مشخصات کتاب

آینه ایثار : شامل مدایح و مراثی درباره علمدار کربلا/ گرد آورندگان محمود شاهرخی٬ مشفق کاشانی

وضعیت نشر و پخش و غیره :تهران: انتشارات اسوه (وابسته به سازمان اوقاف و امور خیریه)، ۱۳۷۵

مشخصات ظاهری:۵۳۰ص.

زبان متن نوشتاری یا گفتاری و مانند آن:فارسی

اشاره

حدیث عشق

بر آستان جانان گر سر توان نهادن گلبانگ سربلندی بر آسمان توان زددر تاریخ حیات انسان و درمیان اقوان و ملل جهان، مردان بزرگ و قهرمانان نام آور، دیده می شوند، که با حس فضیلت طلبی و حقیقت جویی و آرمان خواهی، علیه ستم و تباهی قیام کرده اند و سبب پدید آمدن وقایع و حوادثی عظیم و حماسه هایی پرشکوه و شورانگیز شده اند، چنانکه فداکاری و از خود گذشتگی آن ناموران سبب پدید آمدن روح کرامت جویی و عدالت خواهی و آزادگی در میان ملل عالم گشته است.اما در میان جمیع آن وقایع هیچ یک به کمال و جامعیت نهضت حسینی و حماسه جاویدان عاشورا نمی رسد، زیرا این قیام و نهضت الهی عاری از هر شائبه و غرض نفسانی بوده،

صرفا از برای خدا و اقامه حدود الهی و استقرار حاکمیت توحید و اجرای قسط و عدل به وقوع پیوسته است.چنان صدق و اخلاص و شکوه و عظمت و بزرگواری و سماحت در آن تجلی و تظاهر کرد، که سبب اعجاب و شگفتی جهانیان گردید و اهل نظر را به حیرت افکند.عرصه نینوا، محل بروز و ظهور تابناکترین چهره های الهی و تجلی صفات ملکوتی بود:نه تنها از امام، که واجد مقام شامخ ولایت و مسندنشین سریر امامت بود، آن همه خلوص و صدق و عظمت و کرامت به ظهور پیوست، بلکه از خویشان و یاران آن سرور چنان ایمان و اخلاص و وفاداری و ایثار و فداکاری آشکار گردید که هر صاحبنظری را مات و مبهوت ساخت.از کودک شیرخوار تا نوجوان و مرد میان سال و پیرمرد نود ساله، همه مظهر و آیت ایمان و عشق و نمودار، پاکبازی در راه خداوند متعال بودند، و هر یک در مقام و مرتبه ی خویش نقشی از جاودانگی بر لوح زمان و صحیفه دوران رقم زدند.اما در میان جمیع آن پاکبازان و عاشقان راستین، منزلت و مرتبت پرچمدار رشید کربلا و سپه سالار عرصه ی نینوا، استثنایی است، چه آن قهرمان میدان فتوت و پاکباز پهنه ی وفا و مروت در طریق عاشقی چنان پای افشرد که گوی سبقت از همگان برد. گواه این دعوی سخن امام سجاد علیه السلام است که فرمود: رحم الله عمی العباس فلقد اثر و ابلی و فدی اخاه بنفسه حتی

قطعت یداه، فابدله الله عزوجل بهما جناحین. یطیر بهما مع الملائکة فی الجنة و ان للعباس عند الله تبارک و تعالی منزلة یغبطه بها جمیع الشهداء یوم القیامة.«یعنی خدای رحمت کند عمویم عباس را که جان خود را فدای برادر کرد و چنان ایثار کرد و برادر را بر خویشتن برگزید که درین راه دو دستش قطع شد و خداوند به عوض آن دو دست بدو دو بال عطا فرمود که با فرشتگان در جنان جاویدان پرواز می کند، و از برای او نزد خداوند تبارک و تعالی مرتبه و مقامی است که جمیع شهیدان در روز رستاخیر بر او غبطه می خورند و رشک می برند».چرا چنین نباشد که آن سرخیل عاشقان و کاروانسالار دلدادگان در راه مقتدا و محبوب خود حسین (ع) آن انسان کامل، از سر جان و جهان برخاست و وفا و ایثار را به حد کمال رسانید، زیرا او در انوار آفتاب ولایت چون شبنم سحرگاهی در شعاع خورشید محو وفائی شده بود.عاشق آن باشد که چون آتش بود گرم رو سوزنده و سرکش بودهر چه دارد پاک در بازد به نقد وز وصال دوست می نازد به نقد

عقل در سودای عشق استاد نیست عشق کار عقل مادرزاد نیست گر ز غیبت دیده ای بخشند راست اصل عشق اینجا بینی از کجاست مرد کار افتاده باید عشق را مردم آزاده باید عشق رازنده دل باید درین ره مرد کار تا کند در هر نفس صد جان نثارآن شمع جمع شهدا و پرچمدار عرصه ی نینوا، مجمع جمیع فضائل و مظهر تمام مکارم بود، از زیبایی و رعنایی، بدو لقب ماه بنی هاشم داده بودند، در شجاعت و شهامت آینه ی تمام نمای پدرش اسدالله الغالب علی بن ابیطالب بود، در صفین، در آن پیکار حق علیه باطل، در رکاب پدر حماسه ها آفریده و از شجاعت شورها برانگیخته بود، در کربلا، پرچمدار و سپه سالار لشکر سرور آزادگان بود، نه تنها لشکر امام حسین، که خود آن بزرگوار، بدو پشت گرم بود، چه آنگاه که پیکر مطهر او را در میان خاک و خون افتاده دید، گفت: اینک بخوابند آن دیدگانی که از بیم شمشیر تو آرام و خواب نداشتند، هم اکنون پشتم شکست و تدبیر و چاره ام کاستی گرفت.در قهرمانیها و دلیریهای پرچمدار عرصه ی نینوا، شاعران شعرها سروده و حماسه ها برشته ی نظم کشیده اند، اما در میان آن آثار قصیده بلند و پرشور سید جعفر حلی رضوان الله علیه

مقام و مرتبتی خاص دارد، مربوط به عاشورا وقعه ی فراموش نشدنی و رشادت حضرت عباس علیه السلام سروده که سخت شورانگیر و حماسی است درین مقام بعلت تنگی مجال تنها به چند بیت از آن بسنده می کنیم، او درین معنی گوید:وقع العذاب علی جیوش امیة من باسل هو فی الوقایع معلم عبست وجوه القوم خوف الموت و العباس فیهم ضاحک متبسم قلب الیمین علی الشمال وغاص فی الاوساط یحصد للروس و یحطم قسما بصارمه الصقیل و اننی فی غیر صاعقة السما لا اقسم یعنی: «رنج و عذاب بر لشکریان بنی امیه فرود آمد از سوی یل و دلیرمردی که در صحنه ی پیکار صاحب نشان و علامت بود. چهره های لشکر خصم عبوس، دژم بود از بیم مرگ در حالیکه عباس در میان آن قوم خندان بود و تبسم بر لب داشت (لطف این بیت آن گاه پدید می آید که بدانیم عباس صیغه مبالغه از عبوس بودن و به معنی بسیار چهره درهم کشیدن است)او راست و چپ لشکر کفر را بهم ریخت و در میان آن شناور گردید در حالیکه که سرها را درو می کرد و سپاه را درهم می شکست.

سوگند له شمشیر درخشان او، که من هرگز جز به صاعقه آسمان سوگند یاد نمی کنم».قبله ی اهل وفا شمشیر حق فارس میدان قدرت شیر حق حضرت عباس کامد ما صدق بر یدالله فوق ایدیهم ز حق بر حسین از یک صدای العطش کرد دست و سر بیک جا پیشکس از آن مظهر فتوت و آیت جوانمردی و مروت در راه رضای خداوند و متابعت از ولی مرشد، آن چنان اخلاص و ایثاری به ظهور پیوست که در وصف نمی گنجد، در روز پرشور عاشورا نخست سه تن از برادران خویش را که از بطن ام البنین بودند خطاب کرد که «ای عزیزان من می نگردید که سرور و مولای ما حسین بی یاور است برای نصرت وی شتاب گیرید و جان خود را فدای او سازید» آن مظاهر عزت و کرامت در نبرد پیشی گرفتند و هر سه تن به فوز شهادت فائز گشتند آن گاه خود آن حضرت به حضور امام رسید و از وی رخصت خواست تا با سپاه کفر نبرد کند، امام با وی فرمود ظاهرا اینک که عزم پیکار داری نخست برای کودکان تشنه کام قدری آب بدست آور و آن وفای مجسم و فتوت ممثل، بسوی فرات روی آورد و پس از مبارزات شدید مرکب را به شریعه راند، مشک را پر آب کرد و سپس از شدت عطش کفها را بزیر آب فروبرد و تا محاذی

دهان آورد اما یاد کودکان تشنه لب و کام خشک برادر افتاد بر نفس هی زد که تو آب می آشامی حال آنکه عزیزان تو در آتش عطش می سوزند آب را روی آب ریخت و با کام خشک از فرات بیرون آمد:به دریا پانهاد و خشک لب بیرون شد از دریا مروت بین، جوانمردی نگر، غیرت تماشا کن چون سپاه ابلیس دست راستش را از پیکر جدا کردند فرمود:والله ان قطعتمو یمینی انی احامی ابدا عن دینی و عن امام صادق الیقینی نجل النبی الطاهر الامین به خدا اگر دست راستم را از تن جدا کردید من همواره از دین خود و از امام صادق صاحب یقین خود که فرزند پیامبر طاهر و امین است حمایت می کنم».و چون دست چپش را قطع کردند فرمود:یا نفسی لا تخشی عن الکفار و ابشری برحمة الجبارمع النبی السید المختار قد قطعوا ببغیهم یساری فاصلهم یا رب حر النار «ای نفس از کافران بیم مدار، ترا بشارت باد برحمت خداوندی و مصاحبت پیامبر برگزیده، اینان به طغیان و سرکشی دست چپ مرا قطع کردند، پروردگارا حرارت آتش را

به آنان چشان».درود خداوند و فرشتگان و جمیع صدیقان و مقربان بر آن عبد صالح که برای خشنودی خداوند و پیروری از امام و مقتدای خود از سر جان و جهان برخاست و بر صحیفه عشق و لوح فتوت و جوانمردی نقشی جاودانه رقم زد، درود بر او درودی جاویدان و سلامی متواتر.اما این مجموعه آثار شاعرانی است در نعت و منقبت و رثاء و مصیبت آن سر حلقه ی ارباب وفا و فتوت و اظهار نیازی به پیشگاه آن عزیز داور که از غایت تقرب به حضرت دوست او را باب الحوائج لقب داده اند.درین مجموعه ی گردآورندگان درصدد آن نبوده اند که تنها از سروده های فصیح و بلیغ و آثار شیوا و رسا بهره جویند، ممکن است آنچه فراهم آمده دارای نقائص و کاستی هایی باشد و برخی از اشعار از نظر ضوابط رایج بر فن شعر و ادب مطلوب نباشد اما از آنجا که معرف و مبین حسن عقیده و ارادت سرایندگان آنهاست، همه ارجمند و دارای ارزش است.گر خطا گوید ورا خاطی مگو ور شود پر خون شهید او را مشوخون شهیدان را ز آب اولیتر است این خطا از صد صواب اولیتر است

امید است که این خدمت ناچیز مقبول درگاه خداوند سبحان و مورد عنایت آن بنده شایسته ی رحمان قرار گیرد و خداوند آن را جهت مباشران و دست اندرکاران دخیره ی روز موعود و یوم الورود قرار دهد.انه ولی النعمة و الامر کله الیهمحمود شاهرخی «جذبه»

محمد حسین جلیلی کرمانشاهی «بیدار»

اکبر و عباس

تا ساز دل به شور حسینی ترانه گوست جان جهان به نغمه او گرم های و هوست بگذر به کربلا که پس از قرن ها هنوز از بوی و موی اکبر و عباس مشکبوست داس خزان به باغ محمد گلی نهشت آری فلک به آل نبی سخت کینه جوست طی کرد شاه دین ره اخلاص را به سر از سر قدم کنند مقیمان کوی دوست زینب زبان به خطبه گشاده است لا جرم چشم حسین از سر نی مات روی اوست

سر را به سجده در دم آخر نهاد و گفت از دوست هر بلا که به من می رسد نکوست یادی ز قد اکبر و اشک حسین کرد «بیدار» چون بدید به سروی که طرف جوست

فریدون نقاش زاده «افغانی»

آستین خالی

به گوش نای خاموشم بگوئید که امشب ناله را از سر بگیردکسی کز درد و داغ او نسوزد الهی از تب غم در بگیرددل بیتاب من می خواهد امشب به شوق آن دست و بازو را ببوسدبه آن صحرای سوزان پا گذارد نگاه تشنه ی او را ببوسد

سراپا اشک گشتم در غریبی به اعماق عزای تو چکیدم کنار جوی تنهائی نشستم دل خود را به یادت سر بردیم تن بی دست تو آن روز دیدم که در دشت عطش بی تاب می شدخدایا کاشکی از این خجالت زمین بی مروت آب می شدهزاران دل، دل روشن تر از آب به قربان وفای عالی توهزاران دست، دست پاک و عاشق فدای آستین خالی تو

میرهاشم میری

سودای علمدار

برخیز دلا که دیده بیدار کنیم بر نوحه گران یار دیدار کنیم تا جاری علقمه به لبیک شتاب سر در سر سودای علمدار کنیم

عباس حداد کاشانی

ساقی حرم

ادرک اخا شنید ز عباس و خون گریست چشم حسین با مژه ی لاله گون گریست لختی برای خاطر تسکین کودکان شه از درون خیمه چو آمد برون گریست ماتم به روی ماتم و غم روی غم نهاد وز این جفا چو ابر بهار از جفون گریست پرچم ندید و شد علم آه او بلند در حیرتم که از غم عباس چون گریست؟چون زد عمود خصم بداندیش بر سرش زین غم ستون بارگه بی ستون گریست

چون با سر شکافته گردید سرنگون چشم ملک بر این فلک واژگون گریست فریاد العطش چو شد از خیمه گه بلند تنها نه جن و انس دل کاف و نون گریست فرق علی اکبر او چون شکافتند حلق علی اصغر از این داغ خون گریست حداد زین مصیبت جانسوز زار زار دائم ز کینه توزی اعدای دون گریست

