مشخصات مقاله

روز پنجشنبه مورخ 07 مرداد ماه 1400 و مصادف با عید سعید غدیر، مراسمی در هیئت بضعه الرسول سلام الله علیها با سخنرانی «حجت الاسلام کاشانی» با موضوع «غدیر؛ تنها استراتژی و راه ممکن برای هدایت امت» برگزار گردید که مشروح این جلسه تقدیم حضورتان می گردد.

خیراندیش دیجیتالی : جناب آقای سید علی بحرینی به نیابت از مرحومه حاجیه خانم کسایی _گروه هم پیمانان موعود غدیر.

اشاره

صوت

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم»

«أُفَوِّضُ أَمْری إِلَی اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصیرٌ بِالْعِبادِ».⁽¹⁾

«رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری * وَ یَسِّرْ لی أَمْری * وَ احْلُلْ عُقْدَهً مِنْ لِسانی * یَفْقَهُوا قَوْلی».⁽²⁾

«اللَّهُمَّ وَ أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی وَ أَلْهِمْنِی التَّقْوَی».⁽³⁾

مقدّمه

هدیه به پیشگاه حضرت امیرالمومنین علی بن ابی طالب علیه افضل صلوات المصلین؛ صلواتی محبت بفرمائید.

الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ الْعَنْ أعْداءَهُم أجْمَعِینَ

عرض ادب به ساحت مقدس حضرت بقیه الله الأعظم روحی و ارواح العالمین له الفداء و عجل الله تعالی فرجه الشریف و رزقنا الله رویته و زیارته و شهاده بین یدیه صلوات دیگری عنایت بفرمائید.

الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ الْعَنْ أعْداءَهُم أجْمَعِینَ

برای سلامتی، عافیت، رزق واسع مادی و معنوی همه شیعیانِ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه، حاضرین در جلسه و میهمانانِ عزیز که از مسجد زعیم تشریف آورده اند و برآورده شدن همه حاجات به قدر کَرَمِ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه صلوات دیگری محبت بفرمائید.

الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ الْعَنْ أعْداءَهُم أجْمَعِینَ

عزیزانی که حقیرِ سراپا تقصیر را می شناسند، می دانند که موضوع خیلی از بحث های ما در طول سال «فضائلِ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه» است، ولی بنده خیانت می دانم که منبری در شب و روز عید غدیر، موضوع بحث خود را به

فضائل امیرالمؤمنین صلوات الله علیه تقلیل بدهد.

جا برای فضیلت گویی در مدح زیاد است ولی روز عید غدیر، روزِ بیان فضائل امیرالمؤمنین صلوات الله علیه توسط سخنران نیست.

موضوع «غدیر» با موضوع «ولادتِ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه» فرق می کند. موضوع «غدیر» با موضوع «ازدواج امیرالمؤمنین صلوات الله علیه و حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها» فرق می کند. موضوع «غدیر» با موضوع «ولادت حضرت ولی عصر ارواحنا لتراب مقدمه الفداء» فرق می کند.

استراتژی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در روز «غدیر» برای این است که این دین، دینِ خاتَم و خاتِم باشد.

مسلّماً این طور نبود که دستِ خداوند متعال خالی باشد فلذا دیگر نبی نفرستاده باشد و بفرماید که محمد ختم المرسلین است. خداوند متعال، جهان را بدون ولی و حجّت رها نکرده است.

اگر خوب توجه بفرمائید؛ بحثی که امروز می خواهم محضر شما تقدیم کنم، شاید جذابیت یک بحث فضیلتی و داستانی را نداشته باشد ولی می خواهم نکته مهمی را تقدیم کنم.

یک زمانی ما از منظر حق و باطل به «غدیر» نگاه می کنیم که ما هم در مجالس مفصل بحث کرده ایم. امام خمینی رحمه الله علیه حوالی سال 1365 فرمودند که «غدیر» یک مساله ای است که اگر کسی تمام آداب و عبادات شیعی را انجام بدهد ولی آن [غدیر] را قبول نکند، باطل است. از منظر حق و باطل، این یک بحث است.

موضوع بحث امروزِ بنده، حق و باطل نیست البته آن هم سر جای خود یک بحث مهمی است و ما هم زیاد بحث کردیم. این که «حق» با چه کسی بود، یک بحث مفصلی است که

موضوع بحث امروز ما، آن نیست.

برای «روشن شدن ظرفیت و عظمتِ غدیر و این که چرا غدیر برای همه مسلمانان است و فقط برای شیعیان نیست؟» به عرض بنده توجه بفرمائید.

