مشخصات کتاب
سرشناسه : نجمی محمدصادق - ۱۳۳۷
عنوان و نام پدیدآور : تجلی وحدت تبیین حکم امام قدس سره بر حضور شیعیان در نمازهای حرمین شریفین تالیف محمدصادق نجمی مشخصات نشر : تهران نشر مشعر، ۱۳۷۹.
مشخصات ظاهری : [۸۰] ص شابک : 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال ؛ 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال ؛ 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال ؛ 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال ؛ 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال ؛ 964-6293-83-2۳۵۰۰ریال وضعیت فهرست نویسی : فهرستنویسی قبلی یادداشت : چاپ دوم ۱۳۸۰؛ ۳۵۰۰ ریال یادداشت : چاپ سوم ۱۳۸۱؛ ۳۵۰۰ ریال یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس موضوع : خمینی روح الله رهبر انقلاب و بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران ۱۳۶۸ - ۱۲۷۹ -- نظریه درباره حج موضوع : نماز
موضوع : وحدت اسلامی رده بندی کنگره : DSR۱۵۷۴/۵ /ح۳ ت۳ ۱۳۷۹
رده بندی دیویی : ۹۵۵/۰۸۴۲
شماره کتابشناسی ملی : م ۷۹-۱۵۱۰۹
اشاره
مقدّمه
نماز ستون دین و رکنی از ارکان اسلام است.
نماز محبوب و نور چشم رسول خدا صلی الله علیه و آله است.
پیامبر صلی الله علیه و آله به امیر مؤمنان علی علیه السلام فرمود: جایگاه نماز نزد امّت و پیروان من همانند رود جاری در مقابل خانه یکی از آنهاست.
چه گمان دارید درباره کسی که در بدنش چرک و آلودگی وجود دارد، چنین کسی اگر پنج مرتبه در روز خود را در نهری شست و شو دهد، آیا آلودگی در بدن او باقی می ماند؟
«فکذلک واللَّه الصلوات الخمس لأمّتی». (1)
به خداوند سوگند نمازهای پنج گانه برای پیروان من نیز اینچنین است (گناهان را پاک و آلودگی ها را
1) 1- بحار الأنوار، ج 82، ص 220.
شست وشو می دهد).
از رسول خدا صلی الله علیه و آله پرسیدند: محبوب ترین کارها نزد خداوند چیست؟ فرمود نماز. (1)
و در حدیثی دیگر چنین پاسخ داد: نماز در وقت آن. (2)
و نیز فرمود: نماز وسیله نزدیک شدن به خداوند است. (3)
رسول خدا صلی الله علیه و آله هر گاه مشکلی پیدا می کرد به نماز پناه می برد. (4)
امام صادق علیه السلام فرمود:
شیعیان ما را به هنگام نماز بیازمایید که چگونه از آن مواظبت می کنند. (5)
امیر مؤمنان علیه السلام فرمود:
رسول خدا صلی الله علیه و آله خوراک شب و غیر آن را بر نماز مقدّم نمی داشت و آنگاه که وقت نماز می رسید،
خانواده و دوستی را نمی شناخت [و تمام توجه او به خدا بود].
هر گاه که وقت نماز می رسید علی بن ابی طالب علیه السلام دگرگون می شد و برخود می لرزید.
امام سجّاد علیه السلام نیز هرگاه وقت نماز می رسید رنگش به زردی متمایل شده، بدنش می لرزید. (1)
حال، نماز با چنین اهمیتی، اگر به جماعت خوانده شود و عدد نمازگزاران از ده نفر تجاوز کند، جن و انس از نوشتن ثواب آن ناتوان می شوند.
و اگر نماز در مسجد النبی صلی الله علیه و آله و مسجد الحرام خوانده شود ثواب آن به هزار و یکصدهزار برابر می رسد.
طبیعی است که شیطان برای دور نمودن مردم از این فیض عظیم بهانه ها ساز می کند و راه وصول به حق را بر انسان می بندد.
