مشخصات کتاب

سرشناسه : خامنه ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۱۸ -

عنوان و نام پدیدآور : زن و بازیابی هویت حقیقی گزیده بیانات حضرت آیت الله العظمی سید علی خامنه ای (مد ظله العالی) رهبر معظم انقلاب اسلامی [کتاب]- به کوشش محسن کربلایی نظر و جمعی از محققین.

مشخصات نشر : تهران : انقلاب اسلامی، ۱۳۹۰.

مشخصات ظاهری : ۳۱۱ ص.

شابک : ۵۵۰۰۰ ریال: 978-964-2951-36-9 ؛ ۵۵۰۰۰ ریال (چاپ سوم) ؛ ۸۰۰۰۰ ریال (چاپ هشتم) ؛ ۸۰۰۰۰ ریال(چاپ دهم) ؛ ۱۴۰۰۰۰ ریال(چاپ یازدهم)

وضعیت فهرست نویسی : فاپا (چاپ دوم)

یادداشت : چاپ دوم

یادداشت : چاپ سوم: زمستان ۱۳۹۰.

یادداشت : چاپ هشتم و دهم : ۱۳۹۲.

یادداشت : چاپ یازدهم: پاییز ۱۳۹۴.

یادداشت : این کتاب در سالهای ۱۳۹۰- ۱۳۹۷ تجدیدچاپ شده است.

موضوع : خامنه ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران ، ۱۳۱۸ - --دیدگاه درباره زن

موضوع : خامنه ای، علی، رهبر جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۱۸ - -- پیام ها و سخنرانی ها

موضوع : زنان

شناسه افزوده : کربلایی نظر، محسن، ۱۳۵۳ -، گردآورنده

شناسه افزوده : موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی

رده بندی کنگره : DSR۱۶۹۲ -ز۹ ز۹۳ ۱۳۹۰

رده بندی دیویی : ۹۵۵-۰۸۴۴

شماره کتابشناسی ملی : ۲۵۸۹۵۰۶

اشاره

زن وبازیابی هویّت حقیقی

گزیده بیانات

حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنه ای(مدّظلّه العالی)

رهبر معظّم انقلاب اسلامی

تصویر

فهرست

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

تصویر

مقدّمه

تجربیِات بشری بخصوص تجربه ی زنان در جاهلیّت قدیم ودر جاهلیّت عصر جدید، پرا ز تعارضات و تناقضات رفتاری است و به دلیل چند وجهی بودنِ موضوع و تعدّد آثار و پیامدهای آن، زنان در مقام تشخیص درستی و داوری متعارضات، دچار حیرت، سردرگمی و بلا تکلیفی شد ه اند. جهان امروز برای همه ی امور زندگی، تعریف و تبیینی دارد امّا تعریف و تصویر صحیحی از هویّت و چیستی و جایگاه انسانی بنام زن - بعنوان سنگ بنای جامعه و حیات - نداشته و بدون شناخت شخصیت، حقوق، وظایف و اختیارات وی، جهان را به چالش کشیده و هل مِن مبارز می طلبد. خود به بیراهه رفته و دیگران را نیز به بیراهه می کشاند.

جهان امروز در مقوله ی زن و با هدف به بند کشیدن روحش، تنها به رهاسازی جسم او می اندیشد و قوانین موضوعه ی جهان امروز نیز، صرفاً پیرامون مسائل مادّی و سهل الوصول نمودن طریق طلاق و تشویق به نحوه های زندگی خاص و تن ندادن به مسؤولیت های خانوادگی است. زن و پیوندهای روحی - اخلاقیش، هرگز مورد طلب و تلاش جهان امروز نیست. این در حالی است که خدای اسلام، زن را بزرگ می بیند و برای پیوندهای روحی و

عاطفی اش، تعریف و تصویری روشن دارد.

اسلام برای تشکیل خانواده، اندیشه ای ورای آن می طلبد و پیوند زندگی را از زیباترین مظاهر آفرینش اعلام، و طلاق را از مُکرهِ اعمالِ مجاز می شمارد و همواره کلیّه دستورالعمل های اسلام، پیشگیرانه و در صدد استیفای حقوق جامع انسان ها از جمله زنان است.

برابری زن و مرد، پیش فرض مسلّم و قطعی بوده و هر دو را آفریده از نفس واحد می داند⁽¹⁾و هرگونه امتیازی را به تقوا می شمارد⁽²⁾که این امتیازها با اراده ی زن و مرد و از طریق حرکت اشتدادی و ملکه نمودن خصایل و فضایل الهی در نفس ناطقه ی انسانی به بار می نشینند و زن یا مرد بودن، هیچ نقشی در وصول به مراتب کرامت والای نفسانی ایفاگر نیست⁽³⁾. شاید از قدم های نخستین در خصوص ورود به مسأله ی زن - در حیات فردی، خانوادگی و اجتماعی- آشنایی با قرآن و کلام معصوم علیهم السلام و آشنایی با فرهنگ دینی است و با رهیافتی درون دینی امّا با توجّه به یافته ها و تجربیّات ناگوار غرب.

تاریخ شاهد صادقی است بر اینکه جهان استکبار و تفرعن، هر از گاهی به تناسب زمان، شرایط و افکار عامّه، موضوعی را برای استخفاف، تحقیر و تطمیع و بهره جویی از اقشار مختلف انسانی و استعمار ملّت ها، مستمسک خویش ساخته است. واژه های آزادی،⁽⁴⁾

حقوق بشر، زن، دموکراسی از جمله ی این موارد است. و امروزه زن، نه بعنوان یک انسان متعالی که بصورت یک ابزار سیاسی و اقتصادی از چالشی ترین موضوعات روز و در دستور کار استکبار جهانی است و همین نیّات و

مطامع، پیدایش جریان فمنیستی را که دارای زمینه های معرفتی، روانی، اجتماعی و اقتصادی در غرب بوده و نیز جهان شمولی این جریان را، شدّت و سرعت بخشیده است و زنان که در آغاز قرن نوزدهم میلادی بعد از تظاهرات و منازعات بسیار، اجازه ی مشارکت در رأی گیری انتخابات یافته⁽¹⁾و با حضور اجتماعی خویش، می کوشیدند وجود خود را در جامعه به رسمیّت بشناسانند، بناگاه هدف و طعمه استعمارگران قرار گرفتند. با وقوع انقلاب اسلامی و شکل گیری حکومت دینی و تقابل آن با جهان سلطه و توجّه جهانیان از جمله زنان به این پدیده ی دینی، موضوع تهاجم فرهنگی بر قشر جوان و بویژه زنان و دختران، شتاب بیشتری گرفت و ایران اسلامی، کانون توجّه آن شد و از همین رو در دستور کار برنامه ریزان استکباری قرار گرفت و تخریب بنیان های فکری، مهمترین هدف این تهاجم منظور گردید و با القای فرودستی زنان در اسلام و ناکارآمدی دین در امور زندگی و به ویژه زنان و با تخلیه ی روحی روانی آن ها درواقع کوشیدند، فاعلیّتِ تحلیه و پردازش وجودی و شخصیتی آنان را عهده دار گردند و متأسّفانه زنان نیز، خود بصورت قابلِ موضوع و هم بصورت شریک العلّه در این میدان، صحنه آرایی کردند زیرا استکبار به خوبی توانسته بود گسست عظیمی بین حوزه ی ایمان و عمل و انقطاع عمیقی بین قلب و عقل با حواس آنان ایجاد نماید بگونه ای که تربیت شدگان این مکتب، مبدأ شوق، اراده، حرکت و فعلشان، مصداق این کلام باشد که «هرچه دیده بیند، دل کند یاد» و هرگز اندیشه و تأمّلی عقلانی، ورای آن چه که به حواس او عرضه می شود، وجود نداشته باشد و برای تحقّق این منظور، کانال های متعدّد و سایت های بسیار موظّف و مجهّز به چنین وظیفه ی سنگینی شدند.

استکبار در کنار حمایت از جنبش های فمنیستی، القای جهانی سازی یعنی تبدیل همه عالم به دهکده ای کوچک و واحد را، متمّمِ فاعلیّتِ خویش ساخت تا هرچه سریع تر بر طرّاحی ساختار هویّتیِ مطلوب خویش و جهان شمولی تئوری ها و خواسته هایش نایل آید. شگرد دیگر استکبار برای القای ناکارآمدی اسلام، گزینش

تک گزاره ای احکام اسلام⁽¹⁾و تحلیل و تفسیر به رأی آن ها و نهایتاً صدور حکم «ناعادلانه و ظالمانه بودنِ اسلام علیه زنان» بود امّا تحقیقات و بیداری های اسلامی در جهان و منطقه، نشان می دهد علیرغم گونه گونه تبلیغ و سیاهنمایی های غرب از دین اسلام و ارائه ی چهره ی ملکوتی و خیرخواهانه برای خود در احیای حقوق زن و با برگزاری سمینارها و کنفرانس های کشوری، منطقه ای و بین المللی با نام های فریبنده ی «حقوق زنان، حقوق بشریّت» و «زن، زمین، زندگی»، استکبار در این خصوص توفیق زیادی نداشته است چرا که با اعمال و گفتارهای متناقض، نقاب تزویر از چهره ی استکبار برافتاده ومَجال جولان بیش تر را به آن نمی دهد.

جهانیان گواه آن بودند که علیرغم ممنوعیت های قانونیِ حمله به مناطق مسکونی و به زنان و کودکان در حقوق جنگ، همچون اعلامیه ی «سن پترزبورگ» در سال 1868، اعلامیه ی لاهه در 29 ژوئیه 1899 و 28 اکتبر 1907 و ژوئیه 1932 و کنوانسیون حمایت از افراد غیر نظامی در سال 1949 و پروتکل های الحاقی به کنوانسیون چهارگانه ی ژنو در سال 1977، آمریکا، ناتو و عوامل آن ها در ایران، افغانستان، عراق، پاکستان، لیبی و...بیشترین آسیب ها و کشتارها را مستقیم و غیر مستقیم به زنان و دختران متوجّه کردند.

جهانیان گواه آن بودند علیرغم ادعاهای لسانی دموکراسی، توزیع فراوانیِ مصادیقِ عدم رعایت حق زنان و ایذاء و آزار آن ها، استفاده ی تحقیر آمیز از زن در تبلیغ کالاهای اقتصادی، بی حرمتی فاجعه بار نسبت به زن در مراکز ...، زنان و کودکان بی سرپرست، دختران فراری، انجام یک تجاوز در هر دقیقه در امریکا، نامشروع بودن یک سوّم از کودکان در انگلستان، وجود بیش از 20 ملیون کودک آواره، از پیامدهای ناگوار نهضت های فمنیستی است، حرکتی که بر پایه های متزلزل افکار سکولار «هوس مداری» و «آزادی مطلق» و عدم توجّه به وحی و احکام دینی استوار است. جهانیان گواه آن بودند که بین نگرش فمنیستی که معتقد است تا کنون با عدسی مردانه به جهان نگریسته شده است و زمانِ آن رسیده که از این پس، با عدسی زنانه، جهان را نظاره گر باشیم، با بینش اسلامی که طالب نگاه حق طلبانه

به هستی است و ملاک ارزیابی و سنجش را حق می داند و به بند کشیدن حق در قفس تنگ نظری ها را خطای بزرگی می شمارد، تفاوت عمیقی است.⁽¹⁾در چنین فضایی آلوده و جان هایی خسته، ضرورت تدوین نظام فکری جامع اسلام در زمینه ی شخصیت فردی، خانوادگی، اجتماعی⁽²⁾و مسایل مرتبط، احساس و کتاب حاضر آماده گردیده است⁽³⁾تا اندیشه های بلند اسلام و الگوهای مجسّم دین، مکرّر به جان جوامع و زنان، تزریق گردد و البتّه مسؤولیت و انجام چنین رسالتی، جز به دست جانشینان بحق امامت، ناممکن می نماید. رسالتی که به جان رمیده انسان ها و دلتنگ از ریا و تزویر، روح سبز استقامتِ بر پای عقیده ماندن و برایش دفاع سرخ نمودن را بدمد. مجموعه پیام های گرد آوری شده در این کتاب از لسان مقام عظمای ولایت دام عزّه العالی، در واقع نوعی بازخوانی کلام وحی و سخن معصومین و برگردانی صادق از آن است.

محتوای این کتاب اگرچه در اقتضائات و شرایط و زمان های مختلف افاضه و ایراد گشته امّا از یک هماهنگی و ارتباط درونی و روح واحد بهره مند است و نیز این کلمات از زبان انسانی جاری است که با ره توشه ی دانش الهی در ثقلین و آگاهی به مسائل زمان و حوادث واقعه، وظیفه ی سنگین پاسخگویی به نیاز انسانی و هدایتگری را عهده دار است. این پیام ها از جان و اندیشه انسانی برخاسته که دو حیثیّت معرفت نظری و عمل را در خود، ملکه ساخته است. لذا حرکت

معقول و مدیریت منطقی، اقتضا دارد که برای دسترسی وتدوین الگوی جامع در ابعاد مختلف شخصیت وجودی، فردی، خانوادگی، اجتماعی، وظایف، اختیارات و مسؤولیت های زن و ارتباطش با دیگر اجزای جامعه، دیدگاه های دینی در سه حوزه و نظامِ توصیفات، ارزش ها و تکالیف را از دو منبع «سند چشم انداز» و «کتاب حاضر» که هردو از یک چشمه جاری است و فرمایشات حضرت امام قدس سرّه الشریف، استخراج گردد، احکام و آموزه هایی که نظام مند و مرتبط باهم بوده و گزاره های بی ارتباط باهم نمی باشند و به همه ی ابعاد وجودی زن در یک سیستم، نظر دارد و نیز شایسته است از موازی کاری و هر گونه چهره سازی، ارائه طریق و راهکار و تصمیم گیری بدون پشتوانه ی نقشه و الگوی جامع، ،دوری جسته، راه را برای نفوذ افکار مخرّب و جریانات فاسد دشوار نمود.

دکتر طوبی کرمانی

عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

بخش اول: کلیّات مباحث زن و خانواده

اشاره

بخش اول کلیّات مباحث زن و خانواده

فصل اوّل: ضرورت پرداختن به موضوع زن

1-1-1- مسأله ی زن از اساسی ترین مسائل هر جامعه

مسأله ی زن - که امروز در دنیا باید به عنوان «بحران زن» آن را نامید - یکی از اساسی ترین مسائل هر تمدنی، هر جامعه ای و هر کشوری است. در این مورد، شما توانسته اید به ریزه کاری هائی، به دقّت هایی، به سرفصل های مهمّی دست پیدا کنید و درباره ی این مسأله بیندیشید.⁽¹⁾

1-1-2- مسأله ی زن، مسأله ای مهم و قابل توسّع در اندیشه ورزی

مسأله ی زن و خانواده، با همه ی کاری که شده است - شما کرده اید، دیگران کرده اند - هم چنان یک مسأله ی مهم و قابل بحث و قابل توسّع در اندیشه ورزی است.⁽²⁾

1-1-3- اهمیّت فوق العاده مسأله ی زن و خسارت قطعی به واسطه ی کم توجّهی به آن

به نظر من، نقش زن هرچه برجسته شود، خیلی بهتر است. زن های ما مظلومند. من راجع به زن حرف های زیاد و بحث های فراوانی دارم. مسأله ی زن واقعاً مسأله ی

مهمّی است. یک عده توجّه نمی کنند و به عنوان یک مسأله ی نمایشی که حالا مد روز است، حرف می زنند. خوب؛ گرایش های فمینیستی و گرایش خاص غربی در مورد زن هم که به جای خود محفوظ است؛ امّا اصل نقش زن در خانواده، در اجتماع، ارزش و اهمیّت زن و اموری از این قبیل، چیز هایی است که ما حقیقتاً به آن ها کم پرداخته ایم و از این کم پرداختن خسارت هم می بینیم.⁽¹⁾

1-1-4- عدم امکان بازسازی به معنای حقیقی و در سطح وسیع با وجود بینش غلط نسبت به زن

یک کشور اگر می خواهد به معنای واقعی بازسازی کند، باید بیشترین تکیه، و بیش ترین نگاه و توجّهش به انسان و نیروی انسانی باشد. وقتی که صحبت از نیروی انسانی است، باید توجّه کنیم که نصف جمعیت کشور و نیمی از نیروی انسانی، بانوان کشورند. اگر بینش غلطی در مورد زن وجود داشته باشد، بازسازی به معنای حقیقی و در سطح وسیع آن، شدنی نیست. هم خودِ بانوان کشور باید نسبت به موضوع زن از نظر اسلام، دارای آگاهی کافی و لازم باشند، تا بتوانند با اتّکا به نظر والای دین مقدس اسلام، از حقوق خود به طور کامل دفاع کنند، و هم همه ی افراد جامعه و مردان در کشور اسلامی باید بدانند که نظر اسلام در مورد زن، حضور زن در عرصه های زندگی، فعّالیت زنان، تحصیل زنان، کار و تلاش اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و علمی زنان، نقش زن در خانواده و نقش زن در بیرون از خانواده چیست.⁽²⁾

1-1-5- کوتاهی جوامع اسلامی نسبت به نظر اسلام در مورد زن؛

خواهران عزیز و دختران من! اعتقادم این است که اگر در بخشی از جامعه ی اسلامی - چه در ایران و چه در بعضی کشورهای دیگر - نسبت به زن مسلمان، کوتاهی هایی صورت می گیرد، قدری تقصیر مردان و قدری هم تقصیر خودِ بانوان

است؛ چون آن کسی که باید شأن اسلامی زن را بشناسد و از آن دفاع کند، در درجه ی اوّل خودِ بانوان هستند. باید بدانند که خدا و قرآن و اسلام، درباره ی آن ها چه قضاوتی دارد، از آن ها چه می خواهد، مسؤولیت آن ها را چه چیزی معیّن می کند و از آن چه که اسلام فرموده و خواسته، دفاع کنند و بخواهند. اگر نخواهند، کسانی که به هیچ ارزشی پایبند نیستند، به خود اجازه خواهند داد که به زن ستم کنند.⁽¹⁾

1-1-6- بانوان؛ تشکیل دهنده ی نیمی از جمعیت ما؛ با حسّاس ترین، ظریف ترین، ماندگار ترین و مؤثّر ترین نقش ها در حرکت تاریخ انسان

روز زن، یعنی نگاه درست و مبتنی بر منطق به زنان، که نیمی از جمعیت بشر را تشکیل می دهند؛ آن هم نیمی که اگر نگاه کاوشگر انسان بخواهد نقش آن را با نقش های دیگر مقایسه کند، خواهد دید که نقش این نیم، حسّاس ترین، ظریف ترین ، ماندگارترین و مؤثرّترین نقش ها در حرکت تاریخ انسان و در سیر بشریت به سوی کمال است.⁽²⁾