اگر کسی مُقر ولایتِ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه است؛ «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَنَا مِنَ الْمُتَمَسِّکِینَ بِوَلَایَهِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْأَئِمَّه علیهم السلام»⁽¹⁾امّا فرض کنید که بنده نمی خواهم به عنوان «حق و باطل» هم صحبت کنم بلکه می خواهم مسئله غدیر روشن شود و کاری هم ندارم که بعد حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، منافق داشتیم یا نداشتیم.

دو استراتژی برای اداره جامعه اسلامی

دو ایده برای اداره جامعه اسلامی [بعد از شهادت حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم] وجود داشت. الان کاری ندارم که کدام ایده حق و کدام ایده باطل بود. اگر خوب دقت بفرمائید، می خواهم از یک منظر دیگری به «غدیر» بپردازم.

«ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»⁽²⁾«أَطیعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ»⁽³⁾اگر در فهم قرآن کریم، تفاوتِ فهم پیدا کردید؛ فصل الخطاب حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است. اداره جامعه به شیوه نبوی است. زندگی به سیره نبوی است. باید به سبک زندگی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، عمل کنیم. «صَلُّوا کَمَا رَأَیْتُمُونِی أُصَلِّی»،⁽⁴⁾نماز باید به شکل نمازِ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، روزه باید به شکل روزه حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و زندگی هم باید به سبک و سیره حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم باشد.

خب! بعد از شهادت حضرت

رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم باید چه کار کرد؟

در جامعه اسلامی دو ایده کلی وجود داشت که امروز یک ایده آن آن دو ایده کلاً از بین رفته است.

بدون اینکه عرض کنم که کدام ایده حق و کدام ایده باطل بود؛ دو ایده را توضیح می دهم البته یکی از آن دو ایده، از بین رفته است و وجود ندارد.

سیر تولد تا زوالِ استراتژی اول

یک ایده می گفت: بعد از حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، باید تکلیفِ امت را به امت واگذار کرد. این ایده کمی هم ظاهرِ زیبایی دارد.

این سوال مطرح شد که «باید تکلیفِ امت را به امت واگذار کرد» یعنی چه؟ باید چه کار کرد؟ آن زمان چطور باید احراز هویت صورت می گرفت؟ آیا باید کل جهان اسلام، همگی با هم رأی بدهند؟ این که امکان نداشت.

گفتند: خیر! مدینه که پایتخت دولت اسلامی است، باید مشخص کند!

هیچ وقت این ایده درست اجرا نشد امّا فرض کنیم که در مرتبه ی اول درست اجرا شد.

ایده اول می گفت: باید حکومت، اداره و سبک زندگی را به امت واگذار کنیم و امت - شورایِ مسلمین - کسی را انتخاب کند. هیچ وقت این ایده تحقیق خارجی پیدا نکرد. هیچ وقت! اما فرض کنیم که مرتبه ی اول تحقق پیدا کرد.

با وجود این که حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها و امیرالمؤمنین صلوات الله علیه و دیگران موافق نبودند؛ اما می گوییم فرض کنیم که ایده اول تحقق پیدا کرد.

گفتند: «مردم رفتند و یک جای جمع شدند. سقفی بودند و فلان. مردم گفتند که

چه کنیم؟ چه کسی از همه برای اداره بهتر است؟ برای اداره زندگی مسلمین به چه کسی رجوع کنیم؟ گفتند: یک نفر را انتخاب می کنیم. نفرِ اول را انتخاب کردند.»

فرض می کنیم که درست عمل کردند. تا حالا ایده این بود که «مردم - شورای مسلمین - باید یک نفر را انتخاب کند.» فرض کنیم که درست عمل کردند.

اینقدر همراهی می کنیم! اصلاً بحث بنده حق و باطل نیست بلکه می خواهم عرض کنم که ایده اول منقرض شد چون قابلیت اجرا نداشت.

دو سال که از این واقعه گذشت، ایشان اجازه نداد که شورای مسلمین برای انتخاب نفر بعد تصمیم گیری کند و خودِ او شخصاً فرد دیگری را انتخاب کرد!

خب! مگر [به ادعای شما] حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، تکلیف امت را به امت واگذار نکرده بود؟! چرا حضرتعالی شخصاً انتخاب کردید؟!

این را هم می پذیریم و می گوییم: ایشان دلسوز بود لذا تصمیم گرفت و بهترین فرد را انتخاب کرد!

