مشخصات کتاب
به روایت رهبر
ناشر: تهیه و تنظیم: مجتمع فرهنگی آموزشی معاونت فرهنگی و اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه
لیتوگرافی، چاپ و صحافی: سازمان چاپ و انتشارات اوقاف
گردآورنده: محسن سلیمانی
ویراستار: ابوالفضل نبی فرکی
مدیر هنری و طراح: حسین ونکی فراهانی
صفحه آرایی: حامد شاملو
نوبت چاپ: اول دی ماه ۱۳۹۷
شمارگان: 3000 نسخه
فیمت: ۱۰۰۰۰ تومان
سامان اوقاف و امور خیریه معاونت فرهنگی و اجتماعی
غیرقابل فروش
نشانی: قم، بلوار ۱۵ خرداد، جنبه امامزاده سیدعلی مجتمع فرهنگی آموزشی معاونت فرهنگی اجتماعی سازمان اوقاف و امور خیریه و تهران، خیابان نوفل لوشاتو، سازمان اوقاف و امور خیریه، معاونت فرهنگی و اجتماعی تلفن: 38187157 -۰۲۵
سایت سازمان : www. aghaf . ir
سایت معاونت:www. mlsd . ir
سایت مجتمع : www. fifpo . ir
اشاره
فهرست مطالب
مقدمه.............................................................9
دیباچه.............................................................12
اهمیت درس گرفتن از ضعف ها وقوت ها..................13
ظرفیت ها و اولویت ها.........................................14
معیار در تقابل نقاط مثبت و منفی..........................14
نگاه واقع بینانه به اوضاع کشور ............................15
دو گرایش تبلیغاتی غلط......................................16
ضرورت آشکار نمودن نقاط قوّت..............................17
ضرورت ترمیم و اصلاح نقاط ضعف...........................17
اهمیت بیان نقاط ضعف توسط مسئولین.................18
غفلت از ضعف های خودمان ممنوع .......................20
نوشتن ضعف افراد به پای نظام..............................20
ضعف مسئولین، نه نظام......................................21
فقط یک بسم الله و حرکت..................................22
تحکیم رابطه ی با پروردگار، گره گشای مشکلات......22
مهندسی نظام جمهوری اسلامی..........................23
چهار عنصر اصلی انقلاب؛ اسلام، مردم، قانون گرایی و دشمن ستیزی............................................24
نقاط قوت جمهوری اسلامی.................................37
توانائی نظام در غلبه ی بر تهدیدها و چالش ها........38
ارتقاء جهش وار در اثرگذاری در مسائل عمده منطقه و جهان..............................................................40
پیشرفت خوب در تأمین عدالت.............................40
کار جهادی و میدانی مسئولین.............................41
امنیت همراه با آرامش.......................................42
انس عمومی کشور با قرآن................................43
وجود فضای آزاد انتخابات....................................44
برخورداری از ثروت، فرهنگی...............................45
انسجام و وحدت ملی........................................49
متوقف نشدن پیشرفت کشور .............................50
پیشرفت در شرائط تحریم....................................54
فراگیری شعار «ما می توانیم » ...........................57
گسترش خدمات به ملت...................................58
ارتقاء کمی و کیفی مراکز علمی..........................59
اعتماد میان مردم و نظام....................................59
اعتبار بسیار خوب بین المللی..............................62
ثبات کشور .....................................................64
ناامیدی دشمن از منفعل کردن انقلاب..................64
بیداری اسلامی و ترویج استکبارستیزی..................65
دفاع از عزّت اسلامی........................................66
قانون اساسی بسیار خوب و پیشرفته...................66
ایمان همراه با عواطف مردم................................67
تسلیم ناپذیری ملت و دولت ایران اعمال نفوذ و اقتدار69
نقاط قوّت ملت ایران..........................................71
هوش بالا ......................................................73
سابقه ی کهن و ریشه دار تاریخی، فرهنگی و علمی 74ایمان و دین باوری................................................75
شکل گیری و ایجاد یک قیام شجاعانه......................76
تلاش دشمن برای از بین بردن نقاط قوت..................78
نقاط ضعف جمهوری اسلامی..................................81
فاصله با عدالت اجتماعی مورد نظر اسلام..................82
عدم توجه کافی به اولویت ها ..............................82
ناتوانی در غلبه بر بعضی از چالش ها و تهدیدها........83
زندگی رفاه طلبانه واشرافی مسئولین....................84
اسراف و مصرف زدگی........................................85
رفتارهای قبیله ای در میدان سیاست....................86
حل نشدن برخی مسائل اقتصادی.........................86
ضعف در اخلاق عمومی.....................................89
عدم مقابله ی منطقی با تباه کردن نسل جوان........90
کم بودن بودجه ی تحقیقات...............................91
استفاده حداقلی از داشته های تبلیغی.................91
برخی دیگر از نقاط ضعف....................................92
مدیریّت غیرانقلابی بی تحرّک عامل ضعف ها.............92
مسئولیت پذیری همگانی؛ درمان ضعف ها................94
توانایی جوانان نخبه در برطرف نمودن ضعف ها............94
طرح و نقشه ی دشمن..........................................95
حرکت استعماری تبلیغاتی علیه جمهوری اسلامی.....96
نقطه ضعف دشمن و نقطه ی قوّت ما .....................97
استفاده دشمن از ضعف های ما...........................97
معرفی نقاط قوّت به عنوان نقاط چالش آفرین.............98
چرکین کردن دل های مردم نسبت به انقلاب.............101
بزرگ نشان دادن ضعف ها و پنهان کردن قوت ها........102
ناتوان نشان دادن نظام در حل مشکلات اقتصادی.....103
سیاه نمایی بخاطر ایستادگی ایران.......................106
القای بن بست کردن..........................................107
تلاش در تخریب الگو بودن ایران.............................110
شکست دشمن در جنگ تبلیغاتی........................111
تکلیف حوزه در مقابل تهمت های دشمن علیه انقلاب112
نقاط قوت و ضعف جمهوری اسلامی (نمودار)...........113
مقدمه
«آمریکایی ها اول سال اعلام کردند که ایران، تابستان داغی خواهد داشت و چهل سالگی را نمی بیند. به کوری چشم آنها تابستان امسال یکی از بهترین تابستان ها بود و ملت ایران بیست ودوی بهمن امسال، چهل سالگی انقلاب اسلامی را با شکوه بسیار برگزار خواهد کرد.» (بیانات مقام معظم رهبری(مدّ ظله) در دیدار جمعی از خانواده های شهداء ۲۱ آذر ۱۳۹۷)
عدد «چهل» در فرهنگ های گوناگون حامل معانی و مفاهیم پرارزشی است و در سنت های الهی و اسلامی نیز در قالب های به خصوصی تبلور یافته است. بعثت پیامبر اعظم (صلّی الله علیه و آله وسلّم ) در چهل سالگی، توقف چهل روزه حضرت موسی در میقات، اربعین شهادت حضرت اباعبدالله (علیه السّلام) سرگردانی چهل ساله بنی اسرائیل و... نشانه های متعددی هستند که نشان می دهد عدد چهل در کالبد زمان، معنای ویژه ای دارد که کشف سر و بطن حقیقی این معنا موضوع این مقدمه نیست.
رسیدن انقلاب اسلامی به چهلمین سال خود واجد معنای قابل ملاحظه ای است. انقلابی که با دست های خالی امت و امام و با توکل به خدا و اراده ایمانی رقم خورد. اگر همین ایمان و اخلاص رهبری و مردم در طی مسیر چهل ساله نبود، بی شک انبوه عوامل مادی و دشمنان تا به دندان مسلح بارها آن را از پای درآورده بودند. گذر از این مسیر پرحادثه و سخت چهل ساله کار آسانی نبود و به شکرانه امتداد این مسیر نورانی باید در پیشگاه ذات باری تعالی سر به سجده گاه سائید.
اگر نیم نگاهی به فراز و فرودهای این چهل سال بیفکنیم، روشن است که رسیدن و دیدن «جشن چهل سالگی انقلاب» خود یکی از الطاف خفیه و جلیه الهی است و باید به حق آن را «عید چله انقلاب» دانست.