فصل دوم: پیشینه ی تاریخی

1-2-1- قبل از ظهور اسلام

1-1-2-1. ظلم و جفای به زنان در دوران جاهلیت

پیغمبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلّم) در جامعه ای به نبوّت مبعوث شد که مردم در آن جا نسبت به زنان و دختران جفا می کردند. آیات کریمه ی قرآن، به زبان های مختلف تلاش کرد این عادت زشت را از میانِ مردم ببرد.⁽¹⁾

2-1-2-1. برداشت، تحلیل و تفکرات غلط درباره ی جایگاه زنان در تاریخ بشریت

من تعجّب می کنم - جز استثناها - چرا این گونه بوده است؟ چرا بشریت همواره درباره ی مسأله ی زن و مرد، کج فکر کرده است و می خواهد در مقابل این بایستد. شما از تعلیمات انبیا که بگذرید، در همه ی برداشت ها و تحلیل ها و تفکّرات بشری، جایگاه زن و مرد، جایگاه غلطی است و نسبت زن و مرد، نسبت غلطی می باشد. حتّی در تمدن های خیلی بلند پایه ی دنیای باستان - مثل تمدّن روم یا ایران - برداشت از زن، یک برداشت غلط است.⁽²⁾

3-1-2-1. حرمسراها؛ نشانه ی اهانت به زنان در امپراتوری ها و پادشاهان سابق

از حرمسرا های پادشاهان ساسانی مطالبی شنیده اید. حرمسرا داری یعنی چه؟ حرمسرا داری یعنی همان اهانت به زن. یک مرد چون قدرت دارد، به خودش حق می دهد که هزار نفر زن در حرمسرای خودش نگهدارد! اگر همه ی ملتِ آن پادشاه هم همان طور قدرت داشتند، هر کدام به قدر خودشان هزار نفر، پانصد نفر، چهارصد نفر یا دویست نفر زن نگه می داشتند! این حاکی از چه نگرشی به زن است؟!⁽¹⁾

4-1-2-1. حضور زنان در جامعه و معامله با زنان در زشت ترین و تحقیرآمیزترین شکل در همه دنیا

فقط در منطقه ی عربی نبود که جاهلیّت حاکم بود. در دو امپراتوری عظیم آن روز - یعنی امپراتوری ایران ساسانی و امپراتوری روم - همین جاهلیّت وجود داشت؛ در آن مناطق هم از عدالت خبری نبود؛ در آن مناطق هم تبعیض بود. در همین ایران، درس خواندن و معرفت آموختن، مخصوص به طبقاتی بود و عامه ی مردم حق نداشتند درس بخوانند. برده داری به بدترین شکلش، معامله ی با ضعفا به بدترین شکل، مسأله ی زن و حضور زنان در جامعه و معامله با زنان در زشت ترین و تحقیرآمیزترین شکل. همه جا جاهلیّت بود؛ همه جا معرفت غریب بود. اسلام آمد و خورشید معرفت اسلامی بر دل ها و ذهن ها تابید و با وجود جهالت عالم و نامساعد بودن اوضاع و احوال، این کاروانِ رشد و ترقّیِ انسانی با سرعت پیش رفت.⁽²⁾

2-2-1- بعد از ظهور اسلام

1-2-2-1- تثبیت حق بیعت، مالکیت و حضور زن در عرصه های اساسی سیاسی و اجتماعی

در اسلام بیعت زن، مالکیّت زن، حضور زن در این عرصه های اساسی سیاسی

و اجتماعی، تثبیت شده است: «اذا جائَکَ المؤمِناتُ یُبایِعْنَکَ عَلی أن لا یُشْرِکْنَ بِالله»⁽¹⁾زن ها می آمدند با پیغمبر بیعت می کردند. پیغمبر اسلام نفرمود که مردها بیایند بیعت کنند و به تبع آن ها، هرچه که آن ها رأی دادند، هرچه که آن ها پذیرفتند، زن ها هم مجبور باشند قبول کنند؛ نه. گفتند زن ها هم بیعت می کنند؛ آن ها هم در قبول این حکومت، در قبول این نظم اجتماعی و سیاسی شرکت می کنند. غربی ها هزار و سیصد سال در این زمینه از اسلام عقبند و این ادّعاها را می کنند! در زمینه ی مالکیّت نیز همین طور؛ و در زمینه های دیگری که مربوط به مسائل اجتماعی و سیاسی است.⁽²⁾

2-2-2-1- حضور مؤثر در میدان های رزم در صدر اسلام ، در کنار تربیت اسلامی فرزندان و حفظ حجاب

در صدر اسلام، زن در میدان جنگ، علاوه بر بستن زخم مجروحان - که این کار بیش تر بر عهده ی زنان بود - حتّی گاهی با نقاب، در میدان جنگ و رزم های دشوار آن روز، شمشیر هم می زد! درعین حال در داخل خانه، فرزندان خود را هم در آغوش می گرفت، تربیت اسلامی هم می کرد، حجاب خود را هم حفظ می کرد؛ چون این ها منافاتی با هم ندارد.⁽³⁾

3-2-2-1- رسیدن زنان به مدارج والای علمی

تا سال 1947 در انگلستان، به زنانی که تحصیل می کردند، مدرک تحصیلی نمی دادند و می گفتند که زن نباید مدرک تحصیلی بگیرد! این ها امروز آمده اند و در مقابل جمهوری اسلامی، مدّعی حقوق زن شده اند! در همان سال هایی که چنین حقارت هایی در فرهنگ غربی مشاهده می شد، در ایران اسلامی، «بانوی اصفهانی» اجازه ی اجتهاد از مجتهدان درجه ی اوّلِ آن روز اسلام داشت و در اصفهان، حوزه ی تدریس فلسفه و فقهش دایر بود! اسلام، این است.⁽⁴⁾

3-2-1- در غرب

1-3-2-1- تضییع و تبعیض نسبت به حقوق زنان در جوامع اروپایی در تاریخ اروپا

البته در تاریخ اروپا، خانم هایی که ملکه می شدند و یا اشرافی بودند، وجود داشت؛ امّا حکم یک زن و زنان یک فامیل یا یک تیره یا یک طبقه، غیر از مسأله ی زن است. این تبعیض ها همیشه بوده است. خانم هایی هم بوده اند که در سطوح بالا قرار می گرفتند و مثلاً ملکه ی کشوری می شدند و این امتیاز، از طریق خانواده و میراث به آن ها داده می شده است؛ امّا «زن» این طور نبوده و بر خلاف دیدگاه های ادیان - که سالم و دست نخورده اش اسلام است و دیگر ادیان هم یقیناً همین دیدگاه را دارند - به هیچ وجه در جامعه از حقوقی برخوردار نبوده است.⁽¹⁾

2-3-2-1- محرومیت از اوّلی ترین حقوق بشری تا اوایل قرن بیستم

مثلاً تا اوایل قرن بیستم، با همه ی آن ادعا هایی که شده است، با آن کشف حجاب عجیب و غریبی که در غرب روزبه روز هم بیش تر شده، با آن اختلاط جنسی بی نهایت و بی مهار - که خیال می کنند این احترام کردن و ارزش دادن به زن است - درعین حال زن غربی حق نداشته از ثروتی که متعلّق به خودش بوده، آزادانه استفاده کند! در مقابلِ شوهر، مالک دارایی خودش نبوده است. یعنی زنی که ازدواج می کرد، ثروت و دارایی و ملکش متعلّق به شوهرش بود؛ خودش حق نداشت نسبت به آن تصرّفی بکند؛ تا این که به تدریج حقّ مالکیّت و حقّ کار، تا اوایل قرن بیستم به زنان داده شد. یعنی این مسأله یی که جزو اوّلی ترین حقوق بشری است، از زن دریغ داشتند.⁽²⁾

3-3-2-1- نداشتن حقّ مالکیت و حق رأی تا نیم قرن گذشته

اروپایی که امروز ادّعا می کند زن در آن جا آزاد است، تا نیم قرن پیش به زن

اجازه نمی داد که در مال شخصی خودش تصرّف کند! یعنی مثلاً یک زن اروپایی یا امریکایی، تا پنجاه، شصت سال قبل از این، اگر میلیون ها ثروت داشت، خودش حق نداشت که از این ثروت، به میل و اراده ی خودش استفاده کند؛ باید در اختیار شوهر یا پدر و یا برادرش می گذاشت و آن ها هم به میل خودشان از ثروت آن خانم - یا برای او و یا برای خودشان - استفاده می کردند.⁽¹⁾

تا اوایل این سده - یعنی تا دهه های دوم و سوم همین قرن میلادی - در کشورهای غربی، زنان مالکیّت به معنای حقیقی نداشتند! یعنی زنی که شوهر می کرد، بدون اجازه ی شوهرش نمی توانست در ثروت خود تصرّف کند. این را با احکام اسلامی مقایسه کنید که زنان را مستقل می داند.⁽²⁾

شما ملاحظه کنید که در دنیای غرب و همین کشورهای اروپایی که این همه مدّعی دفاع از حقوق زنان هستند - که تقریبا همه اش هم دروغ است - تا دهه های اوّل این قرنی که تمام شد، زنان نه فقط حقّ رأی نداشتند، نه فقط حقّ گفتن و انتخاب کردن نداشتند، حقّ مالکیّت هم نداشتند. یعنی زن مالک اموال موروثی خودش هم نبود؛ اموال او در اختیار شوهر بود!⁽³⁾

دنیای غرب، زن را به ابتذال کشاند. تا شصت، هفتاد سال قبل از این، در تمام اروپا و کشورهای غربی، زن فقط در سیطره ی مرد - یا مردِ خود و یا یک مرد دیگر مثل صاحب کارخانه و مزرعه - می توانست باشد و هیچ حقّی از حقوق اصلیِ یک انسان در یک جامعه ی متمدّن را نداشت. حقّ رأی و حقّ مالکیّت و حقّ معامله نداشت. بعد آمدند زن را به میدان کار و زندگی و فعّالیت اجتماعی کشاندند؛ امّا در همان حال، تمام وسایل را برای لغزش زن فراهم کردند و او را در متن جامعه،

رها و بی پناه گذاشتند.⁽¹⁾

می دانید که تا دهه های دوم این قرن، هیچ زنی در هیچ جای اروپا، حقّ رأی نداشت. آن جا هایی هم که دمکراسی بود، زن حقّ صرف کردن مال خودش را نداشت. از دهه ی دوم - یعنی از سال های 1916 یا 1918 به بعد - آرام آرام در کشورهای اروپایی، تصمیم گرفتند که به زن حق اعمال نظر و تصرف در سرمایه ی خود و حقوق اجتماعیِ متساوی با مرد بدهند. بنابراین، اروپا خیلی دیر از خواب بیدار شد و خیلی دیر مسأله را فهمید. مثل این که می خواهد با جنجال های دروغین، از لحاظ زمان جبران این عقب افتادگی را بکند.⁽²⁾

4-3-2-1- به وجودآمدن صنایع جدید و احتیاج به نیروی کار ارزان، عاملی برای مطرح شدن پدیده ی «آزادی زنان»

از روزی که اروپایی ها، صنایع جدید را به وجود آوردند - در اوایل قرن نوزدهم که سرمایه داران غربی کارخانه های بزرگ را اختراع کرده بودند - و احتیاج به نیروی کار ارزان و بی توقّع و کم دردسر داشتند، زمزمه ی «آزادی زن» را بلند کردند؛ برای این که زن را از داخل خانواده ها به درون کارخانه ها بکشانند؛ به عنوان یک کارگزار ارزان از او استفاده کنند، جیب های خودشان را پر کنند و زن را از کرامت و منزلت خود بیندازند. امروز آن چه که به عنوان «آزادی زن» در غرب مطرح است، دنباله ی همان داستان و همان ماجراست. لذا ظلمی که در فرهنگ غربی به زن شده است و برداشت غلطی که از زن در آثار فرهنگ و ادبیّات غرب وجود دارد، در تمام دوران تاریخ بی سابقه است. در گذشته هم در همه جا به زن ظلم شده است، امّا این ظلم عمومی و فراگیر و همه جانبه، مخصوص دوران اخیر و ناشی از تمدّن غرب است.⁽³⁾

5-3-2-1- برنامه ریزی صهیونیستی در راستای اشاعه ی فساد، فحشا و خروج زنان از عفّت بشری از حدود 150 سال قبل

تشکیلات صهیونیستی، برای فساد نسل بشر، از حدود صد و پنجاه سال پیش، شروع به برنامه ریزی و اشاعه ی فساد و فحشا کرده اند. آن ها زن ها را از عفّت بشری خارج ساختند؛ به طوری که حتّی زن های اروپا و امریکا هم، به شدّتِ پنجاه سال اخیر دچار فحشا و فساد و دوری از فضایل انسانی نبوده اند!⁽¹⁾

6-3-2-1- کشف حجاب عجیب و اختلاط جنسی بی نهایت و بی مهار در اوائل قرن بیستم

در فرهنگ اروپایی، وقتی زن با همه ی موجودی و املاک خود ازدواج می کرد و به خانه شوهر می رفت، نه فقط جسم او در اختیار شوهر قرار می گرفت، بلکه تمام اموال و املاک و دارایی های او هم که از پدر و خانواده اش به او رسیده بود، متعلّق به شوهر می شد! این حقیقتی است که غربی ها نمی توانند آن را انکار کنند...⁽²⁾یک افراطِ این چنین، در مقابل تفریط هم دارد. وقتی نهضتی به نفع زنان در چنان فضایی به وجود می آید، طبعاً دچار تفریط هایی از طرف مقابل می شود. لذا شما می بینید در طول چند ده سال، آن چنان فساد و بی بند و باری در غرب به وسیله ی آزادی زنان به راه افتاد و رواج پیدا کرد که خود متفکّران غربی را دچار وحشت کرد! امروز دلسوزان و مصلحان، انسان های خردمند و باانگیزه در کشورهای غربی، از آن چه پیش آمده است، متوحّش و ناراحتند و البته نمی توانند هم جلوِ آن را بگیرند.⁽³⁾

7-3-2-1- بی توجّهی به خانواده و تربیت فرزند از حدود پنجاه سال قبل

در گذشته، وضع زنان غربی این طور نبود. از سی، چهل، پنجاه سال قبل، وضع زنان غربی - به خصوص در امریکا و بعضی از کشورهای اروپایی - روزبه روز بدتر

شد. آن روزی که زنان غربی این راه غلط [اهمیّت ندادن به خانواده و تربیت فرزند] را شروع نمودند، فکر نمی کردند که سی سال دیگر، چهل سال دیگر، پنجاه سال دیگر، کشور و جامعه ی آن ها، دچار چنین وضعی شود که نوجوان دوازده ساله، هفت تیر ببندد،

یا چاقوی ضامن دار در جیب خود بگذارد و به هنگام شب یا روز، در گوشه و کنار خیابان های نیویورک یا لندن یا بقیه ی شهرهای غربی، اگر توانست کسی را بکُشد، بدون هیچ ملاحظه ای بکشد! وضعشان به این جا رسیده است. وقتی خانواده از هم پاشید، وضعیت این گونه می شود.⁽¹⁾

8-3-2-1- عدم ارائه ی مدرک تحصیلی به زنان تحصیل کرده تا چند سال گذشته

در همین کشورهای غربی، تا چند سال قبل از این - نه خیلی زیاد - زنانی که در مراکز آموزش عالی تحصیل می کردند، حق نداشتند مدرک کتبی تحصیلات عالی خودشان را بگیرند! در همین اواخر، در بعضی از کشورهای غربی - از جمله در انگلستان - یکی از مجّلات یکی از کشورهای غربی - که نمی خواهم از آن کشور و از آن مجلّه اسم بیاورم - پیرزنی را معرفی کرده بود که در سال 1917 - یعنی تقریباً هفتاد سال قبل - در حدّ دکترا تحصیلات عالیه کرده است؛ لیکن به او مدرک تحصیل نداده اند! بعد سؤال می کند، چرا مدرک تحصیل نداده اند؟ می گوید که چون تا سال 1947 در انگلستان، به زنانی که تحصیل می کردند، مدرک تحصیلی نمی دادند و می گفتند که زن نباید مدرک تحصیلی بگیرد! این ها امروز آمده اند و در مقابل جمهوری اسلامی، مدّعی حقوق زن شده اند!⁽²⁾

4-2-1- قبل از انقلاب (دوران پهلوی)

1-4-2-1- از بین بردن حرمت، قداست و طهارت زن

این همه فاصله بین وضع موجود و وضع آن روز وجود دارد، که در حال حاضر ما میان زن امروز و زن زمان حکومت ستمشاهی مشاهده می کنیم! آن روز، چیزی

از زن باقی نمانده بود. آن روز، نگذاشته بودند که چیزی به نام حرمت و حجاب و حفاظ و قداست و طهارت زن باقی بماند؛ به خصوص در شهرهای بزرگ. وضعیت امروز، قابل مقایسه با آن روز نیست. البته شکّی نیست که باید از این بهتر بشود؛ امّا آن چه که امروز هست، قابل مقایسه با آن روزگار نیست.⁽¹⁾

2-4-2-1- پیشی گرفتن از غرب در رواج فساد، بی بندوباری و بی حجابی

در دوره ی پیش از انقلاب - همان سال های اواخر دهه ی چهل و اوایل دهه ی پنجاه - بارها در سخنرانی هایی که برای جوانان تشکیل می شد، از روی شواهد و قرائن می گفتم این وضعیتی که ما از لحاظ بی بندوباری و بی حجابی و فحشا در کشورمان داریم، در کشورهای اروپایی نیست! واقعاً هم نبود؛ من اطّلاع داشتم.⁽²⁾

ما قبل از انقلاب را از نزدیک دیدیم. وضعی که آن روز کشور ما و جامعه ی ما و زنان ما به سمت آن می تاختند، وضعیت بسیار هولناک و خطرناکی بود. به خاطر خاصیت تقلیدی بودن کار در این جا، گاهی وضعیت ظاهر زنان از آن چه که ما در عکس ها و نقل ها و گزارش ها از زن های اروپایی می دیدیم یا می خواندیم هم بدتر بود! یک چنین وضعی را داشتند ترویج می کردند.⁽³⁾

3-4-2-1- سوق دادن زنان به سمت تجمّل و مصرف گرایی و تبدیل شدن به یک وسیله ی مصرف

چه ستم هایی که در حقّ زن روا داشته شده و اسمش ستم است، و چه ستم هایی که اسمش هم ستم نیست، امّا در حقیقت ستم است؛ مثل همین سوق دادن به تجمّل و مصرف گرایی و آرایش های بیهوده و مخارج سنگین و تبدیل شدن به یک وسیله ی مصرف. این، ستم بزرگی بر زن است. شاید بشود گفت که هیچ ظلمی بالاتر از این نیست؛ زیرا که او را بکلّی از آرمان ها و اهداف تکاملی خودش غافل

