مشخصات کتاب

112/6/1

تبیین طرح تمدنی

محله امام رضا (علیه السلام)

محورهای جلسه

شورای راهبردی

الگوی پیشرفت اسلامی

24 دی ماه 1400

اشاره

112/6/1

تبیین طرح تمدنی

محله امام رضا (علیه السلام)

محورهای جلسه

شورای راهبردی

الگوی پیشرفت اسلامی

24 دی ماه 1400

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ کَأَیِّنْ مِنْ نَبِی قَاتَلَ مَعَهُ رِبْیُّونَ کَثِیرٌ فَما وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ مَا ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَکَانُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ

سوره مبارکه آل عمران، آیه 146

و چه بسیار از پیامبرانی که مردان الهی فراوانی به همراه آنان جنگیدند، پس در مقابل آنچه در راه خدا به آنان رسید سستی نکردند و ناتوان نشدند و سر تسلیم و ذلت فرود نیاوردند؛ و خدا شکیبایان را دوست دارد.

شناسنامه

متن پیش رو ویرایش (اول) صد و دوازدهمین مکتوب از نوع ششم محصولات مرتبط با نقشه الگوی پیشرفت اسلامی (پیاده فوری)است. محتوای این محصول متن پیاده شده سخنان حجت الاسلام والمسلمین علی کشوری دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی) میباشد که در نشست تخصصی تبیین طرح تمدنی امام رضا ایراد شده است. این نشست در جمع برخی از مدیران و کارشناسان شهرداری مشهد در تاریخ جمعه 24 دی ماه 1400 در شهرداری شهر مقدس مشهد برگزار شده است. پیشنهادمی شود این جزوه در قطع رحلی به انتشار برسد.

عکس

فهرست مطالب:

بخش اول جلسه:

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم

اعوذ باللّه من الشیطان الرجیم الحمدللّه ربّ العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا و شفیعنا فی یوم الجزاء و حبیب قلوبنا ابی القاسم محمد و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن الدائم علی اعدائه اعداءالله من الآن الی قیام یوم الدین.

اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلَیٰ عَلِیِّ بْنِ مُوسَیٰ الرِّضَا الْمُرْتَضَیٰ الْإِمامِ التَّقِیِّ النَّقِیِّ وَحُجَّتِکَ عَلَیٰ مَنْ فَوْقَ الْأَرْضِ وَمَنْ تَحْتَ الثَّرَیٰ الصِّدِیقِ الشَّهِیدِ صَلاةً کَثِیرَةً تامَّةً زاکِیَةً مُتَواصِلَةً مُتَواتِرَةً مُتَرادِفَةً کَأَفْضَلِ مَا صَلَّیْتَ عَلَیٰ أَحَدٍ مِنْ أَوْلِیَائِکَ.

1. مقدمه:

1/1. تحقق تمدن اسلامی؛ غایت و ایده اصلی انقلاب اسلامی

اشاره

همانطور که به استحضار برادران و خواهران گرامی رسیده است جلسه امروز به تبیین اجمالی «طرح تمدّنی محله امام رضا7» اختصاص دارد. این ایده تمدّنی، ذیل "نظریه مدیریت شهری محله محور" تطبیق می­شود. و در واقع تطبیق مفاهیم نظریه "مدیریت شهری محله محور" بر شهر مشهد و با اطلاعات میدانی شهر مشهد می باشد.

همانطور که استحضار دارید ایده اصلی انقلاب اسلامی، تحقق "تمدن اسلامی" است و قرار نیست انقلاب اسلامی در برنامه ریزی­های بخش های مختلف (از جمله بخش مدیریت شهری) از ایده­های تمدن مدرنیته کپی برداری کند. آنچه که به عنوان غایتِ انقلاب اسلامی از همان سال­های اول انقلاب اسلامی مطرح شده این است که ما قرار است جامعه را با نگاه دین اداره کنیم. و این "اداره جامعه بر مبنای دین" هم یک حالت حداکثری دارد که در واقع نام آن را "تمدّن" یا یک نوع مدنیت خاص می گذاریم. بنابراین طبیعی است که اگر هدف کلان انقلاب اسلامی این است؛ بخش­های مختلف، نظریات بخشی مرتبط با این تمدن را فهم کنند، راجع به آن گفتگو کنند و بعد هم به مرحله اجر بگذارند.

1/1/1. حرکت انقلاب به سمت تحقق ایده های تمدنی در برخی از حوزه ها؛ مانند حوزه سیاست خارجی

اشاره

در چهل سال اول انقلاب اسلامی بعضی از حوزه­ها به سمت ایده­های تمدنی حرکت کرده­اند. فرض بفرمایید در حوزه "سیاست خارجی" الان تصمیماتی که در تهران گرفته می­شود بر ده پایتخت از پایتخت­های منطقه تاثیرگذار است. ما در حوزه سیاست خارجه با مفهوم "جبهه مقاومت" روبرو هستیم. این مفهوم، مخالف طرح "خاورمیانه بزرگِ آمریکا" و مفهومی مثل خود کلمه "خاورمیانه" و استراتژی­های سازمان ملل است؛ این ایده از تهران و قم تئوریزه شده بود ولی الان عینی شده است. شما دیگر دنیا رابا دو قطبی شرق و غرب تقسیم­ بندی نمی­کنید؛ [بلکه] می گویید: «جبهه مقاومت به رهبری ایران و از سوی دیگر جبهه تمدن استکباری مدرنیته به رهبری آمریکا»؛ این [تقسیم بندی] الان عینی شده است. ما الان وقتی راجع به مسائل تمدنی بحث می کنیم؛ می­توانیم بگوییم در حوزه سیاست خارجه مثلا "نظریه سازه انگاری"⁽¹⁾

سازه انگاری: در اواخر قرن بیستم، مطالعه روابط بین الملل به طور فزاینده ای تحت تأثیر سازه گرایی قرار گرفت. بر اساس این رویکرد، رفتار انسان ها بر اساس هویت آنها تعیین می شود که خود توسط ارزش ها، تاریخ، اعمال و نهادهای جامعه شکل می گیرد. برساخت گرایان(سازه انگاران) معتقدند که همه نهادها، از جمله دولت، از نظر اجتماعی ساخته شده اند، به این معنا که منعکس کننده یک «اجماع بین اذهانی» از باورهای مشترک درباره عملکرد سیاسی، رفتار اجتماعی قابل قبول و ارزش ها هستند. به همین ترتیب، تک تک اعضای دولت یا واحدهای دیگر به طور مستمر واقعیتی را می سازند که در مورد آن تصمیمات سیاستی، از جمله تصمیمات در مورد جنگ و صلح و درگیری و همکاری اتخاذ می شود.

منبع: سایت بریتانیکا - https://b2n.ir/s72655

2/1/1. عدم نگاه تمدنی و عدم حرکت انقلاب به سمت ایده های تمدنی در برخی از حوزه ها؛ مانند حوزه مدیریت شهری

یکی از حوزه­هایی که ما در چهل سال گذشته نگاه تمدنی به آن نداشته­ایم، حوزه مدیریت شهری است، الان همه شهر­های ایران بر اساس ایده­های "نوشهرگرایی" ⁽²⁾

منبع: پایگاه مرکز علمی جهاد دانشگاهی

https://www.sid.ir/Fa/Seminar/ViewPaper.aspx?ID=95579

ذهن مدیران محترم شهرداری مشهد شکل بگیرد. همین جا تاکید می­کنم که بحث های تمدنی و ایده­های جدید علمی، با تکیه بر یک نشست تخصصی در ذهن­ها تثبیت نمی­شود. اگر واقعا برای تحقق تمدن اسلامی جدی هستید؛ باید یک مجموعه گفتگوهای جدی را بیفتد و در این گفتگو­ها دو طرف دور یک میز نشسته و با هم حرف بزنند و خروجی این گفتگوهای جدی ان­شاء­الله "درک تمدنی از اداره شهری" بشود. بنابراین این جلسه آغازین است. ما در دوره­های قبل هم این جلسات را در شهر مشهدداشتیم ولی وقتی شورای شهر با گرایش خاص سیاسی سرکار آمد، آن جلسات متوقف شد. حالا با مدیریت جدید که نگاه های تمدنی دوباره دارد زنده می­شود. امیدوارم بتوانیم این فضای مطلوب را بیشتر از دوره­های قبل در شهر مشهد و در سایر شهر­های ایران مطرح کنیم.

ضرورت بحث ما، همان ضرورت "تمدن اسلامی" است. اگر در ذهن شما "تمدن اسلامی" جایگاهی داشته باشد، "نظریه بخشی تمدن اسلامی درحوزه شهر" نیز برای شما موضوعیت پیدا خواهد کرد. اما اگر گزاره بنیادین ذهن شما این باشد که ما هم قرار است یک کشوری در "نظم موجود جهانی" باشیم! [اینچنین نخواهد شد]. شنیده­اید که بعضی می­گویند که ما مثلا ژاپن اسلامی یا چین اسلامی باشیم! از این حرف­ها در چهل سال اول انقلاب زیاد تفوُّه شده [و به زبان آورده شده] است. یعنی آن آقا قائل نیست به اینکه می­شود یک ایده جدیدی را پیشنهاد داد و یک تئوری جدیدی را مطرح کرد. به هر حال ما در این فضا خدمت شما داریم گفتگو و طرح بحث می­کنیم.

2/1. قرارداشتنِ «طرح تمدنی محله امام رضا 7» ذیل نظریه مادر «مدیریت شهری محله محور»

باز تاکید می­کنم که: این بحث «طرح تمدنی محله امام رضا7»، ذیل یک نظریه مادر به نام «نظریه مدیریت شهری محله محور»⁽¹⁾

در این مکتوب به پنج محور اصلی نظریه مدیریت شهری محله محور پرداخته شده است:

سرفصل اول: به تبیین و توضیح "نظریه الگوی ساخت" به عنوان الگو و مبنای تدوین نظریه مدیریت شهری اشاره شده است. این الگو به ما می گوید که اگر بخواهیم یک دیدگاه تمدنی وارد عرصه عمل و نظم جامعه بشود باید حتما شامل سه بخش اصلی باشد: 1. بخش اول "تعریف" نظریه است یعنی فهماندن موضوع مورد نظر به مخاطب. به عبارتی نظریه را از حالت ابهام و نکره بودن به معرفه و قابل فهم تبدیل کردن. 2. در بخش دوم یعنی "تصویر" نظریه که در آن به بررسی فواید آن تعریف برای مخاطبمان می پردازیم که باعث ارتباط گیری و ایجاد شوق در مخاطب برای عملیاتی کردن نظریه می گردد. 3. در مرحله آخر که "تصمیم" است به بیان تصمیماتی می پردازیم که تعریف و تصویر پیش گفته را عملیاتی می کند.

سرفصل دوم: تعریف نظریه مدیریت شهری با محوریت مفهوم محله. به این معنا که شهر در اسلام مجموعه ای از محله هاست و محله یعنی سپر حمایت گر نهاد خانواده به عنوان ساختار اصلی ارتقای امر تربیت.

سرفصل سوم: تبیین "تصویر" این تعریف از شهر و محله. به طور خلاصه مبنا قرار گرفتن این تعریف از محله، در شهر و مدیریت شهری برکات و فواید فراوانی را به دنبال خواهد داشت. اولین آنها این است که اعضای خانواده فرصت بیشتری برای در کنار هم بودن خواهند داشت. فایده دوم ناشی از شناخت طرفینی گسترده اعضای محله از همدیگر است. و سومین فایده در کاهش سفرهای درون شهری است.

سرفصل چهارم: "تصمیم" های نظریه. به عبارتی مجموعه کارهایی که منجر به عملیاتی شدن این نظریه می شود. در این بخش به سه نوع تصمیم ارتباطی، زیرساختی و مشارکتی اشاره شده است.

سرفصل پنجم: بیان چند نظریه پشتیبان برای مدیریت شهری محله محور. نظریاتی مانند طرح طیبات، دار واسعه،بازار موقت و...

مدیریت شهری محله محور بابلسر http://nro-di.blog.ir/1399/09/09

«منطقه شهری»⁽¹⁾

در منطقه بندی سعی بر این است که خدمات شهری مثل بیمارستان، مدرسه، مسجد، خیابان و محلهای گذران اوقات فراغت در هر منطقه با سهولت در دسترس همه قرار گیرد. همچنین منطقه بندی از عوامل مهم در تولید است. بنابراین جنبه اقتصادی آن اهمیت بیشتری دارد.

آدرس مطلب: پایگاه تخصصی شهرسازی ایران - https://b2n.ir/g77440

آینده شهر مشهد را می شود اینطور در نظر گرفت که مثلا بر اساس "شاخصه­های هویت اسلامی" دارای دویست محله استاندارد باشد؛ این نگاه غایی ما است. الان شما مفهوم "محله" را به عنوان یک مفهوم فانتزی در نظر می­گیرید. هفته پیش که با یکی از اعضای شورای شهر جلسه داشتیم، دیدم که مجموعه اطلاعات مربوط به "محله" را آوردند و دیدیم تعریف محله درست نبود. در ادبیات جهانی شهرسازی هم الان مفهوم محله مطرح است؛ ولی نه با تعریفی که ما از آن ارائه و بحث کرده ایم. آن چیزی که شما دارید بحث می­کنید، تعریف «منطقه شهری» است، لذا الان شما با مفهوم شهرداری مناطق روبرو هستید و منطقه منطقه شهر را اداره می­کنید. حالا این را باید بحث کنیم که تفاوت "اداره شهر به صورت محله به محله" با "اداره شهر به صورت منطقه به منطقه" چیست؟ یا الزامات این بحث و مفاهیم آن چیست؟ اصلا این موضوعِ بحث جلسه امروز است.

3/1. لزوم مطرح کردن مباحث جلسه به صورت علمی و جدّی و به دور از بحث ها و ملاحظات سیاسی

یک نکته­ای هم عرض کنم چند ماه پیش مطابق با ماه صفر که با شهردار اصفهان و اعضای شورای شهر آنجا جلسه داشتیم؛ بعضی­ها خواستند یک حواشی ای را به این بحث مدیریت شهری محله محور تحمیل کنند. خب؛ یک تعارض­ منافع هایی است بین اینکه شما شهر را "متمرکز" و "منطقه­ای" اداره کنید یا نه شهر را به شکل "محله ای" اداره کنید. من آنجا به دوستان گفتم گفتگو­ها موقتا متوقف شود؛ چون ما اصلا بنای دو قطبی سازی در فضای شهری را بر اساس این گفتگوها نداریم. یعنی اگر قرار باشد که مثلا به اسم بحث­های تمدنی هم بازی استقلال و پیروزی راه بیفتد؛ آنهایی که خسارت می­بینند، مردم و آینده انقلاب اسلامی و شهر مشهد است. لذا من پرهیز می­دهم که هم اخبار جلسه و هم فضای بحث به شکلی پیش برود که غیر از بحث علمی چیزی اتفاق بیفتد. البته بحث علمی هم باید جدی باشد. من از شما تقاضا می­کنم این جلسه شبیه بعضی از جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی یا مجمع تشخیص مصلحت نظام نشود؛ که آنجا ملاحظات سیاسی و غیره حاکم است و خیلی­ها بحث­هایشان را جدیمطرح نمی­کنند. منافاتی ندارد با اینکه یک گفتگوی علمی برگزار شود، و سوال جدی مطرح شود؛ ولی بحث هم سیاسی نشود. به نظرم دوستان و همچنین تیم کارشناسی ای که همراه من هستند، باید مواظبت کنند که این بحث فقط در یک چارچوب علمی

مدیریت بشود و کار جلو برود. خب؛ اینها مقدماتی بود که من خواستم راجع به موضوع جلسه عرض کنم. پس عنوان جلسه را «تبیین طرح تمدنی محله امام رضا 7» می دانم.⁽¹⁾

حجت الاسلام کشوری: اگر بگذارید بحث شکل بگیرد. بعدا ...

یکی از حضار: اگر بشود خودتان را معرفی کنید؛ چون ما شناخت کافی نسبت به شما نداریم.

حجت الاسلام کشوری: چشم؛ آن را دوستان باید زحمت می کشیدند؛ ولی چشم ان شاء الله عرض خواهم کرد.

انتقال از متن

4/1. خلاصه ای از سرفصل های مطرح در جلسه

در «طرح تمدنی محله امام رضا7» ما سه دسته مفهوم داریم. یعنی: کل بحث امروز بنده دارای سه بخش است و در واقع سه دسته مفهوم را خدمت شما مطرح خواهم کرد. (ظاهرا دوستان جلسه را سه بخشی تنظیم کرده­اند: بخش آخر که مخصوص پرسش و پاسخ و بحث جدی ای است، دو بخش دیگر هم برای ارائه این «طرح تمدنی محله امام رضا 7» وقت اختصاص داده­اند.)