بی تردید کسی ادعا نمی کند انقلاب اسلامی در طی این چهل سال به همه اهداف و آرمان های خود به صورت تمام و کمال دست یافته، اما گام نهادن در این مسیر الهی و پایمردی در طی طریق و در عین دستیابی به برخی رهاوردهای بی نظیریا کم نظیر، جای بسی خوش وقتی را فراهم می آورد. (روزنامه جوان با اندکی تصرف)
« آنچه برای ما مهم است این است که در رفتار و گذشته ی خودمان تأمّل کنیم و از ضعف ها وقوت هایمان درس بگیریم؛ نقاط مثبت، امیدهای ما را افزایش می دهد و به ما نشان می دهد که چه ظرفیت ها و چه امکاناتی در کشور داریم و نقاط منفی، اولویت ها را به ما نشان
خواهد داد که چه کارهائی را باید انجام دهیم. وقتی که این دو تا را در کنار هم گذاشتیم، این می تواند راه ما را روشن کند.»
(بیانات مقام معظم رهبری (مدّ ظله) در دیدار مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران، 16 مرداد 1390)
کتاب «به روایت رهبر» که به همت مجتمع فرهنگی آموزشی سازمان اوقاف و امور خیریه تولید شده است، بیان قوت ها وضعف های چهل ساله جمهوری اسلامی است که در بیانات رهبر معظم انقلاب حضرت امام خامنه ای (مدّ ظله) در طول چهل سال حیات پربرکت جمهوری اسلامی ایراد گردیده است. سرمایه ارزنده ای که می تواند راه را برای مدیران و کارگزاران نظام روشن کند و با برنامه ریزی صحیح و اقدام متناسب آینده انقلاب را تعالی بخشد.
سازمان اوقاف و امور خیریه معاونت فرهنگی اجتماعی
دیباچه
اشاره
اهمیت درس گرفتن از ضعف ها و قوت ها
آنچه برای ما مهم است این است که ما در رفتار خودمان، در گذشته ی خودمان تأمّل کنیم و از ضعف های خودمان و از قوت های خودمان درس بگیریم؛ امروز هم همین است. کسی توهّم نکند که آن کسانی که در مقابل انقلاب اسلامی با همه ی قوا ایستاده بودند، امروز منصرف شده اند؛ نه، امروز هم ایستاده اند؛ منتها هردشمنی اگر چنانچه ناچار شد، عقب نشینی می کند؛ اگر مجبورشان کردید و وادارشان کردید به عقب نشینی، ناچار عقب نشینی می کنند؛ امّا از دشمنی منصرف نمی شوند؛ امروز مسئله در دنیا این است. دشمن را باید شناخت، جبهه ی دشمن را باید شناخت، لبخند دشمن را نباید جدّی گرفت، نباید فریفته ی آن شد، هدف را نباید فراموش کرد؛ هدف جمهوری اسلامی عبارت است از رسیدن به آرمان های اسلام، یعنی سعادت مادّی و معنوی بشر، یعنی پیشرفت در امور زندگی مادّی و معنوی. این هدف را نباید فراموش کرد، باید دنبال کرد و باید یقین داشت که با ایمان راسخ، با ادامه ی راه، با بصیرت در امور پیرامونی و مسائل جاری، با بصیرت نسبت به دشمن و بصیرت نسبت به میدان عمل و جبهه مبارزه، پیروزی قطعی است؛ این را بایستی توجّه داشت. اینکه بنده مکرّر عرض می کنم افق دید نظام جمهوری اسلامی، افق روشنی است، به خاطر این است؛ چون بحمدالله مردم ما، جوانان ما، مرد و زن ما، هم دارای ایمانند، هم دارای بصیرتند، هم دشمن را می شناسند، هم اهل کار و اهل عمل واهل ابتکارند.
بیانات در دیدار مردم قم، 19 دی 1392
ظرفیت ها و اولویت ها
من خواهشم این است که مسئولان، نخبگان، دانشگاهیان و حوزویان بنشینند یک فهرستی از نقاط مثبت، یک فهرستی از نقاط منفی تهیه کنند. این نقاط مثبت امیدهای ما را افزایش می دهد، ظرفیت ها را به ما نشان می دهد که ما چه ظرفیت ها و چه امکاناتی در کشور داریم. آن ستون نقاط منفی اولویت ها را به ما نشان خواهد داد که چه کارهائی را باید بکنیم. وقتی که این دو تا را در کنار هم گذاشتیم، این می تواند راه ما را روشن کند؛ بفهمیم چه کار کنیم.
بیانات در دیدار مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران، 16 مرداد 1390
معیار در تقابل نقاط مثبت و منفی
بعضی ها اهل انتقاد کردن هستند؛ انتقاد هم بجاست؛ شما هر چیزی را با دقت نگاه کنید و یک خُرده ای کنجکاوی کنید، یک نقطه ی عیبی در آن پیدا می کنید و می شود عیب جویی کرد و عیبی هم ندارد؛ چنانچه عیب جویی در جهت رفع عیب باشد، خیلی خوب است؛ اما این افراد، خودشان انتقاد پذیر نیستند! اگرکسی بگوید چرا این قدر پُرحرفی می کنی و چرا همه اش عیب ها را می بینی، چرا مثل مگس فقط روی زخمها می نشینی، نقاط مثبت را هم ببین، بدشان می آید؟ البته معیار و ملاک، برآیند نقاط مثبت به نقاط منفی است. ما ضعف هایی داریم، مشکلاتی داریم، بدی هایی داریم؛ قوت هایی هم داریم، خوبی هایی هم داریم؛ زیبایی هایی هم داریم. ببینید در موازنه ی این دو با یکدیگر، برآیند این ها چه خواهد شد؛ آن می شود معیار. اگر بدی هایمان بیشتر بود، بد است؛ اگر خوبی هایمان بیشتر بود، خوب است. پس هم انتقاد خوب است، هم انتقادپذیری. این ها لازمه آن تحول و حالت مطلوب جامعه است؛ همراه با امید، همراه با پُرکاری، همراه با برنامه ریزی و همراه با داشتن خط مشی درست وسرمشق برای تحول.
بیانات در دیدار دانشگاهیان سمنان، 18 آبان 1385
نگاه واقع بینانه به اوضاع کشور
ما که به عملکرد خودمان و برنامه ی گذشته و آینده ی خودمان نگاه می کنیم، نگاهمان باید واقع بینانه باشد؛ ارزیابی ما ارزیابی درستی باشد. بعضی از مردم خود ما وقتی به اوضاع کشور نگاه می کنند، فقط ضعف ها را می بینند؛ گرانی را می بینند، افت تولید در برخی از واحدهای تولیدی کشور را می بینند، فشارهای دشمنان را می بینند. این نگاه، نگاه ناقصی است. بنده نگاه متفاوتی دارم. من وقتی به اوضاع کشور و اوضاع ملتمان نگاه می کنم، یک میدان عظیم پرچالشی را مشاهده می کنم که ملت ایران در این میدان، به رغم دشمنان، سربلند و پیروز ظاهر شده است.