و منصرف می کند و به چیزهای خیلی کوچک و حقیر سرگرم می نماید. این، کاری بوده که در رژیم ظالم پادشاهی انجام شده، و حالا باید جلوی آن گرفته می شد. البته در اوایل انقلاب، خیلی هم خوب بود؛ لیکن بعدها باز غفلت هایی شده است، که باید نسبت به آن، حسابی برنامه ریزی کرد.⁽¹⁾

همان تربیت غلط غربی موجب شد که در دوران حکومت طاغوت در این کشور، زنان به آرایش، تجمّلات، زینت های بی خودی، تبرّج و خودنمایی تمایل پیدا کنند.⁽²⁾

4-4-2-1- بیرون کشیدن زنان و دختران از آغوش عفیف خانواده و غرق کردن آن ها در منجلاب فساد

آن روز [دوران طاغوت] زنان با هیأت های مختلف به مسافرت های گوناگونی می رفتند؛ امّا تشریفاتی بود. برای هوسرانی و نشان دادن سر و کول خودشان به این و آن بود. لکن زن مسلمان امروز، در مجامع جهانی، در کنفرانس های گوناگون جهانی، در مراکز علمی و در دانشگاه ها، حضور علمی یا سیاسی یا خدماتی دارد. این ها ارزش دارد. آن روز دخترانی را به عنوان «دختر نمونه» و «دختر شایسته»، از آغوش گرم و عفیف خانواده ها بیرون می کشیدند ودر منجلاب فساد فرو می کردند.⁽³⁾

رضاخان قلدر وقتی خواست از غرب برای ما سوغات بیاورد، اولین چیزی که آورد، عبارت از لباس و رفع حجاب بود؛ آن هم با زور سر نیزه و همان قلدری قزّاقی خودش! لباس ها نباید بلند باشد؛ باید کوتاه باشد؛ کلاه باید این طوری باشد؛ بعد همان را هم عوض کردند: اصلاً باید کلاه شاپو باشد! اگر کسی جرأت می کرد غیر از کلاه پهلوی - کلاهی که آن موقع با این عنوان شناخته می شد - کلاه دیگری سرش بگذارد، یا غیر از لباس کوتاه چیزی بپوشد،باید کتک می خورد و طرد می شد. این چیزها را از غرب گرفتند! زن ها حق نداشتند حجابشان را حفظ کنند؛ نه فقط چادر - چادر که برداشته شده

بود - اگر روسری هم سرشان می کردند و مقداری جلوی چانه شان را می گرفتند، کتک می خوردند! چرا؟ برای این که در غرب، زن ها سربرهنه می آیند! این ها را از غرب آوردند.⁽¹⁾

5-4-2-1- متزلزل کردن پایه های اخلاقی مملکت و ازبین بردن حجاب و عفاف و فاصله ی بین زن و مرد

می دانید قبل از انقلاب این مملکت چگونه بود؟ در طول پنجاه سال چگونه پایه های اخلاقی در این مملکت عمداً و با حساب و پیگیری متزلزل شد؛ زنان و دختران و جوانان را به چه وضعی کشاندند؟ اگر می دانستید، آن گاه می فهمیدید طبقه ی جوان صالح و نورانی - چه دختران و چه پسران که در بخش های مختلف جامعه هستند - چقدر ارزش دارند.⁽²⁾

امروز عدد مطلق و نسبی محقّقین زن، اساتید زن، دانشمندان زن در رشته های مختلف، متفکّرین و نویسندگان زن که در رشته های گوناگون فکر می کنند، صاحب نظرند و قلم می زنند، ادبای زن، شعرای زن، هنرمندان زن - قصه نویس ها، شاعرها، نقّاش ها - بمراتب بیش تر از دوره ی طاغوت است؛ یعنی آن دوره ای که به نام طرفداری از زن، حجاب و عفاف و وجود فاصله ی بین زن و مرد را بکلّی از بین برده بودند و روزبه روز هم این بی بندوباری را ترویج می کردند؛ حتّی در مواردی از کشورهای اروپایی هم بدتر و تندتر عمل می کردند.⁽³⁾

6-4-2-1- به انحطاط کشاندن و وادار کردن زنان به ساختن شخصیت کاذب از طریق جلوه گری و مشغول کردن او

زن را وادار می کردند که به وسیله ی جلوه گری و جلب چشم ها به سمت خود، برای خویش یک شخصیت کاذب درست کند. این، برای زن انحطاط بود

و پیشرفت نبود. آیا جنایتی بزرگتر از این نسبت به زن وجود دارد که بیایند سر او را با آرایش و مُد و جلوه گری و لباس و طلا و زیورآلات بند کنند و از او به عنوان یک ابزار و وسیله، در راه مقاصد گوناگون استفاده کنند و نگذارند در میدان سیاست و اخلاق و تربیت وارد بشود؟ این، آن کاری است که در رژیم گذشته، دقیقاً و بابرنامه انجام می گرفت.⁽¹⁾

7-4-2-1- ضدّ اسلامی بودن پوشش و رفتار زنان در محیط های گوناگون

دوران طاغوت که انسان وقتی به داخل محیطی می رفت، احساس می کرد در آن محیط، همه چیز ضدّ اسلام است. به یک مسلمان و به یک آدم متدیّن که می رسیدند، نگاه ها از روی بغض، از روی سردی و از روی بی اعتنایی بود. رفتار زنان؛ پوشش زنان؛ برخورد مردان؛ جلف گری هایی که گاهی بعضی از مردان و زنان می کردند؛ همه چیز غیر اسلامی بود.⁽²⁾

8-4-2-1- ورود در وادی علم به قیمت کنار گذاشتن دین، تقوا، عفاف و وقار اسلامی

زن، در جامعه ی خودباخته ی نظامِ پلید پادشاهی، حقیقتاً و از همه ی جوانب مظلوم بود. اگر زن می خواست وارد مقوله ی علم بشود، باید قید دین و تقوا و عفاف را می زد. مگر یک خانم مسلمان، در دانشگاه ها و محیط های آموزشی و مراکز علمی و فرهنگی می توانست به آسانی حجاب و متانت و وقار خود را حفظ کند؟ مگر ممکن بود؟ مگر می شد یک زن مسلمان، در خیابان های تهران و بعضی از شهرهای دیگر، با متانت و وقار اسلامی یا حتّی با حجاب نیمه کاره، راحت راه برود و از گزند زبان و حرکت هرزگان و دلباختگانِ به فساد و فحشای سوغات غرب، مصون بماند؟ کاری کرده بودند که در این مملکت، کسب علم برای زن ها غالباً ممکن نمی شد. موارد استثنایی را کاری ندارم. به طور غالب،

رفتن زنان به وادی علم میسّر نمی شد؛ مگر با برداشتن حجاب و منصرف شدن از تقوا و وقار اسلامی!⁽¹⁾

در میدان سیاست و در زمینه ی فعّالیت های اجتماعی هم همین طور بود. اگر زنی می خواست منصبی از مناصب اجتماعی و سیاسی را در ایرانِ دوران پادشاهی دارا باشد، باید قید حجاب و عفاف و وقار و متانت زن اسلامی را می زد. البته، بسته به این بود که خود این زن، جوهر و استعدادش چگونه باشد. ⁽²⁾

9-4-2-1- معدود بودن خانم های محجّبه و استهزاء، تمسخر و برخورد غیرانسانی با آن ها

در آن دوران [رژیم طاغوت]، افراد معدودی از خانم ها و دخترخانم ها در دانشگاه ها حجاب داشتند که مورد تمسخر و استهزا بودند. آن برخورد، یک برخورد غیرانسانیِ جلف و غلطی بود که انسان چیزی را که خودش قبول ندارد، آن را به لجن بکشاند و به باد استهزا بگیرد؛ کاری که امروز رسانه های غربی عیناً انجام می دهند.⁽³⁾

در دانشگاه ها و در همین دانشگاه شهید بهشتی، قبل از انقلاب چند جوان متدیّن بودند که اگر اسم بیاورم، بعضی از آن ها را می شناسید. بعضی از آن ها با بنده دوست و خویشاوند بودند؛ می آمدند از این جا - که آن زمان اسمش دانشگاه ملی بود - مطالبی برای بنده نقل می کردند. اوّلاً مراسم مذهبی که هیچ، حتی یک محیط کوچک هم برای نماز خواندن نداشتند. خودشان دور هم جمع شدند و با پول شخصی جای کوچکی را به عنوان نمازخانه درست کردند. مگر دستگاه اجازه می داد؟ آن روز همین دانشگاه - که عمدتاً محل اعیان و اشراف و بچه پولدارها

بود - این گونه بود؛ مرکز چه فجایع و فسادهایی! دانشگاه های دیگر هم همین گونه بود. واقعاً استاد و دانشجوی متدیّن در دانشگاه زیر فشار بودند. در سطح جامعه هم همین مسائل بود. زنی که مایل بود حجابش را حفظ کند - نه این که با چادر و روگیری، بلکه با یک حجاب معقول - مگر می توانست در جامعه راه برود؟!⁽¹⁾

10-4-2-1- بی سوادی، عدم اطلاع از مسائل اجتماعی و عدم علاقه ی جمع کثیری از زنان به سرنوشت کشور

در رژیم گذشته، با این که جمع کثیری از زن ها، هم بی سواد بودند و هم از مسائل اجتماعی چیزی سرشان نمی شد - یعنی نمی گذاشتند چیزی سرشان بشود - و هم به سرنوشت کشور بی علاقه بودند و اصلاً نمی دانستند که زن می تواند در سرنوشت کشور دخالت داشته باشد، با وجود این ها از لحاظ ظاهر، شبه اروپایی و گاهی هم روی دست زن های غربی و اروپایی زده بودند و وقتی کسی نگاهشان می کرد، خیال می کرد که این زن الان از یک کشور اروپایی و از یک محیط غربی وارد ایران شده است؛ امّا اگر با او دو کلمه صحبت می کردی، می دیدی که یک خانم بی سواد و یا کم سوادی است!⁽²⁾

فصل سوم: زن در اسلام و تمدّن اسلامی

1-3-1- جایگاه و منزلت زن

1-1-3-1- قابلیت و توانایی سلوک به مراتب عالیه و اوج ملکوت انسانی با رعایت احکام و مقرّرات اسلامی

آن وقت در چنین دنیایی، پیامبر اکرم دختری تربیت می کند که این دختر، شایستگی آن را پیدا می کند که پیامبر خدا بیاید دست او را ببوسد! بوسه بر دست فاطمه ی زهرا از طرف پیامبر را، هرگز نباید حمل بر یک معنای عاطفی کرد. این خیلی غلط و خیلی حقیر است اگر ما خیال کنیم که چون دخترش بود و دوستش می داشت، دستش را می بوسید. مگر شخصیتی به آن ارجمندی، آن هم با آن عدل و حکمتی که در پیامبر هست و اتکایش به وحی و الهام الهی است، خم می شود و دست دخترش را می بوسد؟ نه، این یک چیز دیگر و یک معنای دیگری است؛ این حاکی است که این دختر جوان، این زنی که وقتی از دنیا رفته، بین هجده سال تا بیست وپنج سال سن داشته - هجده سال هم گفته اند، بیست وپنج سال هم گفته اند - اصلاً در اوج ملکوت انسانی قرار داشته و یک شخص فوق العاده بوده است. این، نگرش اسلام به زن است؛ سراغ این بروید؛ هم در بررسیهای مربوط به فرهنگ و مسائل اجتماعی و نگرشها - که این خانمهای عضو شورای فرهنگی،

اجتماعی زنان مسؤولش هستند - و هم در پرورش علمی - که شما خانم های دانشمند دنبالش هستید - سراغ این بروید.⁽¹⁾

اسلام، آن علوّ رتبه را جایگاه حتمی زن دانسته و سلوک به سوی آن را لازم شمرده و راه آن را با ارزشگذاری ها و مقرّرات و احکامی هموار ساخته است. فرهنگ غرب و بینشی که پایه ی آن است، اگر آن منزلت را نیز ارزانی زن کند - که البته دیدگاه مادّی فاقد آن گستره ی چشم اندازهای معنوی است - یارای آن ندارد که وارستگی از لذّات و شهوات و سرگرمی های حقیر را از شخصیت زن جدا سازد؛ بلکه این را اصل شمرده، پایه ی قضاوت خود درباره ی جوامع و عقاید قرار می دهد.⁽²⁾

2-1-3-1- الگودانستن زن برای کلّ جامعه، شخصیت دادن به زن و مقابله با نگاه انحرافی و غلط

اسلام برخلاف آن جوری که همیشه در نظام های طاغوتی وجود داشته است که با چشم دیگری اصلاً به زن نگاه می کردند، به زن شخصیت می دهد. در اسلام وقتی برای مؤمن نمونه می خواهند مشخّص بکنند، نمونه ی زن معیّن می کنند. «وَ ضَرَبَ اللهُ مَثلاً لِلّذینَ امَنوا اِمرأتَ فرعَون»⁽³⁾این نفر اول، «وَ مَرْیَمَ ابْنَتَ عِمرانَ»، نفر دوم؛ نمونه برای للّذین آمنوا، دو زن. نمونه برای للذین کفروا هم دو زن: «امرأتَ نوحٍ وَ امرأتَ لوطٍ کانَتا تَحْتَ عَبْدَیْنِ مِنْ عِبادِنا ... فَخانَتاهُما»⁽⁴⁾یعنی زن را نه فقط محور و عبرت و آئینه ای برای زنان، بلکه برای کل جامعه قرار می دهد. می شد یک مرد انتخاب بکنند. نه، این در مقابله ی با آن نگاه انحرافی و غلطی است که نسبت به زنان وجود داشته. این نگاه، همیشه هم تحقیرآمیز نبوده؛ امّا همیشه غلط بوده.⁽⁵⁾

3-1-3-1- عظمت بخشی به زن، ازطریق آمیختن حجب وحیا، با عزّت مؤمنانه و احساس تکلیف

عظمت زن آن است که بتواند حجب و حیا و عفاف زنانه را که خدا در جبلّت زن ودیعه نهاده است، حفظ کند؛ این را بیامیزد با عزّت مؤمنانه؛ این را بیامیزد با احساس تکلیف و وظیفه؛ آن لطافت را در جای خود به کار ببرد،آن تیزی و برندگی ایمان را هم در جای خود به کار ببرد. این ترکیب ظریف فقط مال زن هاست؛ این آمیزه ی ظریف لطافت و برندگی، مخصوص زن هاست؛ این امتیازی است که خدای متعال به زن داده است.⁽¹⁾

4-1-3-1- زنان؛ نمونه های قرآنی برجسته در صحنه ی انسانیت و تکامل معنوی

در مورد نگاه اسلام به زن بحث های زیادی شده است، ما هم بارها گفتیم. من مکرّراً عرض کردم که نمونه برای انسان مؤمن و مرضیّ الهی، و انسان کافر و مردود درگاه پروردگار در قرآن، زن مطرح شده؛ این چیز جالبی است.⁽²⁾

خدای متعال در این جا، دو زن را به عنوان دو نمونه از انسان های برجسته و مؤمن - نه از زنان برجسته - ذکر می کند. یعنی در صحنه ی انسانیت و تکامل معنوی، خدای متعال وقتی می خواهد نمونه ی ممتازی بیان کند، سخن از پیامبران و مردان بزرگ و شخصیت های علمی و دینی نمی کند؛ بلکه سخن از دو زن به میان می آورد.⁽³⁾

درباره ی مسأله ی زن و مرد، پیام وحی حاوی مسائل مهمّی است؛ برویم ببینیم وحی دراین باره چه می گوید. وحی هم فقط به موعظه کردن بسنده نکرده، بلکه نمونه سازی کرده است. شما ببینید وقتی که خدای متعال می خواهد برای انسان های مؤمن در طول تاریخ نبوت ها در قرآن مثالی بزند، می فرماید: «وَ ضَرَبَ اللهُ مَثلاً لِلّذینَ

امَنوا اِمرأتَ فرعَون». در زمان موسی، این همه مؤمن بودند، این همه کسانی در راه ایمان تلاش و فداکاری کردند؛ امّا آن نمونه را اسم می آورد. این ناشی از چیست؟ آیا خدای متعال خواسته از زنان جانبداری کند؛ یا نه، مسأله چیز دیگری است؟ مسأله این است که این زن در اوج حرکت معنوی به جایی رسیده که فقط او را می شود مثال زد و لاغیر. حالا این قبل از فاطمه ی زهرا(سلام الله علیها) است؛ این قبل از مریم کبری (سلام الله علیها) است؛ این متعلّق به آن زمان است. زن فرعون، نه پیامبر است، نه پیامبرزاده است، نه همسر پیامبر است، نه در خانواده ی هیچ پیامبری بوده است. تربیت معنوی و رشد و بالندگی یک زن، او را به این جا می رساند.⁽¹⁾

5-1-3-1- نگاه جامع و ارزشگذاری به اصالت زن و پرهیز از تشبّه به مردان

ما باید در مورد مسأله ی زن نگاه جامع داشته باشیم، و این نگاه جامع در اسلام هست. مسأله ی ارزشگذاری به اصالت زن، زن بودن، برای زن یک ارزش والاست؛ یک اصل است. به هیچ وجه تشبه به مردان برای زن ارزش به حساب نمی آید؛ هم چنان که برای مردها تشبه به زنان ارزش به حساب نمی آید. هر کدام نقشی دارند، هر کدام جایی دارند، جایگاهی دارند و طبیعتی دارند و مقصودی از وضعیت خاص آن ها در آفرینش حکیمانه ی الهی مورد نظر بوده که این مقصود باید برآورده شود؛ این مسأله مهم است.⁽²⁾

6-1-3-1- زن مظهر و الگوی ظرافت، زیبایی، حساسیت و لطافت

نوع نگاه زن به مرد با نگاه مرد به زن به طور طبیعی مختلف است، باید هم مختلف باشد، ایرادی هم ندارد. مرد به زن به صورت یک الگوی زیبایی، الگوی ظرافت، الگوی حساسیت نگاه می کند، او را لطیف می بیند. اسلام هم همین را تأکید کرده: «اَلْمَرْأَةُ رَیْحانَةٌ وَ لَیْسَتْ بِقَهرَمانَةٌ»⁽³⁾یعنی زن گُل است. در این نگرش،