من در قسمت اول گفتگوهای خودم، "مفاهیم پایه محله امام رضا7" را محضر شما مطرح خواهم کرد. "مفاهیم پایه" یعنی آن مفاهیمی که ما آنها را وسط می­گذاریم و تصمیمات شهری را بر اساس آن مفاهیم ارزیابی می­کنیم. وقتی شما در یک شهری می­خواهید بگویید یک تصمیمی که آقای شهردار می­گیرد یا یک مصوبه­ای که شورای شهر تصویب می کند؛ آیا این درست است یا نه؟؛ چه مفهومی را وسط می گذارید و این تصمیم را نقد می کنید؟ نظریه مدیریت شهری محله محور چون می­خواهد "دیالوگ محور" و متفاهم (همراه با تفاهم طرفینی) کار خود را جلو ببرد؛ مفاهیم پایه روشنی دارد. من این مفاهیم پایه را در قسمت اول گزارش خودم برای شما تببین می­کنم که حالا به آن خواهم رسید.

قسمت دوم گزارش بنده به دو مفهوم دیگر اختصاص دارد: یکی ساختار برنامه هایی که برای ساخت یک "محله" لازم است؛ این را تبیین خواهم کرد که ما نُه نوع برنامه برای ساخت یک محله لازم داریم و همه اینها باید توسط مدیریت شهری پیش برود تا آن محله ساخته بشود این هم یک بحث است.

سطح سوم بحث های امروز من، برنامه­های اولویت دار در این نُه محور است؛ که مثلا چهار- پنج برنامه اولویت­دار را محضرتان طرح می­کنم.مثلا: ما معتقدیم فضای سبز محله­ها باید بر اساس "درختان مُثمر و معطر" مدیریت شوند، به ادله­ای که عرض خواهم کرد. حدود پنج برنامه اولویت دار را پیشنهاد می­کنیم. ولی بدانید "مدیریت شهری محله محور" صد اقدام دارد که حالا باید به تدریج راجع به آن بحث و گفتگو کرد. در این جلسه چون جلسه اول است سعی می­کنیم برنامه­های اولویت­دار را محضرتان تقدیم کنم. پس این هم نقشه گفتگوهای امروز. هم "مفاهیم پایه محله امام رضا7" را و هم "ساختار برنامه­های ساخت یک محله" را بحث می­کنیم. چگونه می شود یک محله ساخت؟ تقسیمات برنامه­ریزی چگونه باید باشد؟ این را باید بحث کنیم. الان تقسیمات معروف مثل [تقسیم امور به] فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و آی.تی و ... اینها مطرح است؛ ولی از نظر ما ساختار یک شهر مطلوب بدین

شکل نیست؛ [بلکه] مثلا ساختار "مکاسب" دارد، ساختار "علم" دارد، ساختار "امامت" دارد؛ حالا به شرحی که عرض خواهم کرد. من وقت را مغتنم می­شمارم و عرایض خودم را از بحث مفاهیم پایه شروع می­کنم.

2. سرفصل اول: مفاهیم پایه مدیریت شهری محله محور چیست؟

اشاره

ما در مدیریت شهری سه دسته مفهوم پایه داریم که مفاهیم مادر هستند. اگر کسی مفاهیم مادر را نقض کند همه مردم ضربه می­خورند، اقتصاد شهر هم ضربه می­خورد، درآمد­های شهر هم کاهش پیدا می­کند؛ تقریبا اگر سه دسته مفهوم را نادیده بگیرید، همه چیز به چالش کشیده می­شود؛ به ادله­ای که عرض می­کنم.

1/2. مفهوم "روابط انسانی" ؛ اولین مفهوم پایه در مدیریت شهری محله محور

اشاره

اولین مفهوم عبارت است از مفهوم "روابط انسانی". خیلی­ها می­پرسند: «تمدن اسلامی چیست؟» یا به تبع آن می­پرسند: «شهر اسلامی چه ویژگی هایی دارد؟» ما در شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی خیلی روشن بحث کرده­ و گفته­ایم که: «شهر اسلامی و تمدن اسلامی عبارت است از: شهری که روابط مردم در آن با همدیگر پیوسته است و در فرض اصطکاک با همدیگر قرار ندارند.»

استحضار دارید دو فرض در روابط انسانی متصور است: یا انسان­ها با هم "همگرا" هستند و به نفع همدیگر کار می­کنند، یا نه؛ کما اینکه اقتصاددان­های غربی گفته­اند "اصل آهنین منافع شخصی" اصل قرار داده می­شود⁽¹⁾

آدام اسمیت و ثروت ملل، محمدعلی کاتوزیان، ص176

حرف اصلی ما این است که اگر روابط یک جامعه­ای در مسیر "رقابت" و در فرض اصطکاک تعریف شد، هزینه­های شهر بالا می­رود و کیفیت و دقت در همه بخش­های این شهر کاهش پیدا می­کند. بنابراین دعوت انبیاء این است که شما بروید به سمت اینکه "تنظیم روابط انسانی" را اصل قرار دهید. در یک تعبیری از امیرالمومنین (علیه السلام) سوال شد: قرآن بوحدته (یعنی: کل قرآن، نه یک بخش از آن) چه می­گوید؟ یعنی: هدف غایی قرآن چیست؟ حضرت فرمودند: «و نظم ما بینکم».⁽²⁾

امیرالمومنین (علیه السلام): خداوند پیامبر (صلّی اللّه علیه و آله) را هنگامی فرستاد که پیامبران حضور نداشتند، و امّت ها در خواب غفلت بودند، و رشته های دوستی و انسانیّت از هم گسسته بود. پس پیامبر (صلّی اللّه علیه و آله) به میان خلق آمد در حالی که کتاب های پیامبران پیشین را تصدیق کرد، و با «نوری» هدایتگر انسانها شد که همه باید از آن اطاعت نمایند، و آن، نور قرآن کریم است. از قرآن بخواهید تا سخن گوید، که هرگز سخن نمی گوید، امّا من شما را از معارف آن خبر می دهم، بدانید که در قرآن علم آینده، و حدیث روزگاران گذشته است، شفا دهنده دردهای شما، و سامان دهنده امور فردی و اجتماعی شما است. (ترجمه دشتی)

نهج البلاغة، ص 223 (خطبه 158)

بحار الأنوار ، ج 31، ص 546 و ج 89، ص 23

امیرالمومنین (علیه السلام): از قرآن بخواهید تا سخن گوید، که هرگز سخن نمی گوید، امّا من شما را از معارف آن خبر می دهم: همانا که در قرآن، علم آنچه گذشته، و علم آنچه خواهد آمد، و حکم در بین شماست و بیان آنچه در آن اختلاف دارید؛ پس اگر از من در مورد آن سوال کنید حتما به شما تعلیم خواهم داد.

الکافی، ج 1، ص 61 / تفسیر القمی، ج 1، ص 3

الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)، ج 1، ص 483 / بحار الأنوار، ج 89، ص 82 (نقلا عن تفسیر القمی) / الوافی، ج 1، ص 270

یعنی: یک جایی بالاخره بینشما اختلاف می­افتد؛ قرآن آمده اختلافات را مدیریت کند. ببینید؛ در همه بخش­های یک شهر شما باید این مفهوم را مواظبت کنید.

1/1/2. اصل قرارگرفتنِ اقتصاد و صنعت و نادیده گرفتن نیازهای عاطفی و تربیتی انسان ها؛ نمونه ای از نادیده گرفتن روابط انسانی در مدیریت شهری کنونی

مثال بزنم: شما قرارداد­های "عسلویه" را دیده­اید؛ می­گویند که: فرد باید بیست و یک روز در خدمت شرکت و نُه روز در خدمت خانواده باشد. خب؛ می­گوییم: شما برای چه اینطوری قرارداد می­بندید؟ می­گویند: نفت و گاز برای کشور خیلی مهم است، تولید انرژی خیلی مهم است. ما فی الجمله می­فهمیم جایگاه عسلویه در اداره کشور کجاست و این را متوجه هستیم؛ اما یک سوال هم مطرح می­کنیم و می­گوییم: در آن بیست و یک روزی که کارگرها و کارمندها پیش شما هستند، روابط عاطفی آنها چه می شود؟ روابط عاطفی فرزندان و همسر این کارمندان چه می شود؟ آیا اینها را می­شود نادیده گرفت؟ روابط تربیتی این کارگران چه وضعیتی پیدا می­کند؟! آیا اینها در این بیست و یک روز می­توانند تربیت فرزندان خود را بر عهده بگیرند؟ روابط جنسی و صله رحم و فامیلی اینها چه می­شود؟ سازمان برنامه و بودجه و وزارت مربوطه پاسخ مشخصی به ما نمی­دهد. می­گوید: نفت و گاز مهم است، می­گوییم: خیلی خب؛ نفت و گاز و انرژی مهم است؛ اما آیا می­توانید به بهانه نفت و گاز روابط انسانی آنها را به چالش بکشید؟ این سوالی است که من از زمان برنامه ششم در همه مناظرات و جلسات مجلس و جلسات با سازمان برنامه و بودجه از همه آقایان پرسیده­ام. این برای ما مهم است، هر تصمیمی که ضد روابط انسانی عمل کند آن تصمیم را برای کشور هزینه زا می­دانیم. مثلا فردا این بچه­ها چون تربیت صحیح نداشته­اند، تخلف انجام می­دهند آن وقت قوه قضائیه باید بیاید هزینه کند تا این تخلفات را مدیریت کند. ضرر­های عاطفی و تربیتی هم که اساسا جبران ناپذیر هستند؛ هیچ وقت شما خسارت آن را با معیار مادی و پول نمی­توانید ارزیابی کنید.

خب؛ حالا این یک مثال است که شما می­توانید در شهرداری مشهد هم تطبیق کنید. شما چند طرح و مصوبه­ دارید که ضد روابط انسانی عمل می­کند؟

2/1/2. بلند مرتبه سازی و در نتیجه ایجاد اِشراف به حریم خصوصی انسان ها؛ نمونه ای دیگر از نادیده گرفتن روابط انسانی در مدیریت شهری کنونی

مثال بزنم شما وقتی "بلند مرتبه سازی" می­کنید، "اِشراف به حریم خصوصی انسان­ها" را نهادینه می کنید. بله؛ "بلند مرتبه سازی" ممکن است سود اقتصادی داشته باشد؛ ولی برای تمدن اسلامی حفظ حریم خصوصی انسان ها موضوعیت دارد. چرا "بلندمرتبه سازی" نهی می­شود؟ ⁽¹⁾

امام صادق (علیه السلام): هیچ انسانی بنایی را از هشت ذراع بلندتر نسازد، مگر آنکه منادی از آسمان به او ندا کند که: ای فاسق! تا کجا میخواهی بروی؟!

مکارم الأخلاق، ص 127

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ النَّوْفَلِیِّ عَنْ زِیَادِ بْنِ عَمْرٍو الْجُعْفِیِّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَکَّلَ مَلَکاً بِالْبِنَاءِ یَقُولُ لِمَنْ رَفَعَ سَقْفاً فَوْقَ ثَمَانِیَةِ أَذْرُعٍ: أَیْنَ تُرِیدُ یَا فَاسِق؟!

امام صادق (علیه السلام): همانا خداوند متعال فرشته ای را برای ساختمان موکّل کرده است که برای کسی که سقفی را بالاتر از هشت دراع بالا ببرد می گوید: ای فاسق! تا کجا میخواهی بروی؟!

الکافی، ج 6، ص 528 / المحاسن، ج 2، ص 608

سند محاسن: عَنْهُ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ النَّوْفَلِیِّ عَنْ زِیَادِ بْنِ عُمَرَ الْجُعْفِیِّ عَمَّنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّه

بحار الأنوار، ج 73، ص150 / هدایة الأمة إلی أحکام الأئمة علیهم السلام، ج2، ص 213 / وسائل الشیعة، ج 5، ص 310 / الوافی، ج 20، ص 793

جهت مشاهده بخشی از روایات فراوان در مورد "نهی از بلندمرتبه سازی ساختمان"؛ به پیوست شماره 1 مراجعه کنید.

زمینه ساز اشراف افراد به حریم خصوصی همدیگر است. آن وقت شما مجبور می شوید در آن محیطی که زندگی می­کنید، کاملا با حریم خصوصی محدود زندگی کنید.

3/1/2. آپارتمان سازی و حذف "دار واسعه" و در نتیجه کوچک و محدودشدن حریم خصوصی انسان ها؛ نمونه ای دیگر از نادیده گرفتن روابط انسانی در مدیریت شهری

اشاره

یا مثال دیگری خدمت شما طرح کنم وقتی شما به جای "دار واسعه"، " آپارتمان" می­سازید؛ چه کار می­کنید؟ دارید دوباره "حریم خصوصی انسان­ها" را محدود می­کنید. ⁽¹⁾

پیغمبر (ص) فرمود: چهار چیز از سعادت است و چهار چیز از شقاوت، اما چهار چیزی که از سعادت است: زن صالح، خانه وسیع، همسایه خوب و مرکب راهوار، و چهار چیزی که از بدبختی است: همسایه بد، زن بد، خانه تنگ و کوچک و مرکب بد.

مکارم الأخلاق، ص 126 / بحار الأنوار، ج 73، ص 154

جهت مشاهده بخشی از روایات در مورد «توصیه فراوان به ساخت "دار واسعه (خانه حیاط دار بزرگ)" و نکوهش ساخت " آپارتمان(خانه های کوچک)"»؛ به پیوست شماره 2 مراجعه کنید.

1/3/1/2. محدودشدن محیط بازی کودکان؛ یکی از نتایج آپارتمان سازی و حذف "دار واسعه"

اشاره

مثلا کسانی که در آپارتمان زندگی می­کنند دیگر "محیط بازی" تفصیلی برای فرزندانشان را ندارند. الان ممکن است شهرداری بگوید که: آقا! حالا بازی کودکان که به ما ربطی ندارد! مسئول بازی کودکان نهادهای فرهنگی هستند (مثلا مسئولش نهاد حوزه علمیه است)؛ ولی عرض ما این است که شما در قوانین و مقررات خودتان دست حوزه علمیه و نهادهای فرهنگی را هم می­بندید؛ اگر ما برویم به سمت "خانه­های حیاط­دار"؛حیاط برای کودکان محیط بازی است.

1/1/3/1/2. روی آوردن به بازی ها و اسباب بازی های نامناسب و در نتیجه متاثرشدن شخصیت فرزندان از فرهنگ بیگانه؛ یکی از نتایج محدودشدن محیط بازی کودکان

اگر محیط بازی [بچه ها] را حذف کنیم، در نتیجه باید "بازی های کامپیوتری" را بپذیرید، ایده­های والت دیزنی(Walt Disney)⁽²⁾

شرکت والت دیزنی:

شرکت دیزنی رسانه ای فعال در آمریکاست که به عنوان یکی از بزرگترین شرکت های رسانه ای و سرگرمی در جهان معروف است. دیزنی در هالیوود بسیار تلاش کرد و پس از شکست های فراوان بالاخره موفق شد استودیوی جدید خود را در 16 اکتبر 1923 راه اندازی کند تا بتواند فیلم های کارتونی خود را بسازد و روانه بازار کند. وی سرمایه اولیه این استودیو را از برادرش، روی گرفت. از این پس این استودیو به نام کمپانی دیزنی شناخته می شد. این شرکت امروزه مالک 14 شهربازی و صاحب 73 درصد سهام نشنال جئوگرافیک می باشد.

انیمیشن های شرکت والت دیزنی:

سفید برفی و هفت کوتوله (1937) / پینوکیو (1940) / فانتازیا (1940) / دامبو (1941) / بامبی (1942) / سیندرلا (1950) / آلیس در سرزمین عجایب (1951) / پیتر بن (1953) / بانو و ولگرد (1955) / زیبای خفته (1959) / 101 سگ خالدار (1961) / شمشیر در سنگ (1963) / کتاب جنگل (1967) / گربه های اشرافی (1970 / رابین هود (1973) / ماجرهای بسیار وینی پو (1977) / نجات دهندگان (1977) / روباه و سگ شکاری (1981) / دیگ سیاه (1985) / کارآگاه موش بزرگ (1986) / الیور و دوستان (1988) / پری دریایی کوچولو (1989) / امدادگران: مأموریت زیرزمینی (1990) / دیو و دلبر (1991) / علاالدین (1992) / شیر شاه (1994) / پوکوهانتس (1995) / داستان اسباب بازی (1995) / گوژپشت نتردام (1996) / هرکول (1997 / مولان (1998) زندگی یک حشره (1998) / تارزان (1999) / داستان اسباب بازی 2 (1999) / زندگی جدید امپراتور (2000) / آتلانتیس (2001) / شرکت هیولاها (2001) / لیلو و استیچ (2002) / سیاره گنج (2002) / در جست و جوی نمو (2003) / خرس برادر (2003) / خانه ای در مزرعه (2004) / شگفت انگیزان (2004) / کبوتر بی باک (2005) / جوجه کوچولو (2005) / ماشین ها (2006) / ملاقات با رابینسون ها (2007) / موش سرآشپز (2007) / وال – ئی (2008) / تیزپا (2008) / بالا (2009) / شاهدخت و قورباغه (2009) / داستان اسباب بازی 3 (2010) / گیسو کمند (2010) / ماشین ها 2 (2011) / دلیر (2012) / رالف خرابکار (2012) / دانشگاه هیولاها (2013) / هواپیماها (2013) / منجمد (2013) / شش قهرمان بزرگ (2014) / درون و بیرون (2015) / دایناسور خوب (2015) / زوتوپیا (2016) / در جست و جو دوری (2016) / موانا (2016) / ماشین ها 3 (2017) / کوکو (2017) / شگفت انگیزان 2 (2018) / رالف اینترنت را خراب می کند (2018) / داستان اسباب بازی 4 (2019) / منجمد 2 (2019) / به پیش (2020)

پارک دیزنی لند:

شهربازی دیزنی لند نام پارکی تفریحی در کالیفرنیای آمریکا می باشد. این پارک در 17 ژوئیه 1955 افتتاح شد. به همه افرادی که به این پارک وارد می شوند گفته می شود: «خوش آمدید. دیزنی لند سرزمین شماست. اینجا کهولت، خاطرات عزیز گذشته را بازمی یابد و جوانی مبارزات و وعده های آینده را می چشد. دیزنی لند به ایده آل ها، رویاها و واقعیت های سختی که آمریکا را ساخته است تقدیم شده است. با آرزوی اینکه منبعی از شادی و الهام برای تمام دنیا باشد.»