ولای ابوالفضل

باز سبک سیر طبع قافیه پرداز آمده اندر سپهر نظم به پروازطوطی طاووس پر نطق سخن ساز راز درونم به خلق میکند ابرازمیزند اکنون دم از ولای اباالفضل شمس بود شمسه ای ز پرتو نورش

ماه نوین عکس نعل سم ستورش شیر فلک گشته رام پنجه ی زورش زهره برقص آمده به بزم سرورش کحل بصر کرده خاک پای اباالفضل شکر نابش نهان به میم دهان است قامت سروش قیامت دو جهان است سرو به حسرت به قامتش نگران است حاجت گفتن نباشد این که عیان است از الف قامت رسای اباالفضل ذکر خدا شیوه لب نمکینش سوره توحید نقش مهر نگینش نور حقیقت عیان ز نور جبینش نصر من الله از خدای مبینش نقش فرو بسته بر لوای اباالفضل نام ترا بی وضو کسی نتوان برد گرنه ادب کرد و نام تو بزبان برد

بایدش از راه راست ره به جنان برد توبه استغفر اللهش به دهان بردتا ببرد نام دلربای اباالفضل من که به هر جا روم لوای تو بینم شعشعه حسن دلربای تو بینم در دل پیر و جوان ولای تو بینم چاره هر درد از دوای تو بینم از همه جانهای ما فدای اباالفضل ای که بدردت طبیب چاره ندارد چرخ امیدت یکی ستاره نداردرو به در خانه ای که باره ندارد نیت خیر است استخاره نداردهست شفا خانه ی شفای اباالفضل ما اگر از راه راست گم شده باشیم ساکن بتخانه ها و میکده باشیم گر به در خانه تو آمده باشیم

دست توسل به دامنت زده باشیم عفو گناهان کند خدای اباالفضل هر که ابوالفضلی است و پاک روانست سیرتش از صورتش همیشه نشان است بنده آزاد کرده ی دو جهان است گفته (حداد) نه همی به زبانست گشته مصمم شود فنای اباالفضل

محمد بیریایی گیلانی «شیدا»

ناگهان عباس

شام عاشورا که غمگین بود و تار غوطه میزد در نسیمی مرگبارمه ز خجلت بود پنهان زیر ابر رفته از دست فلک دامان صبردیو صحرا گشته از وحشت خموش آمدی هر ذیحیاتی را به گوش،آخرین فرمان شوم سرنوشت از زبان ریگ و خار و سنگ و خشت یاوران شاه دین برگرد او بسته لبها را فرو از گفتگو

جملگی با فکرتی باریک بین مانده حیران در سکوتی سهمگین سرور پویندگان راه راست چون خدنگی ناگهان بر پای خاست حمد یزدان گفت و نعت مصطفی داد پس بر جمع همراهان نداگفت: کان آزادگان پاکدل ای زهمت کرده گردون را خجل ای گرامی مردم نیکو شعار بر شما باد آفرین کردگارکز وفا گشتید هم پیمان من پر سرور از مهرتان شد جان من با وفا جمعی چنین کم دیده ام چون شما کمتر به عالم دیده ام هر چه گویم باز از آن نیکوترید راستی بر جمله ی نیکان سریدرحمت یزدان نصیب جانتان مرحبا بر عشق و بر ایمانتان

اینک از من بشنوید این راز را راز نامردان حیلت باز راکاندرین صحرا بسان مور و مار جمع گشتند از برای کارزارزین گروه ناکس و اعداء دین هست ما را بس خطرها در کمین صبح فردا کآفتاب خاوری میکشد بر چرخ، دامان زری،طاقت دشمن به پایان می رسد بر شما رنج فراوان می رسدگر به زنجیر وفا گردن نهید بی گنه خود را به کشتن می دهیدهان و هان! ای با وفا یاران من ای هواداران و غمخواران من بیعت خویش از شما برداشتم وین زمان آزادتان بگذاشتم تا سیه دامان شب باشد بجا به که بگریزید از این دام بلاجانب شهر و دیار خود روید

وز پی تدبیر کار خود رویدکز منند این قوم جاهل در ستوه با کسی کاری ندارند این گروه من چو با هر گونه باطل دشمنم مقصد آنان در این غوغا منم پس به امر حضرت پروردگار من در آغوش خطر گیرم قرارکام صحرا تشنه خون من است هر که زین جا دور گردد ایمن است چون شهنشه لب فرو بست از سخن سخت در حیرت فرورفت انجمن شاه دین بنشست و سر را کرد خم دیده بنهاد اندر آن حالت بهم تا نگردد شرم دامنگیر کس خجلت آید باعث تأخیر کس

لیک جمعی کاندر آن شام سیاه انجمن کردند گرداگرد شاه جمله بودند از سران مسلمین اهل فضل و دانش و تقوی و دین در عبادت برده شبها را بسر ذکر یارب گفته هر شب تا سحرروزها با دشمنان درگیرودار تیغ بر کف در مصاف مرگباردین احمد را حمایت کارشان نص قرآن پایه ی رفتارشان فارغ از دنیا و پابند شرف در شریعت یک زبان و یک هدف بوده اند این جمع افلاکی سرشت خسته و بیزار از این دنیای زشت ننگشان بود از صفات خاکیان خویشان نیکوتر از افلاکیان بر جهان آز و شهوت کرده پشت بر دهان اهرمن کوبیده مشت در دل آنان هوس را ره نبود

همت والایشان کوته نبودبی نیاز از ذلت مال و مقام کرده بر خود عیش نفسانی حرام فکر آنان با توانا شهپری سائر، اندر عالم بالاتری دیدشان، بر دور دست کائنات قصدشان زین تنگنا، جستن نجات در امید رستگاریهای خویش ره بریدند از پی مولای خویش بوده اند از جان به فرمان حسین دست آنان بود و دامان حسین نز پی تحصیل مال و کسب جاه جمع گشتند این دلیران گرد شاه آمدند آنجا که جان قربان کنند درد دنیا را به خون درمان کنندگرچه خود بودند موقن بر شکست باز از آن درگه نمی شستند دست گرچه میدیدند مرگ خویش را غم نبود آن جمع پاک اندیش را

گرچه مولی اذن رجعت داده بود لیک دور از مردم آزاده بودزین سبب چندانکه گفتار امام در میان بهت آنان شد تمام،لحظه ها رنج آور و سنگین گذشت سخت بر جمعیت حق بین گذشت از بیان و حال مولی در نهفت هر دلی شد با غمی جانسوز جفت طایر فکرت چو از پرواز ماند هر زبانی از تکلم باز ماندنکته ای را با نگاهی پر ز غم جمله می جستند در سیمای هم کز چه روی، آن شاه صاحب جاه دین در چنین شام سیاه و سهمگین در چنان وضعی که عفریت خطر از مغاک مرگ بیرون کرده سردر بیابانی که بس هول افکنست پای تا سر موج خیر دشمنست

سهیل گیرد ترک جان خویش را دور خواهد یاروان خویش راراه گستاخی به دشمن مینهد دوستان را اذن رجعت می دهد؟بامدادان کاین سپهر کینه توز زاده ی شب را کند تسلیم روزجنگ درگیرد میان خیر و شر موج خون غلطد بروی خشک و ترحمله ور گردند اعداء لعین بر خیام اهل بیت شاه دین پس کدامین کس به شه یاری کند سنگر حق را نگهداری کند؟کیست تا مردانه جان گیرد به کف پاس دارد حرمت دین و شرف بوده اند آن یاوران پاکباز در چنین اندیشه های جانگدازناگهان عباس فرزند علی عقده را بگشود و با صوت جلی

کز دل و جان بود و بر دل می نشست سد محنت زای خاموشی شکست با برادر گفت کای سالار دین بندگان را از چه میرانی چنین؟اذن فرمودی کزین جا بگذریم رخت از این کوی بلا بیرون بریم خود بمانی با گروهی مار و مور؟ یارب، این بی همتی از ما بدور!کی توانیم از تو دل برداشتن؟ بی تو بر تن خجلت سر داشتن؟زندگی بعد از تو پابرجا مباد ننگ آن هرگز نصیب ما مبادهمصدا با شیر بیداء غضب اقربا یکباره بگشودند لب کای به ملک دین حق فرمانروا وای بفرمان تو جان ماسوی ای فروغت روشنی بخش جهان وای ندایت رهبر آزادگان

خاندان را شاخص قائم توئی قوت قلب بنی هاشم توئی ما شدیم از جان به مهرت پای بست با چه عذری از تو برداریم دست؟گر زند دیو بلا بر ما صدا با تو می مانیم و شادیم از بلابا گروهی نابکار و تیره بخت زیر فرمان تو می جنگیم سخت آنچه آید بر تو بر ما هم رواست پشت کردن بر تو عصیان بر خداست بی تو بر ما زندگی ننگ آور است با تو مرگ از زندگانی خوشتر است بگذر از فرمان رجعت یاحسین بهر ما مپسند خجلت یاحسین

سید رضا موید خراسانی

قحط آب

در کربلا که موج زند آب روی آب از قحط آب گشته بپا،های و هوی آب در ساحل فرات که خود مهر فاطمه است دارند کودکان حسین آرزوی آب دیگر فرات نیز نیارد بلب خروش کز غم خروش عقده شده در گلوی آب پیدا بود ز گریه لب تشنه گان که هست هر مشک آب خشک و تهی هر سبوی آب ترسم که شعله در حرم افتد زناله اش

زینب که از دو دیده گشوده است جوی آب راه شریعه بسته و طفلی ز راه دور بگشوده است دیده حسرت بسوی آب اصغر ز هوش رفته که چندیست این رضیع نشنیده بوی شیر و ندیده است روی آب تا طفل خود رباب رهاند ز تشنگی در خیمه ها روان شده در جستجوی آب زاین تشنگی که سوخت «مؤید» دل حسین بر خاک ریخت تا به ابد آبروی آب

موج عطش

در خیمه ها بپا شده غوغای آب آب دلهای تشنه است ز سودای آب، آب لب تشنه ایم بر لب دریای آب و نیست ما را نصیب غیر تماشای آب آب در سینه های ما که عطش موج می زند

آهی بود که هست تمنای آب آب در رزمگاه نعره ی تکبیر و در خیام بانگ عمو عمو بود، آوای، آب آب یارب مگر که بهره ی اولاد مصطفی یک جرعه نیست زین همه دریای آب آب ما را امید آب کجا چون نماند است از تشنگی به عارض سقای آب آب

تشنگی در کربلا

بر لب دریا لب دریادلان خشکیده است از عطش دلها کباب است و زبان خشکیده است کربلا بستان عشق است و شهامت، وی دریغ کز سموم تشنگی این بوستان خشکیده است سوز بی آبی اثر کرده است در اهل حرم هر طرف بینی لب پیر و جوانی خشکیده است آه از این میهمانداری که در دشت بلا میزبان سیراب و کام میهمان خشکیده است

نازم این همت که عباس آید از دریا ولی آب بر دوش است و لبها همچنان خشکیده است دامن مادر چو دریا، اصغرش چو ماهی است کام ماهی بر لب آب روان خشکیده است گر ندارد اشک تا آبی به لبهایش زند چشمه چشم رباب از سوز جان خشکیده است بسکه می سوزم «مؤید» از غم آل علی نخله طبع من از سوز بیان خشکیده است

عاشق بی دست

ای ماه سه آفتاب عباس عشقی تو و عشق ناب عباس در دفتر عاشقان بیدست گلواژه ی انتخاب عباس آئین امام دوستی را دادی تو به شیخ و شاب عباس بودی تو کتاب حسن و افسوس

صد پاره شد این کتاب عباس آقای شباب اهل جنت نور دل بو تراب عباس با نغمه ی جان من فدایت کرده است ترا خطاب عباس با موکب عصمت و امامت هم محمل و همرکاب عباس ای ماه سپهر خون که گردید بر گرد تو آفتاب عباس آنجا که ز تاب عشق می ریخت گلبرگ رخت گلاب عباس هر قطره ی خون دست و فرقت شد چشمه ی انقلاب عباس ای روح سکینه، جان زینب بر پیکر اضطراب عباس می داد به اهل بیت اطهار دیدار تو صبر و تاب عباس در گریه بسی سؤال دارند طفلان نخورده آب عباس

برخیز و بده سؤالشان را با زخم سرت جواب عباس اصغر ز عطش نبرده خوابش رفتی تو چرا به خواب عباس برخیز و دوباره آب بردار کن سوی حرم شتاب عباس

باب الحوائج

از آستین قدرت، دستی دگر برآید بر دست شیر یزدان، شمشیر دیگر آیدای عاشقان بجوشید، جآم طرب بنوشید عشاق را دوباره، در عشق رهبر آیداز طلعت اباالفضل، عالم گرفته رونق خورشید کربلا را، ماه منور آیدام البنین به دامن، یک دسته گل گرفته کز او مشام جان را، عطر پیمبر آیدزهرا و مرتضی را، آید فروغ دیده

سبطین مصطفی را، یار و برادر آیدآمد حسین امروز، فردا رسد ابوالفضل اردوی کربلا را، سردار لشکر آیداز آسمان قدرت، بدری دگر درخشید از چرخ عشق و ایمان، ماهی دگر برآیداو را عزیز دارد، زهرا چنان حسینش آری قرار جان، آن پاک مادر آیدعباس آنکه خوانند، باب الحوائج او را هر کار سخت و مشکل، از دست او بر آیدعباس آنکه زینب، دل بسته بر وفایش در طاعت از امامش، از دیگران سرآیدعباس آنکه گوید، سجاد جان فدایت عباس آنکه دستش، بوسیده حیدر، آیدگر او کند نگاهی امشب سوی «مؤید»شام غمش سرآید، کام دلش برآید

دریای ادب

ایمان و وفا سایه ی بالای تو بود ایثار علی، نقش به سیمای تو بودگر لب نزدی به آب دریا، عباس دریای ادب میان لبهای تو بود

پرچم انقلاب

عباس لوای همت افراشته است وین راز به خون بنگاشته است او پرچم انقلاب عاشورا را با دست بریده اش بپا داشت است

عباس چو ماه

شیرازه ی عترت و کتاب است حسین سرچشمه ی عشق و انقلاب است حسین دیگر شهدا ستاره ی تابانند عباس چو ماه و آفتاب است حسین

