مشخصات کتاب

سرشناسه : خاکبازان، سمانه، ۱۳۶۱ -

عنوان و نام پدیدآور : صف فولادی: شهدای بسیجی ورزشکار شهید حسین شکوری [کتاب]/ نویسنده سمانه خاکبازان.

مشخصات نشر : تهران: فاتحان، ۱۳۹۴.

مشخصات ظاهری : ۱۷۲ ص.

شابک : 978-600-7496-73-2

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : داستان های فارسی -- قرن ۱۴

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- شهیدان -- داستان

موضوع : شکوری، حسین، ۱۳۴۲ - ۱۳۶۳ .

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- شهیدان

رده بندی کنگره : PIR۸۳۴۲ /الف۶۴ ص۷ ۱۳۹۴

رده بندی دیویی : ۸فا۳/۶۲

شماره کتابشناسی ملی : ۴۱۳۳۹۷۸

اشاره

شابک : ۹۷۸-۶۰۰-۷۴۹۶-۷۳-۲

شماره کتابشناسی ملی : ۴۱۳۳۹۷۸

عنوان و نام پدیدآور : صف فولادی: شهدای بسیجی ورزشکار شهید حسین شکوری/ نویسنده سمانه خاکبازان.

مشخصات نشر : تهران: فاتحان، ۱۳۹۴.

مشخصات ظاهری : ۱۷۲ ص.

موضوع : داستان های فارسی -- قرن ۱۴

موضوع : شکوری، حسین، ۱۳۴۲ - ۱۳۶۳ .

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- شهیدان -- داستان

موضوع : جنگ ایران و عراق، ۱۳۵۹-۱۳۶۷ -- شهیدان

رده بندی دیویی : ۸فا۳/۶۲

رده بندی کنگره : PIR۸۳۴۲ /الف۶۴ص۷ ۱۳۹۴

سرشناسه : خاکبازان، سمانه، ۱۳۶۱ -

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

عنوان: صفِ فولادی (شهید حسین شکوری)

نویسنده: سمانه خاکبازان

ویراستار: مهدی زمانی

طراح جلد: مرتضی یزدانی

صفحه آرا: ساعده بحرکاظمی

چاپ اول: ۱۳۹۶

قیمت: ۱۲.۰۰۰ تومان

تیراژ: ۲.۰۰۰ نسخه

شابک: ۹۷۸-۶۰۰-۷۴۹۶-۷۳-۲

فصل اول: کاباره ی خوانسالار

صدای مهیب انفجار شیشه های دور و بر کافه را ترکاند. تکه های شیشه، تیرهایی بودند که در آسمان پرواز میکردند و هر کدام میتوانستند یک گلوله باشند. در و دیوار، ماشین و آدم هم برایشان فرقی نمیکرد. فضا را غبار پوشاند و صدای فریاد و بوق و آژیر صداهایی بودند که انگار تمامی ندارد.

حیرت و تعجب وجه مشترک آدمها بود و بیش از همه حسین حیرتزده بود. او منتظر شنیدن صدای انفجار بود، اما انگار بیش از هر کسی غافلگیر شده بود. مصطفی و محمد هم حال و روز بهتری نداشتند. آنها کور سوی امیدی داشتند که وقتی غبار فرو مینشیند، عباس را مقابلشان ببینند.

خیابان را از بالا تا پایین از نظر گذراند. هیچ خبری نیود. پرنده پر

نمیزد، اما دلش شور میزد. از آن دلشوره هایی که امان آدم را میبرد و آرام و قرار را میگیرد. فکری مثل خوره توی سرش پیچ میخورد و ولکن نبود. کاش خودم رفته بودم، چرا گذاشتم برود.

دلواپسی اش را به محمد هم گفت: «پس چرا نیومدن؟»

محمد پشت فرمان نشسته بود و نگاهش را از آینهی بغل برنمیداشت. او هم منتظر بود بیایند و امیدوار بود توی آینه ببیندشان. حسین درِ سمت شاگرد را باز کرد و نشست. به ساعتش نگاه کرد.

محمد هم به ساعتش نگاه کرد. فکر میکرد وقت ندارند. میدانست که حال حسین هم بهتر از خودش نیست. از روی صندلی شاگرد آینه را تنظیم کرد که عقب را ببیند. هیچ خبری نبود. سرش را به پشتی صندلی تکیه داد و چشمهایش را بست. نفسش تنگ شده بود. گره کراواتش را کمی شل کرد و چشمش را باز کرد. امیدوار بود که آنها را توی قاب آینه ببیند یا حداقل گوشش زنگ بزند. هر وقت گوشش زنگ میزد، مادرش میگفت، دارند حرف تو را میزنند. با خودش گفت، یعنی آنها نگران ما هم نیستند. کلافه بود.

محمد هم مکث کرد. از آینه بغل عقب را نگاه کرد. هیچ خبری نبود، گفت: «آره... به گمونم.»

حسین مات و مبهوت نگاه میکرد. محمد ساکت بود. همه خیره شده بودند به چند متریشان؛ به چند صد متری، که تا در ورودی ویران شده

بود. خیره نگاه میکردند، با تهمانده ای از امید.

محمد نگاهی به حسین انداخت. چشمهای حسین یکجا بند نبودند و هر آن از سویی به سویی میرفتند. ابروهایش درهم بودند و چینی افتاده بود به پیشانیش. فقط نگاه میکرد. مثل ناخدای کشتی شکسته ای بود که تمام مالش را از دست داده و حالا از ته چشمان بیرمقش فقط نظارهگر دریایی است که جز سرگردانی برایش روایتی ندارد. نگاهش را از حسین گرفت. تاب بغضش را نداشت.

حسین کتش را در آورد و روی صندلی عقب پرت کرد. به محمد نگاه کرد و گفت: «نکنه مشکلی پیش اومده؟»

محمد همانطور که خیره شده بود به آینهی جلو، گفت: «نه، به دلت بد نیار. کار بلدن.»

حسین خیس عرق بود. قطرهای سُر خورد روی صورت تازه تراشیدهاش. دستمالش را در آورد و عرق گَل و گردنش را پاک کرد.

بعد با صدایی خفه گفت: «محمد.» و اشاره کرد به پشت سرشان.

محمد نگاهش را از آینه گرفت و به جایی نگاه کرد که حسین اشاره میکرد.

مصطفی داشت میآمد، اما انگار کوهی روی دوشش بود و نمیتوانست قدم از قدم بردارد. هر دو دویدند به سمت مصطفی. هنوز به دوستشان نرسیده بودند که صدای انفجار میخکوبشان کرد.

بدنهاشان خیس عرق بود و نفسهاشان گرم و تند. دستهاشان

بیوقفه کار میکرد و روی کول های ورزیده شان سر میخورد. نمیتوانستند فنی اجرا کنند. تنها بازوها در هم میپیچیدند و نفسهاشان به شماره افتاده بود.

توانشان تمام شد و هر دو نافرجام از زمینزدن یکدیگر، کنار تشک کشتی نشستند. حسین به عباسعلی نگاه کرد و خنده خنده گفت: «خوب قسر در رفتی.»

عباسعلی خندید و گفت: «من که جایی نرفتم. اینجام.»

حسین حوله ای خشک به عباسعلی داد و گفت: «ماشاءالله بدن چغری داری.»

عباسعلی چشم دوخت به چشمان شاد او و گفت: «ما زمین خوردتیم داش حسین.»

خیابان پر شده بود از نیروهای پلیس و ساواک. نیروهای وحشتزده ای که مثل مهره های تسبیحی پاره، در هراس میدویدند و نمیدانستند چه کنند. تنها کاری که از دستشان بر میآمد فریاد زدن و هل دادن مردمی بود که به خیابان ریخته بودند. مردمی که بهتزده و متعجب، تنها نگاه میکردند. آنهایی هم که عقبتر بودند یا تازه به جرگهی تماشاچیان پیوسته بودند، گردن میکشیدند تا ماجرا را بهتر ببینند و با سوال و جواب از هم خبر میگرفتند.

حسین توان ایستادن نداشت. رمق از پاهایش رمیده بود. به درختی تکیه داد. نگاهش افتاد به پسر بچه ای که روی نوک انگشت های پاهایش، چند قدم دورتر از او ایستاده بود و از لای جمع سرک میکشید. ابروهایش را بالا

داده بود و در حالی که دهانش باز مانده بود و چشمانش گرد شده بودند، نگاه میکرد. دستش گره خورده بود به لباس مردی میانسال و آن را مدام میکشید. مرد با تشر گفت: «چته بچه؟»

پسر ابرو در هم کشید و با ناراحتی گفت: «آقاجون درست نمیبینم. چی شده؟»

مرد میانسال چشم دوخت به جلو و گفت: «بگو چی نشده بابا؟ رفت رو هوا. چطوریش رو نمیدونم.»

بعد بادی به غبغب انداخت و گفت: «عجب دل و جرأتی.»

مرد جوانی که کنارش ایستاده بود، به پهلویش زد و با صدایی که انگار از ته چاه بالا میآمد، گفت: «یواش، الان میان میبرنت ناکجا آباد.»

مرد به تأیید سر تکان داد و باز خیره شد به جلو. پسر همچنان هاج و واج نگاه میکرد.

اگر همه چیز طبق برنامه پیش میرفت. اگر عباسعلی اصرار نمیکرد که به جای حسین برود؟ حسین و عباسعلی مثل برادر بودند. حسین گفت: «داداش تو سه تا بچه داری، من میرم. اصلاً باید من برم.»

عباسعلی گفت: «مگه قراره اتفاقی بیفته؟ کیف رو میگذاریم، میآییم بیرون.»

اصرارهای حسین فایده ای نداشت. مثل کشتی گرفتنشان، هیچکدام حریف آن یکی نبود. با هم تمرین میکردند، اما مسابقه هیچوقت. داور لازم نداشتند اما اینبار کارشان به داوری کشید.

عباسعلی رو کرد به محمد و گفت: «میرزا شما اجازه بدی، حسین نه

نمی یاره. قرار بوده حسین بره ولی من دلم میخواد من برم. دل یه دلایلی داره که نمیشه توضیح داد.»

اصرار عباسعلی تمامی نداشت. حتی التماس هم کرد.

حسین به میرزا نگاه کرد. او با بستن چشمهایش حسین را تشویق کرد که قبول کند. حسین سکوت کرد و لبخندی زد. عباسعلی خندید و دست برادری روی شانهی حسین گذاشت.

حسین بیشتر از همه میخندید؛ هالهی اشک در چشمانش حلقه زد. اشک خوشحالی. محمد و مصطفی هم دست کمی از او نداشتند. عباسعلی لباس داشمشتیها را پوشیده بود. پیراهن سفید، کت و شلوار مشکی. سه تا از دکمه های پیراهنش باز بود و زنجیری طلایی رنگ به گردنش انداخته بود. با صدای نکرهاش آوازهای کوچه بازاری میخواند. داشداش داشم من! عاشق ناش ناشم من!

کلاه شاپو، سبیلهای از بناگوش در رفته، هیکل ورزشکاری و قر کمر. مغلمه ای شده بود که دوستانش از خنده روده بُر شدند. او با آن تیپ و قیافه از آن یکه بزن های مشتی شده بود. اولین تحسین را هم از حسین گرفت.