سه مکان دیگر در جهان به نام های دیزنی لند شانگهای چین، دیزنی لند پاریس فرانسه و دیزنی لند هنگ کنگ وجود دارند. ایده ساخت این شهربازی زمانی به ذهن والت رسید که دخترانش یعنی دایان و شارون را به یکی از شهربازی های لس آنجلس برده بود. همچنین او از تعدادی شهربازی در آمریکا، هلند و دانمارک نیز بازدید کرد.

آثار والت دیزنی:

21 فیلم پویانمایی بلند/ 493 فیلم کارتونی کوتاه / 47 فیلم پویانمایی آمیخته با تصاویر سینمایی / 47 فیلم بر پایه واقعیت / 330 ساعت برنامه تلویزیونی باشگاه میکی ماوس.

افتخارات و جوایز والت دیزنی:

جایزه افتخاری اسکار (1939) / چهار جایزه اسکار (1954) / برنده 22 جایزه اسکار / جایزه بنیاد آزادی / مدال آزادی از دست جانسون رئیس جمهور آمریکا / برنده جایزه دستاورد ویژه گلدن گلوب (1947) / برنده بهترین فیلمبرداری - رنگی در گلدن گلوب برای فیلم ماجراهای ایکابد و آقای وزغ (1949)

آدرس: خبرگزاری ایمنا (نخستین خبرگزاری شهر و شهروندی ایران)- https://b2n.ir/q88773

است ولی القاء می­کند که دختران ما "مجرد" و "لیبرال" و "لذت جو" باشند. اگر صنعت اسباب بازی را بپذیرید فرهنگ همراه با خودش را باید بپذیرید؛یا مثلا می­گویید حالا "کارتون باب اسفنجی" را من برای فرزندم پخش می­کنم. حتما شخصیت­های باب اسفنجی را تحلیل کرده­اید چون شما خیلی به فرزندانتان اهمیت می­دهید. هفت رذیله­ای را که جناب موسی (علیه السلام) در تورات نهی کرده­اند این شرکت مربوطه آمده به هفت شخصیت در این کارتون تبدیل کرده است. مثلا: خود باب اسفنجی، مظهر "حماقت" است. شخصیت سنجاب، مظهر "شهوت" است. شخصیت آقای خرچنگ که مسئولیت آن رستوران را بر عهده دارد مظهر "حرص" است. یعنی فرزند شما با دیدن این کارتون و این بازی که شما به آن پیشنهاد داده­اید در واقع با رذایل اخلاقی (با شهوت، با حماقت و با حرص) آشنا می­شود. بعد هم به شکل جذاب این شخصیت­ها پردازش شده­اند. اصل حرص اگر خالص و پیورش (Pure)⁽¹⁾پیش یک نفری گذاشته شود متنفر می­شود. [ولی] حرص و حماقت و شهوت بزک می­شود. مثلا در این کارتون؛ آقای خرچنگ آدم حریصی است ولی مسئول رستوران است فست فود ارائه می­کند، فست فودها خوش مزه هستند برای همین فرزند شما ناخودآگاه به این شخصیت حریص علاقه­مند می­شود چون غذای خوشمزه ارائه می­دهد. خود این رنگ شخصیت باب اسفنجی زرد است به تعبیر قرآن رنگ زرد "تسُرُّ الناظرین" است چشم­ها را نوازش می­دهد آدم­ها را خوشحال می­کند. بعد این شخصیت را به رنگ زرد در آورده­اند لذا حماقت با جذبه رنگ زرد نفوذش در فرزند شما بیشتر می­شود. بنده خواستم یک مثال

واضح بزنم. شما مدل بازی را به سمت سرگرمی­های تلویزیون برده­اید و ایده­ها را به دست "والت دیسنی" سپرده اید و آنها دارند از طریق بازی، فرهنگ­سازی می­کنند. وقتی بازی ابزار فرهنگ­سازی است، ابزار ساخت شخصیت است.

شما باید در این شهر محیط بازی طراحی کنید. محیط بازی کجاست؟ حیاط خانه. چرا؟ چون اشراف پدر و مادر [را به همراه] دارد، اگر غیر از حیاط خانه شما جایی را برای محیط بازی در نظر بگیرید، پدیده "کودک آزاری" افزایش پیدا می­کند. آن وقت مثل سازمان ملل باید روز جهانی مبارزه با کودک آزاری اعلام کنید. ببینید وقتی طراحی­ها از پایه غلط است بعدا چالش­های چندبُعدی به شهر تحمیل می­شود. حالا من چند تا مثال زدم. این یک مبنا است.

من در ده سال گذشته شهر مشهد را بررسی کرده­ام و صدها تصمیم ضد روابط انسانی در این شهر می­بینم. امروز آمده­ام خاضعانه به شما اعتراض کنم: چرا شهر (مشهد) ضد روابط انسانی اداره می­شود؟ بله؛ اعتراض است ولی اعتراض دلسوزانه است. در ادامه بحثم مصادیق را عرض خواهم کرد. شهر مشهد ضد روابط انسانی اداره می شود! دلیلش این نیست که مدیران شهری و کارشناسان شهری این شهر دلسوز نیستند، دلیلش این است که مفاهیم پایه ارزیابی در نظریه نوشهرگرایی و تئوری های هبیتات(Habitat )⁽¹⁾

برنامه اسکان ملل متحد: اهداف این برنامه عبارت است از : دیدگاه UN-Habitat در مورد "کیفیت بهتر زندگی برای همه در یک جهان شهری" جسورانه و بلند پروازانه است. UN-Habitat با شرکای خود برای ایجاد شهرها و جوامع فراگیر ، ایمن ، مقاوم و پایدار همکاری می کند. UN-Habitat شهرنشینی را به عنوان یک نیروی مثبت تغییر دهنده برای مردم و جوامع ، کاهش نابرابری ، تبعیض و فقر ، ترویج می کند.

آدرس مطلب: سایت برنامه اسکان ملل متحد (هبیتات) - https://unhabitat.org/about-us

The Sustainable Development Agenda: 17 Goals for People, for Planet: The Sustainable Development Goals are a universal call to action to end poverty, protect the planet and improve the lives and prospects of everyone, everywhere. The 17 Goals were adopted by all UN Member States in 2015, as part of the 2030 Agenda for Sustainable Development which set out a 15-year plan to achieve the Goals.

THE 17 GOALS: (1) No Poverty, (2) Zero Hunger, (3) Good Health and Well-being, (4) Quality Education, (5) Gender Equality, (6) Clean Water and Sanitation, (7) Affordable and Clean Energy, (8) Decent Work and Economic Growth, (9) Industry, Innovation and Infrastructure, (10) Reducing Inequality, (11) Sustainable Cities and Communities, (12) Responsible Consumption and Production, (13) Climate Action, (14) Life Below Water, (15) Life On Land, (16) Peace, Justice, and Strong Institutions, (17) Partnerships for the Goals.

دستور کار توسعه پایدار: 17هدف برای مردم ، برای کره زمین: اهداف توسعه پایدار یک فراخوان جهانی برای اقدام برای پایان دادن به فقر ، محافظت از کره زمین و بهبود زندگی و چشم انداز همه ، در هر مکان است. این 17 هدف توسط کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد در سال 2015 به عنوان بخشی از برنامه 2030 توسعه پایدار که برنامه ای 15 ساله برای دستیابی به هدف تعیین کرده بود ، تصویب شد.

17 اهداف : (1)عدم فقر ، (2) گرسنگی صفر (3) سلامتی و رفاه ، (4) آموزش با کیفیت ، (5) برابری جنسیتی ، (6) آب تمیز و بهداشتی ، (7) انرژی مناسب و تمیز ، (8) مناسب کار و رشد اقتصادی ، (9) صنعت ، نوآوری و زیرساخت ها ، (10) کاهش نابرابری ، (11) شهرها و جوامع پایدار ، (12) مصرف و تولید مسئولانه (13) ، اقدامات اقلیمی ، (14) زندگی در زیر آب (15) ) زندگی در خشکی ، (16) صلح ، عدالت ، و نهادهای قوی ، (17) مشارکت برای هدف.

آدرس مطلب: سایت سازمان ملل - https://b2n.ir/u66395

4/1/2. حوزه های سیزده گانه روابط انسانی: رابطه انسان با امام، معلم، خانواده، همسایه، دوست، دشمن، شریک شغلی، طرف معامله، فقیر، یتیم، ابن سبیل، همسفر و مهمان

اشاره

پس مفهوم اول تنظیم صحیح روابط انسانی است. خواهش می­کنم این نکته را بیشتر دقت بفرمائید. روابط انسانی سیزده محور اصلی دارد، هر سیزده محور باید مواظبت شود. شما بخواهید "منهتن(Manhattan)"⁽¹⁾را اداره کنید یا "مشهد" یا "کوفه" را فرق نمی­کند؛ اگر این سیزه حوزه رابطه انسانی را به چالش بکشید، زندگی انسان­ها به چالش کشیده خواهد شد: 1. رابطه انسان با امام، 2. رابطه انسان با معلم، 3. رابطه انسان با خانواده، 4. رابطه انسان با همسایه، 5. رابطه انسان با دوست، 6. رابطه انسان با دشمن، 7. رابطه انسان با شریک شغلی، 8. رابطه انسان با طرف معامله، 9. رابطه انسان با فقیر، 10. رابطه انسان با یتیم، 11. رابطه انسان با ابن سبیل⁽²⁾

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج 1، ص 221

5/1/2. بی توجهی و عدم بررسی ارتباط ساختار امامت با حوزه های مختلف اداره شهر؛ نمونه ای دیگر از نادیده گرفتن روابط انسانی در مدیریت شهری کنونی

همانطور که عرض کردم همه آدم­ها در همه جای دنیا این سیزده رابطه را دارند. شما شب­ها که قرآن مطالعه می­کنید حتما دیده­اید که قرآن می­گوید: دو نوع امام وجود دارد: یک "امام الی النار" ⁽³⁾

و اگر پیمان هایشان را پس از تعهدشان شکستند و در دین شما زبان به طعنه و عیب جویی گشودند، در این صورت با پیشوایان کفر بجنگید که آنان را [نسبت به پیمان هایشان] هیچ تعهدی نیست، باشد که [از طعنه زدن و پیمان شکنی] بازایستند.

وجود دارد یک "امام الی النور"⁽⁴⁾

و آنان را پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت می کردند، و انجام دادن کارهای نیک و برپا داشتن نماز و پرداخت زکات را به آنان وحی کردیم، و آنان فقط پرستش کنندگان ما بودند.

وَ جَعَلْنا مِنْهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا لَمَّا صَبَرُوا وَ کانُوا بِآیاتِنا یُوقِنُونَ (سوره مبارکه سجده، آیه 24)

و برخی از آنان را چون [در برابر مشکلات، سختی ها و حادثه های تلخ و شیرین] صبر کردند و همواره به آیات ما یقین داشتند، پیشوایانی قرار دادیم که به فرمان ما [مردم را] هدایت می کردند.

وجود دارد. اصلا در دنیا آدم بدون امام نداریم؛ همه "الگو" دارند، "امام" دارند. خود ما که زندگی را بررسی می­کنیم می­بینیم یک کسانی به ما الگو داده اند، پس ما امام داریم، آدم­های همه جای دنیا امام دارند. ⁽⁵⁾

[یاد کن] روزی را که هر گروهی از مردم را با پیشوایشان می خوانیم پس کسانی که نامه اعمالشان را به دست راستشان دهند، پس آنان نامه خود را [با شادی و خوشحالی] می خوانند و به اندازه رشته میان هسته خرما مورد ستم قرار نمی گیرند.

تَفْسِیرُ النُّعْمَانِیِّ، بِالْإِسْنَادِ الْآتِی فِی کِتَابِ الْقُرْآنِ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع قَالَ: النّاسُ أتباعُ مَنِ اتَّبَعوهُ مِن أئِمَّةِ الحَقِّ وأئِمَّةِ الباطِلِ، قالَ اللَّهُ عز و جل: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ فَمَنْ أُوتِیَ کِتابَهُ بِیَمِینِهِ فَأُولئِکَ یَقْرَؤُنَ کِتابَهُمْ وَ لا یُظْلَمُونَ فَتِیلًا»، فَمَنِ ائتَمَّ بِالصّادِقینَ حُشِرَ مَعَهُم، ومَنِ ائتَمَّ بِالمُنافِقینَ حُشِرَ مَعَهُم، قالَ رَسول اللَّهِ صلی الله علیه و آله: یُحشَرُ المَرءُ مَعَ مَن أحَبَّ، قالَ إبراهیمُ علیه السلام: «فَمَنْ تَبِعَنِی فَإِنَّهُ مِنِّی».

امیرالمومنین (علیه السلام): مردم [در قیامت] دنباله روی آن پیشوای حق یا پیشوای باطلی هستند که [در دنیا] پیرو او بوده اند. خداوند عز و جل می فرماید: «روزی را [یاد کن] که هر گروهی را با پیشوایشان فرا می خوانیم. پس کسانی که کارنامه شان را به دست راستشان بدهند، آنان کارنامه خود را می خوانند و به قدر نَخَکِ هسته خرمایی به آنها ستم نمی شود»(آیه 71 سوره اسراء). بنابراین، هر کس راستْ دینان را به پیشوایی بگیرد، با آنان محشور می شود، و هر کس منافقان را به پیشوایی برگزیند، با آنان محشور می گردد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: انسان با هر کسی که دوست دارد محشور خواهد شد. حضرت ابراهیم اینچنین فرمود: «هر کس از من تبعیت کند، همانا او از من است»(آیه 36 سوره ابراهیم).

بحار الأنوار، ج 66، ص 81 (نقلا عن تفسیر النعمانی)

امام خود را درست انتخاب کنید. الان دعوای ما با بردران اهل تسنن هم سر همین است که یک دعوای نرمی داریم ضمن اینکه وحدت هم داریم. می­گوییم سقیفه شرایط امامت را رعایت نکرده، یکی از شرایط امامت این است که امام باید علم تام داشته باشد. نمی شود کسی امام باشد ولی مأمون هایش از او عالم­تر باشند (کما اینکه در صدر اسلام اتفاق افتاد).حالا عرضم این است [رابطه انسان با امام] با تطبیق بر حوزه شهر چه می­شود؟ ساختار امامت در شهر چیست؟ شما کجا شهر را مدیریت می­کنید؟ شما تالار شهر می­سازید، پروژه میدان شهدا را می­سازید. می­پرسیم: برای من توضیح دهید که تالار شهر یعنی چه؟ [و ارتباط آن با امام چیست؟] می­گویید: خب حالا در اروپا اینطور بوده است. [آیا واقعا] ساختار امامت همین است؟ [و مثلا ساخت وساز در شهر هیچ ارتباطی با امامت ندارد؟!] می­گویم: [اگر اینچنین است،] پس ما از این معنا و مفهومِ امامت عدول و عبور کرده ایم و آن را در شهر نقض کرده­ایم، یا [می گوییم:] با مدل غربی آن آمده­ایم بحث را جلو ببریم. به هر حال همه این حوزه­ها را باید مواظبت کنیم.

باز مثال می زنم شنیده­ام در شهرهای روسیه آپارتمان می­سازند ولی آپارتمان را طوری می­سازند که واحدها به هم اشراف نداشته باشد. یعنی چه؟ یعنی شما در ساخت ساختمان فرض کنید اگر مجبور هم هستید آپارتمان می­سازید چرا روبروی همدیگر می سازید؟ خب؛ یک طوری بسازید که اینها به همدیگر دید نداشته باشند، خانواده­ها امنیت بیشتری پیدا می­کنند. این فیزیک شهر در روابط انسانی تاثیر می­گذارد.

6/1/2. بی اهمیتی به کاشت درختان مثمر و معطر در سطح شهر؛ نمونه ای دیگر از نادیده گرفتن روابط انسانی در مدیریت شهری کنونی

اشاره

مثلا شما در فضای سبز شهری می­آیید چمن می­کارید. نمی­دانم کی قرار است ما از این چمن دست برداریم؟! دفعه قبل هم که آمده بودیم با مدیران فضای سبز صحبت کردیم. مثلا می­گویند: راحت­تر می­شود مدیریتش کرد؛ اینطوری استدلال می­کنند.