ضعف ها هست، مشکلات هست؛ در مجموعه ی حوادث و رویدادهای کشور، تلخی ها و تلخکامی هائی وجود دارد؛ ولی کسانی از قدرتمندان مادی عالم، با همه ی وجود تلاش کردند که ملت ایران را فلج کنند؛ این را به زبان آوردند. آن خانم بی کفایتی که مسئولیت سیاست خارجی کشور آمریکا را بر عهده داشت، سینه اش را سپر کرد و گفت می خواهیم تحریم هایی در مورد جمهوری اسلامی اعمال کنیم که ایران فلج شود! این را صریحاً به زبان آوردند و حالا عرض خواهم کرد که فعالیت ها و اقدام های آنها چه بود و چه شد و به کجا انجامید. بنابراین از یک طرف، تلاش دشمن است در این عرصه ی عظیم و میدان بزرگی که ملت ایران در آن به چالش و مقابله با دشمن سرگرم است؛ از طرف دیگر، وجود دستاوردهای بزرگی است که نشان دهنده ی ظرفیت و قدرت و هوشمندی این ملت بزرگ است. وقتی انسان این صحنه را ملاحظه می کند، مثل صحنه ی هماوردی ورزشکاران قدرتمندی است که زحمت و تلاش و کوشش و خستگی در آن هست، اما یک قهرمان، در این میدان موفق می شود، پیروز می شود؛ همه او را تحسین می کنند و آفرین می گویند. این قهرمان در این صحنه ی عظیمی که در مقابل چشم ما است، ملت ایران است. هر کس این صحنه را درست ببیند و درست مطالعه کند،
به ملت ایران آفرین می گوید؛ همچنان که ما امروز صدای آفرین هوشمندان نکته بین دنیا را می شنویم که از میان همان کشورهایی که دشمن و بدخواه ملت ایرانند، نخبگان سیاسی، نخبگان دانشگاهی، افراد دنیادیده و مجرب که اوضاع را زیر نظر دارند، به ملت ایران آفرین می گویند. این عرصه ای است که در مقابل چشم ما است. بنابراین نگاه کردن و فقط به ضعف ها چشم دوختن، غلط است. باید دید مجموعه ی این تلاش ها در سطح کشور چگونه انجام می گیرد و به چه سرانجامی منتهی می شود. با این دید وقتی به صحنه نگاه کنیم، باید به ایران و ایرانی مسلمان آفرین بگوئیم
بیانات در حرم مطهر رضوی، 1 فروردین 1392
دوگرایش تبلیغاتی غلط
مسأله ی دیگر، وجود دو گرایش تبلیغاتی غلط است: یکی اینکه عدّه ای هر مشکل موجود در کشور را به نظام نسبت دهند، که این الآن وجود دارد. اگر تبعیض و فقر هست و اگر مشکل خارجی پیدا می کنیم، قواره ی نظام اسلامی و قانون اساسی را زیر سؤال می برند و هر مشکل کوچکی در هر گوشه ای را به مشکل نظام برمی گردانند! این غلط است. نقطه ی مقابل آن، که صد و هشتاد درجه با این تفاوت دارد، این است که عدّه ای نظام را- که نظام را هم در رهبری یا چیزی مثل رهبری خلاصه می کنند. از همه ی عیوب مبرّا نشان می دهند و هر مشکلی که هست، به پای چهار، پنج مسئول یک بخش از نظام میریزند. این هم غلط است. ما مشکلاتی داریم که این مشکلات غالباً ناشی از عملکرد مجموعه ی خود ماست. باید ریشه ی مشکلات را بشناسیم و به خودمان نگاه نقّادانه کنیم؛ نقاط قوّت و ضعف را بیابیم و دلسوزانه به نقاط ضعف بپردازیم و آنها را برطرف کنیم. این، ما را موفّق خواهد کرد.
بیانات در دیدار رئیس جمهور و اعضای هیأت دولت، مرداد 1382
ضرورت آشکار نمودن نقاط قوّت
جنگ تحمیلی به خاطر این اتّفاق افتاد که دشمن در ما احساس ضعف کرد. اگر دشمن بعثی و محرّکینش خاطرجمع نبودند که سر چند روز به تهران خواهند رسید - آنها این جوری فکر می کردند. این جنگ انجام نمی گرفت؛ آنها در ما احساس ضعف کردند. احساس ضعف شما، موجب تشویق دشمن به حمله ی به شما است؛ این یک قاعده ی کلّی است. اگر می خواهید دشمن را از تهاجم به خودتان منصرف کنید، سعی کنید اظهار ضعف نکنید. نمی گویم به دروغ بگوییم قوی هستیم، [بلکه] می گویم قوّت خودمان را آشکار کنیم. ما نقاط قوّت زیادی داریم، این نقاط قوّت را آشکار کنیم. در زمینه ی اقتصادی هم همین جور است، در زمینه ی فرهنگی هم همین جور است.
بیانات در دیدار دست اندرکاران راهیان نور، 16 اسفند 1395
ضرورت ترمیم و اصلاح نقاط ضعف
هم در عرصه ی نظری، ما نقاط ضعفی داریم، نقاط قوّتی داریم؛ هم در عرصه های کاربردی، نقاط ضعفی داریم، نقاط قوّتی داریم؛ اینها در این جلسات شناخته می شود. با بحثی که صاحب نظران ومجربان هر رشته ای با تکیه ی بر معلومات و دستاوردهای علمی خود می کنند، ما می توانیم نقاط قوّت خودمان را تشخیص بدهیم و نقاط ضعف خودمان را هم تشخیص بدهیم و در صدد علاج بربیائیم. بخواهیم آن نقاط رخنه پذیر یا نقاط سست را ترمیم کنیم، اصلاح کنیم وضعف ها را برطرف کنیم.
بیانات در سومین نشست اندیشه های راهبردی، 14 دی 1390
اهمیت بیان نقاط ضعف توسط مسئولین
آن روز هم من در مجموعه ی مسئولین کشور گفتم نقاط قوّت را برای مردم بیان کنید، نقاط ضعف خودتان را هم بیان کنید؛ این مهم است، این تأثیر می گذارد. امروز مثلاً در بین گزارش های دوستان، من مواردی را دیدم که به نقطه ی ضعف اشاره کردند؛ منتها با این بیان که «این کارها باید انجام بگیرد». این «باید» نشان دهنده ی نیاز به کاری است که باید بشود و نشده. این را صریح بگوئید. بگوئید این کار را باید می کردیم، تا حالا نتوانستیم بکنیم. کسی بر اساس نتوانستن، کسی را مؤاخذه نخواهد کرد. می گوید خب، در قبال این ده تا کاری که انجام گرفته، این دو تا، سه تا، پنج تا کار هم انجام نگرفته؛ بنا داریم اینها را هم انجام بدهیم. این را بیان کنید، این را صریحاً بگوئید؛ اشکالی ندارد. ترس از این نداشته باشید که فلان منتقدی که احیاناً ممکن است مغرض هم باشد، حرفش با حرف شما تطبیق کند؛ خب بکند، چه اشکالی دارد؟ بگوئید بله، این انتقادی که به ما می کنند، وارد است. این را مطرح کنید، منتها بگوئید ما تصمیم داریم این را برطرف کنیم. بگوئید این کارها را کرده ایم، این کارها را هم خواهیم کرد. این توصیه ی من است.
بیانات در دیدار رئیس جمهوری و اعضای هیأت دولت، 6 شهریور 1390
تصویر رهبر
غفلت از ضعف های خودمان ممنوع
یک خطابی (هم) دارم من به مسئولان حکومتی خودمان- که البتّه این، شامل خود حقیر هم می شود- و عناصر سیاسی، عناصری که در کار سیاست فعالند، فکر می کنند، می نویسند، می گویند، اقدام می کنند؛ هم به اینها، هم به مسئولین حکومتی:
ما از دشمن خارجی گفتیم، دشمن خارجی هست، امّا این موجب نشود که از ضعف های خودمان غافل بشویم. ما هم ضعف داریم، ما هم یک جاهایی اشکال و نارسایی و نابسامانی در کارمان هست؛ این جوری نیست که ما هیچ اشکالی نداریم، هیچ مشکلی در کار ماها نیست، فقط دشمن خارجی است که دارد [مشکل ایجاد می کند]؛ نه، مگس روی زخم می نشیند؛ زخم را خوب کنید، زخم را نگذارید به وجود بیاید. ما اگر مشکل داخلی نداشته باشیم، نه این شبکه ها می توانند اثر بگذارند، نه آمریکا می تواند هیچ غلطی بکند. ما مشکلاتمان را باید خودمان حل کنیم؛ مشکلات داخلی را باید حل کنیم، ضعف هایمان را باید حل کنیم؛ ما ضعف داریم. دفاع از حقوق مظلومین وظیفه ی همه ی ما است؛ بخصوص [دفاع از] ضعفا و از حقوق ملّت وظیفه ی ما است، بخصوص [دفاع از] طبقات ضعیف ملّت؛ همه بایستی مراقب باشیم.