محمد لبخند به لب، حرف حسین را تایید کرد.

عباسعلی رفت جلوی آینهی دور طلایی روی تاقچه؛ لبهی کتش را برگرداند و یقهی لباسش را روی لبهی کت پهن کرد. از آیینه نگاهی به محمد انداخت

و گفت: «اینجوری بهتر نیست؟»

دوستانش خندیدند و با اشاره تایید کردند که بهتر است.

محمد با شلوار جین، پیراهن آستین کوتاه و آن چشم های روشن و موهای خرمایی عین خارجیها بود. مصطفی گفت: «مستر محمد، ریشها را هم بتراشی نور علی نور میشود.»

محمد به عباسعلی گفت: «این دفعه، ریشتراشت رو تمیز میکنم؛ حکایت دفعهی پیش نشه.»

حسین که سرگرم واکس زدن کفشهایش بود پرسید:«مگه چی شده بود؟»

عباسعلی لبخندی زد و گفت: «هیچی، خانومم موهای بور دیده بود میگفت، کی اینجا بوده؟»

حسین لبخندی زد و گفت: «حالا خوبه روی کتت موی بور نبوده!»

مصطفی نگاهی به چشمان شیطان عباسعلی کرد و گفت: «حالا چی گفتی؟»

عباسعلی گفت: «ختم به خیر شد. گفتم دوستم میخواست بدونه بدون ریش چه شکلی میشه.»

و در همان حال نگاهی به برقِ کفشهایش انداخت و فرچهی واکس را زمین گذاشت.

محمد گفت: «چیزی که زیاده لباس. خیالت راحت باشه. لباس ورزشی هم که تا دلت بخواد.»

مصطفی سوئیچ را برداشت و گفت: «من رفتم ماشین رو حاضر کنم، زودتر بیاین.»

عباسعلی دستمال یزدی اش را در آورد و پیچید دور دستش، تابی به صدایش داد و گفت:«چشم داش مصطفی، خاک زیر پاتیم. میرسیم خدمتتون.»

لبخند روی لبهایشان نشست. مصطفی گفت: «داش عباس، حسابی رفتی تو نقشات. خوشم میآد.»

از چند ماه پیش که کابارهی خیابان الوند، محل تجمع آمریکاییها، برای عملیات انتخاب شده بود، کار تیم چهار نفرهشان شده بود جمعآوری اطلاعات و پاییدن کاباره. رفتوآمدها، آدمهایی که میآمدند و میرفتند. ظاهرشان، ساعتهای ماندنشان، مدل لباسها و ... باید مثل آنها میشدند که کسی شک نکند. بخش جالب و البته سختش همین تغییر قیافه بود.

کاباره شمال میدان آرژانتین بود، ضلع غربی خیابان الوند. از در که وارد میشدی، دربان کت و شلواری خوشامد میگفت و تا کمر خم میشد. وقتی از چند پله که فرشی شده بود پایین میرفتی، بلافاصله جامهداری میآمد، کت و کلاه را با احترام میگرفت و برگهای به دستت میداد که شمارهای رویش نوشته بود. بعد راهرویی قرار داشت که با فرش لاکی فرش شده بود. انگار پله ها و راهرو را با هم فرش کردهاند.بعد از راهرو سالنی بزرگ بود که با نوری ملایم فضایی رمانتیک داشت.

سمت راست، بار بود و ردیف صندلیهایی با روکش مخمل قرمز که به سمت پیشخان بار بودند. بالای پیشخان چند لامپ کوچک بود که عمودی روی پیشخان را روشن میکردند و ردیف جام هایی که به ترتیب قد، از سقف پیشخان آویزان شده بودند. پشت پیشخان هم، قفسه های چوبی کوچک و تر و تمیز بود که شیشه های مشروب را رویشان چیده

بودند. مشروب هایی که میتوانست هر ذائقه ای را راضی کند. وسط سالن چند ستون بزرگ بود و میزهایی که دورشان صندلی های مخملی چیده شده بودند. روبه رو هم سن بزرگی بود با پشت پردهای قرمز. صحنه ای برای خواندن و رقصیدن.

دم غروب کاباره پر میشد از آمریکایی ها و تا پاسی از شب بزن و بکوب و بخور بود. پیر و جوان، درجهدار و بیدرجه. کاباره اقلیم وقت گذرانی مستشاران آمریکایی بود. از همان سرشب، دود غلیظ توتون و تنباکو سایهی بالا سر میشد و روی میزها پر از کارت های بازی و جامه ای پر و خالی. کافی بود شکل و رفتارت مثل خودشان نباشد، آن وقت با یک اردنگی بیرونت میکردند.

عباسعلی کلاه را روی سرش گذاشت و رو به مصطفی گفت: «ما نوکرتیم. چاکر سینه چاکتیم.»

مصطفی و عباسعلی قرار بود بروند توی کافه و کیف انفجاری را هم با خودشان ببرند.

بغض راه گلویش را گرفت. درد جانکاه از کنار مهره ها تیر میکشید و به پایش میزد. احساس میکرد هر لحظه ممکن است قلبش بایستد. خیابان پر شده بود از آمبولانس. جنازه ها را یکی یکی بیرون میآوردند و داخل آمبولانسها می گذاشتند. پلیس سعی میکرد مردم را متفرق کند.

مصطفی عقب کشید. ممکن بود شناسایی اش کنند. فقط وقت کرده بود کاپشنش را در بیاورد و بیندازد پشت ماشین که آن طرف میدان پارک کرده بود. حسین را دید که خودش را از لای جمعیت جلو کشید و به صف اول

تماشاچیان رساند. کور سوی امیدی که شاید عباسعلی در آخرین لحظه خودش را نجات داده باشد. عباسعلی عزیز کردهاش بود، یار غارش بود. او بود که عباسعلی را به گروه معرفی کرد، شاید احساس گناه میکرد و نگران بود. آنقدر با او مأنوس و دمخور بود که با محمد آشنایش کرده بود و اینطوری بود که به جلسه های محرمانهشان راه پیدا کرد.

وقتی توی ماشین انتظار میکشیدند و هر لحظه پشت سرشان را نگاه میکردند، منتظر عباسعلی و مصطفی بودند. وقتی مصطفی تنها در قاب آینهی ماشین دیده شد، هر دو دویدند طرفش.

حسین پرسید: «چرا تنهایی؟»

محمد پرسید: «عباسعلی چی شد؟»

مصطفی مختصر و مفید جواب داد.

هر سه هاج و واج همدیگر را نگاه کردند.

عباسعلی کیفش را زمین گذاشت. کتش را در آورد و به جامهدار داد. جامهدار سرش را به نشانهی احترام خم کرد و رفت. کت را به اتاقی کوچک برد و با برگهای بیرون آمد. عباسعلی برگه را گرفت، کیف را برداشت و رفت به سمت سالن.

در دو، سه ماهه گذشته بیش از بیست بار این کار را تکرار کرده بودند که از دربان تا مدیر کاباره میشناختندشان. اسم و رسمشان را نمیدانستند، اما بیبرو و برگرد انعامهای درست و حسابیشان را از یاد نبرده بودند.

کیف عباسعلی هم چیز غریبی نبود. همیشه کیف یا ساک با خودشان

داشتند. به چشم نگهبان یا جامهدار یا گارسونها این امر عادی بود. چند بار توی کیفشان لباس ورزشی گذاشته بودند یا یکی دو جلد کتاب و مجله. فقط اینبار محمولهشان فرق میکرد.

بوی واکس چوب و توتون مشامش را پر کرد. صندلیها برق میزدند و کف سالن را اساسی جارو زده بودند. دور و برش را پایید. از آن روزهای شلوغ بود. میدانست که رفته رفته شلوغتر هم میشود.

ده، پانزده نفری جمع شده بودند کنار میزی گرد و سر وصدا راه انداخته بودند. آمریکایی بلندقدی کنار صندلیای ایستاد بود و دستش را گذاشته بود روی شانه های زنی که چند کارت دستش بود و مستانه میخندید. میز پر بود از کارتهای نقشدار دل و گشنیز و خشت و دلارهای آمریکایی.

پسری چشم آبی دور میز قمار به کارتهای توی دستش خیره شده بود و لبخندی کج نثار همبازیهایش میکرد. مردی میانسال و تقریباً کوتاهقد، با ابهت سرهنگها، نگاهی به زن جوان مو بلند روبهرویش انداخت و کارتی را انداخت وسط. پسر چشم آبی سرش را از روی کارتها بالا آورد و اخم کرد. پیرمردی مفمفو لیوان مشروبش را سر کشید، به کارتهایش نگاه کرد و انگلیسی چیزی گفت که صدای قهقهه بالا رفت. همیشه سر بازی پوکر هیجان بالا بود و خوشحالی و ناراحتی را میتوان دور یک میز دید.

عباسعلی پشت میزی کنار ستون نشست و کیفش را زیر میز گذاشت. روبهرویش پیشخان بود. چندتایی آمریکایی روی صندلیهای بار نشسته بودند و گیلاسهایشان پر و خالی میشد. هنوز جا به جا نشده بود، هنوز چیزی سفارش نداده بود که مصطفی هم آمد. آن روز اسپرت پوشیده بود. از دور لبخند زد و به سمتش آمد، مثل دو دوستی که قرار داشتند و

همدیگر را وقت قرار دیدهاند.

عباسعلی برایش دست تکان داد. انگار که پس از مدتها او را میبیند. انگار نه انگار که دیشب با هم بودند.

با هم دست دادند.

مصطفی روبهرویش نشست و پرسید: «اوضاع چطوره؟»

عباسعلی لبخندی زد و به دور و برشان اشاره کرد.

پیشخدمت آمد. نوشیدنی سفارش دادند. کار همیشگیشان بود. آنها سفارش میدادند، اما نصیب گلدانها بود.

پیشخدمت نوشیدنیهای پر از یخ را روی میز گذاشت و رفت. عباسعلی با پا کیف را به سمت مصطفی هل داد. مصطفی هم با پا آن را جابهجا کرد و گفت: «جاش خوبه.»

معمولاً پشت همان میز مینشستند که وسط کافه بود.

شب قبل وقتی دور هم جمع بودند. هادی پرسید: «چقدر زمان لازم دارید.

محمد گفته بود: «یکیشان باید لباسش رو بگیره؛ فکر میکنم سه دقیقه خوب باشه. نظرت چیه عباسعلی.

عباسعلی گفته بود: «سه دقیقه خوبه. یک دقیقه تا یک دقیقه و نیم طول میکشه لباس رو تحویل بدن.»

محمد گفته بود: «سه دقیقه و سی ثانیه خوبه.»

هادی برایشان بیشتر توضیح داده بود.

عمل میکنه.

نیم ساعت نشستند و با هم گپ زدند، بعد مصطفی اشاره کرد صورتحساب را بیاورند. توجه هر دو به دختری ایرانی و سربازی آمریکایی جلب شده بود. قبلاً هم از این صحنه ها دیده بودند. دخترهای جوانی که میرفتند توی هتل هیلتون و به اتاقهایی میرفتند که مردی آمریکایی منتظرشان بود.

حسین گفته بود: «یه ماشین رو پر مهمات کنیم و ببریمش تو پارکینگ هتل منفجرش کنیم. یک جوری باید حال این آمریکاییها رو گرفت.»

