مشخصات کتاب

120/6/1

الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی

محورهای جلسه

3.مبنا و مفهوم اصلی الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی چیست؟

4 .ساختار اجمالی روایت میراث فرهنگی بر مبنای عبرت چند بخش دارد؟

7.اقدامات اجرایی الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی کدام است؟

شورای راهبردی

الگوی پیشرفت اسلامی

5 اردیبهشت 1401

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

وَ کَأَیِّنْ مِنْ نَبِی قَاتَلَ مَعَهُ رِبْیُّونَ کَثیرٌ فَمَا وَهَنُوا لِما أَصابَهُمْ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ مَا ضَعُفُوا وَ مَا اسْتَکَانُوا وَ اللَّهُ یُحِبُّ الصَّابِرِینَ

سوره مبارکه آل عمران، آیه 146

و چه بسیار از پیامبرانی که مردان الهی فراوانی به همراه آنان جنگیدند، پس در مقابل آنچه در راه خدا به آنان رسید سستی نکردند و ناتوان نشدند و سر تسلیم و ذلت فرود نیاوردند؛ و خدا شکیبایان را دوست دارد.

شناسنامه

متن پیش رو (ویرایش (اول صد و بیستمین مکتوب از نوع ششم محصولات مرتبط با نقشه الگوی پیشرفت اسلامی (پیاده (فوری) است. محتوای این محصول متن پیاده شده گفتگوی حجت الاسلام و المسلمین علی کشوری (دبیر شورای راهبردی الگوی پیشرفت (اسلامی) در نشست تخصصی «الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی» (در مقایسه با مفاهیم مطرح در سازمان یونسکو ایراد شده است. این نشست در تاریخ 5 اردیبهشت 1401 در شهر مبارک قم برگزار شده است. پیشنهاد میشود این جزوه در قطع رحلی به انتشار برسد.

عکس

فهرست مطالب:

1/1. سه کار لازم در زمینه مسائل مرتبط با گردشگری در کشور: 1

1/1/1. تدوین برنامه جامع ساماندهی مسائل مرتبط با سفر؛ اولین کار لازم در زمینه گردشگری در کشور 1

1/1/1/1. الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی؛ یکی از زیرمجموعه های برنامه جامع ساماندهی مسائل مرتبط با سفر. 1

1/1/1/1. ساماندهی مسائل مرتبط با سفر و گردشگری به وسیله "تشکل های خوجوش مرمی"، "مساجد" و "نهادهای عمومی" ، و لزوم اجتناب از ساماندهی آنها به صورت "متمرکز" ؛ یکی از اصول برنامه ریزی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی. 2

2/1/1. تدوین نقشه جامع معرفی اماکن، شخصیت ها، قوانین و کتاب های مرتبط با مناطق گردشگری کشور؛ دومین کار لازم در زمینه گردشکری در کشور 2

3/1/1. تلاش برای ارائه روایت صحیح (مبتنی بر تفکر انبیاء) از اماکن تاریخی کشور؛ مهم ترین کار در زمینه گردشگری در کشور 3

1/3/1/1. برگزاری دوره های آموزشی برای تورلیدرها در راستای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی؛ یکی از تلاش ها برای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی. 3

2/3/1/1. تبیین چارچوب الگوی صحیح روایت در ذهن مدیران میراث فرهنگی؛ یکی دیگر از تلاش ها برای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی. 3

1/2/3/1/1. محورهای هفت گانه الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی؛ ارائه کننده چارچوب الگوی صحیح روایت.. 4

2/1. تبیین اجمالی سرفصل های هفت گانه الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی. 4

1/1. سازمان یونسکو(سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل)؛ اولین نهاد مرتبط با میراث فرهنگی. 13

1/1/1. خُردکردن کشورهای دنیا (تکثّر گرایی) در حوزه سیاسی به غرض تسهیل غلبه بر آنها؛ یکی از اهداف یونسکو (در راستای تحقق اهداف سازمان ملل) 14

2/1/1. ایجاد تنوع فرهنگی(در حوزه فرهنگی) و برابری جنسیتی(در حوزه نهاد خانواده)؛ برخی دیگر از اهداف صریح یونسکو (در راستای تحقق اهداف سازمان ملل) 15

3/1/1. تحقق توسعه پایدار(دگرگون سازی جهان)؛ اصلی ترین هدف و ایده یونسکو. 16

1/3/1/1. ایجاد و تقویت فاصله طبقاتی و در نتیجه حذف عدالت، محدودبودن نگاه توسعه به زندگی مادی دنیا؛ دو اشکال از سه اشکال اصلی بر توسعه. 18

2/3/1/1. پذیرش تسلط و مدیریت سرمایه داران بزرگ یهودی بر بخش های مختلف جامعه؛ اشکال سوم بر توسعه. 18

3/2/1/1. ترویج "برابری جنسیتی" به هدف به کارگیری بیشتر زنان(نیروی کار ارزان قیمت)! در کارهای اقتصادی؛ یکی از فعالیت های یونسکو در راستای تحقق توسعه پایدار. 21

4/2/1/1. ترویج گفتگو (از طریق آموزش، فرهنگ و ارتباطات) در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار؛ یکی دیگر از فعالیت های یونسکو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار. 22

1/4/2/1/1. تبیین روایتی خاص از میراث فرهنگی کشور در راستای اهداف توسعه؛ نمونه ای از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار 24

2/4/2/1/1. برگزاری جشنواره های غذا و افزایش رستوران ها متناسب با شاخص های ارزیابی غذای سازمان ملل؛ نمونه ای دیگر از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار 24

3/4/2/1/1. برجسته سازی و گفتگو راجع به برخی از میراث فرهنگی ناملموسِ کمک کننده به برابری جنسیتی؛ نمونه ای دیگر از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار 26

2/1. الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی در راستای اهداف تمدن اسلامی؛ جایگزینی در مقابل روایت یونسکو از میراث فرهنگی کشور در راستای اهداف توسعه پایدار 27

1/2/1. پیش بینی و مدیریت حوادث امنیتی در مناطق گردشگری؛ یکی از فوائد الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی 27

1/1/2/1. تراکم روایت های غلط از حوادث تاریخی (مانند دوگانه اسلام و ایران)؛ ریشه اصلی ایجاد حوادث امنیتی در مناطق گردشگری. 27

2/2/1. آثار تربیتی و اقتصادی؛ فوائد دیگری از الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی. 27

3/1. آیکوموس(شورای بین المللی بناها و محوطه های تاریخی)؛ دومین نهاد مرتبط با میراث فرهنگی 28

4/1. موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران و مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی ایران؛ نهادهای دیگر مرتبط با میراث فرهنگی. 30

1/2. بیان مبتنی بر ظرفیت؛ یکی از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی 32

2/2. بیان مبتنی بر تامّل؛ یکی دیگر از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی 32

1/2/2. ایجاد سوال و تامّل برای مخاطب؛ اولین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل 33

2/2/2. همخوانی تابلوهای راهنما و کاتالوگ های محوطه تاریخی با بیان تورلیدر؛ دومین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل. 33

3/2/2. روایت میراث فرهنگی همراه با روایت مجموعه های همسو و مشابه برای گردشگر؛ سومین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل. 33

3/2. بیان مبتنی بر مقایسه؛ یکی دیگر از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی 35

1/3/2. عبرت و صلح آفرینی؛ یکی از آثار روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای مقایسه بین جبهه حق و باطل 36

2/3/2. انبیاء و مبارزه آنان با طواغیت؛ محور اصلی تاریخ در قرآن (بر خلاف عمده مورّخان) 37

1/3. ایجاد "عبرت" و در نتیجه "تقویت شخصیت" ؛ غرض اصلیِ الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی. 40

1/1/2. توجه دادنِ انسان ها به "عاقبت فرهنگ ها"ی مختلف (نه تبیین صِرف "تنوع فرهنگ ها")؛ معنا و روش ایجاد عبرت.. 41

4.سرفصل چهارم: ساختار اجمالی "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت" چند بخش دارد؟ 45

1/4. تبیین روابط انسانی صحیح یا غلطِ گذشتگان؛ اولین ساختار "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت" 45

2/4. تبیین نحوه برخورد گذشتگان با اشیاء عالَم (تسخیر)؛ دومین ساختار "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت" 45

3/4. تبیین دیدگاه گذشتگان در مورد خدای متعال و اسماء الهی؛ سومین ساختار "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت" 49

1/5. بررسی آراء گذشتگان در مورد "دوست"، "همسر"، "خانه"، "امام"، "کتاب"، "غذا"، "لباس"، "جهاد"، "انفاق"، "شغل"، "معلم" و "تحلیل ابتلائاتِ آنان" ؛ 12 حوزه تفصیلی روایت میراث فرهنگی. 53

1/6. تدوین جدول راهنما بر اساس 12 حوزه تفصیلی میراث فرهنگی؛ نحوه تدوین دفترچه راهنمای روایت میراث فرهنگی. 54

1/7. تدوین نقشه تقسیم بندی اماکن تاریخی(عبرتکده ها) براساس مفهوم "عبرت"؛ اولین اقدام اجرایی. 55

1/1/7. جایگزینی کلمات "عبرت" و "عبرتکده" به جای کلمات "میراث فرهنگی" و "اماکن تاریخی" ؛ یکی از کارهای نهایی مرتبط با تقسیم بندی "عبرتکده ها" 55

2/1/7. تدوین نقشه تقسیم بندی عبرتکده ها براساس شخصیت های عبرت آفرین، قوانین عبرت آفرین، کتاب های عبرت آفرین و اماکن عبرت آفرین؛ یکی دیگر از کارهای مرتبط با تقسیم بندی "عبرتکده ها" 55

2/7. تولید پنج دفترچه راهنما برای روایت پنج محوطه تاریخی (میراث ملموس)؛ دومین اقدام اجرایی. 56

3/7. انجام پنج اقدام در مورد پنج میراث ناملموس فرهنگی؛ سومین اقدام اجرایی. 57

1/3/7. برگزاری جشنواره "انار" در شهر کرمانشاه و کردستان؛ اولین اقدام در مورد میراث ناملموس.. 57

2/3/7. برگزاری جشنواره "بِه" در شهر اصفهان؛ دومین اقدام در مورد میراث ناملموس.. 57

3/3/7. روایت یکی از ابنیه تاریخی اصفهان؛ سومین اقدام در مورد میراث ناملموس.. 58

4/3/7. روایت دریاچه نمک قم؛ چهارمین اقدام در مورد میراث ناملموس.. 59

5/3/7. روایت کاروانسراهای طریق الرضا7 در دوران صفویه؛ پنجمین اقدام در مورد میراث ناملموس.. 60

خلاصه بحث: 62

پیوست ها: 64

پیوست شماره 1: تصاویری از عبرتکده "بیستون" 66

پیوست شماره 2: معرفی اجمالی سازمان یونسکو(سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد) 69

پیوست شماره 3: توضیح اجمالی در مورد "اصول مرادیه" 88

پیوست شماره 4: تصاویری از "عبرتکده های دشت سوسن" 89

پیوست شماره 5: توسعه؛ محرومیت زاست.. 90

پیوست شماره 6: تصاویری از "مسجد امام اصفهان" 94

پیوست شماره 7: معرفی اجمالی آیکوموس (شورای بین المللی بناها و محوطه های تاریخی) 95

پیوست شماره 8: تصاویری از "تیمچه" و "بازار قم" 97

پیوست شماره 9: تصاویری از "مسجد کبود تبریز" 99

پیوست شماره 10: تصاویری از "معبد آناهیتا" 101

پیوست شماره 11: تصاویری از عبرتکده "طاق بستان" 104

پیوست شماره 12: توضیحاتی در مورد "مؤمن آل فرعون" 106

پیوست شماره 13: روایاتی در مورد تاثیر غذا بر اخلاق و شخصیت انسان. 109

پیوست شماره 14: تشویق قرآن کریم به "سفر" به غرض ایجاد "عبرت" 122

پیوست شماره 15: روایاتی در مورد تاثیر "عبرت" بر "شخصیت انسان" 125

پیوست شماره 16: اهمیت "عبرت" و تاثیر آن بر "عاقبت" انسان. 127

پیوست شماره 17: تصاویری از عبرتکده "اِشکُفت(غار) سلمان" 135

پیوست شماره 18: تصاویری از عبرتکده "کول(درّه) فَرَح" 137

پیوست شماره 19: تصاویری از مسجد حکیم اصفهان. 139

پیوست شماره 20: معرفی اجمالی برخی از شخصیت های(مثبت و منفی) ظهور

بِسمِ اللهِ الرَّحمَنِ الرَّحِیمِ

أعُوذُ بِالله مِنَ الشَّیطَانِ الرَّجِیمِ الحَمدُ لِلّهِ رَبِّ العَالَمِینَ وَ الصَّلَاةُ وَ السَّلامُ عَلَی سَیِّدِنَا وَ نَبِیِّنَا وَ شَفِیعِنَا فِی یَومِ الجَزاءِ اَبِی القَاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ عَلَی اَهلِ بَیتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ سِیَّمَا بَقِیَّةِ اللَّهِ فِی الاَرَضِینَ اَرواحُنا لآمَالِهِ الفِداءُ وَ عَجَّلَ اللَّهُ تَعَالَی فَرَجَهُ الشَّرِیفُ و اللَّعنُ الدّائِمُ عَلَی اَعدَائِه اَعدَاءِ اللَّه مِنَ الآن اِلَی قِیامِ یَومِ الدِّینِ.

همانطور که به استحضار برادران محترم رسیده است، موضوع نشست امروز ارائه یک تبیین اجمالی از "الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی" است. ان شاءالله بفضله تبارک و تعالی، در شش محور بحثی، بنده سعی می کنم مدل پیشنهادی مدرسه فقهی هدایت و شورای راهبردی الگوی پیشرفت اسلامی را برای روایت میراث فرهنگی محضرتان طرح بحث کنم.

1. مقدمه:

1/1. سه کار لازم در زمینه مسائل مرتبط با گردشگری در کشور:

1/1/1. تدوین برنامه جامع ساماندهی مسائل مرتبط با سفر؛ اولین کار لازم در زمینه گردشگری در کشور

1/1/1/1. الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی؛ یکی از زیرمجموعه های برنامه جامع ساماندهی مسائل مرتبط با سفر

قبل از اینکه وارد این تبیین مبارک شوم، نکته ای را به عنوان مقدمه عرض کنم، و آن اینکه ما به طور جدی نیاز به ساماندهی خدمات مرتبط با سفر در کشور جمهوری اسلامی ایران داریم. به معنای واقعی کلمه، یک شلختگی و

بی برنامگی در مسائل مختلف مرتبط با سفر در دستگا ه های نظام مبارک جمهوری اسلامی مشاهده می شود. بنابراین طرح کلان ما عبارت از این است که ما بتوانیم این "برنامه جامع ساماندهی مسائل مرتبط با سفر" را ارائه کنیم و نباید مسئله را فقط به "الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی" تنزل بدهیم. این الگوی فقهی[روایت میراث فرهنگی]، یکی از این مسائل مرتبط با سفر است که هم در رابطه با گردشگران خارجی و هم در رابطه با گردشگران داخلی کارآمدی دارد. ولی آن مسئله ساماندهی [مسائل مرتبط با سفر] یک برنامه جامعی احتیاج دارد که سر وقت خودش باید به آن بپردازیم؛ مثلاً همین طور که دوستان هم در گفتگوهای تخصصی قبل از آغاز جلسهفرمودند، ما نیاز به یک تدابیر ستادی مشخص داریم، که در واقع اصول اصلی ستادهای راهبری سفر در کشور را تبیین می کند.

1/1/1/1. ساماندهی مسائل مرتبط با سفر و گردشگری به وسیله "تشکل های خوجوش مرمی"، "مساجد" و "نهادهای عمومی" ، و لزوم اجتناب از ساماندهی آنها به صورت "متمرکز" ؛ یکی از اصول برنامه ریزی با نگاه الگوی پیشرفت اسلامی

من همین جا داخل پرانتز بگویم که: البته من (مثل بقیه بحث هایی که ما در نگاه "الگوی پیشرفت اسلامی" داریم) اصلاً معتقد نیستم که کار[مسائل مرتبط با ساماندهی سفر و الگوی فقهی روایت] باید به نحو "متمرکز" جلو برود. [بلکه] اجرای این تدابیر هم باید به وسیله "تشکل های مردمی"، "مساجد" و "نهادهای عمومی" صورت بپذیرد. این را بدانید که: هر وقت یک دستگاهی به نحو "متمرکز"، در یک موضوعی ورود پیدا کرد و ادعا کرد که می خواهد ساماندهی آن موضوع را به عهده بگیرد؛ من این را برابر می دانم با اینکه بی انضباطی و عدم تحول و عدم خلاقیت بر آن حوزه حاکم خواهد شد! فقط هم به حوزه گردشگری مرتبط نیست؛ بلکه هر حوزه ای که "نقش و مشارکت مردم" را لحاظ نکند، به نوعی با یک "دیکتاتوری مدرن" روبرو خواهد شد و آن موضوع را به چالش خواهد کشید. ان شاءالله در بحث تدابیر ستادی[مرتبط با سفر] بعداً عرض خواهم کرد که: تدابیر ستادی ما باید به احیاء "تشکل های خودجوش در حوزه گردشگری" منتهی شود، نه اینکه به اسم ساماندهی[سفر و گردشگری]، این تشکل های خودجوش دچار چالش شوند.