مجید مرادی رودپشتی

سبزگون

ای جهانی نثار دستانت عالمی سوگوار دستانت در شگفتم هلا چها کرده است قدرت ذوالفقار دستانت پی یاری برادر تو هنوز مانده در انتظار دستانت کودکان را به بین که می گریند در یمین و یسار دستانت سرو آزاد نیست جز شبحی سبزگون از تبار دستانت جنگلی از درختهای عروج هست آیینه دار دستانت هست آب فرات از آزرم

تا ابد وامدار دستانت شعر من نیست آبدار دریغ تا بگویم نثار دستانت

بال عطش

بیدار نشست و از سر خواب گذشت برقی زد و چون شهاب بی تاب گذشت تا چشمه ی ناب عشق، تا کوثر دوست با بال عطش پر زد و از آب گذشت

رونق مهتاب

از شرم رخت رونق مهتاب شکست شب با قدمت سکوت مرداب شکست با مشک ز روی زین فروافتادی آنگاه دل آینه و آب شکست

محمد بهرامی اصل «عاصی»

شراب عطش

باده ی عشق تو همجنس شراب عطش است جان کوثر نسبت تشنه آب عطش است زائر تربت خونین حسین بن علی است عطر شوری که ره آورد گلاب عطش است حاش الله که دهد دست ارادت به یزید آن امامی که دلش مست ثواب عطش است روز آشوب شهامت همه دیدند که عشق متجلی است در آن دل که خراب عطش است رسم آن نیست که بر تشنه لبان آب دهند؟ مرگتان باد مگر تیغ جواب عطش است؟

نهراسد ز دم تیغ جگر سوز عدو آنکه پیراهنش از جنس حباب عطش است آه و دردا که کنون روی زمین افتاده است دست عباس که شمشیر شهاب عطش است یارب پیکر غلتیده به خوناب جگر کیست؟ خورشید که در زیر سحاب عطش است یا حسین آن مه ظلمت شکن کرب و بلاست که سرش قاری آیات کتاب عطش است؟کس چه بیند بجز از چشم خدا بین حسین رخ دلدار که در زیر حجاب عطش است درد غربت، تن خسته، ره بسته، دل چاک شرح تصویر بخون خفته ی قاب عطش است آنکه هفتاد و دو گل در قدم جانان ریخت سید و قافله سالار جناب عطش است

جلال محمدی

مهتاب در آب

خاندان علی و ننگ مذلت؟ هیهات دامن فاطمی و لکه ی بیعت؟ هیهات علم حادثه بردار، سفر باید کرد پای در معرکه بگذار، خطر باید کردبار بربند دگر ترک وطن باید گفت تیغ برگیرد که با تیغ سخن باید گفت جاده در جاده به دیدار خدا باید رفت خسته، پای آبله تا کرب و بلا باید رفت طاقت هجر نداری، ره هجرت باز است پای اگر هست تو را، جاده ی جنت باز است

فصل وصل است، گر از فاصله ها درگذرید ای مجانین حق از سلسله ها درگذریدسر به شمشیر سپارید که تقدیر این است شکوه زنهار، که تاوان جنون سنگین است عشق گوید که از این مرحله چون باید رفت بی سر و بی کفن، آغشته به خون باید رفت هر که دارد هوس کرب و بلا بسم الله هر که دارد سر همراهی ما بسم الله خیمه را نیز دمی چند به ظلمت بسپار راه رجعت به سلامت طلبان وا بگذارهر که را ذوق جراحت نبود برگردد هر که را شوق شهادت نبود برگرددبگریزند از این دشت که راحت طلبند بستیزند که جانباز و جراحت طلبندبازگردند از این عرصه که نامردانند عافیت باره و تن پرور و بیدر دانندبگذارید که خامان ز خطر بگریزند سایه ها در دل ظلمت ز سحر بگریزند

هان که فردا سر و شمشیر به هم خواهد خورد سرنوشت همه با تیغ رقم خواهد خوردعشق طوفان جنونی دگر انگیخته بود عطش و حنجر و خنجر به هم آمیخته بودآسمان در قدح تشنه هفتاد و دو صبح یک افق باده ز دریای شفق ریخته بود.ماند هفتاد و دو شوریده از آن مدعیان همه را عشق به غربال بلا بیخته بودپی هفتاد و دو حلقوم خروشان، باطل تیغ در تیغ سکوت و ستم آمیخته بوددرشگفتم که کسی جز شهدا زنده نشد عشق از آن محشر کبری که برانگیخته بودمحشری بود و تماشایی و عاشورایی که به تصویر نیاید ز قلم فرسایی چه نویسم؟ که سخن شطح جنون خواهد شد دفتر شعر من آغشته به خون خواهد شدشهسواران پی معراج کمر می بستند

ز ره حادثه مردانه به بر می بستندمرگ از هیبت آنها متواری می شد نافراسوی صف صف خصم فراری می شدهمه را شوق که ای کاش ز نور زنده شویم زخمها خورده و در خون خود افکنده شویم کاش صد بار بمیریم و زنو جان گیریم پیر رخصت دهد و جانب میدان گیریم تا نفس می دمد از حنجره تکبیر زنیم در رکاب پسر فاطمه شمشیر زنیم تیغ در پنجه، نیفتیم از این جوش و خروش مگر آنگاه که افتد همه را دست ز دوش راهی از معرکه می رفت به آغوش بهشت رهروانش همه دریا دل و آیینه سرشت همه رفتند از این راه و کسی باز نماند جز اباالفضل به او همنفسی باز نماندخیمه ها منتظر و تشنه ی آب است، فرات جگر سنگ از این شعله کباب است، فرات آتش «العطش» از خیمه روان تا ملکوت چه جوابی است بر این نامه بجز شرم و سکوت

لرزه افتاد از این ناله به ارکان وجود اضطرابی است از این فاجعه در غیب و شهوددشت می نالد ای گاش که دریا بودم بحر می گرید ای کاش که صحرا بودم کیست این باغ ستم سوخته را دریابد؟ سینه های عطش افروخته را دریابد؟در همینجاست که نوبت به علمدار رسید که به آیین ادب آمد و رخصت طلبیددست بر قبضه ی شمشیر و علم بر دوشش آفتاب آینه ی چهره آتش پوشش مست می رفت و رخ از شوق برافروخته بود «تا کجا باز دل غمزده ای سوخته بود»مست می رفت و حسین اش نگران بود از پی نگرانش شه صاحب نظران بود از پی تا که تاب آورد این غیرت مولایی را این شجاعت نسب، این لشکر تنهایی رابود پرچین سنان پرده میان وی و رود تیغ غیرت بدرخشید و ره رود گشودآه، سقای جگر سوخته به آب رسید

در دل روز قمر از افق آب دمیددست در آب فرود برد و کفی پیش آورد بر لب آورد و ننوشید و تماشایش کرددید خورشید در آیینه ی آب افتاده است عکس ساقی است که در جام شراب افتاده است چهره در چهره جمالی ازلی جلوه گر است پرده در پرده از آن چهره نقاب افتاده است از کفش آب فروریخت و می دید فرات موج موج از نفسش در تب و تاب افتاده است مشک پر کرد و پس آنگه به صف دشمن تاخت آتش صاعقه گویی به سحاب افتاده است خیمه در خیمه عطش منتظرش بود اما خبری بود که سقا ز رکاب افتاده است...

سحاب اصفهانی

در مدح روضه حضرت عباس

علیه التحیة و الثنا ⁽¹⁾در زمان پادشاه عدل پرور زان که زد پادشاه قدر او در سده گردون لوازیب دیهیم و نگین فتحعلی شاه آنکه باز کرد بر روی جهان الطافش ابواب عطاگرچه یابد سرعت و هم از حدود آید فزون پای او بر اوج اجلالش نه بیند منتها

کبک را در مأمن امنش عجب چندان نبود بود اگر از عدل وی در خوابگاه باز جاملجأ حجاج دوران آنکه در دورش کند آهوان در منزل شیر دژم دایم چرازائران را درگه این سوی طوبی رهنمون واردین را سده ی او در جنان بین رهنمادایم آنجا قدسیان را جا پس کسب شرف نه چو دربانان پی دربانیش دارند جازان بلند ایوان که رشک آسمان آمد مگر در زمین کربلا از نو سپهری شد بپامه کند کسب ضیاء از قبه ایوان اوی چون بجوید چهره مرآت بی صیقل جلابا نکویی صفه از صفه ی این خلد بین و از لطافت گرد این درگاه چون آب بقاطالع میمون بانی این که خلدآسا چنین زیب دید از امر او این بارگاه عرش سادور اگر از آن شده اما مدام آن را بدل زائری زین آستان بین چاکری ز آل عبا

هر که رو آورده آنجا کام او حاصل شود هر کسی آمد بآن در دایم امیدش رواطائفان مرقدش آسوده دان ز آمال دهر زائران در گهش ایمن به بین از هر بلاچون بحکم بانیش بنیاد معمار قدر کرده این دلکش بنای دلگشای جانفزازد رقم کلک «سحاب» از بهر آن این قطعه را از عدد مصراعی از این منتهی سال بنا

سروش سپهری

با زخم عطش

بر مرکب عشق، شعله آسا، می رفت با زخم عطش، بسوی دریا می رفت با اشک هزار تشنه، با مشک تهی از دشت سراب، تا ثریا می رفت

کامران شرفشاهی

علمدار

وقتی که شکست قامتش از غم او بارید بر او هزار تیر از همه سوبشنید به طعنه کافری می گوید کای سید هاشمی علمدارت کو؟!

احمد مشجری کاشانی «محبوب»

یادگار حیدر

من از جان بنده ی جان آفرینم مدیحت گوی خیر المرسلینم بود مهر علی، مهر پیمبر مرام و مسلک و آئین و دینم به مدح حضرت عباس ریزد گهر از طبع معنی آفرینم به هنگام غزا فرمود با خصم که فرزند امیرالمؤمنیم ابوالفضلم، ز حیدر یادگارم برادر را بهین یار و معینم

منم آن یکه تاز عرصه ی رزم که در میدان چو شیر خشمگینم سپهسالار اردوی حسینم ولای او بود حصن حصینم ز خوان نعمت او ریزه خوارم به گرد خرمن او خوشه چینم در پر ارج بحر طا و هایم مهی از آسمان یا و سینم مگر ای قوم بدسیرت ندانید به جان پروده ی ام البنینم به راه دوست می جنگم چو حیدر که دشمن نیز گوید آفرینم به میدان شجاعت یکه تازم به دریای وفا در ثمینم به دانشگاه پرارج محمد بهین درس است قرآن مبینم به هنگام دعا عبد مطیعم به رزم خصم دون شیر عرینم به محراب عبادت آن چنانم

به میدان شجاعت این چنینم به دیو خصم بی دین چیره گردم که باشد نام حق نقش نگینم هما وردی نمی بینم به دوران میان جنگجویان بی قرینم حسین بن علی را جان نثارم مطیع آن امام متقینم اگر چه میر میدان نبردم کهین آستان آن مهینم به هفده منصبم منصوب فرمود حسین آن خسرو دنیا و دینم چه غم از آنکه با تیغ یمانی جدا گردد ز تن دست یمینم چو از زین سرنگون گردید گفتا برادر جان، نگر حال حزینم دلم خواهد درین دیدار آخر گلی از گلشن رویت به چینم برادر آرزویم غیر از این نیست

که وقت مرگ رخسارت به بینم مبر در خیمه ام جان برادر ز روی کودکانت شرمگینم ابوالفضلا من آن «محبوب» زارم که مهرت شد عجین با ماء و طینم چه خواهد شد نهی پا بر سر من بگیری دست روز واپسینم ترا باشم غلام حلقه در گوش اگر نیکم اگر بد خود همینم

احمد نیک طلب «یاور» همدانی

میلاد حسین و عباس

چون صبح فرودین ز افق زد سر آفتاب گوئی که زر فشاند به بحر و بر آفتاب تا عرش، فرش مخمل زربفت شد زمین رخ آن زمان که تافت ز تل زر آفتاب قرص قمر نهاد چه رو سوی باختر وقتی که سر زد از افق خاور آفتاب با نکهت نسیم سحر باغ جان شگفت گل شد به گلشن فلک اخضر آفتاب گلگون نگر ز خون شفق دامن افق تا بردمید هم چو گل احمر آفتاب

دشت و دمن ز سبزه چو باغ بهشت بین از هر نظر چه خرم و خوش منظر آفتاب شد تازه از طراوات صبح بهار، گل بر سر شکوفه ریخت ز بام و در آفتاب بلبل ز شاخ گل به ترنم طرب فزای صلصل نواگر است و نواگستر آفتاب سرو و سمن صنوبر و نسرین و یاسمن زد با صفا بلطف هوا سر در آفتاب با این جمال و جاه و جلال و شکوه و ناز تجدید مطلع است ز سر تا سر آفتاب ای روی هم چو ماه ترا مظهر آفتاب وز مهر پرفروغ تو مستظهر آفتاب ساقی سپهر و می مه و مینا فلک تراست میخانه سخای ترا ساغر آفتاب برخیز و باده ریز و برانگیز رستخیز ای از تو زمزم انجم و ای کوثر آفتاب زیرا که تافت ماه و لا، مهر هل اتی شاید ز شرم رخ ننماید گر آفتاب

تابان دو اختر از افق عشق بر دمید آری یکیش چون مه و آن دیگر آفتاب دو عیسوی دم آمده گویی که این چنین ز انفاس پاکشان شده جان پرور آفتاب شد جلوه گر دو جان به جهان حجاز از آنک اینگونه شد منیر مه و انور آفتاب دل را یکی دلیل ره و کشتی نجات فلکش اگر فلک بود و لنگر آفتاب سالار و سیدالشهدا حضرت حسین «ع»خون خدا که هست ورا چاکر آفتاب سلطان ملک عشق که لطف عمیم او از ماه بر شده است و کماهی بر آفتاب دیگر سفیر و میر و علمدار کربلا عباس «ع»، آن کز او شده نام آور آفتاب مهر نبی و ماه بنی هاشم آن که او جون اختر است و فاطمه مه، حیدر آفتاب زان رو که تا ابد ز ازل نیز بود و هست در هر زمان بحکم تو فرمانبر آفتاب