وقتی این نقشه را با محمد در میان گذاشتند، او گفته بود: «یه جای بهتر سراغ دارم. کاباره خوانسالار. پاتق آمریکائیها.»

اینطوری شد که پایشان به کافهی خوانسالار باز شد. صورت حساب را پرداخت کردند. مصطفی کلید چاشنی را زد و هر دو بلند شدند.

عباسعلی کُتش را تحویل گرفت و انعام خوبی هم دادند. داشتند میرفتند به طرف پله ها که جامهدار برای قدردانی انعام گفت: «جناب کیفتون یادتون رفته.»

عباسعلی و مصطفی برگشتند به طرف جامهدار. عباسعلی با خونسردی گفت: «راست میگه کیفم یادم رفته. تو برو من برم کیف رو بیارم.»

مصطفی مچ دستش را گرفت و با صدای پایینی گفت: «تا ما برسیم بالای پله ها کار تمومه.»

جامهدار ایستاده بود و نگاهشان میکرد. عباسعلی مچ دستش را از دست مصطفی بیرون کشید و گفت: «تو برو من میآم.»

عباسعلی رفت به سمت سالن و مصطفی مجبور شد پله ها را برود بالا. باید همه چیز طبیعی به نظر میرسید.

مصطفی از در که خارج شد، موج انفجار او را کوبید به یک ماشین.

مصطفی را که توی آینه دید دوید طرفش. از دور هم میشد فهمید که توان راه رفتن ندارد. عضلاتش گرفته بودند و مثل آدم آهنیها راه میرفت. رنگش پریده بود و سخت نفس میکشید. حسین پرسید: «مصطفی، پس کو عباسعلی؟»

مصطفی به حسین نگاه کرد. به پهنای صورتش اشک میریخت. خودش را در آغوش او انداخت و شکست. شانه هایش هقهق میکرد و اشک میریخت.

گیر افتاد، گیر افتاد!

محمد هم خودش را به آن دو رسانده بود.

مصطفی در میان هقهق گریهاش گفت: «گفتند کیفتون جا مونده. باید برمیگشت که شک نکنند.

محمد دست روی شانهی مصطفی گذاشت.

حسین به سمت ماشین آبیرنگ رفت. بغض راه گلویش را بسته بود. به محمد اشاره کرد که پیاده میرود. محمد با سر تأیید کرد و چیزی نگفت. از نظر امنیتی درست نبود، اما حال حسین را خوب میفهمید. عباسعلی برای

حسین از برادر هم نزدیکتر بود. رفتن عباسعلی برای حسین گرانتر از همه تمام میشد. آنها یکی از نیروهای خوبشان را از دست داده بودند و حسین عزیزکردهاش را. محمد چیزی هم نمیتوانست بگوید. خط هلالی اشک را که در چشمان حسین دید، راه کلامش بسته شد. بغض راه گلوی خودش را هم گرفته بود.

حسین دوباره به ماشین نگاه کرد. دستانش را در جیب شلوارش فرو برد، سرش را پایین انداخت و با قدمهایی کوتاه راه افتاد.

روزهایی که با عباس گذرانده بود، از ذهنش میگذشتند. اینبار عباسعلی بود و پیشانی به عرق نشستهاش و دستهای سیاه روغنی اش و لباس کار سورمهای یکسرهای که جابهجایش روغنی و سیاه شده بود. از در گاراژ مکانیکی که وارد شد، عباسعلی را آچار به دست و خمشده روی ماشین دید. سخت مشغول کار بود. دستی به شانهاش زد. عباسعلی برگشت و تا نگاهش به او افتاد، نفس راحتی کشید و گفت: «خدا رسوندت، از صبح دستم رو بند کرده، آستین بالا میزنی؟»

حسین هم لباسش را عوض کرد و شد دستیارش؛ از پانزدهسالگی با بوی گیریس و روغن ماشین آشنا بود و دستش با آچار مأنوس.

کار ماشین که تمام شد، دوتایی نشستند کنار ماشین و تکیه دادند به دیوار پشتسرشان. عباسعلی دستمالی درآورد و داد به حسین تا دستهایش را پاک کند. دستمال جابهجا سیاه شده بود. حسین اخمی کرد و با خنده گفت: «این به درد خودت میخوره. باهاش دستات رو پاک میکنی یا یکسره رنگش میکنی؟»

عباسعلی هم نمکخندهای کرد و گفت: «ای بابا، دلخوش کُنک که هست.»

حسین آچاری را که کنار پایش افتاده بود برداشت و نگاهش کرد. عباسعلی گفت: «چند سال؟»

حسین به آچار خیره شد و گفت: «چهار، پنج.»

عباسعلی با دستمال افتاد به جان دستانش. همینطور که دستمال را فشار میداد روی کف دستش گفت: «کارت خوبه، چرا دوباره مشغول نمیشی؟»

حسین آهی کشید و گفت: «آخه داداش! با سابقهی سیاسی من، کسی نمیآد کار بهم بده. بخواد هم دوروبریهاش رأیش رو میزنن.»

عباسعلی دستمال را چپاند توی جیب شلوار کارش. ابرو در هم کشید و ساکت ماند. بعد از چند لحظه ، گره ابروهایش باز شد و لبخند به صورتش نشست. رویش را برگرداند سمت حسین و گفت: «ده هزار تومن جور کن.»

حسین با تعجب نگاهش کرد و گفت: «ده هزار تومن؟ برای چی؟»

عباسعلی با هیجان گفت: «رانندگی که بلدی؟»

حسین بیشتر تعجب کرد.

عباسعلی بدون معطلی گفت: «حله دیگه. یه ده هزار تومنی جور کن، منم یه بیست تایی چک میکشم، یه ماشین بر میداریم. روش کار کن.»

حسین چشم دوخت به افق و گفت: «آخه.....»

عباسعلی تندتند گفت: «آخه نداره برادر من. میدونی که من سهتا بچه دارم و خرج و مخارج زندگیم با کار مکانیکی در نمیآد. از صبح تا غروب هم درگیرم. پس تو این لطف رو بکن و ماشین رو بگیر. باهاش کار کن، سهم ما رو هم بده. خدا خیرتم بده.»

ماشین را گرفتند. پیکانی آبیرنگ که باهاش مسافرکشی میکردند؛ بیشتر تو خط تجریش، پیچ شمیران. حسین مشغول شد، اما سر هر ماه عباسعلی

از گرفتن سهمش طفره میرفت. یک بار میگفت: «صافکاری کردم. پولش خوب بود.» یک بار میگفت: «ایندفعه تعداد ماشینهای تعمیری زیاد بود.» یک بار دیگر ...

عباسعلی هیچوقت از او پولی نگرفت.

فصل دوم: اعتراف کن

روی زمین کشیده میشد. پشت پیراهنش را گرفته بود و تن بیرمقش را روی موزاییکهای سرد میکشید. رد خون روی موزاییکها ماسیده بود. میکشید و میکوبید و همانطور زیر لب فحش میبست به جانش.

پاهایش به خاطر شلاق، زخمی و سِر شده بودند. دیگر ایستادن را هم یادش نمیآمد، چه رسد به قدم برداشتن. یک طرف صورتش ورم کرده و سرخ شده بود. زیر چشمش رد عمیقی از خون نشسته بود.

چشمانش را به زور باز کرد. فقط راهروی بینوری را دید و درگاه نوری که از او فاصله میگرفت. صدای قیژی را شنید و سرش روی شانه ها افتاد.

نگهبان در فلزی را باز کرد و او را پرت کرد داخل معبد تاریک و تنگش. با صدای کوبش در، تاریکی پردهای سنگین و کلفت بر همهچیز کشید و دیگر گذر هیچ نوری را اجازه نداد.

نگهبان در را قفل کرد و سوتزنان راهرو را پیش گرفت. لامپی کمنور و بیرمق وسط راهرو روشن بود. گامهایش را تندتر کرد تا از گرفتگی دیوارهای سرد، و تاریکی این دخمه زودتر خارج شود.

پایش را از بند بیرون نگذاشته بود که حسینی از اتاق بازجویی با صدایی خشدار فریاد زد: «آهای، سرت رو انداختی پایین، کدوم گوری میری؟»

نگهبان خلقش تنگ شد. اما به خودش اجازهی هیچ واکنشی نداد. حسینی از آن آدمهایی بود که تمام دق و دلی عمرش را یکباره سر هر بدبختی که جلوی چشمانش ظاهر میشد، خالی میکرد. اگر فقط فحشی بود و داد و فریاد، یعنی خیلی خوب برخورد کرده است.

حسینی صدایش را کشید روی سرش و گفت: «د با توام مرتیکهی مفتخور، تو کدوم آخوری موندی؟»

نگهبان قدمهایش را به سمت اتاق بازجویی که روبهرویش بود، تندتر کرد. لجش گرفته بود. توی دلش گفت:«نه اخلاق داری، نه قیافه. به چنگیز خان گفتی زکی. اگه بازجو نمیشدی، هیچ جا بهت کار نمیدادن. بدبخت بیسواد. دو تا کلاسم درس نخونده، شده مافوق.»

به در که رسید، پا جفت کرد و با صدایی بلند گفت: «امر بفرمایید قربان!»

حسینی پک عمیقی به سیگارش زد و همانطور که اخم کرده بود گفت: «بله قربان و درد. نفله، چرا اینقدر لفتش میدی؟ برو پروندهی شکوری رو از اتاقم بیار. همون که الان بردیش.»

نگهبان دوباره پا کوبید و به سمت راهرو رفت. اینبار تندتر راه میرفت. آنقدر که نزدیک بود چندباری سکندری بخورد و زمین بیفتد. دفتر حسینی طبقهی پایین بود. پله ها را یکی دوتا میکرد و توی دلش غر زد. به زمین

و زمان لعنت میفرستاد. دل خوشی از اینجا نداشت. نه از بازجوها خوشش میآمد، نه از زندانیها؛ از همه بیزار بود.

روی میز پر بود از پوشه هایی که اسم و فامیل، بزرگ رویش نوشته شده بودند. یکی یکی روی پوشه ها را خواند. پروندهی حسین شکوری را پیدا کرد و مثل برق و باد از اتاق خارج شد. میدوید و ضربان قلبش تند شده بود. همین چند دقیقهای که برای پیدا کردن پرونده تلف کرده بود، کافی بود تا حسینی بهش گیر بدهد. پایش گیر کرد به لبهی پلهی هشتم و تعادلش را از دست داد. پرت شد روی پلهی دوازدهم. پوشه از میان دستانش لغزید. درد، توی زانویش جان گرفت و رفت بالا تا کمرش. درد را بیخیال شد و پروندهی برگ برگ شده را جمع کرد. بین برگه ها عکس جوانی بود که به زندانی هیچ شباهتی نداشت. کمرش را صاف کرد و از درد صورتش جمع شد. اخم کرد. برگه ها را وسط پوشه گذاشت و این بار با احتیاط از پله ها بالا رفت. طول راهرو را که پیش گرفت، یاد صفحه های درهم پرونده افتاد. با خودش گفت: «اگه حسینی پرونده رو اینطوری ببینه...»

