مشخصات کتاب

سرشناسه : عابدی، محمد، ۱۳۵۲ -

عنوان و نام پدیدآور : چهل حدیث پیشگیری از جرم و گناه/ محمد عابدی میانجی؛ به سفارش ستاد مردمی پیشگیری و حفاظت اجتماعی.

مشخصات نشر : قم: سازمان تبلیغات اسلامی،پژوهشکده باقرالعلوم (ع)،انتشارات نورالسجاد، ۱۳۸۹.

مشخصات ظاهری : ۶۴ ص.؛ ۱۱ × ۱۷س م.

شابک : ۵۰۰۰ ریال: 978-600-5220-34-6

وضعیت فهرست نویسی : فاپا

یادداشت : کتابنامه:ص. ۶۲ - ۶۴؛ همچنین به صورت زیرنویس.

موضوع : تقوا -- احادیث

موضوع : اربعینات -- قرن ۱۴

شناسه افزوده : ایران. قوه قضائیه. ستاد مردمی پیشگیری و حفاظت اجتماعی

شناسه افزوده : سازمان تبلیغات اسلامی. پژوهشکده باقرالعلوم (ع). انتشارات نورالسجاد

رده بندی کنگره : BP۱۴۱/۵ /ت۷ ع۲ ۱۳۸۹

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۲۱۴

شماره کتابشناسی ملی : ۱۹۵۹۰۶۶

به سفارش: ستاد احیای امر به معروف و نهی از منکر و پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر

اشاره

فهرست مطالب

مقدمه 7

بخش اوّل: بایسته های اعتقادی

یاد خدا 14

خدا محوری 15

توجه به فراگیری سلطه خدا 16

ترس از خدا 18

پیمان با خدا 19

محبت بر مدار الهی 20

یاد مرگ 21

قیامت باوری 22

شوق بهشت 24

بخش دوم: بایسته های معرفتی

تکامل عقل 26

تقدم اندیشه بر عمل 27

بیداری وجدان 28

احساس شخصیت 29

ناپایداری دنیا 30

پیامد گناه 31

بخش سوم: بایسته های رفتاری

جایگزینی حلال باحرام 33

­عمل به دستورات دینی 35

ازدواج در نوجوانی 37

تداوم عمل صالح 38

پیشگیری در خانواده 39

عبادت 40

صله رحم 41

نماز 42

روزه داری 43

حضور عالمان دین 44

نقش مسجد 46

بخش چهارم: تغییر و نظارت بر رفتارها

انتخاب صحیح 48

گزینش دوستان 49

خود ارزیابی 50

خود نظارتی 51

تحمل پذیری 52

آموزش هدف دار 53

دوری از محیط گناه 54

پرهیز از غذای حرام 55

دوری از تمایلات 56

کنترل چشم 57

ترک گناه کوچک ، مقدمه ترک گناه بزرگ 58

مشورت نکردن با حریص 59

پرهیز از آرزوی دراز 60

دروغ نگفتن 61

فهرست منابع 62

مقدمه

1. احساس نیاز، عامل پویایی و حرکت

ما نیازمند و فقیر آفریده شده ایم «ای مردم! شما نیازمند خدا هستید و او بی نیاز و ستوده است».⁽¹⁾احساس نیاز ما را به تلاش برای رفع آن وا می دارد و ماناخواسته می کوشیم خود را به سوی خدای بی نیاز بکشانیم. به همین دلیل رسول اکرم(صلّی الله علیه و آله )فرمود: «الفقرفخری»؛⁽²⁾«نیازمندی مایه افتخار من است».

2. دوراهی رفع نیاز؛ برای امتحان بشر

ما برای رفع نیاز با دو راهی«حلال و حرام» رو به روییم و باید با گزینش مسیرمجاز⁽¹⁾، از تردد در مسیرهای ممنوع پرهیز کنیم وگرنه مجبور به توقف و گرفتن برگه اخطار و جریمه خواهیم شد.

3. عقل؛ ابزار تشخیص مسیر حرکت

با«عقل» تشخیص می دهیم که کدام مسیرما را به تامین واقعی نیاز می رساند (حلال ها) و کدام مسیر به کج راهه می کشاند(حرام ها) از این رو رسول خدا(صلّی الله علیه و آله )فرمود:

«العَقلُ ما اکتُسِبَت بِهِ الجَنَّةُ وَ طُلِبَ بِهِ رِضا الرَّحمانِ»؛⁽²⁾

«عقل چیزی است که با آن بهشت به دست می آید و رضایت رحمان(خدا) خواسته می شود.