2/1/1. تدوین نقشه جامع معرفی اماکن، شخصیت ها، قوانین و کتاب های مرتبط با مناطق گردشگری کشور؛ دومین کار لازم در زمینه گردشکری در کشور

یک کار دیگری هم که باید انجام دهیم این است که: نقشه معرفی "اماکن"، "شخصیت ها"، "قوانین" و "کتاب ها"ی آن منطقه ای که در آن گردشگری و سفر اتفاق می افتد را آماده کنیم. الان [یکی از اشکالات در حوزه گردشگری و روایت آن وجود دارد این است که:] حتی تورلیدرها(tour leader)⁽¹⁾و مبلغ هایی که کاروان ها را راهنمایی می کنند،

عمدتاً [فقط بر] روی "اماکن" تمرکز دارند و به نظر من، اماکن را هم حتی به نحو ناقص می شناسند؛ مثلاً الان تورلیدرهای ایران، روی "قبور انبیاء" در ایران تمرکزی ندارند. درحالی که این یک ظرفیت تاریخی بسیار بزرگ است که شما می توانید از آن برای "هدایت" و ایجاد "عبرت" استفاده کنید.[نکته بعدی این است که:] "شخصیت ها"ی آن منطقه هم باید برای راهنمای کاروان و کسی که می خواهد روی گردشگر تاثیر فکری مثبت بگذارد، مشخص باشند. [همچنین] "قوانینی" که در آن منطقه حاکم است و منشأ "تنظیم روابط انسانی" و حل مشکلات است [نیز مورد توجه قرار گیرد]. چه اشکالی دارد شما اینها را معرفی کنید؟! وقتی یک گردشگر خارجی به کشور شما می آید، شما می توانید قوانین برترتان را معرفی کنید. این مطلب هم از حیث جذابیت خیلی مهم است و هم حامل یک پیام فرهنگی بسیار بزرگ است. [نکته بعدی هم این است که:] "کتاب ها"یی که در آن منطقه نوشته شده است (که ملحق به بخش شخصیت ها است) [نیز می بایست مورد توجه قرار گیرد]. این کارها باید صورت بگیرد. که بنده الان نمی خواهم وارد این مسئله بشوم.

3/1/1. تلاش برای ارائه روایت صحیح (مبتنی بر تفکر انبیاء) از اماکن تاریخی کشور؛ مهم ترین کار در زمینه گردشگری در کشور

1/3/1/1. برگزاری دوره های آموزشی برای تورلیدرها در راستای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی؛ یکی از تلاش ها برای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی

اشاره

آن چیزی که الان محل بحث من است، این است که: دوره های آموزشی ای که برای تورلیدرها گذاشته می شود، ساماندهی شود. شما استحضار دارید، کسانی که می خواهند راهنمای یک سفر باشند، دوره های آموزشی می بینند. ما الان پیشنهادمان این است که نقطه شروع این باشد که این مسائل ساماندهی شود. یعنی خود تورلیدر بتواند یک روایت درست و صحیحی از مسئله ارائه کند و روایت نهادهای بین المللی را ارائه ندهد، بلکه روایت مبتنی بر تفکر انبیا را ارائه کند.

2/3/1/1. تبیین چارچوب الگوی صحیح روایت در ذهن مدیران میراث فرهنگی؛ یکی دیگر از تلاش ها برای ارائه روایت صحیح از اماکن تاریخی

اشاره

و نکته بعدی که ملحق به این بحث است این است که: "چارچوب های الگوی صحیح روایت"، در ذهن مدیران فرهنگی این بخش تبیین شود که ما [در این جلسه بر] روی این مطلب تمرکز داریم. بنابراین من از دوستان تقاضا کردم که این نشست را با موضوع الگوی فقهی روایت برگزار کنیم تا فعلاً یک الگوی فقهی برای این کار، متولد شود.

باز تاکید می کنم: می فهمم ساماندهی مسئله سفر در کشور، دارای ده ها مسئله است (که به بخشی از آن را اشاره کردم)؛ ولی بنده مهم ترین مسئله [در این زمینه] را این می دانم که: روایت صحیحی در سفر، در ذهن مسافر و

گردشگر شکل بگیرد. الان وضعیت به شکلی است که روایت های غلط در حال شکل گرفتن است که در ادامه مصادیق روایت های غلط را عرض خواهم کرد. بنابراین، به عنوان مقدمه خواستم عرض کنم که: بحث فراتر از تدوین یک "الگوی فقهی برای روایت میراث فرهنگی" می باشد؛ بلکه ده ها کار دیگر هم باید انجام شود، منتها این [بحث الگوی فقهی روایت] نقطه شروع است که حالا به آن خواهم پرداخت.

1/2/3/1/1. محورهای هفت گانه الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی؛ ارائه کننده چارچوب الگوی صحیح روایت

برای اینکه الگوی فقهی روایت در اذهان شکل بگیرد، ما 7 سرفصل بحثی را اینجا مطرح می کنیم. به نظر بنده اگر کسی می خواهد تورلیدر باشد یا حتی بالاتر از فضای روایت میراث فرهنگی، کسی می خواهد فیلمنامه یک فیلم را بنویسد یا می خواهد خبر بنویسد (که خبرنویسی یک نوع روایت روزانه از حوادث است)؛ باید این 7محور را در ذهنش داشته باشد. این 7محور کمک می کند که روایت صحیحی (مثلاً از یک محوطه تاریخی) به مخاطب ارائه داده شود. شما تصور کنید، کاروان گردشگری شما در "منطقه "بیستون"⁽¹⁾

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/z86001

جهت مشاهده تصاویری از "عبرتکده

بیستون"؛ به پیوست شماره 1 مراجعه بفرمایید.

2/1. تبیین اجمالی سرفصل های هفت گانه الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی:

حالا این محورها را به ترتیب عرض کنم: محور اول عبارت است از: «معرفی نهادهای مرتبط با میراث فرهنگی و الگوی کاری آنها در دنیا». باید در حوزه علمیه این ها را بشناسیم. مثلاً "سازمان یونسکو" را باید بشناسیم که چه

کار می کند.⁽¹⁾"شورای بین المللی بناها و محوطه های تاریخی" که موسوم است به "آیکوموس" است را باید بشناسیم. اینها یک فعالیت هایی در این عرصه[میراث فرهنگی] انجام می دهند. خود این "آیکوموس جهانی"، یک شعبه داخلی تحت عنوان "موسسه فرهنگی آیکوموس ایران" دارد. من اصرار دارم شما آراء و نظریات این موسسه وطنی متاثر از افکار غربی را بشناسید. "موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران"، یکی از آن نهادها است. اگر قرار باشد ما حرفی نو [و جدیدی] در این حوزه بزنیم، باید حرف های اینها را بشناسیم و بدانیم. با آراء و نظریات "مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی ایران" هم باید آشنایی داشته باشیم، که حالا در این خصوص بعداً مطالبی را عرض خواهم کرد. پس این محور اول است که خیلی هم محور مهمی می باشد.

محور دوم بحث این است که: کدام یک از قواعد فقهی برای روایت صحیحِ[میراث فرهنگی] به ما کمک می کنند؟ می دانید ما وقتی بحث فقهی مطرح می کنیم، باید یک انضباطی بر آن حاکم باشد، غیر از "اخباری گری" و بحث های "شهودی" و "متصوفانه" از مسائل است. بحث فقهی یعنی نسبت دادن به شارع؛ سیر نسبت هم باید قاعده مند و ذیل یک قواعدی باشد. حالا اگر قرار است ما "الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی" داشته باشیم، آیا می توانیم فقط به "اصول مرادیه"⁽²⁾

فرهنگ نامه اصول فقه، ص 217

جهت مشاهده توضیحات بیشتر در مورد اصطلاح «اصول مرادیه»؛ به پیوست شماره 3 مراجعه بفرمائید.

و همان قواعد عامی که در این اصول موجود است اکتفا کنیم؟ یا نه؛ برای اینکه نظر شارع را در مسئله روایت فرهنگی، کشف و بحث کنیم به یک اصول جدیدی احتیاح داریم ؟در اینجا بنده مدنظرم این است که عمدتاً سه قاعده اصولیِ "بیان مبتنی بر ظرفیت"، "بیان مبتنی بر تامل" و "بیان مبتنی بر مقایسه" به کار ما می آید. به نظرم آن روایتی فقیهانه است که اولاً "ظرفیت مخاطب" را در نظر بگیرد. ([در نظرگرفتن ظرفیت مخاطب] خیلی مسئله مهمی است) از نبیّ مکرم اسلام9 نقل شده است که: «إِنَّا مَعَاشِرَ اَلْأَنْبِیَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُکَلِّمَ اَلنَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِمْ»⁽³⁾

امام صادق (علیه السلام): هیچ وقت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) با مردم با کُنه عقل خود سخن نگفت. و فرمود: همانا ما گروه انبیاء امر شده ایم که با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم.

الکافی، ج 1، ص 23 و ج 8، ص 268 (بهذاالسند: عَنْهُ (مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَی)عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّه)

الأمالی( للصدوق)، ص 419 (مع اضافه فی صدره)

سند امالی صدوق: حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُوسَی رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَیْهِ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ یَعْقُوبَ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ إِسْحَاقَ الْأَحْمَرِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَیْمَانَ الدَّیْلَمِیِّ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِق

الوافی، ج 1، ص 107 / بحار الأنوار، ج 1، ص 85

عَنْهُ(احمد بن محمد بن خالد) عَنْ أَبِیهِ الْبَرْقِیِّ عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ الْجَعْفَرِیِّ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: إِنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِیَاءِ نُکَلِّمُ النَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِم.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): همانا ما گروه انبیاء با مردم به اندازه عقلشان سخن می گوییم.

المحاسن، ج 1، ص 195

بحار الأنوار، ج 1، ص 106 / مستدرک الوسائل، ج 11، ص 208

قَالَ النَّبِیُّ ص: یَا عَلِیُّ ! إِذَا تَقَرَّبَ الْعِبَادُ إِلَی خَالِقِهِمْ بِالْبِرِّ فَتَقَرَّبْ إِلَیْهِ بِالْعَقْلِ تَسْبِقْهُمْ إِنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِیَاءِ نُکَلِّمُ النَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِم.

رسول خدا(صلی الله علیه و آله): ای علی! هر وقت مردم به سوی آفریدگار خویش با کارهای نیک تقرّب جستند، تو با عقل به سوی او تقرّب بجوی. همانا ما گروه انبیاء با مردم به اندازه عقلشان سخن می گوییم.

مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ص 251

(ما گروه انبیاء امر شده ایم که با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم). بنابراین "بیان" باید همیشه "مبتنی بر ظرفیت" باشد.

حالا اینکه "بیان مبتنی بر ظرفیت" چیست؟ این را در بحث های اصولی(فقه البیان) حدود 200 صفحه توضیح داده ایم. ⁽¹⁾مثلاً یکی از بحث هایش این است که: حالا که قرار است ما مبتنی بر ظرفیت وارد بحث شویم؛ [لازماست بدانیم که:] ابناء بشر به چند ظرفیت فکری تقسیم می شوند؟ آیا تشخیص ظرفیت مخاطب، عرفی است یا خود شارع گزارشی از ظرفیت های متفاوت ارائه فرموده است؟ اگر ارائه کرده است؛ پس از نظر شارع، ابناء بشر در چند [سطح از] "ظرفیت" هستند؟

یکی از سوالات مهم دیگری که در بیان مبتنی بر ظرفیت داریم، این است که: "قدر" و "ظرفیت" براساس چه معیاری ارزیابی می شود؟ مثلاً می توانید [ظرفیت افراد را] براساس طول عمر آنها ارزیابی کنید. بعضی صدسال عمر می کنند، بعضی 70سال عمر می کنند. یک کسی در ذهن انتزاعی خودش عمر یک انسان را معیار ارزیابی ظرفیت قرار دهد. یا مثلاً می توانید "مزاج" را معیار ارزیابی قرار دهید. بگویید بعضی "سودایی"، "صفرایی"، "دَمَوی" یا "بلغمی" هستند. بر این مبنا هم می توان ارزیابی کرد. یا می توانید ملحق به این بحث های مزاجی، توان جسمی افراد را [معیار ارزیابی ظرفیت آنان قرار دهید. مثلاً] برخی از افراد استخوان بندی محکم تری دارند. مثلاً معمولاً اینطور است که آدم های دَمَوی استخوان بندی محکم تری دارند. پس می توان با توان جسمی و ظرفیت جسمی هم ظرفیت سنجی کرد.

اما به نظر ما آنچه در روایات مبنا [برای ارزیابی ظرفیت انسان ها] قرار گرفته است، «عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِمْ» است. یعنی: معیار ظرفیت سنجی، خود عقل است. یعنی شارع بقیه قدرها را معیارِ ظرفیت سنجی قرار نداده است، بلکه قدر عقل را معیار قرار داده است. سرفصل های مفصلی در مورد بحث ظرفیت بیان کرده ایم. من مُبتهج(بسیار شادمان) و مفتخر هستم به این مجموعه کاری که ما در مدرسه هدایت راجع به بحث ظرفیت انجام داده ایم! عمده "فلاسفه"ی ما وقتی بحث "ظرفیت" را مطرح می کنند، اجمالاً مطرح می کنند. و بقیه دوستان ما هم به صورت "اخباری" ورود می کنند و می گویند: بله آقا؛ باید ظرفیت را لحاظ کرد. اما اینکه یک بسته فقهی قاعده مند و ساختارمند راجع به ظرفیت ارائه شده باشد، [بحث نشده است]. ما این بحث مهم را در باب "بیان مبتنی بر ظرفیت" (که باب اول قواعد اصولی مان است) بحث کرده ایم.

دومین قاعده اصولی که [در روایت میراث فرهنگی] باید بحث شود این است که: تورلیدر باید مجهز به "الگوی استخراج سوال" باشد. پرسش خوب، مفتاح(کلید) علم، و بازکننده بن بست های فکری افراد مختلف است.به نظر بنده، تورلیدر نباید" بحث" کند، بلکه باید "طرح سوال" کند. نقطه شروعِ تمام این کاتالوگ هایی که شما برای معرفی اماکن تاریخی می گذارید، باید "سوال" باشد. چون ویژگی مهمِ روایت هایی که در میان کاروان های گردشگری اتفاق می افتد، این است که باید کوتاه باشد. لذا اگر یک کسی بتواند در 5دقیقه بحث، 2 یا 3 سوال خوب در هر روایتی مطرح کند، به دلیل ویژگی های پیچیده ای که سوال دارد، می تواند هدایت آفرین باشد. این هم باز جزء بحث های اصولی است که شما در اصول موجود نمی بینید. ما اصرار داریم هر بحثی که در شریعت است به وسیله "مفتاح" آن بحث شود.⁽¹⁾

امام صادق (ع) به فرزندش محمد فرمود: پسرکم از آن خرجی چه مقدار باقی مانده است؟ عرضه داشت چهل دینار فرمود: برو و آن را صدقه بده! عرض کرد جز آن چیزی باقی با من نمانده است، فرمود: همان را صدقه بده، زیرا خدای تعالی آن را جایگزین می کند. آیا نمی دانی که هر چیزی کلیدی دارد و کلید روزی صدقه است پس صدقه اش را بده و محمد گفت: پس آن را صدقه دادم بیش از ده روز نگذشته بود که چهار هزار دینار از جایی به آن حضرت رسید.

الکافی، ج 4، ص 10

عدة الداعی و نجاح الساعی(ابن فهد حلی، 841 ق)، ص 69

وسائل الشیعة، ج 9، ص 369 / بحار الأنوار، ج 47، ص 38 / الوافی، ج 10، ص 397

قال رسول الله ص: لکلّ شی ء مفتاح و مفتاح السّموات قول «لا إله إلّا اللَّه»

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): برای هر چیزی کلیدی هست و کلید آسمانها گفتار «لا اله الا اللَّه» است.

نهج الفصاحة، ص 633

قال رسول الله ص: لکلّ شی ء مفتاح و مفتاح الجنّة حبّ المساکین و الفقراء.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): برای هر چیزی کلیدی هست و کلید بهشت دوستی مستمندان و فقیران است.

همان

پیامبر خدا صلی الله علیه و آله: دانش گنجینه هایی است و کلید آنها پرسش است؛ پس، رحمت خدا بر شما، بپرسید که بر اثر آن چهار نفر پاداش می یابند: پرسنده، گوینده، شنونده و دوستدار آن.

صحیفة الإمام الرضا علیه السلام، ص 43

الخصال، ج 1، ص 245

سند خصال: حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ الْکُوفِیُّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنِی جَدِّی الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِیرَةِ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ ع

عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج 2، ص 28

سند عیون: وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ [حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ الشَّاهِ الْفَقِیهُ الْمَرْوَزِیُّ بِمَرْوَرُودَ فِی دَارِهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو بَکْرِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ النَّیْسَابُورِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ عَامِرِ بْنِ سُلَیْمَانَ الطَّائِیُّ بِالْبَصْرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی فِی سَنَةِ سِتِّینَ وَ مِائَتَیْنِ قَالَ حَدَّثَنِی عَلِیُّ بْنُ مُوسَی الرِّضَا ع سَنَةَ أَرْبَعٍ وَ تِسْعِینَ وَ مِائَةٍ وَ حَدَّثَنَا أَبُو مَنْصُورٍ أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ بْنِ بَکْرٍ الْخُورِیُّ بِنَیْسَابُورَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ إِبْرَاهِیمُ بْنُ هَارُونَ بْنِ مُحَمَّدٍ الْخُورِیُّ قَالَ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ الْفَقِیهُ الْخُورِیُّ بِنَیْسَابُورَ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْهَرَوِیُّ الشَّیْبَانِیُّ عَنِ الرِّضَا عَلِیِّ بْنِ مُوسَی ع وَ حَدَّثَنِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْأُشْنَانِیُّ الرَّازِیُّ الْعَدْلُ بِبَلْخٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَهْرَوَیْهِ الْقَزْوِینِیُّ عَنْ دَاوُدَ بْنِ سُلَیْمَانَ الْفَرَّاءِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا ع قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ ع قَالَ حدثنی [حَدَّثَتْنِی] أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَیْسٍ قَالَتْ حَدَّثَتْنِی فَاطِمَةُ ع] قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص

تحف العقول، ص 41 / کنز الفوائد، ج 2، ص 107 / روضة الواعظین، ج 1، ص 7 / أعلام الدین فی صفات المؤمنین، ص 81

المجازات النبویة(شریف الرضی، 406 ق)، ص 200

نوادر الأخبار فیما یتعلق بأصول الدین (للفیض)، ص 18 / بحار الأنوار، ج 1، ص 196(نقلا عن الخصال) و ج 1، ص 197 (نقلا عن صحیفه الرضا و العیون) / نهج الفصاحة، ص 581

رسولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: حُسنُ السؤالِ نِصفُ العِلمِ.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): حُسن السوال(خوب سوال کردن)، نصف علم است.

