مشخصات کتاب
ریحانة الجنة گل بهشتی : فرهنگ جامع علمی تربیتی فرزند
برگرفته شده از منابع شیعه و اهل سنت
سید داود متقی
بهار 1400
ص:10
فهرست
اهمیت فرزند داشتن. 1
1 ) فرزند صالح پاداش بعد از مرگ.. 1
2 ) سعادت در فرزند نیک و صالح. 4
سعادت در وجود فرزند بعد از خود 5
سعادت در فرزندان کمک کار 5
سعادت در بر عهده داشتن زندگی فرزندان. 6
4 ) فرزند صالح گلی از گل های بهشت.. 7
5 ) فرزند صالح و متعبّد ارث خداوند بر مومن. 8
6 ) کسی که فرزند ندارد و بمیرد مثل این است که نبوده 8
7 ) اجر پدر و مادری که فرزند از دست می دهند. 9
8 ) فرزند بیشتر، موجب افتخار کردن پیامبر (صلی الله علیه واله) بر سایر امت ها 29
9 ) اهمیت فرزندان امت نزد پیامبر (صلی الله علیه واله). 29
10 ) فرزند گل خوشبوی زندگی. 29
11 ) فرزند روشنی چشم و حیات قلب.. 30
12 ) نیکی به فرزند معادل نیکی به پدر و مادر 30
ص:10
13 ) فضیلت فرزند دختر 31
14 ) فضیلت فرزند پسر 45
15 ) فضیلت فرزند سقط شده 47
16 ) اگر خدا برای کسی خیر بخواهد به او فرزند عطا کند. 50
18 ) نجات در گرو عمل فرزند. 51
19 ) فرزند چشم روشن ترین چیز در دنیا 52
20 ) فرزند رزقی از جانب خداوند. 52
21 ) متأهل ها بهترین افراد امت.. 53
22 ) نبود اسم پدر در نبود فرزند. 53
23 ) نبود برکت در نبود فرزند. 53
24 ) اولین کسانی که وارد بهشت می شوند. 54
25 ) لعن خداوند در ازدواج نکردن و فرزنددار نشدن. 54
26 ) طولانی شدن عمر در اثر ازدواج و فرزندآوری. 54
روش های فرزند دار شدن و زیاد شدن آن. 55
1 ) اذکار و دعاها 55
2 ) نماز خواندن. 63
3 ) استفاده از آب نیسان همراه با شرایط.. 67
4 ) خوردن تخم مرغ. 72
5 ) خوردن غذای ریخته شده از سفره 74
ص:10
6 ) خوردن گیاه کاسنی. 74
7 ) استفاده از انگشتر 75
8 ) نیت کردن فرزند به اسم علی (علیه السلام). 77
9 ) اذان بلند گفتن در خانه. 77
11 ) قطع رحم نکردن و قسم دروغ نخوردن. 79
12 ) آویزان کردن سوره آل عمران. 80
راه رفع عقیم شدن زن. 81
آداب بسته شدن نطفه فرزندان. 82
1 ) خوراک.. 82
2 ) نماز و دعا خواندن. 82
3 ) رعایت زمان. 86
4 ) رعایت مکان. 98
5 ) شبیه شدن فرزند به چهره تصور شده هنگام جماع. 99
6 ) نگاه نکردن به آلت زن در حالت جماع. 100
7 ) پرهیز از صحبت کردن هنگام جماع. 101
8 ) مجامعت نکردن در زیر آسمان. 102
سیاه شدن پوست فرزند. 104
ص:10
10 ) پرهیز از جماع بعد از جماع بدون غسل. 105
11 ) دور کردن زن از خوردن چهار چیز 106
12 ) جماع نکردن با شهوت زن دیگر 107
12 ) پاک نشدن آب مرد و زن با یک پارچه. 107
13 ) جماع نکردن در حال ایستاده 108
14 ) نگاه نکردن کودک هنگام جماع. 109
15 ) دفع مشارکت شیطان در فرزند. 110
شریک شدن شیطان در نطفه فرزندان. 113
نجات از شریک شدن شیطان. 126
16 ) جماع نکردن هنگام شیردادن فرزند. 127
17 ) جماع نکردن در حالت حنا بستن. 127
18 ) پوشش هنگام جماع. 127
مراقبت های ایام بارداری مادر 128
1 ) بهترین غذا و دارو 128
2 ) عوامل ایجاد زیبایی و اخلاق نیکو در فرزند. 128
3 ) رشد عقل فرزند. 133
4 ) دفع سموم غذا از زن باردار 133
5 ) جماع در ایام بارداری. 133
6 ) حفظ شدن فرزند در شکم. 135
ص:10
اجر مادر در بارداری و بعد آن. 136
خون دیدن در ایام بارداری و اثر آن. 139
اثر بارداری در صبر مادر 139
علت درد زایمان. 140
راه های رهایی زن از سختی زایمان. 142
مراقبت های دوران نفاس مادر 167
1 ) خوراک.. 167
2 ) محفوظ ماندن از شیطان. 169
ویژگی زنانی که در حالت نفاس بمیرند. 170
آداب هنگام تولد فرزندان. 170
1 ) اذان و اقامه گفتن در گوش.. 170
خواندن موارد دیگر در گوش.. 172
2 ) ختنه کردن. 173
دعا هنگام ختنه کردن. 178
علت به وجود آمدن سنت ختنه. 180
3 ) تراشیدن سر و صدقه دادن طلا یا نقره به وزن موها 183
4 ) تحنیک کردن. 188
5 ) عقیقه فرزند. 192
دعا هنگام عقیقه. 203
ص:10
نمالیدن خون عقیقه به سر فرزند. 205
6 ) اسم گذاری فرزند. 208
آثار اسماء 223
نام گذاری های ائمه (علیهم السلام) برای مردم. 230
تقیه در اسم گذاری. 234
کنیه گذاشتن. 234
7 ) آداب شیر خوردن فرزندان. 239
راه شیردار شدن مادر 249
راه آسان شدن گرفتن نوزاد از شیر 249
فرزند دار نشدن هنگام شیردهی زنان. 250
8 ) خارج شدن افراد هنگام تولد. 250
9 ) مالیدن زعفران به سر فرزند. 251
10 ) سه روز غذا دادن. 251
11 ) سوراخ کردن گوش پسر 252
12 ) تهنیت گفتن به پدر 253
13 ) عدم پوشش فرزند با پارچه زرد 255
14 ) چکاندن قطره جاوشیر در بینی کودک.. 256
15 ) غسل دادن کودک هنگام تولد. 256
16 ) استفاده از حرز 257
ص:10
مراقبت های دوران کودکی. 259
1 ) خوراک و درمان. 259
استفاده از گوشت.. 259
رفع ضعف بدن. 260
تسریع در رشد. 261
باز شدن زبان فرزند. 261
رشد نیک و سالم. 262
رفع درد دندان آوری. 262
درمان شب ادراری. 263
2 ) حجامت.. 265
3 ) محفوظ ماندن فرزند از بلاها و خطرات و جنّ. 266
4 ) درمان جن زدگی (أم الصبیان) برای کودکان. 277
5 ) ایمن شدن کودک از نقص در بدن. 280
6 ) حفظ کودکان در غروب و طلوع خورشید با خواندن حرز 280
7 ) حرز خواندن هنگام چشم خوردن کودکان. 281
راه چشم نکردن فرزندان خود 281
دعای رفع چشم زخم از فرزندان. 282
مراحل سِنّی تربیت فرزند. 283
موضوعات تربیتی فرزند. 286
ص:10
1 ) آوردن کودکان در نماز جماعت.. 286
2 ) زینت کردن فرزندان به طلا و نقره 286
3 ) عدم نگاه به عورت فرزند و برعکس... 286
4 ) نیکی به فرزندان و علت آن. 287
نیکی به فرزند مساوی نیکی به پدر و مادر 289
اثر نیکی به فرزندان. 290
5 ) یاد دادن شنا و تیر اندازی به فرزندان. 290
6 ) کمک کردن به فرزندان در عاق نشدن. 291
7 ) تعلیم قرآن به آنها 293
اثر تعلیم قرآن به فرزند توسط پدر و مادر 295
دفع شدن عذاب به خاطر کودکان قرآن آموز 298
جوان و قرآن. 298
8 ) زود شوهر دادن دختران. 299
9 ) بوسیدن و شاد کردن فرزندان. 302
10 ) دوست داشتن و رحم کردن به فرزندان. 309
رحمت خدا هنگام شدت محبت به فرزند. 310
11 ) وفا کردن هنگام وعده به فرزندان. 311
12 ) کودکی کردن با کودک.. 312
13 ) یاد دادن نماز و روزه و اذکار 313
ص:10
جمع بین دو نماز ظهر و عصر ، مغرب و عشاء 323
14 ) یاد دادن فرائض و واجبات.. 325
15 ) عدالت بین فرزندان. 326
جلوگیری از حسادت در محبت.. 329
16 ) یاد دادن نوشتن و خواندن. 330
17 ) ازدواج دادن فرزندان. 330
18 ) هدیه دادن. 331
19 ) اکرام و بزرگ داشتن. 332
20 ) عدم ارتباط نامحرم با دختر و پسربچه. 332
21 ) عدم تماس جسمی مادر با دختر از 6 سالگی. 335
22 ) جدا شدن پسران و زنان در بسترهای خواب.. 335
23 ) زدن فرزندان. 336
24 ) یاد دادن اشعار حضرت ابوطالب (علیه السلام) به فرزندان. 342
25 ) بازی نکردن کودکان با پرنده قُنبُرَه 343
26 ) بازداشتن کودکان از همراه کردن آهن. 344
27 ) سلام کردن به کودکان. 344
28 ) نزدن کودکان هنگام گریه. 345
29 ) باز داشتن پسران از پنج کار و شغل. 346
30 ) حق فرزند بر پدر 348
31 ) غضب شدید خداوند برای کودکان. 351
32 ) اثر بازی گوش بودن کودک.. 351
33 ) جواز برتری دادن بعضی از فرزندان. 352
34 ) کیفیت استفاده از گوشت برای فرزندان. 355
35 ) سالم بودن فرزند مهمتر از پسر یا دختر بودن. 356
36 ) پرهیز از مشغولیت زیاد به فرزندان. 356
37 ) ترک نکردن طلب فرزند به خاطر رزق. 357
38 ) حقیقت گریه فرزند. 357
39 ) کمک گیری از خداوند در تربیت.. 359
40 ) خاک ، بهشت کودکان. 359
41 ) نجات فرزندان از گروه مرجئه. 360
42 ) پرورش فرزندان به نفرت داشتن از عثمان. 361
43 ) یاد دادن محبت امیرالمومنین (علیه السلام) به فرزندان. 361
44 ) یاد دادن بیزاری جستن از دشمنان اهل بیت (علیهم السلام). 362
45 ) یاد دادن اشعار سفیان بن مصعب العبدی. 363
46 ) یاد دادن حکمت هایی از امیرالمومنین (علیه السلام). 363
47 ) الفت گرفتن با فرزندان و تعلیم علم و تربیت کردن آنها 366
48 ) ادب و تربیت ، بدون خشم. 370
49 ) همراه نکردن فرزند بدون دعوت در مهمانی. 370
ص:10
50 ) دفع ظلم کردن فرزندان. 371
