مشخصات مقاله

روز شنبه مورخ 18 مرداد ماه 1399

مراسم روز عید غدیر با سخنرانی «حامد کاشانی» برگزار گردید که مشروح این جلسه تقدیم حضورتان می گردد.

خیراندیش دیجیتالی : جناب آقای سید علی بحرینی به نیابت از مرحومه حاجیه خانم کسایی _گروه هم پیمانان موعود غدیر.

اشاره

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیمِ»

«أُفَوِّضُ أَمْری إِلَی اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَصیرٌ بِالْعِبادِ».⁽¹⁾

«رَبِّ اشْرَحْ لی صَدْری* وَ یسِّرْ لی أَمْری* وَ احْلُلْ عُقْدَهً مِنْ لِسانی* یفْقَهُوا قَوْلی».⁽²⁾

«إِلهی وَ أَنْطِقْنِی بِالْهُدَی وَ أَلْهِمْنِی التَّقْوَی».⁽³⁾

مقدّمه

هدیه به پیشگاه با عظمت مَولی الکونَین؛ أبا الحَسن و الحُسَین؛ نفسِ الرَسول؛ سیف الله المَسلول؛ زَوج البَتول؛ أبوالحَسن الذّی لَم یَسجُد لِلوَثَن؛ «وَ مِنَ الَّذینَ أَحیَوا أَمواتَ الآمال بِحَیاهِ الجُود و مِنَ الَّذینَ سِیماهُمْ فِی وُجُوهِهِمْ مِنْ أَثَرِ السُّجُودِ».⁽¹⁾امیرالمؤمنین؛ اَسَد الله الغالِب عَلِی ٱبْن أَبِی طَالِب علیه أفضل صلوات المصلّین صلواتی هدیه بفرمایید.

«الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ الْعَنْ أعْداءَهُم أجْمَعِینَ»

ان شاء الله خداوند این نشست و برخاستِ ناقابل و گفت و شنید بی قیمت را به کَرمِ خودش از همه ما قبول کند، حضور امروز ما را بیعت با حضرت بقیه الله الاعظم روحی و ارواح العالمین له الفداء و عجل الله تعالی فرجه الشریف تلقی بفرماید، ان شاء الله خداوند متعال توفیقِ دیدار روی مبارکِ آن بزرگوار، نوکری آستانِ شریف ایشان، برپایی جشن روز غدیر و عزاداری جدّ بزرگوار ایشان در محضر حضرت و شهادت در راه ایشان نصیب همه ما، نسل و ذرّیه ما تا روز قیامت قرار بدهد؛ صلوات دیگری محبت بفرمائید.

«الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ وَ الْعَنْ أعْداءَهُم أجْمَعِینَ»

روز عید غدیر نباید فقط فضائلِ حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب صلوات الله علیه بیان شود

فرضِ کارِ صنفیِ منبری این است که در روز عید غدیر از فضائل حضرت امیرالمومنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه بیان نکند! باید در همه روزها، فضائل حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه را بیان کرد ولی روز غدیر؛ روز ولایتِ حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه است نه فقط روز بیانِ فضائل حضرت.

باید خودِ مسئله روز غدیر مشخص شود. باور کنید که بعید نیست قلبِ کسی به فهم درستی از مسئله غدیر دست یابد از حرکت بازایستد. روز غدیر؛ روز صاحب دار شدن ما و قبول تَکَفل و ولایت ما از جانب حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه است.

اگر هدایایی برای حکومت می آورند، وقتی حضرت آن هدایا را تقسیم می کردند، سهمِ ایتام را کنار می گذاشتند و می فرمودند: می خواهم خودم این هدایا را به ایتام بدهم. ایتام به محضر حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه تشریف می آورند، حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه ایتام را مورد تفقد و نوازش قرار می دادند و خودِ حضرت از آنها پذیرایی می فرمودند.

وَ تَکَفَّلَ الأیتَامَ عَن آبَائِهِم *** حَتَّی وَدِدنَا أنَّنا أیتامُ⁽¹⁾

حضرت به گونه ای کفالت أیتام را بر عهده می گرفتند که افرادی پدر داشتند می گفتند: ای کاش ما هم یتیم بودیم. امروز؛ روزِ کفالت ما توسط حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه است.