زن، یک موجودی است رقیق، مظهر زیبایی و لطافت و رقت، و مرد به این چشم به او می نگرد. محبّت او را در این قالب ترسیم و مجسم می کند. مرد در چشم زن، مظهر اعتماد، نقطه ی اتکا و اعتماد است و محبّت خودش را به او در این قالب ترسیم می کند.⁽¹⁾

7-1-3-1- داشتن نقشی مؤثّر درون خانواده و نسل های آینده

علّت این که اسلام این قدر به نقش زن در داخل خانواده اهمیّت می دهد، همین است که زن اگر به خانواده پایبند شد، علاقه نشان داد، به تربیت فرزند اهمیّت داد، به بچه های خود رسید، آن ها را شیر داد، آن ها را در آغوش خود بزرگ کرد، برای آن ها آذوقه های فرهنگی - قصص، احکام، حکایت های قرآنی، ماجراهای آموزنده - فراهم کرد و در هر فرصتی به فرزندان خود مثل غذای جسمانی چشانید، نسل ها در آن جامعه، بالنده و رشید خواهند شد. این، هنر زن است و منافاتی هم با درس خواندن و درس گفتن و کار کردن و ورود در سیاست و امثال این ها ندارد.⁽²⁾

8-1-3-1- ترجیح زن بر مرد در خدمتگذاری فرزند به او

اسلام در برخی جاها حتی زن را بر مرد ترجیح داده است. مثلاً آن جا که مرد و زن، پدر و مادری هستند که فرزندی دارند، این فرزند اگرچه فرزند هر دو نفر است، امّا خدمتگزاری فرزند در مقابل مادر، لازمتر است. حقّ مادر بر گردن فرزند، بیش تر و وظیفه ی فرزند نسبت به مادر سنگین تر است.⁽³⁾

9-1-3-1- زن شریک زندگی مرد نه تابع محض او

این طور هم نیست که بگوییم همه جا خانم باید از آقا تبعیت کند؛ نخیر. چنین

چیزی نه در اسلام داریم و نه در شرع. «الرّجالُ قَوّامونَ عَلیَ النِّساء»⁽¹⁾معنایش این نیست که زن بایستی در همه ی امور تابع شوهر باشد. نه! یا مثل برخی از این اروپاندیده های بدتر از اروپا و مقلّد اروپا، بگوییم که زن بایستی همه کاره باشد و مرد باید تابع باشد. نه! این هم غلط است. بالاخره دو تا شریک و دو تا رفیق هستید. یک جا مرد کوتاه بیاید، یک جا زن کوتاه بیاید. یکی این جا از سلیقه و خواست خود بگذرد، دیگری در جای دیگر، تا بتوانید با یکدیگر زندگی کنید.⁽²⁾

10-1-3-1- برابری زن با مرد در رسیدن به مقامات معنوی و درجات انسانی

در زمینه ی مسائل معنوی، زنان جزو پیشگامان حرکت معنوی انسان به سوی پیشرفت ها هستند... آن جایی که بحث ایمان و اسلام و صبر و صدق و مجاهدت در راه به دست آوردن ارزش های انسانی و اسلامی و معنوی است، می فرماید: «إِنَّ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ و الْقانِتینَ وَ الْقانِتاتِ وَ الصّادِقینَ وَ الصّادِقاتِ و الصّابِرینَ وَ الصّابِراتِ».⁽³⁾در این آیه ده عنوان برای ارزش های معنوی ذکر می شود؛ اسلام، ایمان، قنوت، صدق، صبر، خشوع و دیگر چیزها. زن و مرد در این میدان، دوش به دوش حرکت می کنند و پیش می روند؛ هر دو را ذکر می کند. این بت مردگرایی را که در جاهلیت ها همیشه به وسیله ی مردان و حتی به وسیله ی زنان پرستیده می شد، اسلام در این آیات می شکند. در میدان مسائل سیاسی و اجتماعی، بیعت زن را یک امر لازم و یک مسأله ی زنده معرفی می کند.⁽⁴⁾

«إِنَّ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ ...» مرد مسلمان، زن مسلمان. مرد عابد، زن عابد. مرد متهجّد، زن متهجّد. در اسلام همه ی این مقامات معنوی و درجات انسانی، بین زن و مرد بالسّویه تقسیم شده است. در این موارد، مرد و زن با یکدیگر مساوی و برابرند. هر کس که برای خدا کار کند، «مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی»؛ چه

مرد باشد و چه زن، «فَلَنُحْیِیَنَّهُ حَیاةً طَیِّبَةً⁽¹⁾».⁽²⁾

اسلام طرفدار تکامل بشر است. برای اسلام، زن و مرد هیچ فرقی ندارد. برای اسلام، جنس زن یا جنس مرد مطرح نیست؛ تکامل انسانی مطرح است. یک جا سخن از مرد گفته می شود، یک جا سخن از زن. به یک مناسبت از زن تجلیل می شود، به یک مناسبت از مرد؛ چون دو حصّه ی پیکره ی بشرند، دو بخش وجود بشری هستند. از لحاظ جنبه ی بشری و جنبه الهی، هیچ تقاوتی با همدیگر ندارند.⁽³⁾

11-1-3-1- لزوم رسیدن زنان به حدّ اعلای رشد فکری و سیاسی و معنوی

اسلام می خواهد که رشد فکری و علمی و اجتماعی و سیاسی و - بالاتر از همه - فضیلتی و معنوی زنان، به حدّ اعلی برسد و وجودشان برای جامعه و خانواده ی بشری - به عنوان یک عضو - حدّ اعلای فایده و ثمره را داشته باشد. همه ی تعالیم اسلام از جمله مسأله ی حجاب، بر این اساس است.⁽⁴⁾

12-1-3-1- برابری حقوق و رعایت عدالت میان زن و مرد

در اسلام آن چه که مطرح است، عبارت است از تعادل؛ یعنی رعایت عدالت محض میان افراد بشر، از جمله میان جنس زن و جنس مرد. برابری در حقوق مطرح است، امّا در جایی ممکن است احکام زن با احکام مرد متفاوت باشد؛ هم چنان که طبیعت زن با طبیعت مرد در بعضی از خصوصیات متفاوت است. بنابراین، بیش ترین حقایق و بیش ترین واقعیت های فطرت و طینت بشری در مورد زن و مرد، در معارف اسلامی است.⁽⁵⁾

13-1-3-1- برابری زنان و مردان در حفظ، اداره و پیشرفت جامعه ی اسلامی و مجموعه ی نظام اجتماعی

اسلام وقتی که می گوید: «وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ یأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ»⁽¹⁾، یعنی مؤمنین و مؤمنات در حفظ مجموعه ی نظام اجتماعی و امر به معروف و نهی از منکر همه سهیم و شریکند؛ زن را استثناء نکرده. ما هم نمی توانیم زن را استثناء کنیم. مسئولیت اداره ی جامعه ی اسلامی و پیشرفت جامعه ی اسلامی بر دوش همه است؛ بر دوش زن، بر دوش مرد؛ هر کدام به نحوی بر حسب توانایی های خودشان.⁽²⁾

14-1-3-1- تکریم واقعی زن

اسلام به معنای واقعی زن را تکریم کرده است. اگر روی نقش مادر و حرمت مادر در درون خانواده تکیه می کند، یا روی نقش زن و تأثیر زن و حقوق زن و وظایف و محدودیت های زن در داخل خانواده تکیه می کند، به هیچ وجه به معنای این نیست که زن را از شرکت در مسائل اجتماعی و دخالت در مبارزات و فعّالیت های عمومی مردم منع کند.⁽³⁾

15-1-3-1- توانایی ایفای نقش های منحصر به فرد، با تکیه بر نقاط قوّت زنانه، ایمان عمیق، عفّت و پاکدامنی

زن با نقاط قوّت زنانه ی خود - که خدای متعال در وجود او به ودیعه گذاشته و مخصوص زن است - همراه با ایمان عمیق، همراه با استقرار ناشی از اتکاء به خداوند، و همراه با عفّت و پاکدامنی - که فضای پیرامون او را نورانیت می بخشد - می تواند در جامعه یک نقش استثنایی این گونه ایفا کند؛ هیچ مردی قادر به ایفای چنین نقشی نیست. مثل کوه استواری از ایمان، درعین حال مثل چشمه ی جوشانی از عاطفه و

محبّت و احساسات زنانه، تشنگان و محتاجان نوازش را از چشمه ی صبر و حوصله و عاطفه ی خود سیراب می کند. انسان ها در چنین آغوش پربرکتی می توانند تربیت شوند. اگر زن با این خصوصیات در عالم وجود نبود، انسانیّت معنا پیدا نمی کرد.⁽¹⁾

16-1-3-1- منافات نداشتن وظایف عبادی و فردی با وظایف اجتماعی و سیاسی

بعضی خیال می کنند انسانی که مشغول عبادت می باشد، یک عابد و متضرّع و اهل دعا و ذکر است و نمی تواند یک انسان سیاسی باشد. یا بعضی خیال می کنند کسی که اهل سیاست است - چه زن و چه مرد - و در میدان جهاد فی سبیل الله حضور فعّال دارد، اگر زن است، نمی تواند یک زن خانه با وظایف مادری و همسری و کدبانویی باشد و اگر مرد است، نمی تواند یک مرد خانه و دکان و زندگی باشد. خیال می کنند این ها با هم منافات دارد؛ در حالی که از نظر اسلام، این سه چیز با یکدیگر منافات و ضدّیت که ندارد؛ در شخصیت انسان کامل، کمک کننده هم است.⁽²⁾

17-1-3-1- جلب چشم مردها و هوس هوسرانان، عاملی برای تحقیر زن

عظمت زن به این نیست که بتواند چشم مردها را، هوس هوسرانان را به خودش جلب کند؛ این افتخاری برای یک زن نیست؛ این تجلیل زن نیست؛ این تحقیر زن است.⁽³⁾

18-1-3-1- تنفّر از ظلم به زن؛ قراردادن زن در جایگاه حقیقی خود

اسلام یک موضع برجسته را در این بین انتخاب کرده؛ از افراط و تفریط جلوگیری نموده، و هشداری به همه ی مردم عالم داده است. اسلام، مردانی را که

به خاطر قدرتمند بودن جسمی یا توانایی مالی، زنان و مردان را به خدمت می گرفتند و زن را مورد آزار و احیاناً تحقیر قرار می دادند، به کلّی سرجای خود نشاند و زن را در جایگاه حقیقی خودش قرار داد و حتّی از جهاتی، زن را در ردیف مرد قرار داد: «إِنَّ الْمُسْلِمینَ وَ الْمُسْلِماتِ وَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُؤْمِناتِ...»⁽¹⁾مرد مسلمان، زن مسلمان. مرد عابد، زن عابد. مرد متهجّد، زن متهجّد.⁽²⁾

اسلام از آن مردی که به زن ظلم کند، متنفّر و بیزار است. پیغمبرِ خدا، مردی را که به زن یا دختر خودش ظلم کند، زشت می شمارد. چون زن از لحاظ جسمی ضعیفتر است، آیا این مجوّز می شود که مرد با تکیه بر قدرت جسمانی به او ظلم کند؟!⁽³⁾

19-1-3-1- نفی زیاده روی و اِعمال قدرت های جاهلانه توسط مرد

زن مانند گلی است که باید او را مراقبت کرد. با این چشم باید به این موجود دارای لطافت های روحی و جسمی نگاه کرد. این نظر اسلام است. هم خصوصیت زنانگی زن که همه ی احساسات و خواستهای او بر اساس این خصوصیت زنانگی است، حفظ شده است، بر او تحمیل نشده است، از او خواسته نشده است، که در حالی که زن است، مثل مرد فکر کند، مثل مرد کار کند، مثل مرد بخواهد - یعنی خصوصیت زن بودن که یک خصوصیت طبیعی و فطری و محور همه ی احساسات و تلاشهای زنانه است، در دید اسلامی حفظ شده - هم درعین حال، میدان علم، میدان معنویّت، میدان تقوا، میدان سیاسی، بر روی او باز شده است و او، هم به کسب علم تشویق شده است، هم به حضور در میدانهای گوناگون اجتماعی و سیاسی. آن وقت در داخل خانواده هم به مرد گفته اند که حقّ تکلیف، تحمیل، زیاده روی، اعمال قدرتهای جاهلانه و غیر قانونی ندارد. این، آن نگاه اسلامی است.⁽⁴⁾

20-1-3-1- حمایت از استقلال اقتصادی زنان

در اسلام، زن مالک ثروت خود است. شوهرش راضی باشد، یا راضی نباشد؛ پدرش راضی باشد، یا راضی نباشد - فرقی نمی کند - او می تواند ثروت و مال و اندوخته ی خود را مصرف کند و ربطی به کس دیگری ندارد. نظر اسلام، این است. در حمایت از استقلال اقتصادی زنان، دنیا سیزده قرن است که از اسلام عقب است. اسلام این را سیزده قرن قبل گفته است؛ ولی در اروپا تازه چهل، پنجاه سال و در بعضی از کشورها کمتر از این مدّت است که تازه شروع کرده اند به زن اجازه دهند که در مال و ملک خود، دخل و تصرّف کند! اسلام، از این جهت هم جلو است.⁽¹⁾

21-1-3-1- آزادی زنان در انتخاب همسر

زن به عنوان یک زوجه و یک همسر، در مراحل مختلف مورد توجّه و عنایت ویژه ی اسلامی قرار دارد. در درجه ی اوّل، مسأله ی انتخاب همسر است. به نظراسلام، زن درانتخاب همسر آزاد است و هیچ کس نمی تواند در مورد انتخاب همسر، بر هیچ زنی چیزی را تحمیل کند. یعنی حتی برادران زن، پدرِ زن - خویشاوندان دورتر که جای خود دارند - اگر بخواهند بر او تحمیل کنند که تو حتماً باید با شخص موردنظر ازدواج کنی، نمی توانند وچنین حقّی را ندارند. این، نظر اسلام است.⁽²⁾

2-3-1- زن اسلامی - ایرانی

1-2-3-1- ویژگی ها

1-1-2-3-1- زن ایرانی مسلمان خود را در دامنه ی قلّه ای که فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در اوج آن است، می بیند.

زن های مؤمن در جامعه ی ما سعی کنند قدر زن ایرانیِ مسلمان را بدانند... زنی که خود را در دامنه ی قله ای می داند که در اوج آن، فاطمه ی زهرا(سلام الله علیها) - بزرگ ترین زن تاریخ بشر - قرار دارد؛ آن زن، زن مسلمان ایرانی است. این زن

باید دیگر از این بازیچه های فراهم آمده ی تمدّن غربی و روش های توطئه آمیز آن، رو بگرداند و به آن بی اعتنایی کند.⁽¹⁾

2-1-2-3-1- عزیز داشتن شأن خود و پرهیز از برهنگی، اختلاط و معاشرت با مردان

آن چه را که ما برای زن عرضه می کنیم، چیزی است که هیچ انسان اندیشمند با انصافی نمی تواند منکر شود که «این برای زن خوب است.» ما زن را به عفّت، به عصمت، به حجاب، به عدم اختلاط و آمیزش بی حد و مرز میان زن و مرد، به حفظ کرامت انسانی، به آرایش نکردن در مقابل مرد بیگانه - برای آن که چشم او لذّت نبرد - دعوت می کنیم. این بد است؟ این کرامت زن مسلمان است. این کرامت زن است.⁽²⁾

ارزش زن اسلامی و مسلمان را بدانید. زنی که در اختلاط و معاشرت، با مرد قاطی نمی شود و خود را وسیله ای برای جلب چشم مرد نمی داند و خود را بالاتر از این می داند؛ زنی که شأنش را عزیزتر از این می شمارد که خود را عریان کند و با صورت و موی و بدن خود، چشم روندگان را به سمت خویش جلب کند و هوس آن ها را اشباع نماید.⁽³⁾

3-1-2-3-1- عظمت زن مسلمان ؛ در حفظ دین و حجاب همراه با حضور در میدان علم و سیاست

الگوی زن را نشان بدهند؛ بگویند زن مسلمان زنی است که هم دین خود را، حجاب خود را، زنانگی خود را، ظرافت ها و رقّت ها و لطافت های خود را حفظ می کند؛ هم از حقّ خود دفاع می کند؛ هم در میدان معنویّت و علم و تحقیق و تقرّب به خدا پیشروی می کند و شخصیّت های برجسته ای را نشان می دهد و هم در میدان

سیاسی حضور دارد. این می شود الگویی برای زنان.⁽¹⁾

عظمت زن بودن را در آمیختن حجب و حیا و عفاف زنانه با عزّت مسلمانانه و مؤمنانه، درک کنید. زن مسلمان ما این جور است.⁽²⁾

4-1-2-3-1- تشخیص درست هدف و فداکاری در راه آن

زن اسلامی، زنی است که راه را درست می رود؛ هدف را درست تشخیص می دهد و در این راه حاضر به فداکاری است. و چنین زنی عظمت می آفریند؛ هم چنان که زنان ایران عظمت آفریدند؛ این ها تعارف نیست.⁽³⁾

5-1-2-3-1- وصول به مقامات عالی علمی، فقهی و فلسفی

خانم های باسوادِ مسلمانِ مؤمنِ درسخوانی که یا مشغول تحصیلند و یا در دانشگاه ها، بهترین علوم را در بالاترین مدارج تدریس می کنند، زیادند و این برای نظام اسلامی مایه ی افتخار است. خانم هایی هستند که بحمدالله بالاترین تخصّص ها را در پزشکی و در علوم گوناگون - در زمینه ی علوم انسانی، در زمینه ی علوم تجربی و در زمینه ی علومِ گوناگونِ دیگر دارند. خانم هایی هستند که در زمینه ی علوم دینی پیشرفت کرده و به مراتب بالا رسیده اند. یک روز یک خانم بزرگوار در ایران - در اصفهان - بود، به نام «بانوی اصفهانی» که خانم بسیار عالی مقامی بود. مجتهده و عارف و فقیه بود. امّا فقط او بود. امروز، بحمدالله دختران جوانی که در آینده ی نه چندان دور به مقامات عالی علمی، فقهی و فلسفی می رسند، بسیارند. این ها افتخار نظام اسلامی هستند؛ و پیشرفت زن یعنی این.⁽⁴⁾

6-1-2-3-1- الگوگیری از فاطمه ی زهرا و زینب کبری(علیهماالسّلام) در فهم درست، هوشیاری در درک موقعیت ها و انتخاب بهترین کارها

زن امروز دنیا الگو می خواهد. اگر الگوی او زینب و فاطمه ی زهرا باشند، کارش عبارت است از فهم درست، هوشیاری در درک موقعیت ها و انتخاب بهترین کارها؛ ولو با فداکاری و ایستادن پای همه چیز برای انجام تکلیف بزرگی که خدا بردوش انسان ها گذاشته است، همراه باشد. زن مسلمانی که الگویش فاطمه ی زهرا یا زینب کبری(علیهماالسّلام) باشد، این است.⁽¹⁾