کنز الفوائد، ج 2، ص 189 / شرح فارسی شهاب الأخبار(کلمات قصار پیامبر خاتم ص)، ص 13 / نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، ص 32 / شرح نهج البلاغة لابن أبی الحدید، ج 18، ص 108 (عن الحسن ع) / کشف الغمة فی معرفة الأئمة، ج 1، ص 575 / منیة المرید، ص 258

نهج الفصاحة، ص 367 و 443 / بحار الأنوار، ج 1، ص 224 و ج 101، ص 73

خوب چگونه ساخته می شود، یک بحثی است که جزء ابداعات مدرسه ما در بحث های اصولی است. ما به طور مفصل درباره فرق سوال بد و خوب و چگونگی ساخت سوال و چگونگی استخراج آن بحث کرده و مسائلی را

مطرح نموده ایم. بنابراین [الگوی استخراج سوال] شما را به یک سلاح بُرنده مجهز می کند، البته به درد دیگران هم می خورد. ولی در گفتگوهای کوتاه، "سوال" از همه چیز، کارآمدتر است.قاعده سوم، "بیان مبتنی بر مقایسه" است. یعنی اگر کسی می خواهد فقیهانه روایت کند، باید قدرت "مقایسه" داشته باشد. اگر کسی نتواند بین "رشد" و "غیّ" مقایسه کند،⁽¹⁾

در دین، هیچ اکراه و اجباری نیست [کسی حق ندارد کسی را از روی اجبار وادار به پذیرفتن دین کند، بلکه هر کسی باید آزادانه با به کارگیری عقل و با تکیه بر مطالعه و تحقیق دین را بپذیرد]. مسلماً راه هدایت از گمراهی [به وسیله قرآن، پیامبر و امامان معصوم] روشن و آشکار شده است. پس هر که به طاغوت [که شیطان، بت و هر طغیان گری است] کفر ورزد و به خدا ایمان بیاورد، بی تردید به محکم ترین دستگیره که آن را گسستن نیست، چنگ زده است و خدا شنوا و داناست. (ترجمه انصازیان)

نمی تواند کارها را جلو ببرد. حالا اینکه مقایسه از کجا شکل می گیرد و اطلاعاتِ آن چگونه سازماندهی می شود، باز بحث های تفصیلی دارد.

بنده اصرار داشتم در این جلسه اجمالاً عرض کنم، کاری که ما انجام داده ایم، یک کاری فقهی است. البته قبول دارم کارهایی که در حوزه روایت میراث فرهنگی انجام شده است⁽²⁾

انتقال از متن

است؛ [در حالی که] ما نیاز به یک کار فقهی در حوزه میراث فرهنگی داریم. فرق کار "فقهی" با نگاه های "اخباری"، در "قواعد مُمَهده"⁽⁴⁾

کفایة الأصول (آخوند خراسانی)، ص 9

سرفصل سوم که مهمترین بحث ما در این جلسه است، عبارت است از: «معرفی مبنای جدید الگوی روایت میراث فرهنگی». یعنی: آن الگویی که شما ارائه می دهید، مفهوم اصلی اش چیست؟ حالا عرض خواهم کرد که: مفهوم اصلی آن "گسترش عبرت" و "تقویت شخصیت" است. یعنی: روایتِ راوی شما، باید "شخصیت ساز" و "عبرت آفرین" باشد. وقتی یک مکانی را روایت می کنید، نباید أغراض دیگری در روایت شما اتفاق بیفتد که این را شرح خواهم داد. به نظر بنده این مهمترین کاری است که ما در الگوی فقهی[روایت میراث فرهنگی] انجام داده ایم؛ [به این صورت که آمده ایم] کلمه "عبرت" را مبنای طراحی یک الگو در روایت کردنِ [میراث فرهنگی] قرار داده ایم. شما استحضار دارید که "عبرت" یکی از "زیرساخت های هدایت" و یکی از عوامل تقویت کننده شخصیت آدم هاست. یک آدمی که می تواند از حوادث "عبرت" بگیرد، یک طور زندگی می کند و یک طور بروز شخصیت دارد. و یک آدمی که از حوادث پیرامونی خودش "عبرت" نمی گیرد، همان اشتباهاتی را که دیگران تکرار کرده اند، او هم در زندگی اش مرتکب می شود و عملاً شخصیت خودش را به چالش می کشد. که ان شاءالله این بحث را هم تبیین خواهم کرد.

سرفصل چهارم بحث این است که: بر اساس مبنای "عبرت"، چند حوزه روایتی برای ما متصور است؟ یعنی اصطلاحاً ساختار روایت بر مبنای عبرت چند بخش دارد؟ این هم یک سرفصلی است. ما به دلیل اینکه یک کار پیچیده ای را ان شاءالله قرار است در حوزه روایت میراث فرهنگی شروع کنیم؛ دو نوع ساختار برای روایت میراث فرهنگی پیشنهاد داده ایم: یکی ساختار اجمالیِ ["روایت" بر مبنای "عبرت" است] که عبارت است از سه مسئله: 1) روایت روابط انسانی، 2) روایت تسخیر و 3) روایت اسماء الهی. که حالا عرض خواهم کرد. این سرفصل چهارم ماست.

سر فصل پنجم بحث عبارت از این است که: همان حوزه های اصلی "روایت" بر مبنای "عبرت" را تفصیلی کرده ایم. یعنی: شما گاهی وقت ها می خواهید تفصیلاً "عبرت" ایجاد کنید، و گاهی وقت ها هم می خواهید اجمالاً "عبرت" ایجاد کنید. اگر خواستیم تفصیلاً در مخاطب خودمان (در گردشگر)، شخصیت سازی و عبرت آفرینی کنیم، این ساختارش چیست؟ اینجا بنده 12مسئله را عرض می کنم، که تورلیدر می تواند بر روی این 12 محور بایستد و عبرت آفرینی و شخصیت سازی کند. بنابراین این هم یک سرفصل شد.

سرفصل دیگر بحث در اینجا این است که: باید دفترچه های روایت محوطه های [تاریخی] ایران را با مدیریت حوزه های علمیه تولید کنیم. می دانید ما مجموعه ای از میراث فرهنگی ملموس و ناملموس داریم که البته بعداً عرض خواهم کرد که بنده [اولاً] در استفاده اصطلاح "میراث فرهنگی" و سپس در تقسیم آن به ملموس و ناملموس، خدشه دارم. پیشنهاد اصلی ما این است که [به جای اصطلاح "میراث فرهنگی"، اصطلاحِ] "عبرتکده"را به کار ببریم. یعنی ما باید همان اصطلاحات دینی را احیاء کنیم [و آنها را مبنا قرار دهیم]. آن وقت [اگر مبنا و اصطلاح خود را "عبرت" قرار دادیم، اساس کار ما] تقسیمات دیگری پیدا خواهد کرد. مثلاً (همانطور که برادرمان

فرمودند) چون [الان] مبنا[ی سازمان میراث فرهنگی، اصطلاحِ] "میراث فرهنگی" است؛ لذا "یونسکو" آمده است بیش از 50 نوع روایت براساس کلمه "میراث فرهنگی" و تعریف آن پیشنهاد داده است. [در مقابل،] ما هم در این کار فقهی ای که انجام داده ایم، 15نوع روایت [بر اساس] "عبرت" (در بخش اجمالی و تفصیلی) پیشنهاد داده ایم. اما الان چون در آغاز بحث هستیم، مناقشه نمی کنم و فقط می خواهم توسعه معنایی در لفظ بدهم، لذا موقتاً همان لفظ میراث فرهنگی را می پذیریم، تا شرایط جلو برود.

پس محوطه های [تاریخی] ایران باید روایت فقهی پیدا کنند. حوزه علمیه باید برای اینها "رساله روایت" بنویسد و باید برای آنها نشست تخصصی برگزار کند و من پیشنهادم این است که از کرمانشاه شروع کنیم.⁽¹⁾

انتقال از متن

ولی حواس مان باید به "میراث جعلی" باشد! یک نظریه بسیار دقیقی در حوزه میراث فرهنگی می گوید: روایت بسیاری از این میراث فرهنگی هایی که الان وجود دارد، از حدود 100 سال پیش به پشتوانه کارهای فکری یهود، در ایران گسترش پیدا کرده است! و در بعضی از این محوطه های تاریخی جعل جدی ای وجود دارد! و اینطور نیست که یک محوطه تاریخی قدیمی محسوب شوند. بعد از اینکه ما این[میراث جعلی] را با (بحث هایی که عرض خواهیم کرد) از آن هایی که واقعاً میراث فرهنگی محسوب می شوند، تفکیک می کنیم؛ ما باید روایت خودمان را [از آنها] تولید کنیم. من مثال بزنم: مثلاً چگونه شما "رساله غیبت" دارید، همینطور باید یک رساله ای برای روایت "بیستون" داشته باشید. [بدین صورت که:] حوزه علمیه روایت خودش از بیستون را در اختیار طلبه های استان کرمانشاه قرار دهد، و آنها نیز شروع کنند روایت آنجا را ترویج کنند و اجازه ندهند روایت های میراث فرهنگی [با مدیریت یونسکو] در آنجا متولد و بحث شود. یا لااقل این است که مقابل غلط آنها ما یک روایت صحیحی در افکار عمومی داشته باشیم. بر روی محوطه های تاریخی "دشت سوسن"⁽²⁾

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران / پرتال جامع گردشگری ایران (ویزیت ایران visitiran.ir -)

https://b2n.ir/h70696

جهت مشاهده تصاویری از "عبرتکده های دشت سوسن" ؛ به پیوست شماره 4 مراجعه بفرمایید.

علماء و مسئولین آن منطقه (اعم از شهرداری، سازمان میراث فرهنگی، سازمان حج و زیارت و همه کسانی که مرتبط با حوزه سفر کار می کنند) قرار دهید.

خب؛ اینها سرفصل های بحث بنده بود. من تا الان فقط خواستم بگویم که چه مطالب و سرفصل هایی را می خواهم خدمت شما بحث کنم و اینکه اینها کمک می کنند به آن چیزی که من ادعا کردم [مبنی بر اینکه] آن الگوی فقهی جدید که برای روایت [میراث فرهنگی] تولید شده است در ذهن ها شکل بگیرد.

1. سرفصل اول: نهادهای مرتبط با میراث فرهنگی کدام است؟ و الگوی فعالیت آنها در دنیا چگونه است؟

اشاره

بلافاصله من شروع کنم از همان سرفصل اول، وارد بحث شوم. عرض کردم که سرفصل اول چیست؟ «معرفی نهادهای مرتبط با میراث فرهنگی» است که اسامی شان را هم بیان کردم. ببینید آقایان! خواهش می کنم به این مطلب توجه کنید:

1/1. سازمان یونسکو(سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل)؛ اولین نهاد مرتبط با میراث فرهنگی

اشاره

اشاره

من ابتدا با "یونسکو" شروع می کنم و سپس سعی می کنم بقیه نهادها را هم اجمالاً توضیح دهم.

اولاً شما بدانید که یونسکو یک سازمان تخصصی زیرمجموعه "سازمان ملل متحد" است و مدیریت سازمان ملل متحد را پذیرفته است.⁽¹⁾

This Organization shall be brought into relation with the United Nations Organization, as soon as practicable, as one of the specialized agencies referred to in Article 57 of the Charter of the United Nations. This relationship shall be effected through an agreement with the United Nations Organization under Article 63 of the Charter, which agreement shall be subject to the approval of the General Conference of this Organization. The agreement shall provide for effective cooperation between the two Organizations in the pursuit of their common purposes, and at the same time shall recognize the autonomy of this Organization, within the fields of its competence as defined in this Constitution.

ماده X - روابط با سازمان ملل متحد:

این سازمان در اسرع وقت با سازمان ملل متحد به عنوان یکی از آژانس های تخصصی مذکور در ماده 57 منشور سازمان ملل متحد در ارتباط خواهد بود. این رابطه از طریق موافقتنامه ای با سازمان ملل متحد طبق ماده 63 منشور صورت می گیرد که این توافق منوط به تصویب کنفرانس عمومی این سازمان خواهد بود. این موافقتنامه همکاری مؤثر بین دو سازمان را در جهت دستیابی به اهداف مشترک آنها فراهم می کند و در عین حال استقلال این سازمان را در حوزه های صلاحیت آن که در این قانون اساسی تعریف شده است، به رسمیت می شناسد. چنین موافقتنامه ای ممکن است از جمله موارد دیگر، تصویب و تامین مالی بودجه سازمان را توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد فراهم کند.

منبع: سایت رسمی یونسکو UNESCO/ اساسنامه سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو)

((Constitution of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization UNESCO))

https://b2n.ir/n80766

This Organization shall be brought into relation with the United Nations Organization, as soon as practicable, as one of the specialized agencies referred to in Article 57 of the Charter of the United Nations. This relationship shall be effected through an agreement with the United Nations Organization under Article 63 of the Charter, which agreement shall be subject to the approval of the General Conference of this Organization. The agreement shall provide for effective cooperation between the two Organizations in the pursuit of their common purposes, and at the same time shall recognize the autonomy of this Organization, within the fields of its competence as defined in this Constitution.

ماده X - روابط با سازمان ملل متحد: این سازمان در اسرع وقت با سازمان ملل متحد به عنوان یکی از آژانس های تخصصی مذکور در ماده 57 منشور سازمان ملل متحد در ارتباط خواهد بود. این رابطه از طریق موافقتنامه ای با سازمان ملل متحد طبق ماده 63 منشور صورت می گیرد که این توافق منوط به تصویب کنفرانس عمومی این سازمان خواهد بود. این موافقتنامه همکاری مؤثر بین دو سازمان را در جهت دستیابی به اهداف مشترک آنها فراهم می کند و در عین حال استقلال این سازمان را در حوزه های صلاحیت آن که در این قانون اساسی تعریف شده است، به رسمیت می شناسد. چنین موافقتنامه ای ممکن است از جمله موارد دیگر، تصویب و تامین مالی بودجه سازمان را توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد فراهم کند.

منبع: سایت رسمی یونسکو UNESCO/ اساسنامه سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو)

((Constitution of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization UNESCO))

https://b2n.ir/n80766

این یک شوخی بزرگ است! هم ساختار سازمان ملل

اینطور نیست که همه حق رای داشته باشند؛ چون عمده کارها با "شورای امنیت" و با "آژانس های تخصصی" است و آنها خط دهنده هستند و آنها تصمیمات نهایی و مهم را می گیرند.

1/1/1. خُردکردن کشورهای دنیا (تکثّر گرایی) در حوزه سیاسی به غرض تسهیل غلبه بر آنها؛ یکی از اهداف یونسکو (در راستای تحقق اهداف سازمان ملل)

وقتی گذشته را مطالعه می کنیم (البته نیاز به بحث مجدد دارد) جمع بندی فعلی ما این است که: ظاهراً قبلاً حدود 8منطقه حاکمیتی بزرگ در دنیا داشته ایم. یعنی: در وضعیت حداکثریِ تکثیر، ما حدود 8منطقه حاکمیتی در دنیا داشته ایم. البته یک دوره هایی هم بود که شما با "حاکمیت یکپارچه" در دنیا روبرو بودید. مثل اینکه در بعضی از روایات ما وجود دارد که مثلاً "نمرود" یک حاکم علی الاطلاق بر کل دنیا بوده است و بنابراین یک دوره هایی هم اینگونه بوده است.

اما حالا فرض کنید قبل از اینکه "سازمان ملل" و "مدرنیته" بیاید و مدیریت سیاسی دنیا را بعد از جنگ جهانی به عهده بگیرد، ما با 200 کشور روبرو نبودیم. مثلاً من به صورت مثال ساده می گویم: الان همه این 17کشور اطراف ما، همه جزء حاکمیت ایران محسوب می شدند. ولی با تدابیر و مکرهایی که انگلستان انجام داده و بعداً آمریکا آمده و این کارها را ادامه داده است (که شخصیت های آنها در تاریخ معلوم است که چه کسانی هستند) اینها آمدند خط های مرزی را جدا و تفکیک کردند. الان ما مثلاً حدود 17 کشور هستیم که قبلاً در حیطه حاکمیتی ایران محسوب می شده است (یا اگر بگوییم جزء ایران قدیم محسوب نمی شده اند؛ لااقل بسیار متاثر [از ایران] بوده اند). عرضم این است که بنابراین وقتی به سازمان ملل نگاه می کنید، بدانید که سازمان ملل حاکمیت ها را خُرد کرده تا بتواند غلبه بیشتری بر آن پیدا کند.

وقتی مثلاً شما در حاکمیت سازمان ملل یک کشوری به اسم "بحرین" دارید که این تا 40یا50 سال پیش جزء ایران بوده و بعد با تدابیر سفارت انگلستان و آمریکا از ایران جدا شده،⁽¹⁾

اما 20 سال بعد سیاست دولت ایران نسبت به بحرین تغییر کرد و ایران حاضر شد از حاکمیت خود نسبت به بحرین صرف نظر کند. عللی که برای این امر ذکر می شد، متعدد بود. گفته می شد که طی 150 سالی که بحرین از ایران جدا شده و تحت تسلط انگلستان بوده، سیاست عربی کردن سکنه ایرانی الاصل بحرین با موفقیت دنبال شده است و در نتیجه پیوند فرهنگی ایران با بحرین سست شده است.

منبع: مرکز مطالعات خلیج فارس (موسسه مطالعات ژئوپولیتیک، استراتژیک، تاریخ و جغرافیای خلیج فارس(PGSC) )

http://www.persiangulfstudies.com/fa/pages/571

حالا این کشور بحرین مگر چقدر حوزهنفوذ در سازمان ملل دارد؟ اصلاً اساس سازمان ملل برای این است که دیکتاتوری آمریکا حاکم شود. بهترین راه هم این است که کشورها را کوچک کنند و حاکمان این کشورها را کارمند خودشان و متاثر از خودشان قرار دهند.

2/1/1. ایجاد تنوع فرهنگی(در حوزه فرهنگی) و برابری جنسیتی(در حوزه نهاد خانواده)؛ برخی دیگر از اهداف صریح یونسکو (در راستای تحقق اهداف سازمان ملل)

اشاره

حالا شما می گویید که "سازمان ملل" یک آژانس تخصصی (خواهش می کنم به این بحث من توجه کنید، این بحث بنده دقیق است.) به اسم "یونسکو" ساخته است، بعد می گویید: آیا ماموریت های یونسکو با ماموریت های اصلی سازمان ملل متناسب است یا خیر؟ من می خواهم اینجا عرض کنم که: بله؛ متاثر است و در اسناد "یونسکو" هم به این مطلب تصریح شده است. من عباراتی را که از اسناد رسمی یونسکو استخراج کرده ام، برای شما بخوانم. یونسکو می گوید: «هدف من ترویج کثرت گرایی و تنوع فرهنگی و برابری جنسیتی است».⁽²⁾

ماده 12 - احترام به تنوع و تکثر فرهنگی: اهمیت تنوع و تکثر فرهنگی باید مورد توجه قرار گیرد. با این حال، چنین ملاحظاتی نباید برای تجاوز به کرامت انسانی، حقوق بشر و آزادی های اساسی و یا اصول مندرج در این اعلامیه و یا محدود کردن دامنه آنها مورد استناد قرار گیرد.