متأسّفانه در موسم حج و عمره گاهی دیده می شود که برخی زائران به هنگام برپایی نمازجماعت، و در حالی که مسلمانان جهان همچون
1) 1- بحار الأنوار، ج 84، ص 247.
سیلی خروشان به سوی مسجدالنبی و یا مسجد الحرام سرازیر می شوند، در خلاف مسیر مردم حرکت نموده، به سوی منازل خویش باز می گردند. و یا اسف بارتر آن که در کنار مغازه ها و بازارها می نشینند و در حالی که کسبه کار خود را تعطیل نموده، به مساجد برای اقامه نماز رفته اند، آنها منتظر می مانند که وی بازگردد و بتوانند از او کالا خریداری کنند.
این عمل موجب شده تا بدخواهان، پیروان مکتب تشیّع را زیر سؤال برده یا به نماز نخواندن متّهم نمایند.
طبیعی است که زائر انقلابی و پیرو پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه معصوم علیهم السلام هرگز راضی نیست در حالی که به زیارت آمده، کاری از او سربزند که قلب پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمّه را به دردآورد!
آنچه که عالم فرزانه و اندیشمند متّقی حضرت حجّةالاسلام والمسلمین آقای نجمی در این نوشتار در پی آن است، تبیین اندیشه والای حضرت امام خمینی قدس سره است که راه بهره وری بیشتر و بهتر در سفر
عبادی حج و عمره را بر روی زائران بیت اللَّه الحرام گشود. و آنان را از وسوسه های شیطانی دور ساخت.
امید آن که زائران حریم حق را مفید افتد و در جوار خانه خدا و حرم نبوی با شرکت در نمازهای شکوهمند جماعت، سراسر وجودشان از فیض حق مشحون گردد.
مدیر آموزش و تحقیقات بعثه مقام معظّم رهبری
بازشناسی افکار و اندیشه های بلند امام خمینی قدس سره
بازشناسی افکار و اندیشه های بلند امام قدس سره
امروزه پرداختن به زوایای اندیشه والا و بلند امام از سوی متفکران، مورخان و نویسندگان، نیازی جدّی برای جامعه اسلامی، به ویژه برای نسل جوان کشور است که اینک به حدّ رشد رسیده اند امّا به دلیل عدم حضور در عرصه انقلاب، از شخصیّت امام و افکار نورانی ایشان و ره آوردهای انقلاب اسلامی آگاهی جامع و دقیقی ندارند.
همچنین تشریح افکار ژرف آن پیشوای راحل قدس سره و تحلیل و تفسیر وقایع و حوادث انقلاب و علل و عوامل ظهور و پیدایش آن برای مسلمانان دیگر کشورها که از حقایق انقلاب کمتر مطلبی شنیده اند، ضرورتی است انکارناپذیر.
بدیهی است در مرحله نخست، انجام این وظیفه، بر عهده کسانی است که به امام نزدیک بوده و از پیش از پیروزی انقلاب و نیز پس از آن، به طور مستقیم در جریان حوادث قرار داشته و سردی و گرمی آنها را لمس کرده اند.
ارائه این معلومات همانند دَینی است بر گردن آنان که باید
آن را نسبت به انقلاب و امام ادا کنند.
روشن است که افزون بر تبیین و بررسی اصل انقلاب، باید نظریّات و حکم های صادره از سوی امام قدس سره که هر یک انقلابی بود در درون انقلاب، از سوی متخصصان و کارشناسان بررسی شود ودرباره هریک از آنها، همایش ها و اجلاسیه ها برگزار گردد و مقالات و سخنرانی ها ارائه شود تا اهمیت هر یک از آنها که در تاریخ اسلام برای اولین بار اتفاق افتاده است جلوه کند؛ مانند:
1- طرح ولایت فقیه بعنوان زیربنای قانون اساسی.
2- طرح اجتهاد پویا و نقش دو عنصر «زمان» و «مکان» در احکام فقهی.
3- طرح اسلام ناب محمدی و اسلام آمریکایی.
4- رسمیت دادن به اسلام و به اصل دین باوری در سطح جهان.
5- نقش نامه امام به گورباچف و آثار آن.