7-1-2-3-1- تسلیم نشدن در برابر سیاست های ویرانگر و اسارتبار و مقاصد سیاسی و شخصی غربی ها

... زن ایرانی و زن مسلمان، به مجاهدت خود برای رها شدن از دام های پرداخته و در راه نهاده ی فرهنگ تباهگر غرب، با اراده ای راسخ ادامه دهد و به هیچ رو تسلیم اغوای آنان [غربی ها] که زن را ابزاری برای پیشبرد سیاست های ویرانگر و اسارتبار خواسته اند، نشود. ظرافتی هوشمندانه لازم است که میان تشخّص و منزلت علمی و فرهنگی و اجتماعی و هنری و سیاسی زن، با تنزّل و انحطاط او تا سطح وسیله و ابزاری برای مقاصد سیاسی و شخصی فرق گذاشته شود و این یک، با آن چه مطلوب و محبوب هر انسان آزاده و آگاه است، مشتبه نگردد.⁽²⁾

2-2-3-1- تأثیر در جامعه جهانی

1-2-2-3-1- تفهیم منافات نداشتن رعایت کامل موازین اسلامی با تحصیل علم، به زنان دنیا در عمل

من می خواهم بگویم که شما خانم ها برای دنیا پیامی دارید. این پیام را دقیق و مسجل کنید و به دنیا بدهید. پیام هم فقط پیام زبانی و شفاهی و کتبی نیست؛

بلکه بیش تر پیام عملی است. زن های ایران، به خصوص کسانی که در رشته های گوناگونِ دانش و در چارچوب اسلام و احکام اسلامی و مهم تر از همه مسأله ی حجاب توانسته اند حرکت بکنند، بایستی به زنان و دختران و دانشجویان زن دنیا عملاً تفهیم کنند که علم به معنای بی بندوباری نیست و لازمه ی تحصیل علم، بی قیدی نسبت به موازین اخلاقی در مورد معاشرت زن و مرد نیست؛ بلکه می توان با رعایت کامل این موازین، علم را هم تحصیل کرد و به جاهای بالایی رسید و وجود شما می تواند به عنوان یک نمونه از پیام جهانی اسلام نشان داده بشود.⁽¹⁾

2-2-2-3-1- الگو شدن حجاب زنان ایرانی و گسترش حجاب در جهان به تبعیت از زن مسلمان ایرانی

شما بدانید زنان مسلمان در بسیاری از نقاط دنیا امروز به شما نگاه می کنند و از شما یاد می گیرند. این که می بینید در بعضی از کشورهای غربی، در بعضی از کشورهای مسلمان امّا با حکومت های غیر اسلامی، این طور حجاب اسلامی مورد تهاجم دشمنان دین قرار می گیرد، این نشان دهنده ی گرایش زنان به حجاب است. در کشورهای همسایه ی ما، آن جا هایی که به حجاب اهتمام نمی شد؛ در کشورهای اسلامی که بنده خودم از نزدیک بعضی جاها را دیدم که هرگز اسمی از حجاب در آن جا آورده نمی شد؛ در مدت بیست ساله ی بعد از انقلاب، زنان، به خصوص زنان روشنفکر و به خصوص دختران دانشجو، به حجاب گرایش پیدا کردند؛ علاقه پیدا کردند؛ رو آوردند و حجاب را حفظ کردند؛ که نمونه هایش علاوه ی بر این ها در کشورهای غربی هم مشاهده شده است. شما الگویید، شما نمونه اید.⁽²⁾

می بینید که زنان و مسلمانان در کشورهای گوناگون - چه کشورهای اسلامی

که در آن ها خبری از حجاب نبود و در تعلیمات غربی غرق شده بودند و چه حتّی کشورهای اروپایی - به سمت حجاب رو می کنند. البته، اولْ مسلمانان گرایش خود را نشان دادند و ما بعد از پیروزی انقلاب دیدیم که کشورهای دوردستی که تحت تأثیر و مجذوب فرهنگ غربی و اروپایی بودند، حجاب به سبک حجابِ شما زنان ایران را در بین خود آزمایش می کردند و به آن رو آورده بودند و آوردند. این، پیشرفت شماست.⁽¹⁾

3-3-1- مشکلات و نواقص در جوامع اسلامی و جامعه ی ایرانی

1-3-3-1- کوتاهی نسبت به شناختِ نقش و رسالت زن مسلمان، در ایران و دیگر جوامع اسلامی

خواهران عزیز و دختران من! اعتقادم این است که اگر در بخشی از جامعه ی اسلامی - چه در ایران و چه در بعضی کشورهای دیگر - نسبت به زن مسلمان، کوتاهی هایی صورت می گیرد، قدری تقصیر مردان و قدری هم تقصیر خودِ بانوان است؛⁽²⁾

مسأله ی زن و ارتباط زن و مرد هم مهم است. اوّلاً به نظر من، نقش زن هرچه برجسته شود، خیلی بهتر است. زن های ما مظلومند. من راجع به زن حرف های زیاد و بحث های فراوانی دارم. مسأله ی زن واقعاً مسأله ی مهمّی است. یک عدّه توجّه نمی کنند و به عنوان یک مسأله ی نمایشی که حالا مد روز است، حرف می زنند. خوب؛ گرایش های فمینیستی و گرایش خاص غربی در مورد زن هم که به جای خود محفوظ است؛ امّا اصل نقش زن در خانواده، در اجتماع؛ ارزش و اهمیّت زن و اموری از این قبیل، چیز هایی است که ما حقیقتاً به آن ها کم پرداخته ایم و از این کم پرداختن خسارت هم می بینیم.⁽³⁾

2-3-3-1- رسوخ باورها و فرهنگ های غلط غربیِ در ذهن جوامع اسلامی در زمینه ی جایگاه و شأن زن

درباره ی مسئله ی زن در جامعه، اساس مشکل، دو چیز است؛ دو نقطه ی اساسی است که اگر درباره ی این دو نقطه بشود فکری کرد، طرحی نو در انداخت و کار پیگیر و مستمری انجام داد، می توان امیدوار بود که در طول زمان - میان مدّت یا بلندمدّت - آن چیزی که امروز می توان آن را بحران مسئله ی زن در دنیا دانست، حل شود.آن دو چیز، یکی عبارت است از نگاه غلط و بد فهمیدن جایگاه زن و شأن زن در جامعه؛ که این نگاه و این بدفهمی از غرب شروع شده و خیلی هم قدیمی و ریشه دار نیست. آن کسانی که مدّعی شدند که در پروتکل های اندیشمندان صهیونیست این مسئله وجود داشته، می شود حدس زد که این، خلاف واقع نیست. یعنی اگر نگاه کنیم، می بینیم این نگاه غلط، این کج فهمی و بدفهمی در زمینه ی شأن زن در جامعه، شاید در حدود صد سال، صد و پنجاه سال بیش تر در غرب سابقه ندارد و از غرب سرریز شده است به جوامع دیگر، از جمله جوامع اسلامی. این یک نقطه است. نقطه ی دوم که اساس مشکل است، بدفهمیدن مسأله ی خانواده و بدعمل کردن در رفتارهای داخل خانواده است.⁽¹⁾

3-3-3-1- گرایش به سمت تجمّل گرایی، مدگرایی، تازه طلبی و افراط در آرایش و نمایش در مقابل مردان

این گرایش به تجمّل گرایی که مدتها بود در جامعه ی ما یواش یواش کم شده بود، یا در اوایل انقلاب مثلاً خانم ها به تجمّلات و زر و زیورها اعتنایی نمی کردند، متأسّفانه باز این چیزها -آن طور که شنیده می شود - در جامعه ی ما دارد رشد می کند. زنان اندیشمند و بافکر و بامعرفت جامعه ی ما باید این را خطر بدانند. نباید زنان به سمت تجمّل گرایی سوق پیدا کنند. البته این خطر برای مردان هم هست؛ منتها در زنان بیش تر و امکانش زیادتر است. وانگهی در این قضیّه، در موارد بسیاری، مردان تحت تأثیر زنانشان قرار می گیرند. شماها واقعاً باید با این قضیّه

مبارزه کنید؛ خودتان هم مراقبت نمایید.⁽¹⁾

چه ستم هایی که در حقّ زن روا داشته شده و اسمش ستم است، و چه ستم هایی که اسمش هم ستم نیست، امّا در حقیقت ستم است؛ مثل همین سوق دادن به تجمّل و مصرف گرایی و آرایش های بیهوده و مخارج سنگین و تبدیل شدن به یک وسیله ی مصرف. این، ستم بزرگی بر زن است. شاید بشود گفت که هیچ ظلمی بالاتر از این نیست؛ زیرا که او را بکلّی از آرمان ها و اهداف تکاملی خودش غافل ومنصرف می کند و به چیزهای خیلی کوچک و حقیر سرگرم می نماید. این، کاری بوده که در رژیم ظالم پادشاهی انجام شده، و حالا باید جلوی آن گرفته می شد. البته در اوایل انقلاب، خیلی هم خوب بود؛ لیکن بعدها باز غفلت هایی شده است، که باید نسبت به آن، حسابی برنامه ریزی کرد.⁽²⁾

به اعتقاد من، گرایش به سمت مُدگرایی، تجمّل گرایی، تازه طلبی و افراط در کار آرایش و نمایش در مقابل مردان، یکی از بزرگ ترین عوامل انحراف جامعه و انحراف زنان ماست. در مقابل این ها، خانم ها بایستی مقاومت کنند.⁽³⁾

4-3-3-1- بی عدالتی در ارتباطات خانوادگی زن و مرد در جامعه ی ما و دیگر جوامع اسلامی

البته این را من بارها گفته ام، الان هم می گویم؛ در جوامع ما هم - یعنی جوامع اسلامی و جامعه ی ایرانیِ خود ما - متأسّفانه مثل جوامع غربی یک بی عدالتی در ارتباطات خانوادگی زن و مرد وجود داشته؛ عمده هم مربوط به داخل خانواده است؛ این باید جلویش گرفته شود. یک مقداری با نصیحت امکان پذیر است؛

یک مقداری اش هم با نصیحت ممکن نیست، با ضرب و زور قانون باید جلویش گرفته شود. زنان، مظلوم واقع میشوند. مرد چون از لحاظ جسمانی و برخی از خصوصیات دیگر توانائی های بیشتری دارد، در مواردی از این توانائی ها سوءاستفاده می کند و زورگویی می کند؛ این باید جلویش گرفته شود. این کار با قانون امکان پذیر است؛ البته همان طور که عرض کردیم، با تهذیب و اخلاق مردان هم امکان پذیر است.⁽¹⁾

5-3-3-1- عدم رعایت احترام، حرمت و کرامت زن در بعضی از مناطق کشور

البته در این جا باید عرض کنم در بعضی از مناطق کشور ما از جمله در همین منطقه، نیاز هست به این که احترام، حرمت و کرامت زن بیش تر حفظ شود. زن بلوچ، زن مظلومی است؛ فرزند زیاد، ازدواج تحمیلی، فرزند تحمیلی و عدم فرصت برای بازیافتن خود و هویّت خود از جمله چیز هایی است که من در مدّت اقامت در بلوچستان از نزدیک شاهد بودم. مردهای بلوچ باید زن های خود را بیش تر ملاحظه کنند. زن های بلوچ همان کسانی هستند که این جوانان رشید را در دامان پاکشان پرورش دادند. زن بلوچ مثل مرد بلوچ و زن سیستانی مثل مرد سیستانی دارای کرامت و شجاعت و عزّت است و این عزّت باید حفظ شود.⁽²⁾

6-3-3-1- عدم رعایت پوشش و رفتار مناسب زنان در داخل ادارات

من به خصوص تأکید می کنم، نسبت به رفتار زن و مرد و پوشش زنان در داخل ادارات. بعضی شِکوه دارند؛ گِله دارند. خانواده های شهدا و زنان مؤمن به ما شکایت می کنند. به این جا تلفن می کنند، نامه می نویسند، یا ما را که می بینند، مکرّر می گویند که رفتار بعضی از زنان جامعه ی ما، رفتار مناسب و شایسته ی شأن زن مسلمان نیست.⁽³⁾

4-3-1- راهکارهایی برای جوامع اسلامی و جامعه ی ایرانی

1-4-3-1- انس زنان با قرآن و درک مفاهیم آن

اگر زن ها با قرآن مأنوس بشوند، بسیاری از مشکلات جامعه حل خواهد شد؛ چون انسان های نسل بعد در دامن زن پرورش پیدا می کند و زن آشنای با قرآن و مأنوس با قرآن و متفاهم با مفاهیم قرآن، خیلی می تواند در تربیت فرزند تأثیراتی داشته باشد و امیدواریم ان شاءالله به برکت این حرکت عظیم شماها، فردای جامعه ی ما به مراتب از امروز قرآنی تر باشد.⁽¹⁾

2-4-3-1- رفتن به سراغ راه حلّ الهی و پیام وحی و نظر اسلام

می گوییم نگرش به مسأله ی زن درست نیست؛ می توان گفت نگرش به مسأله ی مرد درست نیست - تفاوتی نمی کند - یا نگرش به کیفیت دو جنس، یعنی هندسه ی قرار گرفتن دو جنس، نگرش غلطی است. نارسایی ها زیاد و مشکلات فراوان است؛ علاج چیست؟ علاج این است که ما سراغ راه حلّ الهی برویم و آن را پیدا کنیم؛ چون درباره ی مسأله ی زن و مرد، پیام وحی حاوی مسائل مهمّی است؛ برویم ببینیم وحی دراین باره چه می گوید. وحی هم فقط به موعظه کردن بسنده نکرده، بلکه نمونه سازی کرده است... «وَ ضَرَبَ اللهُ مَثَلًا لِلَّذینَ آمَنُوا امْرَأَةَ فِرْعَوْنَ».⁽²⁾

اگر ما امروز بخواهیم برای زنان کشورمان، یک حرکت حقیقی و اساسی بکنیم، تا زنان بتوانند به وضع مطلوب خودشان برسند، باید به احکام اسلامی نظر داشته باشیم و از آن الهام بگیریم. برای ما، روش را احکام اسلام معیّن می کند.⁽³⁾

3-4-3-1- بازنویسی، بازگویی و بازبینی ارزش و کرامت زن در نظر اسلام [زن] شمع جمع افراد خانواده است؛ مایه ی انس و سکینه و آرامش است...

بنابراین حقیقتاً باید در زمینه ی ارزش و کرامت زن در نظر اسلام، بازنویسی و بازگویی و بازبینی کرد.⁽¹⁾

4-4-3-1- ترویج فکر «لزوم رشد زنان از لحاظ معنوی و اخلاقی»، اصلاح قوانین و تبیین نظر اسلام

چند نکته ی اساسی را که باید مورد توجّه باشد، عرض می کنم: اوّلاً فکر رشد زنان از لحاظ معنوی و اخلاقی، بایستی یک فکر رایج در میان خودِ زنان باشد... دوم، اصلاح قوانین است. یک مسأله ی دیگر که باز از کارهای لازم است، این است که نظر اسلام در مورد حقوق زن و حقوق مرد باید تبیین شود. خودِ بانوان هم در این زمینه باید کار کنند؛ امّا بیش تر باید کسانی که در معارف اسلامی آگاهی دارند، تلاش کنند و بتوانند نظر اسلام را در آن جا هایی که حقوق زن و مرد متفاوت است، درست تبیین نمایند، تا هر کسی تصدیق کند که این دقیقاً براساس طبیعت و فطرت انسانی زن و مرد و بر طبق مصالح جامعه است.⁽²⁾

5-4-3-1- یافتن خلأهای معرفتی و اخلاقی زنان و اصلاح آن با فضائل فاطمه زهرا(س) و القاء و بیان آن

شما ببینید امروز نسل جوان شما - چه دخترهاتان، چه پسرهاتان - و جامعه ی شما از خلأ کدام معرفت رنج می برند و آسیب می بینند؛ از کمبود کدام عنصر سازنده ی اخلاقی رنج می برند، آن عنصر اخلاقی را در وجود فاطمه ی زهرا (سلام الله علیها) و در فضایل آن بزرگوار و این وجودهای مقدّس پیدا کنید و به زبان شعر - که زبان هنر- آن را القا و بیان کنید. ببینید ما در زندگی سیاسی و اجتماعی مان به کدام درس اهل بیت احتیاج داریم، آن را از زندگی این بزرگواران و این بزرگوار به خصوص استخراج کنید و با زبان شعر بیان کنید؛ این ها لازم و مهم است.⁽³⁾

6-4-3-1- تبیین کیفیت برخورد زن و مرد در قانون و اخلاق اسلامی

تصویر کیفیت برخورد زن و مرد در اخلاق اسلامی و قانون اسلامی هم به نظر ما بایستی بیش تر رویش کار شود. بعضی متدیّن هم هستند، امّا چون با مفاهیم اسلامی درست آشنا نیستند و اخلاقیات مرتبط با روابط زن و مرد را در اسلام درست نمی دانند، تدیّنشان موجب نمی شود که از غلظتشان کم شود، از تحکّم و زورگوئی شان بکاهد؛ نه، هم متدیّن ا ند، هم آن تحکّم ها و زورگویی ها را دارند؛ این هم باید اصلاح شود. اخلاق اسلامی در روابط زن و مرد – به خصوص در داخل خانواده - باید مورد توجّه قرار بگیرد.⁽¹⁾

7-4-3-1- طرّاحی پشتوانه ی قانونی و ضمانت اجرایی لازم برای تحقّق خواسته ی اسلام

نظر اسلام در باب خانواده و جایگاه زن در خانواده، نظر خیلی روشنی است... ولی در عین حال تحقّق خواسته ی اسلام در خانواده، یک امری است که با این بیانات تمام نمی شود، حل نمی شود؛ احتیاج به پشتوانه ی قانونی، پشتوانه ی اجرایی و ضمانت اجرایی دارد؛ و این کار باید انجام بگیرد... البته این جور نیست که ما فکر کنیم غربی ها در این زمینه از ما جلویند؛ ابداً. بنده آمارهای زیادی دارم، این خانم محترم هم آمار هایی را ذکر کردند؛ ... ما به آن ها که نگاه نمی کنیم، آن ها که الگوی ما نیستند. ما در محیط خانواده کمبودهای زیادی داریم؛ احتیاج دارد به پشتوانه ی قانونی، به تضمین قانونی، به تضمین اجرائی؛ و این باید تحقّق پیدا کند. این مسئله از جمله ی عرصه ها و میدان هایی است که در داخل کشور در این زمینه کم کار شده و باید کار شود.⁽²⁾