بیانات در دیدار مردم قم، 19 دی 1396
نوشتن ضعف افراد به پای نظام
چرا بعضی افراد از آوردن اسم دشمن بدشان می آید؟! می گویند نفهمید، ندانید و به یاد نیاورید که دشمن دارید! انقلاب و نظام جمهوری اسلامی این راه روشن را به ما نشان داد و این خطّ صلاح و فلاح را در مقابل پای ملت گذاشت. انقلاب احتیاج به تجدید نظر ندارد؛ احتیاج به عمل کردن دارد. عدّه ای دائماً دم از تجدید نظر می زنند. در چه چیزی می خواهید تجدید نظر
کنید؟! انقلاب، یک حرکت عظیم در مقابل فساد و بی کفایتی رژیمی بود که تا خرخره در لجنزارهای فساد و وابستگی گرفتار شده بود. انقلاب، یک اصلاح بزرگ است. باید به انقلاب عمل کرد؛ باید به قانون اساسی عمل کرد؛ باید به مبانی نظام جمهوری اسلامی وفادار بود و عمل کرد. انقلاب و جمهوری اسلامی عیبی ندارد. بنده و امثال بنده با ضعف ها وکم بصیرتی و ترس وجبن ذاتی و دلدادگی خود به امور مادّی و عشرت دنیایی می خواهیم انقلاب را تفسیر کنیم. ما ضعف های خود را به حساب انقلاب می گذاریم؛ در حالی که انقلاب، قوی و کارآمد است و نظام جمهوری اسلامی، همان قلّه ی بلندی است که می تواند ملت ایران و کشور عزیز ما را از همه ی گرفتاری های مادی و معنوی اش بیرون بیاورد؛ به شرطی که بنده و امثال بنده به آنچه که نظام جمهوری اسلامی و اسلام عزیز بر دوش ما گذاشته، عمل کنیم وضعف های خودمان را به پای نظام جمهوری اسلامی نگذاریم.
بیانات در دیدار زائرین و مجاورین حرم مطهر رضوی، 1 فروردین 1380
ضعف مسئولین، نه نظام
بی شک اگر ضعف های ما مسئولان نظام جمهوری اسلامی و کوتاهی ها و غفلت های موجّه یا ناموجّه ما نمی بود، امروز جمهوری اسلامی به برکت احکام و معارف نورانی اسلام فصل بزرگتری از مشکلات را پشت سر گذاشته و به هدف های خود نزدیک تر از این شده بود.
پیام به کنگرهی عظیم حج، 23 اسفند 1378
فقط یک بسم الله وحرکت
امروز هم وقتی به خودمان نگاه می کنیم، من سرتاپا امیدم. من با جزئیات مسائل کشور آشنایم وضعف ها و کاستی ها و ضعف مدیریت ها وضعف تصمیم گیری ها را می شناسم؛ اما در مقابل آن، آن قدر نقاط قوت و رویش زا وجود دارد که احساس می کنم ما در بسیاری از موارد فقط یک «بسم الله» و یک حرکت لازم داریم. گاهی در همین زمینه ها کوتاهی می کنیم؛ حرکت نمی کنیم یا دیر حرکت می کنیم؛ لذا پدیده ای پیش می آید؛ لیکن در همه ی زمینه ها با توانایی اقدام و حرکت داریم.
بیانات در دیدار مسئولان سازمان صدا و سیما، 11 آذر 1383
تحکیم رابطه ی با پروردگار، گره گشای مشکلات
تحکیم رابطه ی با پروردگار، کمک کننده است، گره گشا است. این مطالبی که در اینجا ذکر شد، بخش های کوچکی از مشکلات ما و مشکلات کشور ما و مشکلات انقلاب ما و نظام ما است. خیلی مشکلات در بخش های گوناگون وجود دارد که باید برطرف بشود با همّت من و شما با تلاش من و شما ارتباط ما با خدا به ما قدرت می دهد، به ما امید می دهد، به ما دل خوشی می دهد. علاوه بر اینکه همه ی این بحث های دنیایی، مقدمه است؛ مقدّمه است برای تعالی روحی، برای عروج؛ قدر بدانید ماه رمضان را.
بیانات در دیدار جمعی از استادان، نخبگان و پژوهشگران دانشگاه ها، 31 خرداد 1396
مهندسی نظام جمهوری اسلامی
اشاره
چهار عنصر اصلی انقلاب؛ اسلام، مردم، قانون گرایی ودشمن ستیزی
اشاره
امام در ساخت و مهندسی نظام جمهوری اسلامی، همه ی عناصر و اجزایی را که می توانست این نظام را استوار و ماندگار کند، مورد ملاحظه قرار داد و با مهارت تمام این عناصر اصلی را در درون این بنای شامخ و مستحکم کارگذاشت. این عناصر اصلی عبارت است از اسلام، مردم، قانون گرایی و دشمن ستیزی.
امام بزرگوار در بنای نظام شامخی که به جای رژیم پوسیده ی سلطنتی در ایران بر سر کار آورد، این عناصر و اجزاء را با دقت تمام کار گذاشت؛ در عمل خود به آن ها پایبند و متعهّد ماند و در پیام و بیان و تعالیم خود بر آنها پافشاری کرد. امروز هم مثل بیست ودو سال گذشته، همه ی کسانی که وجود نظام اسلامی را با منافع نامشروع خودشان ناسازگار می بینند و با آن دشمنی می کنند، بیش از همه با همین چهار عنصر مقابله می کنند. عمده ی تلاش آنها این است که یا عنصر اسلامیت را از نظام بگیرند؛ یا تکیه بر مردم را با همان معنای وسیع و بدیعی که امام به آن توجّه داشت- از نظام سلب کنند؛ یا در بنای قانونی نظام خدشه کنند؛ یا هشیاری و بیداری دائمی در مقابل دشمن را از نظام بگیرند و بیداری را به خواب آلودگی و غفلت تبدیل کنند. لذا برای ما این چهار عنصر اهمیت پیدا می کند. من امروز درباره ی هرکدام از اینها، نکات کوتاهی را به عرض شما می رسانم:
اسلام گرایی و تکیه بر مبانی مستحکم اسلامی و قرآنی»
نکته ی اوّل- که اصلی ترین عنصر تشکیل دهنده ی نظام است عبارت است از «اسلام گرایی و تکیه بر مبانی مستحکم اسلامی و قرآنی». خیلی ها از این حقیقت بسیار مؤثّر غفلت کردند؛ اما
راز پیروزی انقلاب در این نکته بود؛ چون ملت ایران از اعماق قلب به اسلام معتقد و مؤمن و وابسته بود و هست. اغلب ملت های مسلمان همین گونه اند و اگر موانع از سر راهشان برداشته شود، ایمان عمیق آنان به اسلام آشکار خواهد شد. لذا وقتی مردم پرچم اسلام را در دست امام مشاهده کردند و باور کردند که امام برای احیای عظمت اسلامی و ایجاد نظام اسلامی وارد میدان مبارزه شده است، گرد او را گرفتند. بعد هم که انقلاب پیروز شد، با همین انگیزه، از روی طوع و رغبت در میدان های خطر حاضر شدند؛ چون ایمان آنها به اسلام، عمیق بود.