ببینید که چقدر همدلانه صحبت می کنم. اصلاً ایشان از روی شدت دلسوزی، یک نفر را انتخاب کرد. ولی ایده اول دچار خدشه شد، چون «شورای مسلمین، انتخاب کند» به «شورای مسلمین انتخاب کند یا خلیفه، خود نفر بعدی را انتخاب کند» تبدیل شد!

آقا! اگر ما بخواهیم امام جماعت یک مسجد را انتخاب کنیم؛ باید فردِ مورد نظر چند صلاحیت نظیر عدالت، علم به میزان کافی و… داشته باشد. حداقل خلیفه مسلمین باید مجتهد باشد. همه هم این موضوع را قبول دارند و اینطور نیست که فقط ما شیعه ها این را بگوییم… خیلفه مسلمین باید «شجاعت» داشته باشد. اگر

کفار او را بترسانند و آن خیلفه بترسد و فرار کند که به کار نمی آید،

آن فرد باید یک سری صلاحیت های فردی را دارا باشد. کسی که می خواهد احکام شرعی صادر کند، باید دین شناس باشد. حاکم مسلمین؛ امام جمعه، قاضی و…. انتخاب می کند، حکم صادر می کند و خطبه جمعه می خواند و…. لذا باید دین شناس باشد. حاکم مسلمین باید شجاع، عادل، راستگو و… باشد و این ها هم حداقل صلاحیت ها است.

اصلاً فرض می گیریم که در دو مورد اول هم رخ داد.

خوب دقت بفرمائید که می خواهم چه چیزی عرض کنم.

در مورد اول، ادعا شد و ما هم همدلانه پذیرفتیم. مخالفت حضرت فاطمه زهرا و امیرالمؤمنین صلوات الله علیهما و برخی از مهاجرین و انصار را ندیده می گیریم. نفر اول به فرض با این صلاحیت ها انتخاب شد. ولی نفر دوم را خودِ نفر اول انتخاب کرد!

باز هم بنده همدلانه عرض می کنم که فرض کنید که تمام این صلاحیت ها را نفر دوم داشت و نفر اول هم درست انتخاب کرد.

وقتی ده سال که گذشت، وضع جامعه به هم ریخته بود و مردم ناراضی بودند، در این وضعیت نفر دوم که فرض گرفتیم که تمام این صلاحیت ها را هم دارا است، دید که شرایط این که انتخابِ نفر سوم را به جامعه بسپارد…

شعار این بود که تکلیف امت را باید به مردم سپرد. نفر دوم دید که اگر انتخاب نفر سوم را به مردم بسپارد «علی علیه السلام» حاکم خواهد شد. کتاب صحیح بخاری خیلی مفصل روی این موضوع بحث کرده است.

او دید که نمی توان انتخاب نفر سوم را

به شورای مسلمین واگذار کرد چون اگر واگذار می کرد؛ مردم به امیرالمؤمنین صلوات الله علیه رأی می دادند. خواستِ عمومی؛ حکومت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه بود.

او دید که اگر نفر سوم را خودِ او انتخاب کند، جامعه زیر بار نمی رود، لذا یک راه سومی رفت؛ یعنی بیل دومی به کمرِ ایده اول اصابت کرد! با تسامح 2 سال فردی با انتخاب شورای مسلمین حکومت کرد و 10 سال بعد، فردی با انتخاب فردِ دیگری حکومت کرد!

بعد از 10 سال دید که اگر انتخاب را به شورای مسلمین واگذار کند؛ امیرالمؤمنین صلوات الله علیه حاکم خواهد شد و اگر هم بگوید که خودم تعیین می کنم؛ جامعه نمی پذیرد لذا یک کار جدیدی کرد و گفت: از بین این 6 نفر، یک نفر خلیفه بشود!

خودِ او بیل محکمی به ایده اول زد. این در صحیح بخاری⁽¹⁾و جاهای دیگری وجود دارد که سخنرانی کرد. ابتدا به قدری شتاب زده شده بود که می خواست در مکه سخنرانی کند، به او خبر دادند که مردم هر کجا که می نشینند می گویند: اگر آقای خلیفه از دنیا برود؛ «قَدْ بَایَعْنَا عَلِیّا»⁽²⁾با علی بیعت می کنیم.

او می خواست صحبت کند که عبدالرحمن بن عوف گفت: صحبت نکن! اینجا مردم هستند، به مدینه می رویم و همان جا سخنرانی کن که همه خودی هستند.