از ما مگیر مهر خود ای مه که بیدریغ تابد فروغ مهر به خاکستر آفتاب دشمن اگر که فیض نبیند، شگفت نیست کز گل گل آرد و ز حجر گوهر آفتاب ما سرسپرده ایم بپایت ز دست دوست بر سر نهد به دست تو تا افسر آفتاب در آرزوی کعبه کوی تو سوخت جان خواهد چه سوزدم به دل محشر آفتاب تنها نه من مدیح تو آرم که مر ترا شد در ثنا سپهر و مدیحتگر آفتاب دست من است و دامن لطف تو تا بحشر ای ذره پرور از تو بلند اختر آفتاب با جاودانه جلوه حق در جهان و جان دیگر چگونه جلوه کند «یاور» آفتاب

محمد علی صاعد «صاعد»

بستر عشق

بزن جام از می جان پرور عشق بگیر از دست ساقی ساغر عشق برآید آفتابی هستی افروز شود هر دل به سینه مجمر عشق شود فرمانبرش ذرات عالم به صدق آن کس که شد فرمانبر عشق بود پرواز او در اوج لاهوت به بخشند آن که در بال و پر عشق به کف گنج دو عالم دارد آن کس که دارد در دل خود گوهر عشق

رها کن جسم خاکی تا برآئی بود معراج جان با شهپر عشق گوارایت شود شهد شهادت گلو گر تر کنی از کوثر عشق دهندت رتبه ی عین الیقین را اگر در سینه داری باور عشق کسی نومید از این درگه نگردد ندارد برگ باطل دفتر عشق به دست عشق هر کس جان سپارد سرش گردد سزای افسر عشق به راه عشق جانبازی بیاموز ز سردار و امیر لشکر عشق ابوالفضل آن گل بستان حیدر که در دشت بلا شد پرپر عشق در آن هنگامه هر زحمی که برداشت دمید از جای آن صد اختر عشق فتاد از تن دو دست نازنین اش برای دین حق در معبر عشق چنان زد خصم دون بر چشم او تیر

که خون جاری شد از چشم تر عشق چو ضربت خورد بر فرق شریفش نمیدانم چه آمد بر سر عشق شد از زین سرنگون خورشید و گردید به خون عشق غلطان پیکر عشق چو زهرا گفت ای فرزند عباس چه حالی داشت یا رب مادر عشق ندای یا اخا سرداد و گفتا کجائی ای خدیو کشور عشق بیا تا این دم آخر ببینم جمال انورت در بستر عشق بر آمد ناله از هستی چو آمد سر نعش برادر رهبر عشق بسوز ای دل که از غم ناله سرداد به بالین برادر سرور عشق ز بس بر جسم پاکش بد گل زخم گلستان دید یکسر منظر عشق بداد اینجا دو دست و داد در حشر به دستش داوری را داور عشق

عجب «صاعد» نوایت جان گداز است دمت پیوسته گرم از آذر عشق

مصطفی قاضی نظام «قاضی»

ندای ابوالفضل

سرو کجا، قامت رسای ابوالفضل ماه کجا، جلوه ی لقای ابوالفضل می رهد از رنج و غم به دنیی و عقبا در دل هر کسی بود ولای ابوالفضل ای دل عاشق طلب کن از سر اخلاص جرعه ای از چشمه ی صفای ابوالفضل هستی خود در ره عقیده فدا کرد ای همه هستی من فدای ابوالفضل در دل غمدیده ام ولای حسین است در سر شوریده ام هوای ابوالفضل

میرسد اینک بگوش دل هله بشنو نغمه ی آزادی از ندای ابوالفضل روز وفای بعهد در صف هیجا گفت زمین و زمان ثنای ابوالفضل خصم به وحشت شد از رشادت عباس دوست به حیرت شد از وفای ابوالفضل دست اگر شد جدا ز پیکر پاکش هست بپا تا ابد لوای ابوالفضل چشم امیدش بود بحشر، که «قاضی» عفو نماید مرا خدای ابوالفضل

درگاه عباس

خواهی اگر نشانه ز مردان نامدار یادی کن از وفای ابوالفضل جان نثارگر آورد زمان شجاعان بی شمار هیهات مثل او دگر آید به روزگارچشم جهان ندیده چو او پاک گوهری

هر جا که از جلالت او گفتگو کنند لاهوتیان مقام ورا آرزو کنندآنان که سوی درگه عباس رو کنند دیگر کجا بهشت برین جستجو کنندنه حسرت بهشت برند و نه کوثری تا از کفش لوای حسینی سوا نبود اروی شاه را غمی از ماجرا نبودتا دست وی ز پیکر پاکش جدا نبود زینب به درد و محنت و غم مبتلا نبودزیرا که داشت همچو دلاور برادری گردید تا که پیکر عباس غرق خون افتاد از کفش علم و گشت سرنگون آمد به لرزه گنبد گردون نیلگون خیل ملک ز پرده برآورده سر برون دیدند پاره پاره فتاد است پیکری آه از دمی که نور دل و جان بوتراب گفتا بکن بیاریم ای شاه دین شتاب تا دربرش رسید شهنشاه مستطاب مه را بخاک تیره نگون دید آفتاب

زان صحنه شاه کرد بپا شور محشری گفتا که خم شد از غم هجرت مرا کمر ای سروقد دو دیده گشا و بمن نگرآمد زمان وصل مرا و تو را بسر آخر تو را چگونه توانم کشم به بردستت ز تن جداست ز کین ستمگری «قاضی» هر آنکه اشک فشاند به خاک او یا توتیای دیده کند خاک پاک اویا شرح غم دهد ز تن چاک چاک او آرد بیاد حالت اندوهناک اودارد به صبح و شام دل پر ز آذری

محمد حسین بهجتی «شفق»

عاشق حق

بلبلم و زمزمه سر می دهم از گل روی تو خبر می دهم لاله ام و بر دل من داغ تست هدیه ات از خون جگر می دهم عاشقم و کعبه ی کوی ترا بوسه به دیوار و به در می دهم شمعم و با هر نفس آتشین از تب عشق تو خبر می دهم ای تو امید دل من یا حسین خاک رهت جای بسر می دهم

با نظری گر بنوازی مرا جان به تو پاداش نظر می دهم گر ببریدند یکی دست من در ره تو دست دگر می دهم عاشق حقم من و در راه دوست دست و دل و دیده و سر می دهم نیست عجب گرز دلم خون چکد باغ گلم، لاله ی تر می دهم من خجلم - گر که نیاوردم آب از مژه ات سیل گهر می دهم بسکه شوم داغ ز یاد لبت گرمی خجلت به شرر می دهم چونکه ترا بنده از فرط جاه خط غلامی بقدر می دهم من ز وفادرای و ایثار جان درس فتوت به بشر می دهم طوطی طبع «شفق» خسته را از دم جانبخش، شکر می دهم

باب الحوائج

ای آبروی عالم جان خاک پای تو ای کرده جان به دوست فدا، جان فدای توعقل بشر چگونه به گرد رهت رسد ای ماوراء خلوت افلاک، جای توکونین نیست قیمت یک تار موی تو گردیست خلد، از حرم دلگشای توبال فرشته فرش ره زائران تست ای آفتاب، سایه نشین لوای توخون خدائی تو به عشق خدا چو ریخت غیر از خدا کسی نبود خونبهای توای یاور حسین و علمدار کربلا دارد بهشت، رایحه ی کربلای تومهر تو کیمیاست کز او خاک، زر شود نی نی ز کیمیاست بسی به، ولای توبیند چو پایگاه تو در حشر، هر شهید حسرت برد ز حشمت بی انتهای تو

جانا ز هر کسی تو رضائی خدا رضاست نبود جدا رضای خدا از رضای توبوسیدن ضریح تو ما راست آرزو دلهای ما به سینه تپد از برای توای کعبه ی امید، ترا جان فدا کنم روزی اگر فتد گذرم بر منای توهیچ آشنا ز نزد تو نومید برنگشت خوش باد حال آنکه بود آشنای توهر مشکلی که ریخت به جانم شرار غم حل شد به یک اشاره ی مشکل گشای توهر کس خطی ز مهر تو بر لوح دل نگاشت او را به آبروی تو بخشد خدای توقربان شور عشق تو ای میر کربلا شد نینوا پر از عظمت از نوای توسقای کربلائی و لب تشنه جان دهی در پیش آب، جان به فدای وفای توشد قامت حسین خم و پشت او شکست در خون چو دید غرقه قد دلربای توچون داستان قتل تو بشنید مادرت

آتش گرفت همچو «شفق» در عزای تودیگر ندید مثل وفای تو روزگار باشد خجل فرات هنوز از وفای توبا جسم چاک چاک به دریا زدی تو، دل مواج شد شریعه خون از شنای تواز تن جدا دو دست تو، لیکن به اشتیاق پویا به راه عشق حسینی، دو پای توجانبازی تو رفت فراتر ز اوج و هم مبهوت و مات شد خرد از ماجرای توبعد از تو خاندان حسینی نیافتند پشت و پناه و ملجأ، دیگر به جای تودیگر ندید دیده ی گردون برادری هرگز به پاکبازی و صدق و صفای توای بهترین شهید نداند بجز خدا هیچ آفریده، جاه و جلال و جزای توای آفتاب مرحمت ای ماه هاشمی خواهم سلامت دل خویش از عطای توبپذیر این چکامه، که این شعر آتشین با سوز دل، سرود «شفق» در رثای تو

احمد نیکو همت

وفاداری برادر

از روز ازل آموخت آیین وفا عباس تا ساخت سر و جان را یکباره فدا عباس سرداد به راه دوست آن مظهر جانبازی بست از دل و جان خویش پیمان وفا عباس جان ها به فدای تو ای ماه بنی هاشم بگذشته ز جان خویش در راه خدا عباس خورشید خجل باشد، در پیش لقای او از مهر خدائی شد خورشید لقا عباس جاوید شهیدانند تا روز نشور خلق نوشیده ز فیض حق از عین بقا عباس

شجعان عرب از بیم خویش همی لرزند آن دم که برافرازد در جنگ لوا عباس چون نار فروزان است آن دم که به خشم آید هنگام وفاداری است، گلزار صفا عباس در حلقه ی مشتاقان پروانه صفت جان داد در بزم محبان بود، شمع شهدا عباس از ماه بنی هاشم انوار هدایت تافت در کرب و بلا گردید، تا نور هدی عباس گر درد به جان داری، از غیر چه می جویی؟ بس درد که خواهد کرد بی شبهه دوا عباس از درگه او هرگز نومید نخواهی شد باشد به همه احوال تا کارگشا عباس از این همه رادی ها محبوب، ابوالفضل است مشهور به دنیا شد از فضل و سخا عباس چون روی به میدان کرد در راه جهاد حق بر درگه یزدان کرد بس حمد و ثنا عباس گفتند بلی احرار، از روز الست آری زان کرد خریداری، بر خویش بلا عباس ایثار و وفاداری آموخت به جانبازان

بسیار بلا دیده است در کرب و بلا عباس کافر به صف هیجا، واصل به درک گردید زان تیر که کرد از شست یکباره رها عباس جان کرد نثار حق، آن مظهر جانبازی این گونه خدا را ساخت از خویش رضا عباس سرداد و سرافراز است در محفل جانبازان جان داد و به جانان شد تسلیم، زها، عباس بیهوده چه پیچی سر، زین درگه اهل درد؟ مردان بلاکش را بخشیده شفا عباس دستی که علی بوسید شد قطع ز جور خصم قربان وفای تو، ای جان اخا عباس چون شمع فروزنده در جمع شهیدان بود وندر صف ایمان بود چون نور و ضیا عباس سربازد اگر جنگ نومید نخواهد شد دارد به سرافرازی امید و رجا عباس دادند بشارت ها احرار زمان او را در کرب و بلا تا بود چون پیک هما عباس یاران حسین ما گشتند شهید حق اندوه به دل دارد، زین سوک و عزا عباس

کفار پلید دون بس فتنه بپا کردند بر خویش همی پیچد زین جور و جفا عباس سردار رشید ماست عباس عزیز ما مردانه همی جنگید با شور و نوا عباس تا خصم فسونگر را از پای دراندازدپیمان مودت بست با آل عبا عباس بگذشت ز جان خویش در صحنه ی جانبازی خو کرده ز جان و دل با رسم وفا عباس با دشمن دین هرگز بیعت نکند مؤمن تحسین مجاهد را زان است سزا عباس دادند سر و جان ها از بهر فلاح خلق در راه شهادت شد زان راهنما عباس چون باب حوائح اوست «همت» تو چه غم داری؟ بس حاجت محتاجان کرده است روا عباس

خاسته اصفهانی

سقایت

تشنگی ها را حکایت می کندعشق تا جان را سقایت می کندتشنه جانم تشنه جانم تشنه جان گرچه باشم بر لب آب روان کز رخم ریزد غبار تشنگی آنقدر دارم شرار تشنگی خشک می گردد بدوشم مشک آب بسکه باشم از عطش در التهاب تا که هست از تشنه کامان مطلبم می تراود تشنه کامی از لبم بود با ساقی مرا روی نیاز دوش بودم از عطش در سوز و ساز

سوختی از تشنه کامی جان من گفتم ای پیمانه ات پیمان من در بهایش می دهم من هر دو دست گرز یک پیمانه ام سازی تو مست ای ز سوز تشنگی در شور و حال گفت با من ساقی نیکو خصال زان می عاشق کش گل فام ما گر که خواهی جرعه ای از جام ماتا شوری از کوثر ما مست مست باید از آب جهان شویی تو دست این حدیث از ساقی دشت بلاست نفس را سیراب گر سازی خطاست آن شهید تشنه لب سقای عشق روز عاشورا در آن غوغای عشق از وفا کرده سقایت را قبول در حریم پاک اولاد رسول بحر غیرت شد بسوی شط روان تا که بنشاند شرار تشنگان آتشین دل پای چون در شط نهاد

آب را آتش فکندی در نهادآنچه می گویم مکن در آن شگفت آب از سوز دلش آتش گرفت روشنی چون آب اندر پای او خواست بوسد دست رحمت زای اودر کف آن بحر غیرت جا گرفت آب را دلدادگی بالا گرفت خواست تا بوسد دو لعل پاک او خورد محکم سیلی از ادراک اوگفت با خود ای غریق تشنه کام عافیت بر عاشقان باشد حرام سالها از عشق جانان سوختن تا درون را آتشی افروختن می فشانی آب بر آتش چرا می رهی زین شعله سرکش چرا؟خود تو می دانی بر غم اشتهار آب با آتش بود ناسازگارباید آتش گل کند در جان مرد تا نگردد روی آن پژمان و زرد