بعضی از کسانی که خودشان را در شمار زبدگان و نخبگان و احزاب سیاسی و صاحب نظران مسائل سیاست به حساب می آوردند، این را نمی پسندیدند. جدای از کسانی که به اسلام عقیده نداشتند، بعضی کسان به اسلام عقیده داشتند، اما نظام اسلامی را قبول نمی کردند. لذا از اوّل انقلاب، در عرض و به موازات خطّ امام، جریانی پیدا شد که به یک نظام لائیک و الگوبرداری شده از نظام های غربی دعوت می کرد؛ منتها با رنگ و لعاب اسلامی؛ اسم اسلامی، اما باطن غیر اسلامی؛ ساخت اسلامی، اما جهت گیری غیر اسلامی. البته آن ها بی میل نبودند که در کنار چنین نظامی، آخوند وجیه الملّه ای هم برای مقبول جلوه دادن نظام در چشم مردم وجود داشته باشد- چون مردم به اسلام دل بسته بودند- بدشان نمی آمد روحانی مورد قبولی در کنار نظام قرار گیرد تا نظام را در چشم مردم، اسلامی جلوه دهد؛ دولتمردان نظام هم به همان شکلی که خودشان می پسندند و تشخیص می دهند، نظام را به همان صورت غیر اسلامی- و در حقیقت، شکل بازسازی شده ی رژیم سلطنتی، منتها طبق قبول سیاستمداران و قدرتمندان دنیا - اداره کنند، ظاهر و رنگ و لعاب دین هم این فایده را برای آنها داشته باشد که نیروهای مردم را در خدمتشان قرار دهد؛ هرجا به حضور مردم احتیاج است. در هنگام جنگ و دفاع و دادن مالیات و غیره- همین ظاهر اسلامی، مردم را به همکاری با آن نظام وادار کند؛ اما اگر
حقوق شرعی مردم تأمین نشد، نشد؛ اگر با سلطه گران مبارزه نشد، نشد؛ اگر استقلال کشور و فرهنگ و اقتصاد مردم در قبضه ی دشمنان قرار گرفت، گرفت. لذا از اوّلی که امام دستور داد قانون اساسی به وسیله ی خبرگان منتخب مردم تدوین شود، هرجا که نام اسلام و نشانی از حضور واقعی اسلام بود، اینها مقابله کردند. آنجایی که اصل مربوط به «ولایت فقیه» مطرح شد، اینها بی تابانه مبارزه کردند. البته با ولایتش مخالف نبودند- ولایت یعنی حکومت؛ آن ها تشنه ی قدرت و حکومت کردن بودند- با فقیهش مخالف بودند؛ چون به معنای حضور حقیقی دین در جامعه بود؛ این را برنمی تافتند و تحمّل نمی کردند. هرجا که نشانه ی حضور واقعی اسلام بود، این ها معترض بودند.
امام در مقابل این جریان- که بسیار هم مدعی بود- ایستاد؛ روی مبانی اسلام تکیه کرد؛ روی ترکیب و ساخت اسلامی نظام، با جدیت اصرار ورزید؛ چون امام مانند هرکسی که با اسلام آشناست، معتقد بود- و امروز هم ما معتقدیم که سعادت و رفاه و آزادگی و عزّت یک ملت و نیز عدالت و تکیه به مردم- به معنای واقعی کلمه- در سایه ی احکام اسلام تأمین می شود. آن هایی که شعار عدالت و مردم سالاری دادند، نشان دادند که نمی توانند حقوق و منافع مردم را عادلانه تأمین کنند؛ اما اسلام می تواند این کار را بکند. تکیه ی بر اسلام، به معنای ایمان عمیق امام بزرگوار به رسالت اسلام بود؛ یعنی امروز اسلام می تواند ملت ها را نجات دهد. لذا هم در تدوین قانون اساسی و هم در تمام رهنمودهایی که امام در طول ده سال زندگی مبارک خود به ملت های مسلمان داد، بر روی اسلام تکیه کرد و همین موجب شد که نظام جمهوری اسلامی با وجود دشمنی های بی اندازه ی قدرت های جهانی، در میان ملت های مسلمان، هم طرفداران بی شماری پیدا کند و هم در آنها شوق و امید و انگیزه به وجود آورد و حرکت اسلامی را در سرتاسر جهان اسلام زمینه سازی کند. امروز هم اگر نظام جمهوری اسلامی و مسئولان ورؤسای
این نظام در دنیا عزّت و آبرویی دارند، به برکت اسلام است. چه آن هایی که در دنیا به اسلام معتقدند و چه حتّی آن هایی که به اسلام معتقد نیستند، عزّتی که برای جمهوری اسلامی و مسئولان آن قائلند، به خاطر اسلام است. آنهایی هم که به اسلام معتقد نیستند، نقش و نفوذ و تأثیر و اقتدار اسلامی را می شناسند و می دانند و آن کسی که مظهر این اقتدار است، در چشمشان دارای عظمت و جلال است.
امام بر روی اسلام تکیه کرد؛ به اسم اسلام قانع نشد؛ بر این اصرار ورزید که باید قوانین اسلامی در تمام گوشه و کنار دستگاه های دولتی و حکومتی حاکم شود. البته این کار، یک کار بلندمدّت بود. امام هم این را می دانست که در کوتاه مدّت، این مقصود تحقّق پیدا نمی کند؛ اما راه را باز کرد و حرکت را شروع نمود و جهت را نشان داد و همه فهمیدند که باید به معنای حقیقی کلمه به سمت احکام و تعالیم اسلام و ساخت اسلامی برای نظام و جامعه حرکت کنند تا بتوانند عدالت را تأمین، فقر را برطرف و فساد را ریشه کن کنند؛ تا بتوانند دردهای مزمنی را که بر این ملت تحمیل شده است، جبران کنند.
امروز بنده به عنوان کسی که با آمار و ارقام و واقعیّات دستگاه های حکومتی از نزدیک آشناست، به شما مردم عزیز عرض می کنم: هرجا که ما با قاطعیت، معرفت و روشن بینی، احکام اسلام را بر سر دست گرفتیم، دنبال آن حرکت کردیم و صادقانه خواستیم اسلام را پیاده کنیم، موفّق شدیم؛ اما هرجا ناکامی و ضعفی وجود دارد، بر اثر این است که ما در آن مورد، از اسلام و حکم اسلامی و ترتیب اسلامی غفلت کرده ایم. هم در زمینه ی اقتصادی، هم در زمینه ی سیاسی، هم در زمینه ی بین المللی و هم در زمینه ی تربیت های صحیح مردمی، امروز هرجا که ضعف و ناکامی ای مشاهده می شود، اگر کسی دقّت وریشه یابی کند، به اینجا می رسد که در این نقطه، دستور اسلام و حکم اسلامی مورد توجّه قرار نگرفته است. امام می دانست که اگر ما به
اسلام متمسّک شویم، هم عزّت دنیا، هم رفاه مادّی، هم قدرت سیاسی، هم آسایش و هم امنیت عمومی برای مردم پدید خواهد آمد؛ لذا امام اسلامیّت را به معنای حقیقی کلمه- در بافت نظام اسلامی و این بنای مستحکم و شامخ گذاشت.
«مردم»
عنصر دومی که امام به آن حدّاکثر توجه را کرد، عنصر «مردم» بود. تقریباً در همه ی نظام های حکومتی در دنیا، از مردم صحبت می شود و هیچ کس نمی گوید که من می خواهم برخلاف مصلحت مردم کار کنم. حتّی در رژیم های استبدادی سلطنتی موروثی، هیچ کس نمی گوید که من می خواهم برخلاف میل مردم عمل کنم. بنابراین ادّعای مردم گرایی وجود دارد؛ اما مهم این است که حقیقتاً در کجا برای مردم شأن و منزلت و حقّ و نقش قائل می شوند. وقتی امام بر روی عنصر «مردم» تکیه می کرد، لفّاظی نمی کرد؛ به معنای حقیقی کلمه به اصالت عنصر «مردم» در نظام اسلامی معتقد بود و مردم را در چند عرصه مورد توجّه دقیق و حقیقی خود قرار داد.
عرصه ی اوّل، عرصه ی تکیه ی نظام به آراء مردم است. تکیه ی نظام به آراء مردم، یکی از میدان هایی است که مردم در آن نقش دارند. حضور مردم و اعتقاد به آنها باید در اینجا خود را نشان دهد. در قانون اساسی ما و در تعالیم و راهنمایی های امام، همیشه بر این نکته تأکید شده است که نظام بدون حمایت و رأی و خواست مردم، در حقیقت هیچ است. باید با اتکّاء به رأی مردم، کسی بر سر کار بیاید. باید با اتکّاء به اراده ی مردم، نظام حرکت کند. انتخابات ریاست جمهوری، انتخابات خبرگان، انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات دیگر، مظاهر حضور رأی و اراده و خواست مردم است. این یکی از عرصه هاست. لذا امام بزرگوار، هم در دوران حیات خود به شدّت به این عنصر در این عرصه پایبند باقی ماند و هم در وصیّت نامه ی خود آن را منعکس و به مردم و مسئولان توصیه کرد. در حقیقت انتخابات
و حضور مردم در صحنه ی انتخاب رئیس جمهور، نمایندگان مجلس و یا سایر انتخاب هایی که می کنند، هم حقّ مردم است، هم تکلیفی بر دوش آن هاست. در نظام اسلامی، مردم تعیین کننده اند. این هم از اسلام سرچشمه می گیرد.