4. عقل و دست انداز گناه

عقل می تواند اسیر رفتار ما شود و توان ادراکی و پیشگیری اش کاهش یابد. مهم ترین آسیب های عقل «دنیا دوستی» است. امام علی(علیه السّلام) فرمود: «دوست داشتن دنیا عقل را فاسد می کند». این علاقه به خاطر حسّ برتری طلبی است که موجب می شود نشانی غلط بگیریم و مسیر اشتباه را برویم و به عشق کمال،گرفتار علاقه و دل بستگی به امور نامشروع شویم.

5. دین؛ کامل کننده و ترمیم کننده عقل در مسیر پیشگیری

خداوند برای پیشگیری از انحراف عقل ما و آلوده شدن آن به جرم و عصیان، دین (روش و برنامه زندگی سالم) را در اختیار ما قرار داد. یکی از اصلی ترین کارکردهای دین، نگاه داشتن ما در«صراط مستقیم» و پیشگیری از«انحراف» ماست. دین این کار را با یاری

رساندن به عقل و نمایاندن مواضع خطای آن و نشان دادن «راه راست و مستحکم» (صراط مستقیم) انجام می دهد و موجب می شود «آدرس های غلط» ناشی از «عقل آلوده به گناه» ما را به کج راهه نبرد.جمله «اهدنا الصراط المستقیم»؛ «ما را به راه راست هدایت بفرما»به ما می آموزد که بشر باید جاده مجاز را چشم انداز خود قرار دهد و آن را از خدا بخواهد و این با فرستادن دین از سوی خدا محقق می شود، لذا این آیه از اولین سوره قرآن کریم، گام اوّل پیشگیری از مغضوب(موردخشم) وضّال(گمراه)شدن را «لزوم وجود هدایت از سوی خدا» می داند⁽¹⁾و البته گام دوم «عمل» به آن است.

6. کتاب های آسمانی؛ حامل قوانین دین خدا

نقش پیشگیرانه دین در قالب کتاب های آسمانی ارائه می شود و قرآن کریم آخرین آن ها است. عناوینی چون «هدی للمتقین، شفاء الناس، ذکر، نور، امام و ...» برای

قرآن، به دلیل چنین کارکردی است. نکته مهم این است که این کتاب عظیم را باید انسان های کامل (عقل آن ها غباری نگرفته باشد) دریافت کنند و به گونه ای صحیح به ما منتقل کنند. برای همین خداوند پیامبران را برای ما فرستاد. به این سخن امام علی(علیه السّلام) توجه کنید:

«خدا پیامبران خود را برانگیخت و رسولان خود را پی درپی اعزام کرد تا وفاداری به پیمان فطرت را از آنان باز جویند و نعمت های فراموش شده را به یادشان آورند و با

رساندن احکام الهی، حجت

را بر آن ها تمام کنند و توانمندی های پنهان شده عقل ها را آشکار سازند».⁽¹⁾

7. بهترین پناهگاه

بهترین و سالم ترین راه پیشگیری از پیچیدن به جاده ممنوعه، پناه بردن به قرآن کریم و توضیحات مفسران معصوم آن است. آری! پیام ها و توصیه های پیشگیرانه دین را به روشنی می توانیم از آنان بگیریم و عمل کنیم. در

کتاب حاضر با این دیدگاه به «گلستان دین» رفته و به خوشه چینی از «بوستان طهارت» توفیق یافته ایم.

قم. محمّد عابدی نیمه شعبان 1430 ق - خرداد 1388 ه-.ش

1.بایسته های اعتقادی

اشاره

1-یادخدا

2-خدامحوری

3-توجه به سلطه فراگیرخدا

4-ترس ازخدا

5-پیمان باخدا

6-محبت برمدارالهی

7-یادمرگ

8-قیامت باوری

9-شوق بهشت

1-یادخدا

قال الصادق(علیه السّلام):

العَبْدُ یَهُمُّ بِالذَّنبِ، ثُمَّ یَتَذَکَّرُ فَیُمْسِکُ فَذلِکَ قَولُهُ تَذَکَّروا فَاِذاً هُم مُبصِرُون.⁽¹⁾

«بنده آهنگ گناه می کند، آن گاه [خدا را] به یاد می آورد، پس دست [از گناه] برمی دارد و این است سخن خدا

«خدا را به یاد می آورند، پس در این هنگام آن ها بینا می شوند».

2-خدامحوری

قال علی(علیه السّلام):

بِالتَّقوی قَرنَت الِعصمَةُ.⁽¹⁾

«به وسیلة تقوا (خدا محوری)، عصمت (محافظت در برابر گناه) نزدیک تر می شود».