منبع: سایت رسمی یونسکو / کتابخانه دیجیتال digital library

https://b2n.ir/y87884

UNESCO believes that all forms of discrimination based on gender are violations of human rights, as well as a significant barrier to the achievement of the 2030 Agenda for Sustainable Development and its 17 Sustainable Development Goals. Our message is clear: women and men must enjoy equal opportunities, choices, capabilities, power and knowledge as equal citizens. Equipping girls and boys, women and men with the knowledge, values, attitudes and skills to tackle gender disparities is a precondition to building a sustainable future for all.

یونسکو معتقد است که همه اشکال تبعیض بر اساس جنسیت، نقض حقوق بشر و همچنین مانع مهمی برای دستیابی به دستور کار 2030 برای توسعه پایدار و 17 هدف توسعه پایدار آن است. پیام ما روشن است: زنان و مردان باید از فرصت ها، انتخاب ها، توانایی ها، قدرت و دانش برابر به عنوان شهروندان برابر برخوردار شوند. تجهیز دختران و پسران، زنان و مردان به دانش، ارزش ها، نگرش ها و مهارت ها برای مقابله با نابرابری های جنسیتی پیش شرط ساختن آینده ای پایدار برای همه است.

منبع: سایت رسمی یونسکو (UNESCO)

https://www.unesco.org/en/gender-equality

این یکی از عبارات

معروف یونسکو است. دقت کنید [یونسکو] چه کار می کند: از آن طرف در حوزه سیاسی، "تکثر" را ایجاد کرده، از طرف دیگر در حوزه فرهنگی، "تنوع فرهنگی" را لجستیک و پشتیبان آن قرار می دهد. یعنی طوری راجع به "فرهنگ" صحبت می کند که آن "تکثر" مدنظر مدیریت سازمان ملل، پشتیبانی فکری پیدا کند. بنابراین دقت کنید: تصریح است! می گوید: یونسکو به دنبال ترویج "کثرت گرایی" است.

سوال این است که: چرا یونسکو به دنبال ترویج "کثرت گرایی" است؟ چون منافع ابرقدرت ها در این است که افراد در دنیا اختلاف هایی با هم داشته باشند که بتوانند راحت تر اینها را مدیریت کنند. بنابراین از پایگاه فرهنگ هم، ایده کثرت گرایی را و ایده تنوع فرهنگی را مدیرت می کند.

با ایده "برابری جنسیتی" هم اختلاف را از درون خانه ها شروع می کند. یعنی برنامه جدی "یهود" برای اینکه بتواند حاکمیت جهانی پیدا کند، "توسعه اختلاف" است. یک بخش سیاسی دارد، بخش فرهنگی دارد و در داخل "نهاد خانواده" هم برنامه ریزی می کند. لذا من وقتی نام "یونسکو" را می شنوم، به یاد "تئوریزه شدن اختلاف" می افتم. منتها طبیعی است که بحث اختلاف افکنی را با صراحت مطرح نمی کنند؛ بلکه ذیل یک اصطلاحات خنثی، بلکه یک اصطلاحات بهتر و به ظاهر زیبا را مطرح می کنند که به آن خواهم رسید و بحث خواهم کرد.

3/1/1. تحقق توسعه پایدار(دگرگون سازی جهان)؛ اصلی ترین هدف و ایده یونسکو

اشاره

اشاره

یک سوال دیگری، یک نکته دیگری در بازشناسی سازمان یونسکو: سازمان یونسکو به عنوان یک سازمان تخصصی سازمان ملل متحد ایده اصلی اش چیست؟ چه زمانی ایده اصلی را دنبال می کند؟ به صراحت در

اساسنامه اش آمده که: «ما به دنبال ایجاد صلح، ریشه کن کردن فقر و تحقق توسعه پایدار هستیم».⁽¹⁾

چشم انداز: تمهیدات سیاسی و اقتصادی دولت ها در جهت تضمین حمایت پایدار و ناب از مردمان جهان کافی نیست. صلح باید مبتنی بر گفتگو و درک متقابل باشد و بر اساس همبستگی و انسجام فکری و اخلاقی بشریت بنا شود.

در این راستا، یونسکو سازوکارهای آموزشی را به منظور کمک به مردم ایجاد کرده و بسط و گسترش می دهد تا همچون شهروندان جهانی عاری از نفرت و نابردباری (عقیدتی) زیست نمایند. یونسکو به گونه ای فعالیت می کند که هر کودک و شهروند به آموزش با کیفیت و برابر دسترسی داشته باشد. یونسکو با ترویج میراث فرهنگی و عزت برابر همه فرهنگ ها، پیوندها را در میان ملت ها تقویت می کند. یونسکو برنامه ها و خط مشی های علمی را به عنوان بسترهای توسعه و همکاری ترویج کرده و بهبود می بخشد. یونسکو پای آزادی بیان، به عنوان یک حق اساسی و شرط اصلی دموکراسی و توسعه، ایستاده است.

منبع: کمیسیون ملی یونسکو در ایران - https://b2n.ir/h95812

THE 17 GOALS: (1) No Poverty, (2) Zero Hunger, (3) Good Health and Well-being, (4) Quality Education, (5) Gender Equality, (6) Clean Water and Sanitation, (7) Affordable and Clean Energy, (8) Decent Work and Economic Growth, (9) Industry, Innovation and Infrastructure, (10) Reducing Inequality, (11) Sustainable Cities and Communities, (12) Responsible Consumption and Production, (13) Climate Action, (14) Life Below Water, (15) Life On Land, (16) Peace, Justice, and Strong Institutions, (17) Partnerships for the Goals.

اهداف توسعه پایدار یک فراخوان جهانی برای اقدام برای پایان دادن به فقر ، محافظت از کره زمین و بهبود زندگی و چشم انداز همه ، در هر مکان است. این 17 هدف توسط کلیه کشورهای عضو سازمان ملل متحد در سال 2015 (25 سپتامر) [مصادف با 3 مهر 1394 شمسی] به عنوان بخشی از برنامه 2030 توسعه پایدار که برنامه ای 15 ساله برای دستیابی به هدف تعیین کرده بود ، تصویب شد.

17 اهداف : (1) عدم فقر ، (2) گرسنگی صفر (3) سلامتی و رفاه ، (4) آموزش با کیفیت ، (5) برابری جنسیتی ، (6) آب تمیز و بهداشتی ، (7) انرژی مناسب و تمیز ، (8) مناسب کار و رشد اقتصادی ، (9) صنعت ، نوآوری و زیرساخت ها ، (10) کاهش نابرابری ، (11) شهرها و جوامع پایدار ، (12) مصرف و تولید مسئولانه (13) ، اقدامات اقلیمی ، (14) زندگی در زیر آب (15) ) زندگی در خشکی ، (16) صلح ، عدالت ، و نهادهای قوی ، (17) مشارکت برای هدف.

آدرس مطلب: سایت سازمان ملل متحد

https://b2n.ir/u66395

1/3/1/1. ایجاد و تقویت فاصله طبقاتی و در نتیجه حذف عدالت، محدودبودن نگاه توسعه به زندگی مادی دنیا؛ دو اشکال از سه اشکال اصلی بر توسعه

اشاره

ما همیشه در بحث های الگوی پیشرفت درباره توسعه پایدار مطرح کردیم، گفتیم لااقل سه اشکال اصلی دارد: [اولین اشکال این است که:] از درون اش فاصله طبقاتی بیرون می آید و عدالت حذف می شود. دوم اینکه: نگاه انسان ها به زندگی حدود 70 الی 80 سال تعریف می شود. وقتی شما در "توسعه"، راجع به نیاز یک انسانی که 70 تا 80 سال زندگی می کند، بحث می کنید؛ مابعد این زندگی را بحث نمی کنید، و همچنین عوالمی که در ماقبلش وجود دارد را نیز بحث نمی کنید. مثل این است که یک شخصی از شما تقاضا کند تمام عمر وقت بگذار، بعد بگویید برای چه؟ برای اینکه دو روز که رفتید مثلاً شهر لندن، بتوانید خوب زندگی کنید. وقتی انسان واقعی ای که خدا خلق کرده را تصور می کنیم، از یک عوالمی عبور کرده و الان در عالم دنیا است و به یک عوالم دیگری وارد می شود.

پیش فرض توسعه این است که شما فقط در همین 70 سال هستید، (این خیلی خسارت بزرگی است و بعد باید راجع به آن بحث کرد.) آیا عوالم دیگری وجود ندارد؟ اگر وجود دارد؛ پس برنامه ما برای تقویت زندگی در عوالم دیگر(به تعبیر قرآن: برای "فلاح") چیست؟ که اینها باید بحث شود. این اشکال دوم بود.

2/3/1/1. پذیرش تسلط و مدیریت سرمایه داران بزرگ یهودی بر بخش های مختلف جامعه؛ اشکال سوم بر توسعه

اشکال سوم: مدیران توسعه، حدود 6 یهودی بزرگ در دنیا هستند⁽¹⁾

1- ایلان ماسک: سمت شغلی: بنیان گذار خودروسازی تسلا / ثروت تا پایان این ماه: 292.6 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

2-جف بزوس: سمت شغلی: مدیرعامل فروشگاه اینترنتی آمازون / ثروت تا پایان این ماه: 195.9 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

3- برنارد آرنو: سمت شغلی: مدیرعامل برند لوئی ویتون / ثروت تا پایان این ماه: 189.1 میلیارد دلار / تابعیت: فرانسوی.

4- بیل گیتس: سمت شغلی: مدیرعامل شرکت مایکروسافت / ثروت تا پایان این ماه: 137.4 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

5- لری الیسون: سمت شغلی: مدیرعامل شرکت نرم افزاری اوراکل / ثروت تا پایان این ماه: 130 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

6- لری پیج: سمت شغلی: از سهامداران ارشد گوگل / ثروت تا پایان این ماه: 126.2 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

7- سرگی برین: سمت شغلی: سهامدار گوگل / ثروت تا پایان این ماه: 121.6 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

8- مارک زاکربرگ: سمت شغلی: مدیرعامل فیس بوک / ثروت تا پایان این ماه: 115.8 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

9 - استیو بالمر: سمت شغلی: سهامدار ارشد مایکروسافت / ثروت تا پایان این ماه: 104.6 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

10- وارن بافت:

سمت شغلی: مدیرعامل صندوق سرمایه گذاری " برک شایر" / ثروت تا پایان این ماه: 104.4 میلیارد دلار / ثروتمندترین زنان جهان.

11- فرانسواز بتنکوق: سمت شغلی: مدیرعامل برند اورئال / ثروت تا پایان این ماه: 90 میلیارد دلار / تابعیت: فرانسوی.

12- الیس والتون : سمت شغلی: مدیرفروشگاه زنجیره ای والمارت / ثروت تا پایان این ماه: 67.9 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

13- مک کینزی اسکات: سمت شغلی: سهامدار ارشد آمازون / ثروت تا پایان این ماه: 56.7 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

14- جولیا کوخ: سمت شغلی: مدیرصنایع کوخ / ثروت تا پایان این ماه: 52.2 میلیارد دلار /تابعیت: آمریکایی.

15- ژاکلین مارس: سمت شغلی: مدیر شکلات سازی مارس / ثروت تا پایان ماه این ماه: 31.5 میلیارد دلار /تابعیت: آمریکایی.

16- سوزان کلاتن:

سمت شغلی: سهامدار بی ام / ثروت تا پایان این ماه: 29.1 میلیارد دلار / تابعیت: آلمانی.

17- میریام ادلسون: سمت شغلی: تفریح و سرگرمی / ثروت تا پایان ماه این ماه: 28.5 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

18- یانگ هویی یان: سمت شغلی: املاک / ثروت تا پایان ماه این ماه: 26.8 میلیارد دلار / تابعیت: چینی.

19- ابیگل جانسون: سمت شغلی: مدیر مالی / ثروت تا پایان این ماه: 26.2 میلیارد دلار / تابعیت: آمریکایی.

20 - جینا راینهارت: سمت شغلی: مالک معادن / ثروت تا پایان این ماه: 23.4 میلیارد دلار / تابعیت: استرالیایی.

منبع: خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) – به نقل از نشریه بین المللی فوربس (forbes)

https://b2n.ir/z41020

آدرس مطلب در نشریه بین المللی فوربوس (forbes):

https://www.forbes.com/billionaires/

"شرکت های فرهنگی"، "شرکت های اقتصادی". شرکت های سیاسی را ما در ادبیات روزمره خودمان به عنوان "حزب" می شناسیم. شرکت های فرهنگی هم تحت عنوان "موسسات مردم نهاد و موسسات فرهنگی" است. شرکت های اقتصادی هم همان اسم "شرکت اقتصادی" را دارند. عرض بنده این است که: تحقیقات دقیق ما نشان می دهد که حدوداً 6 یهودی بزرگ در دنیا صاحب و منفعت بِرَند اصلی همه شرکت های بزرگ دنیا هستند:

همه رسانه های دنیا خرج شان را از این یهودی های بزرگ می گیرند. مثلاً بودجه "شرکت بی بی سی" ( یا به تعبیر رایج تر: موسسه فرهنگی بی بی سی) از کجا می آید؟ یا "شرکت من وتو" بودجه فرهنگی خودش را از کجا می گیرد؟ شما می توانید رسانه ها را اینگونه یک به یک بررسی کنید؛ وقتی بررسی می کنید می بینید که به چند نفر آدم مشخص می رسیم.

در حوزه اقتصادی هم همین گونه است؛ اصلاً وقتی من "رقابت بین شرکت ها" را می شنوم، به ذهنم (باتوجه به مطالعاتی که داشته ام) یک کلمه مُضحکی می آید! چطور می شود وقتی که صاحبان سرمایه ها 6 نفر هستند، ما رقابت داشته باشیم؟! [در واقع] رقابت نداریم، [بلکه] دامپینگ(dumping)⁽¹⁾داریم، کودتا علیه شرکت های کوچک داریم؛ تا اینکه مدیریت شرکت های بزرگ را بپذیرند و تولیدکننده قطعه برای شرکت های بزرگ شوند، تا اینکه لااقل بِرَند آنها را بپذیرند.

الان در جمهوری اسلامی ایران که مستقل ترین کشور دنیا است، من از شما سوال می پرسم چند برند صهیونیستی در ایران فعالیت می کنند؟⁽¹⁾

شرکت نوکیا NOKIA: این شرکت حضور خود در اسراییل را با یک سرمایه گذاری 500میلیارد دلاری در سال 1379 آغاز کرد و بخش عمده ی این سرمایه در اختیار شرکت های اسراییلی قرار گرفته است.نوکیا چند مجتمع تحقیقاتی و صنعتی را در سرزمین های اشغالی راه اندازی کرده و بخشی از فرآیند طراحی و تولید محصولاتی مانند باتری گوشی های تلفن همراه در این مجتمع ها انجام می شود.

شرکت اینتل Intel corp: اینتل یک واحد توسعه ی خود را در سال 1353 در حیفا و یک مجتمع تولید ریزپردازنده را در سال 1364 در قدس بنا نهاد. این واحدها نخستین مراکزی بودند که این شرکت خارج از مرزهای ایالات متحده ایجاد کرده بود.

شرکت نستله Nestle: شرکت نستله که بزرگترین تولیدکننده ی مواد غذایی دنیا محسوب می شود، به پاس خدماتش به رژیم اشغال گر قدس، جایزه ی جوبیلی را از نتانیاهو (نخست وزیر وقت اسراییل) گرفته است. این شرکت بیش از دویست میلیارد تومان در اسراییل سرمایه گذاری کرده و در مقابل این خوش خدمتی، سالانه حدود بیست و چهارمیلیارد تومان کمک مالی از ایالات متحده دریافت می کند. نشان های وابسته: نسکافه، کافی میت، نان، سرلاک، مگی

شرکت کوکا کولا Coca Cola: وزارت خارجه ی رژیم اشغال گر قدس در روزنگاری که برای سال 1345 منتشر کرده، شش واقعه را حیاتی خوانده است. مخالفت صریح شرکت کوکاکولا با تحریم اسراییل از سوی کشورهای اسلامی یکی از این وقایع است.

نشان های وابسته: کوکاکولا، فانتا، آب معدنی داسانی، خوشگوارکوکا، خوشگوار پرتقالی

شرکت آی بی ام IBM: شرکت آی بی ام یک سال پس از اعلام تشکیل دولت اسراییل نخسیتن سرمایه گذاری هایش را در سرزمین های اشغالی شروع کرد و در سال 1381، به پاس نیم قرن خدمات چشمگیرش به این دولت، جایزه ی سفیر را از شیمون پرز (نخست وزیر پیشین اسراییل) دریافت نمود.

شرکت بابیلون Babylon Ltd: شرکت سازنده و ناشر فرهنگنامه ی بابل (که به اشتباه بابیلون خوانده می شود؛ در حالیکه بابیلون برگردان انگلیسی واژه ی بابل است) که این روزها نام کمابیش شناخته شده ای است، در سال 1375 در سرزمین های اشغالی تاسیس شده است. این شرکت هم اکنون با به کارگیری حدود هشتاد نفر، دفاتری در اسراییل و آلمان دارد.

شرکت تیمبرلند Timberland: جفری سوارتز مدیرعامل و رییس هیات مدیرهی شرکت در پایان یک سفر چهارروزه به سرزمین های اشغالی، در گفتگو با نشریه ی یهودی جروزالم پست تاکید کرد که اسراییل باید پیامش را به گوش جهانیان برساند.شرکت تیمبرلند بیش از بیست فروشگاه در سرزمین های اشغالی دایر کرده و یکی از تولیدکنندگان پوتین های سربازان ارتش رژیم اشغالگر قدس است.

شرکت تایم وارنر Time Warner: همان گونه که از نامش پیداست، این شرکت نتیجه ی پیوستن چند شرکت رسانه ای آمریکایی به یک دیگر است. شرکت هایی همچون برادران وارنر، تایم وAOL که هرکدام در رشته ی خود یکی از بزرگترین ها بودند.تایم وارنر جایزه ی جوبیلی را به پاس پشتیبانی طولانی و همه جانبه از اسراییل، از بنیامین نتانیاهو (نخست وزیر پیشین این رژیم) دریافت کرده است.