برخی ویژگی های روز غدیر

مراد از «الْیوْمَ» در آیه شریفه «الْیوْمَ یئِسَ الَّذِینَ کفَرُواْ مِن دِینِکمْ فَلاَ تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دِینَکمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیکمْ نِعْمَتِی وَ رَضِیتُ لَکمُ الإِسْلاَمَ دِینا».⁽¹⁾چیست؟ امروز (روز غدیر) چه اتفاقی رخ داده است؟

مگر حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه توسط حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم از یومُ الدّار مکررا

معرفی نشده بودند؟ حضرت در یومُ الدّار فرمودند: «فَأَیکُمْ یؤَازِرُنِی عَلَی هَذا الْأَمْرِ عَلَی أَنْ یکُونَ أَخِی وَ خَلِیفَتِی فِیکُم؟»⁽¹⁾کسی جز حضرت امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب صلوات الله علیه پاسخ نداد. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «إِنَّ هَذَا أَخِی وَ وَصِیی وَ خَلِیفَتِی فِیکُمْ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِیعُوا» جمعیت برخاستند در حالی که می خندیدند؛ مجلس را بهم زدند.

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «أَنَا مَدِینَهُ اَلْعِلْمِ وَ عَلِی بَابُهَا».⁽²⁾

«وَ اِنَ اللّهَ اَعْطَی مُوسَی الْعَصَاءَ»⁽³⁾خداوند متعال به حضرت موسی علی نبینا و آله و علیه السلام عصائی عنایت فرمودند که وقتی آنرا به دریا می زد؛ دریا می شکافت، به زمین که می زد؛ «فَأَلْقَاهَا فَإِذَا هِی حَیهٌ تَسْعَی»⁽⁴⁾، «وَ اِبْرَاهِیمَ بَرْدَ النّارِ» خداوند متعال به هر پیامبری معجزه ای داد؛ به حضرت موسی علی نبینا و آله و علیه السلام عصا، به حضرت ابراهیم علیه السلام خنک شدن آتش، «وَ عِیسَی اَلْکَلَمَاتِ یُحیِی بِهَا الْمَوتَی» حضرت عیسی علی نبینا و آله علیه السلام دارای کلماتی بود که وقتی بر زبان جاری می فرمود به وسیله آنها مرده زنده می شد. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «وَ اَعْطانَی هَذَا عَلیّا» خداوند عزّ و جل به من علی (علیه السلام) را عطا فرمود «وَ لِکُلّ نَبیٍّ آیهٌ وَهَذَا آیَهُ رَبِّی…» آیت و معجزه نبوت من؛ علی بن ابی طالب (صلوات الله علیه) است.

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم مکرراً این احادیث را راجع به حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه فرمودند… «أنتَ مِنّی بِمَنزلهِ هارونَ مِنْ

مُوسی، اِلّاأنّه لانَبیّ بَعدی»⁽¹⁾، «اَللَّهُمَّ فَرِّجْ هَمِّی وَ بَرِّدْ کبِدِی بِخَلِیلِی عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ»⁽²⁾، روایاتِ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم راجع به حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه صدها مورد بلکه هزاران مورد است. (مکرراً و فراوان در فراوان)

امروز (عید غدیر) چه اتفاقی افتاده است؟ «الْیوْمَ أَکمَلْتُ لَکمْ دِینَکمْ» این مسئله خیلی پیچیده معرفتی نیست چون خلیفه دوم این مسئله را بلد بود. وقتی روز عید غدیر نزد حضرت امیرالمومنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه آمد، گفت: «بَخٍّ بَخٍّ یابنَ اَبی طالبٍ، اَصْبَحْتَ وَ اَمْسَیْتَ مَوْلایَ وَ مَولا کُلِّ مُؤمِنٍ وَ مُؤمِنَهٍ»⁽³⁾امروز مولای ما شدی.

هم قرآن کریم می فرماید: «الْیوْمَ» و هم او می گوید: امروز.

امروز (عید غدیر) چه اتفاقی رخ داده است و چه ویژگی دارد؟ چرا خداوند متعال می فرماید: «یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ»⁽⁴⁾مگر حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم تبلیغ نفرموده بودند؟ حضرت پیغمبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم از آغاز نبوت تا قبل از واقعه غدیر، هزاران بار احادیثی راجع به حضرت امیرالمومنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه فرمودند. «هُوَ وَلِی کلِّ مُؤْمِنٍ بَعْدِی»،⁽⁵⁾«عَلِی یقْضِی دَینِی وَ ینْجِزُ مَوْعِدِی وَ هُوَ خَلِیفَتِی عَلَیکمْ بَعْدِی»،⁽⁶⁾بسان این احادیث راجع به حضرت فراوان است. پس امروز (عید غدیر) چه اتفاقی رخ داده است؟ این سؤال در ذهن مبارک و شریف شما باشد.