51 ) تاثیر اعمال پدران بر فرزندان. 371
52 ) اثر جرأت یافتن فرزند به پدر در کودکی. 373
53 ) رفتار پیامبر (صلی الله علیه واله) با فرزندان. 373
دعا کردن به برکت.. 374
54 ) اثر نفرین پدر بر فرزند. 375
55 ) عدم سپردن اموال به فرزند نادان. 375
56 ) رفع فساد در فرزند. 376
57 ) زیرک ترین فرزندان. 376
58 ) دشمن شدن فرزندان. 377
60 ) بدترین فرزندان. 382
61 ) مستجاب بودن دعا و نفرین پدر در حق فرزند. 382
نفرین نکردن. 385
62 ) اهمیت تهیه نفقه برای فرزندان. 385
63 ) نفقه به فرزند در حکم صدقه. 387
64 ) انفاق به فرزند بهتر از انفاق در راه خدا 388
65 ) کفالت فرزند ، جهاد در راه خدا 389
66 ) تربیت نیک بهترین بخشش پدر به فرزند. 390
ص:10
67 ) تربیت کردن فرزند بهتر از صدقه روزانه. 390
68 ) شتاب در تربیت فرزند. 390
69 ) نگاه پدر به فرزند از روی محبت.. 391
70 ) سفارش امام باقر (علیه السلام) به فرزندانشان. 391
71 ) حب خدا و حب فرزند. 392
72 ) خالص ایمان در غلبه حب خدا بر حب فرزند. 393
73 ) اثر ظلم به دیگران بر فرزند. 393
74 ) بوسه بر لبان کودکان. 397
75 ) مهر فرزندی و انحراف.. 397
76 ) راه جذب فرزند و دفع شرّ او 398
77 ) اثر شادمانی در روز عاشورا بر فرزند. 401
78 ) عملی در روز عاشورا و اثر آن بر فرزند. 402
79 ) ایجاد برکت در فرزند. 407
80 ) مقدم کردن خاندان پیامبر (صلی الله علیه واله) برخانواده در محبت.. 409
81 ) اثر لعن بر فرزندان. 410
82 ) بازی کردن با کودکان. 410
83 ) جوان بخشنده 412
84 ) جوان و موی سر 412
85 ) جوان و جنون. 412
ص:10
86 ) جوانی نوعی مستی. 412
87 ) خطر غالیان برای جوانان. 413
88 ) ماندگاری علم در جوانی. 414
89 ) جوان و عبادت.. 414
90 ) رفع بد اخلاقی در کودکان. 414
91 ) توجه به خانواده در روز جمعه. 415
92 ) کفر و معصیت فرزند موجب جدایی از خانواده 415
93 ) خانه نشین بودن دختر 419
94 ) نخوابیدن دختر همراه با پدر یا مادر در زیر یک لحاف.. 419
95 ) هدف از تعلیم و تربیت فرزند در سن کودکی. 420
96 ) صبر در مقابل تلخی های فرزند. 421
97 ) دوست داشتن کودکان برترین عمل نزد خداوند. 421
98 ) نیکی به پدر ومادر موجب نیکی فرزند به او 422
99 ) قهر کردن با فرزند. 422
100 ) چگونگی درخواست فرزند از خداوند. 422
101 ) وعده خداوند در رزق فرزندان. 423
102 ) مانع نشدن فرزندان نسبت به یاد خداوند. 424
103 ) سلام کردن به فرزندان هنگام ورود به خانه. 425
104 ) اثر گذاشتن رزق حرام بر فرزند. 425
ص:10
105 ) پرهیز از بد اخلاقی. 426
106 ) مجازات در عدم تربیت فرزند بر ترک معصیت.. 426
107 ) کلام امیرالمومنین (علیه السلام) با امام حسن (علیه السلام) در کودکی. 426
108 ) مهربانی با کودکان. 428
109 ) اثر نرمی و مدارا با فرزندان. 430
110 ) تأثیر احترام به بزرگترها 431
111 ) پرهیز از افراط در محبت.. 431
112 ) زیاده روی نکردن در سرزنش فرزند. 431
114 ) کوتاه شدن نماز پیامبر (صلی الله علیه واله) به خاطر گریه کودک.. 432
115 ) سوال کردن در کودکی. 433
116 ) نماز پدر برای اصلاح فرزند. 433
علامت فرزند عاقل و فهیم. 434
علت مراتب فهم در افراد 436
زنده نماندن فرزند در تولد هشت ماهگی. 437
فوت مادر در صورت حمل بیش از نه ماه 438
شناخت اول و دوم بودن فرزندان دو قلو 438
نشانه پسر یا دختر شدن دو قلوها و سقط آن ها 439
علت شبیه شدن مرد به زن و بر عکس... 440
ص:10
علت شبیه شدن فرزند به پدر و مادر و عمو و دایی. 440
علت شبیه نبودن فرزند به والدین و دیگران. 447
راه پسر شدن فرزند. 452
دعا تغییر دهنده جنسیت فرزند. 455
علت پسر یا دختر شدن فرزند. 459
منشأ تشکیل فرزند در بدن مرد 460
فرزند از مرد است یا زن ؟ 461
نشانه فرزند دار شدن یا نشدن. 462
سیر تغییرات نطفه در رحم و به وجود آمدن فرزند. 462
نطفه و خاک قبر 472
نطفه ، حاصل تمام بدن. 474
نطفه و آسمان. 474
آب حیات بهشتی در نطفه مومن. 475
خلقت مومن. 478
محل ایجاد نطفه در مرد و زن. 479
دمیدن روح در چهار ماهگی. 479
خارج شدن نطفه قبل از مرگ.. 480
تاثیر مناطق زمین در نطفه. 480
تأثیر زیاد دایی بر فرزند. 482
ص:10
فرزند خیر و فرزند شر 482
ثبت حسنات برای پسران از 12 سالگی و سیئات از بلوغ. 483
نعمت بودن شباهت فرزند به پدر 484
سعادت در شباهت فرزند به پدر در سیرت و صورت.. 484
نهایت رشد قد و عقل در فرزند. 485
میزان رشد طولی کودک در هر سال. 486
علت بیشتر بودن اضطراب والدین نسبت به فرزندان نه برعکس... 486
اثر افشای اسرار اهل بیت (علیهم السلام). 487
اهل بیت (علیهم السلام) ملاک حلال و حرام زادگی. 487
عدم ولایت اهل بیت (علیهم السلام) و فاجر شدن فرزندان. 493
اصناف مختلف مردم در دشمنی اهل بیت (علیهم السلام). 494
ارتباط خمس دادن با حلال یا حرام زادگی. 497
نشانه های فرزند زنازاده 501
پاک نشدن زنازاده 502
نبود خیر در زنازاده 503
زنازاده و قیامت.. 503
زنازاده و نزول عذاب.. 504
داخل بهشت نشدن زنازاده 504
علت حرام شدن زنا 505
ص:10
عدم ولادت از زنای مومن. 506
علت ضربه شلاق بر فرد تهمت زننده زنا 506
غیبت کردن و حرام زادگی. 507
آغشته نشدن دست حلال زاده به خون معصوم. 507
جواز آویزان کردن قرآن به کودکان. 508
حضرت زهرا (علیها السلام) نگهدارنده کودکان شیعه بعد از مرگ.. 508
کفالت حضرت ابراهیم (علیه السلام) و ساره از کودکان مومنین بعد از مرگ.. 509
کمیاب بودن فرزند رشد یافته در مسیر حق. 512
فرزند شیعه برگ درخت اهل بیت.. 512
علت زاییده شدن مومن از کافر و کافر از مومن. 514
برکت در زن. 517
بهترین زن. 519
زن صالح. 520
ویژگی های زن در ازدواج و وراثت.. 521
عاقبت کودکان بعد از مرگ.. 529
اثر جدایی انداختن بین مادر و فرزند. 544
اثر جدایی انداختن بین پدر و فرزند. 545
فرزند موجب بخل و ترس و نادانی پدر و مادر 545
کشتن فرزند به خاطر فقر 546
ص:10
اثر فرزند بد. 546
اثر استغفار پدر و مادر برای فرزند متوفی. 547
تأثیر عمل فرزند برای والدین بعد از مرگ.. 547
فرزند بازوی والدین. 548
اثر خوردن بیرون ریخته های سفره بر فرزند. 549
تأثیر رسیدگی به ایتام. 549
فرزند صالح بهترین یاد والدین. 550
فرزند شفاعت کننده والدین. 550
علت عدم استجابت دعا در طلب فرزند. 551
اجر فرزند از دست داده شکرگذار 551
شوق خداوند در شکر مصیبت فرزند. 552
اجتناب از جزع و گریه همراه با باطل گویی در مرگ فرزندان. 552
اجتناب پدر از چاک زدن گریبان در مرگ فرزند. 560
مومن و بلاء 560
علت مصیبت دیدن در مورد فرزند. 561
اثر استرجاع گفتن هنگام مصیبت.. 564
نوع نگاه به فرزند و مصیبت او 564
تعزیت یا تهنیت در مصیبت فرزند. 566
اشک ریختن بر فرزند از دست داده 567
ص:10
وارد نشدن پدر در قبر فرزند. 568
عظمت صبر در مقابل مصیبت فرزند. 569
خاک نریختن پدر و مادر در قبر فرزند. 569
یاد مصیبت های پیامبر (صلی الله علیه واله) در مصیبت فرزند. 570
مرگ فرزند سوزاننده جگر 570
درمان ترس و کثرت گریه کودکان. 571
آمرزش فرزندان. 575
خصوصیات روزهای ماه شمسی در تولد فرزندان. 577
روز اول. 578
روز دوم. 578
روز سوم. 579
روز چهارم. 580
روز پنجم. 580
روز ششم. 581
روز هفتم. 582
روز هشتم. 583
روز نهم. 584
روز دهم. 585
روز یازدهم. 586
ص:10
روز دوازدهم. 587
روز سیزدهم. 587
روز چهاردهم. 589
روز پانزدهم. 590
روز شانزدهم. 591
روز هفدهم. 593
روز هجدهم. 595
روز نوزدهم. 596
روز بیستم. 598
روز بیست ویکم. 599
روز بیست ودوم. 601
روز بیست و سوم. 602
روز بیست و چهارم. 603
روز بیست و پنجم. 605
روز بیست و ششم. 607
روز بیست وهفتم. 609
روز بیست و هشتم. 610
روز بیست و نهم. 612
روز سیم. 613
ص:10
تأثیر خوردن مردار و خون. 616
ولیمه برای فرزند. 616
غذای نوزاد در شکم مادر و بعد آن. 617
تغذیه فرزند در شکم مادر مانند تغذیه بهشتیان. 621
نماز خواندن برای فرزند متوفی. 621
نماز اول وقت بهتر از فرزند. 623
نجات فرزند از مریضی. 623
تولد فرزند بر فطرت خداپرستی. 625
خداوند و جانشینی او از پدر فوت شده 628
فرزند ، دعای پیامبر (صلی الله علیه واله) برای دشمنان ! 629