1/6/1/2. تاثیر مثبت درختان و گیاهان معطر بر "قلب" و در نتیجه کاهش نزاع و اصطکاک در سطح جامعه؛ علت ضرورت و اهمیت کاشت درختان و گیاهان معطر در سطح شهر

حالا شما اگر به جای "کاج" و "چمن" و این "درختان غیرمثمر" که دارید، "درختان معطر" کاشتید؛ این عطر بر قلب تاثیر می گذارد⁽¹⁾

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بوی خوش، قلب را تقویت می کند.

الکافی، ج 6، ص 510

الوافی، ج 6، ص 694 / وسائل الشیعة، ج 2، ص 143

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ رِئَابٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع وَ أَنَا مَعَ أَبِی بَصِیرٍ فَسَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع وَ هُوَ یَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: إِنَّ الرِّیحَ الطَّیِّبَةَ تَشُدُّ الْقَلْبَ وَ تَزِیدُ فِی الْجِمَاعِ.

امام صادق(علیه السلام) از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بوی خوش، قلب را محکم می کند و بر [توان] آمیزش می افزاید.

الکافی، ج 6، ص 510 / قرب الإسناد، ص 167 / دعائم الإسلام، ج 2، ص 166

الوافی، ج 6، ص 694 / وسائل الشیعة، ج 2، ص 143

قَالَ علیّ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ: اَلطِّیبُ نُشْرَةٌ ...

امام علی علیه السلام : بوی خوش شادمانی می آورد...

نهج البلاغه ج 1 ص 546 / عیون الاخبار ج 2 ص 40

وسائل الشیعة ج2 ص 143 / بحارالانوار ج73 ص 300

(البته نه عطرهای شیمیایی که فرانسه تولید می­کند، بلکه عطرهای طبیعی). وقتی قلب را آرام کردید آدم­ها کمتر با

همدیگر دعوا می­کنند. نتیجه این می­شود که سر دادگستری و نیروی انتظامیِ شهر خلوت­تر می­شود خود آدم هم راحت­تر زندگی می­کنند. ببینید؛ الان شما دارید درخت می­کارید، ولی من می­گویم شما دارید به توسعه نزاع در شهر کمک می کنید. بیایید"درختان معطر و مُثمر" بکارید. همانطور که به صورت طبیعی در یک شهری گل یاس است. دیده­اید در روایت امام (علیه السلام) می­فرمایند: «یاس جنون انسان­ها را می­برد»،⁽¹⁾

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: [گُل] نرگس را ببویید، هرچند در روز یک بار، هر چند در هفته یک بار، هر چند در ماه یک بار، هر چند در سال یک بار، و هر چند در همه عمر، یک بار؛ چرا که در قلب، هسته ای از دیوانگی، جذام و پیسی وجود دارد؛ که بوییدن نرگس، آن را دور می کند.

طب النبی صلی الله علیه و آله و سلم (مستغفری، 432 ق)، ص 30

بحار الأنوار، ج 59، ص 299 / طب الأئمة علیهم السلام (للشبر)، ص 280 / مستدرک الوسائل، ج 1، ص 445

بعد امام استدلال می­کنند و می­فرمایند: «همه آدم­ها دارای جنون هستند» یعنی تعبیر ساده­تر این است که همه آدم ها دارای عصبانیت­های نهفته و دلخوری­های نهفته هستند. الان اگر خودمان را واکاوی کنیم از خیلی چیزها همه ما دلخور هستیم این همان تعبیر امام است. امام می­فرماید: «آدم­ها دارای جنون نهفته هستند»؛ بعد می­فرماید: «عطر یاس جنون­ها را از بین می­برد». یعنی: آدم­ها دیگر کمتر عصبانی می­شوند. ببینید وقتی عرض می­کنم که مدیریت شهری به روابط انسانی دارد ضربه می­زند؛ یک مصداقش همین فضای سبز است، که شما همه این پارک ها را می­سازید و دارید اینها را مدیریت می­کنید. خب بنابراین خود روابط انسانی که داریم راجع به آن بحث می­کنیم سیزده حوزه دارد که باید این را ملاحضه کنیم.

7/1/2. ساخت مجتمع های بزرگ تجاری و بی توجهی به مشاغل خُرد؛ نمونه ای دیگر از نادیده گرفتنِ روابط انسانی (رابطه انسان با فقیر) در مدیریت شهری کنونی

مثال دیگری محضرتان بزنم، شما به مگامال­ها (Megamall) مجوز می­دهید. بنده در سال­هایی که مشهد می­آمدم و با لباس عادی شب­ها و روزها مکرر در شهر رفته­ام همیشه دیده­ام که ساختمان­های تجاری شما دارد به سمت مگامال­ها و فروشگاه های بزرگ می رود. وقتی شما فروشگاه را بزرگ می­کنید کسب و کارهای خُرد را به چالش می­کشید! یعنی "رابطه با فقرا" را در نظر نمی گیرید. بالاخره فقرا جزو این شهر هستند شما باید تجارت را طوری تنظیم کنید که فقرا ضربه نبینند. چرا پدیده حاشیه شهر در همه شهرها مدرن به وجود می­آید؟ (در مشهد پدیده حاشیه شهر دارید، در منهتن هم دارید؛ همه جا اینطوری است) چون تجارت را شما به دست اغنیاء می­دهید. ساختار تجاری شهر، زمینه تجارت را برای همه مردم آماده نمی­کند. در روایت دارد که امیرالمومنین (علیه السلام) وقتی حاکم شدند، یک نوع بازار می­ساختند که یک ویژگی مهم داشت (خب؛ آن موقع "شهرداری"

نبوده که کار حضرت را خراب کند! [بلکه] "بَلَدیه"هایی که حضرت داشتند): هیچ نوع عوارضی از این نوع محیط های تجاری از مردم نمی­گرفتند؛ تقریبا محیط تجارت برای فقرا رایگان بود. خیلی مهم است! الان مهمترین و یکی از موانع اصلی که فقرا نمی­توانند کسب وکار راه بیندازند این است که: هزینه ساخت یک محیط تجارت برایشان بالاست. فرضا اگر بتوانند مغازه­ای در یکی از این راسته­های حرم امام رضا (علیه السلام) تهیه کنند؛ شهرداری شروع می­کند مالیات­های مختلف گرفتن. خب؛ چرا امیرالمومنین(علیه السلام) که "اعقل من فی الارض"⁽¹⁾

هستند در حوزه تجارت مالیات عمومی نمی­گرفتند و بساط تجارت را برای همه مردم آماده می­کردند؟ برای اینکه می خواستند فقرا را حمایت کنند، برای اینکه می خواستند حاشیه شهر به وجود نیاید. عملا شهرداری­ها با گسترش مگامال ها، کمک می­کنند به اینکه فقرا فقیرتر شوند. بعد هم حالا دیده­اید که دولت­ها در جمهوری اسلامی؛ عمده کارشان [برای رفع فقر و کمک به فقرا] این است که یارانه بدهند. [ولی] از این طرف هم به مگامال ها مجوز می­دهند! خود بنیاد مستضعفان، و متاسفانه در بعضی اوقات خود سپاه پاسداران (من چون می­خواهم بحث صریح باشد می­گویم) و سایر نهادها هم که دیگر به وفور؛ می­آیند مجتمع­های تجاری خاص راه اندازی می­کنند که هزینه تجارت و داد و ستد در آن بالاست. بعد از آن طرف سپاه می­آید تشکیلات "محرومیت زدایی" راه اندازی می­کند و به محرومیت زدایی کمک می­کند! تصمیم­ها [در سطوح مختلف کشور] با هم تعارض دارند در شهرداری هم همینطوری است. برادران وخواهران گرامی! قرآن می­فرماید: «وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ»⁽²⁾این بحث فقط به کسی که در شورای شهر شما را مواخذه کند نیست. اگر شما یک تصمیمی گرفتید که سائل­ها و فقیر­ها دفع شدند و مورد بی توجهی قرار گرفتند؛ آن وقت همه ما باید در محضر محاکمه الهی پاسخ بدهیم! پس ببینید مصادیق مختلفی در حوزه روابط انسانی وجود دارد.

8/1/2. بی مِهری به ایتام و و بی توجهی نسبت به حقوق آنان؛ نمونه ای دیگراز نادیده گرفتنِ روابط انسانی (رابطه انسان با یتیم) در مدیریت شهری کنونی

1/8/1/2. گسترش قتل؛ یکی از نتایج بی مهری به ایتام و بی توجهی به حقوق آنان (در کلام حضرت اباالحسن الرضا7)

مرحوم شیخ صدوق در کتاب علل الشرایع از حضرت اباالحسن الرضا(علیه السلام) نقل کرده است که چرا باید به یتیم احترام گذاشت؟ حضرت می­فرماید: اگر شما به حقوق یتیم و مال یتیم احترام نگذارید، "قتل" اتفاق می­افتد.⁽³⁾

علی بن احمد از محمّد بن ابی عبد اللَّه، از محمّد بن اسماعیل، از علی بن عبّاس، از قاسم بن ربیع صحّاف، از محمّد بن سنان نقل کرده که وی گفت: حضرت ابی الحسن علی بن موسی الرّضا علیه السّلام در مکتوبی به او در جواب مسائلش فرمودند: خوردن مال یتیم از روی ظلم و ستم به خاطر علل و اسباب بسیاری حرام است: اوّل: هر گاه کسی از روی ستم مال یتیمی را بخورد بر کشتنش کمک کرده زیرا یتیم محتاج و فقیر بوده و از طرفی نمی تواند خود را بکشد و بردارد و اساسا قائم به خویش نبوده و کسی را هم ندارد که همچون پدر و مادر وی را کفایت کنند از این رو وقتی کسی مالش را بخورد گویا او را کشته و به فقر و فاقه انداخته اش. مضافا به هشداری که حق عزّ و جل داده و از ستم به یتیم و افراد ضعیف بر حذر داشته و اخبار به عقوبت داده چنانچه در قرآن فرموده: باید بندگان از مکافات عمل خود بترسند (و با یتیمان نیک رفتار کنند) کسانی می ترسند کودکان ناتوان از آنها باقی ماند و زیر دست مردم شوند، آنان باید از خدا بترسند. دوّم: حضرت ابو جعفر علیه السّلام فرمودند: خداوند عزّ و جل در خوردن مال یتیم وعده دو عقوبت داده، یک عقوبت در دنیا و دیگری در آخرت. پس حکمت و مصلحت در تحریم مال یتیم یکی ابقاء یتیم و قائم به نفس نمودنش بوده و دیگری حفظ نمودن اعقاب و فرزندان از آنچه به ایتام می رسد چه آنکه متصدّیان امور ایتام وقتی وعده عقوبت حق عزّ و جلّ به متصرّفین در اموال ایتام را ملاحظه کردند از خوردن اموال ایشان اجتناب کرده و هیچ گونه خیانتی در مال آنها نمی کنند در نتیجه هم ایتام با داشتن مال قائم به نفس گشته و نیاز به مال دیگران ندارند و هم فرزندان متصدّیان به سرنوشت سوء ایتامی که مالشان را اولیاء خورده اند که مبتلا نمی شوند از این گذشته آنان که مال ایتام را می خورند بعدا که اطفال یتیم رشد کرده و به سن درک و بلوغ رسیدند حق خود را مطالبه کرده و بدین ترتیب عداوت و خصومت و بغض و کینه بین طرفین حاکم می شود.

علل الشرائع، ج 2، ص 480

عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 90

سند عیون: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَاجِیلَوَیْهِ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْکُوفِیِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ وَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِمْرَانَ الدَّقَّاقُ وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ السِّنَانِیُّ وَ عَلِیُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْوَرَّاقُ وَ الْحُسَیْنُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ هِشَامٍ الْمُکَتِّبُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ الْکُوفِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْمَاعِیلَ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْعَبَّاسِ قَالَ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ الرَّبِیعِ الصَّحَّافُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ وَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَرْقِیُّ وَ عَلِیُّ بْنُ عِیسَی الْمُجَاوِرُ فِی مَسْجِدِ الْکُوفَةِ وَ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی الْبَرْقِیُّ بِالرَّیِّ رَحِمَهُمُ اللَّهُ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ مَاجِیلَوَیْهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ أَنَّ عَلِیَّ بْنَ مُوسَی الرِّضَا ع کَتَبَ إِلَیْهِ فِی جَوَابِ مَسَائِل

بحار الأنوار، ج 76، ص 268

مواقع مادر هم ندارد؛ اگر شما یتیم را مورد بی مهری قرار دادید، کینه مضاعف در ذهن و قلبش شکل می­گیرید. ولی وقتی شما به یک کسی که پدر و مادر دارد ظلم می­کنید، (که این ظلم هم حرام است) ولی بالاخره مادر برای او تشفّی خاطر است، پدر کمک می­کند فرزند از آن حالت خارج شود. ببینید؛ خیلی معقول حضرت اباالحسن (علیه السلام) فرمودند؛ می­گویند: برای ایتام برنامه خاص بگذارید. که حالا ما این­ها را رعایت نمی­کنیم.

9/1/2. افزایش هزینه برای کشور؛ اشکال اصلیِ نظریه "نوشهرگرایی" و یکی از نتایج نادیده گرفتن روابط انسانی در برنامه ریزی کشور

این نواقص و اشکالاتی که بیان می کنم، فقط مخصوص شهرداری ها نیست؛ سازمان برنامه و بودجه هم اینطور است. بنده مثل جلسه­ای که خدمت شما هستم در استان­ها می روم بعضی وقت­ها در سازمان برنامه و بودجه استانها، بعضی وقت­ها در بهارستان، در دوره­های قبل با آقایان صحبت کرده­ایم؛ همین حرف ها را می­زنم و می­گویم: «برنامه­ریزی ای که ضد روابط انسانی عمل کند، این برنامه­ریزی هزینه درست می­کند». این اشکال اصلی ما به "نوشهرگرایی" است. ما با حرف های لوکوربوزیه (Le Corbusier)⁽¹⁾

آدرس مطلب: سایت استوارسازان ایران - https://b2n.ir/h59907

غیر از دستگاه فکری پیامبران، هیچ دستگاهی با این همه ظرافت روابط انسانی را لحاظ نکرده است.

10/1/2. دقّت، ظرافت و تبیین تفصیلی روابط انسانی در تفکّر انبیاء ؛ دلیلی بر اهمیت فراوان مفهوم روابط انسانی

اشاره

در تفکر انبیا راجع به روابط انسانی خیلی دقیق بحث شده است. معمولا ما طلبه ها چون در احادیث و روایات درایه نمی­کنیم؛ مردم خیلی این بحث ها را متوجه نمی­شوند.

1/10/1/2. اهمیت فراوان پیامبر اسلام 9 نسبت به "سلام کردن" و پیشدم شدن همیشگی نسبت به آن؛ نمونه ای از اهمیت فراوان روابط انسانی در تفکّر انبیاء

این روایت را دیده­اید که: هیچ کس در سلام بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) سبقت نگرفت.⁽¹⁾

امام رضا از پدران بزرگوار خود، از امام مجتبی علیهم السّلام نقل کردند که آن حضرت چنین فرمود: از دائی ام هند بن ابی هاله که پیامبر اکرم صلی اللَّه علیه و آله را خوب وصف می نمود در باره اوصاف و شمائل آن حضرت سؤال کردم، او چنین گفت: حضرت رسول صلی اللَّه علیه و آله بسیار با هیبت بودند، چهره ایشان همچون ماه شب چهارده می درخشید، ... هر کس را می دید ابتدا به سلام می کرد.

عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 1، ص 316 / معانی الأخبار، ص 81 (با چندین سند)

الوافی، ج 3، ص 704 (نقلا عن المعانی) / بحار الأنوار ، ج 16، ص 149 / مستدرک الوسائل، ج 8، ص 356 (نقلا عن العیون)

مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: الْبَادِی بِالسَّلَامِ أَوْلَی بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ.

امام صادق (علیه السلام): هر کس آغازگر سلام باشد، نزدیکترین شخص به خدا و به رسول خداست.

الکافی، ج 2، ص 645

جامع الأخبار(للشعیری)، ص 88

الوافی، ج 5، ص 595 / وسائل الشیعة، ج 12، ص 55 / بحار الأنوار ، ج 73، ص 11

بِهَذَا الْإِسْنَادِ ( عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: أَوْلَی النَّاسِ بِاللَّهِ وَ بِرَسُولِهِ مَنْ بَدَأَ بِالسَّلَامِ.

امام صادق (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله): نزدیکترین مردم به خدا و رسول خدا کسی است که آغازگر سلام باشد.