8-4-3-1- اصلاح قوانین و قراردادن قوانین سخت برای جلوگیری از ظلم به زن

جامعه، هم از لحاظ قانونی و هم از لحاظ اخلاقی، باید با کسانی که تعدّی

به زن را حقّ خودشان می دانند، برخورد سخت بکند؛ قانون هم باید در این زمینه مجازات های سختی را پیش بینی کند.... امّا به هرحال هر گونه ستم و هرگونه تعدّی جسمانی ای نسبت به زن، باید با برخورد بسیار سختی مواجه شود، تا در این زمینه جامعه ی اسلامی ما به آن سطحی که اسلام خواسته است، برسد...بعضی از قوانین در برخورد با زن و با مرد احتیاج به اصلاح دارد. باید کسانی که اهل این کارها هستند، مطالعه کنند، بررسی کنند و آن قوانین را درست کنند.⁽¹⁾

9-4-3-1- نصیحت و تهذیب مردان برای جلوگیری از بی عدالتی درباره ی زنان

البته این را من بارها گفته ام، الان هم می گویم؛ در جوامع ما هم - یعنی جوامع اسلامی و جامعه ی ایرانیِ خود ما - متأسّفانه مثل جوامع غربی یک بی عدالتی در ارتباطات خانوادگی زن و مرد وجود داشته؛ عمده هم مربوط به داخل خانواده است؛ این باید جلویش گرفته شود. یک مقداری با نصیحت امکان پذیر است؛ ... با تهذیب و اخلاق مردان هم امکان پذیر است.⁽²⁾

10-4-3-1- زدودن باورهای غلط غربی از ذهن زن ایرانی با ارائه ی بحث ها و کارهای اسلامی

به نظر من، آن چیزی که امروز مجموعه ی شما و هر مجموعه یی از زنان - که در شکل ها و با هدف های مختلف کار می کنند - بر عهده دارند، این است که باور غلطی را که فرهنگ غربی و اروپایی در این ده ها سال اخیر در ذهن زن ایرانی وارد کرده است، بزداید. البته باور غلطی هم در گذشته بوده است؛ یعنی گرایش به برخی از شکل های غلط مصرف و تجمّل، از گذشته هم وجود داشته است. با

ورود فرهنگ اروپایی، این مدگرایی و نوگرایی در مصرف، به شکل عجیبی تشدید شد. این، محاسبه شده و پیش بینی شده بود. سردمداران سیاست های غربی - که غالباً صهیونیست ها و استعمارگران بودند - به قصدی و با نیّتی این کار را کردند. این باورهای غلط را باید بزدایید؛ و این نمی شود، مگر با ارائه ی بحث ها و کارهای اسلامی. اگر این کار بشود، ریشه ی این مشکلاتی که گاهی اوقات مطرح می شود - بدحجابی و رواج فساد و فحشا و این چیزها - به خودی خود کنده خواهد شد. این ها غالباً معلولند؛ علل، همان باورها و فرهنگ ها هستند که باید روی آن ها کار بشود.⁽¹⁾

11-4-3-1- منفعل نشدن نسبت به موضع غرب بلکه طلبکاری از آن ها برای اصلاح مواضعشان

چرا باید کسانی در زمینه ی زن، یا در زمینه ی حقوق بشر، طوری حرف بزنند که گویی ما باید بکوشیم خودمان را با نقطه نظرهای غربی ها نزدیک و آشنا کنیم؟ آن ها اشتباه می کنند. آن ها باید نقطه نظرهای خود را به ما نزدیک کنند. آن ها باید نسبت به مسأله ی زن و حقوق بشر و آزادی و دمکراسی، نقطه نظرهای غلط و باطل خودشان را تصحیح کنند و با نظرات اسلامی مواجه نمایند؛ نه این که عدّه ای از این طرف دچار انفعال شوند.⁽²⁾

12-4-3-1- استفاده ی خردمندانه از تجربیّات دیگران و نه صِرفِ تقلید

برای ما، روش را احکام اسلام معیّن می کند. هر روش خردمندانه ی عقلایی را هم اسلام می پسندد و قبول دارد. اگر تجربه ای در جایی باشد، مورد قبول است؛ امّا تقلید نه. استفاده ی خردمندانه از تجربیّات دیگران درست؛ امّا تقلید، غلط. لذا امروز کسانی که برای حقوق زن و برای رشد و شکوفایی استعدادهای زنان در کشور ما تلاش می کنند - که البتّه هم باید این تلاش انجام بگیرد - باید بدانند چه هدفی را دنبال می کنند و چه شعار هایی را باید مطرح نمایند.⁽³⁾

13-4-3-1- مسئولیت در قبال اصلاح رفتار زن و مرد و پوشش زنان در ادارات؛ با روش اسلامی

من به خصوص تأکید می کنم، نسبت به رفتار زن و مرد و پوشش زنان در داخل ادارات. با اصلاح این زنانی که در ادارات مشغول کارند، بخش عمده ای از این موضوع، اصلاح می شود. این بانوان مسلمانی که در اداراتند، باید رفتارشان، لباس شان، زیّ شان و منش شان مسلمانی باشد؛ و شما در این زمینه تکلیف و مسؤولیت دارید. البته با روش اسلامی؛ با همان شیوه ای که نهی از منکر اسلامی دارد و نه با روش های غیراسلامی و خشونت های نادرست.⁽¹⁾

14-4-3-1- پرهیز از مصرف گرایی و اسرافِ تحمیل شده ی توسط غرب

من به خانم های مسلمان، به خانم های جوان و به خانم های خانه دار عرض می کنم: سراغ این مصرف گرایی که غرب مثل خوره به جان جوامع دنیا و از جمله جوامع کشورهای در حال توسعه و کشورهای رو به پیشرفت و از جمله کشور ما انداخته است، نروید. مصرف باید در حدّ لازم باشد، نه در حدّ اسراف.⁽²⁾

فصل چهارم: زن در غرب و تمدّن مادّی

1-4-1- منزلت و جایگاه زن

1-1-4-1- موجودی درجه ی دوم

فرهنگ غربی را از این شعارها نمی شود فهمید. فرهنگ غربی را باید در ادبیّات غربی جستجو کرد. کسانی که با ادبیّات اروپایی، با شعر اروپایی، با رمان و داستان و نمایشنامه های اروپایی آشنا هستند، می دانند که در چشم فرهنگ اروپایی، از دوران قرون وسطی و بعد از آن تا اواسط قرن فعلی، زن موجود درجه ی دوم بوده است! هر چه بر خلاف این ادّعا کنند، خلاف می گویند.⁽¹⁾

2-1-4-1- هویّت تبعی زنان و سروَری مردان بر آن ها در فرهنگ غربی

امروز هم وقتی زنی با مردی ازدواج می کند و به خانه ی شوهر می رود، حتّی نام خانوادگی او عوض می شود و نام خانوادگی مرد را بر خود می گذارد. زن تا وقتی نام خانوادگی خود را دارد که شوهر نکرده است؛ وقتی شوهر کرد، نام خانوادگی زن به نام خانوادگی مرد تبدیل می شود. این رسم غربی هاست؛ در کشور ما این طور نبوده، هنوز هم نیست. زن هویّت خانوادگی خودش را با خودش حفظ می کند؛ ولو بعد

از ازدواج. آن، نشانه ی همان فرهنگ قدیمی غربی است که مرد سروَر زن است.⁽¹⁾

در فرهنگ اروپایی، وقتی زن با همه ی موجودی و املاک خود ازدواج می کرد و به خانه شوهر می رفت، نه فقط جسم او در اختیار شوهر قرار می گرفت، بلکه تمام اموال و املاک و دارایی های او هم که از پدر و خانواده اش به او رسیده بود، متعلّق به شوهر می شد! این حقیقتی است که غربی ها نمی توانند آن را انکار کنند.⁽²⁾

3-1-4-1- اشباع کننده ی یکی از خاکی ترین و مادّی ترین خصلت های بشری در مرد

پایه ی تمدّن امروز اروپایی، همان فرهنگ رومی است. یعنی امروز آن چه که بر سر تا پای فرهنگ اروپایی و غربی و به تبع آن ها فرهنگ امریکایی و خرده ریزهای غرب حاکم است، همان اصول و خطوطی است که در امپراتوری روم وجود داشته؛ همان هاست که امروز ملاک و معیار است. آن زمان هم زنان را به بالاترین مقام می رساندند، احترامشان می کردند و به آرایش ها و زیورها تزیین شان می کردند؛ امّا برای چه؟ برای اشباع یکی از خاکی ترین و مادّی ترین خصلت های بشری در مرد! این، چه قدر توهین و چه قدر تحقیر نسبت به انسان و نسبت به جنس زن است!⁽³⁾

دنیای استکباری سرشار از جاهلیت، در اشتباه است که خیال می کند ارزش و اعتبار زن به این است که خود را در چشم مردان آرایش کند تا چشم های هرزه به او نگاه کنند و از او تمتّع گیرند و او را تحسین نمایند.⁽⁴⁾

آن ها معتقدند که زن بدون آرایش ارزش ندارد؛ باید خودش را آرایش کند تا

مردها او را بپسندند؛ این بزرگ ترین اهانت به زن است.⁽¹⁾

همیشه به شکل غلطی در نظام های طاغوتی به زن نگاه شده؛ امروز در غرب هم همین جور است. ... زن را برای نوازش چشم مرد، برای بهره وری نامشروع مرد، می خواهند به شکل خاصی در جامعه ظاهر بشود. این، بزرگ ترین اهانت به زن است؛ حالا ولو با چندین لفاف تعارف آمیز این را بپوشانند و اسم های دیگری رویش بگذارند.⁽²⁾

5-1-4-1- ملعبه قراردادن مسائل جنسی بین دو جنس و رواج مدگرایی و مصرف گرایی

آنها با چه چیز زن مسلمان بیش تر دشمن اند؟ با حجاب او... چون فرهنگ آن ها این را قبول ندارد. اروپایی ها این طورند؛ آن ها می گویند هرچه را که ما فهمیده ایم، دنیا باید از ما تقلید کند! مایلند که جاهلیّت خودشان را بر معرفت عالم غلبه بدهند. آن ها می خواهند زن به سبک اروپایی را در جامعه رواج بدهند؛ که عبارت است از سبک مد و مصرف و آرایش در انظار عموم و ملعبه قرار دادن مسائل جنسی بین دو جنس؛ می خواهند این چیزها را به وسیله ی زنان رواج بدهند.⁽³⁾

6-1-4-1- الگوی زن غربی امروز برخاسته از الگوی باستانی و رومی

الگوی غربیِ امروزِ اروپایی، برخاسته و زاییده از الگوی باستانی رومی و یونانی آن هاست. آن روز هم این طور بود که زن وسیله یی برای تکیف و التذاذ مرد بود و همه چیز تحت الشّعاع این بود، امروز هم این را می خواهند؛ حرف اصلی غربی ها این است.⁽⁴⁾

7-1-4-1- آزادی جنسی به معنای مرز شکنی در روابط زن و مرد

نقطه ی مقابل این، درست همان فرهنگ رومی حاکم بر امروز اروپاست. آن ها با همه چیز کنار می آیند، جز با دو، سه چیز؛ یکی از آن ها - و شاید مهم ترینش - حفظ این حالت حفاظ منضبط میان دو جنس زن و مرد است؛ یعنی خویشتنداری در مقابل چیزی که به آن آزادی جنسی گفته می شود. در مقابل این، بشدّت سرسختند؛ هر کار دیگری بکنند، مهم نیست. از نظر آن ها کسی مرتجع است که روی این مسأله تکیه بکند. اگر در کشوری، زنان با یک حدودی از مردان مجزّا شدند، این می شود خلاف تمدّن! راست هم می گویند؛ تمدّن آن ها که بر ویرانه های همان تمدّن رومی بنا شده، چیزی جز این نیست؛ امّا این از لحاظ ارزشی غلط است؛ عکسش درست است.⁽¹⁾

زن امروز ایران، در صحنه ی علم و سیاست و هنر و در گونه گون فعّالیت های اجتماعی، از گذشته بسی فعّالتر و میداندارتر است؛ امّا این ها برای ذهن و بینش غربی و نیز رسم و آیینی که دست های صهیونیسم و استعمار از آن ساخته، در مرتبه ی دوم است. در مرتبه ی اول، آن چیزی مهم است که ایران اسلامی آن را قاطعانه رد می کند؛ یعنی مرزشکنی در روابط زن و مرد و هتک حرمت انسانیِ زن و تبدیل آن به وسیله یی برای التذاذ یا دستگاهی برای مصرف مصنوعات پر زرق و برق.⁽²⁾

در غرب، ارتباط بی بندوبار زن و مرد، یک کار رایج است و عدم حجاب و واسطه و فاصله ای بین زن و مرد در معاشرت ها، یک کار معمولی است. نمی گوییم که در کشورهای غربی، همه ی مردان یا زنان فاسدند. نه، چنین ادّعایی نمی کنیم، چنین تهمتی نمی زنیم؛ واقعیت هم ندارد. در میان آنان، یقیناً مردان و زنان خوب و نجیب هم هستند؛ امّا آزادی جنسی در جوامع غربی حاکم است. این، در آن جا

یک فرهنگ است. در فرهنگ غربی، آزادی شهوات جنسی، یک امر مباح و مجاز و بی قید و شرط است.⁽¹⁾

8-1-4-1- نگاه غلط و ابزاری و اهانت آمیز به زن

همیشه به شکل غلطی در نظام های طاغوتی به زن نگاه شده؛ امروز در غرب هم همین جور است. حالا عده ای از زنان - مثل خیلی از مردان - در همین نظام های غربی شخصیت های برجسته و محترم و پاکیزه ای ممکن است در بیایند، لیکن نگاه عمومی به زن که در فرهنگ غربی نهادینه شده، نگاه غلطی است؛ نگاه ابزاری است، نگاه اهانت آمیز است.⁽²⁾

2-4-1- مشکلات زن در غرب و تمدّن مادی

1-2-4-1- کشتن زنان به عنوان یکی از بلیّه های زشت و نفرت انگیز در غرب

نکته ی آخر این که جامعه، هم از لحاظ قانونی و هم از لحاظ اخلاقی، باید با کسانی که تعدّی به زن را حقّ خودشان می دانند، برخورد سخت بکند؛ قانون هم باید در این زمینه مجازاتهای سختی را پیش بینی کند. باز همین جا من عرض کنم، در کشورهای غربی علی رغم این همه شعاری که می دهند، هنوز نتوانسته اند این را تأمین کنند. یعنی در داخل خانواده ها، زنانی که از دست شوهرانشان کتک می خورند و دخترانی که از دست پدرانشان صدمه می بینند و مجروح می شوند، فراوانند. آمارهای تکان دهنده و وحشت آوری هم در این زمینه وجود دارد. منتها در آن جا یک چیز دیگر هم هست و آن قتلِ نفس است. راحت خون می ریزند، راحت می کُشند. کُشتن، آن قبحی را که در محیط اسلامی دارد، در آن محیطهایی که از معارف الهی بویی نبرده اند - متأسّفانه - ندارد. کشتن زنان، یکی از بلیّه های بسیار زشت و نفرت انگیزی است که در کشورهای غربی - به ویژه امریکا - رایج است. این کارها خوشبختانه در کشور ما به آن شدّت نیست و جز موارد استثنایی،

دیده نمی شود؛ امّا به هرحال هر گونه ستم و هرگونه تعدّی جسمانی ای نسبت به زن، باید با برخورد بسیار سختی مواجه شود، تا در این زمینه جامعه ی اسلامی ما به آن سطحی که اسلام خواسته است، برسد.⁽¹⁾

2-2-4-1- آزار روحی زنان و فشارهای گوناگون جسمانی

آزار زنان، فشارهای گوناگون جسمانی و آزارهای روحی بر زنان در غرب، آمارهایی که الان دارند می دهند، بمراتب از کشور خود ما و از جا هایی که ما اطلاع داریم، بیش تر است.⁽²⁾

3-2-4-1- تجارت و قاچاق زنان

امروز در دنیا طبق گزارشی که داده شده است - که این گزارش به نظرم گزارش سازمان ملل است؛ گزارش یک مرکز رسمی است - سریع الرّشدترین تجارت های دنیا، تجارت زنان و قاچاق زنان است. بدترین کشورها هم در این زمینه، چند تا کشورند؛ از جمله رژیم صهیونیستی است. زنان و دختران را با عنوان پیدا کردن کار و عنوان ازدواج و این حرف ها، از کشورهای فقیر، از آمریکای لاتین، از برخی کشورهای آسیا، از برخی کشورهای فقیر اروپا جمع می کنند و می برند آن ها را در شرائط بسیار سختی تحویل مراکزی می دهند که انسان از تصوّر آن ها و نام آن ها تنش می لرزد.⁽³⁾

4-2-4-1- ستم، تعرّض و تعدّی نسبت به زنان از ناحیه ی مردان غربی

امروز در دنیا، روی چیزهای خاصی حسّاسیت هست. امّا روی کتک خوردن زن به وسیله ی شوهر، حساسیتی نیست. مردان در اروپا و امریکا - نه همه ی آنان- خیلی راحت زنانشان را کتک می زنند. روی ظلم کردن مرد به زن در خانواده، خیلی حسّاسیتی در دنیا نیست. آمار هایی که ارائه می کنند، نشان دهنده ی این است

که پدران و شوهران در خانواده های امریکایی و اروپایی، خیلی راحت به فرزندان و همسرانشان ظلم می کنند.⁽¹⁾

آمار مال یک هفته قبل است که یک سوم زن های دنیا از دست مردها کتک میخورند! به نظر من اشک انسان در می آید؛ این گریه آور است. و این بیش تر در کشورهای صنعتی است؛ در کشورهای فرنگی است.⁽²⁾

امروز در دنیای غرب و در زیر سایه ی نظام های مادّی آن دیار، با وجود شعار هایی که نسبت به زن می دهند، بیش ترین ظلم را مردان غربی به زنان می کنند؛ پدر به دخترش، برادر به خواهرش، شوهر به زنش. بیش ترین ستم و تعرّض و تعدّی نسبت به زنان و همسران و خواهران و یا حتّی دخترانشان - طبق آمار هایی که در دنیا هست - از سوی مردانی است که در نظام های غربی زندگی می کنند.⁽³⁾