6- حکم اعدام سلمان رشدی و انعکاس آن در جهان.
7- اعلان روز جهانی قدس.
8- مبارزه و مقاومت در برابر استعمار و ...
و یکی دیگر از این نظریّات، حکم و دستور آن رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی و بزرگ مرجع شیعه بر حضور
شیعیان در نمازهای اهل سنت در حرمین شریفین است که همانند سایر نظریّات و احکام خاص معظم له، دارای ابعاد و آثار شگرفی است که باید علما و دانشمندان، این ابعاد را به جامعه شیعه در سطح جهان بشناسانند و آثار مثبت آن را برای جهان اسلام که امروز و در آینده از آن برخوردار خواهد شد، تبیین نمایند.
نوشته حاضر، قدمی است کوتاه در این مسیر و اقدامی است نه چندان رسا در ایفای این وظیفه مهمّ و امید است از سوی محققان و دانشمندان در افق کارشناسی و تخصصی پیگیری و دنبال شود و ابعاد آن هر چه بیشتر تشریح و بازشناسی گردد.
در شهریور ماه سال 1358، در اولین مراسم حج تمتع، پس از پیروزی انقلاب اسلامی از سوی بنیانگذار جمهوری اسلامی قدس سره حکمی خطاب به نمایندگان منصوب خود، جهت سرپرستی حجاج بیت اللَّه الحرام در هشت مادّه صادر فرمودند که در آن، وظایف حجاج بیت اللَّه الحرام، به خصوص وظایف شیعیان و به ویژه وظایف حجاج ایرانی بیان شده، که متن آن بدین شرح است:
متن حکم امام خمینی قدس سره
جناب حجةالاسلام آقای حاج شیخ محی الدین انواری و
جناب حجةالاسلام آقای شیخ فضل اللَّه محلاتی- دامت افاضاتهما-
چون ایام برگزاری یکی از فرایض بزرگ اسلامی با محتوای عظیم انسانی، روحانی، سیاسی، اجتماعی؛ یعنی فریضه حج بیت اللَّه الحرام نزدیک است و لازم است در آستانه برقراری جمهوری اسلامی با انقلاب شکوهمند ملت شریف ایران، این فریضه مقدسه، از آثار طاغوت پاکسازی و به اسلام راستین برگردد، به این جهت شما را بعنوان سرپرست حجاج بیت اللَّه الحرام تعیین نموده که با مشورت با مقامات صالحه، هیأتی از افراد صالح و متعهد و با ایمان انتخاب و با همکاری آنان کلیه امور مربوط به حج را تحت نظارت قرار دهید که ان شاءاللَّه تعالی در حکومت جمهوری اسلامی، این فریضه مقدسه با محتوای معنوی خود تحقق یابد و لازم است در این موضوع تذکراتی داده شود:
1- لازم است به حضرات آقایان علما و روحانیون
محترم کاروان ها تذکر دهید که قبل از حرکت، مجالسی تشکیل دهند و حجاج محترم را با مسائل شرعی و وظایف انسانی آشنا کنند.
2- عموم برادران و خواهران اسلامی باید توجه داشته باشند که یکی از مهمات فلسفه حج، ایجاد تفاهم و تحکیم برادری بین مسلمین است و بر دانشمندان و معمّمین لازم است مسائل اساسیِ سیاسی و اجتماعی خود را با دیگر برادران در میان گذارند و در رفع آن طرح هایی تهیه کنند تا آنان در برگشت به کشورهای خود آنها را تحت نظر علما و ارباب نظر قرار دهند.
3- در این سال که ایران در آستانه جمهوری اسلامی است و به واسطه تبلیغات ناروای اجانب ممکن است مسلمین بلاد از عمق نهضت اسلامی ایران مطلع نباشند، لازم است آقایان علما و خطبا و دانشمندان محترم با وسائل ممکن، این نهضت مقدس را معرفی نمایند و مقصد مسلمانان ایران را که همان برقراری حکومت اسلامی، تحت پرچم اسلام و هدایت قرآن کریم و پیغمبر مکرّم اسلام است گوشزد نمایند که برادران اسلامی ما بدانند ما به جز اسلام و برقراری حکومت عدل اسلامی فکر نمی کنیم.