الکافی، ج 2، ص 644

الجعفریات (الأشعثیات)، ص 229

سند جعفریات: أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنِی مُوسَی حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ ع قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ

وسائل الشیعة، ج 12، ص 56 / الوافی، ج 5، ص 595 / بحار الأنوار، ج 73، ص 12 (نقلا عن جَعْفَرُ بْنُ أَحْمَدَ الْقُمِّیُّ فِی کِتَابِ الْغَایَاتِ)

مستدرک الوسائل، ج 8، ص 356 (نقلا عن الجعفریات) و ص 357 (نقلا عن الغایات)

چون هیچ کس نمی­توانست اول به پیامبر (صلی الله علیه و آله) سلام کند. چرا؟ دلیلش چیست؟ دلیلش همین "تنظیم روابط انسانی" است. رسول الله (صلی الله علیه و آله) اصرار داشتند که در هر ارتباطی، "سلامت" را بر روابط انسانی حاکم کنند. در روایتی اینطور نقل شده است که: آدم­ها از همدیگر ترس پنهان دارند. (حتی اگر شما مثلا با خانواده خودتان هم که باشید؛ الان وقی که داخل خانه بشوید، با خودتان می­گویید: احتمالاً همسرم قرار است مرا یک محاکمه مختصر کند!) همه همین­طور هستند و یک ترس پنهان از همدیگر را می­توانیم تصویر کنیم. روایت می فرماید: خدای متعال به شما دستور داده که از یکی از اسم­های خدا که اسم "سلام" است⁽²⁾

اوست خدایی که جز او هیچ معبودی نیست، همان فرمانروای پاک، سالم از هر عیب و نقص، ایمنی بخش، چیره و مسلط، شکست ناپذیر، جبران کننده، شایسته بزرگی و عظمت است. خدا از آنچه شریک او قرار می دهند، منزّه است.

رسولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: إنَّ السلامَ اسمٌ مِن أسماءِ اللَّهِ تعالی، فَأفشُوهُ بَینَکُم.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: سلام یکی از نامهای خداوند متعال است، پس آن را در میان خود رواج دهید.

کنز العمّال، 25237

استفاده کنید ورابطه بین خودتان را از آن حالت "ترس" تبدیل به "رفاقت" کنید. "سلام" یک لفظی است که پشتیبانی آن به عهده خدای متعال است. اگر کسی از این لفظ استفاده کند، روابطش با دیگران بهینه می­شود. رسول الله (صلی الله علیه و آله) در هر ارتباطی [که با مردم داشتند، با ابتداء به سلام، با زبان حال] می­گفتند: وقتی با من روبرو می­شوید نترسید! و به این کار ابتدا هم می کردند.

2/10/1/2. ساخت بازار برای فقراء (بدون دریافت کرایه)؛ نمونه ای دیگر از اهمیت فراوان روابط انسانی در تفکّر انبیاء

ببینید؛ مسئله روابط انسانی [خیلی مهم] است. و این روابط انسانی به طور مفصل در تفکر انبیاء توضیح داده شده است: از "ساخت بازار برای فقرا" حکم برای روابط انسانی است. که امام صادق (علیه السلام) فرمود: «سُوقُ الْمُسْلِمِینَ کَمَسْجِدِهِمْ فَمَنْ سَبَقَ إِلَی مَکَانٍ فَهُوَ أَحَقُّ بِهِ إِلَی اللَّیْلِ وَ کَانَ لَا یَأْخُذُ عَلَی بُیُوتِ السُّوقِ کِرَاءً»⁽¹⁾

امام صادق(علیه السلام) از امیرالمومنین(علیه السلام) نقل می کنند که ایشان می فرمودند: «بازار مسلمانان در حکم مسجد آنان است؛ پس هر کس به مکانی در آن زودتر برسد (و دکّه ای را تصرف کند)، او بر آن دکه تا شب اولویت دارد. امام صادق(علیه السلام) در ادامه فرمود: « و امیرالمومنین(علیه السلام) هیچگاه برای دکّه های بازار کرایه دریافت نمی کرد.»

الکافی، ج 2، ص 662 و ج 5، ص 155 / تهذیب الأحکام، ج 7، ص 9

سند تهذیب: أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یَحْیَی عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع

وسائل الشیعة، ج 5، ص 278 / الوافی، ج 17، ص 447 / جامع أحادیث الشیعة، ج 23، ص239 و 240

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد "عدم دریافت کرایه از مغازه های بازار توسط امیرالمومنین7"؛ به پیوست شماره 3 مراجعه کنید.

حالا ما باید کمک کنیم بخش کالبدی ای که روابط انسانی را لجستیک می­کند را بازسازی و طراحی کنیم. من از این بحث پایه بگذرم، روابط انسانی خیلی بحث دارد من دیگر اینجا از آن عبور می­کنم. اگر دوستان خواستند در بحث های دیگر باز این را شرح می دهم.

2/2. مفهوم "تسخیر شیئ پایه" ؛ دومین مفهوم پایه در مدیریت شهری محله محور

اشاره

مفهوم دومی که مفهوم پایه در شهر است، مفهوم "تسخیر شیئ پایه" است. خواهش می­کنم دقت کنید این اصطلاح فنی است که ما در شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی داریم مطرح می­کنیم. "تسخیر شیئ پایه" به چه معنی است؟

1/2/2. تصرف عنصرپایه؛ مبنای تصرفات در اشیاء در تمدن مدرن

1/1/2/2. وجود ترکیبات شیمیایی در تمام اشیاء عالَم؛ علت محوریت یافتنِ بررسی عناصر تشکیل دهنده اشیاء(تصرف عنصرپایه) در تمام رشته های علمی در تمدن مدرن

اشاره

ببینید در "تمدن مدرنیته" یک گزاره محوری وجود دارد و آن عبارت از این است که: همه اشیاء عالَم دارای ترکیبات شیمیایی و اصطلاحا دارای معادله "بیوشیمی"⁽²⁾

بیوشیمی ، مطالعه مواد شیمیایی و فرایندهایی که در گیاهان ، حیوانات و میکروارگانیسم ها اتفاق می افتد و تغییراتی که در طول رشد و زندگی ایجاد می کنند.

آدرس مطلب در سایت بریتانیکا : https://b2n.ir/166269

هستند. مثلا می گویند: آب، H2O است. و قس علی هذا همه اشیاء عالم را. پس ما برویم "عناصرِ" این ترکیبات شیمیایی را شناسایی کنیم. اصلا یک بخش مدرنیته از اینجا شروع شد؛ می­گویند: حالا که اشیاء عالم همه

از "ترکیبات شیمیایی" تشکیل شده­اند؛ ما موظف هستیم که روی "عناصرِ" تشکیل دهنده این ترکیبات شیمیایی مطالعه کنیم و روی آن شناخت داشته باشیم. لذا همه رشته­های دانشیِ "تمدن مدرنیته" به نوعی شناخت "عناصر" است.

1/1/1/2/2. بررسی سلامتی و بیماری به محوریت "سلول" در علم پزشکی؛ مصداقی از تصرفات عنصرپایه در رشته های علمی موجود

مثلا پزشکان در علم پزشکی چه کاری انجام می دهند؟ بعد از ویرچو (Rudolf Virchow) که پدر پاتولوژیِ (Pathology)⁽¹⁾

کتاب آسیب شناسی پایه (عمومی) رابینز، ویرایش نهم، صفحه 11

محسوب می­شود، یک ایده­ای مطرح شده و پزشکان هم پذیرفته­اند که: "سلامت" از سلول شروع می­شود، "مرض" هم از سلول شروع می­شود؛⁽²⁾

رودولف ویرچوو ، به طور کامل رودولف کارل ویرچوو ، (متولد 13 اکتبر 1821، شیولبئین، پومرانیا، پروس [در حال حاضر Świdwin ، لهستان] - درگذشت 5 سپتامبر 1902 ، برلین ، آلمان) ، آسیب شناس و دولتمرد آلمانی ، یکی از برجسته ترین پزشکان قرن نوزدهم وی با استفاده از تئوری سلول برای توضیح تأثیرات بیماری در اندام ها و بافت های بدن ، ایده مدرن فرآیندهای آسیب شناختی را ایجاد کرد. وی تأکید کرد که: بیماری ها نه به طور کلی در اندام ها یا بافت ها ، بلکه در درجه اول در سلول های فردی آنها بوجود می آیند. علاوه بر این ، وی به شدت برای اصلاحات اجتماعی فعالیت می کرد و به توسعه انسان شناسی به عنوان یک علم مدرن کمک می کرد.

آدرس مطلب در سایت بریتانیکا: https://b2n.ir/019699

کتاب ژن XI لوین 2014، ص 12

ژنوم: مجموعه کامل ژن های یک موجود زنده است.

همان، ص 125

دو آزمایش کلاسیک، شواهدی قوی مبنی بر این که DNA، ماده ژنتیکی باکتری ها، ویروس ها، و سلول های یوکاریوت است، را ارائه نمودند. DNAی جدا شده از یک سویه ی باکتری پنوموکوکوس می تواند ویژگی هایی از آن سویه را به سویه ی دیگر اعطا نماید. به علاوه، DNA تنها جزئی است که از فاژهای والدی به نتاج فاژ، به ارث می رسد. از DNA می توان برای انتقال صفات جدید به سلول های یوکاریوت استفاده نمود.

کتاب ژن XI لوین 2014 ، ص 16

کتاب ژن XI لوین 2014، ص 124

یک قطعه DNA، ممکن است یک پلی پپتید را کُد کند. کُد ژنتیکی رابطه بین توالی DNA و توالی پلی پپتید را شرح می دهد. به طور کلی تنها یکی از دو رشته ی DNA، یک پلی پپتید را کُد می کند.

کتاب ژن XI لوین 2014، ص37

بعد راجع به بیانی که در مورد DNAهای کدکننده دارند، تحقیقاتی اتفاق افتاده است [که ما در نتیجه این تحقیقات] مثلا: با "تراریخته"­ها روبرو شده­ایم. ببینید؛ وجه مشترک این مطالعات، "عناصر" هستند. حالا یکی "خود سلول" را مطالعه می کند، یکی می­رود "درون سلول" را مطالعه می کند.

2/1/1/2/2. محوریت "ژن" در بررسی های علوم وابسته به بیوتکنولوژی؛ مصداقی دیگر از تصرفات عنصرپایه در رشته های علمی موجود

یکی هم می­شود متخصص "بیوتکنولوژی" و ادعای گزاف می­کند و می گوید: من می توانم بیان "ژن" را کاهش و افزایش بدهم! که حالا من در نقد بیوتکنولوژی(biotechnology)⁽¹⁾

also : any of various applications of biological science used in such manipulation.

بیوتکنولوژی: دستکاری (مانند مهندسی ژنتیک) موجودات زنده یا اجزای آنها برای تولید محصولات مفید معمولا تجاری (مانند محصولات مقاوم در برابر آفات، سویه های باکتریایی جدید، یا داروهای جدید) همچنین: هر یک از کاربردهای مختلف علوم زیستی که در چنین دستکاری استفاده می شود.

https://www.merriam-webster.com/dictionary/biotechnology

همان، ص25

DNA، ماده ژنتیکی باکتری ها و ویروس هاست.

همان، ص14

[1] . ارجاع پرورشی: شاید مهم ترین اطلاعاتی که از توالی ژنوم به دست می آید، تعداد ژن ها باشد. مایکوپلاسما جنتالیوم (Mycoplasma

genialium) یک باکتری انگل با زندگی آزاد، با حدود 470 ژن، کوچک ترین ژنوم را در بین موجودات دارا می باشد. ژنوم های باکتری هایی با زندگی آزاد، از 1700 تا 7500 ژن دارند. ژنوم آرکیاها، محدوده کوچک تری، از 1500 تا 2700 ژن دارند. کوچک ترین ژنوم یوکاریوتی تک سلولی، تقریباً 5300 ژن دارد. کرم های نماتود و مگس های میوه تقریبا به ترتیب 21700 و 17000 ژن دارند، به شکل جالب تعداد ژن ها در ژنوم موش و انسان، تنها تا حدود 25000 ژن افزایش می یابد.

همان، ص 147

الان همین واکسن های MRNA که ساخته­اند⁽³⁾

دکتر وحید خدامی (مدیر عامل شرکت دانش بنیان رناپ) در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، با اشاره به بومی سازی فناوری MRNA در ایران و سطح بالای این فناوری در جهان افزود: با تلاش بیش از 60 نفر از نخبگان ایرانی که در دانشگاه های مطرح جهان تحصیل کرده و جز نفرات برتر المپیاد رشته های مختلف هستند زیرساخت های این فناوری از چهار سال گذشته در ایران پایه ریزی شد و امروز در کنار بومی سازی دانش فنی، دانش ساخت مواد اولیه و برخی از دستگاه های مورد نیاز نیز بومی شده است.

وی در خصوص فناوری MRNA در تولید واکسن گفت: در این فناوری بر خلاف واکسن های دیگر از ویروس زنده استفاده نمی شود و خطر ایجاد بیماری در فرد واکسینه شده را ندارد و واکسن تولید شده از ایمنی زایی بسیار بالا و تولید آنتی بادی بالا برخوردار است.

وی افزود: در جهان تنها امریکا و آلمان در شرکت های فایزر و مدرنا واکسن کرونا MRNA را تولید و به بازار عرضه کردند که به زودی نمونه ایرانی این محصول هم وارد بازار خواهد شد.

این دانشمند ایرانی که ده سال در دانشگاه هاروارد و یوتا تحصیل کرده گفت: مهمترین مزیت واکسن های تولید شده با روش MRNA، زمان سریع در رسیدن به واکسن است، به طوریکه در مدت زمانی حدود 60 روز بعد از شناسایی ویروس کرونا نخستین واکسن های تولید شده با این روش به بازار آمدند.

دکتر خدامی گفت: در این روش کد RNA در ژن ها بارگذاری می شود و با تزریق واکسن به افراد کد های مد نظر توسط کد ژنی بدن خوانده و آنتی بادی مورد نظر ساخته می شود.

آدرس مطلب: خبرگزاری صدا و سیما، 25 آذر 1400 ، کد خبر: 3307385

https://www.iribnews.ir/fa/amp/news/3307385

نوشتم گفتم این عوارض را به مردم بگویید؛ [وگرنه] بعدا چالش ایجاد می­شود. امروز در دنیا نمی شود مخفی کاری کرد. حالا نمی­گویند دیگر! و ما هم که فعلا نمی­خواهیم وارد این حوزه شویم.

3/1/1/2/2. بررسی درونِ الکترون و پروتون و نوترون در فیزیک ذرات بنیادین؛ مصداقی دیگر از تصرفات عنصرپایه در رشته های علمی موجود

ببینید؛ عرض من این است که مطالعات دنیای امروز همه­اش به محوریت "شناخت عناصر" است. مثلا: در "فیزیک ذرات بنیادین"⁽¹⁾

ذرات بنیادی (فیزیک): ذرات زیر اتمی: ذرات بنیادی: الکترون ها و کوارک ها هیچ ساختار قابل تشخیصی ندارند. آنها را نمی توان کاهش داد یا به اجزای کوچکتر تقسیم کرد. بنابراین منطقی است که آنها را ذرات "بنیادی" بنامیم، نامی که در گذشته به اشتباه به ذراتی مانند پروتون داده می شد.

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا https://b2n.ir/t07877 -

می­گویند: "الکترون(electron) "⁽²⁾

الکترون، سبک ترین ذره زیراتمی پایدار شناخته شده حامل بار منفی 1.602176634 × 10-19 کولن است که واحد اصلی بار الکتریکی در نظر گرفته می شود. جرم بقیه الکترون 9.1093837015 × 10-31 کیلوگرم است که تنها 11836 جرم یک پروتون است..

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا - https://www.britannica.com/search?query=Electron

پروتون، ذره زیراتمی پایدار که دارای بار مثبت برابر با یک واحد بار الکترون و جرم سکون 1.67262 × 10-27 کیلوگرم است که 1836 برابر جرم یک الکترون است. پروتون ها همراه با ذرات خنثی الکتریکی به نام نوترون، تمام هسته های اتمی را تشکیل می دهند.

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا - https://www.britannica.com/search?query=proton

و "نوترون(neutron)"⁽⁴⁾

نوترون، ذره زیراتمی خنثی که جزء هر هسته اتمی به جز هیدروژن معمولی است. بار الکتریکی ندارد و جرم سکون آن برابر با 1.67493 × 10-27 کیلوگرم است که بسیار بیشتر از پروتون اما تقریباً 1839 برابر بیشتر از الکترون است.

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا - https://www.britannica.com/search?query=Neutron

بنیادین" را مطرح می­کنند که من هنوز با اینکه خیلی مطالعه می­کنم تا ­ببینم که چه­ توصیفی می­خواهند ارائه بدهند؛ النهایه: توصیف روشنی در آن بحث­ها ندیده­ام به هر حال این دنیای امروز است.