کاغذها را پس و پیش کرد. همینطور که سرش را پایین انداخته بود و مشغول مرتب کردن برگه ها بود، یکجفت کفش ورنی واکسخورده را دید. سرش را بالا آورد. حسینی تکیه داده بود به درگاهی در و آرام و با طمأنینه شیشهی عینک قابمشکی اش را با دستمال نرم طوسیرنگی پاک میکرد. نگهبان، آب دهانش را به سختی قورت داد و پا کوبید.

حسینی تکیهاش را از در گرفت و عینک را با احتیاط به چشمانش زد و دستمال را تا کرد و توی جیبش گذاشت. یک قدم جلو آمد. با دست به پرونده اشاره کرد. معمولاً وقتی میخواست بلایی سر کسی بیاورد، آرام میشد و فریاد نمیزد؛ مثل آرامش قبل طوفان یا سکوت قبل زلزله.

نگهبان پوشه را جلو آورد. لرزش خفیفی در دستانش بود. حسینی به دستهای لرزان نگهبان نگاه کرد و با لبخندی کج گفت: «تو پرونده دنبال چی میگشتی؟»

نگهبان با تتهپته ماجرای افتادنش را گفت، و سر زانویش را نشان داد.

حسین شکوریبه خودش آمد. همهجا تاریک بود. دیوارها مثل قبری تنگ او را احاطه کرده بودند. مشامش پر شده بود از بوی نمناک و سرد سیمان.

خودش را روی بوریایی یافت که انگار اسیر دندان گرگان گرسنه شده بود و برایش فقط چند تار و پود زبر و زمخت مانده بود. این بار توان تکاندادن دستهایش را هم نداشت. درد میپیچید و میرقصید و تمام جانش را بوسهباران میکرد. سینهاش از هجوم بوسه های بیامان درد به آرامی بالا و پایین میرفت و نفسش از شدت اشتیاق جنونآمیزش، به شماره افتاده بود.

به زور خودش را روی زیرانداز درب و داغون جا به جا کرد و به دیوار تکیه داد. سرش را روی زانوانش گذاشت و دستانش را دور پاهایی حلقه کرد که کمکم بیحسی را از دست میدادند و به درد مینشستند. یاد بار آخری افتاد که آسمان را دیده بود؛ صبح سی و یکم شهریور پنجاه و سه.

اتوبوس آبی جنگافزارسازی را دید، دوید. دو، سه سالی بود که سر همین ساعت سوار سرویس میشد. نم بارانی زده بود. آخرین لحظه رسید و سلام کرد.

راننده عادت نداشت جواب بدهد، هرازگاهی سری تکان میداد. آدم تودار

و ساکتی بود که در دنیای خودشان غرقاند.

از وقتی آقاجان با چهرهی خندان و چشمانی بشاش خبر قبولی اش را بعد از آنهمه تحقیق و بررسی دربارهی اقوام و فامیل و مصاحبه، به او داد، عادتش شده بود صبح زود بیدار شود، در سکوت لباس بپوشد و سر ساعت معینی سوار سرویس بشود. محل کارشان فرحآباد بود.

جزو اولین نفرها بود که سوار میشد. کنار شیشه نشست. مغازه ها، پوسترهای تبلیغاتی و مردم را تماشا میکرد. ماشین از خیابان شهباز به سمت میدان ژاله پیچید. یاد کتابی افتاد که چند وقت پیش، به همکار خوشصدایش، هوشنگ، داده بود.

هوشنگ یکباره تغییر کرده بود. پسری که در کنار تراشکاری گَلنگِدن ژسه، عشقش خواندن آهنگهای جاز بود و هر کی صفحه یا کاست میخواست او آمادهی خدمتگذاری بود. یکهو به مداحی و موذنشدن علاقهمند شده بود. یکی - دو بار هم در مسجد اذان گفت و در هیئت، ذکر مصیبت خواند. میخواست با مسائل دینی بیشتر آشنا شود. حسین هم دعوتش کرد مسجد محلشان و هیئت جوانان مکتبالمهدی. میگفت، دوست دارد با درسهای دینی و تفسیر قرآن آقا مرتضی آشنا شود.

اتوبوس سرویس پیچید به سمت فرحآباد. دستش ناخودآگاه حجم سنگین داخل کیف را لمس کرد. نفسی بلند کشید و دوباره چشم دوخت به پیادهرو.

رسیدند، اتوبوس در را زد و همه به صف شدند برای ایست، بازرسی.

جلو رفت. دستها را بالا نگه داشت تا مسئول گیت به وظیفهاش عمل کند. همینطور که روی لباسهایش دست میکشید، سوال همیشگی اش را پرسید:«چیزی همراه داری؟»

با خیال راحت گفت: «نه.»

نگهبان سراغ کیف رفت و زیپ سیاهش را کشید. داخل کیف را دیدی زد و زیر چشمی نگاهی به او انداخت. با سر به کیف اشاره کرد و گفت: «این چیه؟»

حسین بیخیال و راحت گفت: «کتابه. کتابی که شما هم تو خونهتون دارین.»

مامور بازرسی افسر نگهبان را صدا کرد. او آمد کتاب را بیرون آورد و نگاهی دقیق به آن انداخت. چند صفحهای ورق زد و گفت: «سرکار کتاب هم میخونید؟»

حسین لبخند زد و گفت: «موقع ناهار یه نگاهی بهش میاندازم. از حرفای بیخود زدن که بهتره.»

افسر،کتاب و کیف را هل داد به سمتش و گفت: «من گزارش میکنم که کتاب میآری سرکار.»

حسین با خونسردی گفت: «اصلاً فکر نمیکردم مشکلی باشه.»

افسر گفت: «مشکلی نیست ولی ما به وظیفهمون عمل میکنیم.»

حسین کتاب را توی کیف گذاشت و به سمت رختکن رفت.

رختکن پر بود از قفسه های فلزی باریک و به هم چسبیده. در کمد خودش را باز کرد و کیف و کتاب را چپاند گوشهی کمد و لباسش را عوض کرد. کفش و لباس کار را پوشید، عینکش را برداشت و رفت به سالن کار.

سالن پر بود از دستگاه های تراش غولپیکری که با فاصله های معین کنار هم کار گذاشته شده بودند. کف سالن موزاییک بود و از تمیزی برق میزد. با خودش گفت: «بنده خدا آقایحیی، بعد از هر ساعت کاری باید بیفته به جون این زمینا، معلوم نیست تا کی اینجا بوده.»

به طرف ماشین تراش خودش رفت. نرسیده به ماشین، صدای رییس را

از ته سالن شنید.

اعتنایی نکرد و به راهش ادامه داد. از رییس خوشش نمیآمد. از آن آدمهایی بود که دُم تکاندادن برای بالادستی را خوب بلد بود. سرِ کارگر داد میزد، به ریش و ریشهشان میتوپید و از درز دیوار هم که شده ایراد جور میکرد و ابهت صدایش را به رخ همه میکشید. اما از آن طرف زبان میریخت و...

صدای رییس بلندتر شد.

ایستاد. رییس با گامهای بلند، خودش را به او رساند و گفت: «مرتیکه مگه بهت نمیگم وایسا، سرت رو انداختی کجا میری؟»

به چشمان آتشگرفتهی رییس زل زد. رییس با صدایی کلفت و بلند که بقیه هم متوجه بشوند، گفت: «این چیه دستت؟»

به دستش نگاه کرد و گفت: «کتاب؟»

رییس از سر تحقیر نگاهش کرد. چشم دوخت به چشمان سیاهی که قامت کوتاه و تن فربهاش را در آن میدید. تیر تیز نگاهش سنگین بود و پر از خشم. با کنایه گفت: «اون وقت کتاب برای چیه؟»

حسین چشم دوخت به چشمان خشمگین رئیس و گفت: «برای مطالعه.»

رییس ابرو بالا انداخت و با تمسخر گفت: «مطالعه؟ حالا جناب شکوری چی میخونن؟ رمان فکاهی؟»

بعد چنگ انداخت و کتاب را از بین دستانش کشید. نگاهی به جلد کتاب انداخت و ابروانش در هم گره خورد. سرش را بالا آورد و گفت: «دنبالم بیا.»

با هم وارد اتاق انتهای سالن شدند. رئیس پشت میز نشست. چشمانش را ریز کرد و گرهی در ابرو انداخت و با صدایی در خشم و نفرت پیچیده گفت:

«صدات میکنم، جواب نمیدی؟ اومدید اینجا کار یا مطالعه؟»

صدایش مطابق خشم فروخوردهاش، مانند آتشفشانی که غبار از خود میتکاند و گدازه میپراکند، از خاموشی به در میآمد و اوج گرفت.

خون در صورتش دوید و فریاد زد: «میخواستی چه غلطی بکنی؟ بازم کتاب بخونی؟ اونم چند نفری؟ که چی بشه؟ اونم این کتاب. نهجالبلاغه؟ کدوم خطبه و نامهاش رو در نظر داشتی؟»

وقتی به چهرهی افروختهی رییس نگاه کرد، فهمید این بار با همیشه فرق دارد. خودش را به نفهمی زد. آب دماغش را بالا کشید و گفت: «جناب رییس من فقط میخواستم وقت استراحت کمی مطالعه کنم. این کتابم روی تاقچه بود، برداشتم.»

رییس لبخندی کج زد و گفت: «جناب رییس، هان؟ خوبه این دفعه فهمیدی من کی هستم. فکر کردی من هالوام؟»

حسین سرش را پایین انداخت و گفت: «اختیار دارین.»

چشمان سرخ رییس گرد شدند و دستش رفت روی شمارهگیر تلفن و همانطور که شمارهگیر گرد را میچرخاند، آرام گفت: «چی با خودت فکر کردی؟ آشی برات بپزم. فکر کردی ازت خبر ندارم؟»

خوب میدانست جاسوس سیا در ایران چند وقتی است که او را میپاید. امروز هم بد بهانهای به دستش داده بود.

کمی بعد درِ اتاق رییس شهر ممنوعه باز شد و قامت سه مرد غضبکردهی عبوس، در آستانهی در نمایان شد. رییس مودب و موقر ایستاد، دکمهی کتش را بست و با تکسرفهای گلو تازه کرد و گفت: «سلام، خوش اومدین.» با چشم به او اشاره کرد و گفت: «ایشون همون کسی هستن که به شما گفتم.»

یکی از چهره های عبوس کتوشلوار پوشیده با صدایی نهچندان کلفت و خشن رو به حسین گفت: «حسین شکوری؟»

جواب داده، نداده، دستبند به دست، سوار کادیلاک سیاهرنگی کردند، چشمبند زدند شده و او را با خود بردند.

درد مثل ماهیای ترسان، از پشت گردنش تا نوک پا میرفت و برمیگشت. در وحشت و سرگردانی و ترسی دو چندان، مضطربتر از مجبور بود درد را تحمل کند.

سرش روی سینهاش افتاده بود. صدایی خشک و خشن از زاویهای نامعلوم فریاد زد: «مرتیکه بنویس. بازم کتک میخوای؟ شایدم دوست داری نصف دیگهی صورتتم سرخاب سفیداب بمالم.»

پلکهاش را به زور از هم گشود، نور در دود سینهخراش سیگار راهی مستقیم را در مینوردید. روبهرویش میزی بود فلزی و رنگ و رو رفته که رویش قلم و کاغذی گذاشته بودند.گیج بود. آنقدر کتکش زده بودند که حرف بازجو را درست نمیفهمید.