4- لازم است برادران ایرانی و شیعیان سایر کشورها از
اعمال جاهلانه، که موجب تفرّق صفوف مسلمین است، احتراز کنند و لازم است در جماعات اهل سنت حاضر شوند و از انعقاد تشکیل نماز جماعت در منازل و گذاشتن بلندگوهای مخالف رویه اجتناب نمایند. و از افتادن روی قبور مطهره و کارهایی که گاهی مخالف شرع است جدّاً اجتناب کنند.
5- نیابت از حیّ برای نماز طواف صحیح نیست، باید هر کس خودش به هر نحو می تواند نماز بخواند و مجزی است از گرفتن نایب و از مزاحمت با نمازگزاران اجتناب نمایند.
6- طواف را به نحو متعارف که همه حجاج به جا می آورند، به جا آورند و از کارهایی که اشخاص جاهل می کنند احتراز شود و مطلقاً از کارهایی که موجب وهن مذهب است باید احتراز شود.
7- در وقوفین، متابعت از حکم قضات اهل سنت لازم و مُجزی است، اگر چه قطع به خلاف داشته باشید.
8- در این سال که به واسطه انقلاب اسلامی، به برادران و خواهران ما صدمات و ضررهای بسیار از حکومت طاغوتی رسیده است و بسیاری از معلولین از حوادث انقلاب، احتیاج مبرم به کمک دارند، مقتضی است کسانی
که می خواهند حج استحبابی به جاآورند، هزینه آن را صرف در احتیاج برادران و خواهران خود کنند که ثواب آن نزد خدای تعالی بسیار بر حج استحبابی ترجیح دارد. و نیز کسانی که به عنوان سوغات، مصارف ناروا می نمایند یا تشریفات و میهمانی های خارج از رویه، در وقت برگشت از حج می نمایند، مقتضی است این نحو هزینه ها را صرف احتیاج برادران و خواهران علیل و مستمند خود نمایند که خداوند تعالی به آنان اجر و برکت عنایت فرماید!
از خداوند تعالی عظمت اسلام و سعادت ملت مسلمان را خواستار و موفقیت همگان را در کوشش برای به ثمر رسیدن نهضت مقدس امیدواریم.
وَالسَّلامُ عَلَیکُم وَ عَلی جَمیعِ الْمُؤمِنین وَ رَحْمَةُ اللَّه وَبَرَکاتُهُ
روح اللَّه الموسوی الخمینی- 29/ 6/ 58 (1)
1) 1- صحیفه نور ج 9، ص 176.
حضور شیعیان در نماز اهل سنّت
«لازم است برادران ایرانی و شیعیان سایر کشورها، از اعمال جاهلانه که موجب تفرّق صفوف مسلمین است احتراز کنند. و لازم است در جماعات اهل سنت حاضر شوند و از انعقاد و تشکیل نماز جماعت در منازل و گذاشتن بلندگوهای مخالف رویه اجتناب نمایند و از افتادن روی قبور مطهره و کارهایی که گاهی مخالف شرع است جداً اجتناب کنند.»
حضرت امام رحمه الله در این بخش از پیام خود که بند چهارم آن است به چند نکته اشاره دارد که هر یک در خور بحث و بررسی است، ولی ما در این نوشته تنها به موضوع «حضور شیعیان در نماز اهل سنت» که مهمترین نکته از این ماده است، می پردازیم و آن را مورد توجّه قرار می دهیم.
بی شک این حکم از لحاظ حضور شیعیان در نمازهای اهل سنت در حرمین شریفین، یک تحوّل تاریخی و یک دستور بی سابقه ای بود که نه تنها توانست سیل عظیم زائران شیعه را، که قبل از انقلاب و در طول تاریخ، به هنگام اقامه نماز از مسجدالحرام و مسجدالنبی به سوی هتل ها و خیابان ها در حرکت بود، متوقف سازد بلکه موجب گردید
که این سیل جمعیت را به هنگام اقامه نماز همانند سایر مسلمانان به سوی این دو مسجد و مساجد دیگر در مکه مکرمه و مدینه منوره سرازیر نماید.