5-2-4-1- تعدّی و تجاوز مردان به عفّت زنان در غرب

شما امروز هم که در دنیا نگاه کنید، می بینید یکی از مشکلات زنان در دنیای غرب، به خصوص در کشور ایالات متّحده ی امریکا، همین است که مردان با تکیه به زورمندی خودشان، به عفّت زن تعدّی و تجاوز می کنند. آمار منتشر شده از سوی مقامات رسمی خود امریکا را من دیدم که یکی مربوط به دادگستری امریکا و یکی هم مربوط به یک مقام دیگری بود. آمارها واقعاً وحشت انگیز است. در هر شش ثانیه، یک تجاوز به عنف در کشور امریکا صورت می گیرد! ببینید چقدر مسأله ی عفّت مهم است و وقتی بی اعتنایی کردند، قضیّه به کجا می رسد. هر شش ثانیه، یک تجاوز به عنف! برخلاف تمایل زن، مردِ زورگو، ظالم، بی بندوبار و بی عفّت بتواند به حریم عفّت زن تعدّی و تجاوز کند.⁽⁴⁾

6-2-4-1- تحقیر شدن زن توسط دیگران

بروید به جوامع امریکایی نگاه کنید! خواهید دید که در آن جا زن تحقیر می شود. زنِ خانواده، از طرف شوهر تحقیر می شود. مادرِ خانواده، از طرف فرزندان تحقیر می شود. حقّ مادری، به این شکلی که در مراکز اسلامی هست، در آن جا معنا ندارد.⁽¹⁾

7-2-4-1- استفاده زنان از جذابیت های جنسی برای پیدا کردن شخصیت در جامعه

در مورد مسئله ی اول، که جایگاه زن در زندگی و در جامعه است - با هر تعبیری که می خواهید مطرح کنید، می شود از آن اسم برد - اشکال اینجاست که یک نامعادله ای را به تدریج به وجود آورده اند؛ یک طرف ذی نفع، یک طرف مورد انتفاع؛ بشریت را اینجوری تقسیم کرده اند. طرفِ ذی نفع مرد است، طرفِ مورد انتفاع عبارت است از زن. این به طور آرام، با تدریج، با شیوه های گوناگون، با تبلیغات مختلف، در طول ده ها سال - که شاید به صد سال، صد و پنجاه سال برسد، که من دقیق نمی توانم بگویم و این مسئله قابل تحقیق است - در جوامع غربی در درجه ی اول، و بعد در جوامع دیگر جا افتاده. شأن اجتماعی زن را اینجوری معرفی کردند، این جوری تعریف کردند: زن به عنوان یک موجودی که مورد انتفاع مرد باید قرار بگیرد. لذا در فرهنگ غربی اگر زن بخواهد در جامعه نمود پیدا کند، شخصیت پیدا کند، حتماً باید از جذّابیت های جنسیِ خودش چیزی را ارائه بدهد. حتّی در مجالس رسمی، نوع پوشش زن باید جوری باشد که برای طرف ذی نفع و منتفع - یعنی طرف مرد - چشم نواز باشد.⁽²⁾

8-2-4-1- ممنوعیت حجاب واحترام نگذاشتنِ کشورهای اروپایی به دموکراسی، آزادی و آراء مردم

آن ها دروغ می گویند و مطلقاً به دمکراسی و آزادی و آراء مردم احترام نمی گذارند؛ نمونه اش ممنوعیّت حجاب در مدارس برخی کشورهای اروپایی

است. اجازه نمی دهند دختر محصّل با روسری به کلاس برود و درس بخواند.⁽¹⁾

3-4-1- نقد عملکرد غرب و تمدّن مادی در قبال زنان

1-3-4-1- منطق بسیار ضعیف غربی

آن هایی که در طول تاریخ - چه در جاهلیّت قدیم و چه در جاهلیّت قرن بیستم - سعی کرده اند که زن را تحقیر و کوچک کنند و او را دلبسته به همین زخارف و زینت های ظاهری معرفی نمایند و پایبند مُد و لباس و آرایش و طلا و زیورآلات کنند و وسیله و دست مایه یی برای خوشگذرانی های زندگی وانمود نمایند و عملاً در این راه قدم بردارند، منطق آن ها منطقی است که مثل برف و یخ، در مقابل گرمای خورشیدِ مقام معنوی فاطمه ی زهرا(علیهاالسّلام) ذوب می شود و از بین می رود.⁽²⁾

2-3-4-1- در مسأله ی زن دیر از خواب بیدار شدند

می دانید که تا دهه های دوم این قرن، هیچ زنی در هیچ جای اروپا، حقّ رأی نداشت. آن جا هایی هم که دمکراسی بود، زن حق صرف کردن مال خودش را نداشت. از دهه ی دوم - یعنی از سال های هزار و نهصد و شانزده یا هیجده به بعد - آرام آرام در کشورهای اروپایی، تصمیم گرفتند که به زن حقّ اعمال نظر و تصرّف در سرمایه ی خود و حقوق اجتماعیِ متساوی با مرد بدهند. بنابراین، اروپا خیلی دیر از خواب بیدار شد و خیلی دیر مسأله را فهمید. مثل این که می خواهد با جنجال های دروغین، از لحاظ زمان جبران این عقب افتادگی را بکند.⁽³⁾

3-3-4-1- افراط و تفریط در زمینه ی شناخت طبیعت زن و چگونگی برخورد با جنس زن

غربی ها در زمینه ی شناخت طبیعت زن و چگونگی برخورد با جنس زن، دچار

افراط و تفریط بوده اند. اساساً نگرش غربی نسبت به زن، یک نگرش مبنی بر عدم برابری و عدم تعادل است. شما به شعار هایی که در غرب داده می شود، نگاه نکنید؛ این شعارها پوچ است و حاکی از واقعیت نیست.⁽¹⁾

4-3-4-1- عدم توانایی شعارها و بافته های ذهنی غربی ها در جلوگیری از ظلم به زن

شعارها و بافته های ذهنی غربی ها در مورد زن، هیچ نتوانسته جلوی ظلمی را که در خانواده و بیرون خانواده در طول تاریخ به زن ها می شده - که هنوز هم می شود – بگیرد.⁽²⁾

5-3-4-1- دادن حق مالکیت به زنان به علّت نیاز به کارگر ارزان و منافع شخصی

بانوان گرامی؛ به خصوص زنان جوان که می خواهند در این زمینه ها فکر بیندیشند، درست توجّه کنند. نکته ی مهم این است که حتّی وقتی در اروپا برای زن حقّ مالکیّت معیّن شد - طبق بررسی موشکافانه ی جامعه شناسان خودِ اروپا - به خاطر این بود که کارخانه ها که تازه بساط فنّاوری مدرن و صنعت در غرب را گسترده بودند، احتیاج به کارگر داشتند؛ امّا کارگر کم بود و احتیاج به کارگرِ زیاد احساس می شد. لذا برای این که زنان را به کارخانجات بکشانند و از نیروی کارشان استفاده کنند - که البته مزد کم تری هم همیشه به زنان می دادند - اعلان شد که زن دارای حقّ مالکیّت است! در اوایل قرن بیستم بود که اروپاییان حقّ مالکیّت را به زن دادند. این، آن نگرش افراطی و غلط و ظالمانه نسبت به زن در غرب و در اروپاست.⁽³⁾

6-3-4-1- فرهنگ برهنگی واختلاط بی قیدوشرط زن ومرد؛ برای فساد انسان ها و خروج انسانیت از دایره ی فضایل انسانی

فرهنگ غرب، فرهنگ برنامه ریزی برای فساد انسان است، فرهنگ دشمنی و

بغض با ارزش ها و درخشندگی ها و فضیلت های انسانی است، فرهنگی است که همچون ابزار در اختیار خداوندان زور و زر و امپراتوران قدرت است. با این فرهنگ، درصددند نسل بنی آدم را از همه ی فضایل انسانی تهی دست کنند و انسان ها را به موجودات فاسد و مطیع و تسلیم و غافل از یاد خدا و معنویّت تبدیل کنند. منافع آن ها، جز از طریق گسترش این فرهنگ تأمین نمی شود. این فرهنگ، برهنگی و اختلاط و امتزاج بی قید و شرط زن و مرد با هم است که یکی از پایه های اصلی فرهنگ غربی می باشد و از روز اوّل، برای فساد انسان ها و خروج انسانیت از دایره ی فضایل انسانی بنیانگذاری شد. آن ها که دلشان برای انسانیت نسوخته است.⁽¹⁾

غرب می خواهد فرهنگ خود را بر همه جا حاکم کند. فرهنگ غرب، برهنگی است. البته به شما عرض کنم که این برهنگی، این فساد و بی بندوباری و این شکل فضاحت آمیزی که بعضی از زنان در بسیاری از کشورهای غربی دارند، بحمدالله در خودِ غرب نیز همه گیر نیست.⁽²⁾

7-3-4-1- نگاه غلط و کج فهمی نسبت به شأن زن در جامعه، برگرفته از پروتکل های اندیشمندان صهیونیست

درباره ی مسئله ی زن در جامعه، اساس مشکل، دو چیز است؛ ... آن دو چیز، یکی عبارت است از نگاه غلط و بد فهمیدن جایگاه زن و شأن زن در جامعه؛ که این نگاه و این بدفهمی از غرب شروع شده و خیلی هم قدیمی و ریشه دار نیست. آن کسانی که مدّعی شدند که در پروتکل های اندیشمندان صهیونیست این مسئله وجود داشته، می شود حدس زد که این، خلاف واقع نیست. یعنی اگر نگاه کنیم، می بینیم این نگاه غلط، این کج فهمی و بدفهمی در زمینه ی شأن زن در جامعه، شاید

در حدود صد سال، صدوپنجاه سال بیش تر در غرب سابقه ندارد و از غرب سرریز شده است به جوامع دیگر، از جمله جوامع اسلامی.⁽¹⁾

8-3-4-1- قرار دادن مفاهیم انسانی تحت الشعاع مسائل سیاسی و اقتصادی و تبلیغاتی

می بینید امروز هم که دنیای تمدّن غرب می خواهد آن عقب افتادگیِ بسیار ملامت انگیز خود در مورد مسأله ی زن را جبران کند، طور دیگری جبران می کند. تصوّر من این است که آن ها جانب مفاهیم انسانی در مورد زن را تحت الشّعاع مسائل تبلیغاتی و سیاسی و اقتصادی قرار می دهند؛ کما این که از اوّل هم در اروپا همین طور بوده است و از همان هنگام که به زنان حقوقی داده شد، غالباً بر همین مبانی غلط استوار بوده است.⁽²⁾

موضوع زن هم دستمایه ای در دست سوداگران همه ی ارزش های انسانی شده است. در دنیا و در رسانه های جمعی عالم، در طول سال های متمادی، کسانی که نه برای زن، نه برای جنس انسان و نه برای کرامت های انسانی، جز در محاسبه ی با پول ارزشی قائل نیستند - که متأسّفانه در تمدّن کنونی مغرب، نقش مهمّی را در همه ی عرصه ها ایفا می کنند - مسأله ی زن را هم برای خودشان در میدان های مختلف به صورت یک سرمایه و یک وسیله ی سوداگری درآوردند؛ روی آن بحث می کنند، فرهنگ سازی می کنند، تبلیغ می کنند و ذهن های مرد و زن همه ی دنیا را در سر دو راهی یک وسوسه و گمراهی بزرگ قرار می دهند.⁽³⁾

9-3-4-1- سوء استفاده از زنان برای پیشبرد مقاصدخود

آن ها [غربی ها] برای این که از زن، آن چنان موجودی به وجود بیاورند که مورد

نظر خودشان است، محتاج این هستند که دایماً مد درست کنند و چشم ها و دل ها و ذهن ها را به همین چیزهای ظاهری و کوته نظرانه مشغول کنند. کسی که به این چیزها مشغول شد، کی به ارزش های واقعی خواهد رسید؟⁽¹⁾

آن هایی که مرزهای دو جنس را بکلّی از بین بردند، آزادی جنسی را در عمل، در زبان، در تبلیغات، حتّی در فلسفه ترویج کردند، باید پاسخ بدهند. نتیجه این شد که با توجّه به خوی تجاوزگری طبیعی و قوّت طبیعی ای که مرد نسبت به زن دارد، زن مظلوم واقع بشود و نسبت به زن حق کشی انجام بگیرد. زن را وسیله ای برای فروش کالاهایشان قرار بدهند؛ مثل یک کالا، مثل یک متاع! شما این مجلّات فرنگی را نگاه کنید؛ برای فروش یک متاع، پیکر لخت یک زن را نشان می دهند! آخر اهانتی از این بالاتر برای یک زن ممکن است؟ آن ها باید جواب بدهند.⁽²⁾

10-3-4-1- وجود یک سیاست و راهبرد برای تثبیت جایگاه غلط و اهانت آمیز برای زن

فرض کنیم اگر در یک جامعه ای مسئله ی آرایش زنان و تبرّج زنان در محیط های عمومی محکوم شود، جنجال بلند خواهد شد. اگر نقطه ی مقابل آن انجام بگیرد - یعنی در یک جامعه ای عریانی زنان مطرح شود - هیچ سر و صدایی در دنیا بلند نمی شود. امّا وقتی پوشش زن، عدم تبرّج زن، آرایش نکردن زن در جامعه مطرح شود، دستگاه های مسلّط تبلیغاتی دنیا سر بلند می کنند، جنجال می کنند؛ این نشان دهنده ی این است که یک فرهنگی، یک سیاستی، یک راهبردی وجود دارد که سال های متمادی است دنبال می شود و پایه اش این است که این جایگاه، این شأن، این موقعیت غلط و اهانت آمیز را برای زن تثبیت کنند؛ و متأسّفانه کردند. لذا شما می بینید در غرب با حجاب تدریجاً به صورت علنی دارد مخالفت می شود.⁽³⁾

11-3-4-1- خیانت غرب به زن از طریق سوق دادن به سمت بی بندوباری و ابتذال

غربی ها درباره ی جنس زن باید پاسخگو باشند؛ چون آن ها به زن خیانت کردند. تمدّن غربی به زن هیچ نداده است. اگر پیشرفت علمی، سیاسی و فکری هم در زنان دیده می شود، مال خود زنهاست. در هر کشوری چنین پیشزفت هایی نصیب زنان شود - که در ایران اسلامی و در کشورهای دیگر هم شده است - مال خود زنهاست. آن چه که غربی ها به آن دامن زدند و تمدّن غربی پایه گذار خشت کج و بنای کجش بود، بی بندوباری و ابتذال زنانه است. زن را به ابتذال کشانده اند و داخل خانواده ی او را هم اصلاح نکرده اند.⁽¹⁾

12-3-4-1- ارائه ی الگوهای منحط به زنان غربی

امروز دستگاه های تبلیغاتی دنیا برای گمراه کردن انسان ها دائم الگو جلوی چشم نسل های بشر در همه ی دنیا می آورند. البته الگوها کم جاذبه و ناموفق است، امّا دست بردار نیستند؛ هنرپیشه می آورند، نویسنده می آورند، آدم های پرهیاهوی خوش ظاهر بدون باطن می آورند، هیکل های پوچ و بی معنا را می آورند و مرتب نمایش می دهند، تا بتوانند به وسیله ی این الگوها، انسان ها را به سمتی حرکت بدهند و به راهی بکشند. آن ها برای این کار، پول ها خرج می کنند و فیلم های هالیوودی و چیز هایی از این دست که می بینید و می شنوید و می دانید، اغلبش جهت دار است.⁽²⁾

13-3-4-1- ظلم و ستم همه جانبه و بی سابقه به زن تحت عنوان «آزادی زن»

ظلمی که در فرهنگ غربی به زن شده است و برداشت غلطی که از زن در آثار فرهنگ و ادبیّات غرب وجود دارد، در تمام دوران تاریخ بی سابقه است. در گذشته هم در همه جا به زن ظلم شده است، امّا این ظلم عمومی و فراگیر و همه جانبه، مخصوص دوران اخیر و ناشی از تمدّن غرب است. زن را به عنوان وسیله ی التذاذ مردان معرفی کردند و اسمش را «آزادی زن» گذاشتند! در حالی که به واقع آزادی

مردان هرزه برای تمتّع از زن و نه آزادی زن بود. نه فقط در عرصه ی کار و فعّالیت صنعتی و امثال آن، بلکه در عرصه ی هنر و ادبیّات هم به زن ظلم کردند. شما امروز، در داستان ها، در رمان ها، در نقاشی ها، در انواع کارهای هنری نگاه کنید، ببینید با چه دیدی به زن نگریسته می شود؟⁽¹⁾

14-3-4-1- تجاوز به حقوق زن و تنزل دادن ارزش او به واسطه ی صهیونیست ها و دستگاه های استعماری

شما ادبیّات کشورهای اروپایی را در قرون هجده و نوزده و نگاهشان به زن را ببینید؛ مطلقاً تفاوت دارد با آن چه که در قرن بیستم و در نوشته ها و ادبیّات قرن بیستم، انسان می بیند نسبت به زن، آن ها پیگیری کرده اند. آن روز نگاهشان، نگاه نجیبانه تر، شرم آلودتر و متناسب تر با طبیعت زن و مرد بود. معلوم می شود این کار سیاسی حالا از طرف صهیونیست ها بوده، از طرف دستگاه های استعمارگر بوده؛ این ها احتیاج به تحقیق و کار دارد. این همین طور به تدریج روزبه روز شدّت پیدا کرده تا به وضعی که امروز ملاحظه می کنید، رسیده. بنابراین دنیای غرب باید پاسخگو باشد؛ چون به زن ضربه زده اند؛ به حقوق زن تجاوز کرده اند؛ ارزش زن را تنزّل داده اند؛ به اسم طرفداری، به او خیانت کرده اند.⁽²⁾

15-3-4-1- احترام به زن در غرب - به معنای تلذّذ از او-، در عین تحقیر، آزار های روحی و فشارهای گوناگون جسمانی

این غربی هایی که می بینید این قدر جنجال می کنند و سر مسأله زن این قدر بازی در می آورند، همین جا گرفتارند. می گویند: ما احترام زن را نگه می داریم. بله، احترام زن را در مجالس رسمی و توی فروشگاه ها و خیابان ها نگه می دارند؛ آن هم به معنای تلذّذ از او، امّا در خانواده هم شوهر با زنش همین طور است؟ چه قدر زن آزاری، چه قدر کتک زدنِ زن ها به دست مردها، چه قدر فاجعه آفرینی در

داخل خانه، قُلدر مآبی و ....⁽¹⁾

16-3-4-1- برافروختن آتش زیاده روی های جنسی بی قانون و بی نظم در جامعه

ما از دنیا طلبکاریم. دنیا که عرض می کنم، یعنی دنیای غرب. ما هستیم که به دنیا خطاب می کنیم و میگوئیم: شما به بشریت عموماً و به زن خصوصاً خیانت کرده اید؛ با کشاندن زن و مرد به وادی ابتلائات جنسی و برافروختن و دامن زدن به آتش زیاده روی های جنسیِ بی قانون و بی نظم در جامعه، با آوردن زن به شکل متبرج به وسط میدان.⁽²⁾