عذاب بودن فرزند برای کافران. 630
بوی فرزند بوی بهشت.. 630
دوست (برادر) واقعی یعنی مقدم کردن دوست بر فرزند. 631
ویژگی زنان قریش و سیدة 631
مریضی فرزند کفاره برای والدین. 632
سرما خوردگی نشانه خوب در فرزندان. 632
فرزند عصاره پدر 633
دفع شدن ضرر خورشید از کودکان مومنین. 633
معنای مستضعف بودن فرزندان. 634
ص:10
اثر شراب خوراندن به نوزاد 637
تنها فرزند شش ماهه در قرآن. 638
اشخاص شش ماهه در دنیا 639
ایجاد نور عقل هنگام بلوغ فرزند. 642
همراه شدن نوزاد با شیطان و فرشته. 643
نوزاد و لمس شیطان. 643
تولد انسان همراه با تولد شیطان. 645
ترسناک ترین مراحل برای انسان. 646
زاییده نشدن فرزند کمتر از شش ماه 647
شش ماه فاصله میان امام حسن و امام حسین (علیهما السلام). 647
تولد در بهشت.. 647
شیرین ترین و تلخ ترین مخلوق خداوند. 648
جوان و غذای شب.. 649
اطفال موجب دفع عذاب خداوند. 649
دعا کردن و آمین گفتن کودکان. 653
درمان یک بیماری خاص.. 653
پنهان کردن کودکان در شب.. 654
علت خنده و گریه بدون مقدمه نوزادان. 655
علت گریه کودکان. 655
ص:10
کودکان پیامبران. 657
کودکان ائمه (علیهم السلام). 658
علم امام (علیه السلام) به فرزند قبل از تولد. 658
عدم تأثیر شرّ مشرک در نطفه مومن. 659
محفوظ ماندن مومن در صلب کافر 660
نطفه در رحم حرام. 660
علت زیبایی و خوش اخلاقی و بد اخلاقی در نسل حضرت آدم. 661
افراد خلق شده و خلق نشده در صلب حضرت آدم. 662
اثر آرزو داشتن مرگ دختران. 663
فرزند، توشه دنیا 663
وجوب رسیدگی به فرزندان دیگران در صورت قساوت قلب مادر 664
شدیدترین مصیبت.. 664
ولایت بهتر از ولادت.. 665
امر به نماز هنگام فقر و نیاز خانواده 666
نافله یعنی فرزندِ فرزند. 666
همراهی فرزند تا قبر پدر 667
منفعت وجود فرزند در صورت اطاعت خداوند. 667
آرامش دل در فرزند نیکوکار 668
جایز نبودن سقط فرزند. 668
ص:10
اثر صالح نبودن فرزند برای والدین. 669
تفاوت وزن شیر مادر در فرزند پسر و دختر 669
عدم عذر با وجود پسران نیکوکار 670
کشتن نوعی از مارها در دفع سقط فرزند. 671
استفاده پدر از مال فرزند بدون اذن. 672
کشته نشدن پدر در قتل فرزند. 673
جواز ازدواج نکردن ! 673
انسان شقاوتمند ، شقاوتمند در شکم مادر 674
علت بیشتر بودن استخوان دنده زن نسبت به مرد 675
امام حسن و امام حسین (علیهما السلام) پسران پیامبر (صلی الله علیه واله) نه نوه ایشان. 675
امکان فرزند آوری بدون دخول مرد 678
فرزند به منزله اسیر 680
بهترین اشخاص.. 681
ترک کردن دنیا و دوری از فرزندان ! 682
رفع چشم درد از فرزند. 684
اثر احسان به فرزندان دیگران. 684
تاثیر نیکی به دیگران. 684
بازی نکردن ائمه و انبیاء (علیهم السلام) با کودکان در کودکی. 685
ورود پدر بر فرزند بدون اجازه 687
ص:10
ورود فرزند بر پدر با اجازه 687
وجود رزق در مراحل زندگی فرزند. 688
ترک ازدواج به علت نیازمند شدن. 690
اثر خانواده داشتن همراه با صبر 690
اصلاح بین پدر و فرزند در اول ماه شعبان. 690
رفتار با یتیم مانند رفتار با فرزند. 691
تاثیرکودک در تشریع وقت نماز عشاء 692
طول ندادن نماز جماعت به خاطر کودکان. 692
حق مومن بر مومن. 693
حاضر نبودن کودکان در عذاب های الهی. 693
وجود زبانی دیگر برای اطفال. 694
شفا به دست پیامبر (صلی الله علیه واله). 696
دستور پیامبر (صلی الله علیه واله) در جنگ ها 697
نجس شدن لباس پیامبر (صلی الله علیه واله) توسط نوزادان و رفتار ایشان. 697
اثر یادگیری حکمت.. 699
شفاعت کردن برای فرزندان. 700
علامت نزول لعنت خداوند. 700
علامت نزدیک شدن قیامت.. 702
حق کودک و نوجوان. 702
ص:10
معنای عقوق به پدر و مادر 703
شوم بودن فرزند عقوق. 704
آرزوی فرزند کم توسط والدین به خاطر عقوق. 704
علت حرام بودن عقوق به والدین. 705
حکومت باطل و عقوق فرزندان. 705
گناه کبیره بودن عقوق نسبت به والدین. 706
عقوق والدین موجب تاریکی هوا 708
نگاه نکردن خداوند به عاق والدین. 708
نفهمیدن بوی بهشت توسط عاق والدین. 709
بخشیده نشدن عاق والدین در شب قدر 709
داخل آتش شدن عاق به والدین. 710
شتاب در عذاب عاق والدین. 711
عقوق به والدین موجب کم شدن عمر 711
عقوق به والدین باعث بند آمدن زبان هنگام مرگ.. 712
ملعون بودن عاق به والدین. 713
زیر سایه عرش بودن در اثر عاق نبودن. 714
عقوق در حیات و ممات والدین. 714
شقیّ شدن فرد عاق. 715
رضایت خدا در گرو رضایت والدین. 715
ص:10
بالاترین حد عقوق. 716
معاف شدن از عقوق والدین. 716
اثر بزرگداشت پدر و مادر 717
ادا شدن حق والدین. 717
علت پیدایش اقوام سیاه پوست و ترک و سقالبه و یاجوج و ماجوج و چین. 718
وجوب نفقه فرزند بر پدر 720
معصیت بودن بخل بر خانواده و فرزند. 720
برترین صدقه. 721
طاعت خداوند در طلب معاش خانواده 721
راضی ترین شخص نزد خداوند. 723
وسعت رزق بر خانواده در عید غدیر 723
توسعه رزق بر خانواده با وجود نعمت.. 724
اعتدال در نفقه خانواده 726
پاداش اطعام طعام به خانواده 728
ارزش تلاش برای طلب رزق خانواده 729
پیشروترین اعمال. 729
هفتصد برابر شدن نفقه بر خانواده 729
پاداش عظیم در نفقه بر خانواده 730
ص:10
پاداش غصه خوردن بر مخارج خانواده 730
گناه در توجه نکردن به حق خانواده 731
ملعون شدن در توجه نکردن به خانواده 732
بازخواست شدن پدر برای خانواده 732
راه زیاد شدن رزق شخص خانواده دار 732
هم خوراکی با خانواده نشانه عدم تکبر 735
بدترین مردان. 735
لعن شدن در واگذاری نیازهای خانواده به دیگران. 736
نهی از خوردن اختصاصی بدون خانواده 736
نوعی از اسراف.. 736
مصداقی از طلب آخرت.. 737
نهایت بلاء 738
محبت خداوند به خانواده دار فقیر 738
شرک ورزیدن به خدا 739
شیعیان امیرالمومنین (علیه السلام) گرامی تر از خانواده 739
قسم دروغ و فقر فرزندان. 740
سنّ کودکان در بهشت.. 740
حیض نشدن دختران پیامبران. 741
هفت آیه از سوره تغابن. 741
ص:10
استفاده از تربت امام حسین (علیه السلام) برای کودکان. 742
ص:10
اهمیت فرزند داشتن
1 ) فرزند صالح پاداش بعد از مرگ
عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّار قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): مَا یَلْحَقُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِه فَقَالَ: سُنَّةٌ سَنَّهَا یُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ فَیَکُونُ لَه مِثْلُ أَجْرِ مَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْتَقِصَ مِنْ أُجُورِهِمْ شَیْءٌ وَ الصَّدَقَةُ الْجَارِیَةُ تَجْرِی مِنْ بَعْدِهِ وَ الْوَلَدُ الطَّیِّبُ یَدْعُو لِوَالِدَیْهِ بَعْدَ مَوْتِهِمَا وَ یَحُجُّ وَ یَتَصَدَّقُ وَ یُعْتِقُ عَنْهُما وَ یُصَلِّی وَ یَصْومُ عَنْهُمَا فَقُلْتُ: أُشْرِکُهُمَا فِی حَجِّی قَالَ: نَعَمْ .(1)
راوی گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: چه چیزی بعد از مرگ به شخص می رسد؟ حضرت فرمودند:1- عمل خوبی که پایه گذاری کرده و بعد از مرگش به آن عمل شود پس اجر او مثل کسی است که آن را انجام داده بدون اینکه از ثواب آنها کم شود 2- صدقه ای که بعد از او جاری باشد 3- فرزند نیک که برای پدر و مادرش بعد از مرگ آنها دعا کند و حج و صدقه به جا آورد و از جانب آنها برده آزاد کند و نماز بخواند و روزه بگیرد ، عرض کردم: آنها را در حج خود شریک کنم؟ فرمودند: آری .
عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَیْسَ یَتْبَعُ الرَّجُلَ بَعْدَ مَوْتِهِ مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا ثَلَاثُ خِصَالٍ صَدَقَةٌ أَجْرَاهَا فِی حَیَاتِهِ فَهِیَ تَجْرِی بَعْدَ مَوْتِهِ وَ سُنَّةُ هُدًی سَنَّهَا فَهِیَ یُعْمَلُ بِهَا بَعْدَ مَوْتِهِ أَوْ وَلَدٌ صَالِحٌ یَدْعُو لَهُ (2).(3)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : سه چیز است که بعد از مرگ پاداشش به دنبال شخص خواهد بود : 1- صدقه ای که در زمان حیات انجام شده و بعد از مرگ جاری باشد 2- کار نیکی که پایه گذاری کرده و بعد از او به آن عمل شود 3- فرزند صالحی که برای او دعا کند.