3-توجه به سلطه فراگیرخدا

قال الحسین(علیه السّلام):

اِفْعَلْ خَمْسَةَ أَشْیَاءَ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ فَأَوَّلُ ذَلِکَ لَا تَأْکُلْ رِزْقَ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ وَ الثَّانِی اخْرُجْ مِنْ وَلَایَةِ اللَّهِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ وَ الثَّالِثُ اُطْلُبْ مَوْضعاً لَا یَرَاکَ اللَّهُ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ وَ الرَّابِعُ إِذَا جَاءَ مَلَکُ الْمَوْتِ لِیَقْبِضَ رُوحَکَ فَادْفَعْهُ عَنْ نَفْسِکَ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ وَ الْخَامِسُ إِذَا أَدْخَلَکَ مَالِکُ فِی النَّارِ فَلَا تَدْخُلْ فِی النَّارِ وَ أَذْنِبْ مَا شِئْتَ

«پنج کار انجام بده و هرچه خواستی گناه کن:

اول: روزی خدا را نخور و هرچه خواستی گناه کن.

دوم: از ولایت خدا خارج شو و هرچه خواستی گناه کن.

سوم: جایی برو که خدا تو را نبیند و هر چه خواستی گناه کن.

چهارم: وقتی فرشته مرگ آمد تا روح تو را بگیرد، او را از خود دور کن و هرچه خواستی گناه کن.

پنجم: وقتی فرشته دوزخ تو را به جهنم وارد کرد، داخل

«پنج کار انجام بده و هرچه خواستی گناه کن:

اول: روزی خدا را نخور و هرچه خواستی گناه کن.

دوم: از ولایت خدا خارج شو و هرچه خواستی گناه کن.

سوم: جایی برو که خدا تو را نبیند و هر چه خواستی گناه کن.

چهارم: وقتی فرشته مرگ آمد تا روح تو را بگیرد، او را از خود دور کن و هرچه خواستی گناه کن.

پنجم: وقتی فرشته دوزخ تو را به جهنم وارد کرد، داخل

نشو و هرچه خواستی گناه کن».⁽¹⁾

4-ترس ازخدا

قال علی(علیه السّلام):

الخَوفُ سِجْنُ النَّفْسِ عَنِ الذُّنُوبِ وَ رَادِعُها عَنِ المَعاصِی.⁽¹⁾

«ترس [از خدا] زندان نفس از گناهان است و بازدارنده او از نافرمانی ها می باشد».

5-پیمان باخدا

قال زین العابدین(علیه السّلام):

وَ لَکَ یا رَبّ شَرطی اَلاّ اَعُودَ فی مَکرُوهِکَ وَ ضَمانی اَن لا اَرجِعَ فی مَذُمومِکَ وَ عَهدی اَن اَهجُرَ جَمیَع مَعاصیکَ.⁽¹⁾

«پروردگار من! پایبند به شرط خود هستم؛ این که به آن چه دوست نداری بازنگردم و تضمین می کنم به سراغ آنچه

مذمت کرده ای، نروم و عهد می کنم همه نافرمانی های تو را واگذارم».

6-محبت برمدارالهی

قال علی(علیه السّلام):

اِیّاکَ اَن تُحِبَّ اَعداءَ اللهِ اَوتَصفی وُدَّکَ لِغَیرِ اَولیاءِ اللهِ؛ فَاِنَّ مَن اَحَبَّ قَومَاً حُشِرَمَعَهُم.(⁽¹⁾)

«بپرهیز از این که دشمنان خدا را دوست داشته باشی یا دوستی خود را برای غیر دوستان خدا خالص کنی، زیرا هر کسی گروهی را دوست بدارد، با همان ها محشور می شود».

7-یادمرگ

قال الصادق(علیه السّلام):

ذِکرُ المَوتِ یُمیتُ الشّهواتِ فی النَّفس و یَقلَعُ مَنابِتَ الغَفلهِ و یُقّوِی القلبَ بمواعِدِ الله و یُرِقُّ الطّبَعَ و یَکسِرُ اعلامَ الهَوی و یُطفِیُ نَارَ الحِرصِ و یُحَقّرُ الدّنیا.(⁽¹⁾)

«یاد مرگ خواسته ها و کشش ها را در نفس می میراند و محل رویش غفلت ها را قطع می کند و قلب را با وعده های خدا تقویت می کند و طبع را رقیق می سازد و پرچم هوی پرستی را می شکند و آتش حرص را خاموش می سازد و دنیا را کوچک می نماید».

8-قیامت باوری

قال رسول الله(صلّی الله علیه و آله ):

إِیَّاکَ أَنْ تَدَعَ طَاعَةً وَ تَقْصِدَ مَعْصِیَةً شَفَقَةً عَلَی أَهْلِکَ لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَقُولُ یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ وَ اخْشَوْا یَوْماً لا یَجْزِی والِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَ لامَوْلُودٌ هُوَ جازٍ عَنْ والِدِهِ شَیْئا.(⁽¹⁾)