تشنه باش و آب بر دریا بریز عاشقان را نیست زین آتش گریزتشنه باشد سید مولای عشق از چه نوشی آب ای پویای عشق؟چون مریدان را پس از مرگ مراد زندگی هرگز ندارد روی شاددر خط چوگان او سر نه چو گوی تا ترا دست است دست از جان بشوی چون تویی جویای آب زندگی دیده بردار از سراب زندگی این بگفت و کف تهی از آب کرد خویش از خون جگر سیراب کردتشنه لب بیرون شد از شط بحر جود خالی از شور تموج گشت رودخشک شد رود کلامم ناگزیر تشنه ای گر آب از عمان بگیرروز عاشورا به چشم پر ز خون مشک بر دوش از فرات آمد برون شد بسوی تشنه کامان رهسپر

تیرباران بلا را شد سپربس فروبارید بر وی تیر تیز مشک شد بر حالت وی اشک ریزتا قیامت تشنه کامان ثواب می خورند از رشحه آن مشک آب متصل چون شد به عمان «خاسته» از کلامش شور عرفان خاسته

مرتضی نوربخش

عطش تاریخ

فصل شکوفه، فصل بهاران است فصل بلوغ گل به گلستان است فصل قیام سرخ صنوبرها فصل شکوه لاله و ریحان است فصل امید، فصل خوش رویش فصل نوید بارش باران است فصل وفور آب و سرور خاک فضل نشاء مزرع ایمان است از مقدم نسیم سحرگاهی گیسوی سبز باغ پریشان است

هر شاخه ای که شور شکفتن داشت بالا بلند و سرخوش و خندان است خورشید بانجابت دیرینش از پشت ابر تیره نمایان است در یک طرف بهار و همه گرمی در یک طرف سپاه زمستان است فصل مصاف عاطفه با بیداد فصل طلوع جلوه ی جانان است فصل عبور قافله خورشید از جاده های تیره ی دوران است دستی طلایه دار سرافرازی است کایینه دار ارزش انسان است تا لحظه ی مبارک جانبازی دامان انتظار گل افشان است دل را ز موج حادثه پروا نیست دریا همیشه طالب طوفان است در عشق گامهای سراندازان چون چرخ در مدار شتابان است هر عاشقی که قرعه به نامش خورد

لبیک گوی عازم میدان است هنگامه ی نبرد عزیزان را از دور چشم خیمه نگهبان است تاریخ از این مناظره در تردید عالم از این معامله حیران است یک سو فتاده دست علمداری است کز او بلند قامت ایمان است فکر وفای وعده چنان سبز است کان میر تشنه مشک به دندان است در گوش خاک زمزمه ی تکبیر زیباترین ترانه ی عرفان است شب با تمام همهمه می تازد اما سپیده بر سر پیمان است زخم گلوی کودک شش ماهه در ظلمت زمانه درخشان است و آن سرو سرکشیده ی آزادی افتاده در میانه ی میدان است

جسم حسین تشنه لب تاریخ چون نخل نیمه سوخته عریان است گودال از تلاطم خون عشق بی تابتر ز شعله ی طوفان است از خون ارغوان چمن آذین است از داغ لاله دشت پریشان است داغی که آبروست حقیقت را داغی که همنشین دل و جان است گویی قیامت است به پا بر خاک کاشفته خواب کوه و بیابان است تنها نه کربلا که زمان یکسر در زیر پای حادثه لرزان است تشویش در کجاوه تکرار است امید در تهاجم حرمان است در راستای هجرت گلها باز در جنگل خزان زده بوران است برنی سر مبارک آن مظلوم

سرمست از تلاوت قرآن است زینب از این مصیبت عالم سوز تا روز حشر سوخته دامان است آه ای حسین ای عطش تاریخ شرمنده از تو آب به دوران است خورشید پرتوی ز فروغ توست مهتاب در نگاه تو پنهان است در تو تمام عشق تماشایی است در تو تمام عشق نمایان است بی تو بهار ثانیه ای پائیز با تو تمام سال بهاران است نام تو در جریده ی آزادی آغاز هر نوشته و عنوان است مانند آفتاب سحرخیز است چشمی که در عزای تو گریان است هر تلخ با وجود تو شیرین است هر سخت با حضور تو آسان است عشقت نه آتشی است شود خاموش خورشید پاره ای است که در جان است

یاد تو و حماسه گلگونت سرسبز چون طبیعت ایمان است جان من از شراره ی عشقت سوخت جانی که سوخت عاشق جانان است

حسین اسرافیلی

دست حیدر

شد نوبت رزم بوفضایل آن ماه لقا، علی شمایل آمد به ادب حضور خورشید تا کسب کند شکوه توحیدتیغش به کمر، سپر به پشتش بشکوه علم میان مشتش بلب تشنه و مشک روی دوشش پیغام پذیر هر دو گوشش استاد به خیمه ی ولایت تا او مگرش کند عنایت

اذنی به صف نبرد گیرد از چهره ی دشت گرد گیرددر خیمه امام با برادر استاده ولی غمی برابرخورشید و قمر چو شد مقابل استاد چو بنده بو فضایل یعنی که از او جز این نشاید در محضر حق سکوت بایدآنجا که دو دل جدا ز هم نیست بین دو نگه اشاره کافیست کردند سکوت هر دو، اما چشم و لبشان پر از سخنهااو جز سخن خدا نفرمود این بار ارادتش بیفزوداو کرد نگاه آتش افروز این گشت تمام شعله و سوزاو راز خود آشکار میکرد با تیر نگه شکار میکرداین گشته شکار جلوه ی دوست

یعنی که نگاه دوست نیکوست او کرده سکوت، اگر سخنهاست این در نگهش که: عشق تنهاست او ساقی و این خمار ساقی تا میکده در کنار ساقی او جام ولایش از بلاها این چشم و دلش پر از تمنااو میکند از نگاه پرهیز این تشنه، که: باز هم عطش ریزاو مانده که این خمار سرمست چون گیرد جام عشق بی دست!این در نگهش که: دست اگر نیست از غیرت من دو چشم باقیست او مست می و سبوی باقی این دیده به چشم مست ساقی او جلوه ی حضرت خدایی این آینه ی خدانمایی او قبله نمای اهل قرآن این جلوه پذیر مهر ایمان

او غرق نیاز و راز در خویش این سیر و سلوک عشق در پیش او آینه دار باغ حیرت این یکه سوار دشت غیرت او پاره ی قلب و جان زهرا این خادم آستان زهرااو بر سر عهد خود علی وار این عرصه عشق را علمدارکردند سکوت هر دو با هم اسباب عروجشان فراهم در حیرت عشق، اشجع الناس ناگاه شکفت بغض عباس چون ابر بهار گریه سرداد از گریه ی آسمان خبر داددر دیده نشست ابر پربار چون بر سر کوهسار رگبارهر چند که تشنه بود و بی آب از دیده روانه کرد سیلاب تا آنکه امام عشق برخاست

و آن قد خمیده باز شد راست کردش نگهی که ای پناهم ای در دل فتنه تکیه گاهم بی دست تو این علم مماناد بی چشم تو این حرم ممانادتو دست منی و دست حیدر بی دست مبادت این برادردور از تو من آشیان نخواهم بی روی تو من جهان نخواهم ای من به فدای قامت تو بر غیرت و استقامت توعباس که دید این عطایش افتاد چو سایه زیر پایش تا سایه قرین نور گردید خود نور شد و طهور گردیددر جلوه ی دوست تا فنا یافت چون مهر وجود او بقا یافت

اشتیاق خطر

بر در خیمه ایستاده سوار به اشارت که گاه پیکار است می نماید نگاه باز پسین که دگر نوبت علمدار است در نگاهش نشسته حرمت عشق تا چه فرمایدش دوباره امام شوق پیکار می زند فریاد مرد را تا حضور سرخ قیام گرد بی خوف صحنه پیکار زی خطر تا لگام باره گرفت کودکان مانع سوار شدند خیمه را شیونی دوباره گرفت

دهنه ی اسب را گرفته بدست می فشارد دو مشت را از خشم کیست آیا علم به دوش کشد؟ نهراسد دگر نه بندد چشم دشت را جز سکوت پاسخ نیست باره می خواندش به سوی سفردشت استاده همچنان خاموش مرد اما در التهاب خطرابروانی بهم گره خورده سایه بان دو چشم همت اوست آفتاب ایستاده شاهد رزم حالیا گاه، گاه غیرت اوست مشکش از انتظار لبریز است دوخته دیده را به راه فرات

پشت سرچشم تشنه کامی چند غرق در گریه، چون نگاه فرات کیست این کز غبار می آید گرد میدان نشسته بر رویش؟تیغ با شیوه ی پدر بسته است غیرت مرتضی به بازویش اشتیاقش کشیده سوی خطر سینه بر تیر و دشنه می سایدآفتابا تو نیز شاهد باش کز لب آب تشنه می آیدمی خروشد چنان که رعد به شب دشت می لرزد از هیاهویش بانگ الله و اکبرش جاری است از لب تشنه ی «بلی» گویش

آن که دیروز دعوتش می کرد اینک استاده تیغ کین در دست دست هائی که قصد بیعت داشت حال با تیغ و دشنه پیوسته است دیده ها دوخته به راه سوار تا که باز آید از دل پیکارتا نمازی دوباره بگزارد خیمه ها با حضور آن سرداردیده ی خیمه ها هراسان است تا چه بازی کند قضا این باریا سلامت سوار برگردد یا که اسبش رسد بدون سوارلاشخواران به کینه می نگرند گوئیا تک سوار افتاده است

شیر این بیشه در میان انگار با تن زخمدار افتاده است گوئیا تشنه کام عشق شده است از لب تیغ و دشنه ها سیراب بانگی از قتلگاه می آید «هان برادر، برادرت دریاب»

دریا

هر چند که آن علم به زیر آمده بود خورشید برابرش حقیر آمده بودتا چشمه ی فیض خیمه های عطشان دریا به طلب چنان کویر آمد بود

احد صالح تبریزی

سقای لب تشنه

من واله گفتار گهربار حسینم دلباخته و عاشق رخسار حسینم ای لشکر بدکیش و جفا پیشه دوران من از دل و جان یار و هوادار حسینم سلطان زمن کرده قبولم به غلامی سردار نیم، چاکر دربار حسینم عشاق به جهان در طلب دیدن یارند من در دو جهان طالب دیدار حسینم داروی طبیبان نکند چاره ی دردم

بیمار، من از دیده بیمار حسینم من تکیه به دیوار و در کس ننمودم عمریست که در سایه ی دیوار حسینم شبها ز غم فکرت او خواب ندارم بیدار من از دولت بیدار حسینم در کعبه ی دل بسته ام احرام محبت در سعی و صفا همره زوار حسینم در دام غمش طایر دل گشته گرفتار آزاد از آنم که گرفتار حسینم امروز مر راه علی (ع) راه حسین (ع) است من هم به مثل میثم تمار حسینم از دیده فشانم گهر اشک بدامن با اینهمه نقدینه خریدار حسینم افتاده ام اندر خم چوگان بلا، لیک در بند خم طره ی طرار حسینم غم نیست که سقایم و لب تشنه و لیکن آزرده ز افسردن گلزار حسینم

تا دست من افتاد، علم گشت نگونسار مشکم به دو دندان و علمدار حسینم من «صالحم» ای وارث حیدر به دو عالم این فخر مرا بس که عزادار حسینم

شهاب یزدی

نماز عشق

چشمم از اشک پر و مشک من از آب تهی است جگرم غرقه به خون و تنم از تاب تهی است گفتم از اشک کنم آتش دل را خاموش پر ز خوناب بود چشم من از آب تهی است به روی آب قیامم، به روی آب سجود این نماز ره عشق است ز آداب تهی است جان من می برد آن آب کز این مشک چکد کشتی ام غرقه در آبی که ز گرداب تهی است هر چه بخت من سر گشته به خواب است، حسین دیده ی اصغر لب تشنه ات از خواب تهی است

دست و مشک و علمی لازمه ی هر سقاست دست عباس تو از این همه اسباب تهی است شعر آن است «شهابا» که ز دل برخیزد گیرم از قافیه و صنعت و القاب تهی است

یغما جندقی

عباس علمدار

آسمان سا علم و لشکر کفار دریغ رایت خسرو اسلام نگون سار دریغ پرچم آغشته به خون ماهچه آلوده به خاک اختر نصرت عباس علمدار دریغ هم علمدار علم وار، نگون سار فسوس هم خداوند علم بی کس و بی یار دریغ بازوی چرخ قوی پنجه به یک تیغ افکند پای ما را از طلب و دست تو از کار دریغ پاک جانی که بر او نار سنان بود خدنگ رنجه از کشمکش خنجر خونخوار دریغ

روزگار آب تو کرد آتش و بر دیده و دل ختم خوناب جگر، آه شرربار دریغ از کنون تا به قیامت به عزا و ز عزا رنگ ما و رخ تو کاهی و گلنار دریغ طاق از فتح و ظفر کوشش اخیار افسوس جفت فیروزی و فر، کاوش اشرار دریغایکدل از چار طرف شش جهت و هفت سپهر بست بر آل محمد در زنهار دریغ مرهم تشنگی آب است و فروریخت به خاک سینه ها ماند به داغ عطش افگار دریغ تو به خون غرقه و در حسرت آب اهل حرم تشنه لب مانده به ره دیده ی خونبار دریغ سود تا پشت تو بر خاک جدل دست اجل جاودان ماند امل، روی به دیوار دریغ گشت بیدار همی شوکت ادبار ز خواب رفت در خواب عدم دولت بیدار دریغ رفتی و بر همه، چه کوفه، چه شام، آمده است خواری کوچه و رسوایی بازار دریغ کشته انصار و خدم خسرو بی خیل و حشم