شرکت والت دیسنی WaltDisney: شرکت سرمایه گذاری خانواده ی دیسنی، بیش از پانصدمیلیارد تومان در سرزمین های اشغالی سرمایه گذاری کرده است. این شرکت اعلام کرده که می خواهد فعالیت اقتصادی جدیدی را آغاز کند که حجم آن دست کم دویست و پنجاه میلیارد تومان است . شرکت نیوز یکی از بزرگترین مجموعه های رسانه ای دنیاست که بیش از 175 روزنامه و دهها شبکه ی تلویزیونی و رادیویی را در اختیار دارد. روپرت مرداخ، مالک این غول رسانه ای که به گورکن کثیف مشهور است، به تازگی سرمایه گذاریهای سنگینی را در سرزمین های اشغالی آغاز کرده است.

شرکت سارالی Sara Lee: سارالی بزرگترین تولیدکننده ی پوشاک دنیاست. این شرکت مالک بیش از چهل درصد سهام شرکت دلتاجلیل (بزرگترین تولیدکننده ی پوشاک اسراییل) و مهم ترین شریک تجاری آن است. تولیدات این شرکت با عناوین و نشان های مختلفی در کشورهای مختلف به فروش می رسد.

شرکت دلتا جلیل DELTA GALIL: داو لاتمن یکی از دوستان نزدیک ایهود باراک (نخست وزیر پیشین اسراییل) است. او دلتاجلیل را در سال 1354 در اسراییل بنا نهاد و هم اکنون مهمترین سهام دار و مدیر آن است. سارالی (بزرگترین شرکت تولیدکننده ی پوشاک دنیا) دومین سهام دار دلتا و شریک اصلی آن محسوب می شود.هوارد شولتز مدیرعامل شرکت، از سوی یکی از موسسات یهودی به عنوان «پشتیبان صهیون» مورد تقدیر قرار گرفت. یکی از مقامات وزارت امور خارجه ی رژیم صهیونیستی نیز فعالیت یهودیان ثروتمندی چون شولتز را یکی از عوامل موفقیت تبلیغاتی اسراییل می داند.

شرکت اوریل L’OREAL: اسراییل مرکز منطقه ای این شرکت در جنوب غربی آسیاست. کنگره ی یهودیان آمریکا در بیانیه ای خشنودی خود را از پشتیبانی شرکت L’oreal از دولت اسراییل اعلام کرده است.

شرکت لیمیتد برندز Limitedbrands: لس وگزنر، بنیان گذار، مدیرعامل و رییس هیات مدیره ی شرکت، یکی از اعضای کمیته ی اِمِت است. این کمیته یک «اتاق جنگ رسانه ای» است که برای اطمینان از پوشش رسانه ای حوادث جهانی به سود اسراییل تشکیل شده است.

آدرس: سایت میزان (خبرگزاری رسمی قوه قضائیه)

https://www.mizan.news/192263

ظاهرش این است که فعالیت برای کارفرماهای ایرانی است؛ ولی ذیل لیسانس و بِرَند

شرکت های بزرگ خارجی کار می کنند. پس این هم معنای پذیرش "توسعه پایدار". معنای [توسعه پایدار] یعنی: پذیرش مدیریت سرمایه دارهای بزرگ در بخش های مختلف جامعه.

این سه اشکال در این بحث است. ⁽¹⁾

3/2/1/1. ترویج "برابری جنسیتی" به هدف به کارگیری بیشتر زنان(نیروی کار ارزان قیمت)! در کارهای اقتصادی؛ یکی از فعالیت های یونسکو در راستای تحقق توسعه پایدار

حالا سازمان یونسکو برای توسعه پایدار کار می کند. (اینها مهم است که ما راجع به آن بحث و مطالعه کنیم) و قرار است از حیث فرهنگی شما را برای پذیرش توسعه پایدار آماده کند. من مثال بزنم: شما برای مسئله توسعه پایدار نیاز به "نیروی کار ارزان قیمت" دارید. (من این را مکرر در سال های گذشته در بحث های توسعه گفته ام: نیروی کار ارزان قیمت از نظر کارشناسان توسعه، یعنی زن ها) چه کار کنیم زن که قابلیت مدیریت بالایی دارد(یعنی می توانند همه جور اجحاف در حق اش انجام دهند!) در فرآیند توسعه پایدار نیروی کار ارزان قیمت شود؟ سازمان یونسکو باید "برابری جنسیتی" را ترویج دهد. زیرساخت فرهنگیِ همان هدف را برای شما آماده و طراحی می کند.لذا مهم است، (من مجدداً تکرار می کنم) تصور نکنید حالا که دولت تدبیر و امید مبتنی بر توسعه غربی به فضل الهی از میان ما رفته است؛ الان نفوذ سازمان های بین المللی و سند توسعه پایدار 2030 هم در ایران متوقف شده است! به هیچ عنوان اینطور نیست. مصداق اَتم آن هم نفوذ سازمان یونسکو در ایران است که لااقل بخش چهارم(quality education)⁽²⁾و پنجم((gender equality⁽³⁾از سند توسعه پایدار 2030 مرتبط به این سازمان یونسکو است.⁽⁴⁾

لازم به ذکر است که در این مکتوب به بررسی 9 سوال و یک خاتمه پرداخته شده است: سؤال اول: آیا تنها با سند 2030 آموزش روبرو هستیم یا با هجوم مجموعه ای از اسناد بین المللی؟ سؤال دوم: چند دسته اشکال محتوایی به سند 2030 توسعه پایدار وارد است؟ سؤال سوم: چرا نظام برنامه ریزی کشور با وجود اشکالات محتوایی خطرناک در اسناد بین المللی، به پذیرش این اسناد میل دارد؟ سؤال چهارم: محتوای غلط اسناد بین المللی با چه شکلی در ایران و سایر کشورها اجرا می شود؟ سؤال پنجم: محتوای اسناد بین المللی به چه روشی باید نقد شود؟ سؤال ششم: ویژگی اصلی الگوی نگهبانی از نظام در مقابل هجوم اسناد بین المللی چه باید باشد؟ سؤال هفتم: چه ظرفیت حقوقی و قانونی مشخصی برای الگوی جدید نگهبانی از نظام وجود دارد؟ سؤال هشتم: آیا نظریات آماده ای برای مقایسه با تفکرات لیبرال وجود دارد؟ به عبارت دیگر الگوی نگهبانی از نظام بر اساس کدام نظریات تئوریزه می شود؟ سؤال نهم: برنامه های کوتاه مدت برای مقابله با هجوم اسناد بین المللی چیست؟ خاتمه: آزموده شدن الگوی نگهبانی در فعالیت های الگوی پیشرفت اسلامی و کسب درصد بالایی از موفقیت با اجرای این الگو.

جهت دریافت فایل جزوه؛ به این آدرس در پیام رسان ایتا مراجعه بفرمایید: https://eitaa.com/olgou4/313

4/2/1/1. ترویج گفتگو (از طریق آموزش، فرهنگ و ارتباطات) در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار؛ یکی دیگر از فعالیت های یونسکو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار

اشاره

اشاره

من یک تعبیر دیگری هم به عنوان محور سوم کاری که یونسکو انجام می دهد، بخوانم. یونسکو می گوید: من کارم ترویج گفتگو است. منتها از طریق آموزش، از طریق فرهنگ، از طریق توسعه ارتباطات⁽¹⁾

(a) Collaborate in the work of advancing the mutual knowledge and understanding of peoples, through all means of mass communication and to that end recommend such international agreements as may be necessary to promote the free flow of ideas by word and image;

(b) Give fresh impulse to popular education and to the spread of culture:

By collaborating with Members, at their request, in the development of educational activities;

By instituting collaboration among the nations to advance the ideal of equality of educational opportunity without regard to race, sex or any distinctions, economic or social;

By suggesting educational methods best suited to prepare the children of the world for the responsibilities of freedom;

(c) Maintain, increase and diffuse knowledge:

By assuring the conservation and protection of the world’s inheritance of books, works of art and monuments of history and science, and recommending to the nations concerned the necessary international conventions;

By encouraging cooperation among the nations in all branches of intellectual activity, including the international exchange of persons active in the fields of education, science and culture and the exchange of publications, objects of artistic and scientific interest and other materials of information;

By initiating methods of international cooperation calculated to give the people of all countries access to the printed and published materials produced by any of them.

ماده اول - اهداف و وظایف:

الف) در کار ارتقاء دانش و درک متقابل مردم از طریق تمام وسایل ارتباط جمعی همکاری کنند و به همین منظور توافقنامه های بین المللی را که ممکن است برای ترویج جریان آزاد ایده ها از طریق کلمه و تصویر ضروری باشد توصیه کنند.

ب) انگیزه تازه ای به آموزش عمومی و گسترش فرهنگ بدهید:

با همکاری اعضا، بنا به درخواست آنها، در توسعه فعالیت های آموزشی؛

با ایجاد همکاری بین ملت ها برای پیشبرد ایده آل برابری فرصت های آموزشی بدون توجه به نژاد، جنس یا هر گونه تمایز اقتصادی یا اجتماعی؛

با پیشنهاد روش های آموزشی مناسب برای آماده سازی فرزندان جهان برای مسئولیت های آزادی؛

ج) حفظ، افزایش و انتشار دانش:

با تضمین حفظ و حراست از میراث جهانی کتاب ها، آثار هنری و بناهای تاریخی و علمی و توصیه به کشورهای ذیربط کنوانسیون های بین المللی لازم؛

با تشویق همکاری میان ملت ها در همه شاخه های فعالیت های فکری، از جمله تبادل بین المللی افراد فعال در زمینه های آموزش، علم و فرهنگ و تبادل نشریات، اشیاء مورد علاقه هنری و علمی و سایر مواد اطلاعاتی؛

با راه اندازی روش های همکاری بین المللی که به مردم همه کشورها امکان دسترسی به مطالب چاپی و منتشر شده توسط هر یک از آنها را می دهد.

منبع: سایت رسمی یونسکو / اساسنامه سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد(یونسکو)

((Constitution of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization UNESCO))

https://b2n.ir/n80766

(سفری که بحث

می کنیم، یک بخش عمده آن در همین بخش ارتباطات است). باز پرسش اینجا مطرح می شود: جهت [و هدف] نهایی گفتگو کجاست؟ جهت نهایی آن، همین "توسعه پایدار" است که عرض کردم. پس یک جهتی بر گفتگوهای سازمان یونسکو حاکم است.

1/4/2/1/1. تبیین روایتی خاص از میراث فرهنگی کشور در راستای اهداف توسعه؛ نمونه ای از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار

مثلاً اگر شما دیدید که سازمان یونسکو "مسجد امام اصفهان"⁽¹⁾

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/q02719

جهت مشاهده تصاویری از "مسجد امام اصفهان"؛ به پیوست شماره 6 مراجعه بفرمایید.

2/4/2/1/1. برگزاری جشنواره های غذا و افزایش رستوران ها متناسب با شاخص های ارزیابی غذای سازمان ملل؛ نمونه ای دیگر از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار

بعداً که در حوزه غذا وارد شدیم، نفوذ سازمان ملل در حوزه غذا ایران را باید بحث خواهیم کرد. مرتب، سال های متمادی است، در شهرهایی که میزان گردشگری بالایی دارند، این حوزه های غذایی سازمان ملل ورود پیدا کرده اند

و جشنواره غذا برگزار می کنند.⁽¹⁾

آدلاید استرالیا ، بارسلونا از اسپانیا ، برگن از نروژ ، بوداپست از مجارستان ، دیترویت از آمریکا ، لیورپول از انگلیس ، رم از ایتالیا ، مونته ویدئو از اروگوئه ، سالوادور برزیل و سنگاپور از دیگر شهرهایی هستند که به عضویت شبکه شهرهای خلاق جهان درآمده اند.

دبیرکل یونسکو در یادمان دهمین سالگرد شکل گیری کنوانسیون شبکه شهرهای خلاق یونسکو گفت : « این شبکه در سال 2009 با حضور 114 شهر از سراسر جهان تاسیس شد . هدف از تاسیس این شبکه ، همکاری بین المللی بین شهرهایی است که متعهد به سرمایه گذاری روی خلاقیت به عنوان موتور محرکه توسعه پایدار شهری ، دربرگیری اجتماعی و طراوت فرهنگی شده اند.

منبع: خبرگزاری تحلیلی ایران - خبر آنلاین - 22 آذر 1394 - https://b2n.ir/z19282

به گزارش همشهری آنلاین، 20 آذر سال 1394 بود که رشت رسما از سوی سازمان یونسکو به عنوان شهر خلاق خوراک شناسی انتخاب شد تا بخشی از شبکه شهرهای خلاق یونسکو باشد. گیلان با داشتن بیش از 170نوع غذای محلی رتبه نخست تنوع غذایی ایران را در اختیار دارد؛ امکانی که می تواند به عنوان جاذبه ای توریستی اقتصاد این استان را به جهان گره بزند. با گذشت 6 سال از انتخاب رشت به عنوان شهر خلاق خوراک شناسی این روزها پیاده راه فرهنگی با حضور رستوران داران، کافه داران و البته گاری کباب های معروف رشت میزبان جشنواره خوراک است. این رویداد … با هدف همگام شدن شهر خلاق خوراک شناسی رشت با شاخص های علمی و معیارهای یونسکو برگزار شده است و البته مردم و مسافران نیز می توانند با حضور در آن انواع خوراک و شیرینی های گیلانی را بچشند.

منبع: همشهری آنلاین - https://b2n.ir/b97920

به گزارش خبرنگار ایرنا، جشنواره خوراک رشت با هدف همگام شدن شهر خلاق خوراک شناسی رشت با شاخص های علمی و معیارهای یونسکو ، در بخش های مختلف از جمله غذاهای محلی و انواع کباب ها گشایش یافت. این جشنواره با حضور اصناف در بخش خوراک از قبیل رستوران داران، کافه داران و گاری کباب ها گشایش یافته ... . در جریان برگزاری جشنواره خوراک رشت و در راستای تحقق اهداف و سیاست های شهر خلاق خوراک شناسی رشت در یونسکو، برنامه های دیگری از جمله وبینار تخصصی شهر خلاق خوراک و نخستین گفتمان شهرهای خلاق ایران در نظر گرفته شده است.

منبع: ایرنا (خبرگزاری جمهوری اسلامی) - https://b2n.ir/u60014

خبرگزاری مهر - https://b2n.ir/s10701

غذاهای کرمانشاه جهانی شد/ سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه با اعلام اینکه یونسکو کرمانشاه را به عنوان شهر خلاق غذا معرفی کرده است، از برنامه این اداره کل برای ثبت ملی 100 غذای کرمانشاهی خبر داد. به گزارش ایمنا و به نقل از روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه، جبار گوهری شامگاه روز دوشنبه 17 آبان ماه اظهار کرد: با اعلام یونسکو لیست شهرهای خلاق سال 2021 معرفی و کرمانشاه تنها نماینده ایران به عنوان شهر خلاق غذا معرفی شده است. وی افزود: در سال های گذشته 37 شهر در جهان در لیست شهرهای خلاق معرفی شده اند که کرمانشاه به نمایندگی از ایران به این لیست اضافه شده است. سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه گفت: برای معرفی شهر و استان کرمانشاه به عنوان برند غذایی کشور برنامه ثبت بیش از 100 غذای محلی کرمانشاهی در دستور کار قرار گرفته است.

منبع: خبرگزاری ایمنا- 19 آبان 1400 - https://b2n.ir/b14496

یعنی در غذایی هم که به گردشگران و مسافران ارائه می شود، شروع می کنند شاخص هایی را می گذارند و فرهنگ خودشان را در آنجا دخالت می دهند.⁽²⁾لذا شما دیده اید که مثلاً در همه

شهرهای گردشگری، تقریباً تعداد رستوران هایی که غذاهایی متناسب با فرهنگ های دیگران را ارائه می دهند، در حال افزایش است. (این، یکی از ثمرات آنهاست) یعنی سعی می کنند از همه ابعاد استفاده کنند. من مثال غذا زدم که خیلی بحث روشنی است.

پس بخشی از گفتگو این است که رسانه بزنیم. یک بخشی هم این است که غذای یک منطقه را به صورت متفاوت شروع به روایت کنیم، یک بخشی هم این است که در مورد میراث فرهنگی مناطق مختلف یک روایت خاص به نفع توسعه پایدار انجام دهیم. [یونسکو] این کار را انجام می دهد.

3/4/2/1/1. برجسته سازی و گفتگو راجع به برخی از میراث فرهنگی ناملموسِ کمک کننده به برابری جنسیتی؛ نمونه ای دیگر از فعالیت های یونسکو در ایجاد فضای گفتگو در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار

من قبلاً عرض کردم، من در کارهای یونسکو در ایران دقت می کنم. می بینم در بخش میراث فرهنگی ناملموس، فرهنگ هایی را برجسته می کند که به "برابری جنسیتی" کمک می کند. مثلاً خیلی بر روی بعضی از "رقص"هایی که در استان کردستان وجود دارد و خانم ها هم در آن حضور دارند تاکید دارد و آن را در اخبار خودش برجسته می کند و راجع به آن گفتگو می کند.⁽¹⁾

منبع: خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) - https://b2n.ir/k01414

2/1. الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی در راستای اهداف تمدن اسلامی؛ جایگزینی در مقابل روایت یونسکو از میراث فرهنگی کشور در راستای اهداف توسعه پایدار

1/2/1. پیش بینی و مدیریت حوادث امنیتی در مناطق گردشگری؛ یکی از فوائد الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی

اشاره

اشاره

حالا ما چه می گوییم؟ می گوییم یک "الگوی فقهی روایت" درست کرده ایم که در راستای "توسعه پایدار" نیست، [بلکه] در راستای "تمدن اسلامی" است و این خیلی کمک می کند که گسترش گفتگو در کشور اتفاق بیفتد. "فواید امنیتی" هم دارد. (من خواهش می کنم که دوستانی که بعداً عرایض ما را می شنوند، توجه کنند) متاسفانه نهادهای امنیتی کشور صبر می کنند داستان پاسارگاد به یک موضوع امنیتی تبدیل شود، بعد جلوگیری می کنند.

1/1/2/1. تراکم روایت های غلط از حوادث تاریخی (مانند دوگانه اسلام و ایران)؛ ریشه اصلی ایجاد حوادث امنیتی در مناطق گردشگری

در حالی که ریشه حوادث امنیتی که موضوع آن میراث فرهنگی است، روایات غلطی است که از اینها در طول سالیان مختلف در ذهن ها شکل می دهند. آن وقت اگر شما روی این الگوی فقهی روایت بایستید، می توانید حدس بزنید که مثلاً ده محوطه که الان در ایران است، این ده محوطه در ده سال آینده، این تراکم روایات های غلط یک حادثه امنیتی را ایجاد می کند و دوگانه "ایران" و "اسلام" را در ذهن ها برجسته می کند. در حالی که اگر شما "الگوی فقهی روایت" را در دستور کار قرار دهید، از همه حوادث تاریخی برای "عبرت" و تقویت "هدایت" استفاده می کنید. [این الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی] دارای قواعد این چنینی است. حتی می تواند حوادث امنیتی شما را پیش بینی و مدیریت کند. مضافاً اینکه سفر را دلچسب تر و جذاب تر می کند.