مسأله ی اساسی ای که بنده بارها بر آن تأکید کرده ام، این است که اسلام گرایی در نظام اسلامی، از مردم گرایی جدا نیست. مردم گرایی در نظام اسلامی، ریشه ی اسلامی دارد. وقتی ما می گوییم «نظام اسلامی»، امکان ندارد که مردم نادیده گرفته شوند. پایه و اساسی حقّ مردم در این انتخاب، خود اسلام است؛ لذا مردم سالاری ما - که مردم سالاری دینی است. دارای فلسفه و مبناست. چرا باید مردم رأی دهند؟ چرا باید رأی مردم دارای اعتبار باشد؟ این متّکی بر احساسات توخالی و پوچ و مبتنی بر اعتبارات نیست؛ متّکی بر یک مبنای بسیار مستحکم اسلامی است. پس یکی از عرصه هایی که امام همواره بر آن تأکید می کرد و آن را در ساخت نظام اسلامی کار گذاشت و برای همیشه آن را ماندگار کرد، مسأله ی حضور مردم در انتخاب مسئولان نظام و منتهی شدن مسئولیت ها به اراده و خواست مردم است.
عرصه ی دوم، عرصه ی تکلیف مسئولان در قبال مردم است. وقتی ما می گوییم «مردم»، معنایش این نیست که مردم بیایند رأی بدهند و مسئول یا نماینده ای را انتخاب کنند؛ بعد دیگر برای آن مردم هیچ مسئولیتی وجود نداشته باشد؛ صرفاً همین باشد که اگر کسی می خواهد برای مردم کاری بکند، به این خاطر باشد که مردم بار دیگر به او رای دهند؛ مسئله این نیست. در اسلام و نظام جمهوری اسلامی، فلسفه ی مسئولیت پیدا کردن مسئولان در کشور این است که برای مردم کار کنند، مسئولان برای مردمند و خدمتگزار و مدیون و امانتدار آن ها هستند. مردم، محورند، کسی که در نظام جمهوری اسلامی مسئولیتی به دست می آورد، باید همه ی همّ و غمّش برای مردم باشد؛ هم برای دنیای مردم، هم برای مادّیت مردم، هم برای معنویّت مردم، هم برای
ایجاد عدالت در میان مردم، هم برای احیای شأن انسانی مردم، هم برای آزادی مردم. این ها جزو وظایف اصلی حکومت است. البته وقتی می گوییم «مردم»، منظور همای طبقات مردمند؛ لیکن بدیهی است کسانی از مردم باید بیشتر مورد توجّه قرار گیرند که بیشتر مورد محرومیت قرار گرفته اند؛ لذا امام دائماً روی طبقات محروم و پابرهنگان کشور تکیه می کردند. این فریب است که کسی ادعا کند برای مردم کار می کند؛ اما در عمل، کار او برای طبقات مرفّه باشد، نه برای طبقات مستضعف و محروم. نه اینکه نباید برای طبقات مرفّه کار کرد؛ آن ها هم از حقوق عمومی کشور باید بهره مند شوند؛ اما به آن کسی که محرومیت دارد و دستش از حقوق خود خالی مانده است، باید بیشتر توجّه و همّت و تلاش را اختصاص داد. لذا امام به طور دائم بر حقوق مستضعفان و محرومان و پابرهنگان تکیه می کرد. عملاً هم در تمام مدت پیروزی انقلاب تا امروز و قبل از آن، کسانی که بیش از همه سینه سپر کردند، از نظام دفاع کردند، سختی های نظام را به جان خریدند و در مقابل دشمنان ایستادند، طبقات محروم و پابرهنه و مستضعفان جامعه بوده اند. این ها باید بیش از دیگران مورد توجه قرار گیرند.
عرصه ی سوم- که باز بر محور مردم حرکت می کند- عبارت است از بهره برداری از فکر و عمل مردم در راه اعتلای کشور؛ یعنی استعدادها را شکوفا کردن و معطل نگذاشتن. از اوایل انقلاب، همیشه امام خطاب به جوانان، دانشجویان، متفکّران کشور و کسانی که دارای استعداد بودند، می گفت که به خودتان ایمان بیاورید؛ نیروی خودتان را باور کنید و بدانید که می توانید. این درست در مقابل تعالیمی بود که در دوران طولانی استبداد در این کشور، تلقین می شد که مردم ایران نمی توانند.
تصویر
ما در دوران انقلاب هم دیدیم همان کسانی که اسلام را به معنای حقیقی خود باور نداشتند، به این معنا هم باور نداشتند. همیشه چشم آن ها به بیرون مرزهای کشور بود و به مردم و توانایی های آنها اعتقاد نداشتند. این فکر و این توجّه را هم، امام در این نظام نهادینه کرد، که استعدادهای جوان این کشور، احساس توانایی کنند؛ و شما بعد از انقلاب هرچه از نشانه های علم و پیشرفت علمی و صنعتی در کشور مشاهده می کنید، ناشی از این است. هرجا که نشانه های وابستگی مشاهده می شودکه به معنای تحقیر ملت ایران و استعدادهای اوست ناشی از نقطه ی مقابل این تفکر است.
عرصه ی چهارم در خصوص توجه امام به مردم، عبارت است از لزوم آگاه سازی دائمی مردم. خود امام در سنین بالای عمر- با حال پیرمردی- از هر فرصتی استفاده کرد برای اینکه حقایق را برای مردم بیان کند. در دستگاه های تبلیغاتی جهانی، نقش تحریف و گمراه سازی، نقش فوق العاده خطرناکی است که امام به آن توجّه داشت. وسایل ارتباطی فکری نامطمئن و وابسته ی به دشمنان کشور و ملت، امام را وادار می کرد که هم خود او به طور دائم در موضع تبیین و ارشاد و هدایت مردم قرار گیرد و هم به دیگران دائماً توصیه کند که حقایق را به مردم بگویند و افکار آنها را نسبت به حقایقی که دشمن سعی می کند آن ها را مکتوم نگه دارد، آشنا کنند. اینکه ما دائماً به صاحبان بیان و قلم و تریبون های مختلف توصیه می کنیم که هدف و همّت خود را بر تبیین صحیح حقایق قرار دهند، برای این است.
امروز دشمن، درست در موضع مقابل این نقطه ی اساسی اسلامی کار می کند، از اوایل انقلاب، یکی از اهداف مهّم دشمن، تحریف حقایق و تاریخ بود. اگر یک وقت در داخل کشور حنجره یا قلم مزدوری پیدا می شد که حقایق جنگ و انقلاب و اسلام را تحریف می کرد، می دیدید فریادهای تشویق از اطراف دنیا بلند می شود. امروز نیز همین طور است. امروز هم اگر در داخل کشور کسانی به خاطر خوش کردن دل استکبار و راضی کردن دشمنان اسلام و این ملت و این
کشور چیزی بگویند و بنویسند که در آن تحریف اسلام و تاریخ انقلاب و چهره های انقلاب باشد، می بینید که در دنیا از طرف دستگاه های تبلیغاتی استکبار برای او هورا می کشند و او را تشویق می کنند! تبیین، موضوع بسیار مهمّی است. انسان ها تابع بینش و دید خودشان هستند. اگر کسی بتواند حقایق را در چشم مردم تحریف کند، یعنی در واقع عمل و بازو و اراده ی مردم را به سمت گمراهی کشانده است. این همان چیزی است که دشمن می خواهد. امروز اگر کسانی علیه اسلام و مقدسات و مجاهدت های این ملت قلم فرسایی کنند و چیزی بنویسند؛ اگر کسانی علیه بهترین فرزندان این کشور -یعنی شهیدان ما و مجاهدان راه خدا- اظهار نظری کنند و ریشی بجنبانند؛ اگرکسانی علیه بسیج و جهاد و شهادت حرفی بزنند و چیزی بنویسند؛ می بینید مورد تشویق رادیوها و سیاستمداران و نویسندگان خارجی قرار می گیرند. امروز همه ی افراد- چه کسانی که بیاناتشان در حوزه های وسیع کاربُرد دارد، چه کسانی که در حوزه های کوچکتر سخنانشان مؤثر واقع می شود؛ مثل مدرسه و کلاس و دانشگاه و محیط های کارگری و غیره -مسئولند و اگر دیدند حقایق و محکمات اسلام و انقلاب مورد تحریف قرار می گیرد، وظیفه دارند تبیین کنند؛ نباید سکوت کنند. امام به این نکته بسیار توجه می کرد. و این یکی از چیزهایی است که راز استحکام و ماندگاری و پایداری نظام در آن مندرج است.