عَنْ أَبِی کَهْمَسٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سِتَّةٌ تَلْحَقُ الْمُؤْمِنَ بَعْدَ وَفَاتِهِ وَلَدٌ یَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ مُصْحَفٌ یُخَلِّفُهُ وَ غَرْسٌ یَغْرِسُهُ وَ قَلِیبٌ یَحْفِرُهُ وَ صَدَقَةٌ یُجْرِیهَا وَ سُنَّةٌ یُؤْخَذُ بِهَا مِنْ بَعْدِهِ.(1)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : شش چیز بعد از مرگ به مومن ملحق می شود : 1- فرزندی که برای او استغفار کند 2- قرآنی که به جا گذارد 3- درختی که بکارد 4- چاهی که حفر کند 5- صدقه ای که باقی باشد 6- کار خوبی که بعد از او انجام شود.
قَالَ (علیه السلام) فِی کِتَابٍ رَوَی صَاحِبُ جُمَلِ الْغَرَائِبِ فِی کِتَابِهِ بِإِسْنَادٍ لَهُعَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: خَمْسَةٌ فِی قُبُورِهِمْ وَ ثَوَابُهُمْ یَجْرِی إِلَی دِیوَانِهِمْ مَنْ غَرَسَ نَخْلًا وَ مَنْ حَفَرَ بِئْراً وَ مَنْ بَنَی لِلَّهِ مَسْجِداً وَ مَنْ کَتَبَ مُصْحَفاً وَ مَنْ خَلَّفَ ابْناً صَالِحاً.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند : پنج دسته در قبرهایشان هستند و ثواب هم چنان در کتاب اعمالشان ثبت می شود : 1- کسی که درخت نخلی بکارد 2- کسی که چاه آبی حفر کند 3- کسی که برای خدا مسجد بنا کند 4- کسی که قرآنی بنویسد 5- کسی که فرزند صالحی به جا گذارد.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام): إِذَا مَاتَ ابْنُ آدَمَ انْقَطَعَ عَمَلُهُ إِلَّا عَنْ ثَلَاثٍ وَلَدٍ صَالِحٍ یَدْعُو لَهُ وَ عِلْمٍ یُنْتَفَعُ بِهِ بَعْدَهُ وَ صَدَقَةٍ جَارِیَةٍ.(1)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : فرزند آدم زمانی که بمیرد عمل او قطع می شود مگر از سه چیز : 1- فرزند صالحی که برای او دعا کند 2- علمی که بعد از او استفاده شود 3- صدقه ای که جاری باشد.
قَالَ النَبِیُّ (صلی الله علیه و اله): خَیْرُ مَا یُخَلِّفُ الرَّجُلُ مِنْ بَعْدِهِ ثَلَاثٌ وَلَدٌ صَالِحٌ یَدْعُو لَهُ وَ صَدَقَةٌ تَجْرِی یَبْلُغُهُ أَجْرُهَا وَ عِلْمٌ یُعْمَلُ بِهِ مِنْ بَعْدِه(2)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: بهترین چیزی که شخص بعد از خود به جا می گذارد سه چیز است: فرزند صالحی که برای او دعا کند ، صدقه جاری بعد از او که اجرش به او برسد و علمی که بعد از او به آن عمل شود .
عَنْ عَبْدِ الْخَالِقِ بْنِ عَبْدِ رَبِّهِ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) خَیْرُ مَا یُخَلِّفُهُ الرَّجُلُ بَعْدَهُ ثَلَاثَةٌ وَلَدٌ بَارٌّ یَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ سُنَّةُ خَیْرٍ یُقْتَدَی بِهِ فِیهَا وَ صَدَقَةٌ تَجْرِی مِنْ بَعْدِه(3)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : بهترین چیزی که شخص بعد از خود به جا می گذارد سه چیز است : فرزند نیکوکاری که برای او استغفار کند ، سنت و کار خیری که به آن عمل شود ، صدقه ای که بعد از او جاری باشد .
2 ) سعادت در فرزند نیک و صالح
اشاره
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْکَرِیمِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): ثَلَاثَةٌ مِنَ السَّعَادَةِ الزَّوْجَةُ الْمُؤَاتِیَةُ وَ الْأَوْلَادُ الْبَارُّونَ وَ الرَّجُلُ یُرْزَقُ مَعِیشَتَهُ بِبَلَدِهِ یَغْدُو إِلَی أَهْلِهِ وَ یَرُوحُ.(1)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : سه چیز از عوامل سعادت است : 1- همسر موافق و اطاعت گر 2- فرزندان نیکوکار 3- شخصی که رزقش در وطن خود بوده و صبحگاه بیرون رود و شب به نزد اهلش آید.
عَنِ الصّادِقُ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: خَمْسَةٌ مِنَ السَّعَادَةِ الزَّوْجَةُ الصَّالِحَةُ وَ الْبَنُونَ الْأَبْرَارُ وَ الْخُلَطَاءُ الصَّالِحُونَ وَ رِزْقُ الْمَرْءِ فِی بَلَدِهِ وَ الْحُبُّ لآِلِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله).(2)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : پنج چیز موجب سعادت می شوند : 1- همسر صالح 2- فرزندان نیکوکار 3- دوستان صالح 4- رزق خوب در وطن 5- دوست داشتن اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و اله) .
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) أَرْبَعٌ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ زَوْجَةٌ صَالِحَةٌ وَ وُلْدٌ أَبْرَارٌ وَ خُلَطَاءُ صَالِحُونَ وَ مَعِیشَةٌ فِی بِلَادِهِ.(3)امام صادق (علیه السلام) فرمودند : چهار چیز باعث سعادت مرد است : 1- همسر صالح 2- فرزندان نیکوکار 3- دوست صالح 4- رزق و معیشت در وطن خود.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) : مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ الزَّوْجَةُ الصَّالِحَةُ وَ الْمَسْکَنُ الْوَاسِعُ وَ الْمَرْکَبُ الْهَنِیءُ وَ الْوَلَدُ الصَّالِحُ.(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند : از جمله سعادت های مرد مسلمان عبارتند از : 1- همسر صالح 2- خانه وسیع 3- مرکب (حیوان سواری) گوارا 4- فرزند صالح .
سعادت در وجود فرزند بعد از خود
عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) فَقَالَ لِی إِنَّ جَعْفَراً (علیه السلام) کَانَ یَقُولُ سَعِدَ امْرُؤٌ لَمْ یَمُتْ حَتَّی یَرَی خَلَفَهُ مِنْ نَفْسِهِ ثُمَّ أَوْمَأَ بِیَدِهِ إِلَی ابْنِهِ عَلِیٍّ (علیه السلام) فَقَالَ هَذَا وَ قَدْ أَرَانِیَ اللَّهُ خَلَفِی مِنْ نَفْسِی(2)
راوی گوید: نزد امام کاظم (علیه السلام) بودم که فرمودند: جعفر (علیه السلام) می فرمود: سعادتمند است کسی که نمیرد تا اینکه فرزندی از خود را ببیند سپس اشاره به فرزندشان علی (علیه السلام) کرده و فرمودند: خداوند به من نشان داده است.
سعادت در فرزندان کمک کار
قَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ (علیه السلام): إِنَّ مِنْ سَعَادَةِ الْمَرْءِ أَنْ یَکُونَ مَتْجَرُهُ فِی بِلَادِهِ وَ یَکُونَ خُلَطَاؤُهُ صَالِحِینَ وَ یَکُونَ لَهُ أَوْلَادٌ یَسْتَعِینُ بِهِمْ.(3)
امام سجاد (علیه السلام) فرمودند: از سعادت مرد آن است که تجارتش در وطن خود بوده و دوستانش صالح باشند و فرزندانی داشته باشد که از آنها کمک گیرد.
سعادت در بر عهده داشتن زندگی فرزندان
عَنْ مُعَاذِ بْنِ کَثِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مِنْ سَعَادَةِ الرَّجُلِ أَنْ یَکُونَ الْقَیِّمَ عَلَی عِیَالِهِ.(1)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : از سعادت شخص آن است که عهده دار امور زندگی خانواده خود باشد .
3) ثبت شدن حسنات فرزند برای پدر و مادر
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: کُنْتُ جَالِساً عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِذْ دَخَلَ یُونُسُ بْنُ یَعْقُوبَ فَرَأَیْتُهُ یَئِنُّ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا لِی أَرَاکَ تَئِنُّ قَالَ طِفْلٌ لِی تَأَذَّیْتُ بِهِ اللَّیْلَ أَجْمَعَ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَا یُونُسُ حَدَّثَنِی أَبِی مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) عَنْ جَدِّی رَسُولِ اللَّهِ(صلی الله علیه و اله) أَنَّ جَبْرَئِیلَ(علیه السلام) نَزَلَ عَلَیْهِ وَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ عَلِیٌّ (علیهالسلام) یَئِنَّانِ فَقَالَ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) یَا حَبِیبَ اللَّهِ مَا لِی أَرَاکَ تَئِنُّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) طِفْلَانِ لَنَا تَأَذَّیْنَا بِبُکَائِهِمَا فَقَالَ جَبْرَئِیلُ(علیه السلام) مَهْ یَا مُحَمَّدُ فَإِنَّهُ سَیُبْعَثُ لِهَؤُلَاءِ الْقَوْمِ شِیعَةٌ إِذَا بَکَی أَحَدُهُمْ فَبُکَاؤُهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ إِلَی أَنْ یَأْتِیَ عَلَیْهِ سَبْعُ سِنِینَ فَإِذَا جَازَ السَّبْعَ فَبُکَاؤُهُ اسْتِغْفَارٌ لِوَالِدَیْهِ إِلَی أَنْ یَأْتِیَ عَلَی الْحَدِّ فَإِذَا جَازَ الْحَدَّ فَمَا أَتَی مِنْ حَسَنَةٍ فَلِوَالِدَیْهِ وَ مَا أَتَی مِنْ سَیِّئَةٍ فَلَا عَلَیْهِمَا.(2)
راوی گوید : نزد امام صادق (علیه السلام) نشسته بودم که یونس بن یعقوب وارد شد و دیدم او را که ناله می کرد و آه می کشید پس امام صادق (علیه السلام) به او فرمودند: چه شده که تو را ناله کن می بینم؟ گفت: کودکی دارم که همه شب را به
خاطر او اذیت شدم، حضرت به او فرمودند: ای یونس پدرم محمد بن علی از پدرانش (علیهم السلام) از جدم رسول خدا (صلی الله علیه و اله) حدیث نقل کرد که فرمود: جبرئیل(علیه السلام) بر ایشان نازل شد و رسول خدا (صلی الله علیه و اله) و علی (علیه السلام) ناله می کردند، جبرئیل (علیه السلام) عرض کرد: ای حبیب خدا چه شده که شما را ناله کنان می بینم؟ پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: به خاطر گریه دو فرزندمان اذیت شده ایم، جبرئیل (علیه السلام) عرض کرد: ای محمد باز ایست که برای این قوم افرادی می آیند که اگر یکی از آنان گریه کنند تا هفت سالگی لا اله الا الله باشد و بعد از هفت سالگی گریه او استغفار برای پدر و مادرش باشد و بعد از بلوغ هر کار نیکی انجام دهد برای پدر و مادرش است و اگر گناهی انجام دهد برای آن دو نیست.