2/2/1. آثار تربیتی و اقتصادی؛ فوائد دیگری از الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی

وقتی نوجوانی که در سنین بلوغ است ذیل روایت شما قرار می گیرد، ممکن است پرسشی در ذهن او ایجاد شود که تا آخر عمر برای او جهت دهنده و کمک کننده باشد. یعنی این الگوی فقهی روایت، "حیث تربیتی" هم دارد. "حیث اقتصادی" هم دارد که آن را بعداً عرض خواهم کرد؛ این طور نیست که ما الان بخواهیم الگوی فقهی ارائه دهیم، ولی تجارت مردم را نادیده بگیریم؛ نه، اتفاقاً تجارت منطقه را نیز تقویت می کنیم. این یک نکته شد.

3/1. آیکوموس(شورای بین المللی بناها و محوطه های تاریخی)؛ دومین نهاد مرتبط با میراث فرهنگی

راجع به "یونسکو" صحبت کردم. عذرخواهی می کنم که قدری هم طولانی می شود. گاهی اهل آن پیدا نمی شود که این حرف ها را زد. ما محضر شما را مغتنم می دانیم، این بحث ها را بگوییم. همان طور که عرض کردم، یک شورای بین المللی در دنیا وجود دارد که رتبه آن بعد از "یونسکو" است به نام "شورای بین المللی بناها و محوطه ها" که موسوم به "آیکوموس((icomos"⁽¹⁾

منبع: موسسه فرهنگی آیکوموس ایران - https://b2n.ir/r41087

کمیته ملی ایکوموس ایران با نام رسمی «مؤسسه فرهنگی آیکوموس ایران» در 18 مهر 1380 به طور رسمی تشکیل شد و فعالیت خود را در تاریخ 29 فروردین سال 1381، همزمان با روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی، آغاز کرد. کمیته ملی آیکوموس ایران، مبتنی بر اساسنامه خود، موسسه ای است فرهنگی و غیردولتی با مقاصد غیرتجاری، غیرسیاسی، غیرصنفی، و غیرانتفاعی، که سرمایه و تابعیت ایرانی دارد.

منبع: موسسه فرهنگی آیکوموس ایران - https://b2n.ir/d42150

جهت مشاهده توضیحات بیشتر در مورد آیکوموس(شورای بین المللی بناها و محوطه های تاریخی)؛ پیوست شماره 7 مراجعه کنید.

تخریبگران میراث فرهنگی کارشان سخت شده/ فرونشست زمین در دشت فارس و زیر آب رفتن ونیز در آینده/ قوانین شفاف هستند اما تصمیمات سلیقه ای گرفته می شود. مدیرکل حفظ و احیای بناها، محوطه ها و بافت های تاریخی با اشاره به شعار سال 2022 ایکوموس گفت: تغییرات اقلیمی و تهدید میراث فرهنگی در نقاط مختلف دنیا متفاوت است به طور مثال در دشت فارس با فرونشست زمین و در ونیز با افزایش سطح آب و زیر آب رفتن این شهر روبه رو هستیم.

شورای بین المللی محوطه ها و بناهای تاریخی (ایکوموس) روز 18 آوریل(29 فروردین) را به عنوان روز جهانی محوطه ها و بناهای تاریخی نامگذاری کرده و هرساله در این روز فعالیت های مختلفی در راستای اشاعه فرهنگ و تاکید بر اهمیت حفظ میراث فرهنگی در کشورهای جهان انجام می شود.... ایکوموس جهانی هر سال شعاری را برای روز جهانی محوطه ها و بناهای تاریخی در نظر می گیرند و میراث و اقلیم شعار سال 2022 است. در این راستا با سیدهادی احمدی روئینی (مدیرکل حفظ و احیای بناها، محوطه ها و بافت های تاریخی وزارتخانه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی) به گفتگو نشستیم تا درخصوص برنامه هایی که برای این روز جهانی در نظر دارند و اهدافی که در پس برگزاری این برنامه ها جهت آگاهی رسانی به عموم جامعه و البته مسئولان دستگاه های مختلف ذیربط درخصوص محوطه ها و بناهای تاریخی وجود دارد، صحبت کنیم.

در ابتدا از برنامه هایی که برای روز جهانی محوطه ها و بناهای تاریخی در نظر دارید، بگویید. شعار امسال میراث و اقلیم است، آیا برنامه هایی که ایران در این روز برگزار می کند با شعار سال ایکوموس همسوست؟

براساس مقاله تغییرات اقلیمی و تهدید میراث فرهنگی در نقاط مختلف دنیا متفاوت است، باید بدانید که امسال نیز روز جهانی یادمان ها و محوطه های تاریخی با شعار میراث و اقلیم در جهان پاس داشته می شود. شاید تاکنون و طی چندین سال گذشته یادگاری نویسی روی بنای تاریخی یا انجام طرح های عمرانی و توسعه ای از جمله موضوعاتی بودند که میراث فرهنگی را به نوعی تهدید می کردند اما این روزها با تغییراتی که بشر در نظم جهان بوجود آورد و آن را برهم زده میتوان گفت، جدی ترین تهدیدی که اکنون میراث فرهنگی با آن روبروست، همین تغییرات اقلیمی است و به نوعی این تهدید با هست و نیست آثار و محوطه های تاریخی ارتباط دارد. وقتی درخصوص فرونشست صحبت می کنیم، درخصوص یک کاشی در میدان امام نیست بلکه تمام میدان امام را دربرمی گیرد. این موضوع بسیار گسترده است و با توجه به ذات و ساخت بناهای تاریخی و کهولتی که دارند، بیش از سایر چیزها در معرض خطر هستند. این دلیلی است که امسال را به نام میراث و اقلیم نامگذاری کرده اند.

منبع: خبرگزاری ایلنا (خبرگزاری کار ایران) - 28 فروردین 1401 - https://b2n.ir/f37766

در دنیا مشکلات اقلیمی و زیست محیطی داریم، از میراث گذشتگان برای حل مسائل اقلیمی چه استفاده ای می شود کرد؟ شما می دانید بحث "اقلیم" یکی از اهداف سند توسعه پایدار 2030 است. هدف بخش سیزدهم(climate action)⁽¹⁾آن است.

دقت کنید! محور [و هدف اصلیِ آیکوموس هم،] توسعه پایدار و سند توسعه پایدار 2030 قرار گرفته است. و آیکوموس [هم در این راستا] آمده و گفته که: ما نشست برای این موضوع برگزار می کنیم.⁽²⁾

به گزارش ایسنا، روابط عمومی انجمن علمی باستان شناسی ایران اعلام کرد: این نشست با عنوان «میراث فرهنگی و اقلیم» دوشنبه 29 فروردین 1401 از ساعت 16 تا 19 به صورت مجازی برگزار خواهد شد. «میراث فرهنگی و اقلیم» موضوعی است که شورای بین المللی بناها و محوطه ها (ایکوموس) برای روز جهانی بناها و محوطه های تاریخی در سال 2022 برگزیده است.

منبع: خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)

https://b2n.ir/h03608

اطلاعیه آن را می خواندم می گفت: ویدئو پر کنید، متن بنویسید، در جلسه ما حضور پیدا کنید، وبگویید نسبت میراث و اقلیم چیست؟ پس "آیکوموس" هم در خدمت "توسعه پایدار" است. این یک روال و برنامه جهانی است. اینها را باید بحث کنیم.

4/1. موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران و مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی ایران؛ نهادهای دیگر مرتبط با میراث فرهنگی

حالا من سوال را در این بخش اول تکرار می کنم: آیا "موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران"⁽¹⁾

منبع: معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه تهران / متن اساسنامه موسسه باستان شناسی - https://b2n.ir/g52512

لینک اساسنامه موسسه باستان شناسی دانشگاه تهران: https://b2n.ir/j15742

هم در تله "توسعه پایدار" گرفتار شده است؟ آیا "مرکز اسناد و مدارک میراث فرهنگی ایران"⁽²⁾

منبع: همشهری آنلاین – تاریخ خبر: 26 آذر 1397

https://b2n.ir/z01966

خلاصه حرف من در بخش اول این است که: ما نباید تصور کنیم که سازمان های تخصصی و بخش های مختلف سازمان ملل اینها پراکنده و متشتت کار می کنند! همه هماهنگ هستند. منتها از پایگاه خودشان به هدف نهایی سازمان ملل (که تحقق توسعه پایدار است) خدمت رسانی می کنند. اشکال توسعه پایدار را هم اجمالاً بیان کردم،

در طول این دو تا سه دهه هم (حتی قبل از اینکه ایده "توسعه پایدار" مطرح باشد) توسعه را بحث می کردیم و در مورد توسعه اقتصادی تحقیق و بحث انجام می دادیم. همین ایام هم ما مفصلاً بحث کرده ایم که بزرگترین ضلالت دنیا، ذیل اصطلاح "توسعه پایدار" در حال شکل گیری است و اینها می خواهند همه چیز را فدای این مسئله "توسعه پایدار" کنند. پس این هم یک بحث شد. از این بحث هم عبور کنیم.

2. سرفصل دوم: کدام قواعد اصولی(فقه البیان)، در روایت صحیح از میراث فرهنگی به ما کمک می کنند؟

اشاره

سرفصل دوم هم همان طور که عرض کردم این بود که ما مخالف این نگاه هستیم؛ به دلیل اینکه این نگاه در خدمت جبهه مستضعفین و حل مسائل مردم و تحقق آرمان های اسلام نیست. باید چه کار کرد؟ عرض کردیم نقطه شروع این است که شما یک "الگوی جدید برای روایت میراث فرهنگی" ارائه دهید، غیر از نوع روایتی که "یونسکو" و "آیکوموس" و سایر سازمان ها و تشکل های وابسته در حال انجام آن هستند. عرض کردیم نقطه شروع کار فقهی هم، "قواعد فقهیِ" کار است. فاصله ما با "اخباری گری"، "قواعد مُمَهّده برای استنباط" و "اصول فقهی درایه" است. این مسئله را در قسمت اول توضیح دادم.

دوباره اجمالاً نکاتی را عرض می کنم. عرض کردم که لااقل سه قاعده خیلی کمک می کنند برای اینکه ما یک روایت دقیق داشته باشیم:

1/2. بیان مبتنی بر ظرفیت؛ یکی از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی

البته اولاً همان طور که دوستان هم فرمودند: روایت ما از میراث فرهنگی باید متناسب با ظرفیت گردشگرها باشد. یعنی قابل تفاهم با آنها باشد و نباید در ظرفیت های بالاتر با آنها بحث کرد. همان طور که در قرآن شریف آمده: قرآن، «بَیانٌ لِلنَّاسِ» است؛ اگرچه «مَوْعِظَةٌ لِلْمُتَّقِینَ«⁽¹⁾

این [قرآن] برای مردم، بیانگر [حوادث و واقعیات] و برای پرهیزکاران سراسر هدایت و اندرز است.

2/2. بیان مبتنی بر تامّل؛ یکی دیگر از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی

اشاره

اشاره

قاعده اصولی دومی را که باز اینجا باید به آن تاکید کنم، این است که وقتی شما با یک گردشگر روبرو هستید، فقط فرصت "طرح سوال" و "ایجاد تامل" دارید. تورلیدر، معلم نیست. کاروان، کلاس درس نیست. او در فضای سفر با شما در حال همراهی است، شما نمی توانید فضای سفر را نگه دارید و تبدیل به کلاس درس کنید. حالا چه کاری می توان انجام داد که هم فضای گردشگری را تبدیل به کلاس درس نکنیم و هم تاثیرگذار باشیم؟

1/2/2. ایجاد سوال و تامّل برای مخاطب؛ اولین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل

عرض کردیم باید به "شاه کلید پرسش"⁽¹⁾

امیرالمومنین (علیه السلام): قلب ها قفل هستند کلید های آنها سوال است.

عیون الحکم و المواعظ (للیثی)، ص 28 / غرر الحکم و درر الکلم، ص 76 / تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 60

عن رسول الله صلی الله علیه و آله: السُّؤالُ نِصفُ العِلمِ.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله): سوال، نصف علم است.

کنز العمّال، ح 29260

2/2/2. همخوانی تابلوهای راهنما و کاتالوگ های محوطه تاریخی با بیان تورلیدر؛ دومین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل

شما باید در مورد تابلوهای راهنما با وزارت میراث فرهنگی و گردشگری وارد تفاهم شوید. (در حدود این دو دهه ای که بازدیدکننده اماکن فرهنگی ایران بوده و روی آنها کار کرده ام، می گویم:) یکی از مشکلات [در حوزه روایت میراث فرهنگی]، همین روایت های غلطی است که در تابلوهای راهنما و کاتالوگ ها نصبو نوشته شده است. این باید درست شود. اگر قرار باشد که تورلیدر یک حرف بزند، و تابلوهای راهنما و کاتالوگ ها حرف دیگری را منتقل کنند؛ [در این صورت] شما گردشگر را به تناقض می اندازید و دچار مشکل می کنید. حالا همه این فضاها باید درست شود.

3/2/2. روایت میراث فرهنگی همراه با روایت مجموعه های همسو و مشابه برای گردشگر؛ سومین لازمه روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای ایجاد تامّل

سومین فضایی که شما باید برای بحث در نظر بگیرید که تامل درست شود، این است که: مجموعه های همسو را باید شناسایی کنید، اخیراً به نحو کمرنگ در خصوص "قبور مطهر امامزاده ها" دیده ام که تاکید می شود که این بنا

مثلاً مربوط به دوران سلجوقیان است. مثلاً بناهای آجری دوره سلجوقی با معماری های دوره صفویه یک تفاوت هایی دارد. وقتی آن راهنمای گردشگری به شما می گوید: شبیه همین بنا مثلاً در پنج شهر دیگر هم وجود دارد؛ این حرف، قدرت تامل را [در گردشگر] افزایش می دهد. لذا درست است که شما یک مکان را معرفی می کنید ولی باید محیط های مشابه این مکان را هم در بحث تان بیاورید؛ این کار گستره فرهنگ و ایده شما را نشان می دهد.

به هرحال تامل ایجادکردن، یک قواعدی دارد. مثلاً وقتی شما همین "تیمچه معروف و معماری مشهور بازار قم"⁽¹⁾

در دو سوی راسته بازار نو، سازه­هایی مانند تیمچه بزرگ ساخته شده است. تیمچه بزرگ سازه­ای با دو اشکوب 12 در بخش شمالی به معماری استاد حسن قمی است که در سال 1263 به بافت بازار قم افزوده شد. در معماری این یادگار تاریخی که 15 متر بلندا و 28 متر درازا و 2 درگاه دارد گنبد عرق چینی، نورپردازی، رسمی­بندی، یزدی­بندی، ارسی، آجرکاری، مقرنس گچی، آسمانه سه چشمه به پهنای 15 متری به کار رفته است. گفته می­شود که تیمچه بزرگ بازار قم بزرگترین سقف ضربی در ایران است. بازار نو همچنان در دوران پهلوی نیز گسترش یافت. از دیگر بخش­های بازار نو می­توان چهار سوق، بازار کفا­ش­ها، سه راه بازار، بازارچه حسین آباد و بازار مسگرها را نام برد…از میان مسجدهای بازار قم می­توان مسجدهای مسگرها، ملا جعفر، امام حسین، نجارها و رضویه را نام برد.

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/x99737

جهت مشاهده تصاویری از "تیمچه و بازار قم"؛ به پیوست شماره 8 مراجعه بفرمایید.

ان شاءالله وقتی به شکل تفصیلی وارد [بیان مصادیق موراد مشابه میراث فرهنگی] شویم، در طول سی یا چهل جلسه این مطلب را توضیح خواهم داد که: حدود 8 یا 9 زنجیره روایتی در ایران وجود دارند که اینها به شما کمک می کنند که بحث را تفصیلی روایت کنید.

مثلاً فرض کنید، وقتی شما "مسجد کبود تبریز"⁽¹⁾

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/y12977

جهت مشاهده تصاویری از "مسجد کبود تبریز"؛ به پیوست شماره 9 مراجعه کنید.

[یونسکو] با "محوریت تنوع فرهنگی" محوطه های تاریخی را روایت می کرد، ولی من روایت خود را به "محوریت بحث از ارتباطات فرهنگیِ فرهنگ برتر" ارائه می کنم. این خودش یک بحث و سرفصلی است. ولی [در هر صورت] ذیل بحثِ "بیان مبتنی بر تامل" جانمایی می شود.

اگر شما می خواهید که آدم ها راجع به تفکر برتر (که ما امروز در حوزه علمیه قم توفیق معرفی آن به دنیا را داریم) به فکر فرو بروند؛ باید حتما به عوامل تامل آفرین توجه داشته باشید. حالا من خواستم مصادیقی از "بیان مبتنی بر تامل" را برای شما ذکر کنم تا اینکه در آن مصداق های کلی باقی نمانیم. [بلکه روش ایجاد تامل، اندکی به صورت تفصیلی و مصداقی تبیین شد. مثلاً اگر اینطور روایت کنید که] نمونه مسجد کبود در چهار مکان دیگر از ایران هموجود دارد؛ همین یک گزاره در مخاطب شما تامل آفریده است و می فهماند که این فرهنگ در دوره ساخت مسجد کبود در سایر نقاط هم بوده است و تامل ایجاد می کند و به جای اینکه شما به سمت ایجاد اختلاف بروید، در حال وحدت آفرینی فرهنگی هستید. این هم بحث در مورد "بیان مبتنی بر تامل" شد.