نظم و قانون»
عنصر سومی که برای امام اهمیت داشت، «نظم و قانون» بود. لذا حتّی قبل از آنکه انقلاب به پیروزی برسد، امام دولت معیّن کرد. انقلاب های دنیا یا کودتاهایی که به اسم انقلاب در دنیا به وجود می آمدند- که دهه های میانی قرن گذشته ی میلادی از این گونه انقلاب ها پُر بود-هیچ کدام این طور نبودند. وقتی در کشوری انقلاب می شد- یا انقلاب حقیقی، یا کودتایی به اسم انقلاب- مدت ها از دولت و تشکیلات دولتی و نظم دولتی خبری نبود. یک گروه به نام مسئولان
انقلاب، زمام کشور را در دست می گرفتند و طبق میل و تشخیص خودشان -هرطور بود. عمل می کردند. در انقلاب اسلامی، امام اجازه نداد این طور بشود؛ حتّی از قبل از پیروزی انقلاب دولت تعیین کرد تا نظم وجود داشته باشد. با اینکه آن وقت شورای انقلاب هم بود، اما امام خواست با شکل قانونی و منطقی، کشور اداره شود. اصل تشخیص اینکه چه نظامی در کشور بر سر کار بیاید، این را امام به عهده ی رفراندم و آراء عمومی گذاشت. این هم در دنیا سابقه نداشت. در هیچ انقلابی در دنیا، ما نشنیدیم و ندیدیم که انتخاب نوع نظام را- به آن هم در همان اوایل انقلاب- به عهده ی مردم بگذارند. هنوز از پیروزی انقلاب دو ماه نگذشته بود که امام همه پرسی درباره ی نظام اسلامی را اعلان کرد، که مردم به نظام جمهوری اسلامی رأی دادند. چند ماه از پیروزی انقلاب نگذشته بود که امام گفت باید قانون اساسی نوشته شود. آن کار هم نه به وسیله جمعی که خود امام معیّن کند، بلکه باز به وسیله ی منتخبان مردم صورت گرفت. مردم اعضای مجلس خبرگان را- که منتخبان مردم بودند- انتخاب کردند تا قانون اساسی تدوین شود؛ باز مجدداً همان قانون را به رأی مردم گذاشتند. هنوز یک سال از پیروزی انقلاب نگذشته بود که مردم در انتخابات ریاست جمهوری شرکت کردند؛ بعد از مدت کوتاهی هم مجلس شورای اسلامی به راه افتاد. بنابراین از اوّل، مبنای کار انقلاب بر نظم و قانون بود. کسانی که با این ترتیب منطقی انقلاب نمی توانستند کنار بیایند، یا نمی توانستند تحمّل کنند که این انقلاب این گونه قدم به قدم منطقی حرکت کند، در همه ی این موارد اخلال کردند. تفاله های آن ها امروز هم انقلاب را به بی قانونی متهّم می کنند. این انقلاب، مظهر نظم و قانون بود؛ در هیچ جای دیگر دنیا، در این انقلاب هایی که اتّفاق افتاده است. چه در انقلاب های این قرن و چه قبل از آن چنین چیزی دیده نشده است. این را باید مغتنم شمرد. پایبندی به نظم و قانون و مسئولیت های قانونی قوا باید مورد احترام همه باشد
اگر شما امروز می بینید که با تبلیغات و تحریک دشمنان، در هر برهه ای از زمان، قوای قانونی کشور مورد تعرّض تبلیغاتی قرار می گیرند، این دنباله ی همان دشمنی ای است که از اوّل با اساس نظم و قانون در جمهوری اسلامی وجود داشت و امام مقابل آن ایستاد. ما همیشه این را تأکید کرده ایم و بازهم تکرار می کنیم، وظایفی که در قانون اساسی برای قوای سه گانه و مسئولان قانونی معیّن شده، معتبر و محترم است و همه باید در مقابل این قانون، حالت تسلیم داشته باشند. بی قانونی به شکل های مختلفی خود را نشان می دهد. یکی از آنها همین است که علیه اساس و ترتیبات قانون اساسی مبارزه ی تبلیغاتی شود و لجن پراکنی صورت گیرد و به مسئولیت های قانونی در هر بخشی از بخش ها بی احترامی گردد. این آن چیزی است که از اوّل انقلاب، دشمنان امام و اسلام بر روی آن پافشاری می کردند و امام در مقابل آن ایستاد.
«دشمن ستیزی وسلطه ستیزی»
عنصر اساسی چهارم که امام آن را در پایه های نظام جمهوری اسلامی کار گذاشت -و بحمدالله مایه ی ماندگاری نظام شد- مسأله ی «دشمن ستیزی و سلطه ستیزی» است. امام یک لحظه نه خود از کید و مکر و حیله ی دشمن غفلت کرد و نه گذاشت که مسئولان غفلت کنند. نظامی مثل نظام جمهوری اسلامی که منافع دستگاه های استکباری دنیا را در این نقطه ی از عالم و در بسیاری از کشورهای اسلامی تهدید کرده است، بدیهی است که مورد دشمنی است. در ایران عزیز ما، این ها سال های متمادی مثل ماری بر روی منابع ملی و دستگاه های سیاسی کشور چنبره زده بودند. در نظام سلطنتی غاصب و وابسته، مگر کسی جرأت داشت به کسانی که وارد این کشور شده بودند تا ملت را تحقیر و فقیر و منابع او را غارت کنند و او را عقب مانده نگه دارند، اندک اهانتی کند؟! کسی جرأت نداشت به آنها بگوید بالای چشمتان ابروست! آمریکایی ها و صهیونیست ها و دیگر غارتگران و چپاولگران دنیا، در کمال امنیت و آرامش به
ایران می آمدند، می رفتند و می بردند. سیاست کشور، در دست آن ها؛ آمدن و رفتن حکومت ها، در دست آن ها؛ آوردن و بردن شاه مملکت، در اختیار آنها؛ تعیین نخست وزیران، با صواب دید آن ها؛ و موضع گیری های سیاسی کشور، تماماً در جهت خواسته ها و منافع آنها بود. نظام جمهوری اسلامی آمد و این بساط را به کل به هم ریخت. امام می دانست که این دشمن ساکت نمی نشیند و تعرّض می کند. اگر در برهه ای تعرّض کرد و تودهنی خورد، موقّتاً عقب نشینی می کند تا باز تعرّض کند؛ لذا باید هشیار و بیدار بود. امروز من متأسفانه می بینم که کسانی طبق خواسته ی آن دشمنان، تبلیغ می کنند که این توهّم است! دشمن همین را می خواهد که مردم، مسئولان، کارگزاران حکومت، اداره کنندگان کشور و طرّاحان و قانون گذاران امور زندگی مردم، از تهدید دشمن غفلت کنند. نباید اجازه داد؛ باید دشمن و شیوه های دشمنی او را شناخت. این آن چیزی است که باید برای همیشه به یاد ما بماند و امام بر روی این نکته تأکید می کرد. اینکه می دیدید امام می فرمود: «هرچه فریاد دارید، بر سر آمریکا بکشید»، به خاطر این است.