و این تحوّل عظیم و دگرکونی شگرف برای کسانی که شاهد مراسم حج قبل و بعد از انقلاب بوده اند، بیش از دیگران ملموس و قابل درک است و طبعاً برای علاقمندان به اسلام مایه خوشحالی و دلگرمی و برای دشمنان اسلام رنج آور و نگران کننده است.
البته این، ظاهر قضیه است ولی ابعاد معنوی و جنبه های مختلف سیاسی- مذهبی این حکم برای جهان اسلام، بیش از آن است که بتوان ارزیابی کرد و جهات گوناگون آن را ارائه نمود. به طور خلاصه می توان گفت که: با توجه به شرایط فعلیِ جهان اسلام و به ویژه جایگاه مهم تشیّع، که پس از پیروزی انقلاب اسلامی به آن دست یافته است، این حکم یکی از بارزترین و سازنده ترین احکام و فتاوا است که از سوی یک مرجع تقلید جامع الشرایط و آگاه صادر شده و به مرحله اجرا در آمده است.
انگیزه و دلایل مذهبی این حکم:
گر چه ممکن است این حکم امام قدس سره دارای انگیزه های
متعدد باشد و عوامل سیاسی و دلایل مختلف اجتماعی- مذهبی آن را ایجاب کند ولی با توجه به حجم مقاله، تنها دو بُعد از این عوامل را مورد توجه قرار داده و به دلایل مذهبی آنها اشاره می کنیم:
** مسأله تشیع و تسنن.
در مورد عامل نخستین و مقابله با استکبار جهانی، باید سه موضوع مورد بررسی قرار گیرد:
الف: دین ستیزی در جهان امروز.
ب: اندیشه امام در مقابله با دین ستیزی.
ج: حج ابراهیمی عامل شکست توطئه دشمنان.
همانگونه که قرآن مجید در آیات متعدد، خطر مشرکان و دشمنان اسلام را متذکر شده و از عداوت و کینه عمیق آنان نسبت به مسلمین هشدار داده و فرموده است:
وَلَا یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّی یَرُدُّوکُمْ عَنْ دِینِکُمْ.
«آنها پیوسته با شما می جنگند تا اگر بتوانند شما را از آیینتان برگردانند.» (1)
1) 1- صحیفه نور ج 9، ص 176.
استکبار و دشمنان اسلام در طول تاریخ مقابله با اسلام را در سرلوحه برنامه های خویش قرار داده و هیچگاه از این اندیشه باطل غافل نبوده است. ما اینک در صدد پرداختن به گذشته های تاریخ نیستیم؛ گذشته ای که در آن جنگهای خونین و طولانی، مانند جنگهای صلیبی بخشی از تاریخ اسلام و جهان را به خود اختصاص داده است. و درباره مقابله و مبارزه فرهنگی با اسلام که در این باره کتابها و تألیفات نوشته اند، سخن نمی گوییم و از گفتگو درباره اتهامات و افتراهایی که به شخص پیامبر اسلام متوجه ساخته اند، صرف نظر می کنیم.
و همچنین درباره حکومتهای مادی و لائیک، که در طول سالیان متمادی دین را از صحنه سیاست و حکومت و از مداخله در سرنوشت انسانها کنار زده اند و در محو اسلام همگی دست به دست هم داده و اتحادیه هایی از بلوک شرق و غرب برای این هدف شوم تشکیل داده اند، بحث نمی کنم و ...