3/2. بیان مبتنی بر مقایسه؛ یکی دیگر از قواعد اصولی(فقه البیان) کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی

اشاره

اشاره

راجع به "بیان مبتنی بر مقایسه" هم باید بحث و گفتگو کرد که مثلاً در همان دوره تاریخی که مثلاً "معبد آناهیتا"را در کنگاور روایت می کنید،⁽²⁾

هخامنشی، اشکانی و ساسانی نسبت داده اند. برخی دیگر نیز بنا را کاخی ناتمام از خسروپرویز در اواخر دوره ی ساسانی می دانند. نقشه ی این بنا چهار ضلعی است و هر ضلع آن صفحه ای است از لاشه سنگ و ملاط گچ و نمای بیرونی آنها با سنگ های بزرگِ تراشیده شده، به صورت خشکه چین (روی هم یا کنار هم چیدن عناصر ساختمانی به شکل منظم و بدون استفاده از ملات) ساخته شده است. ورودی بنا به وسیله پلکان دو طرفه در قسمت جنوبی تعبیه شده و در قسمت شمال شرقی پلکان یک طرفه راه دسترسی به این مکان است. به طور کلی فضای اطراف معبد را ستون های ردیفیِ موازی تشکیل می دهد و فضای داخلی معبد نیز که فضایی باز و بزرگ است با ستون های سنگی محصور شده است. نسبت ارتفاع ستون های این بنا به قطر آنها سه به یک است و همین امر دلیل متمایزبودن معبد آناهیتا در میان تمام معابد دنیا به شمار می رود. جوی های سنگی آب رودخانه را تنظیم و به طرز باشکوهی به آبگیر وسط معبد هدایت می کرده اند و این نوعِ تقسیم و جریان آب درون معبد یکی از شگفتی های مهندسی در آن دوران به شمار می رود.

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/t68013

جهت مشاهده تصاویری از "معبد آناهیتا"؛ به پیوست شماره 10 مراجعه بفرمایید.

مدائن [که مرکز فرهنگی باطل بوده است] را روایت می کنید، مرکز فرهنگی حق در همان دوره تاریخی را هم روایت کنید.

1/3/2. عبرت و صلح آفرینی؛ یکی از آثار روایت صحیح از میراث فرهنگی بر مبنای مقایسه بین جبهه حق و باطل

اینها [یعنی: مقایسه جبهه حق و باطل] را من معمولاً در روایت ها[ی میراث فرهنگی] نمی بینم، جای آن را خیلی خالی می بینم. چرا [اینقدر بر مقایسه بین جبهه حق و باطل تاکید می کنیم]؟ چون من اصرار دارم، روایت صحیح (یعنی اینکه "تقابل حق و باطل" که "صلح آفرین" است) دیده شود. برخی ها می گویند(مرادم از برخی ها سازمانیونسکو است): «صلح ایجاد کن، ولی اختلاف "حق" و "باطل" را نبین»! بنده عرض می کنم: تمام اعتراض هایی که "جبهه حق" به "جبهه باطل" کرده، برای "ایجاد صلح" بوده است.

مثلاً در همین روایت هایی که ما آماده کرده ایم، (و بعداً در مورد معبد آناهیتا عرض خواهم کرد) در همین منابع کهن است که در کنار "معبد آناهیتا" زن ها و دخترها به همراه مردِ متوفی دفن می شده اند! و جمعیت هایی به این کار اعتراض کردند. و اعتراضشان هم در راستای ایجاد صلح و امنیت برای بانوان بوده است. این باید گفته شود؛ وگرنه معبد آناهیتا را روایت یک طرفه می کنید؛ و مشخص نمی کنید که روبروی آن چه جریان های اعتراضی بوده اند و او(مخاطب و گردشگرِ شما) به فرهنگ غلط خودش ادامه خواهد داد. بنابراین همیشه روایت "حق" در مقابل روایت "باطل"، صلح آفرین است. ما هم قبول داریم که باید روایت های مان صلح آفرین باشد؛ ولی کسانی صلح آفرین هستند که ریشه "ظلم" را با "جهاد" از بین می بردند. چرا اینها را در روایت نمی گویید؟!

مثلاً: در همین محوطه معروفی که در کرمانشاه است (غیر از محوطه بیستون) محوطه "طاق بستان"⁽¹⁾

منبع: سایت رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی جمهوری اسلامی ایران/ پرتال جامع گردشگری ایران( ویزیت ایران - visitiran.ir)

https://b2n.ir/e73828

جهت مشاهده تصاویری از "عبرتکده طاق بستان"؛ به پیوست شماره 11 مراجعه بفرمایید.

دارای یک سری روایت هایی است. در وقتی که داریم روایت می کنیم [باید مشخص کنیم که] از "جبهه حق" چه جریانی روبروی آنها قرار داشته است؟ ولی اینها را نمی گوییم. اینها باید گفته شود.

2/3/2. انبیاء و مبارزه آنان با طواغیت؛ محور اصلی تاریخ در قرآن (بر خلاف عمده مورّخان)

اینها(مقایسه جبهه حق و باطل) جزء غریب ترین مشکلاتی است که ما در روایات میراث فرهنگی در بخش ملموس داریم. وقتی روایت نمی کنید، مخاطب شما تصورش این است که "غلبه باطل" به نحو مطلق اتفاق افتادهاست. شاید نیاز به پژوهش های جدید هم وجود داشته باشد. عمده مورخان ما چنین انگیزه هایی ندارند؛ ولی ما به تَبَع قرآن اصرار داریم که بگوییم: محور تاریخ، انبیاء و مبارزه ای که با طواغیت داشتند می باشد. من محور تاریخ را "سوره غافر" می دانم. و بزرگ سوره غافر هم "مومن آل فرعون" است. در روزی که فرعونی که بعد از دوران مبارک حضرت یوسف، بر بنی اسرائیل و دیگران، غلبه پیدا کرده؛ مومنی است که روایتی از مدیریت فرعون می کند. جالب است که در هر دو روایت کلمه "رشاد" و "رشد" استفاده شده است: فرعون می گوید: دعوتِ من به سمت "رشد" است، مومن آل فرعون هم می گوید: خیر، من دعوت به "رشد" می کنم و تو مصداق رشد نیستی! ⁽²⁾

وَ لَقَدْ أَرْسَلْنَا مُوسیَ بِایَتِنَا وَ سُلْطَانٍ مُّبِینٍ(23) إِلیَ فِرْعَوْنَ وَ هَامَانَ وَ قَارُونَ فَقَالُواْ سَحِرٌ کَذَّابٌ(24) فَلَمَّا جَاءَهُم بِالْحَقّ ِ مِنْ عِندِنَا قَالُواْ اقْتُلُواْ أَبْنَاءَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ مَعَهُ وَ اسْتَحْیُواْ نِسَاءَهُمْ

وَ مَا کَیْدُ الْکَافِرِینَ إِلَّا فیِ ضَلَلٍ(25) وَ قَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُونیِ أَقْتُلْ مُوسیَ وَ لْیَدْعُ رَبَّهُ إِنیّ ِ أَخَافُ أَن یُبَدِّلَ دِینَکُمْ أَوْ أَن یُظْهِرَ فیِ الْأَرْضِ الْفَسَادَ(26) وَ قَالَ مُوسیَ إِنیّ ِ عُذْتُ بِرَبیّ ِ وَ رَبِّکُم مِّن کلُ ِّ مُتَکَبّرٍ لَّا یُؤْمِنُ بِیَوْمِ الحِسَابِ(27) وَ قَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌ مِّنْ ءَالِ فِرْعَوْنَ یَکْتُمُ إِیمَانَهُ أَ تَقْتُلُونَ رَجُلاً أَن یَقُولَ رَبیّ َِ اللَّهُ وَ قَدْ جَاءَکُم بِالْبَیِّنَتِ مِن رَّبِّکُمْ وَ إِن یَکُ کَذِبًا فَعَلَیْهِ کَذِبُهُ

وَ إِن یَکُ صَادِقًا یُصِبْکُم بَعْضُ الَّذِی یَعِدُکُمْ إِنَّ اللَّهَ لَا یَهدِی مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ کَذَّابٌ(28) یَاقَوْمِ لَکُمُ الْمُلْکُ الْیَوْمَ ظَاهِرِینَ فیِ الْأَرْضِ فَمَن یَنصُرُنَا مِن بَأْسِ اللَّهِ إِن جَاءَنَا قَالَ فِرْعَوْنُ مَا أُرِیکُمْ إِلَّا مَا أَرَی وَ مَا أَهْدِیکمُ ْ إِلَّا سَبِیلَ الرَّشَادِ(29) وَ قَالَ الَّذِی ءَامَنَ یَاقَوْمِ إِنیّ ِ أَخَافُ عَلَیْکُم مِّثْلَ یَوْمِ الْأَحْزَابِ(30) مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ وَ عَادٍ وَ ثَمُودَ وَ الَّذِینَ مِن بَعْدِهِمْ وَ مَا اللَّهُ یُرِیدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ(31) وَ یَاقَوْمِ إِنیّ ِ أَخَافُ عَلَیْکمُ ْ یَوْمَ التَّنَادِ(32) یَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِینَ مَا لَکُم مِّنَ اللَّهِ مِنْ عَاصِمٍ وَ مَن یُضْلِلِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِنْ هَادٍ(33) وَ لَقَدْ جَاءَکُمْ یُوسُفُ مِن قَبْلُ بِالْبَیِّنَاتِ فَمَا زِلْتُمْ فیِ شَکٍ ّ مِّمَّا جَاءَکُم بِهِ حَتیَّ إِذَا هَلَکَ قُلْتُمْ لَن یَبْعَثَ اللَّهُ مِن بَعْدِهِ رَسُولًا کَذَالِکَ یُضِلُّ اللَّهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌ(34) الَّذِینَ یُجادِلُونَ فیِ ءَایَاتِ اللَّهِ بِغَیرِ سُلْطَانٍ أَتَئهُمْ کَبُرَ مَقْتًا عِندَ اللَّهِ وَ عِندَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ

کَذَالِکَ یَطْبَعُ اللَّهُ عَلیَ کُلّ ِ قَلْبِ مُتَکَبّرٍ جَبَّارٍ(35) وَ قَالَ فِرْعَوْنُ یَهَمَنُ ابْنِ لیِ صَرْحًا لَّعَلیّ ِ أَبْلُغُ الْأَسْبَابَ(36) أَسْبَابَ السَّمَاوَاتِ فَأَطَّلِعَ إِلیَ إِلَاهِ مُوسیَ وَ إِنیّ ِ لَأَظُنُّهُ کَذِبًا وَ کَذَالِکَ زُیِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوءُ عَمَلِهِ وَ صُدَّ عَنِ السَّبِیلِ وَ مَا کَیْدُ فِرْعَوْنَ إِلَّا فیِ تَبَابٍ(37) وَ قَالَ الَّذِی ءَامَنَ یَاقَوْمِ اتَّبِعُونِ أَهْدِکُمْ سَبِیلَ الرَّشَادِ(38) یَاقَوْمِ إِنَّمَا هَاذِهِ الْحَیَوةُ الدُّنْیَا مَتَعٌ وَ إِنَّ الآخِرَةَ هِیَ دَارُ الْقَرَارِ(39) مَنْ عَمِلَ سَیِّئَةً فَلَا یُجزَی إِلَّا مِثْلَهَا وَ مَنْ عَمِلَ صَلِحًا مِّن ذَکَرٍ أَوْ أُنثیَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُوْلَئکَ یَدْخُلُونَ الجَنَّةَ یُرْزَقُونَ فِیهَا بِغَیرِ حِسَابٍ(40) * وَ یَاقَوْمِ مَا لیِ أَدْعُوکُمْ إِلیَ النَّجَوةِ وَ تَدْعُونَنیِ إِلیَ النَّارِ(41) تَدْعُونَنیِ لِأَکْفُرَ بِاللَّهِ وَ أُشْرِکَ بِهِ مَا لَیْسَ لیِ بِهِ عِلْمٌ وَ أَنَا أَدْعُوکُمْ إِلیَ الْعَزِیزِ الْغَفَّارِ(42) لَا جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنیِ إِلَیْهِ لَیْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فیِ الدُّنْیَا وَ لَا فیِ الآخِرَةِ وَ أَنَّ مَرَدَّنَا إِلیَ اللَّهِ وَ أَنَّ الْمُسْرِفِینَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ(43) فَسَتَذْکُرُونَ مَا أَقُولُ لَکُمْ وَ أُفَوِّضُ أَمْرِی إِلیَ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصِیرُ بِالْعِبَادِ(44) فَوَقَئهُ اللَّهُ سَیِّئاتِ مَا مَکَرُواْ وَ حَاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذَابِ(45) النَّارُ یُعْرَضُونَ عَلَیهَا غُدُوًّا وَ عَشِیًّا وَ یَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُواْ ءَالَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذَابِ(46) وَ إِذْ یَتَحَاجُّونَ فیِ النَّارِ فَیَقُولُ الضُّعَفَؤُاْ لِلَّذِینَ اسْتَکْبرُواْ إِنَّا کُنَّا لَکُمْ تَبَعًا فَهَلْ أَنتُم مُّغْنُونَ عَنَّا نَصِیبًا مِّنَ النَّارِ(47) قَالَ الَّذِینَ اسْتَکْبرُواْ إِنَّا کلُ ٌّ فِیهَا إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَکَمَ بَینْ َ الْعِبَادِ(48) وَ قَالَ الَّذِینَ فیِ النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُواْ رَبَّکُمْ یُخَفِّفْ عَنَّا یَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ(49) قَالُواْ أَ وَ لَمْ تَکُ تَأْتِیکُمْ رُسُلُکُم بِالْبَیِّنَتِ قَالُواْ بَلیَ قَالُواْ فَادْعُواْ وَ مَا دُعَؤُاْ الْکَفِرِینَ إِلَّا فیِ ضَلَالٍ(50) إِنَّا لَنَنصُرُ رُسُلَنَا وَ الَّذِینَ ءَامَنُواْ فیِ الحَیَوةِ الدُّنْیَا وَ یَوْمَ یَقُومُ الْأَشْهَادُ(51) یَوْمَ لَا یَنفَعُ الظَّالِمِینَ مَعْذِرَتُهُمْ وَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدَّارِ(52)

و به راستی موسی را با معجزات خود و برهانی آشکار فرستادیم، (23) به سوی فرعون و هامان و قارون، ولی [آنان] گفتند: جادوگری بسیار دروغگوست! (24) هنگامی که حق را از سوی ما برای آنان آورد، گفتند: پسران کسانی را که با موسی ایمان آورده اند، بکشید، و زنانشان را [برای بیگاری و خدمت] زنده بگذارید. ولی نیرنگ و نقشه کافران جز در بیراهه و گمراهی نیست. (25) فرعون گفت: مرا بگذارید تا موسی را بکشم و او پروردگارش را [برای نجات خود] بخواند، چون من می ترسم دین شما را تغییر دهد، یا در این سرزمین فساد و تباهی به بار آورد! (26) و موسی گفت: من از هر متکبر سرکشی که به روز حساب ایمان ندارد به پروردگارم و پروردگار شما پناه می برم. (27) و مرد مؤمنی از خاندان فرعون که ایمانش را پنهان می داشت، گفت: آیا مردی را می کشید که می گوید: پروردگار من خدا است؟ و بی تردید از سوی پروردگارتان برای شما دلایل روشنی آورده است، و اگر دروغگو باشد دروغش به زیان خود اوست، و اگر راستگو باشد برخی از عذاب هایی که به شما وعده می دهد به شما خواهد رسید زیرا خدا کسی را که اسراف کار و بسیار دروغگوست، هدایت نمی کند. (28) ای قوم من! امروز فرمانروایی و حکومت برای شماست که در این سرزمین پیروز هستید، ولی اگر عذاب خدا به سوی ما آید، چه کسی ما را یاری خواهد داد؟ فرعون گفت: من جز آنچه را [صواب] می بینم [و به آن یقین دارم و آن انکار موسی و کشتن او و تقویت حکومت من است] به شما ارائه نمی کنم، و شما را جز به راه راست هدایت نمی کنم. (29) و آن مرد مؤمن گفت: ای قوم من! بی تردید من بر شما از روزی مانند روز [عذاب] گروه ها [یی که پیامبران را تکذیب کردند] می ترسم (30) چون سرنوشت قوم نوح و عاد و ثمود و کسانی که پس از آنان بودند و خدا ستمی بر بندگان نمی خواهد [این بندگان اند که بر خود ستم روا می دارند.] (31) و ای قوم من! بی تردید من از روزی که مردم یکدیگر را [برای نجات خود از عذاب] ندا می دهند بر شما می ترسم (32) روزی که [به علت شدت عذاب] پشت کنان از این سو به آن سو فرار می کنید [ولی از هر سو که می روید، برگردانده می شوید و] شما را [در برابر عذاب خدا] هیچ نگه دارنده ای نیست و هر که را خدا [به سبب کبر و عنادش] گمراه کند، او را هیچ هدایت کننده ای نخواهد بود. (33)

بی تردید یوسف پیش از این دلایل روشنی برای شما آورد، ولی شما همواره نسبت به آنچه که آورده بود در تردید بودید، تا زمانی که از دنیا رفت، [پس از مرگ او] گفتید: خدا هرگز بعد از او پیامبری مبعوث نخواهد کرد، این گونه خدا هر اسراف کار تردید کننده ای را گمراه می کند. (34) کسانی که در آیات خدا بی آنکه دلیلی برای آنان آمده باشد، مجادله و ستیزه می کنند [این عمل زشتشان] نزد خدا و نزد اهل ایمان مایه دشمنی بزرگ است این گونه خدا بر دل هر گردنکش زورگویی، مُهر [تیره بختی] می نهد (35) و فرعون گفت: ای هامان! برای من بنایی بسیار بلند بساز شاید به وسایلی برسم، (36) وسایل [بالا رفتن به] آسمان ها تا از خدای موسی آگاه شوم [که کیست و کجاست؟!] هر چند موسی را [در گفته هایش درباره خدا] دروغگو می پندارم. و این گونه برای فرعون زشتی کردارش آراسته شد و از راه خدا باز ماند، و نیرنگ و نقشه فرعون جز در زیانکاری و نابودی نبود. (37) و آن مرد مؤمن گفت: ای قوم من! از من پیروی کنید تا شما را به راه راست هدایت کنم. (38)

ای قوم من! این زندگی دنیا جز کالایی بی ارزش و زودگذر نیست، و بی تردید آخرت سرای همیشگی و پایدار است. (39) هر که بدی کند جز به مانند آن کیفر نیابد، و از مردان یا زنان کسانی که کار شایسته انجام دهند در حالی که مؤمن باشند، آنان در بهشت درآیند و در آن بی حسابْ روزی یابند. (40) ای قوم من! چرا من شما را به سوی رهایی [از خسران دنیا و آخرت] می خوانم، و شما مرا به آتش می خوانید؟! (41) مرا می خوانید که به خدای یگانه کافر شوم و چیزی را که به [خدایی و ربوبیت] آن دانشی ندارم، شریک او قرار دهم، و من شما را به توانای شکست ناپذیر و بسیار آمرزنده می خوانم. (42) ثابت و یقینی است اینکه آنچه مرا به سویش می خوانید برای او در دنیا و آخرت حقّ ادعا [ی الوهیت و ربوبیت] نیست، و اینکه بازگشت ما به سوی خداست، و اینکه اسراف کاران اهل آتش اند. (43) پس به زودی [درستیِ] آنچه را [که امروز درباره عذاب اسراف کاران] می گویم [و شما باور نمی کنید] متوجّه خواهید شد، و من کارم را به خدا وامی گذارم زیرا خدا به بندگان بیناست. (44)

پس خدا او را از آسیب های آنچه بر ضد او نیرنگ می زدند، نگه داشت و عذاب سختی فرعونیان را احاطه کرد. (45) [عذابشان] آتش است که صبح و شام بر آن عرضه می شوند، و روزی که قیامت برپا شود [ندا رسد:] فرعونیان را در سخت ترین عذاب در آورید. (46) و [یاد کن] هنگامی را که در آتش با یکدیگر نزاع و کشمکش می کنند، پس ضعیفان به مستکبران می گویند: ما [در دنیا] پیرو شما بودیم، آیا می توانید بخشی از این آتش را از ما دفع کنید؟ (47) مستکبران می گویند: هم اکنون همه ما در آتش هستیم، بی تردید خدا [به عدالت و انصاف] میان بندگان داوری کرده است. (48) و آنان که در آتش اند، به نگهبانان دوزخ می گویند: از پروردگارتان بخواهید که یک روز بخشی از عذاب را از ما سبک کند. (49) [نگهبانان] می گویند: آیا پیامبرانتان دلایل روشن برای شما نیاوردند؟ می گویند: چرا آوردند. می گویند: پس [هر اندازه که می خواهید خدا را] بخوانید، ولی دعای کافران جز در بیراهه و گمراهی نیست. (50) بی تردید ما پیامبران خود و مؤمنان را در زندگی دنیا و روزی که گواهان [برای گواهی دادن] به پا ایستند، یاری می کنیم. (51) همان روزی که عذرخواهی ستمکاران سودشان ندهد و برای آنان لعنت خدا و سرای سخت و بدی است. (52)

جهت مشاهده توضیحات بیشتر در مورد «مومن آل فرعون»؛ به پیوست شماره 12 مراجعه شود.

