلام، منقول از «اصبغ بن نباته» که از بهترین یاران و نزدیک ترین دوستان حضرت علی علیه السلام بود، می توان دریافت که جمعه از جایگاه رفیعی در نزد آن حضرت برخوردار بوده است.

عن اصبغ بن نباته: قال علی علیه السلام: «لَیْلَةُ الْجُمْعَةِ لیلة غرّآءُ وَیَومُها یَوْمٌ أَزْهَرُ، وَمَنْ ماتَ لَیْلَةَ الجُمعَةِ کُتِبَ لَهُ برائةٌ مِنْ ضغطةِ القبرِ ومن مات یَوْمَ الجُمْعةِ کُتِبَ لَهُ برائَةٌ من النّار»؛⁽¹⁾«شب جمعه با شرافت ترین شب ها و روز جمعه شکوفاترین روز هاست و کسی که در شب جمعه از دنیا برود از فشار قبر در امان است و کسی که در روز جمعه بمیرد از آتش جهنّم آزاد است».

امیرالمؤمنین علیه السلام جایگاه جمعه را در سخن دیگری این گونه توصیف فرموده است:

عن امیرالمؤمنین علیه السلام: انه قال: «إنّ اللَّه اختارَ الجمعةَ فَجَعَلَ یومَها عیداً وَاختارَ لَیْلَها فجعلها مِثلَها، و انَّ من فضلها ان لا یُسئلَ اللَّهُ عزّوجلّ یومَ الجمعةِ حاجةً إلّا استجِیبَ لَهُ واِنْ اِستَحقَّ قومٌ عِقاباً فصادفوا یوم الجمعة وَلَیْلَتها صُرِفَ عنهُم ذلک ولَمْ یَبْقَ شی ءٌ ممّا احکمه اللَّه و فصّله إِلّا اَبْرَمَهُ فِی لیلةِ

الجمعة، فلیلةٌ الجمعة لیلةٌ غرّآءُ و یومُ الجمعةِ یَومٌ أزهَرُ»؛⁽¹⁾«امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: خداوند شب و روز جمعه را برگزید و آنان را عید گردانید؛ از جمله فضیلت های شب و روز جمعه آن است که، هیچ حاجتی در روز جمعه از خداوند درخواست نمی شود مگر آن که برآورده شود و اگر گروهی مستحق عقوبت باشند و زمان عقوبت آنان با شب یا روز جمعه مصادف شود، خداوند آن عقوبت را از آنان بر می دارد و هیچ قضا و قدر الهی نیست مگر این که در شب جمعه قطعی می شود، شب جمعه در بین شب ها با شرافت ترین و روز جمعه هم درخشان ترین روز هاست».

اهمیّت جمعه را از شرح بیان امام علی علیه السلام و از سؤال و جواب شخصی که با رسول خداصلی الله علیه وآله مطرح فرمود، می توان فهمید.

علی علیه السلام فرمود: ما با رسول خداصلی الله علیه وآله بودیم که مردی آمد و گفت: یا رسول اللَّه! پدر و مادرم فدایت باد! به من خبر ده از این که روز یکشنبه چرا روز یکشنبه نامیده شد و به همین ترتیب همه ایّام را پرسید تا به روز جمعه رسید، سپس گفت: پدر و مادرم فدایت باد! مرا از فضیلت روز جمعه باخبر کن.

رسول خداصلی الله علیه وآله گریست و فرمود: از فضیلت روز جمعه پرسیدی؟ گفت: آری. فرمود: فرشتگان در آسمان آن را روز «مزید» و فراوانی نامیدند. روز جمعه، روزی است که خدا آدم علیه السلام را آفرید و در او روح دمید و در روز جمعه خداوند آدم علیه السلام را به بهشت ساکن کرد و در روز جمعه فرشتگان بر آدم علیه السلام سجده کردند و روزی است که خداوند آدم و حوّا علیهما السلام را گرد آورده