4 ) فرزند صالح گلی از گل های بهشت
فِی رِوَایَةِ السَّکُونِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْوَلَدُ الصَّالِحُ رَیْحَانَةٌ مِنْ رَیَاحِینِ الْجَنَّةِ .(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند : فرزند صالح گلی از گل های بهشت است .
عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): الْوَلَدُ الصَّالِحُ رَیْحَانَةٌ مِنَ اللَّهِ قَسَمَهَا بَیْنَ عِبَادِهِ وَ إِنَّ رَیْحَانَتَیَّ مِنَ الدُّنْیَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ(علیهما السلام) سَمَّیْتُهُمَا بِاسْمِ سِبْطَیْنِ مِنْ بَنِی إِسْرَائِیلَ شَبَّراً وَ شَبِیراً. (2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند : فرزند صالح گل خوش بوی خداست که بین بندگان خود تقسیم کرده است و همانا حسن و حسین(علیهما السلام) دو گل خوش بوی من در دنیاست و آن دو را به اسم دو فرزند بنی اسرائیل شَبَّر و شُبَیر گذاشتم.
5 ) فرزند صالح و متعبّد ارث خداوند بر مومن
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام): مِیرَاثُ اللَّهِ مِنْ عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ الْوَلَدُ الصَّالِحُ یَسْتَغْفِرُ لَهُ.(1)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: ارث خداوند بر بنده مومن خود بعد از او، فرزند صالحی است که برای او استغفار کند.قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : مِیرَاثُ اللَّهِ تَعَالَی مِنْ عَبْدِهِ الْمُؤْمِنِ إِذَا مَاتَ وَلَدٌ یَعْبُدُهُ ثُمَّ تَلَا آیَةَ زَکَرِیَّا « فَهَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ وَلِیًّا یَرِثُنِی »(2)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: فرزندی که عبد خداوند باشد ارث خداوند بر مومن بعد از مرگ اوست سپس آیه حضرت زکریا را تلاوت کردند (پس خدایا به من فرزندی متعبد ببخش که از من ارث ببرد).
6 ) کسی که فرزند ندارد و بمیرد مثل این است که نبوده
رُوِیَ أَنَّ مَنْ مَاتَ بِلَا خَلَفٍ فَکَأَنْ لَمْ یَکُنْ فِی النَّاسِ وَ مَنْ مَاتَ وَ لَهُ خَلَفٌ فَکَأَنْ لَمْ یَمُتْ.(3)
روایت شده است: کسی که بمیرد و فرزندی از خود باقی نگذارد مثل اینکه در مردم نبوده است و کسی که بمیرد و دارای فرزند باشد مثل اینکه نمرده است.
7 ) اجر پدر و مادری که فرزند از دست می دهند
عَنْ عَمْرِو بْنِ عَنْبَسَةَ السُّلَمِیِّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ: أَیُّمَا رَجُلٍ قَدَّمَ ثَلَاثَةَ أَوْلَادٍ لَمْ یَبْلُغُوا الْحِنْثَ أَوِ امْرَأَةٍ قَدَّمَتْ ثَلَاثَةَ أَوْلَادٍ فَهُمْ حُجَّابٌ یَسْتُرُونَهُ مِنَ النَّارِ.(1)
راوی گوید از پیامبر (صلی الله علیه و اله) شنیدم که فرمودند: مرد و زنی که سه فرزند نابالغ از دست دهند، آن فرزندان مانع از آتش جهنم به آن ها می شوند.عَنْ عَلِیِّ بْنِ مُیَسِّرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: وَلَدٌ وَاحِدٌ یُقَدِّمُهُ الرَّجُلُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِینَ وَلَداً یَبْقَوْنَ بَعْدَهُ یُدْرِکُونَ(2)الْقَائِم (علیه السلام) .(3)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: یک فرزندی که شخص پیش از خود از دست دهد بهتر از هفتاد فرزندی است که بعد از او باشد و حضرت قائم(علیه السلام) را درک کنند.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ ثَکِلَ ثَلَاثَةً مِنْ صُلْبِهِ فَاحْتَسَبَهُمْ عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ.(4)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که بر سه فرزند از دست داده خود گریه کند و آنها را به حساب خداوند گذارد، بهشت بر او واجب می گردد.
أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ: مَنْ قَدَّمَ أَوْلَاداً احْتَسَبَهُمْ عِنْدَ اللَّهِ حَجَبُوهُ مِنَ النَّارِ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی.(1)
امام باقر (علیه السلام) فرمودند: کسی که فرزندانی را دست دهد و آنها را به حساب خداوند گذارد، فرزندان به اذن خداوند مانع او از آتش گردند.
قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و اله) مَن دَفَنَ ثَلاثَةً مِنَ الوَلَدِ حَرَّمَ اللَّه عَلَیهِ النَّار.(2)پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه فرزند خود را دفن کند خداوند آتش جهنم را بر او حرام می کند.
عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلَی خَدِیجَةَ حِینَ مَاتَ الْقَاسِمُ ابْنُهَا وَ هِیَ تَبْکِی فَقَالَ لَهَا مَا یُبْکِیکِ فَقَالَتْ دَرَّتْ دُرَیْرَةٌ فَبَکَیْتُ فَقَالَ یَا خَدِیجَةُ أَ مَا تَرْضَیْنَ إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ أَنْ تَجِیءَ إِلَی بَابِ الْجَنَّةِ وَ هُوَ قَائِمٌ فَیَأْخُذَ بِیَدِکِ فَیُدْخِلَکِ الْجَنَّةَ وَ یُنْزِلَکِ أَفْضَلَهَا وَ ذَلِکِ لِکُلِّ مُؤْمِنٍ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَحْکَمُ وَ أَکْرَمُ أَنْ یَسْلُبَ الْمُؤْمِنَ ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ ثُمَّ یُعَذِّبَهُ بَعْدَهَا أَبَداً.(3)
امام باقر (علیه السلام) فرمودند: پیامبر (صلی الله علیه و اله) زمانی که قاسم فرزند خدیجه (علیها السلام) از دنیا رفت نزد ایشان آمده در حالی که گریه می کرد حضرت فرمودند: برای چه گریه می کنی؟ عرض کردند: شیر در سینه هایم زیاد گشته است پس گریه کردم. حضرت فرمودند: ای خدیجه آیا راضی نمی شوی که در روز قیامت بر در بهشت آمده و او (قاسم) آنجا ایستاده و دست تو را بگیرد و تو را در بهترین
جاهای بهشت منزل دهد و این اتفاق برای همه مومنین است، همانا خداوند حکیم تر و گرامی تر از این است که میوه دل مومن را از او بگیرد سپس بعد از آن او را عذاب کند هیچ گاه این طور نیست.
عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: لَمَّا تُوُفِّیَ طَاهِرُ ابْنُ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) نَهَی رَسُولُ اللَّهِ خَدِیجَةَ (علیها السلام) عَنِ الْبُکَاءِ فَقَالَتْ بَلَی یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ لَکِنْ دَرَّتْ عَلَیْهِ الدُّرَیْرَةُ فَبَکَیْتُ فَقَالَ أَ مَا تَرْضَیْنَ أَنْ تَجِدِیهِ قَائِماً عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ فَإِذَارَآکِ أَخَذَ بِیَدِکِ فَأَدْخَلَکِ الْجَنَّةَ أَطْهَرَهَا مَکَاناً وَ أَطْیَبَهَا قَالَتْ وَ إِنَّ ذَلِکَ کَذَلِکَ قَالَ اللَّهُ أَعَزُّ وَ أَکْرَمُ مِنْ أَنْ یَسْلُبَ عَبْداً ثَمَرَةَ فُؤَادِهِ فَیَصْبِرَ وَ یَحْتَسِبَ وَ یَحْمَدَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ یُعَذِّبَه.(1)
امام باقر (علیه السلام) فرمودند: هنگامی که طاهر فرزند رسول خدا (صلی الله علیه و اله) از دنیا رفت ایشان خدیجه (علیها السلام) را از گریه کردن نهی نمودند و خدیجه (علیها السلام) عرض کرد: بله ای رسول خدا اما شیر در من زیاد گشته پس گریه کردم. حضرت فرمودند: آیا راضی نمی شوی که او را درکنار در بهشت بیابی و او دست تو را گرفته و در پاک ترین و نیکوترین مکان های بهشت داخل کند، عرض کرد: همین طور است. حضرت فرمودند: خداوند بزرگتر و گرامی تر از آن است که میوه دل بنده ای را بگیرد و او صبر کرده و امید ثواب داشته باشد و شکر خدا به جا آورد سپس او را عذاب کند.