این موضوع را

در همه دوره های تاریخ می توانید پیدا کنید. ما این روایات را [در میراث فرهنگی] نداریم. وقتی می خواهید "روایت صحیح" انجام دهید، حتماً باید در آن "مقایسه" باشد. اگر مقایسه نباشد، [روایت شما "روایت غلط" است. من الان روایت هایی که در اصفهان بررسی کرده ام، (شاید برای دو ماه پیش باشد) به آقای شهردار اصفهان هم در جلسه ای گفتم که: «یونسکو میراث فرهنگی اصفهان را روایت می کند، روایت را هم متناسب با خودش و به سمت "توسعه پایدار"، روایت می کند»؛ درحالی که شما باید روایت صحیح داشته باشید.

البته قواعد [کمک کننده به روایت صحیح از میراث فرهنگی]، بیش از اینها است؛ ولی این سه قاعده خیلی به کار گردشگر می آید: بیان مبتنی بر ظرفیت، بیان مبتنی بر تامّل، بیان مبتنی بر مقایسه. پس اینها بحث های قاعده ای است.

3. سرفصل سوم: مبنا و مفهوم اصلی الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی چیست؟

اشارة

حالا مبتنی بر این قواعد و مبتنی بر فضایی که الان "یونسکو" و "آیکوموس" و دیگران برای ما ایجاد کرده اند، ما یک مبنایی برای روایت میراث فرهنگی قرار داده ایم:

1/3. ایجاد "عبرت" و در نتیجه "تقویت شخصیت" ؛ غرض اصلیِ الگوی فقهی روایت میراث فرهنگی

اگر ما بتوانیم با گردشگر، و قبل از آن هم با مدیران فرهنگی، تورلیدرها و راهنمایان سفر؛ بتوانیم تفاهم کنیم که غرض از روایت، "ایجاد عبرت" است. و کارکرد "عبرت" هم "تقویت شخصیت" است؛[غرض اصلی روایت میراث فرهنگی را حاصل کرده ایم.]

اشاره

اشاره

انرژی درست می کند. خیلی محدود بحث می کند. در حالی که در روایات، اهل بیتِ: ما اینطور راهنمایی فرموده اند که: "غذا"، "اخلاق" درست می کند. ⁽¹⁾

پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) خطاب به امام علی (علیه السلام): کدو بخور؛ زیرا هر کس آن را بخورد، اخلاقش نیکو و رویَش شاداب می شود. آن، خوراک من و پیامبرانِ پیش از من است.

الدعوات (للراوندی)، ص 154

جهت مشاهده روایات در مورد «تاثیر غذا بر اخلاق و شخصیت انسان»؛ به پیوست شماره 13 مراجعه کنید.

یکی از [پیامبران] بنی اسرائیل، از سنگ دلی و کمیِ اشک به درگاه خداوند عز و جل نالید. خداوند عز و جل به او وحی فرستاد که: «عدس بخور». او نیز عدس خورد و از آن پس، دلش نازک شد و اشکش جاری گشت.

الکافی، ج 6، ص 343

عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ النَّوْفَلِیِّ عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ ع أَکْلُ الْعَدَسِ یُرِقُّ الْقَلْبَ وَ یُکْثِرُ الدَّمْعَةَ.

امام علی علیه السلام: عدس، دل را نازک می کند و اشک را می افزاید.

الکافی، ج 6، ص 343

1/1/2. توجه دادنِ انسان ها به "عاقبت فرهنگ ها"ی مختلف (نه تبیین صِرف "تنوع فرهنگ ها")؛ معنا و روش ایجاد عبرت

ولی الان در اینجا [در فضای بحث روایت میراث فرهنگی و گردشگری] می گویم: "عبرت" به معنای نشان دادنِ عاقبت کارهای بد به آدم ها؛ حتماً یکی از "عوامل شخصیت ساز" است. قرآن وقتی دعوت به سفر می کند، یکی از

کلیدواژه های مهم آن این است که «فَانظُرْ کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ ٱلْمُکَذِّبِینَ»⁽¹⁾

قطعاً پیش از شما روش هایی [در میان ملل و جوامع] بوده که از میان رفته است، پس در زمین گردش کنید و با دقت و تامّل بنگرید که سرانجام تکذیب کنندگانِ [حقایق] چگونه بود.

النحل : 36 وَ لَقَدْ بَعَثْنا فی کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَی اللَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَیْهِ الضَّلالَةُ فَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکَذِّبینَ

و همانا در هر امتی پیامبری فرستادیم که [اعلام کند که] خدا را بپرستید و از [پرستش] طاغوت بپرهیزید. پس خدا گروهی از آنان را [که لیاقت نشان دادند] هدایت کرد و گروهی [دیگر را به سبب تکبّر و عنادشان] گمراهی بر آنان مقرّر شد. پس در زمین بگردید و با تأمل بنگرید که سرانجام تکذیب کنندگان چگونه بود

الأنعام : 11 قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَةُ الْمُکَذِّبینَ

بگو: در زمین بگردید، سپس با تأمل بنگرید که فرجام تکذیب کنندگان چگونه بوده است؟

جهت مشاهده آیات بیشتر قرآن کریم در مورد «تشویق به سفر به غرض ایجاد عبرت»؛ به پیوست شماره 14 مراجعه بفرمایید.

«کَیْفَ کَانَ عَاقِبَةُ المُشْرِکِینَ» کلمه "عبرت" هم [در قرآن به کار رفته] است ولی آنچه بر آن تاکید دارم، کلمه "عاقبت" است. می گوید: [در زمین] سیرکنید و عاقبت [اقوام گذشته] را ببینید. یعنی انتهای کار آن کسی که یک فرهنگ غلط یا تفکر غلط داشته را ببینید. یونسکو می گوید: «همه فرهنگ ها را به او(مخاطب) بگویید». ولی ما می گوییم: «همه فرهنگ ها را برای مردم بیان می کنیم؛ ولی نه به عنوان اینکه این فرهنگ را تجویز کنیم؛ بلکه به عنوان اینکه اثر سوء فرهنگ غلط را بر روی انسان ها بحث کنیم.»

بنابراین به این دلایلی که عرض کردم، باید مفهوم "عبرت" را مبنای "روایت" قرار داد. "عبرت" هم به "تقویت شخصیت" کمک می کند.⁽²⁾

عن علیّ علیه السلام: مَنِ اعتَبَرَ بِعَقلِهِ استَبانَ.

امیرالمومنین (علیه السلام): هر که به وسیله عقلِ خود عبرت گیرد، روشن بین شود.

غررالحکم و دررالکلم، ص 608 / تصنیف

غررالحکم و دررالکلم، ص 471 / عیون الحکم و المواعظ (للیثی)، ص 446

عن علیّ علیه السلام: مَنْ حَاسَبَ نَفْسَهُ رَبِحَ وَ مَنْ غَفَلَ عَنْهَا خَسِرَ وَ مَنْ خَافَ أَمِنَ وَ مَنِ اعْتَبَرَ أَبْصَرَ وَ مَنْ أَبْصَرَ فَهِمَ وَ مَنْ فَهِمَ عَلِم.

امیرالمومنین (علیه السلام): هرکه عبرت گیرد، روشن بین شود. و هرکه روشن بین گردد، خوب بفهمد. و هرکه خوب بفهمد، دانا و عالم گردد.

نهج البلاغة ، ص 506 (حکمت 208) / نزهة الناظر و تنبیه الخاطر، ص 51

وسائل الشیعة، ج 16، ص 97 / الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)، ج 2، ص 224 / بحار الأنوار، ج 67، ص 73 و ج 75، ص 352 و 355

عن علیّ علیه السلام: مَنِ اعتَبَرَ بِالغِیَرِ لَم یَثِقْ بِمُسالَمَةِ الزَّمَنِ.

امیرالمومنین (علیه السلام): هر که از دگرگونیها [ی زمانه] عبرت گیرد، به سازگاری روزگار اعتماد نکند.

غررالحکم و دررالکلم، ص 631 / تصنیف

غررالحکم و دررالکلم، ص 472 / عیون الحکم و المواعظ (للیثی)، ص 461

عن علیّ علیه السلام: مَن عَقَلَ اعتَبَرَ بِأمسِهِ و استَظهَرَ لِنَفسِهِ.

امیرالمومنین (علیه السلام): هر که خردمند باشد، از دیروز خود عبرت گیرد و هشیار و آماده شود.

غررالحکم و دررالکلم، ص 634 / تصنیف

غررالحکم و دررالکلم، ص 471 / عیون الحکم و المواعظ (للیثی)، ص 439

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد "تاثیر عبرت بر تقویت شخصیت انسان"؛ به پیوست شماره 15 مراجعه کنید.

مثلاً: فرض کنید در "منطقه پاسارگاد" هستید و یک گردشگر خارجی خدمت شما رسیده است و شما راهنمای سفر او هستید، می توانید به او بگویید: امروز که خدمت شما هستم،

قصد دارم عاقبت اهالی پاسارگاد را برای شما روایت کنم که اینها در نهایت به کجا رسیده اند؟ و دچار چه مشکلاتی شده اند؟ این مطلب را شما می توانید بحث کنید. حالا این عاقبت از چه حیث هایی است، بعداً راجع به آن بحث و گفتگو خواهیم کرد.

این مبنای مفهومی ما است. لذا وقتی ما روایت انجام می دهیم، این روایت ما به لحاظ "تنوع فرهنگی" نیست؛ (چون ما نمی توانیم هر فرهنگی را قبول کنیم؛ ممکن است فرهنگی برای "روابط انسانی" مُضر باشد و یا در "حوزه غذا" ضرر داشته باشد.) بلکه ما می آییم "عاقبت فرهنگ ها" را برای آدم ها بحث می کنیم. فرهنگ های مخالف حذف نمی شوند؛ بلکه نوع روایتی که از آنها می کنیم، متفاوت می شود. این یک مسئله مهمی است. پس این هم مبنای بحث شد.

اینجا یک بحثی است که باید آیات و روایات آن را بخوانیم، فهم فقهی من این است که دعوت به سفر، دعوت به عبرت و پخته شدن است. مثلاً دیده اید که از امیرالمومنین7 نقل شده است که به خرابه ای رسیدند و فرمودند: «أَیْنَ بَانُوکِ أَیْنَ سَاکِنُوکِ»⁽¹⁾

حسن صیقل که گفت به حضرت صادق (علیه السّلام) عرض کردم: نقل می کنند یک لحظه از ایستادن یک شب در عبادت بهتر است. حضرت فرمود: آری؛ رسول خدا (صلّی اللّه علیه و آله) فرمود: یک لحظه فکر از عبادت یک شب بهتر است.عرض کردم: چگونه فکر کند؟ فرمود: مثلا به ویرانه ای که عبور می کند. بگوید: ساکنان و بانیان تو کجا هستند؟چه شده؟ چرا جواب نمی دهی و سخن نمی گوئی؟!

الکافی، ج 2، ص 54 / المحاسن، ج 1، ص 26 (عَنْ بُنَانِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنِ الْحُسَیْنِ الْکَرْخِیِّ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ أَبَانٍ عَنِ الْحَسَنِ الصَّیْقَل)

مجموعة ورام، ج 2، ص 183 / مشکاة الأنوار فی غرر الأخبار، ص 37

بحار الأنوار، ج 68، ص 320 و 324 / وسائل الشیعة، ج 15، ص 196 / الوافی، ج 4، ص 385

هستم) یک مجموعه اصطلاحات هم خانواده وجود دارد که اینها را باید بحث کرد و راجع به آن گفتگو کرد.⁽¹⁾

جَرَتِ الرِّیاحُ عَلی رُسومِ دِیارِهِم

فکَأَ نَّهُم کانوا عَلی میعادِ

فقالَ أمیرُالمؤمنین علیه السلام أفَلا قُلتَ: «کَمْ تَرَکُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُیُونٍ* وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ کَرِیمٍ* وَ نَعْمَةٍ کانُوا فِیها فاکِهِینَ* کَذلِکَ وَ أَوْرَثْناها قَوْماً آخَرِینَ* فَما بَکَتْ عَلَیْهِمُ السَّماءُ وَ الْأَرْضُ وَ ما کانُوا مُنْظَرِینَ»؟!

روایت شده است که امیرالمؤمنین علیه السلام از مداین می گذشت. چون آثار کسرا و نزدیک شدن ویرانی آن را دید، مردی از همراهان آن حضرت این شعر را بر خواند: بادها بر ویرانه خانه هایشان وزید

گویی آنان بر سر وعده گاه بودند

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: چرا [این آیه را] نمی گویی: «بعد از خود چه باغها و چشمه ها بر جای گذاشتند. و چه کشتزارها و خانه های مجلّل. و نعمتی که در آن غرق شادمانی بودند. بدین سان بودند و ما آن نعمتها را به مردمی دیگر واگذاشتیم. نه آسمان بر آنها گریست و نه زمین، و از مهلت داده شدگان نبودند؟» (سوره مبارکه دخان، آیات 25 تا 29)

کنز الفوائد، ج 1، ص 315 / بحار الأنوار، ج 75، ص 84

جهت مشاهده روایات بیشتر در مورد "اهمیت عبرت"؛ به پیوست شماره 16 مراجعه کنید.

4.سرفصل چهارم: ساختار اجمالی "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت" چند بخش دارد؟

اشاره

سرفصل چهارم و پنجم (که در واقع برنامه ما هستند) را به صورت اجمالی بیان می کنم: حالا که ما می خواهیم عبرت آفرینی کنیم، روی چه موضوعاتی بایستیم تا عبرت بیشتری ایجاد می شود؟ سه موضوع هستند که عبرتِ اجمالی ایجاد می کنند:

1/4. تبیین روابط انسانی صحیح یا غلطِ گذشتگان؛ اولین ساختار "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت"

اولین موضوع: "روابط انسانی سوء"، [عبرت آفرین است]. برعکس هم، "روابط انسانی صحیح"، بشارت ایجاد می کند. مثلاً: وقتی شما "معبد آناهیتا" را روایت می کنید، بایستید روی فیش های تاریخی ای که روابط انسان ها با یکدیگر را تبیین می کند و اینها را برجسته کنید. همان طور که عرض کردم، اطراف "معبد آناهیتا" و ذیل فرهنگی که "الاهه آب" ایجاد کرده بود، زن ها و دختران همراه مرد متوفی دفن می شدند. همین که این مطلب را بیان کنید، گردشگر شما به فکر فرو می رود و کلی پیام برای او به همراه دارد.

یا مثلاً: وقتی به "طاق بستان" می آیید؛ در آنجا نقش هایی وجود دارد، نحوه برخورد پادشاهان با اُسَراء را بحث می کند [و در واقع] یک قسمتی از "حوزه روابط انسانی" را روایت می کند. این خیلی کار مهمی است که بایستیم بر روی اینکه "روابط انسانی غلط" در دوره های گذشته را برای مردم بازگو کنیم. درباره "ایران باستان" که صحبت می کنند، مردم به یک تصور غلط و نادرستی که دارند، افتخار می کنند! درحالی که شما مصادیق روابط انسانی غلط را در گذشته نشان می دهید و فیش های تاریخی ما پر از این مسائل است. می دانید اینجا باید مستند حرف زد. بهترین استناد هم، آن نقش ها و مسائلی است که آنجا وجود دارد.

برعکس آن هم ممکن است. مثلاً وقتی شما به "کربلا" سفر می کنید، آنجا "روابط انسانی مبتنی بر ایثار" که همه حاضرند فدای امام علیه السلام شوند را روایت می کنید. یعنی: روابط انسانی صحیح را روایت می کنید. این یکی شد.

2/4. تبیین نحوه برخورد گذشتگان با اشیاء عالَم (تسخیر)؛ دومین ساختار "روایت میراث فرهنگی" بر مبنای "عبرت"

موضوع دوم: برخورد گذشتگان با اشیاء چگونه بود؟ به هرحال گذشتگان از اشیاء مختلف در زندگی شان استفاده هایی می کردند. مثلاً: گذشتگان نظرشان نسبت به "ماه" چگونه بود؟ من همه اینها را که می گویم، در روایت هایی که در سال های گذشته دیده ام، مصادیقی دارد. مثلاً: نظرشان نسبت به "خورشید" چگونه بوده است؟