بازجو با صدایی که آوار میشد به جانش فریاد زد: «چرا صدات در نمیآد؟ گفتم بنویس. سرت رو انداختی پایین، خودت رو به موشمردگی میزنی؟»

در اتاق بازجویی باز شد. نگهبانی پاکوبید و گفت: «آقای حسینی، سرتیپ کارتون دارن.»

حسینی با عجله بیرون رفت. اسم سرتیپ که میآمد یعنی خروج اضطراری، یعنی تغییر تاکتیک. با قدمهایی بلند به سمت اتاق رفت. پشت در، دستی به موهایش کشید و دستمالی درآورد و عرق پیشانی اش را پاک کرد. با مکث در زد و وارد شد.

سرتیپ زندیپور، مثل همیشه با چهرهای آرام روی صندلی چرمی پشتبلندش نشسته بود، دستانش را گذاشته بود روی میز و پروندهای را ورق میزد. همانطور که پرونده را ورق میزد، خطاب به حسینی گفت: «از شکوری چه خبر؟»

حسینی دوباره به پیشانی عرقکردهاش دستمال کشید و گفت: «مرتیکه حرف نمیزنه.»

سرتیپ سرش را بالا آورد و به چشمان بیاحساس حسینی نگاهی انداخت و با همان آرامش همیشگی اش گفت: «حتماً کم گذاشتی براش. سنگتموم بذار. میخوام اطلاعات محمد رو بدونم.»

بعد با چشم به کاغذهای توی دستش اشاره کرد و گفت: «این چرت و پرتهایی که پر کردی، در حد شجرهی خانوادگی بیشتر نیست. اینا رو نمیخوام. به درک که باباش کی بوده و چهکارهاس. کدوم فامیلش کجا کار میکنه و کی کجاست. من اطلاعات میخوام. خودم سیر تا پیاز زندگینامهاش رو دارم. شیرفهم شدی؟»

حسینی نگاهش را پایین انداخت و گفت: «قربان، هرجوری که بگین...»

سرتیپ پرید وسط حرفش و گفت: «درست چپ و راستش نکردی. آدمی که تو صنایع دفاع کتاب میبره و میآره، آدمی که زیر گوش ما سیاست

درس میده، آدمی که راست میشینه و میگه بعداً فعالیت هام رو روشن میکنم، معلومه دم به تلهی تو نمیده. دوباره میری. وای به حالت دست خالی برگردی.»

بعد با دست اشاره کرد که مرخصی.

حسینی به نشان احترام سر خم کرد و بیرون رفت. هنوز چند قدم نرفته بود که سرتیپ از داخل اتاقش داد زد: «زنده میخوامش. زنده.»

عصبانی برگشت به اتاقش، مثل پلنگ زخمی معلوم بود خشمگین است. توبیخ مافوق برایش گران تمام شده بود. در اتاق بازجویی را با پا هل داد. در خورد به و از شدت ضربه دوباره برگشت. حسینی عقابوار خیز برداشت سمت زندانی. چنگ انداخت به دستش و با چنان قدرتی آن را کشید که از روی صندلی زوار در رفته، پرت شد چند متر آن طرفتر.

حسینی حال گرگ گرسنهای را داشت که گوسفندی جدا افتاده از گله را گیر انداخته باشد. دستهاش را گرفت. دست راستش را از بالای شانه به کمر چسباند و دست چپش را از پهلو. با تمام فشار میداد. کتفهایی که به برکت کشتی و ورزش زورخانه ورزیده بودند به ترفند حسینی جواب ندادند. عرق پیشانی اش را با آستینش پاک کرد. نشست. لبش را به دندانش میگزید و دنبال راه چارهای میگشت.

بالاخره زورش به کتفهای ورزیدهی زندانی چربید و دستها را با دستبند به هم رساند. دستها را از پشت گرفت و زندانی را کشید روی زمین. این بار صدایش را بم کرد و گفت: «فعلاً توضیحی ندارم، بعداً فعالیتهای خودم رو روشن میکنم.» ادای زندانی را در میآورد. بعد با لحنی غضبناک ادامه داد: «هنوز نفهمیدی کجا اومدی؟ من رو نشناختی؟ من آدمت میکنم.

مرتیکه ی بی همه چیز. بعداً روشن میکنی؟ هان؟»

صدای زمخت و نکرهاش توی گوش پژواک برمیداشت. دستهای زندانی کشیده میشدند و درد تمام جانش را درمینوردید.

روی زمین کشیدندش و از اتاقی به اتاقی دیگر بردند. اتاقی با نوری در حد فانوسی بیرمق ترسناک به نظر میرسد. رها یش کردند. صدای پای حسینی دور و دورتر شد.

نگاهش خیره شده بود به موزاییکهای کثیفی که جابهجایشان قطره های کوچک و بزرگ خون خشک شده بود. فکر کرد هر بار که مدتی رهایش کردهاند، بلای جدیدی سرش آوردهاند.

حسین به بازجویش فکر کرد. چشمان دریده و سرخ از عصبانیت ذهنش را رها نمیکرد. با خودش گفت: «حیوان براش زیاده. بیشتر شبیه جادوگرهاست.»

جلسه های اول آرام رو به رویش مینشست و هر بار با صدایی خشک و بیروح میگفت: «جرم شما برای ما محرزه.» بعد سوال و سوال. سوالهایی که در حد پرسوجو از خانواده و رفتوآمدها بود. نهایت خشمش هم چند سیلی بود.

یکیدو باری هم آقای مرتب و تمیزی آمد و گفت: «میدونم که تو بیتقصیری. میخوام کمکت کنم و زودتر از اینجا خلاصت کنم.»

یکی خشن، یکی مهربان تا طرفشان را تسلیم کنند. حقهای که نخنما شده بود. حسین خوب میدانست شک، موریانهی عزم است. آنها سعی میکردند اعتقاداتش را بیخود جلوه بدهند. حملهای نرم بر زیربناییترین بنای فکری. حسین میدانست کافی است، رنگ اضطراب و نگرانی را در

چشمانش ببیند. آنوقت بیشتر فشار میآوردند. او میدانست هر چقدر بیشتر مقاومت کند، بیشتر اذیتش میکنند.

صدای قدمهای نزدیک و نزدیکتر میشد، اما در پس آن، صدای کشیدن فلز هم میآمد. صدای قدمها که نزدیک میشد، صدای اضافی هم همراهش بود. با خودش گفت: «این بار دیگر چی در سر دارد؟!» و پشتش لرزید. آویزان شدن، دستبند قپونی و شلاق را تجربه کرده بود.

حسینی بالا سرش بود با زنجیری در دست. دست انداخت موهایش را گرفت و سرش را عقب کشید. نگاهش به چشمان سرد مشکی حسینی گره خورد. او همچنان خشمگین بود.

حسین پوزخندی زد و بازجویش اخم کرد. سرش را با کوبید روی زمین.

لگدی محکم به پهلویش خورد. از درد به خودش پیچید. از اینکه بازجویش را خشمگین کرده بود احساس رضایت میکرد. تمام بدنش سر بود و ضربه ها درد نداشتند. میدانست که درد آن لگدها بعداً بیچارهاش میکند.

خودش را جمعوجور کرد. حسینی روبهرویش نشست و با چشمانی شاد و لحنی پیروزمندانه گفت: «حالت خوبه؟ حالا بهترم میشی.»

بلند شد. یقهی لباسش را از پشت گرفت و روی زمین کشیدش. با خشم فریاد زد: «بچه هیئتی، اسم نمیبری دیگه؟ هی میگه یه شخصی بود... یه شخصی، حالا خوبه اطلاعاتت در اومده، لو رفتی آقا، لو رفتی. بذار زبونت رو باز میکنم.»

نفسش تنگ شده بود. یقهی لباس بیرحمانه گلویش را میفشرد و چشمانش را به خون مینشاند. از گوشهی چشم به اتاقهای پر و خالی

که از جلوی آنها میگذشت نگاه کرد. صدای فریادها میان دیوارهای سرد راهرو طنین میانداخت.

میان اتاقی رها شد. به سرفه افتاد. نفسش به سختی بالا میآمد. حسینی از سر کیف نگاهی به او انداخت. لبخند پهن شد روی لبهایش. همیشه کار به آپلو که میرسید قصهی سربسته لو میرفت. زانو زد و دستهایی را که با مشقت بسته بود باز کرد. ایستاد و با نوک تیز کفش ورنی اش ضربهای نثار پهلوی زندانی اش کرد و گفت: «پاشو حیف نون، پاشو بشین رو صندلی.»

به زور ایستاد. چیزی که میدید به صندلیهای معمول شباهت نداشت. بیشتر به صندلیهای کنار ساحل میمانست. آن هم با نوشیدنیای کنارت و سایبانی بالای سرت. درست مثل همین. تنها تفاوتش جنس تخت بود و قوطی فلزیای که جای سایهبان را گرفته بود.

حسینی پرتش کرد روی صندلی توری فلزی. دستها و پاهاش را زیر غلافی تنگ بست. هنوز پیچ غلاف سفت نشده، درد شروع شد. دندانهاش را روی هم سائید. احساس کرد مچ دستهاش خرد میشوند. نفسهاش به شماره افتادند.

حسینی با صدایی آرام و لودگی گفت: «جناب آقای حسین شکوری، این همون بعدی هست که شما فرموده بودید. بعد از این آپلو، شما فعالیتهاتون رو قطعاً میفرمایید.»

لباس شکوری را پاره کرد، تازیانهای در دست داشت و قوطیای فلزی را بر سرش گذاشت.

دیگر هیچچیز نمیدید، اما با تمام وجودش حس میکرد. حس میکرد با هر ضربهی شلاق، تکهای از گوشت بدنش کنده میشود و تنش پارهپاره. فریاد زد. فریادش تمام مغزش را جوید. فریاد شکوری اوج نمیگرفت چون

درد امانش را بریده بود. حسین سعی میکرد فریاد نزند.

با تمام توان شلاق میزد. خوب میدانست رد تیز و تند و وحشی شلاق، صدای زندانی را رساتر میکند و شکست سکوت را نزدیکتر. هر بار که فریاد میزد، زمان اعتراف نزدیکتر میشد. با خودش گفت: «دیگه از توبیخ سرتیپ خبری نیست. الانه که التماس کنه و بگه غلط کردم. به کارهای نکردهاش هم اعتراف میکنه، چه برسه به گفتن اسم محمد و آشنایی و...»

لبخند زد و شلاق را به کف پای زندانی کوبید. اما صدای فریاد بلند نشد. ضربهای محکمتر زد. به تن زندانی رعشهای افتاد، اما باز فریاد نزد. به قطره های خونی نگاه کرد که از توری تخت رد میشدند. کارش درست بود. زبانهی شلاق را نگاه کرد. سیمها بیرون زده بودند و تکهای پوست به سر سیم گیر کرده بود. شلاق را بالا برد و با تمام زور بازویش ضربه زد. پاهای زندانی منقبض شدند، اما...

حسین شکوری بیهوش بود. به جسم بیحرکتش نگاه کرد. با خودش گفت: «همیشه آپلو جواب میداد. آنقدر داد و بیداد میکردن که گیج و منگ به همهچیز اعتراف میکردن.»