او در مدینه سخنرانی کرد و گفت: مردم به این شیوه ما معترض هستند. عده ای به من گفتند که ما از همان دفعه ی اول هم پشیمان هستیم. خود خلیفه دوم هم تأیید کرد و گفت: «کَانَتْ بَیْعَهُ أَبِی بَکْرٍ فَلْتَهً»⁽³⁾خود او گفت که بیعت با او یک کارِ شتاب زده

بود!

آیا خداوند متعال بعد از شهادت حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، جهانِ اسلام را رها کرده است؟ پاسخ می دهند: خیر! دو ایده برای اداره جامعه جهانی اسلام وجود دارد.

بنده در حال بحث راجع به ایده اول هستم. ایده اول این بود که تکلیفِ امت را به شورای مسلمین واگذار کنیم. این در حالی است که خودِ نفر دوم گفت: «کَانَتْ بَیْعَهُ أَبِی بَکْرٍ فَلْتَهً»؛ یعنی دفعه اول هم ایده اول - واگذاری تکلیف امت به شورای مسلمین - درست اجرا نشد. او در ادامه گفت: «فَمَنْ عَادَ إِلَی مِثْلِهَا فَاقْتُلُوهُ»؛ اگر کسی دوباره چنین کرد، باید کشته شود لذا باید شورا درست تعیین کند. خود او [به علت شرایط جامعه] نمی توانست نفر بعدی را انتخاب کند.

این مطلف در صحیح بخاری است که گفت: «إِنْ أَسْتَخْلِفْ فَقَدِ اسْتَخْلَفَ مَنْ هُوَ خَیْرٌ مِنِّی»⁽¹⁾اگر من خلیفه تعیین کنم؛ فردِ اول که از من بهتر بود، خلیفه تعیین کرد. «وَ إِنْ أَتْرُکْ فَقَدْ تَرَکَ مَنْ هُوَ خَیْرٌ مِنِّی رَسُولُ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ» و اگر انتخاب خلیفه را بعد خود را ترک کنم، رسول الله هم تعیین نکرد! (در این ایده، حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم خلیفه تعیین نکردند.) امکان انتخاب شتاب زده هم وجود ندارد. اگر انتخاب را هم به شورای مسلمین بسپارم؛ علی رأی می آورد!

راه سوم این است که باید یک شورای شش نفره تشکیل شود.

دو بیل به ایده واگذاری تکلیف امت به شورای مسلمین خورد؛ یک دفعه با تعیین فرد دوم توسط فرد اول و دفعه

دوم با تصمیم گیری 6 نفر به جای همه!

مسیر سوم، 13 سال حرکت کرد. اوضاع به قدری نابهنجار شد که خودِ مسلمین، حاکمِ مسلمین را به عنوان بدعت گر کشتند!

امیرالمؤمنین صلوات الله علیه بر سر کار آمدند. اختلافاتی رخ داد که در پی آن جمل، صفین و نهروان به وقوع پیوست. بعد از آتش بس امام حسن مجتبی صلوات الله علیه؛ معاویه لعنه الله علیه که زور دار بود، حاکمِ مسلمین شد!

خیلفه مسلمین چه کسی بود؟ درواقع خلیفه رسول الله بود! کسی است که باید شئون نبوی را اجرا کند. معاویه!

بنده با این موضوع هم مشکلی ندارم. معاویه لعنه الله علیه هم دید که از ایده شورای مسلمین هم چیزی که مطلوبِ اوست خارج نمی شود، لذا بیلِ دیگری به کمر ایده زد. و گفت: من می خواهم ولیعهد تعیین کنم! این یک شیوه جدید است.

حضرت سیّدالشّهداء صلوات الله علیه در کربلا شهید شدند. پسر خالد، عبدالرحمن بن ابی بکر و خیلی از افراد اعتراض کردند و ترور شدند، چون معاویه لعنه الله علیه می خواست ولیعهد تعیین کند.

بعد از شهادت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم که بحث سر این بود که شورای مسلمین «خلیفه الرسول» انتخاب کند، اینقدر جامعه اسلامی حقیر شد که یزید لعنه الله علیه حاکم شد!

یزید لعنه الله علیه، امیرالمومنین شد!!! یعنی امیر الفاسقین، سید البطالین، رئیس الفاجرین و باقی صفات او که بالای 18 سال است و بنده نمی توانم عرض کنم، امیرالمومنین شد!!!

عده ای از علماء که در حالِ دنبال کردنِ این فکر بودند مجبور بودند که او را تایید کنند، لذا