فِی حَدِیثٍ أَنَّ الْأَطْفَالَ یُجْمَعُونَ فِی مَوْقِفِ الْقِیَامَةِ عِنْدَ عَرْضِ الْخَلَائِقِ لِلْحِسَابِ فَیُقَالُ لِلْمَلَائِکَةِ اذْهَبُوا بِهَؤُلَاءِ إِلَی الْجَنَّةِ فَیَقِفُونَ عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ فَیُقَالُ لَهُمْ مَرْحَباً بِذَرَارِیِ الْمُسْلِمِینَ ادْخُلُوا لَا حِسَابَ عَلَیْکُمْ فَیَقُولُونَ أَیْنَ آبَاؤُنَا وَ أُمَّهَاتُنَا فَیَقُولُ الْخَزَنَةُ إِنَّ آبَاءَکُمْ
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 3 ص 219 ، مشکاة الأنوار ص 23 ، وسائل الشیعة ج 3 ص 244
وَ أُمَّهَاتِکُمْ لَیْسُوا مِثْلَکُمْ إِنَّهُمْ کَانَتْ لَهُمْ ذُنُوبٌ وَ سَیِّئَاتٌ فَهُمْ یُحَاسَبُونَ وَ یُطْلَبُونَ بِهَا قَالَ فَیَتَصَایَحُونَ وَ یَضِجُّونَ عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ ضَجَّةً وَاحِدَةً فَیَقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ هُوَ أَعْلَمُ ، مَا هَذِهِ الضَّجَّةُ فَیَقُولُونَ أَطْفَالُ الْمُسْلِمِینَ قَالُوا لَا نَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا مَعَ آبَائِنَا فَیَقُولُ اللَّهُ تَخَلَّلُوا الْجَمْعَ فَخُذُوا بِأَیْدِی آبَائِکُمْ فَأَدْخِلُوهُمُ الْجَنَّة (1)در حدیث آمده است: کودکان در موقف قیامت هنگام رسیدگی به حساب مردم، جمع می شوند و به ملائکه گفته می شود: این ها را به بهشت ببرید، پس کودکان در ورودی بهشت می ایستند، به آنها گفته می شود: خوش آمدید ای فرزندان مسلمین داخل بهشت شوید که شما حسابی ندارید، گویند: پدران و مادران ما کجایند؟ نگهبانان گویند: پدران و مادرانتان مثل شما نیستند، آنها دارای گناه هستند و نسبت به آن محاسبه می شوند، پس کودکان همه یک صدا شروع به گریه و ناله کنند، خداوند سبحان با اینکه می داند می فرماید: این ضجه به خاطر چیست؟ ملائکه گویند:کودکان می گویند ما جز به همراه پدرانمان داخل بهشت نمی شویم پس خداوند می فرماید: داخل در جمع مردم شده و پدرانتان را خارج کرده و آنها را وارد بهشت کنید.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: تَجِیءُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَطْفَالُ الْمُؤْمِنِینَ عِنْدَ عَرْضِ الْخَلَائِقِ لِلْحِسَابِ فَیَقُولُ اللَّهُ تَعَالَی لِجَبْرَئِیلَ (علیه السلام) اذْهَبْ بِهَؤُلَاءِ إِلَی الْجَنَّةِ فَیَقِفُونَ عَلَی أَبْوَابِ الْجَنَّةِ وَ یَسْأَلُونَ عَنْ آبَائِهِمْ وَ أُمَّهَاتِهِمْ فَتَقُولُ لَهُمُ الْخَزَنَةُ آبَاؤُکُمْ وَ أُمَّهَاتُکُمْ لَیْسُوا کَأَمْثَالِکُمْ لَهُمْ ذُنُوبٌ وَ سَیِّئَاتٌ یُطَالَبُونَ بِهَا فَیَصِیحُونَ صَیْحَةً بَاکِینَ فَیَقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی یَا جَبْرَئِیلُ مَا هَذِهِ الصَّیْحَةُ فَیَقُولُ اللَّهُمَّ أَنْتَ أَعْلَمُ هَؤُلَاءِ أَطْفَالُ الْمُؤْمِنِینَ یَقُولُونَ لَا نَدْخُلُ
1) عوالی اللئالی ج 3 ص 287
الْجَنَّةَ حَتَّی یَدْخُلَ آبَاؤُنَا وَ أُمَّهَاتُنَا فَیَقُولُ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی یَا جَبْرَئِیلُ تَخَلَّلِ الْجَمْعَ وَ خُذْ بِیَدِ آبَائِهِمْ وَ أُمَّهَاتِهِمْ فَأَدْخِلْهُمْ مَعَهُمُ الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِی.(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: اطفال مومنین در روز قیامت هنگام محاسبه اعمال وارد می شوند و خداوند به جبرئیل (علیه السلام) فرماید: این کودکان را به بهشت ببر، پس آنها کنار درهای بهشت ایستاده و پدران ومادران خود را طلب کنند، نگهبانان به آنان گویند: پدران و مادرانتان مثل شما نیستند و دارای گناه هستند که از آنها مطالبه می شود پس کودکان فریاد زده و گریه کنند، خداوند سبحان فرماید: ای جبرئیل این فریاد چیست؟ جبرئیل گوید: پروردگارا تو داناتری، این ها کودکان مومنین هستند که می گویند : ما داخل بهشت نمی شویم تا اینکه پدران و مادرانمان داخل شوند، پس خداوند سبحان فرماید: ای جبرئیل داخل در جمعیت شو و دست پدران و مادران آنها را بگیر و به واسطه رحمت من وارد بهشت گردان.
رَوَی الْغَزَّالِیُّ فِی الأخبار أَنَّ بَعْضَ الصَّالِحِینَ کَانَ یُعْرَضُ عَلَیْهِ التَّزْوِیجُ بُرْهَةً مِنْ دَهْرِهِ فَیَأْبَی قَالَ فَانْتَبَهَ مِنْ نَوْمِهِ ذَاتَ یَوْمٍ وَ قَالَ زَوِّجُونِی فَزَوَّجُوهُ فَسُئِلَ عَنْ ذَلِکَ فَقَالَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ یَرْزُقَنِی وَلَداً فَیَقْبِضَهُ فَیَکُونَ لِی مُقَدِّمَةً فِی الْآخِرَةِ ثُمَّ قَالَ رَأَیْتُ فِی الْمَنَامِ کَأَنَّ الْقِیَامَةَ قَدْ قَامَتْ وَ کَأَنِّی فِی جُمْلَةِ الْخَلَائِقِ فِی الْمَوْقِفِ وَ لِی مِنَ الْعَطَشِ مَا کَادَ أَنْ یَقْطَعَ قَلْبِی وَ کَذَا الْخَلَائِقُ مِنْ شِدَّةِ الْعَطَشِ وَ الْکَرْبِ فَبَیْنَمَا نَحْنُ کَذَلِکَ وَ إِذِ الْوِلْدَانُ یَتَخَلَّلُونَ الْجَمْعَ عَلَیْهِمْ قَنَادِیلُ مِنْ نُورٍ وَ بِأَیْدِیهِمْ أَبَارِیقُ مِنْ فِضَّةٍ وَ أَکْوَابٌ مِنْ ذَهَبٍ یَسْقُونَ الْوَاحِدَ بَعْدَ الْوَاحِدِ وَ یُجَاوِزُونَ أَکْثَرَ النَّاسِ فَمَدَدْتُ یَدِی إِلَی أَحَدِهِمْ فَقُلْتُ اسْقِنِی فَقَدْ أَجْهَدَنِیَ
1) اعلام الدین فی صفات المؤمنین ص 281 ، بحارالأنوار ج 79 ص 123
الْعَطَشُ فَقَالَ مَا لَکَ فِینَا وَلَدٌ إِنَّمَا نَسْقِی آبَاءَنَا فَقُلْتُ وَ مَنْ أَنْتُمْ قَالُوا نَحْنُ مَنْ مَاتَ مِنْ أَطْفَالِ الْمُسْلِمِینَ.(1)
غزالی در خبری روایت کرده است که یکی از صالحین از ازدواج کردن دوری می کرد ، روزی از خواب بیدار شده و گفت: من را ازدواج دهید پس او ازدواج کرد، بعد از آن از وی سوال شد: چطور شد که ازدواج کردید؟ گفت: شاید کهخدا فرزندی به من عطا کند و آن را از من بگیرد و به عنوان پیش فرستاده من در آخرت باشد سپس گفت: در خواب دیدم قیامت برپا شده است و من در میان همه مردم هستم و آن چنان عطشی بر من عارض شده که نزدیک است قلب من را پاره کند و مردم هم دچار تشنگی و سختی بودند، در همین هنگام کودکانی داخل در جمع مردم شده که همراه آنها چراغ های نورانی و آفتابه های نقره ای و کاسه های طلایی است که یک به یک را آب می دهند و بیشتر افراد را پشت سر گذاشتند پس من دستم را دراز کرده و گفتم به من آب بده که عطش طاقتم را برده، گفت: تو فرزندی در میان ما نداری ما فقط به پدران خود آب می دهیم، گفتم شما چه کسانی هستید؟ گفتند: ما اموات از اطفال مسلمین هستیم.
عَنْ أَبِی سَالِمٍ رَاعِی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ خَمْسٌ مَا أَثْقَلَهُنَّ فِی الْمِیزَانِ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ وَ الْوَلَدُ الصَّالِحُ یُتَوَفَّی لِمُسْلِمٍ فَیَصْبِرُ وَ یَحْتَسِبُ.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: پنج چیز در ترازوی اعمال سنگین است: سبحان الله و الحمدلله و لا اله الا الله و الله اکبر و فرزند صالحی که از دنیا برود و پدرش صبر کرده و امید ثواب داشته باشد.
رُوِیَ عَنِ الْحَسَنِ الْبَصْرِیِّ أَنَّهُ قَالَ: بِئْسَ الشَّیْءُ الْوَلَدُ إِنْ عَاشَ کَدَّنِی وَ إِنْ مَاتَ هَدَّنِی فَبَلَغَ ذَلِکَ زَیْنَ الْعَابِدِینَ (علیه السلام) فَقَالَ کَذَبَ وَ اللَّهِ نِعْمَ الشَّیْءُ الْوَلَدُ إِنْ عَاشَ فَدَعَّاءٌ حَاضِرٌ وَ إِنْ مَاتَ فَشَفِیعٌ سَابِقٌ .(1)از حسن بصری روایت شده است که گفت: چه بد است فرزند اگر زنده باشد من را به سختی اندازد و اگر بمیرد من را ناتوان کند، این مطلب به امام سجاد (علیه السلام) رسید پس فرمودند: او به خدا دروغ گفته است، چه خوب است فرزند اگر زنده بماند دعا کننده حاضر است و اگر بمیرد شفاعت کننده از پیش رفته است.
عَلِیِّ بْنِ مُیَسِّرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: وَلَدٌ وَاحِدٌ یُقَدِّمُهُ الرَّجُلُ أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِینَ یُخَلِّفُهُمْ مِنْ بَعْدِهِ کُلُّهُمْ قَدْ رَکِبُوا الْخَیْلَ وَ قَاتَلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ.(2)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند: یک فرزندی که شخص از دست دهد بهتر از هفتاد فرزندی است که بعد از خود باقی گذارد که همگی آنها سوار بر مرکب شده و در راه خداوند جنگ کنند.
عَنِ الصّادِق (علیه السلام) ثَوَابُ الْمُؤْمِنِ مِنْ وَلَدِهِ إذَا مَاتَ الْجَنَّةُ صَبَرَ أَوْ لَمْ یَصْبِرْ.(3)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : ثواب مومن در قبال فرزند فوت شده چه صبر کند چه صبر نکند، بهشت است.
رَوَی التِّرْمِذِیُّ بِإِسْنَادِهِ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: مَا نَزَلَ الْبَلَاءُ بِالْمُؤْمِنِ وَ الْمُؤْمِنَةِ فِی نَفْسِهِ وَ وَلَدِهِ وَ مَالِهِ حَتَّی یَلْقَی اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَ وَ مَا عَلَیْهِ خَطِیئَةٌ.(1)پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند : هیچ بلایی در فرزند و مال مرد و زن مومن رخ ندهد تا اینکه خداوند را در حالی که هیچ گناهی ندارد ملاقات می کند.
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: إِنِّی رَأَیْتُ الْبَارِحَةَ عَجَباً فَذَکَرَ حَدِیثاً طَوِیلًا وَ فِیهِ رَأَیْتُ رَجُلًا مِنْ أُمَّتِی قَدْ خُفِّفَت مِیزَانُهُ فَجَاءَ أَفْرَاطُهُ فَثَقَّلُوا مِیزَانَه(2)
راوی گوید : رسول خدا (صلی الله علیه و اله) فرمودند: دیشب خواب عجیبی دیدم و حدیثی طولانی ذکر کردند و در آن فرمودند: شخصی از امت خودم را دیدم که ترازوی عملش سبک شده بود پس فرزندان فوت شده اش آمدند و ترازوی او را سنگین کردند.
عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: النُّفَسَاءُ یَجُرُّهَا وَلَدُهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِسِرَرِهَا إِلَی الْجَنَّةِ.(3)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: زنانی که در ایام نفاس فرزند خود را از دست می دهند در روز قیامت فرزندشان با بند ناف خود آنها را به سوی بهشت می کشانند.
عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَیْبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ قَدَّمَ مِنْ صُلْبِهِ وَلَداً لَمْ یَبْلُغِ الْحِنْثَ کَانَ أَفْضَلَ مِنْ أَنْ یُخَلِّفَ مِنْ بَعْدِهِ مِائَةً کُلُّهُمْ یُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ لَا تَسْکُنُ رَوْعَتُهُمْ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَةِ.(1)پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که فرزندی را قبل از بلوغ از دست دهد، بهتر است برای او از اینکه صد فرزند بعد از او باشند و همگی در راه خدا جهاد کنند و تا روز قیامت جنگ کردنشان پایان نیابد.
عَنْ قُرَّةَ بْنِ إِیَاسٍ أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و اله) کَانَ یَخْتَلِفُ إِلَیْهِ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ مَعَ ابْنٍ لَهُ فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) ذَاتَ یَوْمٍ یَا فُلَانُ تُحِبُّهُ قَالَ نَعَمْ یَا رَسُولَ اللَّهِ أُحِبُّهُ کَحُبِّکَ فَفَقَدَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) فَسَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَاتَ ابْنُهُ فَلَمَّا رَآهُ قَالَ (صلی الله علیه و اله) أَ مَا تَرْضَی أَنْ لَا تَأْتِیَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بَاباً مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ إِلَّا جَاءَ حَتَّی یَفْتَحَهُ لَکَ فَقَالَ رَجُلٌ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ لَهُ وَحْدَهُ أَمْ لِکُلِّنَا قَالَ بَلْ لِکُلِّکُمْ.(2)
راوی گوید: مردی از انصار همراه با پسر خود نزد پیامبر (صلی الله علیه و اله) رفت و آمد داشت، روزی پیامبر (صلی الله علیه و اله) به او گفتند: ای فلانی پسرت را دوست داری؟ گفت: آری ای رسول خدا او را همچون شما دوست دارم، پیامبر (صلی الله علیه و اله) چندی بعد او را نیافتند پس درباره او سوال کردند گفتند: ای رسول خدا پسرش مرده است، پیامبر (صلی الله علیه و اله) زمانی که او را دیدند فرمودند: آیا راضی نمی شوی که در روز قیامت به هیچ دری از درهای بهشت نرسی مگر این که او بیاید و آن را برای
تو باز کند، مرد دیگری گفت: ای رسول خدا آیا برای او به تنهایی این ویژگی است یا برای همه ما ؟ فرمودند: برای همه شما.عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ دَفَنَ ثَلَاثَةً وَ صَبَرَ عَلَیْهِمْ وَ احْتَسَبَ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَقَالَتْ أُمُّ أَیْمَنَ وَ اثْنَیْنِ فَقَالَ مَنْ دَفَنَ اثْنَیْنِ وَ صَبَرَ عَلَیْهِمَا وَ احْتَسَبَهُمَا وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَقَالَتْ أُمُّ أَیْمَنَ وَ وَاحِدٌ فَسَکَتَ وَ أَمْسَکَ فَقَالَ یَا أُمَّ أَیْمَنَ مَنْ دَفَنَ وَاحِداً وَ صَبَرَ عَلَیْهِ وَ احْتَسَبَ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ.(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه فرزند خود را دفن کند و بر آنها صبر کند و امید ثواب داشته باشد، بهشت بر او واجب می شود ، ام ایمن گفت: دو فرزند چی؟ فرمودند: کسی که دو فرزند خود را دفن کند و صبر کند و آنها را به حساب ثواب خداوند گذارد، بهشت بر او واجب گردد پس ام ایمن گفت: یک فرزند چی؟ حضرت ساکت شدند و فرمودند: ای ام ایمن کسی که یک فرزند خود را دفن کند و بر او صبر کند و به حساب ثواب خداوند گذارد، بهشت بر او واجب گردد.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ نُودِیَ فِی أَطْفَالِ الْمُؤْمِنِینَ أَنِ اخْرُجُوا مِنْ قُبُورِکُمْ فَیَخْرُجُونَ مِنْ قُبُورِهِمْ ثُمَ یُنَادَی فِیهِمْ أَنِ امْضُوا إِلَی الْجَنَّةِ زُمَراً فَیَقُولُونَ رَبَّنَا وَ وَالِدَیْنَا مَعَنَا ثُمَّ یُنَادَی فِیهِمْ ثَانِیَةً أَنِ امْضُوا إِلَی الْجَنَّةِ زُمَراً فَیَقُولُونَ رَبَّنَا وَ وَالِدَیْنَا ثُمَّ یُنَادَی فِیهِمْ ثَالِثَةً أَنِ امْضُوا إِلَی الْجَنَّةِ زُمَراً فَیَقُولُونَ رَبَّنَا وَ وَالِدَیْنَا فَیَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ فِی الرَّابِعَةِ وَ وَالِدَیْکُمْ مَعَکُمْ فَیَثِبُ کُلُّ طِفْلٍ إِلَی أَبَوَیْهِ فَیَأْخُذُونَ
1) مُسکّن الفؤاد عند فقد الأحبّة و الأولاد ص 29
بِأَیْدِیهِمْ فَیَدْخُلُونَ بِهِمُ الْجَنَّةَ فَهُمْ أَعْرَفُ بِآبَائِهِمْ وَ أُمَّهَاتِهِمْ یَوْمَئِذٍ مِنْ أَوْلَادِکُمُ الَّذِینَ فِی بُیُوتِکُمْ.(1)پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: هنگامی که روز قیامت فرا رسد در میان کودکان مومنین ندا شود: از قبر های خود خارج شوید و آنها خارج می شوند سپس ندا می شوند: گروه گروه به طرف بهشت حرکت کنید، پس آنان گویند: پروردگارا پدر مادرمان همراه ما هستند؟، دوباره ندا شوند: به طرف بهشت گروهی حرکت کنید پس گویند: پروردگارا پدر و مادرمان، دوباره ندا شوند: گروهی به طرف بهشت بروید، پس گویند: پروردگارا پدر و مادرمان، در مرتبه چهارم خداوند به آنان فرماید: پدر مادرتان همراه شماست پس هر کودکی به طرف والدین خود رفته و دستانشان را گرفته و وارد بهشت کنند و آنها نسبت به فرزندان در خانه هایتان بیشتر آشنا با پدر و مادر خود هستند.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: یُقَالُ لِلْوِلْدَانِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَیَقُولُونَ یَا رَبِّ حَتَّی یَدْخُلَ آبَاؤُنَا وَ أُمَّهَاتُنَا فَیَأْتُونَ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مَا لِی أَرَاهُمْ مُحْبَنْطِئِینَ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ فَیَقُولُونَ یَا رَبِّ آبَاؤُنَا فَیَقُولُ عَزَّ وَ جَلَّ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ أَنْتُمْ وَ آبَاؤُکُمْ.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: به کودکان در روز قیامت گفته شود داخل بهشت شوید، پس گویند: پروردگارا داخل نمی شویم تا اینکه پدر و مادرمان داخل شوند، کودکان می آیند پس خداوند به آنها فرماید: چه شده که شما را پر از ناراحتی می بینم داخل بهشت شوید، گویند: پروردگارا پدرانمان، خداوند فرماید: شما و پدرانتان داخل بهشت شوید.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ أَنَّ رَجُلًا کَانَ یَجِیءُ بِصَبِیٍّ مَعَهُ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ أَنَّهُ مَاتَ فَاحْتُبِسَ وَالِدُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَسَأَلَ عَنْهُ فَقَالُوا مَاتَصَبِیُّهُ الَّذِی رَأَیْتَهُ مَعَهُ فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) هَلَّا آذَنْتُمُونِی فَقُومُوا إِلَی أَخِینَا نُعَزِّیهِ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَیْهِ إِذًا الرَّجُلُ حَزِینٌ وَ بِهِ کَآبَةٌ فَعَزَّاهُ فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ کُنْتُ أَرْجُوهُ لِکِبَرِ سِنِّی وَ ضَعْفِی فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَ مَا یَسُرُّکَ أَنْ یَکُونَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِإِزَائِکَ یُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَیَقُولُ یَا رَبِّ وَ أَبَوَایَ فَلَا یَزَالُ یَشْفَعُ حَتَّی یُشَفِّعَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیکُمْ و یُدخِلَکُم الجَنَّةَ جَمِیعَاً.(1)
راوی گوید: مردی با کودک خود به نزد رسول خدا (صلی الله علیه و اله) می آمد و فرزندش از دنیا رفت و او خود را از دیدن حضرت حبس کرد، پیامبر (صلی الله علیه و اله) سراغ او را گرفتند، به ایشان گفتند: آن کودکی را که همراه او می دیدید فوت شده پس پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: چرا من را خبر نکردید! بروید به سوی برادرمان تا به او تعزیت گوییم، زمانی که بر او وارد شدند آن مرد ناراحت بوده و آثار شکستگی بر چهره اش نمایان بود پس حضرت او را تعزیت گفتند و آن مرد گفت: ای رسول خدا امید داشتم که او در زمان پیری و ناتوانی من باشد، پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: آیا به این خوشحال نمی شوی که او در روز قیامت در کنار تو بوده و به او گفته شود: داخل بهشت شو پس گوید: پروردگارا پدر و مادرم و پیوسته شفاعت کند تا اینکه خداوند شفاعت او را قبول کرده و همه شما را داخل بهشت کند.