شلاق را انداخت. کلاه فلزی را از سر زندانی برداشت. حسین شکوری پلک زد و سرش را بالا آورد تا به حسینی نگاه کند.

سیلی محکمی به صورت زندانی زد و به طرف یکی از قفسه ها رفت. دو گیره برداشت و وصل کرد به دو طرف صندلی فلزی. چشمان گردشدهاش را دوخت به زندانی و کلید را زد. یکباره تمام تن زندانی در خیزش رعدآسای برق به رعشه افتاد. کلید را خاموش کرد، اما دستش را از روی کلید برنداشت.

داد زد: «مرتیکه، حرف میزنی یا نه؟»

سر زندانی روی تنش خم شده بود. دستش را از روی کلید برداشت و به سمت او رفت. چنگ انداخت به موهای سرش و آن را بالا کشید و گفت: «دِ یالا حرف بزن.»

چشمهایش شده بودند کاسهی خون. برای شنیدن صبر نداشت. مشت و سیلی بود که روانهی سر و صورت زندانی میکرد. دستهاش درد گرفته بودند. به سمت کلید رفت که سایهای را در آستانهی در دید.

سایه گفت: «گفتم زنده میخوامش.»

حال و هوای خودش را دیگر نمیفهمید. دستها و پاهایش را حس نمیکرد. با تنی نیمهجان روی زمین افتاده بود. تنها صدای ناآرام قلبش را میشنید. قلبی که دیوانهوار در سینهاش میکوفت و آهنگی ناموزون مینواخت. نفسش به شماره افتاده بود و پلکهایش بیرمق بر هم نشسته بودند. دیگر حتی توانی برایش نمانده بود تا پلکهایش را باز کند و ببندد.

شنیده بود هنگام مرگ آدمها تصاویر درهم و برهم میبینند. زهرا چادری سفید با گلهای ریز صورتی سر کرده بود و در میان قابِ در، سینی به دست ایستاده بود. سلام کرد، وارد اتاق شد، سینی را جلوی آقا گرفت و بعد جلوی او. سرش را کمی بالا آورد. چشمانش معصوم بودند.

زهرا محو شد و تصویر حیاط مسجد و هوشنگ، جان گرفت. روبهروی حیاط مسجد ایستاده بودند. دستی به شانهی هوشنگ زد و گفت: «خوش اومدی. اینم مسجد ما و آقا مرتضی که میخواستی ببینیش.» بعد با دست آقا مرتضی را که گوشهی حیاط ایستاده بود، نشان داد. هوشنگ گفت یه

حس غریبی دارم. اگر این حس نبود الان بازم با گیتار آهنگ هام رو می زدم و میخوندم. میدونی این حسم رو مدیون تو هستم...»

هوشنگ محو شد و ابوالفضل با خندهای روی لبهاش، جان گرفت. «داداش امروز مقالهای که نوشتی رو بردم مسجد و خوندم. آقا مرتضی کلی تعریف کرد. این دفعه میشه کتاب ...» تیغ درد کلام ابوالفضل را درید. درد در لرزشی مرگآور به دست و پایش میپیچید. حواسش کمکم برمیگشت. احساس کرد روی حجم سرد و سفتی کشیده میشود.

در کنج سلولش نشسته بود. سرش را به دیوار تکیه داده بود و چشمانش را بسته بود. زمزمه کرد: «الرحمن. علم القرآن. خلق الانسان. علمه البیان.» قطرهی اشک بر انحنای صورتش سر خورد. چشمانش را باز کرد. تکیهاش را از دیوار گرفت. دو زانو زد و دستهاش را در هم فرو برد. با صدایی که رد بغض داشت، خواند: «الرحمن. علم القرآن. خلق الانسان.»

صدای بغضآلود و زمزمهی الرحمان، فضای سلولش را پر کرده بود. صدایی که برای زندان و زندانبان آشنا بود. هر بار که تنش از درد فرتوت میشد و چنگ غم، برایش مرثیه مینواخت، زمزمه میکرد: «الرحمن.» ترنمی که جانش را تازه میکرد و مرهمی میشد بر زخمها و دردهای بر تن نشستهاش.

این سوره، جذبهی دیگری برایش داشت. جذبهای که در حریر لطیف رحمتش، عاشقانه به خطابش نشسته بود. در میان اشکهای گرم و جاری، خواند: «والحب ذوالعصف و الریحان.»

زمزمه کرد: «فبای الاء ربکما تکذبان.» مکث کرد و با خودش گفت:

«کیست که تو رو تکذیب کنه. مگر میشود تو را تکذیب کرد؟» آهی از ته دل کشید و نفسش را بیرون داد.

نگاهش را به تاریکی روبهرویش دوخت و گفت: «تو باش و دیگر هیچ.»

خط نور از دایرهی کوچک در سلول بر چهرهاش نشست. صدایی خفه و خشک، در حریم دیوارهای سلولش طنین افکند: «شکوری پاشو. باید منتقل شی.»

حسینی چند کرکره را پایین آورده بود و از لابهلای خطوط افقی کرکره بیرون را دید میزد. چند زندانی دیگر از ماشینهای سیاه پایین میآمدند؛ با چشمانی که زیر دستمال سیاه رنگ، ناپدید شده و دستانی که با دستبند به هم قفل شده بودند.

به سمت میز بزرگ و چوب گردویی اش برگشت. یک به یک وسایل روی میز را مرتب کرد و سر جایشان گذاشت. همه چیز باید سر جایش قرار میگرفت. از زمان کشتهشدن سرتیپ، خودش همهی کارها را به دست گرفته بود. هر چند پیش از این هم سرتیپ، بیشتر رییس تشریفاتی بود و او خودش همهی کارها را نظارت میکرد. نگاهش را از روی وسایل روی میز گرفت و چشم دوخت به عکس قاب شدهی اعلیحضرت.

باید برگهای را امضا میکرد، اما دوست نداشت این کار را بکند. هنوز ته دلش آرام و قرار نداشت. میدانست او از خیلی چیزها خبر دارد، اما چیزی بروز نمیداد. چیزهایی هم که گفته بود به درد او نمیخورد؛ یکسری اطلاعات سوخته بود.

حرصش گرفت. میدانست باید بیشتر از یک عکس گرفتن، آن هم در

حیاط مسجد، از محمد خبر داشته باشد. بیشتر از چند کتاب شریعتی و بازرگان خواندن، میدانست. اما زیر شکنجه سکوت میکرد و وقت بازجویی، خودش را میزد به کوچهی علیچپ و ادا در میآورد. آب بینی اش را بالا میکشید و شل و ول حرف میزد و با گوشهی آستین بینی اش را پاک میکرد که مثلاً وانمود کند بچه هالو است و از این سوالها چیزی نمیفهمد.

اما خوب میفهمید. خشم را در نگاهش دیده بود. وقتی به قید قرعه از بند زنان، زنی را جلویش نشاند و حجاب زن را برداشت. او فقط نگاه کرد. وقتی زن گریه میکرد و التماس که حجابش را برندارند و فوج سیلیها صدای زن را بست و نای حرف زدنش را گرفت، چشمهایش ریز شدند. وقتی موهای زن را گرفت و روی زمین کشیدش و ضجهاش را به آسمان برد، خشم در نگاهش موج میزد. او همهی اینها را دید. تهرانی سرش را گرفته بود تا چشمهایش خوب ببینند. اما او هیچ حرفی نزد. فقط نگاه کرد؛ نگاهی از سر خشم.

به ساعت روی میز نگاه کرد. ثانیه شمار آرام گام برمیداشت. با خودش گفت: «آدم نفهم از خشم چی میفهمه؟ خوب میفهمه. بازی در آوردنهاش هم بیحساب و کتاب نیست. اما چه کار کنم؟ لام تا کام حرفی نزد. کم شکنجه اش نکردم، روزی چند بار. چند دفعه در هفته انفرادی.»

سیگاری روشن کرد و به عکس روی پرونده نگاه انداخت. لبخندی کج زد. توی عکس صورت زندانی با بینی و لالهی گوش شکسته بود، اما خدا میدانست حالا چند جایش شکسته.

حسینی به برگهی روی میزش نگاه کرد.

به: ریاست سازمان اطلاعات و امنیت

از: اداره کل سوم

درباره: حسین شکوری فرزند ابوالقاسم

ماندنش دیگر فایدهای نداشت. با خودش گفت: «شاید یک زندان دیگه حالش رو جا بیاره.»

قلم را برداشت و چند خطی نوشت و امضا کرد.

مدیرکل اداره سوم، ثابتی.

نگاهش را از برگه گرفت. دوباره به سمت پنجره رفت و از پشت کرکره زل زد به پژویی که میایستاد. نیمچه لبخندی روی صورتش نشست.

فصل سوم: قرار، نُه صبح

خیره شده بود به آسمان. آسمان تاریک بود و پردهی نقرهفام مهتاب بر زمین پهن. روی تشک جابهجا شد. بالش را از این رو به آن رو کرد و تاقباز خوابید. دستانش را زیر سرش گذاشت و باز خیره شد به آسمان. چند ستاره در دل سیاهی آسمان چشمک میزدند. چشمانش سرخ شده بودند، اما خواب به چشمانش نمیآمد. امروز یک نظر او را دیده بود. شنیده بود ازدواج کرده و دیگر همهچیز تمام شده است. اما....

در جایش غلتید. به پهلو شد و چشمهایش را بست. دختری را دید با چادر مشکی. رو گرفته بود، اما نه آنقدری که ابروان پیوستهاش را پوشانده باشد. فکر کرد: «اگر ازدواج کرده بود باید ابروهایش را برمیداشت. صورتش هیچ تغییری نکرده بود. شاید هنوز....»

باز غلت زد. چشمانش را باز کرد. با خودش گفت: «حتماً اشتباهی شده.»

کلافه شده بود و بیخواب. ملافهی سفید را پس زد و نشست.

عصبانی بود. دو سال از او بیخبر بود و حالا هم که آمده بود، حتی به او خبر نداده بود. هر وقت سوال میکرد، جواب درست و حسابی نمیشنید. انگار نه انگار که باید خبر داشته باشد. خودش هم که کاری از دستش بر نمیآمد. چه کار میکرد؟ کجا میرفت؟ اگر خبر درست و حسابیای داشت دستکم میدانست چه کند و کجا برود. روی نگاهکردن به مادر و آقاجعفر را نداشت. حس و حال رها شدهای را داشت که دیده نمیشد. انگار نامرئی بود و کسی او را نمیدید. دو سه ماهی که از شیرینیخورانش گذشته بود، یکدفعه غیب شد. اولش گفت: «شاید کاری داشته و رفته و بر میگردد.»

اما مگر کار چند روز طول میکشید؟

با ابروهای در هم سرش را گذاشت روی زانوهایش و دستش را حلقه کرد دور پاهایش؛ کز کرده بود کنج اتاق. چشمهایش را که میبست تصویر حسین جان میگرفت. چشمهای تیره و ابروهای کوتاه. بینی شکسته و لبهایی کوچک. چانهی تیز که صورتش را کشیدهتر میکرد. ریش تراشیده و خوشتیپ. حرصش گرفت. کی آمده بود که خبردار نشده بود؟ اگر اکبر، خواهرزادهاش، او را در دستهی عزاداری روز تاسوعا نمیدید، یعنی کسی خبرش نمیکرد؟

سرش را بالا آورد. نور مهتاب، از گوشهی پرده خطی نقرهای روی فرش کشیده بود. بلند شد. پرده را کنار زد تا ماه را تماشا کند. یاد حرف اکبر افتاد: «خاله، صادق گفته من حسین آقا رو دیدم. پالتوی بلند مشکی تنش بوده و جلوی دستهی عزاداری گذر پایین، سینه میزده.»