4/1/1/2/2. جدول تناوبی عناصر (جدول مندلیف)؛ مصداقی دیگر از تصرفات عنصرپایه در رشته های علمی موجود

اشاره

یا شما "جدول مندلیف"⁽¹⁾

دمیتری مندلیف، همچنین مندلیف، (زاده 8 فوریه 1834، توبولسک، سیبری، روسیه - درگذشته 2 فوریه 1907، سن پترزبورگ)، شیمیدان روسی را نوشته است. او استاد شیمی در دانشگاه سن پترزبورگ (1867–1890) بود و بعداً به عنوان مدیر دفتر وزن و اندازه گیری روسیه خدمت کرد. او با اعلام اصل تناوب خواص در عناصر شیمیایی در سال 1869 کمک اساسی به شیمی کرد. جدول تناوبی او بر این اصل استوار بود و عناصر را به ترتیب صعودی وزن اتمی مرتب می کرد و آنها را بر اساس شباهت خصوصیات گروه بندی می کرد. نظریه مندلیف به او اجازه داد تا وجود و وزن اتمی چندین عنصر را که تا سالها بعد کشف نشده بود، پیش بینی کند.

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا - https://www.britannica.com/summary/Dmitri-Mendeleev

می­خوانید؛ می­گوییم "جدول مندلیف" چیست؟ می­گویند: معرفی مجموعه ای از عناصر تشکیل دهنده عالم است؛ که تقسیم می­شود به فلز، نافلز و گاز. گازها هم تقسیم می­شوند به گاز نجیب (Noble

gases) و غیرنجیب. اینها را معرفی می کنند. بعد می­گویم: چه طور عناصر را معرفی می­کنید؟ می­گویند: ما عناصر را از حیث خاصیت های منجر بهسنتز(synthesis)⁽²⁾

Chemists synthesize chemical compounds that occur in nature in order to gain a better understanding of their structures. Synthesis also enables chemists to produce compounds that do not form naturally for research purposes. In industry, synthesis is used to make products in large quantity

Chemical compounds are made up of atoms of different elements, joined together by chemical bonds. A chemical synthesis usually involves the breaking of existing bonds and the formation of new ones. Synthesis of a complex molecule may involve a considerable number of individual reactions leading in sequence from available starting materials to the desired end product. Each step usually involves reaction at only one chemical bond in the molecule.

In planning the route of chemical synthesis, chemists usually visualize the end product and work backward toward increasingly simpler compounds. For many compounds, it is possible to establish alternative synthetic routes. The ones actually used depend on many factors, such as cost and availability of starting materials, the amount of energy needed to make the reaction proceed at a satisfactory rate, and the cost of separating and purifying the end products. Moreover, knowledge of the reaction mechanism and the function of the chemical structure (or behaviour of the functional groups) helps to accurately determine the most-favoured pathway that leads to the desired reaction product.

سنتز شیمیایی، ترکیبات شیمیایی پیچیده از ترکیبات ساده تر این فرآیندی است که در آن بسیاری از مواد مهم برای زندگی روزمره به دست می آیند. برای همه انواع ترکیبات شیمیایی کاربرد دارد، اما بیشتر سنتزها از مولکول های آلی هستند.

شیمیدانان ترکیبات شیمیایی موجود در طبیعت را سنتز می کنند تا به درک بهتری از ساختار آنها دست یابند. سنتز همچنین شیمیدان ها را قادر می سازد تا ترکیباتی را تولید کنند که به طور طبیعی برای اهداف تحقیقاتی تشکیل نمی شوند. در صنعت، از سنتز برای تولید محصولات در مقادیر زیاد استفاده می شود.

ترکیبات شیمیایی از اتم های عناصر مختلف تشکیل شده اند که توسط پیوندهای شیمیایی به یکدیگر متصل شده اند. سنتز شیمیایی معمولاً شامل شکستن پیوندهای موجود و تشکیل پیوندهای جدید است. سنتز یک مولکول پیچیده ممکن است شامل تعداد قابل توجهی از واکنش های فردی باشد که به ترتیب از مواد اولیه موجود به محصول نهایی مورد نظر منجر می شوند. هر مرحله معمولاً شامل واکنش تنها در یک پیوند شیمیایی در مولکول است.

در برنامه ریزی مسیر سنتز شیمیایی، شیمیدانان معمولاً محصول نهایی را تجسم می کنند و به سمت ترکیبات ساده تر کار می کنند. برای بسیاری از ترکیبات، امکان ایجاد مسیرهای مصنوعی جایگزین وجود دارد. موارد استفاده شده در واقع به عوامل بسیاری مانند هزینه و در دسترس بودن مواد اولیه، میزان انرژی مورد نیاز برای انجام واکنش با سرعت رضایت بخشی و هزینه جداسازی و خالص سازی محصولات نهایی بستگی دارد. علاوه بر این، آگاهی از مکانیسم واکنش و عملکرد ساختار شیمیایی (یا رفتار گروه های عاملی) به تعیین دقیق مسیر مطلوبی که به محصول واکنش مورد نظر منتهی می شود، کمک می کند.

آدرس مطلب: دانشنامه رسمی بریتانیکا - https://www.britannica.com/science/chemical-synthesis

1/4/1/1/2/2. عدم بررسی تاثیر عناصر بر طبایع اربعه و قلب انسان؛ یکی از اشکالات و نواقص جدول مندلیف

یک وقتی در یک جمعی از دوستانی که شیمی خوانده بودند پرسشی را مطرح کردم که: آیا این عناصر که در جدول مندلیف وجود دارد، فقط دارای همین خاصیت­هاست؟ یا نه خاصیت­های دیگری هم برایشان متصور است؟ بعد [از مطرح کردن این پرسش]، جلسه رفت به این سمت که گفتند: مثلا چه خاصیتی؟ گفتم: مثلا شما می­توانید خاصیت عناصر را روی "طبع انسان" در نظر بگیرید؟ مثلا: یکی از "طبایع اربعه"، "دم" است؛⁽¹⁾

و امام رضا علیه السّلام در پاسخ نامه ای نوشت بدین مضمون: «بسم اللَّه الرحمن الرحیم ... خداوند متعال بدن ها را بر چهار طبع بنا کرده است: دو تلخه (صفراء و سوداء)، دم (خون) و بلغم. و خلاصه [مطلب این است که: این چهار طبع تشکیل شده اند از] دو گرم و دو سرد که میان هر دوتاشان تفاوتی قرار داده است؛ [به این بیان که] آن دو گرم را یا نرم و مرطوب قرار داده و یا خشک. و همینطور آن دو سرد را یا نرم و مرطوب قرار داده و یا خشک...»

طب الإمام الرضا علیه السلام (الرسالة الذهبیة)، ص 48

بحار الأنوار، ج 59، ص 316 / مکاتیب الأئمة علیهم السلام، ج 5، ص 223

عضو اصلی بدن انسان، "قلب" است؛ تعبیر روایت این است "و هو امیرالبدن". پادشاه بدن، "قلب" است. ⁽²⁾

امام رضا (علیه السلام): ... قلب امیر و فرمانروای جوارح و اعضاء او می باشد، هر چه قلب امر کند اعضاء بدنش اطاعت می کنند و از فرمان او سرپیچی ندارند...

الکافی، ج 2، ص 39 / دعائم الإسلام، ج 1، ص 5 / تفسیر العیاشی، ج 1، ص 157

سند عیاشی: عن أبی عمرو الزبیری عن أبی عبد الله

الوافی، ج 4، ص 115 / بحار الأنوار، ج 66، ص 24 / مستدرک الوسائل، ج 11، ص 150

وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ (حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَی الْبَرْقِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ مَاجِیلَوَیْهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِیه) عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ لِرَجُلٍ: اعْلَمْ یَا فُلَانُ أَنَّ مَنْزِلَةَ الْقَلْبِ مِنَ الْجَسَدِ بِمَنْزِلَةِ الْإِمَامِ مِنَ النَّاسِ الْوَاجِبِ الطَّاعَةِ عَلَیْهِمْ أَ لَا تَرَی أَنَّ جَمِیعَ جَوَارِحِ الْجَسَدِ شُرَطٌ لِلْقَلْبِ وَ تَرَاجِمَةٌ لَهُ مُؤَدِّیَةٌ عَنْهُ الْأُذُنَانِ وَ الْعَیْنَانِ وَ الْأَنْفُ وَ الْفَمُ وَ الْیَدَانِ وَ الرِّجْلَانِ وَ الْفَرْجُ فَإِنَّ الْقَلْبَ إِذَا هَمَّ بِالنَّظَرِ فَتَحَ الرَّجُلُ عَیْنَیْهِ وَ إِذَا هَمَّ بِالاسْتِمَاعِ حَرَّکَ أُذُنَیْهِ وَ فَتَحَ مَسَامِعَهُ فَسَمِعَ وَ إِذَا هَمَّ الْقَلْبُ بِالشَّمِّ اسْتَنْشَقَ بِأَنْفِهِ فَأَدَّی تِلْکَ الرَّائِحَةَ إِلَی الْقَلْبِ وَ إِذَا هَمَّ بِالنُّطْقِ تَکَلَّمَ بِاللِّسَانِ وَ إِذَا هَمَّ بِالْبَطْشِ عَمِلَتِ الْیَدَانِ وَ إِذَا هَمَّ بِالْحَرَکَةِ سَعَتِ الرِّجْلَانِ وَ إِذَا هَمَّ بِالشَّهْوَةِ تَحَرَّکَ الذَّکَرُ فَهَذِهِ کُلُّهَا مُؤَدِّیَةٌ عَنِ الْقَلْبِ بِالتَّحْرِیکِ وَ کَذَلِکَ یَنْبَغِی لِلْإِمَامِ أَنْ یُطَاعَ لِلْأَمْرِ مِنْه.

بعضی از اصحاب نقل می کنند که از حضرت امام صادق علیه السّلام شنیدم که به مردی چنین فرمودند: فلانی! بدان که قلب نسبت به جسد انسانی به منزله امام است برای مردم؛ که همه باید اطاعتش کنند، مگر نمی بینی که تمام جوارح و اعضاء جسد اعوان و ایادی و مفسّر قلب هستند. دو گوش و دو چشم و بینی و دهان و دو دست و دو پا و عورت خواسته های قلب را اداء می کنند لذا: هر گاه قلب خواسته اش نگریستن به چیزی باشد، شخص دو چشمش را می گشاید. و زمانی که بخواهد بشنود، شخص دو گوشش را حرکت داده و منفذ آنها را باز کرده تا مطلوب را بشنود. و هر وقت میل داشته باشد بویی را استشمام نماید، شخص با بینی استنشاق کرده در نتیجه بوی مطلوب به قلب می رسد. و هنگامی که رغبت به سخن گفتن داشته باشد، به وسیله زبان تکلّم می کند. و در صورتی که مطلوبش گرفتن چیزی باشد دستها به کار افتاده و آن چیز را می گیرد. و به فرض که مقصودش حرکت کردن باشد، دو پا سعی نموده و راه می روند. و اگر محبوبش شهوت و غریزه باشد، نرینه شخص به حرکت و جنبش در می آید. پس تمام این اعضاء و جوارح حرکت و فعالیّت نموده تا خواسته قلب را اداء کرده و بدین ترتیب اطاعتش می کنند. و همچنین شایسته است که خلائق نسبت به امام علیه السّلام مانند اعضاء و جوارح بوده و امر آن سرور را اطاعت کنند. (ترجمه ذهنی تهرانی)

علل الشرائع، ج 1، ص 110

بحار الأنوار، ج 67، ص 53 / الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)، ج 3، ص 243

قال علیّ بن موسی الرضا (علیه السلام): ... أَنَّ الْأَجْسَامَ الْإِنْسَانِیَّةَ جُعِلَتْ عَلَی مِثَالِ الْمُلْکِ فَمَلِکُ الْجَسَدِ هُوَ الْقَلْبُ وَ الْعُمَّالُ الْعُرُوقُ وَ الْأَوْصَالُ وَ الدِّمَاغُ وَ بَیْتُ الْمَلِکِ قَلْبُهُ وَ أَرْضُهُ الْجَسَدُ وَ الْأَعْوَانُ یَدَاهُ وَ رِجْلَاهُ وَ شَفَتَاهُ وَ عَیْنَاهُ وَ لِسَانُهُ وَ أُذُنَاه...

امام رضا علیه السلام: ... بدن انسان بر سیاق یک مملکت، ساخته شده اند. پادشاه این سرزمین، قلب است. رگ هایی که در بدن و مغز وجود دارد، کارگران اند. خانه آن پادشاه، قلب انسان است. سرزمین آن پادشاه، بدن انسان است، و دستان، پاها، چشمان، لب ها، زبان و گوش ها نیز یاران اویند...

طب الإمام الرضا علیه السلام (الرسالة الذهبیة)، ص 11

بحار الأنوار، ج 59، ص 309 / مکاتیب الأئمة علیهم السلام، ج 5، ص 190 (و فیه: فملک الجسد هو ما فی القلب)

اجمالی کردم [دیدم] پانزده شانزده تعبیر برای مقابله با همّ و غم [در کلمات انبیاء و اهلبیت (علیهم السلام)] وجود دارد. چون یکی از چیزهایی که قلب را از هم می­پاشد همّ و غم است. قلب امیر بدن است، سلامتش سلامت همه بدن است.⁽¹⁾

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: در انسان پاره گوشتی است که اگر آن سالم و درست باشد، دیگر [اعضای] بدن به وسیله آن سالم می شود و هر گاه آن بیمار شود سایر [اعضای] بدن بیمار و تباه می گردد. آن پاره گوشت، قلب است.

الخصال، ج 1، ص 31 / روضة الواعظین (فتال نیشابوری)، ج 2، ص 413

مشکاة الأنوار (طبری)، ص 255 / بحار الأنوار، ج 67، ص 50

عن رسول الله صلی الله علیه و آله: القَلبُ مَلِکٌ ولَهُ جُنودٌ، فإذا صَلَحَ المَلِکُ صَلَحَت جُنودُهُ، وإذا فَسدَ المَلِکُ فَسَدَت جُنودُهُ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: قلب، پادشاهی است که سپاهیانی دارد. هر گاه پادشاه شایسته باشد، سپاهیانش شایسته باشند و هر گاه پادشاه فاسد شود، سپاهیانش نیز به فساد و تباهی افتند.

کنز العمّال، ح 1205

امیرالمومنین (علیه السلام): غصّه، [مایه] نیمی از پیری است.

الخصال، ج 2، ص 620/ من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 416 / نهج البلاغة، ص 495 / تحف العقول، ص 111

سند من لایحضر: رَوَی صَفْوَانُ بْنُ یَحْیَی وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ زُرَارَةَ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع

الإمام علیّ علیه السلام: الحُزنُ یَهدِمُ الجَسَدَ.

امام علی علیه السلام: اندوه، بدن را متلاشی می کند.

غررالحکم، ص40

عن علیّ علیه السلام: الهَمُّ یُذیبُ الجَسَدَ.

امام علی علیه السلام: غُصّه، تن را آب می کند.

غررالحکم، ص56

امام صادق علیه السلام: یکی از پیامبران، از دچار شدن به اندوه، به خداوند شِکوه کرد. خداوند، او را به خوردن انگور فرمان داد.

الکافی، ج 6، ص 351 / مکارم الأخلاق، ص 174

وسائل الشیعة، ج 25، ص 150 / بحار الأنوار، ج 14، ص 460 / طب الأئمة علیهم السلام (للشبر)، ص 153

رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: یا عَلِیُّ، أمانٌ لِامَّتی مِنَ الهَمِّ: لا حَولَ ولا قُوَّةَ إلّابِاللَّهِ العَلِیِّ العَظیمِ، لا مَلجَأَ ولا مَنجی مِنَ اللَّهِ إلّاإلَیهِ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: ای علی! جمله « لا حَولَ ولا قُوَّةَ إلّابِاللَّهِ العَلِیِّ العَظیمِ، لا مَلجَأَ ولا مَنجی مِنَ اللَّهِ إلّاإلَیهِ» (هیچ نیرو و توانی نیست، جز به یاری خدای والای بزرگ. هیچ پناه و نجاتی از خدا نیست مگر به سوی او)، مایه ایمنی امّت من از اندوه است.

من لا یحضره الفقیه، ج 4، ص 371 / مکارم الأخلاق، ص 443

الوافی، ج 26، ص 180 / بحار الأنوار، ج 74، ص 58 / طب الأئمة علیهم السلام (للشبر)، ص 369

وَ قَالَ رسول الله ص: عَلَیْکُمْ بِاللُّبَانِ فَإِنَّهُ یَمْسَحُ الْحُزْنَ عَنِ الْقَلْبِ کَمَا یَمْسَحُ وَ یُذَکِّی الْعَرَقَ عَنِ الْجَبِینِ وَ یَشُدُّ الظَّهْرَ وَ یَزِیدُ الْعَقْلَ وَ یُذَکِّی الذِّهْنَ وَ یَجْلُو الْبَصَرَ وَ یُذْهِبُ النِّسْیَانَ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: بر شما باد کُندُر؛ زیرا آن سان که عرق از پیشانی پاک می شود، اندوه را از قلب می بَرَد و پشت را محکم می کند و خرد را فزونی می بخشد و ذهن را جلا می دهد و دیده را نور می بخشد و فراموشی را می زداید.

بحار الأنوار، ج 73، ص 321 (نقلا عن طب النبی)

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد "عوامل شادی آفرین در روایات"؛ به پیوست شماره4 مراجعه کنید.