بر سر جان قدم آماده پیکار دریغ چه کند گر نه خود آماده ی میدان گردد شاه را چون نه سپه ماند و نه سالار دریغ تبه از والی کوفه، سیه از لشکر شام روزگار سپه و روز سپهدار دریغ چرخ بر کام دل دوده ی مروان نگذاشت اثر از آل علی اندک و بسیار دریغ شام شد روز حیات تو و ما را شبه سان صبح ماتم ز افق گشت پدیدار دریغ خاطر فاطمه غمگین طلبد، هندوی چرخ تا کند شاد دل هند جگرخوار دریغ سوخت گردون و نما حاصل از این تخم که کاشت صبر و تاب همه تا خوشه ز خروار دریغ روزی از ماه بنی هاشم و، ای شاه قریش که خورد نیک و بد از خجلت کردار دریغ حق مولای جوانان بهشتی که مدار نظر رحمت از این پیر گنه کار دریغ

عباس جوان

درفش افتاد عباس جوان را فلک داد ای فلک دادعلم شد رایت ماتم جهان را فلک داد ای فلک دادمرا با رنج این سوگ روان کاست نه تنها انس و جان خاست که دل مأنوس غم گشت انس و جان را فلک داد ای فلک دادزمان تا بر زمین این فتنه انگیخت مصیبت خاک غم بیخت

به سر بر هم زمین را هم زمان رافلک داد ای فلک داددر این ماتم کش انده جاودانی نشاط زندگانی تبه شد پادشه تا پاسبان رافلک داد ای فلک دادزمین را آسمان بر خاک بنشاندبه سر خاکستر افشاندزمین برساز ماتم آسمان را فلک داد ای فلک دادازین آباد و ویران بام تا درخرابت خانه بر سرشرف بر صدر جستی آستان را فلک داد ای فلک داد

به روباهان دهی سرپنجه ی شیرسگان را دست نخجیرز شاهین لقمه سازی ماکیان رافلک داد ای فلک دادز خاک و چرخ از این هنجار یغماکنی تا کی مدارارها کن اشک و رخصت ده فغان رافلک داد ای فلک داد

تقی رزاقی قمی

علم افرازی

ای قهرمان عرصه ی جان بازی شاهین رزم در علم افرازی چشم فلک ندیده چو تو غازی ای دست باز عالم سربازی ای چون پدر به بیشه هستی شیر دست تو حامی علم و شمشیرباب ترا که دست خدا گویند دست خدای بود و سزا گویند

آنان که از تو مدح و ثنا گویند هرگز نه از علیت جدا گوینددست ترا که دست علی دانند دست خدای لم یزلی دانندای پیکر تو ماه بنی هاشم رویت چراغ راه بنی هاشم فرمانده ی سپاه بنی هاشم همچون حسین شاه بنی هاشم در جلوه رشک پرتو مهتابی آری تو آفتاب جهان تابی بارید بر تن تو در آن میدان تیر عدو سریع تر از باران آبی که داشت نرخ، بهای جان چون اشک کودکان همه شد ریزان از بس که تیر خورد به چشم مشک گردید چشم مشک تهی از اشک

بودند کودکان ز عطش بی تاب رفتیب سوی فرات که آری آب لب تشنه بودی و نشدی سیراب یاد آمدت ز تشنگی احباب لب تشنه از شریعه برون رفتی خود با دلی چو لجه ی خون رفتی دائم سکینه داشت نظر بر در تا تر کند ز آب لب و حنجردردا که کرد پستی آب لشکر جای لب سکینه زمین را ترهم آب ریخت روی زمین هم خون حال سکینه بود ندانم چون؟ای درگذشته از سر دست و سر افکنده زیر پای فرس پیکر

هستند جن و انس و ملک یکسر چشم انتظار لطف تو در محشر«رزاقی» است و لطف فراوانت در دست اوست گوشه ی دامانت

احمد غفور زاده «طلائی»

ضریح مطهر

این قصیده به دور ضریح حضرت ابوالفضل که بنا به دستور آیت الله حکیم رحمت الله علیه ساخته شده منقوش است.این جا حریم پاک علمدار کربلاست این آستان قدس شهید ره خداست این جا حریم حضرت باب الحوائج است دولت درین مقام و گشایش درین سر است این جا بود مقام شهیدی که تا ابد خاکش حیات بخش و هوایش عبیر زاست این بارگاه شاه جهان حقیقت است

این جایگاه جلوه ی انوار کبریاست این خاک مشک بیز که دارالشفا بود هر ذره اش به چشم ملایک چو توتیاست این جاست جایگاه شهیدی که تا به حشر دین خدا و پرچم اسلام از او بپاست این جاست جایگاه امیری که در کرم کان سخا و ابر عطا و یم وفاست این جاست جایگاه علمدار لشکری کز بهر حق علیه ستمگر به پای خاست دریا دلی غنوده در این جا که هم چو نوح در بحر دین به کشتی توحید ناخداست سقای اهل بیت، حسین علی بود این تشنه لب که خاک درش چشمه ی بقاست گردد مس وجود تو چون زر در این مقام این بارگاه خشت وجودش ز کیمیاست آیینه ی تمام نمای حقیقت است هر دل که با ولای ابوالفضل آشناست حاتم که گشت شهره ی آفاق از سخا در آستانه ی کرمش کمترین گداست

آن کس که سر ز فخر به ساید به آسمان این جا که می رسد ز ادب قامتش دو تاست آب فرات تا به ابد شرمگین بود از تشنه ای که ساقی و ساقی کربلاست در روز حشر فاطمه گردد شفیع خلق در دست وی دو دست بود کز بدن جداست از این مصیبتی که به آل نبی رسید تا روز رستخیر به پا پرچم عزاست امروز هر که خدمت آل علی کند فردا شفیع او به صف حشر مرتضاست بر طبق امر آیت حق «حضرت حکیم» آن کس که حکم او به همه شیعیان رواست شد این ضریح ساخته در شهر اصفهان شهری که گر جهان هنر خوانمش سزاست تاریخ این ضریح «طلائی» چنین سرود «عباس میر جنگ و علمدار نینواست»

سید محمد علی ریاضی یزدی

کار سقائی

ای حرمت قبله ی حاجات ما یاد تو تسبیح و مناجات ماتاج شهیدان همه عالمی دست علی، ماه بنی هاشمی همقدم قافله سالار عشق ساقی عشاق و علمدار عشق سرور و سالار سپاه حسین داده سر و دست براه حسین عم امام و اخ و ابن امام حضرت عباس علیه السلام

ای علم کفر نگون ساخته پرچم اسلام برافراخته مکتب تو مکتب عشق و وفاست درس الفبای تو صدق و صفاست شمع شده، آب شده، سوخته روح ادب را، ادب آموخته آب فرات از ادب تست مات موج زند اشک به چشم فرات یاد حسین و لب عطشان او و آن لب خشکیده طفلان اوساقی کوثر پدرت مرتضی است کار تو سقائی کرب و بلاست هر که بدردی بغمی شد دوچار گوید اگر یکصد و سی و سه بارایعلم افراشته در عالمین اکشف یا کاشف کرب الحسین ⁽¹⁾.از کرم و لطف جوابش دهی

تشنه اگر آمده آبش دهی چون نهم ماه محرم رسید کار بدانجا که تو دانی کشیداز عقب خیمه صدر جهان شاه فلک جاه ملک آشیان شمر به آواز ترا زد صدا گفت کجایند، بنو اختنا ⁽¹⁾تا برهانند ز هنگامه ات داد نشان خط امان نامه ات رنگ پرید از رخ زیبای تو لرزه بیفتاد بر اعضای تومن به امان باشم و جان جهان از دم شمشیر و سنان بی امان دست تو نگرفت امان نامه را تا که شد از پیکر پاکت جدامزد تو زین سوختن و ساختن دست سپر کردن و سر باختن

دست تو شد دست شه لافتی خط تو شد خط امان خداچار امامی که ترا دیده اند دست علم گیر تو بوسیده اندطفل بدی، مادر والاگهر برد ترا ساحت قدس پدرچشم خداوند چو دست تو دید بوسه زد و اشک ز چشمش چکیدبا لب آغشته بزهر جفا بوسه به دست تو بزد مجتبی دید چو در کرب و بلا شاهدین دست تو افتاد به روی زمین خم شد و بگذاشت سر دیده اش بوسه بزد با لب خشکیده اش حضرت سجاد هم آن دست پاک بوسه زد و کرد نهان زیر خاک مطلع شعبان همایون اثر بر ادب تست دلیلی دگرسوم این ماه چو نور امید

شعشعه ی صبح حسینی دمیدچارم این مه که پر از عطر و بوست نوبت میلاد علمدار اوست شد بهم آمیخته از مشرقین نور ابوالفضل و شعاع حسین ای به فدای سر و جان و تنت وین ادب آمدن و رفتنت وقت ولادت قدمی پشت سر وقت شهادت قدمی بیشترمدح تو این بس که شه ملک جان شاه شهیدان و امام زمان گفت به تو گوهر والا نژاد جان برادر به فدای تو بادشه چو بقربان برادر رود کیست «ریاضی» که فدایت شود؟

قاسم رسا

سالار عشق

مژده که از دامن ام البنین سرزده خورشید در این سرزمین میر و علمدار شه کربلا نور دل حیدر و ام البنین ماه بنی هاشم سالار عشق مظهر حق، خسرو دنیا و دین آنکه شده دست یداللهیش چون اسد الله برون ز آستین کوکب تابنده ی برج حیا گوهر رخشنده ی بحر یقین

پیک سحر هر دم از این بوستان مشک برد تحفه به حصرای چین خاک درش را ز پی توتیا حور برد سوی بهشت برین قبله حاجات که باب المراد گشت ملقب ز جهان آفرین چرخ ز انوار رخش تابناک خاک ز انفاس خوشش عنبرین گر بکشد تیغ چو شیر خدا لرزه فتد بر تن شیر عرین ناموران جسته ز نامش شرف تاجوران سوده بخاکش جبین هر که بود طالب دیدار حق گو که در این آینه حق را ببین طرفه نسیمش، دم روح القدس فرش حریمش پر روح الامین همچو «رسا» دولت جاوید یافت هر که شد از خرمن او خوشه چین

شمع شهدا

ایکه خورشید زند بوسه بخاکت ز ادب ز فروغ تو کند جلوه گری ماه به شب توئی آن گل که ز پیدایش گلزار وجود بلبلان یکسره خوانند به نام تو خطب نیست در آینه ی ذات تو جز نور خدا نیست در چهره ی تابان تو جز جلوه ی رب آیت صولت و مردانگی و شرم و وقار مظهر عزت و آزادگی و فضل و ادب نور حق ماه بنی هاشم شمع شهدا میوه ی باغ علی، میر شجاعان عرب منبع جود و عطا، مظهر اخلاص و صفا زاده ی شیر خدا، خسرو فرخنده نسب نظر لطف و عنایت ز من ای شاه مپوش که مرا جان بهوای تو رسیده است بلب

نکند عاشق کوی تو تمنای بهشت کز حریمت دل افسرده ی ما یافت طرب در ره عشق «رسا» هر که به مطلوب رسید دگر از دامن جانان نکشد دست طلب

ماه انجمن

آمد آن ماه که خوانند مه انجمنش جلوه گر نور خدا از رخ پرتو فکنش آیت صولت و مردانگی و شرم و وقار روشن از چهره ی تابنده و وجه حسنش ز جوانمردی و سقائی و پرچمداری جامه ای دوخته خیاط ازل بر بدنش آنکه آثار حیا جلوه گر از هر نگهش و آنکه الفاظ ادب تعبیه در هر سخنش میوه ی باغ ولایت به سخن لب چو گشود خم فلک گشت که تا بوسه زند بر دهنش کوکب صبح جوانیش نتابیده هنوز

که شد از خار اجل چاک چو گل پیرهنش آن چنان تاخت به میدان شهادت که فلک آفرین گفت بر آن بازوری لشکر شکنش همچو پروانه ی دلباخته از شوق وصال آن چنان سوخت که شد بی خبر از خویشتنش خواست دستش که رسد زود به دامان وصال شد جدا زودتر از سایر اعضا ز تنش ز ادب چهره بر آن قبله ی حاجات بنه که شود زنده مسیحا ز نسیم چمنش کوته از دامنت ای شاه مکن دست «رسا» از کرم پاک کن از چهره غبار محنش

شیرینعلی گلمرادی

سردار دشت تب زده

در مسلخی که «عشق» شهادت گزیده بود خون در عروق مرد، حضور دوباره یافت تندر، فرود آمد و آتش گرفت دشت تنها نه قلب خاک، که هفت آسمان شکافت روزی که، آبهای جهان در حصار ننگ تسلیم بی اداره ی قوم پلید بودتر دامنان قوم دغل پیشه را، دلیل در این طریق غائله، حکم یزید بودسردار دشت تب زده از هرم آفتاب

برخاست مثل کوه، ز جای بلند خویش داغ قبیله های عطش را مرور کرد با اشتیاق داغ دل دردمند خویش با چشم های تشنه ی دیدار کوثرش لختی، به چشمهای برادر، نگاه کردبا شور دست یابی بر آبهای سبز با روح انقلابی، آهنگ راه کرداز تنگنای مهلکه های گریز و جنگ راهی گشود بر طرف آب راه دشت در سینه اش چراغ هدایت ز نور دوست از سدهای حایل ظلمات میگذشت میرفت، رو به سمت خطرگاه نیزه ها توفنده تر ز آتش و بی باک تر ز شیربا آرزوی آب، روان بود مرکبش از راه پر مخاطره تا مقصد خطیر

با نخلهای سرزده در ساحل فرات چندین کلام، از عطش و آفتاب گفت با سایه های دست درختان پیرسال از مشکهای خالی و از بخل آب گفت میرفت از خلال هیاهوی باد گرم تا کوه، تا کرانه ی دریا، کلام اوفوج پرندگان شناور در آسمان میآمدند بال زنان بر سلام اورودی ز آب روشن سرچشمه های دور جوشنده است در افق پاک منظرش این سوی، چشم های شقاوت به سوی او آن سوی، اضطراب نگاه برادرش دشمن، به پاسداری آب ایستاده است تا جرعه ای ز آب، نگردد کم از فرات بر تشنگان اهل حرم مویه میکنند قدوسیان عرش، در آن سوی کائنات

مرد از فراز قله ی زین بلند اسب بر وسعت حقارت دشمن، نظر نمودبر قلب آب رفت که تا دستهای آب پای سوار تشنه لب دشت، تر نمودیک چشم سوی خیمه و یک چشم سوی آب دست بلند خویش، پر از آب تازه کردتصویر کودکان عطش را در آب خشکید آب تب زده در دستهای مرد!خم شد به روی آب روان از رکاب خود با یاد کودکان عطش نوش خیمه هاپر کرد مشک تشنه ی خود را به اشتیاق از قطره های روشن آن آب پربهاآمد ز رود تشنه لب اما لبان او سرشار از تبسم شیرین و سبز آب میآمد از مجاورت سایه های نخل اما دل همیشه بزرگش در التهاب