نگاهی به کوچه انداخت. خانه های شان دویست، سیصد متر با هم فاصله داشت. بچه محل بودند. نفسش را با خشم بیرون داد و چشمانش را ریز کرد. از بی خبری خودش ناراحت بود. با خودش گفت: «یعنی نباید به من میگفتن؟»

خشم تیشه میزد به جانش. از درون میسوخت. پرده را کشید تا مهتاب به اتاقش نتابد.

حسین گوشهی تخت فلزی و چند طبقهی سلولش نشسته بود و کتاب میخواند. منتظر حامد بود تا از مرخصی برگردد. صفحه را ورق زد. حس و حال خواندن نداشت. میدانست حامد ساعت ده باید به زندان برگردد و خودش را معرفی کند. حامد همسلولی اش بود و تخت بالایی او میخوابید.

روز و شبِ زندان سر و سامان نداشت. در هم میپیچید تا زمان بگذرد. با اینکه کتاب زیاد میخواند و تلاش میکرد وقتش را با آشنایی با نظرات همبندیهای مجاهد و کمونیست بگذراند و جمعبندیای از شرایط فکریشان پیدا کند. گاهی هم با حامد و دیگر بچه های سلول گرم گپ میزدند، با اینحال فضای زندان حوصله سربر بود.

یک بار هنگام پیاده روی، حرف از اهل و عیال شد. حامد یک پسر داشت، شش ساله. زمان زیادی گذشته بود و او را ندیده بود. دلش تنگ شده بود و مدام از شیطنتهای پسرش حرف میزد؛ از اسلحه به دست گرفتن و خیس آب کردن مردم، از دیوار راست بالا رفتن و داستان موقعی که از پنجره آویزان شده بود.

حامد از دلتنگیهایش میگفت و اینطوری شد که از حسین هم دربارهی

دلتنگیهایش پرسید. چشمکی زد و پرسید: «تو چی؟ کسی بیرون منتظرت نیست؟»

حسین هم لبخندی زد و گفت: «شیرینی خوردیم، دو، سه ماه قبل از اینکه بیفتم زندان.»

حامد اخم کرد و پرسید: «تو این یک سال نیومده سراغت؟»

جواب حسین منفی بود. حامد دستی به شانهاش زد و گفت: «میخوای رفتم مرخصی، خبر برات بگیرم؟»

حسین لبخندی زد و نشان داد که از پیشنهاد راضی است. بهترین راه همین بود. از آقا خجالت میکشید و رویش نمیشد از زهرا خبری بگیرد، اما حامد برای این کار مناسب بود.

سر تکان داد و قرار شد مرخصی بعدی، حامد به خانهی دوستش برود و نامهای به او بدهد. نامهای که همراه خبری از زهرا باشد.

حالا منتظر نشسته بود. عقربه ها میگذشتند و بیقراری اش را دامن میزدند. از سلول در آمد و در بند راه افتاد تا شاید وقت زودتر بگذرد. یاد روزی افتاد که برای اولین بار او را دیده بود.

با عجله چند دست لباس برداشت و چپاند توی ساک ورزشی و بعد لباس پوشید. بچه ها منتظرش بودند. میخواستند چند روز تعطیلی که در پیش داشتند، مسافرتی بروند و تنی به آب بزنند. در را باز کرد و خواست سوار ماشین بشود که میان رفتن و ماندن مردد شد. نگاهش گره خورده بود به چشمان سیاه دختری که میخرامید و آرام و محجوب از کنارش میگذشت.

صدای اعتراض بچه ها به خودش آورد. نشست و تمام مسیر را به آن چشمها فکر کرد. به دختری که قبلاً هیچوقت او را ندیده بود. فکر میکرد بچهی همان محل است یا ...

نگاهی به ساعت کرد. چند دقیقه مانده بود به نُه. ناخودآگاه لبخند زد. گذشته ها در سرش چرخ میخوردند. آن روز هم چند دقیقه مانده بود به ساعت نُه. از شب پیش خوابش نبرده بود. از سفر که برگشت، مدام این پا و آن پا میکرد تا خواستهاش را بگوید. یکبار به مغازهی آقا رفت. آقا در اتاق کوچک پشت مغازه دوغ درست میکرد. دوغهایی که خیلی دوست داشت. نگاهش به دستان آقا بود که ماست، کیل میکرد و در پاتیلی میریخت.

آقا نگاهی به او انداخت و گفت: «حسین چیزی شده؟»

مردد بود. هنوز نمیدانست او هم خواهان خواستهی دلش هست یا نه؟ هم دوست داشت شیطنت عشقی را که در جانش به بازیگوشی نشسته بگوید، هم دوست نداشت ندانسته از جوابی که به خواهش دلش بود، حرفی بزند. وزنهی تردید سنگینتر بود. نگاهی به آقا انداخت و گفت: «کمک نمیخوای؟»

در جستوجوی راهی بود تا هم خواستهی دلش را بگوید و هم جوابی بگیرد. جوابی که یا آبی سرد بر آتش دلش میریخت یا در شوری به اشتیاقش دامن میزد.

ندانستن، مرغکی آواره بود که پیوسته خود را بر در و دیوار قلبش میکوفت. مرغکی که او را وا میداشت، در شکل عرفی مرسوم، پیغامی بدهد.

پس از سفر دوباره او را دید. به وسیلهی حسن برایش پیغام فرستاد. از جواب دختر که شیطنتی در آن نهفته بود خوشش آمد.

ساعت نه یادآور خاطرهی مهم بود. دوباره به ساعت نگاه کرد. چیزی به ساعت ده نمانده بود. زمان رسیدن حامد نزدیک بود. انتظار برایش چنگ مینواخت؛ چنگ بیتابی. چنگی که در هر نتش، روح مذاب عطش

میجوشید. عطشی که غرق در سرمستی و بیقراری اش میکرد.

بالاخره حامد آمد. قلبش در سینه میکوفت. آهنگ تپشهای قلبش با کوبش طبلهای جنگی برابری میکرد. به سمت حامد رفت. بعد از چند وقت بیخبری حالا خبری میگرفت. به حامد رسید و سلام کرد. حامد رد سوال را در چشمانش حسین میدید. با اینحال سوالش بیربط بود.

حسین تعجب کرد. با خودش گفت: «شاید یادش رفته.» وارفته گفت: «سلامتی. بچه ها رو دیدی؟»

لبخند به لب حامد نشست.گفت: «دیدمشون. مثل همیشه شیطون ولی خوب بودن.»

به سلول که رسیدند گفت: «راستی رفتم به آدرسی که داده بودی.»

پاکت کوچک سفیدی را در آورد و به حسین داد. برقی در چشمان حسین دوید. حامد من و منی کرد و گفت: «نمیخونیش؟»

حسین نامه را گرفت. گوشهاش را پاره کرد. روی برگه، مختصر و کوتاه نوشته بود: «حسینجان سلام. سر در خانه چراغانی بود. پرسیدم. گفتن عروسی دخترشونه.»

بغض راه گلوی زهرا را گرفته بود. هنوز حیاط، پر از چراغهای رنگینی بود که رد شادی را نشان میداد. شادیای که دردی را در دلش زنده میکرد. دردی که جز خرابی و پریشانی برایش ارمغانی نداشت. دردی که اصرارها نیشترش میزدند و چرکینش میکردند؛ اصرار به فراموشی اطمینانی که در جذبهای از یقین در دلش به نرمی موج بر میداشت. اصرار به بستن

چشمانش روی جوشش زلال میلی که ریشه در طلوع یک باور داشت. با خودش گفت: «بدتر از درد انتظار، درد دیگری هم در دنیا هست؟»

چند وقتی سرش به تهیه و تدارک جهیزیهی خواهر کوچکترش گرم بود. از گلدوزی و خیاطی گرفته تا خرید. مدام سرش را گرم میکرد تا دوری از حسین را فراموش کند، اما شب که میشد تنهایی هجوم میآورد. خواهرش رفته بود و نامزدش را دیده بودند، اما کسی سراغی از او نمیگرفت.

نگاهش به چراغهای رنگی روشن افتاد. در ذهنش حرفها را مرور کرد. حرفهایی که بعد از جواب منفی دادن به خواستگارهایش میشنید. با خودش گفت: «اگر من ازدواج کنم دیگران هیچ چیزی رو از دست نمیدهند، اما من همهچیزم رو به باد دادم. همهی داراییام؛ گرمی چشمان صادقش.»

چشمانی که میان باغ طوطی و در جوار عبدالعظیم حسنی روایت صادقانهی دلش را به او گفته بودند. چند روزی از شیرینی خوردنشان گذشته بود. چند روز شیرین و رنگی. حسین گفته بود اولین جایی که برویم، حضرت عبدالعظیم باشد. آماده شده بود که با مادر و حسین بروند. در میانهی زیارت، حسین اجازه گرفت تا در میان باغ طوطی با او صحبت کند. صحبتی که در خیالش پر بود از حرفهای عاشقانه. اما.....

حسین خیره به قاب آبی آسمان گفت: «میخوام صادقانه باهات صحبت کنم. این حرفها رو تا حالا به کسی نزدم. اما تو...» و او فقط گوش کرده بود و پذیرفته بود.

او پذیرفته بود. پذیرفته بود حسینی را که برخلاف ظاهر ارتشی اش، یک مبارز بود. مبارزی که شبها مشق آزادی را سرمشق میداد. پذیرفته بود وجودش سایهای برایش باشد. وجودی که هست و نیست.

به آسمان نگاه کرد. به مهتاب نقرهفامی که میتابید. چشمانش را بست

و دعا کرد زودتر خبری بگیرد.

حسین یقهی کتش را بالا داده و دستهایش را در جیبش فرو کرده بود. به سمت تکیه میرفت. دلش برای عزاداری محرم تنگ شده بود. برای یک دل سیر گریستن. هوای دلش سنگین بود و سرد. برخلاف حال و هوای شهر. چند روزی از باز شدن در کوچک و آهنی زندان به رویش نگذشته بود. باید خوشحال میبود، اما نبود. باید به ژاندارمری میرفت و خودش را معرفی میکرد.

رد نگاه هایی را روی خودش احساس میکرد؛ نگاه هایی که در پی هر رفت و آمدی او را میپایید. باید خودش را وارونه نشان میداد. آنطور که به کام آنها بنشیند و دست از سرش بر دارند. صورتش را میتراشید و مثل جوانهای دیگر لباس میپوشید و سینه جلو میداد و راه میرفت. اما این کارها را دوست نداشت. فقط ظاهرسازی بود برای رفع بلایی که میدانست پیچک جانش شده است.