مثلا یکی از تدابیر که حالا خیلی به درد خانم­ها می­خورد که شوهرانشان را آرام می­کند این است که شما "کدو"

را زیاد مصرف کنید. این کدو حلوایی­ها اینها را شما از زیاد مصرف کنید. یکی از خاصیت هایش این است که آرامش قلب می­آورد، همّ و غم را از بین می برد.⁽¹⁾

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): هرگاه غذایی طبخ کردید؛ پس زیاد از کدو استفاده کنید؛ چرا که قلب محزون را شاد می کند.

عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 36 / صحیفة الإمام الرضا علیه السلام، ص 54 / الدعوات (للراوندی)، ص 148 / مکارم الأخلاق، ص 177

وسائل الشیعة، ج 25، ص 24 / بحار الأنوار، ج 63، ص 225 / مستدرک الوسائل، ج 16، ص 425

1/1/2/2. ایجاد تالی فاسدهای فراوان؛ اشکالی بر تصرفات عنصرپایه

اشاره

خب؛ حالا غیر از این اشکالات علمی­ای که به بیوتکنولوژی و شیمی و سایر رشته­ها وارد است؛ یک اشکال روشنی هم الان داریم: بشر هیچ سنتزی انجام نداده است مگر اینکه تالی فاسد داشته باشد. به نحو مطلق این ادعا را مطرح می­کنم! یعنی: بشر هیچ ترکیب سازی ای انجام نداده مگر اینکه یکی از این سه تالی فاسد را داشته باشد: یا تالی فاسد "زیست محیطی"، یا تالی فاسد "سلامت"، و یا تالی فاسد "اخلاقی" داشته است.

1/1/1/2/2. آلودگی های زیست محیطی در سراسر کره زمین بخاطر پلاستیک؛ یکی از تالی فاسدهای تصرفات عنصرپایه

الان گزارش­هایی که در بخش "زباله" دارید، بخش عمده زباله­ها برای "پلاستیک" است. به اندازه یک ونیم برابر مساحت کشور جمهوری اسلامی در اقیانوس آرام پلاستیک جمع شده است.⁽²⁾

آدرس مطلب: خبرگزاری ایسنا - https://b2n.ir/s58382

در اصطلاحات زیست محیطی به "جزایر پلاستیک" معروف

هستند، یعنی: پلاستیک­ دریا، رودخانه­ و جنگل را آلوده کرده است.⁽¹⁾

غذای حیوانات را آلوده کرده است، محیط زندگی انسان را آلوده کرده است. حالا می­گویند: ژاپنی­ها می­خواهند یک پلاستیک تجزیه­پذیر بسازند. ما کار با این افسانه­ها نداریم! راجع به الانداریم صحبت می­کنیم. شما یک سنتزی [در رابطه با تولید و اختراع پلاستیک] انجام داده­اید، تمام دنیا آلوده شده است. ولی آن روزی که بحث از پلیمرها(polymer )⁽²⁾

مونومر چیست؟ مونومر کوچکترین واحد تکرار شونده پلیمر است. مثلا اگر یک تسبیح را به عنوان یک زنجیر پلیمر در نظر بگیرید، دانه های تسبیح در حکم مونومر های آن هستند.

آدرس: سایت polymer ma

https://b2n.ir/r84371

همین «ظهر پلاستیک فی البر و البحر» است! شما [دریاها و خشکی ها را] آلوده کرده­اید. ⁽⁴⁾

"هیات بین دولتی تنوع زیستی و خدمات اکوسیستم" (آی پی بی ای اس) در طول سه سال این تحقیق جهانی را تهیه کرده است. گزارش کامل بالغ بر 1800 صفحه است و در آن به بیش از 15 هزار منبع ارجاع داده شده است.

آدرس مطلب: بخش علمی سایت بی بی سی فارسی - https://www.bbc.com/persian/science-48176877

2/1/1/2/2. گسترش بیماری های پوستی؛ یکی دیگر از تالی فاسدهای تصرفات عنصرپایه

حالا مثلا مواد شوینده برای ما می­سازید. از وقتی که مواد شوینده ساخته­اید (با اطبا مشورت کنید) "اگزما (Eczema)" و خشکی پوست بالا رفته است.⁽⁵⁾

بر اساس این گزارش، عوامل زیادی می توانند به پوست دست آسیب برسانند. تماس زیاد با آب و هوای خیلی خشک، صابون ها، مواد پاک کننده، پودرهای رختشویی، حلال ها، مواد شیمیایی، دستکش های لاستیکی و حتی مواد بکار رفته در کرم ها و فرآورده های بهداشتی می توانند موجب بروز اگزمای دست شوند.

زمانی که پوست قرمز و خشک شود حتی مواد بی ضرری مانند آب و محصولات بهداشتی نوزادان (کرم و شامپوهای بچه) هم می توانند موجب تحریک بیشتر پوست و بدتر شدن ضایعه شوند.

آدرس مطلب: وبدا (پایگاه اطلاع رسانی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی) - https://b2n.ir/n24083

یعنی نمی­تواند خاصیت عناصر را و تاثیر آن بر بدن انسان را ببیند. چرا این اتفاقات افتاده است؟ چون تصرفات بشر "عنصرپایه" شده است. می­گوید: «من برای رفع نیازم در عالم تصرف می­کنم؛ ولی پایه این تصرف علم من از عناصر است.» حالا چه علمش از عناصر تشکیل دهنده سلول باشد، یا علمش از عناصر تشکیل دهنده شوینده­ها، یا علمش از عناصر تشکیل دهنده پلیمرها باشد. این علمِ [عنصرپایه] است که باعث شده این همه تالی فاسد به وجود بیاید.

3/1/1/2/2. اعتراضات فراوان جنبش های زیست محیطی در سرتاسر جهان؛ تاییدی بر اوضاع وخیم جهان در اثر ایجاد تالی فاسدهای خطرناک در تمدن مدرنیته

ممکن است بگویید اینها طلبه­های حوزه علمیه هستند که این بحث­ها را دارند مطرح می­کنند! ولی اگر شما در دنیا بگردید و جنبش های زیست محیطی دنیا را بررسی کنید؛ [اذعان خواهید کرد که این حرف و اشکالِ ما، یک حرف و اشکالِ جهانی است] مثلا: همین گزارش امسال آقای گوترش (Antonio Guterres) همین بود؛ می­گوید: اقلیم دارد از بین می­رود، محیط زیست دارد از بین می رود، باید به حال اینها فکری کرد.⁽¹⁾

آدرس مطلب: خبرگزاری یورونیوز https://b2n.ir/h57587 -

به قلم آنتونیو گوترش رئیس سازمان ملل:

در حالی که جهان پنجمین سالگرد تصویب توافقنامه مهم پاریس در مورد تغییرات اقلیمی را گرامی می دارد، جنبشی امیدوارکننده برای به صفر رساندن انتشار کربن در حال شکل گیری است. تا ماه آینده، کشورهایی که انتشاردهنده بیش از 65 درصد از گازهای مضر گلخانه ای بوده و نماینده بیش از 70 درصد اقتصاد جهان هستند، متعهد به "صفر خالص کربن" تا اواسط قرن خواهند بود.

در عین حال، شاخص های اصلی اقلیمی در حال وخیم ترشدن هستند. در حالی که همه گیری کووید-19 به طور موقت میزان انتشار را کاهش داده است، دی اکسید کربن هنوز در بالاترین سطح قرار دارد و در حال افزایش است.دهه گذشته گرمترین دوره ثبت شده بود. یخ های دریای قطب شمال در ماه اکتبر کمترین میزان را تجربه کرد و آتش سوزی های آخرالزمانی، سیل، خشکسالی و طوفان به طور فزاینده ای به یک هنجار تبدیل شده اند.تنوع زیستی در حال سقوط است، بیابان ها در حال گسترش و اقیانوس ها به وسیله زباله های پلاستیکی در حال گرم شدن و خفگی هستند. علم به ما گوشزد می کند اگر تا 2030 و به طور سالیانه تولید سوخت فسیلی را تا شش درصد کاهش ندهیم، شرایط بدتر خواهد شد. در عوض، دنیا در صدد افزایش برای دو درصد سالیانه است.

بهبودی همه گیری کووید-19، فرصتی غیرمنتظره و در عین حال حیاتی را برای حمله به تغییرات اقلیمی، تثبیت محیط زیست جهانی، مهندسی دوباره اقتصادها و تصور مجدد آینده، به ما می دهد.

آنچه باید انجام دهیم به شرح زیر است:

نخست، باید ائتلاف جهانی برای به صفر رساندن انتشارکربن تا 2050 ایجاد کنیم. اتحادیه اروپا متعهد به انجام چنین کاری شده است. انگلستان، ژاپن، جمهوری کره و بیش از 110 کشور نیز چنین کاری را انجام داده اند. دولت بعدی ایالات متحده آمریکا نیز چنین تعهدی داده است. چین نیز متعهد شده است که قبل از 2060 به این ائتلاف بپیوندد.

آدرس مطلب: پایگاه اطلاع رسانی سازمان ملل در ایران - https://b2n.ir/e55158

2/2/2. تسخیر (تصرّف) "شیئ پایه" ؛ راه حل پیشنهادی برای علاج تالی فاسدهای فراوانِ "تصرف عنصرپایه"

1/2/2/2. شناخت خاصیت های نهایی قرارداده شده توسط خداوند متعال در اشیاء عالَم، و استفاده از آنها در راستای نیاز؛ تعریف تسخیر(تصرف) شیئ پایه

پیشنهاد ما این است: بیایید تسخیر "شیئ پایه" داشته باشید. یعنی ما معتقدیم خدای متعال اشیاء عالم را دارای خاصیت خلق کرده است. بیاید این خاصیت­ها را برای رفع نیاز هایتان شناسایی کنید و از این خاصیت ها استفاده کنید. من می­دانم اشیاء را که خدای متعال خلق کرده، دارای عناصر تشکیل دهنده هستند؛ ولی مطالعه اصلی­ام را روی شناسایی خاصیت­های این عناصر قرار نمی دهم؛ بلکه می­روم بر روی خود شیئ [مطالعه می کنم تا] ببینم [هر] شیئی بِوَحدَتِه چه خاصیتی دارد.

2/2/2/2. نمونه هایی از تسخیر (تصرف) شیئ پایه:

1/2/2/2/2. استفاده از اشیائی مانند هویج(زردک) برای تسخین(گرم کردن)، پیشگیری و درمان بیماری های کلیوی

محضر شما چند مثال بزنم: مثلا شما تا الان راجع به "هویج" و مولکول­های زیستیِ آن برای ما بحث کرده­اید. می­گویید: هویج مولکول های زیستی⁽¹⁾

مولکول های زیستی که مولکول های بیولوژیکی هم نامیده می شوند، هریک از مواد متعددی است که توسط سلول ها و موجودات زنده تولید می شود. مولکول های زیستی طیف وسیعی از اندازه ها و ساختارها را دارند و عملکرد وسیعی را انجام می دهند. چهار نوع اصلی مولکول های زیستی کربوهیدرات ها، لیپیدها، اسیدهای نوکلئیک و پروتئین ها هستند.

آدرس مطلب در دانشنامه رسمی بریتانیکا: britannica.com/science/biomolecule

امام صادق (علیه السلام): خوردن هویج زردک کلیه ها را گرم و آلت را راست می گرداند.

الکافی، ج 6، ص 372

وسائل الشیعة، ج 25، ص 206 / الوافی، ج 19،

ص:423

عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ دَاوُدَ بْنِ فَرْقَدٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ ع یَقُولُ: أَکْلُ الْجَزَرِ یُسَخِّنُ الْکُلْیَتَیْنِ وَ یَنْصِبُ الذَّکَرَ .قَالَ: فَقُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاکَ کَیْفَ آکُلُهُ وَ لَیْسَ لِی أَسْنَانٌ؟! قَالَ: فَقَالَ لِی: مُرِ الْجَارِیَةَ تَسْلُقُهُ وَ کُلْه.

به نقل از داوود بن فرقد: از امام کاظم علیه السلام شنیدم که می فرمود: «خوردن زردک، کلیه ها را گرم می کند و آلت را راست می گرداند». به ایشان گفتم: فدایت شوم! در حالی که دندان ندارم، چگونه آن را بخورم؟ به من فرمود: «به کنیزِ خود بگو آن را برایت آب پز کند. سپس آن را بخور».

المحاسن، ج 2، ص 524/ الکافی، ج 6، ص 372

وسائل الشیعة، ج 25، ص 207 / بحار الأنوار، ج 101، ص 82 / الفصول المهمة، ج 3، ص 126

2/2/2/2/2. استفاده از اشیائی مانند "اُشنان"، "سِدر" و "نمک" به عنوان شوینده های طبیعی

یا مثلا: شما "شوینده های طبیعی" را می­شناسید؟ خدای متعال یازده شیئ خلق کرده که همه اینها شوینده هستند. ولی چون مدرنیته این علم را قطع کرد، مردم الان دیگر این خاصیت­ها را نمی­شناسند! بنابراین همه دنبال "شوینده­های شیمیایی" که خودبشر سنتز می کند هستند و عوارض آن را دارند می بینند. مثلا گیاه " اُشنان" شوینده است،⁽³⁾

مکارم الأخلاق عَنْ کِتَابِ الْبَصَائِرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ الْعَاصِمِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ حَجَجْتُ وَ مَعِی جَمَاعَةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا فَأَتَیْتُ الْمَدِینَةَ فَقَصَدْنَا مَکَاناً نَنْزِلُهُ فَاسْتَقْبَلَنَا أَبُو الْحَسَنِ مُوسَی ع عَلَی حِمَارٍ أَخْضَرَ یَتْبَعُهُ طَعَامٌ وَ نَزَلْنَا بَیْنَ النَّخْلِ وَ جَاءَ وَ نَزَلَ وَ أُتِیَ بِالطَّسْتِ وَ الْمَاءِ وَ الْأُشْنَانِ فَبَدَأَ بِغَسْلِ یَدَیْه وَ أُدِیرَ الطَّشْتُ عَنْ یَمِینِهِ حَتَّی بَلَغَ آخِرَنَا ثُمَّ أُعِیدَ إِلَی مَنْ عَلَی یَسَارِهِ حَتَّی أَتَی عَلَی آخِرِنَا ثُمَّ قُدِّمَ الطَّعَامُ فَبَدَأَ بِالْمِلْحِ ثُمَّ قَالَ کُلُوا بِسْمِ اللَّه...

جعفر بن محمد عاصمی نقل می کند: با گروهی از یاران به حج رفتم و وارد مدینه شدم و یک جایی را برایم انتخاب کردند که منزل کنیم و امام کاظم (علیه السلام) پیشواز ما آمد و به دنبالش خوراکی بود، و میان نخلها نشستیم و آن حضرت هم آمد و نشست و طشت و اشنان (گرد دستشوئی) آورد و دو دست خود را شست و طشت را از سمت راستش گرداند تا نفر آخر ماها و آنگاه بازگرداند از سمت چپش تا بآخر ما رسید، سپس خوراک را پیش آورد و با نمک شروع کرد و سپس فرمود: بسم الله بخورید...

بحار الأنوار، ج 48، ص 117

عَنْهُ (احمدبن محمدبن خالد) عَنْ نُوحِ بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ نَادِرٍ الْخَادِمِ قَالَ: کَانَ أَبُو الْحَسَنِ ع: إِذَا تَوَضَّأَ بِالْأُشْنَانِ أَدْخَلَهُ فِی فِیهِ فَیَطْعَمُ بِهِ ثُمَّ یَرْمِی عَنْه.

امام کاظم (علیه السلام) هرگاه با اُشنان شستشو می کردند، آن را در دهان خود داخل می کردند و مضمضه می کردند و بیرون می ریختند.

المحاسن، ج 2، ص 426 و ص 564 (عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ نَادِرٍ الْخَادِمِ)

وسائل الشیعة، ج 24، ص 428 / بحار الأنوار، ج 63، ص 434

مکارم الأخلاق، ص 191

مستدرک الوسائل، ج 16، ص 321 / بحار الأنوار، ج 59، ص 236

شیخ طوسی (ره) (ج1، ص339) ، شیخ مفید (ره) (المقنعه، ص86)، ابن ادریس حلی (ره) (سرائر، ج1، ص162) ، ابن طاووس (ره) (فلاح السائل، ص78) و برخی دیگر فقهاء عظام شیعه نیز در باب غسل دادن میت یکی از مواد برای غسل دادن و شستن میت را "اشنان" معرفی کرده اند. از باب نمونه به کلام شیخ طوسی (ره) در کتاب تهذیب اشاره می شود:

قَالَ الشَّیْخُ أَیَّدَهُ اللَّهُ تَعَالَی وَ إِذَا لَمْ یُوجَدْ لِلْمَیِّتِ سِدْرٌ وَ کَافُورٌ وَ أُشْنَانٌ غُسِّلَ بِالْمَاءِ الْقَرَاح.

اگر برای غسل دادن میت سدر و کافور و اُشنان یافت نشد، با آب خالص وی را غسل دهید.