نقدی به یکی از مفسران تراز اول برادران غیر شیعی به نامِ «آلوسی»

شهاب الدین آلوسی (فقیه شافعی، مفسر، ادیب عربی و مفتی عراقی (بغدادی) در سده سیزدهم هجری) از مفسرانِ تراز اوّل برادران غیر شیعه است. او در تفسیر خود (روح المعانی) می گوید: ما با برادران شیعه خود

ذیل آیه «إِنَّمَا وَلِیکمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یقِیمُونَ الصَّلَاهَ وَیؤْتُونَ الزَّکاهَ وَهُمْ رَاکعُونَ»⁽¹⁾یک اختلافی داریم، شیعیان معتقد هستند که آیه بیانگر حکومت و ولایت علی بن ابی طالب (صلوات الله علیه) است ولی ما (آلوسی) این را قبول نداریم بلکه امیرالمؤمنین را هم جزو خلفاء می دانیم ولی این اختلاف مسئله مهمی نیست. مطلبی که موردپسند شیعیان و موردقبول ما است این است که ما قبول داریم علی بن ابی طالب (صلوات الله علیه) ولایت تکوینی بر عالم (همان ولایتِ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم) دارد. شکر به برکت وجود حضرت شیرین، آب به برکت وجود ایشان سیراب کننده و سلطان روز قیامت است. دیگر چه می خواهید؟ ما همه این موارد را قبول داریم. مسئله حکومت این مسئله ظاهری و بی ارزش است، حال او هم خلیفه است و دیگران هم خلیفه هستند.

در ذهن آلوسی چنین عباراتی وجود دارد. تقدم یا تأخر روسای جمهورِ ایران از ابتدای انقلاب تا حالا که علامتی بر أفضلیت آن ها نیست. حالا یک رئیس جمهور 8 سال و دیگر 4 سال ریاست را بر عهده داشته است. رئیس جمهور قانونی هستند.

حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه؛ ولیّ عالمِ وجود است. تصرف در قلوب با حضرت است. آلوسی می گوید: ما ولایت تکوینی حضرت را قبول داریم. چرا شما (شیعیان) به خلافتِ ظاهری گیر دادید؟ «بِیُمنِهِ رُزِقَ الوَری وَ بِوُجودِهِ ثَبَتَتِ الاَرضُ وَ السَّماء»⁽²⁾را قبول دارم. حال خلفاء دیگری (اولی 2 و دومی 10 و سومی 3 سال) هم بودند. خوب است؟

نخیر! الحمدالله (برای شما) که ولایتِ تکوینی حضرت را پذیرفتید لیکن

این ولایت تکوینی صرفاً کارآمد نیست. حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم از فضائل حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه؛ امامت، خلافت و…بسیار بیان فرمودند. عظمتِ بعضی از فضائلِ حضرت هم هیچ از جهت مفهومی از غدیر کمتر نیست مثل آیه مباهله که طبق این آیه شریفه حضرت؛ نفسِ رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هستند. نفس رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) بودن بدین معنا است که همه انبیاء (صلوات الله علیهم اجمعین) باافتخار، گدایِ گوی ایشان هستند بلکه ذیل روایت «وَ عِیسَی اَلْکَلَمَاتِ یُحیِی بِهَا الْمَوتَی» در زیارت روز ولادت حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم آمده است که کلماتی که حضرت عیسی علی نبینا و آله و علیه السلام بر زبان جاری می کرد و بدین وسیله مرده زنده می کرد «یا علی» شما هستید.

منافقین به حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلّم اجازه نمی دادند جانشین را معرفی بفرمایند

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم قبل از واقعه غدیر، فضائل زیادی راجع به حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه بیان فرموده بودند لیکن بیانِ فضائل قابلیت تحریف و مبهم کردن دارد.

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم می توانستند مکرراً فضائل حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه بیان کنند لیکن وقتی حضرت قصد داشتند که «جانشین» تعیین بفرمایند، افرادی اجازه نمی دادند.

عبارت «فردی می توانست رئیس جمهور باشد» با اینکه رهبری حکم تنفیذ صادر کنند و بفرمایند: از حالا تو رئیس جمهور هستی. در صورت صدور حکم تنفیذ فرد کار خود را شروع می کند و نمی توان مانع او شد.

از یومُ

الدّار که حضرت فرمودند: «فَأَیکُمْ یؤَازِرُنِی عَلَی هَذا الْأَمْرِ عَلَی أَنْ یکُونَ أَخِی وَ خَلِیفَتِی فِیکُم؟» جمعیت برخاستند و مجلس را بهم زدند تا آخرین پنچ شنبه عمرِ شریفِ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم (سه روز قبل از شهادت حضرت) که وقتی حضرت فرمودند: «اِئْتُونِی بِدَوَاهٍ وَ کتِفٍ أَکتُبْ لَکمْ کتَاباً لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَداً»⁽¹⁾باز هم مجلس بهم زدند.