17-3-4-1- ظلم به زن از طریق ترویج آزادی جنسی

الان هم با جدّیت عرض می کنم که در قضیّه ی زن، آن که باید جواب بدهد، آن که گریبانش گیر هست، غرب است، نه اسلام، نه جمهوری اسلامی. آن هایی که مرزهای دو جنس را بکلّی از بین بردند، آزادی جنسی را در عمل، در زبان، در تبلیغات، حتّی در فلسفه ترویج کردند، باید پاسخ بدهند. نتیجه این شد که با توجّه به خوی تجاوزگری طبیعی و قوّت طبیعی ای که مرد نسبت به زن دارد، زن مظلوم واقع بشود و نسبت به زن حق کشی انجام بگیرد.⁽³⁾

18-3-4-1- ابتلاء به همجنس گرایی به سبب نگاه ابزاری به زن و ادبیّات پرده درانه در مسائل جنسی

الان مسأله ی همجنس گرایی در دنیای غرب یکی از ابتلائات است. البته به رو نمی آورند؛ امّا حقیقت قضیّه این است که امروز برای اندیشمندان و آن ها یکی از دردهای بزرگ و غیرقابل علاج شده است؛ چاره ای هم ندارند. آنطور حرکت کردن، آنطور ادبیاتِ پرده درانه و عریان در زمینه ی مسائل جنسی و ارتباط زن

و مرد را به میان آوردن، آنطور جنس زن را - یعنی همان بخش زیبا و لطیف و مستور و در پرده ی وجود بشر را - برای شغل، برای تبلیغات، برای کار، به میدان کشاندن؛ از لبخند او، از زیبائی های او، از جسم او، از چهره ی او برای ترویج فلان جنس بی ارزش و پست، برای به دست آوردن پول استفاده کردن، این چیزها را هم دنبال خودش دارد؛ طبیعی است. این کارها را دنیای غرب کرده، این کارها را سیاست های غربی کرده اند؛ مربوط به ادیان هم نیست، مربوط به مسیحیت و یهودیت هم نیست؛ مربوط به سیاست های جدیدی است که از حدود صد و پنجاه سال پیش - حالا دقیق نمی توانم عرض کنم - در دنیا رایج شده.⁽¹⁾

19-3-4-1- اجباری کردن بی حجابی در جهت پرده دری و بی احترامی به زن

این هوچیگری های آن ها در مورد زن است؛ آن وقت راجع به زن بحث می کنند: شما حجاب را اجباری کردید. خود آن ها بی حجابی را اجباری می کنند، دختر دانشجو را به دانشگاه راه نمی دهند، به خاطر این که روسری دارد، آن وقت به ما می گویند چرا شما حجاب را اجباری کردید! این در جهت کرامت زن است، آن در جهت پرده دری و بی احترامی به زن است. و از این قبیل مواردی هست که این ها هوچیگری های غرب است.⁽²⁾

20-3-4-1- دعوت زنان به آرایش به اسم آزادی، برای آزادی مرد است نه زن

تربیت غلط غربی موجب شد که در دوران حکومت طاغوت در این کشور، زنان به آرایش، تجمّلات، زینت های بی خودی، تبرّج و خودنمایی تمایل پیدا کنند، که این هم از نشانه های مردسالاری است. یکی از نشانه های مردسالاریِ غربی ها همین است که زن را برای مرد می خواهند؛ لذا می گویند زن آرایش کند، تا مرد التذاذ ببرد! این مردسالاری است، این آزادی زن نیست؛ این در حقیقت آزادی مرد است. حتّی برای التذاذ بصری؛ لذا زن را به کشف حجاب و آرایش و تبرّج در

مقابل مرد تشویق می کنند!⁽¹⁾

بساط آن چیزی که امروز به عنوان «آزادی زن» در دنیا و از سوی فرهنگ منحط غربی پهن شده است، بر پایه ی این است که زن را در معرض دید مرد قرار دهند تا از او تمتّعات جنسی ببرند. مردان از آن ها لذت ببرند و زن ها وسیله ی التذاذ مردان شوند. این، آزادی زن است؟ کسانی که در دنیای جاهل و غافل و گمراه تمدّن غربی ادعا می کنند طرفدار حقوق بشرند، در حقیقت ستمگران به زن هستند... ظلمی که در فرهنگ غربی به زن شده است و برداشت غلطی که از زن در آثار فرهنگ و ادبیّات غرب وجود دارد، در تمام دوران تاریخ بی سابقه است. در گذشته هم در همه جا به زن ظلم شده است، امّا این ظلم عمومی و فراگیر و همه جانبه، مخصوص دوران اخیر و ناشی از تمدّن غرب است. زن را به عنوان وسیله ی التذاذ مردان معرفی کردند و اسمش را «آزادی زن» گذاشتند! در حالی که به واقع آزادی مردان هرزه برای تمتّع از زن و نه آزادی زن بود. نه فقط در عرصه ی کار و فعّالیت صنعتی و امثال آن، بلکه در عرصه ی هنر و ادبیّات هم به زن ظلم کردند. شما امروز، در داستان ها، در رمان ها، در نقاشی ها، در انواع کارهای هنری نگاه کنید، ببینید با چه دیدی به زن نگریسته می شود؟⁽²⁾

21-3-4-1- ناتوانی در جداسازیِ لذّات و شهوات از شخصیت زن

اسلام، آن علوّ رتبه را جایگاه حتمی زن دانسته و سلوک به سوی آن را لازم شمرده و راه آن را با ارزشگذاری ها و مقرّرات و احکامی هموار ساخته است. فرهنگ غرب و بینشی که پایه ی آن است، اگر آن منزلت را نیز ارزانی زن کند - که البته دیدگاه مادّی فاقد آن گستره ی چشم اندازهای معنوی است - یارای آن ندارد که وارستگی از لذات و شهوات و سرگرمی های حقیر را از شخصیت زن جدا سازد؛ بلکه این را اصل شمرده، پایه ی قضاوت خود درباره ی جوامع و عقاید قرار می دهد.⁽³⁾

22-3-4-1- تحقیر زن به واسطه ی جلوه گری

دنیای فاسد غرب خواستند به زور زن را، شخصیت زن را در روش های غلط و انحرافی که همراه با تحقیر جنس زن است، به زور به ذهن دنیا فرو کنند: زن برای این که شخصیت خودش را نشان بدهد، بایستی برای مردان چشم نواز باشد. این شد شخصیت برای یک زن؟! بایستی حجاب و عفاف را کنار بگذارد، جلوه گری کند تا مردها خوششان بیاید. این تعظیم زن است یا تحقیر زن؟ این غربِ مستِ دیوانه ی از همه جا بی خبر، تحت تأثیر دست های صهیونیستی، این را به عنوان تجلیل از زن علم کرد؛ یک عده هم باور کردند.⁽¹⁾

23-3-4-1- جبران نشدن تحقیر زن با وجود حضور در عرصه ی دیپلماسی

زن در فرهنگ و دنیای غربی به ابتذال کشانده شده، تحقیر شده و به او اهانت شده است. این که زن و مرد در پشت میز دیپلماسی و کنار همدیگر، شانه به شانه، بنشینند، جبران آن لطمه یی را که غربی ها به زن وارد کرده اند، نمی کند. از زن به عنوان یک وسیله ی التذاذ و شهوت رانی استفاده کرده اند.⁽²⁾

24-3-4-1- نهضت دفاع از زنان، حرکتی بی منطق، مبتنی بر جهالت و بدون تکیه برسنّت های الهی و فطرت زن

در حقیقت، نهضت دفاع از زنان در غرب، یک حرکت دستپاچه، یک حرکت بی منطق، یک حرکت مبتنی بر جهالت، بدون تکیه به سنّت های الهی و بدون تکیه به فطرت و طینت زن و مرد بود که در نهایت به ضرر همه تمام شد؛ هم به ضرر زنان، هم به ضرر مردان، و بیش تر به ضرر زنان. این قابل تقلید نیست. این فرهنگی نیست که در کشور اسلامی کسی به آن نگاه کند و بخواهد از آن چیزی یاد بگیرد؛ این را باید طرد کرد.⁽³⁾

25-3-4-1- وجود خشونت و مطالبات خشن جنسی مرد نسبت به زن

آمار مال یک هفته قبل است - که یک سوم زن های دنیا از دست مردها کتک می خورند! به نظر من اشک انسان در می آید؛ این گریه آور است. و این بیش تر در کشورهای صنعتی است؛ در کشورهای فرنگی است و ناشی از همان خشونت های جنسی و مطالبات خشن جنسی است که مرد از زن دارد. این هوچیگری های آن ها در مورد زن است؛ آن وقت راجع به زن بحث می کنند: شما حجاب را اجباری کردید. خود آن ها بی حجابی را اجباری می کنند، دختر دانشجو را به دانشگاه راه نمی دهند، به خاطر این که روسری دارد، آن وقت به ما می گویند چرا شما حجاب را اجباری کردید! این در جهت کرامت زن است، آن در جهت پرده دری و بی احترامی به زن است. و از این قبیل مواردی هست که این ها هوچیگری های غرب است.⁽¹⁾

4-4-1- موضع جمهوری اسلامی در برابر غرب و تمدّن مادّی

1-4-4-1- غرب باید به لحاظ نظری و عملی، در مقابل افکار عمومی جهان به چالش کشیده شود

امروز جهان غرب است که باید به لحاظ نظری و عملی در این موضوعات به چالش کشیده شود و در برابر افکار عمومی جهان پاسخگو باشد. جهان غرب باید درباره ی کشتار کودکان خردسال در فلسطین، درباره ی حقوق زن و حفظ کرامت او، درباره ی حق ملت ها در تعیین سرنوشت خود، درباره حق ملت ها در بهره گیری از ثروت های خود و حتّی درباره ی آزادی شهروندان خود پاسخگو باشد.⁽²⁾

2-4-4-1- اعتراض صریح و بدون هیچ مجامله به نگاه غربی و نامعادله ی ظالمانه ی غربی

باید جایگاه زن را تعریف کرد و در مقابل منطق هوچیگرانه ی غربی به جِد ایستاد... آن ها هستند که دارند به زن ظلم می کنند، زن را تحقیر می کنند، جایگاه زن

را پائین می آورند؛ به اسم آزادی، به اسم اشتغال، به اسم مسئولیت دادن، آن ها را مورد فشارهای روحی، روانی، عاطفی و اهانت شخصیتی و شأنی قرار می دهند؛ آن ها باید جواب بدهند. جمهوری اسلامی در این زمینه یک مسئولیتی دارد. جمهوری اسلامی در مسئله ی زن باید به طور صریح و بدون هیچ مجامله، حرف خودش را - که عمدتاً اعتراض به نگاه غربی و این نامعادله ی ظالمانه ی غربی است - بگوید. با این نگاه، آن وقت مسئله ی حجاب، مسئله ی نوع ارتباط زن و مرد، همه معنا پیدا می کند.⁽¹⁾

3-4-4-1- روحیّه و موضع تهاجمی در مقابله با زورگویان بین المللی

روحیّه ی تهاجم در مقابله ی با زورگویان بین المللی. یک وقت هست که زورگویان بین المللی می آیند و می گویند که آقا شما فلان کار را کرده اید و ما رفع و رجوع می کنیم و نه والله، نه بالله...؛ ولی یک وقت هست که تهاجمش، تهاجم زورگویانه است؛ بهترین دفاع در چنین مواقعی هجوم است. زورگویان بین المللی، نقاط ضعف زیادی دارند: ... خب، نقاط ضعفشان، با حالت تهاجمی و با حالت طلبکاری، گفته و بیان بشود... در قضیّه ی زن مدّعی هستیم؛ در قضیّه ی حقوق بشر مدّعی هستیم؛ در قضایای حقوق اساسی انسان ها مدّعی هستیم. ما مدّعی این ها هستیم؛ ما در مقام پاسخگویی نیستیم. چرا باید سؤال بکنند تا کسی مجبور باشد پاسخ بدهد؟ آن ها بی جا می کنند سؤال و ادعا می کنند. این روحیّه، روحیّه ی خوبی است؛ روحیّه ی انقلاب این است؛ این است که حقیقت را روشن و درخشان می کند.⁽²⁾

اگر قرار باشد که نگاه کنیم، ببینیم بیگانگان ما را بر چی ملامت می کنند - اگر این را بخواهیم رعایت بکنیم - خیلی کارها انجام نخواهد شد. ریشی هم که شما می گذارید، دنیا قبول ندارد. کراواتی هم که شما نمی بندید، دنیا قبول ندارد. خیلی از اطعمه و اشربه ای هم که شما حاضر نیستید استفاده کنید، دنیا این ها را

قبول ندارد. حجابی که خانم هایتان دارند، دنیا قبول ندارد. این حرف ها یعنی چه؟ یک وقتی یک کسی سر قضیّه ای در این دیدارهای دانشجویی - حدود بیست و هفت هشت سال قبل - تو همین دانشگاه، از من پرسید: آقا ! شما درباره ی فلان قضیّه چه دفاعی دارید؟ من گفتم: ما هیچ دفاعی نداریم، ما در این قضیّه حمله داریم. چه دفاعی؟ ما موضعمان، موضع دفاع نیست. در قضیّه ی زن، در قضایای گوناگون دیگر، موضع ما، موضع تهاجم است؛ ما از دنیا طلبکاریم. دنیای مادی است که دارد در این زمینه راه خطا می رود. حالا خودهاشان هم - عقلاشان - دارند می فهمند؛ دارند تصدیق می کنند؛ تأیید می کنند آثار و تبعات زشتی که بر کارهایشان مترتب شده. دارند دانه دانه خودشان می فهمند، یواش یواش می گویند، عده ای هم زیرسبیلی رد می کنند. ما حالا تازه بیاییم از آن ها خجالت بکشیم که آن ها این جوری می گویند.⁽¹⁾

4-4-4-1- از غرب در مسأله ی ظلم و تحقیر زن طلبکاریم

ما از دنیای غرب که آمدند زن بشری را در طول دوره های گذشته تا امروز این قدر مورد تحقیر قرار دادند، طلبکاریم. شما ببینید در اروپا و در کشورهای غربی، تا اندکی پیش زنان حقوق مالی مستقلی نداشتند. من یک وقت بدقت آمارش را استخراج کردم و در صحبتی - ظاهرا در نماز جمعه ی چهار، پنج سال پیش از این بود- آن را مطرح کردم.⁽²⁾

مسئله ی زن. من بارها گفتم به شما خواهران عزیز، فرزندان خودم، دختران خودم، شما جوان های دانشجو، دخترهای دانشجو؛ الان هم با جدیت عرض می کنم که در قضیّه ی زن، آنی که باید جواب بدهد، آنی که گریبانش گیر هست، غرب است، نه اسلام، نه جمهوری اسلامی.⁽³⁾

5-4-4-1- خیانت غرب به بشریت عموماً و زن خصوصاً

ما از دنیا طلبکاریم. دنیا که عرض می کنم، یعنی دنیای غرب. ما هستیم که به دنیا خطاب می کنیم و میگوئیم: شما به بشریت عموماً و به زن خصوصاً خیانت کرده اید؛ با کشاندن زن و مرد به وادی ابتلائات جنسی و برافروختن و دامن زدن به آتش زیاده روی های جنسیِ بی قانون و بی نظم در جامعه، با آوردن زن به شکل متبرج به وسط میدان.⁽¹⁾

5-4-1- راهکار مرتبط با جوامع غربی

1-5-4-1- تصحیح نقطه نظرهای غلط و باطل غرب در مسأله ی زن و مواجه کردن آن با نظرات اسلامی

چرا باید کسانی در زمینه ی زن، یا در زمینه ی حقوق بشر، طوری حرف بزنند که گویی ما باید بکوشیم خودمان را با نقطه نظرهای غربی ها نزدیک و آشنا کنیم؟ آن ها اشتباه می کنند. آن ها باید نقطه نظرهای خود را به ما نزدیک کنند. آن ها باید نسبت به مسأله ی زن و حقوق بشر و آزادی و دمکراسی، نقطه نظرهای غلط و باطل خودشان را تصحیح کنند و با نظرات اسلامی مواجه نمایند؛ نه این که عدّه ای از این طرف دچار انفعال شوند.⁽²⁾

2-5-4-1- درک و ارائه ی دیدگاه های اسلام بدون افراط و تفریط

وقتی که به صحنه ی تفکّرات عالم نگاه می کنم و بینش اسلام را مشاهده می نمایم، بروشنی درمی یابم که جامعه ی بشری هنگامی خواهد توانست نسبت به مسأله ی زن و رابطه ی زن و مرد، سلامت و کمال مطلوب خود را پیدا بکند که دیدگاه های اسلام را بدون کم و زیاد و بدون افراط و تفریط درک کند و کوشش نماید آن ها را ارایه کند. این، ادعای ما نسبت به مسأله ی زن در عالم است. ما آن چیزی را که در تمدّن های مادّیِ امروز نسبت به زن عمل می شود و وجود دارد،

به هیچ وجه قبول نداریم و آن را به صرفه و صلاح زن و کل جامعه نمی شماریم.⁽¹⁾

3-5-4-1- تغییر نگاه نسبت به زن و او را انسانی والا و متکامل دیدن

زن را به چشم یک انسان والا نگاه کنید، تا معلوم شود که تکامل و حقّ او و آزادی او چیست. زن را به عنوان موجودی که می تواند مایه ای برای صلاح جامعه با پرورش انسان های والا شود نگاه کنید، تا معلوم شود که حقّ زن چیست و آزادی او چگونه است. زن را به چشم آن عنصر اصلی تشکیل خانواده در نظر بگیرید؛ که خانواده اگرچه از مرد و زن تشکیل می شود و هر دو در تشکیل خانواده و موجودیت آن مؤثرند، امّا آسایش فضای خانواده، آرامش و سکونتی که در فضای خانه است، به برکت زن و طبیعت زنانه است. با این چشم به زن نگاه کنند تا معلوم شود که او چگونه کمال پیدا می کند و حقوقش در چیست.⁽²⁾

4-5-4-1- جلوگیری از مظلومیت زنان در سایه ی اخلاق و قانون و تهذیب مردان

شعارها و بافته های ذهنی غربی ها در مورد زن، هیچ نتوانسته جلوی ظلمی را که در خانواده و بیرون خانواده در طول تاریخ به زن ها می شده - که هنوز هم می شود - بگیرد. اگر فرض کنیم بشود در جامعه ای از مظلومیت زنان - که این مظلومیّت هم یک علل طبیعی و قهری دارد - جلوگیری کرد، فقط در سایه ی اخلاق و قانون و تهذیب و تهذّب مردان است.⁽³⁾