برادران و خواهران عزیز! جوانان عزیز من! ملت عزیز ایران! اینها چهار نقطه ی قوّت اساسی است. هم مردم و هم مسئولان باید قدر این ها را بدانند. این چهار عنصر موجب پایداری نظام است. این چهار عنصر موجب آن است که هیچ وقت دشمن نتواند به این نظام ضربه بزند. هرجا ما از این چهار عنصر غفلت کردیم، ضربه خوردیم. اگرضربه ی اقتصادی خوردیم، اگر عقب ماندگی اقتصادی پیدا کردیم، اگر در زمینه های سیاسی دچار ضعفی شدیم، بر اثر غفلت از این عناصر بوده است. آنجایی که پیشرفت کردیم، آنجایی که عزّت به دست آوردیم، آنجایی که توانستیم موانع را از سر راه برداریم، آنجایی که دشمن را ناکام کردیم، به خاطر تکیه بر این عناصر بوده است. نگذارند و نگذارید این عناصر از دست مردم برود و مورد تهاجم قرار گیرد. نگذارید دشمن به میل خود، راه را برای تسلّط مجدّد بر این کشور هموار کند. هشیاری مسئولان کشور و آحاد مردم لازم است.
بیانات در مراسم دوازدهمین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه الله). 14 خرداد 1380
نقاط قوت جمهوری اسلامی
اشاره
توانائی نظام در غلبه ی بر تهدیدها و چالش ها
مهمترین نقطه ی قوّت ما در این سی و دو سه سال عبارت است از غلبه ی بر چالش ها؛ این خیلی مهم است. ما یک ملتی نبودیم که سرمان را پائین بیندازیم، راهمان را برویم، کسی به ما کاری نداشته باشد؛ نه، از روز اول قدرت های مجهز جهانی، مسلطین جهانی با ما کار داشتند؛ بنای براذیت گذاشتند، بنای بر مانع تراشی گذاشتند: علیه ما جنگ تحمیل کردند، صدام را به جان ما انداختند، هشت سال ما را گرفتار کردند، تروریست آوردند، تحریم کردند. ما تا امروز بر همه ی این چالش ها غلبه پیدا کرده ایم؛ یعنی هیچ کدام از این چالش ها نتوانسته است ملت ما و انقلاب ما را پشیمان کند، به زانو دربیاورد؛ ما بحمدالله راهمان را با قامت استوار ادامه داده ایم. این مهمترین نقطهی قوّت ماست.
خطبه های نماز جمعه تهران، 14 بهمن 1390
من اینجا پنج شش نقطه (قوت) را نوشتم، که اینها محصول یک حرکت مستمر به هم پیوسته نظام جمهوری اسلامی در طول سی و دو سال است، که البته فراز و نشیب داشته است؛ یعنی بعضی سال ها، بعضی دوره ها، بعضی دولت ها بهتر، بعضی ها عقب تر؛ لیکن مجموعاً در طول این مدت، ما این نقاط مثبت را داشتیم.
اولین نقطه ی مثبت و نقطه ی قوت نظام این است که نظام ثابت کرده است که توانائی غلبه ی بر تهدیدها را دارد؛ این خیلی چیز مهمی است. ما در طول این سی و دو سال تهدیدهای فراوانی داشتیم - تهدید سیاسی، تهدید امنیتی، تهدید نظامی، تهدید اقتصادی - لازمه ی این تهدیدها این بوده است که نظام ضربه بخورد. البته آنها می خواستند نظام را ساقط کنند - حالا این، دور از دسترسشان بود - لااقل نظام را عقب نگه دارند، کشور را عقب نگه دارند. نظام
بر همه ی این تهدیدها غلبه پیدا کرده است؛ یک نمونه اش جنگ تحمیلی بود، یک نمونه اش حرکات آمریکائی ها بود، یک نمونه اش تحریم های گوناگون بود. بعضی از اینها مستقیماً از طرف بیگانگان بود؛ مثل تحریم ها. تحریم ها سال های متمادی وجود داشته است، اما سال های اخیر شدت پیدا کرده؛ خودشان گفتند تحریم فلج کننده. چه به کمک سازمان ملل- که در اختیار خودشان بود. و چه مستقلاً، این تحریم ها را تحمیل کردند. این ها مربوط به بیگانگان بود، که مستقیماً آنها دخالت داشتند. تهدیدهائی هم بود که زمینه های داخلی داشت؛ اگرچه دشمن هم می توانست از آنها استفاده کند؛ مثل مسئله ی قومیت ها در کشور نظام بر همه ی اینها غلبه کرد. امروز قومیت های گوناگون کشور ما، همه برادروار در کنار هم دارند زندگی می کنند؛ احساس اتصال به نظام و دلبستگی به نظام در همه ی آنها محسوس و مشهود است. به نظر من این یکی از مهمترین نقطه قوت هاست. ما در محاسبه ی نقاط قوت نظام باید این را در نظر بگیریم. نظامی تنها، بدون پشتیبان بین المللی، با دشمنی قدرتمندترین قدرتمندان مادی جهانی، در طول سی و دو سال با تهدیدهای متوالی و پی در پی مواجه بوده، اما بر همه ی این تهدیدها فائق آمده؛ این خیلی نقطه ی مهمی است. به نظر من نقطه ی قوت درجه ی اول نظام این است
بیانات در دیدار مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران، 19 مرداد 1390
یکی دیگر از نقاط قوّت ما، بنیه قوی و ساخت محکم کشور و نظام در مواجه هی با دشمنی هاست. ما در مقابل دشمنی ها مضطرب نمی شویم، نگران نمی شویم، دغدغه پیدا نمی کنیم، بنیه ی نظام و بنیه ی کشور، بنیه ی مستحکمی است.
خطبه های نماز جمعه تهران: 14 بهمن 1390
ارتقاء جهش وار در اثرگذاری در مسائل عمده ی منطقه و جهان
یکی دیگر از نقاط مثبت ما در این مدت، ارتقاء جهش وار در اثرگذاری در مسائل عمده ی منطقه و مسائل جهان است. امروز نظام جمهوری اسلامی، یک کشور اثرگذار است؛ «آری» و «نه» او در مسائل منطقه، حتّی در مسائل جهانی اثر می گذارد؛ این برای کشور خیلی مهم است.
خطبه های نماز جمعه تهران، 14 بهمن 1390
پیشرفت خوب در تأمین عدالت
بنده در چند هفته قبل گفتم در بحث عدالت عقبیم؛ عقیده ی من همین است، منتها دیگران بدخواهان- جور دیگری استفاده کردند؛ معنای این حرف را این قرار دادند که کشور در باب عدالت، هیچ حرکتی انجام نداده است؛ این خلاف واقع است. در باب عدالت کارهای بسیار زیادی انجام گرفته، کارهای بسیار خوبی انجام گرفته است، منتها این، آن عدالتی که ما دنبالش هستیم و آرزوی ملت مسلمان است نیست، با آن فاصله دارد؛ والّا اگر شما مقایسه کنید کشور ما را با دوران قبل از انقلاب یا با بسیاری از کشورهای دیگر، می بینید در اینجا فاصله ی طبقاتی کمتر است، توانایی های قشر ضعیف بیشتر است، عمومیّت آموزش و پرورش و بهداشت و دیگر چیزها حتماً از بسیاری کشورهای دیگر بیشتر است.
من یک آماری اینجا نوشته ام که این را بد نیست بگویم. منشأ این آمار و کسی که این آمار را داده است، بانک جهانی است؛ یعنی آمار داخلی نیست. اینجا گفته می شود که پیش از انقلاب، ضریب جینی بالای ۵۰ بود. ضریب جینی، یک محاسبه ای است که برای نشان دادن شکاف طبقاتی و فاصله ی فقیر و غنی در کشورها انجام می گیرد؛ هرچه عدد این ضریب بالاتر باشد، شکاف طبقاتی بیشتر است؛ هرچه کمتر باشد، شکاف طبقاتی کمتر است. قبل از