مشخصات مقاله

زیارت غدیریة تفسیرِ کتاب الله

سید محمدعلی حسینی

خیراندیش دیجیتالی : جناب آقای سید علی بحرینی به نیابت از مرحومه حاجیه خانم کسایی _گروه هم پیمانان موعود غدیر.

گذری بر آیات امامت و فضیلت در زیارت غدیریه امام هادی علیه السلام

زیارت علاوه بر دیدار با امام، یک دوره ی معرفت و شناخت امام است، چرا که در زیاراتی که از حضرات معصومین (علیهم السلام) به ما رسیده، معارف فراوانی گنجانده شده است. یکی از این زیارات، زیارتِ امام امیرمؤمنان علی علیه السلام در روز غدیر است که حضرت امام هادی (علیه السلام) آن حضرت را در روز عید غدیر زیارت کرده اند. در این زیارتِ ارزشمند، امام هادی (علیه السلام) بخشی از آیاتِ امامت وفضیلت حضرت را تفسیر کرده اند. متنِ حاضر آیات مذکور را در در دو بخش تقسیم کرده است: بخش اول آیاتی که شان نزول آن مربوط به حضرت امیرالمومنین (علیه السلام) می باشد و آن آیه در شان حضرت نازل شده است؛ و بخش دوم، آیاتی که امام هادی (علیه السلام) جدشان را مصداق اتم و بارز آن آیه معرفی کرده اند. الف) آیاتی که در شأن امیرالمومنین (علیه السلام) نازل شده است

آیه 111 سوره توبه

1.در قرآن آیات فراوانی درباره جهاد نازل شده است، یکی از آن ها آیه 111 سوره توبه می باشد، امام هادی (علیه السلام) شان نزول این آیه را حضرت امیرالمومنین (علیه السلام) و جناب حمزه و جعفر طیار می داند و خطاب به حضرت می فرمایند: أَشْهَدُ أَنَّکَ وَ عَمَّکَ وَ أَخَاکَ الَّذِینَ تَاجَرْتُمُ اللَّهَ بِنُفُوسِکُمْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ فِیکُمْ إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَی مِنَ الْمُؤْمِنِینَ أَنْفُسَهُمْ وَ أَمْوَالَهُمْ... شهادت می دهم که تو و عمویت (حمزه) و

برادرت (جعفر) با جان هایتان با خدا معامله کردید، در نتیجه خداوند این آیه را در شأن شما نازل کرد (خداوند از مومنین جان هایشان و اموالشان را خرید...) حضرت امیر المومنین (علیه السلام) در دعایی که هنگام جهاد می خواندند، این آیه را تلاوت می کردند و بعد از آن می فرمودند: (فاجعلنی ممّن اشتری فیه منک نفسه) خدایا مرا از کسانی قرار بده که جانش را به تو می فروشد.

آیات 19 تا 22 سوره توبه

به خدا و روز واپسین ایمان آورده و در راه خدا جهاد کرده؟! (هرگز این دو) در نزد خدا یکسان نیستند، یعنی فضل و برتری امیرالمومنین (علیه السلام) با کسی قابل مقایسه نیست. امام هادی (علیه السلام) به این آیه اشاره کرده و در فرازی که فضیلت های قرآنی حضرت را بیان کرده اند این آیه را تلاوت کرده اند.

54 تا 56 سوره مائده

3.حضرت در بخش دیگری از فراز این زیارت به جریان نفاق اشاره کرده و فرمودند فما آمَنَ بما انزَلَ الله فیکَ علی نبیه الّا قَلیلٌ، و لا زادَ اکثَرَهم الا تَخسیرا : (یا علی) به آن چه خداوند در مورد تو بر پیامبرش نازل کرده جز اندکی ایمان نیاوردند، و اکثرشان جز زیانکاری چیزی عایدشان نشد، سپس به یکی از آن آیاتی که در شان حضرت نازل شده و اکثر مردم ایمان نیاورده اند اشاره کرده و فرمودند وَ لَقَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی فِیکَ مِنْ قَبْلُ وَ هُمْ کَارِهُونَ یعنی و خداوند پیش از این در مورد تو این آیات را نازل کرد در حالی که منافقین خوش نداشتند، و آن آیات عبارتند از 54 تا 56 سوره مائده: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ أَعِزَّةٍ عَلَی الْکافِرِینَ یُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَ لا یَخافُونَ لَوْمَةَ لائِمٍ ذلِکَ فَضْلُ اللَّهِ یُؤْتِیهِ مَنْ یَشاءُ وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ (54) إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ (55) وَ مَنْ یَتَوَلَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا فَإِنَّ

حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْغالِبُون(56)

آیه 55 معروف به آیه ولایت است که مربوط به خاتم بخشی امیرالمومنین (علیه السلام) در رکوع به یک فقیر است که در تفاسیر سنی و شیعه روایات بسیار زیادی در این زمینه وجود دارد، در حدیثی از امام صاق (علیه السلام) آمده است که بعد از آن که این آیه نازل شد برخی از اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) در مسجد النبی جمع شدند و به یکدیگر گفتند اگر ما به این آیه ایمان نیاوریم گویا به تمام آیات قرآن ایمان نیاورده ایم، و اگر ایمان بیاوریم باعث ذلت ما می شود، چون پسر ابوطالب بر ما مسلط می شود، و ما می دانیم که محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) در آن چه می گوید صادق است، بنابراین ما از پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) پیروی می کنیم ولی از علی (علیه السلام) در آن چه به ما امر کند اطاعت نمی کنیم، در این لحظه آیه 83 سوره نحل نازل شد.

آیات 8 و9 سوره انسان

4.امام هادی (علیه السلام) در فراز دیگری از این زیارت به صورت بسیار زیبایی امیرالمومنین (علیه السلام) را مورد خطاب قرار داده و آیات را به ایشان نسبت می دهد، در یک جا می گویند: أَنْتَ مُطْعِمُ الطَّعَامِ عَلی حُبِّهِ مِسْکِیناً وَ یَتِیماً وَ أَسِیراً لِوَجْهِ اللَّهِ لا تُرِیدُ مِنْهُمْ جَزاءً وَ لا شُکُوراً، یعنی تو کسی هستی که غذای خود را با آن که به آن نیاز داشتی برای رضای خدا به مسکین و یتیم و اسیر دادی و از