از پشت نخل سرزده در معبر سوار یک خنجر سیاه درآمد ز آستین آمد برای درک شهادت به روی خاک دستان با صلابت آن مرد راستین تیر سیاه خلق سیه کار، ای دریغ! بر بازوان قادر مرد خدا نشست یک مرد سبزپوش از آن دور زار زد: ای وای من! که پشتم از این ماجرا شکست!تیری نشست در دل مشک بزرگ آب خون بود و آب، ریخته از زین اسب اومیخورد خاک تف زده خونابه ی جگر از کین خصم آب، در آن جا، سبوسبومیرفت در ستیغ افق اسب بی سوار گل کرده خون سرخ شفق روی یال اومرد از میان خاک به معراج پرکشید بر دوش یک ستاره، ز دشت خیال او

دلیر بالادست

در شجاعت، دلیر بالا دست شست از جان ناشکیبا دست سر تسخیر قله ها دارد چشم شاهین بادپا با دست گرم تکریم در تولا، جان گرم تسبیح در مصلا دست یاور روزهای بی پدری کودکان را امید فردا دست آفریند مگر به آهنگی در سکوت زمانه، غوغا دست تا مگر رخصت غزا یابد برد در آستین مولا دست اسب زین کرد، جوشن آماده بهر سر باختن مهیا دست به تظلم، به شکوه، یا به دعا میشود باز دید هر جا دست

پلی از التماس بازوها سوی آبی، پر از تمنا دست به درود ستاره در میدان آن سوی خیمه ها هویدا دست تا نیفتد ز پای قامت عشق میکند از وفا تقلا دست چه کسی غیر از او تواند کرد پیش بالای عشق، سودا دست پیرو آفتاب عاشورا میکشید از حریم دنیا دست پاسدار حریم عصمت گل بست پیمان دیر پا با دست که نگیرد دل از برادر خود هست تا یک نفس توانا دست نبض خورشید شب شکن دارد می تپد، در غبار صحرا دست بر پلشتی، فرود می آید غیرت آهنگ، خنجرآسا دست از هجوم شهاب تیر عدو

همچو فولاد، بی مهابا دست ریزش خون نابکاران است یا سقوط سرو تن و پا دست گفت: در قرب تشنگانی چند حیف باشد مرا تماشا دست هست سرمایه ام در این وادی بهر پیکار سخت، تنها دست رفت با مشک سوی آب فرات برد در عمق آب دریا دست دید تصویر تشنگانش را شرمگین از نگاه آنها دست مشت پر آب را به آب سپرد که ننوشد از آب تنها دست خنجری از میان نخلستان گفت با بازوان، دریغا دست هدف او نجات قوم عطش هدف کوفیان اعدا دست

مفتون همدانی

گل توحید

بار بگشود چو در کرب و بلا خسرو ناس داشت همراه یکی طرفه برادر ز اساس آسمان قدر و فلک مرتبه و عرش مماس ⁽¹⁾جبروتی به جلال و ملکوتی انفاس شهرتش ماه بنی هاشم و نامش عباس کنیتش بود ابوالفضل، شه عرش مقام برج دین را رخ رخشنده ی او ماه تمام

بود در مردی و مردانگی آن شاه به نام خوش قد و قامت و نیکو سیر و خوش اندام به بلند اختری اش دست بلندش مقیاس بسکه جان پرور و دلخواه بنی هاشم بود لقب و شهرت او ماه بنی هاشم بودنه همی ماه، که چون شاه بنی هاشم بود به همه حال چو همراه بنی هاشم بودبود شایسته ی هر حمد و سزاوار سپاس قامتش سرو، اگر سرو بود خوش رفتار چهره اش ماه، اگر ماه بود خوش گفتاربسکه سنگین و وزین بود چو یک کوه وقار هر کجا، بد سیری کردی از آن شاه فرارهرکجا خوش گهری داشت به او استیناس ⁽¹⁾

ز انبیا غیر محمد همه والاش بخوان ز اولیا جز به امامت همه بالاش بخوان به همه حال و به مرحله اعلاش بخوان گر نئی مرد دوبین، واحد و یکتاش بخوان بود او در هم هجا، هم شه و هم شاه شناس الغرض، با شه دین چون به صف کرب و بلا تاخت همراه برادر ز ره حب و ولادر ره دوست بزد بر صف عشاق صلا که: هلا! موقع جانبازی عشاق، هلا!نیست عاشق که ز کشتن بودش بیم و هراس حق نموده است لباس بشریت در بر حق نهاده است کلاه صمدیت بر سرکیست تا بنگرد آثار مؤثر به اثر؟ شاد از خویش نماید علی و پیغمبرهم کند فاطمه را راضی و گردد ز اقداس

نه همی بود در آن جنگ علمدار حسین همه جا بود به هراسم خریدا حسین هیفده منصب او شهره ی دربار حسین به کف قدرت او بود همه کار حسین جنگ را تحت مدیریت او بود کلاس پسر سعد چو آمد ز پی دیدن شاه عرضه بنمود به تقرب مثل خیل و سپاه گفت شه: گوی تو بر ابن زیاد گمراه که مزن خویش در این جنگ به تیغ الله باعث قتل خورد و خلق مشو از وسواس ای عمر، گر که پر این دشت ز لشکر گردد همه چون رستم و چون سام دلاور گرددریگ و خارش همه گر دشنه و خنجر گردد تو مپندار به عباس برابر گرددنتوان کس شود امروز حریف عباس

شاه هنگام سحر خانه خالی از غیر خواند و کردش به نگاهی ولی کامل، سیرداد بیداری اش از خواب گران سنگ ازیر ⁽¹⁾دید بر گرد سرش طوف کند کعبه و دیرخلد چون فاطمه زان داغ سیه کرده لباس گفت شاهش سخنم گر که تو را بار آید لیک با نفس چو ابلیس به پیکار آیدگل توحید تو حق خواست که بی خار آید تا که در شرع مبین نقطه ی پرگار آیدکرد بیدار تو را تا نشوی از نعاس ⁽²⁾سخن شاه جهاندار چنان گرمش کرد که به جان رقص کنان رو به شهادت آوردچو فکندند دو دستش ز بدن، آخ نکرد زان عمودی که به سر کوفت عدویش به نبرددانه اش نرم از آن دست شد و آن دستاس

آه! افتاد ابوالفضل چو از زین به زمین کرد افغان که: برادر! سوی عباس به بین شه دین آمد و بنشست ورا بر بالین سر او بر سر زانو بنهاد از تسکین گفت: خون پاک کن از چشم برادر عباس تا به بیند دم رفتن رخ زیبای تو را تا به جان بوسه زند خاک کف پای تو رایک نظر، باز به بیند قد رعنای تو را تا شود مست دگر ره می و مینای تو راتا بنوشد دم مردن می وحدت زان کاس ⁽¹⁾شاه، خون از رخ و از چشم برادر بزدود پس ابوالفضل نظر بر رخ آن شاه گشوداستخوانش که سم اسب عدو خرد نمود کلک «مفتون» شد و این طرفه مسمط بسرودطبع و قاد وی و زد رمقش بر قرطاس ⁽²⁾

صغیر اصفهانی

بدر منیر

میان ماه بنی هاشم و مه تابان تفاوت است ز حد وجوب تا امکان مه سپهر شود گاه بدر و گاه هلال ولی نمی رسد این بدر را دمی نقصان مزین است از آن ماه توده ی غیرا منور است ازین ماه کشور ایمان حریم اوست شفاخانه خدا، که ز خلق درین مقام شود درد بی دوا درمان نداشت رخصت پیکار آن امیر دلیر نبود عازم جنگ آن غضنفر غران

میان معرکه اش هر که دید، با خود گفت دوباره شیر خدا کرده روی در میدان وفا نگر که بیاد برادر و اطفال برفت در شط و آمد برون لب عطشان هنوز نغمه والله لا اذوق الماء ⁽¹⁾بگوش دل رسد از او کنار آب روان چه احتیاج به آب فرات آنکس را که تشنه ی لب او بود چشمه حیوان

دست مشکل گشا

آن غباری کز شرف چشم ملک را توتیاست خاک درگاه سپه سالار شاه کربلاست قطب عالم، عون خویشش خواند در کل امور وین امور از روی تحقیق انتظام ماسواست

تشنه با یاد برادر از فرات آمد برون این طریق دوستی، رسم ادب، شرط وفاست اسم اعظم نیست گر اسمش بود اسم عظیم زانکه هر بیچاره و درمانده را مشکل گشاست

میلاد سعید

دانی ز چه این شوق و شعف در ناس است اعدای دنی را به جگر الماس است امروز که روز چارم شعبان است میلاد سعید حضرت عباس است

دست گره گشا

ذکر سماواتیان ثنای اباالفضل خیل ملک خادم سرای اباالفضل با مژه روبد غبار، حور بهشتی

از حرم و صحن با صفای اباالفضل هیچ ز بیگانگی بحق نبرد راه هر که نگردید آشنای اباالفضل پا مکش از درگهش که عقده گشائی هست بدست گره گشای اباالفضل غم نبرد راه بر دلش، به صف حشر هر که بود در دلش ولای اباالفضل آب ننوشید بی حسین و عجب نیست این روش از همت و حیای اباالفضل شست براه حسین دست و دل از جان اجر اباالفضل با خدای اباالفضل پاس وفا داشت آنچنان که بماندند اهل وفا، مات از وفای اباالفضل با شه دین جز به نام سید و مولا باز نشد لعل جانفزای اباالفضل گشت کمان قد شاه دین چو عیان شد غرقه بخون قامت رسای اباالفضل

بحر حیا

ای امیری که علمدار شه کرببلائی اسد بیشه ی صولت پسر شیر خدائی به نسب پور دلیر علی آن شاه عدو کش به لقب ماه بنی هاشم و شمع شهدائی یکجهان صولت و پنهان شده در بیشه ی تمکین یک فلک قدرت و تسلیم به تقدیر و قضائی من چه خوانم بمدیح تو که خود اصل مدیحی من چه گویم به ثنای تو که خود عین ثنائی بی حسین آب ننوشیدی و بیرون شدی از شط تو یم فضل و محیط ادب و بحر حیائی دستت افتاد ز تن مشک بدندان بگرفتی تا مگر دست دهد باز سوی خیمه گه آئی گره کار تو نگشود چو از دست همانا خواستی تا مگر آن عقده ز دندان بگشائی هیچ سقا نشنیدم که لب تشنه دهد جان جز تو ایشاه که سقای یتیمان ز وفائی

آیین محبت

چون شاه شهیدان خلف سید ابرار نوباوه ی زهرا پسر حیدر کراردر کرببلا شد ز جفا بی کس و بی یار دیگر نبدش یار ز اخوان وفادارجز ماه بنی هاشم ابوالفضل دلاور یک سو زده صف از پی خونریزی آنشاه قومی همه بی دین و گروهی همه گمراه خلقی همه بدکیش و سپاهی همه بدخواه نه خائف یوم الدین نه تابع الله بی زار ز حق، خصم نبی، دشمن حیدر یک سو حرمی خسته دل و زار و مشوش نیلی همه از لطمه غم، عارض مهوش گاهی همه اندر تب و گاهی همه در غش افروخته بر خرمن جان از عطش آتش لب خشک ولی دیده ز خوناب جگر تر

قد ساخت علم، پس علم افراخت بهمت سقای حرم، کنز کرم، کان مروت اقلیم جوانمردی و ایثار و فتوت دریای حیا، بحر ادب، قلزم غیرت عباس علی، نور جلی، میر مظفر آمد به حضور شه لب تشنه به افغان گفتی شده با مهر قرین ماه درخشان با عجز و ادب گفت: که ای خسرو ذیشان اذنم بده از بهر جدال صف عدوان تا بگذرم اندر رهت از جان و تن و سر فرمود شه دین تو علمدار سپاهی آرام دل غمزده ی حال تباهی غیر از تو دگر نیست مرا پشت و پناهی بر بی کسی من بکن از مهر نگاهی مشکن قدم از مرگ خود ای جان برادر

گفت ای که خدا جز به رضای تو رضا نیست امر تو و نهی تو جزا احکام خدا نیست ای خون خدا این روش مهر و وفا نیست من زنده و اطفال تو لب تشنه روا نیست تا هست مرا سر به تن و دست به پیکر بر العطش اهل خیام تو، توانم شد، ز آتش غم سوخته پر مرغ روانم گشته است شها قابل قربان تو جانم ده اذن که آبی به حریمت برسانم ای آب جهانت همه ی مهر، به مادر برداشت یکی مشک پس آن میر معظم با حال حزین دیده تر سینه ی پر غم بگرفت ز شه اذن و بغرید چو ضیغم بنشست به پشت فرس و گشت مصمم چون شیر حق از جای برانگیخت تکاور

شد سوی فرات آن گهر بحر سعادت کردند به نهیش سپه کفر اقامت بستند سر ره به وی از روی عداوت زد دست به تیغ آن شه اقلیم شجاعت شد حمله ور آنگاه بر آن قوم ستمگر از ضرب حسامش به صف کینه ز دشمن پران سر و خود آمد و غلطان تن و جوشن تن ها همه بی سر شد و سرها همه بی تن گه جانب ایسر شد و بر تاخت ز ایمن گه جانب ایمن شد و بر تاخت ز ایسر پیچید سپه را به یکی حمله چو طومار زد ابر بلا خیمه و بارید به یکبارباران اجل بر سر آن فرقه خون خوار زان حادثه لرزید به خود گنبد دوارزان واقعه گردید عیان شورش محشر

افواج ملک رشته ی اوراد بریدند یکباره ز دل نعره تکبیر کشیدندتعویذ بخواندند و بر آن شاه دمیدند لشکر به هزیمت سوی اطراف دویدندچون گله ی روباه ز میدان غضنفر عباس رخ افروخت چو خورشید جهانتاب فرخنده فرس راند به شط با دل بی تاب برداشت کفی تا که بیاشامد از آن آب بر خاطرش آمد ز لب تشنه احباب وز لعل لب خشک حسین، سبط پیمبر گفتا بخود آئین محبت نه چنین است تو آب خوری، تشنه جگر سرور دین است بانگ عطش از خیمه بگردون ز زمین است الحال ترا مصلحت کار بر این است کان سوختگان را بزنی آب بر آذر