گیاه "سِدر" شوینده است،⁽⁴⁾

امام علی علیه السلام: هنگامی که خداوند عز و جل، پیامبر خویش را به آشکار ساختن اسلام فرمان داد و وحی، هویدا شد، کم بودن شمارِ مسلمانان و فراوان بودن شمارِ کافران رادید. پس پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به سختی اندوهگین شد. در این هنگام، خداوند عز و جل، جبرئیل علیه السلام را با قدری سدر از سدرة المنتهی فرستاد. وی، سرش را با آن شست و بدین وسیله، اندوهش را برطرف کرد.

الکافی، ج 6، ص 505

الوافی، ج 6، ص 633 / وسائل الشیعة، ج 2، ص 63 / بحار الأنوار، ج 18، ص 213

أَبِی ره قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَی عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنْ عِیسَی بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْعَلَوِیِّ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص اغْتَمَّ فَأَمَرَهُ جَبْرَئِیلُ ع أَنْ یَغْسِلَ رَأْسَهُ بِالسِّدْرِ.

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله، اندوهگین شد. جبرئیل علیه السلام پیشنهاد کرد تا ایشان سرِ خود را با سدر، شستشو دهد.

ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص 20 / من لا یحضره الفقیه، ج 1، ص 125 (مع زیاده: ِ وَ کَانَ ذَلِکَ سِدْراً مِنْ سِدْرَةِ الْمُنْتَهَی)

الدعوات (للراوندی)، ص 120

وسائل الشیعة، ج 2، ص 64 / بحار الأنوار، ج 73، ص 87 / مستدرک الوسائل، ج 1، ص 387

از خاصیت هایش این است که شوینده جدی است.⁽¹⁾

امام رضا (علیه السلام): کسی که میخواهد دندانهای سفیدی داشته باشد مقداری نمک ترکی (اندرانی) و به همان اندازه کف دریا (زبد) هر دو را نرم سائیده به دندانها بمالد.

طب الإمام الرضا علیه السلام (الرسالة الذهبیة)، ص 52

مکاتیب الأئمة علیهم السلام، ج 5، ص 224

حالا شما می آیید به محوریت خاصیت های اشیاء، شوینده ها را بحث می کنید.

3/2/2/2/2. استفاده از اشیائی مانند روغن زیتون برای حل مشکلات پوستی

یا مثلا: الان در حوزه "پوست و مو" یک مشکل جدی (خصوصا برای خانم ها) وجود دارد. لذا دیده اید این کلینیک های پوست و مو در همه شهرها زیاد شده اند. بله؛ پوست و مو خیلی مهم هستند و جزئی از شخصیت آدم ها محسوب می شوند؛ لذا انبیاء آمده اند یک مجموعه تدابیری برای بهینه پوست پیشنهاد داده اند. ولی هیچ کدام از

آنها "سنتزپایه" نیستند؛ بلکه همه اش "شیئ پایه" هستند. مثلا: شما "روغن زیتون" را هم بخورید، هم (بنابر فرموده پیامبر) به بدن خودتان بمالید؛ [چرا که] یکی از اثراتی که دارد، این است

که: پوست را جلاء می دهد.⁽¹⁾

و حضرت رضا (علیه السلام) فرمود: روغن زیتون خوب غذایی است، دهان را خوشبو می گرداند، و بلغم را می برد، و رنگ رخساره را صفا و روشنی می بخشد، اعصاب را قوی میسازد، و رنج و درد را بر طرف می کند، و آتش غضب را فرو می نشاند.

مکارم الأخلاق، ص 190 / مستدرک الوسائل، ج 16، ص 365

یک وقتی من برای بعضی از خانم های فامیل این جدول را بیان کردم که حدود سیزده،چهارده شیئ موثر بر پوست [در آن وجود دارد].⁽²⁾

حالا به همین منوال در همه حوزه هایی که نیاز بشر است؛ اگر خاصیت اشیاء را بشناسید، می توانید "تسخیر و تصرّف شیئ پایه" داشته باشید. چه اشکالی دارد آدم برای رفع نیازش از اشیاء استفاده کند؟ آیا حتما باید خودمان برویم [با ترکیب عناصر، یک چیزهایی را برای رفع نیازهای خود] بسازیم؟ که اینهمه تالی فاسد به وجود بیاید؟! این سوال من است.

3/2/2/2. طراحی "جدول فقهی تسخیر"(دربردارنده خاصیت های دویست شیئ پرکاربرد در زندگی بشر)؛ جایگزینی برای "جدول مندلیف"

اشاره

حالا ما یک جدولی به اسم "جدول فقهی تسخیر" روبروی "جدول مندلیف" نوشته­ایم. خاصیت­های دویست شیئ پر کاربرد زندگی را برای مردم در آن جدول بحث می­کنیم.. ارجاع پژوهشی: در ویرایش اول جدول فقهی تسخیر خاصیت های نهائی اشیاء (حیث سببیّت اشیاء) در 19 گروه بحث می شود. تبیین فقهی خاصیت های نهائی اشیاء، الگوی جدیدی از تصرف در عالم را پیش روی بشریت می گشاید و این الگوی تصرف در عالم با الگوی تصرف تمدن مدرنیته در طبیعت متفاوت است.

دریافت نسخه با کیفیت:

http://nro-di.blog.ir/1399/09/19

جهت دریافت متن پیاده فوری جدول فقهی تسخیر (در مقایسه با جدول تناوبی عناصر) به این آدرس مراجعه کنید:

1/3/2/2/2. ارزان و کم هزینه تربودن تصرفات و عدم یا کمی تالی فاسد؛ دو ویژگی تصرف شیئ پایه و جدول تسخیر

نتیجه این می­شود که نیازهای مردم برطرف می شود؛ ولی با دو ویژگی: 1) ارزان­تر برطرف می شود. چون اشیاء طبیعی در عالم وجود دارند، 2) تالی فاسد کمتری دارد یا اصلا ندارد. چون این شیئ را بشر خلق نکرده، بلکه خدای متعال خلق کرده است؛ پس تالی فاسد ندارد.

یک سوال می­پرسم شما در این جلسه همه نخبه هستید می­گویم: "رفع نیاز"، اصل است؟ یا "سنتز"، اصل است؟ چرا بشر مدرن اینقدر به سنتز علاقه­مند است؟! اگر برای "رفع نیازِ" خود "سنتز" انجام می دهد، می­تواند برود از اشیاء طبیعی برای رفع نیازش استفاده کند. اگر هم "سنتز" را برای تفریح انجام می دهند، دیگر ما بحثی نداریم. [حرف نهایی و خلاصه] حرف بنده این است که: تا جایی که می­شود باید شهر را به "تسخیر شیئ پایه" دعوت کرد.

2/3/2/2/2. کاهش شدیدِ تولید زباله؛ ویژگی دیگر تصرف شیئ پایه و جدول تسخیر

هفته پیش که یکی ازکارشناسان شما (که رئیس یکی از مراکز مطالعاتی شما بود) را زیارت کردیم؛ ایشان می­گفت: «ما در منطقه ثامن در ایام پیک، صد و بیست تُن زباله جمع می­کنیم! این مشکل را باید چه کار کنیم؟!» وقتی "تسخیر شیئ پایه" انجام بدهید، یکی از فوایدش این است که دیگر اینقدر زباله تولید نخواهد شد.

خب؛ پس این هم مفهوم دوم [از مفاهیم پایه مدیریت شهری].

البته یک مفهومی هم تحت عنوان "روابط اسماء الهی" وجود دارد که آن را در اینجا شرح نمی­دهم و برای بحث­های جلسه بعد می گذارم.

ببینید قسمت اول عرایض بنده تمام شد. [خلاصه مباحث مطرح شده در این قسمت عبارت است از اینکه:] شهر اسلامی، محله اسلامی سه دسته مفهوم پایه دارد: 1) تنظیم روابط انسانی، 2) تسخیر شیئ پایه. چه پیشنهادی برای شهر پیشنهاد خوبی است؟ پیشنهادی که بر مبنای "تسخیر شیئ پایه" باشد و "تنظیم روابط انسانی" را هم به چالش نکشد. این مفاهیم پایه بحث ما است.

حالا ان شاءالله این زمان استراحت که تمام شد در قسمت بعد جلسه من شروع می کنم بر اساس این مفاهیم محور­های ساخت محله را توضیح می­دهم. ولی عمده بحث در مبانی نظری همین است و این جمله آخر بنده است که: نه فقط در "حوزه مدیریت شهری" بلکه در "حوزه آموزش و پرورش" هم همینطور است. می­پرسیم: «چه آموزش و پرورشی خوب است؟» می گوییم: «آموزش و پرورشی که "تنظیم صحیح روابط انسانی" و "تسخیر شیئ پایه" را به بچه های ما آموزش بدهد.» [به طوری که] بچه فکر نکنند همیشه باید "سنتز" انجام بدهند! یک غفلت [بزرگی] در این بحث نهفته است [که عبارت است است از اینکه:] خدا متهم شده است به اینکه بندگانش را خلق کرده ولی از آنها پشتیبانی نکرده است! و بندگان، خودشان باید بروند [و مثلا خاصیت ها ونیازهای خود از اشیاء را به دست بیاورند]. در حالی که انبیاء می­گویند: نه؛ خداوند متعال شما را به وسیله مخلوقاتش، پشتیبانی کرده است.⁽¹⁾

آیا ندانسته اید که خدا آنچه را در آسمان ها و آنچه را در زمین است، مسخّر و رام شما کرده، و نعمت های آشکار و نهانش را بر شما فراوان و کامل ارزانی داشته، و برخی از مردم اند که همواره بدون هیچ دانشی [بلکه از روی جهل و نادانی] و بدون هیچ هدایتی و هیچ کتاب روشنی درباره خدا مجادله و ستیز می کنند.

هر جایی که ما می رویم بحث بدین شکل است؛ یعنی: مفاهیم پایه را اصل قرار می­دهیم. مثلا: الان ما در حوزه فضای سبز شهری چون خاصیت های درخت­ها را می­دانیم، یک نوع درخت­های دیگری را پیشنهاد می­کنیم. این "تسخیر شیئ پایه" است که ما را به تغییر بافت فضای سبز شهر رسانده است. در همه حوزه ها همینطور است که این [مفاهیم پایه را] باید مبنا قرار داد و جلو رفت. خب؛ خسته شدید. امیدوارم ان­شاءالله در قسمت بعد بتوانیم بر اساس این مفاهیم یک بحث تفصیلی تری را ارائه کنیم.

و الحمدلله رب العالمین

بخش دوم جلسه:

اشاره

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی سیدنا و نبینا و شفیعنا فی یوم الجزاء و حبیب قلوبنا ابی القاسم محمد و علی اهل بیته الطیبین الطاهرین سیما بقیة الله فی الارضین و اللعن الدائم علی اعدائه اعداءالله من الآن الی قیام یوم الدین.

در جلسه گذشته عرض کردیم، "طرح تمدنی محله امام رضا 7" ذیل نظریه "مدیریت شهری محله محور" مطرح می­شود. سه دسته مفهوم پایه بر این طرح حکومت می­کند: 1) مفهوم تنظیم صحیح روابط انسانی در حوزه­های سیزده گانه، 2) مفهوم تسخیر شیئ پایه و 3) مفهوم اسماء الهی که البته سطح سوم این مفاهیم را توضیح ندادم.

3/2. مفهوم " اسماء الهی" ؛ سومین مفهوم پایه در مدیریت شهری محله محور

اشاره

قبل از اینکه وارد سر فصل دوم شوم در یک جمله عرض کنم: اسماء الهی عبارت­اند از مجموعه خدماتی که خدای متعال پس از خلق مخلوقات به مخلوقات ارائه داده است. به عنوان مثال: مخلوق بعد از خلق، دچار مرض و کسالت می­شود؛ خدای متعال خدمت شفا را به انسان­ها ارائه­داده است؛ لذا خودش را در اسماء الهی "شافی" نامیده است. مخلوقات نیازمند رزق و روزیهستند خدای متعال نام خودش را "رزّاق" گذاشته است. مخلوقات نیازمند هستند که با ملاطفت با آنها برخورد شود و اگر دچار مشکلی شدند و اشتباهی کردند، سخت گیری نسبت به آنها اتفاق نیفتد؛ [لذا] خدای متعال خودش را "سریع الرضا" نام نهاده است. مخلوقات خدای متعال به همدیگر ظلم می­کنند، بعضی مظلوم واقع می­شوند؛ خدای متعال گفته نگران نباشید من به این ظلم­ها رسیدگی می­کنم لذا خودش را "ذو انتقام" نام گذاری کرده است. در مجموع خدای متعال اهل لطف و ملاطفت با مخلوقین خودش

است؛ بنابراین اسم مهم خودش را "رحمان و رحیم" گذاشته است. مهمترین اسم از اسماء الهی اسم "رحمان و رحیم" است، به معنای این است که یک مجموعه خدماتی را خدای متعال به همه مخلوقین و یک مجموعه خدماتی را هم به مومنین ارائه می­کند که ذیل اسم "رحیمیت" از آن یاد می شود.

1/3/2. ترغیب مردم به امدادهای مالی (مانند کمک به فقراء و موقوفات) به محوریت اسماء الهی؛ نمونه ای از کارکرد مدیریتی اسماء الهی در مدیریت شهری

اشاره

حالا این در شهر کارآمدی دارد؛ مثلا یکی از کارآمدی­هایش این است که: وقتی شما می­خواهید مردم را به کمک کردن به فقرا دعوت کنید، بلافاصله آدم­ها از خودشان می­پرسند: «من برای چه باید پول خودم را به فقیر بدهم؟» این سوال در درون همه انسان ها تکرار می­شود.

1/1/3/2. تبیین محاسبه و جبران کردن الهی ذیل اسم "حسیب" برای مردم؛ نمونه ای از ترغیب مردم به امدادهای مالی به محوریت اسماء الهی

اگر شما مردم را ذیل اسماء الهی دعوت [به امداد] به فقیر کنید، انگیزه کمک کردن [در آنها] پیدا می شود. خدای متعال نام خودش را در این گونه موارد "حسیب" نام نهاده است؛ یعنی: در آینده دقیقا این کمک شما را محاسبه و جبران می­کند.⁽¹⁾

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): هر کس یقین داشته باشد به اینکه خداوند (مالی را که در راه خدا مصرف کرده ای را) جایگزین (و جبران) می کند، در بخشش و انفاق سخاوتمند می گردد.

الکافی، ج 4، ص 43 / دعائم الإسلام، ج 2، ص 254 / وسائل الشیعة، ج 21، ص 548

وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: مَنْ أَیْقَنَ بِالْخَلَفِ سَخَتْ نَفْسُهُ بِالنَّفَقَةِ وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ «وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَیْ ءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَیْرُ الرَّازِقِین»

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): هر کس یقین داشته باشد به اینکه خداوند (مالی را که در راه خدا مصرف کرده ای را) جایگزین (و جبران) می کند، در بخشش و انفاق سخاوتمند می گردد. و خداوند فرموده است: «هر چیزی را در راخدا انفاق کنید، پس خداوند جیاگزین و جبران می کند و او بهترین روزیدهندگان است.»

من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 62 / وسائل الشیعة، ج 9، ص 18

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ حَمَّادِ بْنِ عِیسَی عَنْ عُمَرَ بْنِ أُذَیْنَةَ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع أَوْ أَبِی جَعْفَرٍ ع قَالَ: یُنْزِلُ اللَّهُ الْمَعُونَةَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْعَبْدِ بِقَدْرِ الْمَئُونَةِ فَمَنْ أَیْقَنَ بِالْخَلَفِ سَخَتْ نَفْسُهُ بِالنَّفَقَةِ.

امام صادق یا امام باقر (علیهماالسلام): خداوند روزی هر کس را از آسمان به اندازه آنقدری که (در راه خدا)خرج کنی نازل می کند؛ پس هر کس یقین به جایگزینی و جبران خداوند داشته باشد، در انفاق کردن سخاوتمند می شود.

الکافی، ج 4، ص 43 / وسائل الشیعة، ج 21، ص 548

2/3/2. گسترش بی نظیر موقوفات در دوران صفویه؛ به دلیل استفاده علماء از اسماء الهی در ترغیب مردم به امدادهای مالی

اشاره

لذا اسماء الهی کارکرد مدیریتی دارند. اما الان وقتی شما از اسماء الهی استفاده نمی­کنید؛ نتیجه­اش این شده است که باید از ابزارهای مالیات زیاد برای اداره شهر استفاده کنید. الان خیّرین را به ساخت بیمارستان و مدرسه دعوت می­کنیم؛ می پرسیم: چطور دعوت می­کنیم؟ با "معافیت مالیاتی" دعوت می کنیم.

1/2/3/2. قدرت بالای اسماء الهی در ترغیب مردم به امدادهای مالی؛ علت گسترش بی نظیر موقوفات در دوران صفویه

حالا مثلا چون اُمراء و مسئولین بلدیه­ها در "دوره صفویه" حرف علماء را بیشتر گوش می­کردند و حرف سازمان­های بین المللی را کمتر یا اصلا گوش نمی­کردند؛ نصف شهر اصفهان موقوفه است. می­دانید قانع کردن مردم اصفهان نسبت به اینکه از مالشان