ما اینک از جهان معاصر سخن می گوییم؛ جهانی که در آن مصائب و آلام بسیار از سوی دشمنان بر اسلام و مسلمین تحمیل گشته است. روزگاری که مشتی صهیونیست در مقابل چشم بیش از یک میلیارد مسلمان،
قدس شریف و قبله اوّل مسلمانان را به تصرف خویش درآورده و میلیونها مسلمان را از خانه و کاشانه خویش آواره ساخته است. و هر روز عده ای از مسلمانان در لبنان و فلسطین زیر بمبها و موشکهای دشمن به خاک و خون کشیده می شوند و خانه هایشان بر سرشان ویران می گردد و گروه گروه به سیاه چال های مخوف و شکنجه گاهها فرستاده می شوند. آنها به این جنایات بسنده نکرده اند و همواره فکر تسلّط بر نیل تا فرات و تصرف مکه و مدینه را در سر می پرورانند.
ما از روزگاری سخن می گوییم که استکبار شرق و غرب در متلاشی کردن انقلاب شکوهمند ملّتی، چون نشأت گرفته از اسلام بود، متحد شدند و بزرگترین و طولانی ترین جنگ را بر آن تحمیل کردند.
و همانها رشدی و رشدی ها را در دامن خود برای ضربه زدن به اسلام تربیت کردند و روزانه هزاران نفر را قربانی مطامع خویش می کنند و به بهانه حقوق بشر در کوبیدن اسلام همپیمان شده اند.
همچنین دیدیم که در بوسنی چگونه مسلمانها را گروه گروه به خاک و خون کشیدند و گورهای دسته جمعی از اجساد مسلمانانِ زنده به گور، به وجود آوردند و فرزندان
و همسرانشان را آواره بیابانها کردند و امروز همین جنایات در چچن و قفقاز و ... تکرار می شود.
و این به اصطلاح آزادیخواهان، در مهد آزادیشان از ورود دختران دانش آموز مسلمان به کلاس درس، به دلیل استفاده کردن از روسری، ممانعت به عمل آوردند و با این کار روی جنایتکاران دورانِ قرون وسطایی را سفید کردند!
و ما اگر تنها به انعکاس آمار این نوع مقابله ها و رودررویی ها با اسلام بسنده کنیم، کتاب قطوری تهیه خواهد شد.
آری، اینگونه است وضعیت اسفبار گروهی از مسلمانان در نقاط مختلف جهان. آنان در وضعیت سخت اقتصادی، سیاسی و اجتماعی قرار گرفته اند و دست نیاز و استمداد به سوی عالمان و دانشمندان مذهبی و سران کشورهای اسلامی دراز کرده اند تا شاید از این فشار و شکنجه نجات یابند، امّا نه تنها امیدی ندارند بلکه آینده ای تلخ تر و فشارهای مضاعف و گسترده تر در پیش روی خود می بینند.
از ویژگی های برجسته امام راحل قدس سره، نگرش وسیع وی
نسبت به مذهب و باورهای اعتقادی در مقابل مکتب های غیرمذهبی بود. او همواره در اندیشه رسمیت دادن و اعاده مجد و عظمت به اسلام و گسترش بخشیدن به اصل خداباوری و مقابله با دین زدایی در سطح جهان بود و این حقیقت را در سیره نظری و عملی آن بزرگوار می توان به خوبی و وضوح مشاهده کرد. از نمونه های بارز آن، نامه آن بزرگوار به گورباچف می باشد.
این نامه تاریخی، که پس از نامه های رسول خدا صلی الله علیه و آله به قیصر و کسری، برای اولین و آخرین بار به کسی که در رأس هرم مادیگریِ جهانِ معاصر قرار داشت ارسال گردیده، روشنگرِ بینش امام قدس سره نسبت به جایگزین ساختن دین باوری و توجه به معنویات در مقابل مادیگری و دین ستیزی در سطح جهان است.
امام در این نامه، گورباچف را به سوی خدا دعوت کرد و راه استدلال را به او ارائه داد و به وی گفت: «مشکل شما عدم اعتقاد واقعی به خدا است. مشکل اصلی شما مبارزه طولانی و بیهوده با خدا و مبدأ هستی و آفرینش است.» چه اثر بدیع و شگرفی از خود به جای گذاشت و چه تحوّل عظیمی، پس از هفتاد سال مبارزه با خداباوری و مذهب گرایی به وجود آورد!