از آدمها ترسی نداشت. اما کاری که هوشنگ با او کرده بود، باعث شده بود به همه بدبین بشود. بدبینیای که روابط دوستانه را به ارتباط محتاطانه کشانده بود. ارتباطی سرد و رسمی. تنها دلخوشی اش همان یکی دو دوست قدیمی اش بود. دوستانی که در این مدت تنهایش نگذاشته بودند. نامه میفرستادند و خبر پشت دیوارها را به او میدادند. خبرهایی که در روایت کُند ایام زندان، حکایت روزمرگی را به یادش میآورد. نامه هایی که گاه شادش میکردند و گاه غمگین. یاد دستنوشتهای افتاد که تلخی شوکران داشت. دستنوشتهای که جگرش را سوزاند و تکهتکهاش کرد.

تا حسینیه فاصله ای نبود. از دور حریر لطیف و سبز نور به استقبال چشمانش آمد و آنها را به ضیافت پرچم سیاهی برد که نام مبارک اباعبدلله با خطی خوش و رنگی سبز رویش نوشته شده بود. پرچمی که در نوای محزون نوحه، آرام تاب برمیداشت.

به داخل تکیه رفت. گوشهای نشست و از ته دل دعا کرد؛ هر کجا که هست خوشبخت باشد و هرکسی که با او ازدواج کرده همانطوری که او برایش دوست میداشت، خوشبختش کند.

زهرا جلوی آیینه ایستاد. روسری را روی سرش مرتب کرد. نگاهش به چهرهی غمگین داخل آینه افتاد. نمیدانست کدام درستتر است، غمگین یا عصبانی. میان هر دو گیر کرده بود. غصه در چشمانش موج برمیداشت و چین افتاده بود به ابروانش. حال غریبی داشت. تمام این دوسال انتظار در یک کفهی ترازو بود و این چند روزه در کفهی دیگرش. باز سوالها هجوم برده بودند به ذهنش و سرخی به صورتش. گیرهی کوچکی برداشت و به روسری اش زد و چادرش را سرش کرد.

حشمت منتظرش بود. نمیدانست بابا پسر دوست داشته که اسم خواهرش را حشمت گذاشته یا میخواسته مثل مردها باشد. با این قلب مهربانی که داشت، اسم حشمت برایش وصلهای غریب بود. گوشهی حیاط ایستاده بود. حتماً مادر گفته بود بیاید و حال و هوایش را عوض کند. شاید هم قلب مهربانش او را به اینجا کشانده بود.

زهرا لبخندی زد و خواست ناراحتی اش را پنهان کند، اما اصلاً این کار را بلد نبود. هر وقت ناراحت بود، زودتر از آنچه فکر میکرد لو میرفت؛

درست مثل وقتهای خوشحالی اش.

حشمت لبخندی زد و گفت: «چه عجب!»

از وقتی خبر آمدن حسین را شنیده بود، هر چقدر تلاش کرده بود چیزی بگوید و حال و هوای زهرا را تغییر بدهد، نشده بود. وقتی به صورتش نگاه میکرد، میماند چه بگوید.

از در بیرون رفتند. آمد حرفی بزند که دید زهرا سرش را پایین انداخته است و چشم دوخته به آسفالت سیاه کف خیابان. با خودش گفت: «معلومه حسابی دلخوره. آنقدر تو فکره که هرچی بگم، نمیشنوه.»

نگاهش را که از زهرا گرفت، حسین را دید که از میانهی خیابان، با دوستش میگذشت. خیلی دوست داشت بداند چرا در این چند روز سراغ زهرا نیامده و خبری به او نداده است. چادرش را جمع و جور کرد و به پهلوی زهرا زد و آهسته گفت: «حسین.»

برقی در چشم زهرا دوید و سرش را بالا آورد. حسین کت بلند مشکی به تن کرده بود و به سمتشان میآمد. تناقضی در صورتش شکل گرفت. چشمی که با دیدنش غصه را فراموش کرده بود و ابرویی که چون شمشیری آبدیده، تیغ کشیده بود.

حسین به دوستش اشاره کرد و از او جدا شد. به طرف آنها آمد. با حشمت سلام و علیک کرد. حشمت سلام و احوالپرسی کرد و زود خداحافظی کرد. دوست داشت زهرا وقتی برای حرف زدن داشته باشد و حسین زمانی برای جواب دادن.

حشمت که رفت، زهرا ماند و خشمی که آتش به جانش میزد و حسین.

میخواست حرفی بزند تا کورهی دلش کمی خنک شود. گفت: «زندان بهت خوش گذشت؟»

سکوتی مرموز میانشان حاکم شد. سکوتی که چشمان زهرا نهیب داغش را فریاد میکرد و از آشوب بغضهایش میگفت و چشمانی که در بهتی معلوم به دنبال مجهولی میگشت.

زهرا دنبال جواب بود. جوابی که مرغک ناآرام جانش را التیامی دهد. نگاه حسین بر صورت زهرا میغلتید. با گیجی جواب داد: «چی بگم؟!»

شک و تردید دست در دست هم داده بودند تا حسین زبان باز کند و چیزی که ذهنش را فرا گرفته بود، بپرسد. مکثی کرد و گفت: «مبارکه خبر آوردن که ازدواج کردید.»

زهرا با خشمی مشتعل شده گفت: «کی؟ من؟»

حسین همانطور بهتزده نگاه کرد و گفت: «آره دیگه پس کی؟ برام نوشته بودند که ازدواج کردی.»

جواب حسین آبی بود بر آتش دل زهرا. تازه فهمید حسین برای چه پا پیش نگذاشته. چادرش را جمع و جور کرد و گفت: «عروسی حشمت بود، نه من.»

غوغایی در دل حسین بر پا شد. غوغایی که درد غم را میروفت و شادی را آذین میکرد. شادی، لبخند را به لبانش نشاند. گفت: «به من گفتن عروسی کردین. شب عروسی شما تو زندان بهم خیلی سخت گذشت. خیلی ناراحت بودم. اما وقتی یکی از مهندسای همبندم پرسید و قضیه رو فهمید، دید چه احساسی دارم؟ گفتم دعا کنم کسی که با اون ازدواج کرده، همونطور که من میخواستم خوشبختش کنم، خوشبختش کنه. دعای من خوشبختی تو بود. اگر میدونستم ازدواج نکردی...»

زهرا هاج و واج مانده بود. هم از حرفی که زده بود شرمنده بود، هم از جوابی که میشنید. با ردی از شرم گفت: «من ازدواج نکردم.»

برقی در چشمان حسین دوید. با عجله گفت: «پس اجازه میدی بیام پیش آقاجعفر؟»

زهرا لبخندی زد و گفت: «تا حالاش هم دیر کردی!»

سرش را پایین انداخته بود و به گلهای سرخ قالی نگاه میکرد. گلهایی که با ناز و ادا درهم پیچیده بودند، درست مثل حال و احوال او. با این فرق که آنها طنازی طرحها و رنگها را بر دل مینشاندند و ... او آتشی را به دلش.

نگاهش را از گلهای قالی برداشت. چشم دوخت به آیینه و شمعدانی که روی تاقچه بود و قرآنی که در جلد مخملی سرخرنگی جلوی آیینه گذاشته شده بود. اتاق فرق چندانی نکرده بود. دور تا دور پشتیهایی بود که رواندازی سفید داشت با گلدوزیهای زیبا. حتماً کار خودش بود. به زهرا فکر کرد. به دستانی که نخهای رنگی را از صفحهی سفید پارچه رد کرده بودند و طرح انداخته بودند. به چشمانی که لابهلای نقشگرفتن گلی به خواب رفته بودند. چقدر وقت برده بود؟ حتماً زمان نبودنش را با این کارها پر کرده بود.

استکان چایی را برداشت و جرعهای نوشید. دهانش خشک شده بود. به چیزی فکر کرد که میخواست بگوید. چیزی که شک انداخته بود به دلش. شکی که خورهی روحش شده بود و نمک میپاشید به زخم دلش.

هنوز پدر زهرا نیامده بود. میخواست تنهایی با او صحبت کند، بدون حضور زهرا. میدانست اگر چشم در چشم کسی بشود که دو سال را به پایش نشسته بود، دیگر حرفش را نمیزد. یعنی نمیشد که بزند. دلش

تحملش را نداشت.

به ساعت نگاه کرد. هیچوقت نفهمیده بود چرا ساعت بازی در میآورد. زمانی که باید بتازد، لاکپشتی بیش نیست و زمانی که باید کند برود، خرگوشی تیزپاست. انگار عقربه ها ایستاده بودند. اما این انتظار در برابر انتظارهای زندان، چیزی نبود. با دستمالی عرق روی پیشانی اش را پاک کرد. در اتاق باز شد.

بلند شد و سلام کرد.

آقاجعفر لبخندی به لب داشت. جواب سلامش را به گرمی داد و درست روبهرویش نشست. به چهرهی آقاجعفر نگاه کرد. به چشمان نافذی که در صورت استخوانی و لاغرش میدرخشیدند. آقاجعفر گفت: «خیلی خوش اومدی حسینآقا. خیلی وقته که از شما بیخبریم.»

سرش را پایین انداخت.گفت: «شرمنده.»

آقاجعفر گفت: «دشمنت شرمنده، حالا چه کار داشتی که تنهایی میخواستی من رو ببینی؟»

سرش را پایین انداخته بود. به استکان کمر باریک لبطلایی نگاه کرد. گفت: «یک چیزایی رو باید تنهایی به شما میگفتم. من ...»

آب دهانش را به سختی قورت داد و گفت: «من دختر شما رو دوست دارم. اونقدرکه دوست ندارم آیندهاش خراب بشه.»

درد تیزی، خصمانه به قلبش هجوم برد. با صدایی که انگار از اعماق چاهی برخاسته بود، ادامه داد: «زندگی با من براش سخت میشه. الان من یک افزارمند اخراجی هستم. کسی که ساواک سایه به سایه دنبالشه. شاید خونه به دوش بشم. شاید هم نه. اما مطمئنم که کار دولتی دیگه برام ممکن نیست، حتی کار آزاد درست و حسابی. مردم از ساواک میترسن. از کسی که

نگاه اونا روش باشه وحشت دارن. هرچند الان رانندهی یه حاجی بازاریام و خدا رو شکر کار دارم، اما شرایط من با دو سال پیش خیلی فرق کرده...»

سرش را بالا آورد. آقاجعفر لبخند ملایمی به لب داشت. دلش کمی قرص شد. میخواست ادامه بدهد که آقاجعفر گفت: «جوون، روزی دست خداست.»

سرش را پایین انداخت و گفت: «شرمندم. اما همهاش این نیست.»

باید میگفت. هرچند که عمق اندوهش را نمیتوانست پنهان کند. به سختی گفت: «من...»

بغض راه گلویش را گرفت. بغضی که تا سرحد جنون آکنده از اندوه بود. سرش را بالا آورد. اجازه داد چشمان نافذ آقاجعفر، زبان چشمهایش را بخوانند. آقاجعفر خیره شده بود به او. خیره به چشمانی که زبان باز کرده بودند. مدتی نگذشت که آقاجعفر گفت: «مهم اینه که خدا باهات باشه. حالا که تنها اومدی همهی کارها رو خودم میکنم.»

سرش را پایین انداخت. صدای قدمهای محکم معجزه را در سکوت بیقرار دلش میشنید. صدایی که شک را افسانه کرد و هراس را خاموش. گفت: «پس اگر اجازه بدین فردا بیام بریم محضر.»