هر وقت حضرت خواستند که جانشین تعیین بفرمایند، منافقین مجلس را بهم می زدند حتی قبل از واقعه غدیر در روز عرفه چنین اتفاقی رخ داد. آیه «یا أَیهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیک مِنْ رَبِّک» برای روز عرفه است. چرا حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم این تبلیغ را عقب انداختند؟ اگر بعضی از روایات را بررسی کنید می یابید که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم این امر مهم را به تأخیر نیانداختند بلکه در روز عرف فرمودند: «لَا یَزَالُ هذا الدِّینُ عَزِیزًا الی اثْنَیْ عَشَرَ خَلِیفَهً قال فَکَبَّرَ الناس وَضَجُّوا ثُمَّ قال: کَلِمَهً خفیه قلت لِاَبِی یا اَبَتِ ما قال؟ قال: کلهم من قُرَیْشٍ»⁽²⁾همواره این دین عزیز است تا دوازده خلفیه بیاید. جابر می گوید: (تا حضرت خواستند که ادامه دهند) مردم تکبیر گفتند و ضجه زدند (مجلس را بهم زدند). سپس رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم سخنی فرمود که من ندانستم، به پدرم گفتم: رسول خدا چه فرمود: همه آنها از قریش هستند.

شأن مسئله امامت این نیست که در اغتشاش، درگیری و ازدحام امر مهمی بیان شود، در این شرایط شأن امامت شکسته خواهد شد. این مقام

باید تفهیم و تجلیل شود لذا رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم ادامه ندادند کما اینکه آن روزی (سه روز قبل شهادت) که نستجیر بالله و نعوذ بالله گفتند: درد بر حضرت غلبه کرده است (هذیان می گوید!). رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم دیگر ادامه ندادند چون شأن آن کلمه پایین می آید.

منافقین دو گروه اصلی بودند: عده ای تازه مسلمانان زوریِ ظاهری بعد از فتحِ مکّه و عده ای هم یهود و غیر یهود مدینه بودند. همه این منافقین هم در حجه الوداع حضور داشتند چون حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرموده بودند: همه باید برای حجه الوداع بیایند.

اَسْماء بِنْت عُمَیس (رحمه الله علیها) به حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم عرض کرد: آقا! من پابه ماه (ماه آخر بارداری) هستم. حضرت فرمودند: باید بیاید. او آمد و در راه وضع حمل کرد.

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به کسی اجازه تخلف ندادند. همه حضور داشتند. جمعیت منافقین هم زیاد بود. منافقین یک سال قبل از حجهٔ الوداع در تبوک رسماً حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم را ترور کردند (قبلاً چندین بار ترور کردند)

وقتی حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم مشاهده فرمودند که امکان تبلیغ در روز عرفه وجود ندارد، به سمت مدینه حرکت کردند. ساکنان مکه (بخشِ زیادی از منافقان) در مکه ماندگار شدند. منافقانِ مدنی (اهلِ مدینه) هم در مدینه عِده و عُده (نفرات و تجهیزات) داشتند و خیال نمی کردند که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه

و آله و سلم در طی مسیر به صورت ناگهانی بایستند لذا نتوانسته بودند که برنامه ریزی کنند و آماده نبودند.

حضرت در جُحفه یا غدیر ناگهان (بدون برنامه قبلی) توقف فرمودند و لذا منافقین جا خوردند و امکان بهم زدن مجلس را پیدا نکردند البته رگه های از بهم زدن بود مثل فردی که گفت: اگر بیانِ شما از جانب خدا است، سنگ از آسمان نازل شود! او قصد بهم زدن مجلس را داشت.

این واقعه اوایل نبوتِ حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نیست که فردی انکار کند، این افراد مسلمان هستند. حکومتِ حجاز (مکه و…) در دستان حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم است. «سَأَلَ سَائِلٌ بِعَذَابٍ وَاقِعٍ»⁽¹⁾مجلس نتوانست که بهم بخورد.

حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در واقعه غدیر چند کار مهم انجام دادند: حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه را منصوب و لباسِ خلافت بر تنِ مبارکِ حضرت کردند. این امر بالاتر از ولایتعهدی است. حضرت بیعت گرفتند. عمامه ای (موسوم به سحاب و سیاه رنگ) که حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در صلح حدیبیه، عید قربان، دیدار با سفراء کشورهای دیگر و مناسبات مهم حکومتی بر سر می گذاشتند را از سرِ مبارک خود برداشتند و درحالی که مردم می نگریستند به سرِ مبارک حضرت امیرالمؤمنین علی ابن ابی طالب صلوات الله علیه بستند. این عمامه سیاه تا پایانِ عمرِ شریف حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم بر سرِ مبارکِ حضرت امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب صلوات الله علیه بود. (سادات