یکی دیگر از نمونه های بارز این دید و بینش، هشدار امام نسبت به خطر صهیونیزم جهانی است که از سالها پیش از انقلاب، آن را دنبال کرده و در تاریخ 6/ 5/ 58، در آستانه اولین ماه رمضان پس از پیروزی انقلاب، روزقدس جهانی را اعلام کرد و چنین فرمود:
«... من از عموم مسلمانان جهان و دولت های اسلامی می خواهم که برای کوتاه کردن دست این غاصب و پشتیبانان آن، به هم بپیوندند و جمیع مسلمانان جهان را دعوت می کنم آخرین جمعه ماه مبارک رمضان را، که از ایام قدر است و می تواند تعیین کننده سرنوشت مردم فلسطین نیز باشد، بعنوان روزقدس انتخاب و طی مراسمی همبستگی بین المللی مسلمانان را در حمایت از حقوق قانونی مردم مسلمان اعلام نمایند.» (1)
تفرقه عامل تسلّط دشمنان:
امام قدس سره آن حکیم فرزانه که تسلّط دشمنان و ضعف مسلمانان را در تفرقه و تشتت آنان می دید، با ایجاد وحدت و یکپارچگی در گوشه ای از جهان، ملّتی را به پیروزی
1) 1- صحیفه نور، ج 8، ص 229.
رسانید و طومار سلطنت دو هزار و پانصد ساله را در هم پیچید و کشور ایران را از دست استکبار و دشمنان اسلام و انسانیت نجات بخشید.
او راه حلّ مشکل جوامع اسلامی در سراسر جهان را مورد عنایت خویش قرار داد و رمز پیروزی و راه نجات را، که همان اتّحاد و اتفاق است، به آنها ارائه نمود.
چگونه و در کجا؟!
در مراسم حج! حجی که تجلّیگاه عظمت و اقتدار پیروان دین حنیف اسلام و مظهر وحدت و اخوت مسلمانان جهان و کانون توحید و یگانه پرستی و مرکز فریاد برائت امت از شرک و بت پرستی است.
حجی که مراسم شگفت انگیزش جلوه ای بارز از اعتلای دین حق و نمایشگر تمامیت اسلام ناب محمدی و مبارزه با شیاطین است.
آری مراسم حج و اجتماع بزرگ مسلمانان جهان در مکه و مدینه است که می تواند اتّحاد و اتفاق پیروان اسلام را که آرمان پیامبر خاتم صلی الله علیه و آله و اوصیای آن بزرگوار است، محقق و متجلّی سازد.
لیکن افسوس که حکومت های ستمگر در طول تاریخ و
دست مرموز استعمار، به ویژه در یک قرن اخیر، موجب گردید تا روح حقیقی آن به فراموشی سپرده شود و از ابعاد سیاسی و اجتماعی و عبادی حج، تنها بعد عبادی آن، آنهم خالی از روح واقعی پرستش ترویج و تبلیغ شود.
اینجا است که امام امت به احیای حج ابراهیمی قیام کرد و در مناسبتهای مختلف در سخنرانیها و پیامهایش، ضمن توصیه بسیار به دقت در اعمال حج و فراگیری مسائل آن و بیان ابعاد معنوی و عرفانی مناسک، جنبه های سیاسی و اجتماعی حج را مطرح ساخت و با دعوتِ جوامع اسلامی به وحدت و همدلی و پرهیز از تشتت و تفرق، که بزرگترین عامل تسلّط بیگانگان است، مسلمانان را در مقابله با دشمنان اسلام بسیج کرد.
گرچه دشمنان نیز در مقابل این حرکت عظیم، بیکار ننشستند و برای جلوگیری از تحقق چنین تحولی شگرف، با تمام قوا به میدان آمدند و متحجّران برای پیشگیری از این هدف عالی، تمام توان خود را بکار بستند ولی استقبال پر شور مسلمانان آگاه و حقایق موجود، نشانگر آن است که این حرکت متوقف شدنی نیست و این موانع ناچیز بر طرف خواهد شد و دیر یا زود مخالفان نیز به موافقان خواهند پیوست.