پس ریخت ز کف آب و دلش یکسره خون شد سوز عطش او را به دل خسته فزون شدپر ساخته مشک و تهی از صبر و سکون شد لب تشنه به دریا شده لب تشنه برون شدآزرده دل و خسته و محزون و مکدر گفتا عمر سعد که ای قوم بدآئین عباس گر این آب رساند به شه دین یک تن ز شما باز نماند به صف کین کوشید و نمائید نگونش ز سر زین سازید شهیدش ز دم نیزه و خنجر آن قوم چو این نکته ز بن سعد شنودند افسوس که بر کینه ی دیرینه فزودنددست ستم و کینه و بیداد گشودند تا دست یمینش ز بدن قطع نمودندبر قطع امید حرم ساقی کوثر

با دست دگر ساز جدل کرد به میدان تا آنکه جدا شد ز ستمکاری عدوان دست دگر از پیکر آن خسرو ذیشان بگرفت پس از راه وفا مشک به دندان می راند سوی خیمه فرس با دل مضطر با آن همه درد و الم آن معدن اجلال این بود امیدش که بهر نحو و بهر حال آن آب رساند به لب تشنه ی اطفال ناگاه ستمکاری از آن فرقه ی جهال بر مشک بزد تیر و نشد کام میسر چون نخل امیدش ز جفا بی ثمر آمد پیوست به جانان وز جان بی خبر آمدبر دیده ی او تیر جفا کارگر آمد گه نی بتن و گاه عمودش بسر آمدتا آنکه شدش خاک بلا بالش و بستر

ای فضل تو گم کرده نشان فضلا را وی گشته محقق که تو شمعی شهدا راره نیست بذات تو عقول عقلا را باشد بتو امید صغیر الشعرا راکاید ز سر صدق به پابوس تو سرور گر قافیه گردید پریشان نه ملال است کاین نظم پریشان ز پریشانی حال است گر نقص قبول اوفتد آن عین کمال است آنکو دلش آگاه ز احوال بلال است این نکته نماید ز من دلشده باور

نورالله امینی نوش آبادی

علمدار کربلا

بگذر ای باد صبا باز بر آن گلشن جان که در آن تشنه لبانند و فرات است روان راز بگشای از این پرده و بی پرده بگو «که شهیدان که اند این همه خونین کفنان»خاک خونین به من آورد از آن دشت بلا پر فروریخت و در شعله آهش توفان گفت: هفتاد و دو گل از چمن آل رسول ریخت بر خاک سیه کاسه ز نیرنگ خزان کشته شد از ستم قوم ستمکار حسین نور چشم علی و فاطمه با تیغ و سنان

گل گلزار ولایت علی اکبر او خفت در خون تن خویش و نشد رام خسان یاد از آن لحظه که عباس، علمدار رشید تافت از مشرق توحید چو خورشید جهان مشک بر دوش مگر آب رساند به حرم مرکب از خشم برانگیخت سوی آب روان مشک پر کرد و لب تشنه برون شد ز فرات تاخت بر لشکر بیداد چنان شیر ژیان لیکن از کینه ی دشمن چو دو دستش افتاد مشک بگرفت به دندان و دو چشمش نگران نگران بود که فریاد عطش گشت بلند از حریم حرم زاده زهرا به فغان ناگهان تیر ستمباره ای از لشکر خصم مشک بدرید و فروریخت از او آب روان علم افتاد و علمدار نگون شد از اسب من چه گویم جگر آب شد از غم بریان شرح این قصه ی جان سوز «امینی» بگذار که در این رهگذرم نیست دگر تاب و توان

عباس مشفق کاشانی

سقای حسین

بر توسن موج خشم آوا زده بود مانند علی بر صف هیجا زده بودآبی مگر آورد حرم را ز فرات سقای حسین دل به دریا زده بود

آینه ی آب

شعله ور آمد ز دود آه ابوالفضل آینه ی آب در نگاه ابوالفضل

از جگر آب مشک ریخت بر خاک موج عطش خیمه زد ز آه ابوالفضل تا برد آب در حریم پیمبر لشکر بیداد بست راه ابوالفضل هست یقین روز حشر پیش خداوند دست و سر و چشم و تن گواه ابوالفضل کیست جز از ذات کردگار به محشر تا شود از عدل، دادخواه ابوالفضل هر سحر از درد و داغ لاله ی، خورشید روی به خون شسته در پگاه ابوالفضل می شنوم از نوای نای حسینی نغمه الا، ز لا اله ابوالفضل

از شرم فرات

از شرم، فرات در تب و تاب افتاد تندر شد و در گلوی گرداب افتادچون شعله ی آه خیمه برچید زخاک تا عکس تو در آینه ی آب افتاد

تراب کاشانی

عزم و رزم

نگاه و غمزه و مژگان و ابروی تو ای دلبر بجانم میزند زوبین و تیر و ناچخ و خنجرز عشق و هجر و جور و بیوفائیت مرا باشد سرکشی سرخ و رویی زرد و جسمی زار و چشمی ترز سوز عشق و در هجر و شوق وصل و داغ دل به آذر تن، به افغان جان، به غوغا دل، به سودا سرنگارینا، وفادارا، سمن بویا، چمن چهرا زمانی از جفا و جور و بیداد و ستم بگذربیا بنشین، بگو بشنو، بکش ساغر، بده، باده

به آواز نی، و طنبور و بانک بربط و مزمر ⁽¹⁾بهل تندی خوی و جور و بیداد و ستمکاری مرا در عهد و یاری و وفا و دوستی بنگرروان محرور ⁽²⁾تن مهجور، سر پرشور، دل محزون فغانم کار، زاری شغل، محنت بار، غم یاورز جعد و طره و مژگان و ابرویت بود من را قدی، خم، قامتی، چنبر، میانی کج تنی، لاغربه هجرت سوزم و سازم ز جورت گریم و نالم بهر محفل، بهر مجلس، بهر مسکن، بهر محضردل و جسم و روان و آه من باشد ز هجرانت یکی کانون، یکی نیران، یکی آذر، یکی اخگرمه من شور کابل، شوخ خلخ، فتنه ی یغما گل ارمن، بت چین، سرو کشمر، لعبت آزررخت حور است یا غلمان، قدت طوبی است، یا سدره خطت مشک است، یا ریحان، لبت تسنیم، یا کوثر؟بدین رعنایی و زیبایی و نیکوئی و خوبی که ای؟ سروی، گلی، یا مهر رخشان، یا مه انور

دمی ای دلبر شنگول رند شوخ بی پروا دمی ای یار دشمن خوی افسون ساز حیلت گرگریبان چاک و دست افشان و خوی ریزان و پاکوبان غزل پرداز و نازآغاز و ساغرباز و تقوی بربرغم غیر و لطف عام و بزم خاص و کام دل بجو مهر و بزن چنگ و بده بوس و بکش ساغرز جا برخیز و شو ساقی و کن در جام و بر من ده دوای دل، حیات جان، هلاک غم، می احمرنه از جامم بده می، از خم و جیحون و شط و یم خمار و بیخود و مست و خرابم ساز تا محشرشوم چون طافح ⁽¹⁾و مست و خراب و بیخود از خود کنم نعت و ثنا و وصف و مدح شاه دین پرورجهان راد و داد و مجد و دانش، سرور خوبان سپهر علم و حلم و فضل و بذل، عباس نام آورابوالفضل و ابوالبذل و ابوالفتح و ابوالمدحت ظفرمند و عدو بند و جوانمرد و سخاگستر

علو قدر و علو جاه و علو شان و علو رتبت نکو خلق و نکو خلق و نکو خوی و نکو منظرنبی فطرت، علی سطوت، حسن سیرت، حسین آسا قدر قدرت، قضا فرمان، فلک خرگه، ملک لشکرملمع ⁽¹⁾چهر و ارفع جاه و مجمع فضل و فرخ خو همایون فال و میمون بخت و گردون تخت و نیک اخترز برق تیغ و بیم قهر و سهم خشم و هول او یلان لرزان، گوان ترسان، خسان پژمان، عدو مضطرکمندش در صف هیجا، عمودش درگه چالش ⁽²⁾کمانش از تک شهپر، سنانش در کف کیفربه بستی بازوی عدوان، شکستی گرده گردان به خستی دیده ی اعدا، دریدی سینه ی کافرشهنشاها، فک قدرا، مها، سلطان جم دربان دلیر، صفدرا، شیر اوژنا، میرا، غضنفر فربه درگاهت غلام است و عبید و چاکر و خادم اگر شنگل، اگر هرقل، اگر خاقان، اگر قیصر

ببارائی چو بهر رزم و کین و کوشش و چالش بخود قده ⁽¹⁾به تن جوشن، ببر خفتان، بسر مغفررهد از هول سهم ⁽²⁾و خوف و بیم برق شمشیرت بر، از آهن، دل از خارا، تف از آذر، تک از صرصربه اوج جاه و نور رای و عزم رزم و بزم او حضیضش اوج و نورش تار و تیغش کند و صوتش کریکی کیوان بارفعت، یکی خورشید روزافزون یکی بهرام گندآور، یکی ناهید خنیاگراگر چه در ثنا و وصف و نعت و مدح در دیوان بریزد خامه ام مرجان و در و لؤلؤ و گوهرولی اندر ثنا و نعت و مدح و وصف تو شاها «تراب» ابکم، بیان اخرس ⁽³⁾زبان الکن سخن ابتر ⁽⁴⁾همی در صبح و شام و سال و مه، دایم من محزون به شیدائی و حیرانی و وهم و حیرتم اندر

که با این برز و یال و بال و زور، ای صفدر میدان که با این جاه و شان و کر و فر، ای زاده ی حیدرچرا از جور و ظلم و کید و کین لشکر اعدا تنت صد چاک شد، از تیغ و تیر و نیزه و خنجردریغ و آه و افسوس و فغان شاها که افتادت ز سر خود و، ز کف تیغ، وز تن دست، و ز تک رهور ⁽¹⁾چو افتادی ز زین گفتی به درد و آه و سوز و غم حسین ای نور چشم و جسم و جان و قلب پیغمبربیا بنگر که از بیداد و جور و ظلم و کین گشته طپان در خون، ز گرز و تیغ و تیر و نیزه ام پیکرروانم خسته، تن مجروح، سرمنشق، جگر عطشان دلم پرآه، جان پردرد، کامم خشک، مژگان ترسکینه تشنه، زینب زار، عابد خسته، من در خون سنان بی رحم، خولی شوم، منقذ ⁽²⁾دون، تو بی یاورمن و ضرب عمود و فرق چاک و جسم خون پالا تو و شمر و لب عطشان و آب خنجر و حنجر

به ناکامی و آه و حسرت و افسوس و داغ دل گذشتم زین جهان شوم ناهنجار دون پرورسخن بس کن دگر، از ماتم و درد و غم و داغم که زد این ماتم و درد و غم و داغم به جان آذر

خباز کاشانی

نگهبان حریم عترت

یا حسین افتاد اگر دست یمین از پیکرم پرچم دین را دهم اکنون بدست دیگرم گر جدا شد دستم از تن ور تنم شد چاک چاک کی ز دینم دست بردارم که پور حیدرم گر ندارم دست در پیکر به دل دارم امید مشک آب از بهر طفلانت بدندان می برم خصم اگر خواهد بریزد آبرویم را به خاک سینه را سازم سپر تیر غمت را میخرم دستم از تن شد جدا کی دست بردارم ز تو هست بر تن تا مرا جان خاکسار این درم

دست را دادم اگر من آبرا ندهم ز دست گر فروکوبد عمود کینه قاتل بر سرم ای صبا از من بگو با طفل عطشان حسین کای سکینه مشک آب اکنون به دندان آورم گر نیاوردم برایت آب معذورم بدار تا بروز حشر از رویت خجالت می برم ای سپاه بی حیا گر تیر بارانم کنید پاسبان اهل بیت و خاکسار آن درم می کشیدم ای سپه آل علی بی یاورند من نگهبان حریم عترت پیغمبرم شاهد «خباز» ای باب الحوائج آگهی روز محنت ماتمت گردید زیب دفترم

در موج خون

گفت ای صد پاره تن عباس من تنها، چرا؟ خواستی از من جدا گردی در این صحرا، چرا؟بی حسینت تر نکردی لب ز آب ای تشنه لب سوی کوثر می رود خوش می روی بی ما، چرا؟

اندر این جا یک بیابان دشمن است و من غریب پیش چشمم خواستی غلطی بخون این جا، چرا؟گر نیاوردی به کف آب روان دستت چه شد تشنه جان دادی برادر جان لب دریا، چرا؟از عمود کین سرت بشکست و شد دستت جدا این همه زخم سنان جا داده بر اعضا، چرا؟حالیا من مانده تنها وین عیال در بدر می روی تنها برادر جان برو حالا، چرا؟خواب امشب می رود از دیده طفلان من دیده بستی از جهان از عترت طاها، چراناله ی ادرک اخایت قامتم درهم شکست آمدم دیر آمدم در موج خون مأوا، چرا؟هست ای «خباز» عباس علی باب المراد ورنه اندر ماتمش این شورش و غوغا، چرا

عزای ابوالفضل

سکینه گفت عمو جان تو عهد بستی و رفتی چه شد که قلب من و عهد خود شکستی و رفتی؟

نگشت آب میسر نیامدی ز چه دیگر چه شد که رشته الفت ز ما گسستی و رفتی؟برادرت به حرم ایستاده بی کس و تنها بیا که سرو قدس را ز غم شکستی و رفتی نبود آب نباشد، چرا به خیمه نیائی؟ ز تشنگان دل آزرده، دست شستی و رفتی مگر نبود عمو جای من بدامن لطفت؟ مرا به خاک نشاندی به خون نشستی و رفتی حسین از غم بیدستی ات ز پای در افتاد ولی تو از غم و رنج زمانه رستی و رفتی برای آب عموجان شد آب، اصغرم امروز نیامدی دل ما را ز غصه خستی و رفتی بساز مرثیه «خباز» در عزای ابوالفضل از این کمند مصیبت چه زود جستی و رفتی