1) مُسکّن الفؤاد ص 26
عَنْ زُرَارَةَ بْنِ أَوْفَی أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَزَّی رَجُلًا عَلَی ابْنِهِ فَقَالَ آجَرَکَ اللَّهُ وَ أَعْظَمَ لَکَ الْأَجْرَ فَقَالَ الرَّجُلُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا شَیْخٌ کَبِیرٌ وَ کَانَ ابْنِی قَدْأَجْزَأَ عَنِّی فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) أَ یَسُرُّکَ أَنْ یُشِیرَ لَکَ أَوْ یَتَلَقَّاکَ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ بِالْکَأْسِ قَالَ مَنْ لِی بِذَلِکَ فَقَالَ اللَّهُ لَکَ بِهِ وَ لِکُلِمُسْلِمٍ مَاتَ وَلَدُهُ فِی الْإِسْلَامِ.(1)
راوی گوید: پیامبر (صلی الله علیه و اله) مردی را در مرگ فرزندش تعزیت گفتند و فرمودند: خداوند پاداش تو را زیاد گرداند، پس مرد به ایشان گفت: ای رسول خدا من پیرمرد هستم و فرزندم کمک کارم بود، حضرت فرمودند: آیا خوشحال نمی شوی فرزندت به تو اشاره کند یا تو را در کنار درهای بهشت با ظرفی ملاقات کند، پیرمرد گفت: چه کسی ضامن این مطلب برای من است، حضرت فرمودند: خداوند ضامن برای تو و هر مسلمانی است که فرزند او در اسلام از دنیا رفته است.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ قَدَّمَ ثَلَاثَةً لَمْ یَبْلُغِ الْحِنْثَ کَانَ لَهُ حِصْناً حَصَیْنَا فَقَالَ أَبُو ذَرٍّ قَدَّمْتُ اثْنَیْنِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ اثْنَیْنِ ثُمَّ قَالَ أُبَیُّ بْنُ کَعْبٍ قَدَّمْتُ وَاحِداً فَقَالَ وَ وَاحِداً وَ لَکِنْ إِنَّمَا ذَاکَ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الْأُولَی.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه فرزند نابالغ از دست دهد برای او دژ مستحکم باشد، ابوذر گوید: اگر دو فرزند از دست بدهم چی؟ حضرت فرمودند: همین طور باشد، سپس ابیّ بن کعب گوید: یک فرزند چی؟ حضرت
فرمودند: همان گونه باشد اما این در صورت صبر هنگام ابتدای مصیبت و شدت آن است.عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَرَّ عَلَی امْرَأَةٍ وَ هِیَ تَبْکِی عَلَی وَلَدِهَا فَقَالَ اصْبِرِی أَیَّتُهَا الْمَرْأَةُ فَقَالَتْ اذْهَبْ إِلَی عَمَلِکَ فَمَضَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَقِیلَ لَهَا هَذَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَاتَّبَعَتْهُ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّی لَمْ أَعْرِفْکَ فَهَلْ لِی مِنْ أَجْرٍ فِی مُصِیبَتِی فَقَالَ لَهَا الْأَجْرُ مَعَ الصَّدْمَةِ الْأُولَی.(1)
امیرالمومنین (علیه السلام) فرمودند: پیامبر (صلی الله علیه و اله) از کنار زنی عبور کردند که بر فرزند از دست داده خود گریه می کرد، پس پیامبر (صلی الله علیه و اله) به او فرمودند: ای زن صبر کن، زن گفت: برو دنبال کارت، پیامبر (صلی الله علیه و اله) عبور کردند که به زن گفته شد او رسول خدا (صلی الله علیه و اله) است پس زن به دنبال ایشان رفته و گفت: ای رسول خدا من شما را نشناختم، آیا اجری در مصیبت من است؟ فرمودند: بله اجر آن هنگام ابتدای مصیبت و شدت آن است.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِ أَنَ النِّسَاءَ قُلْنَ لِلنَّبِیِ (صلی الله علیه و اله) اجْعَلْ لَنَا یَوْماً تَعِظُنَا فِیهِ فَوَعَظَهُنَّ وَ قَالَ أَیُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَ لَهَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ کَانُوا لَهَا حِجَاباً مِنَ النَّارِ قَالَتِ امْرَأَةٌ وَ اثْنَانِ قَالَ وَ اثْنَانِ.(2)
راوی گوید: زنان به پیامبر (صلی الله علیه و اله) گفتند: روزی را برای موعظه ما قرار بده، پس حضرت آنها را موعظه کرده و فرمودند: هر زنی که سه فرزنداز دست دهد،
آنها حجاب و مانع او از آتش باشند، زنی گفت: دو فرزند چی؟ حضرت فرمودند: دو فرزند هم همین طور.
عَنْ بُرَیْدَةَ قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَتَعَاهَدُ الْأَنْصَارَ وَ یَعُودُهُمْ وَ یَسْأَلُ عَنْهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ امْرَأَةً مَاتَ ابْنٌ لَهَا فَجَزِعَتْ عَلَیْهِ فَأَتَاهَا فَأَمَرَهَا بِتَقْوَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ الصَّبْرِ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّی امْرَأَةٌ رَقُوبٌ لَا أَلِدُ وَ لَمْ یَکُنْ لِی وَلَدٌ غَیْرُهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الرَّقُوبُ الَّتِی لَا یَبْقَی لَهَا وَلَدُهَا ثُمَّ قَالَ مَا مِنِ امْرِئٍ مُسْلِمٍ أو امْرَأَةٍ مُسْلِمَةٍ یَمُوتُ لَهُمَا ثَلَاثَةٌ مِنَ الْوُلْدِ إِلَّا أَدْخَلَهُمَا اللَّهُ الْجَنَّةَ فَقِیلَ لَهُ وَ اثْنَانِ فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) وَ اثْنَانِ.وَ فِی حَدِیثٍ آخَرَ
أَنَّهُ (صلی الله علیه و اله) قَالَ لَهَا تُحِبِّینَ أَنْ تَرَیِنَّهُ عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ وَ هُوَ یَدْعُوکِ إلَینَا فَقَالَتْ بَلَی قَالَ فَإِنَّهُ کَذَلِکِ.(1)
راوی گوید: پیامبر (صلی الله علیه و اله) بر حال انصار سرکشی می کرد و آنان را عیادت کرده و سوال می پرسید پس خبر به ایشان رسید زنی فرزند خود را از دست داده و برای آن جزع می کند، پس پیامبر (صلی الله علیه و اله) بر او وارد شده و امر به تقوا و صبر نمودند، زن گفت: ای رسول خدا من رقوب(2)
هستم و فرزندی غیر از او نداشتم، حضرت فرمودند: رقوب زنی است که فرزندی برای او باقی نباشد ،سپس فرمودند: هیچ مرد و زن مسلمانی نیست که سه فرزند خود را از دست دهد جز اینکه خداوند والدین او را داخل بهشت کند، گفته شد ای رسول خدا دو فرزند چی؟ فرمودند: همین گونه. در حدیث دیگر آمده که پیامبر (صلی الله علیه و اله) به او فرمودند: آیا دوست داریفرزند خود را بر در بهشت ببینی و او تو را به سوی ما دعوت کند؟ زن گفت: بله، پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: این چنین می شود.
عَنِ الْحَارِثِ بْنِ أُقَیْشٍ قَالَ : کُنَّا عِنْدَ أَبِی بَرْزَةَ لَیْلَةً فَحَدَّثَ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ : مَا مِنْ مُسْلِمَیْنِ یَمُوتُ لَهُمَا أَرْبَعَةُ أَفْرَاطٍ إِلَّا أَدْخَلَهُمَا اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ قَالُوا: یَا رَسُولَ اللَّهِ وَثَلَاثَةٌ قَالَ : وَثَلَاثَةٌ قَالُوا: وَاثْنَانِ قَالَ : وَاثْنَان .(1)
راوی گوید: ما شبی نزد ابی برره بودیم که گفت پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ دو مسلمانی نیست که چهار فرزند کوچک از دست دهد جز اینکه خداوند آن دو را به رحمت خود داخل بهشت گرداند، گفتند: ای رسول خدا سه فرزند چی؟ فرمودند: همان طور است، گفتند: دو فرزند چی؟ فرمودند: همان طور است.
عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ قَالَ: خَطَبَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فِی الْکُوفَةِ فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ مَا الرَّقُوبُ فِیکُمْ فَقَالُوا الرَّجُلُ یَمُوتُ وَ لَمْ یَتْرُکْ وَلَداً فَقَالَ بَلِ الرَّقُوبُ حَقَّ الرَّقُوبِ رَجُلٌ مَاتَ وَ لَمْ یُقَدِّمْ مِنْ وُلْدِهِ أَحَداً یَحْتَسِبُهُ عِنْدَ اللَّهِ وَ إِنْ کَانُوا کَثِیراً مِنْ بَعْدِه .(2)
راوی گوید: روزی امیرالمومنین (علیه السلام) در کوفه خطبه خواندند و فرمودند: ای مردم در میان شما رقوب چه کسی است؟ گفتند: کسی که بمیرد و فرزندی به جا نگذارد پس حضرت فرمودند: رقوب به معنای واقعی کسیاست که بمیرد و یک فرزند پیش از او از دنیا نرود در حالی که امید ثواب از خداوند داشته باشد اگر چه بعد از خود فرزندان زیادی به جا گذارد.
عَنْ أَمِّ مَیْسَر الْأَنْصَارِیَّةِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ دَخَلَ عَلَیْهَا وَ هِیَ تَطْبُخُ حَبّاً فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) مَنْ مَاتَ لَهُ ثَلَاثٌ لَمْ یَبْلُغُوا الْحِنْثَ کَانُوا لَهُ حِجَاباً مِنَ النَّارِ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ اثْنَانِ قَالَ وَ اثْنَانِ یَا أَمَّ مَیْسَر.(1)
امّ میسر انصاری گوی : پیامبر (صلی الله علیه و اله) بر او وارد شدند در حالی که حبوبات می پخت پس فرمودند: کسی که از او سه فرزند نابالغ فوت شود، آنها برای او مانعی از آتش باشند، گفت: ای رسول خدا دو فرزند چی؟ فرمودند: ای ام میسر همین گونه است.
عَنْ قَبِیصَةَ بْنِ بُرهَه قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) جَالِساً إِذْ أَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ لِی فَإِنَّهُ لَیْسَ یَعِیشُ لِی وَلَدٌ قَالَ کَمْ مَاتَ لَکِ قَالَتْ ثَلَاثَةٌ قَالَ (صلی الله علیه و اله) َ لَقَدْ أُحْظِرْتِ مِنَ النَّارِ بِحِظَارٍ شَدِید.(2)
راوی گوید: نزد رسول الله (صلی الله علیه و اله) بودم که زنی وارد شد و گفت: ای رسول خدا برای من دعا کن فرزندی برایم نمانده است حضرت فرمودند: چند فرزند از دست دادی؟ گفت: سه فرزند، حضرت فرمودند: از آتش جهنم فاصله زیادی گرفته ای.عَنْ زَیْدِ بْنِ أَسْلَمَ قَالَ: مَاتَ وَلَدٌ لِدَاوُدَ (علیه السلام) فَحَزِنَ عَلَیْهِ حَزَناً کَثِیراً فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ یَا دَاوُدُ وَ مَا کَانَ یَعْدِلُ هَذَا الْوَلَدُ عِنْدَکَ قَالَ کَانَ یَا رَبِّ یَعْدِلُ عِنْدِی مِلْءَ الْأَرْضِ ذَهَباً قَالَ فَلَکَ عِنْدِی یَوْمَ الْقِیَامَةِ مِلْءُ الْأَرْضِ ثَوَاباً.(3)
راوی گوید: فرزندی از داود پیامبر(علیه السلام) از دنیا رفت و ایشان بسیار ناراحت شدند پس خداوند به او وحی کرده: ای داود فرزندت نزد تو معادل چه چیزی است؟ عرضه داشت: پروردگارا معادل طلا به اندازه زمین پس خداوند فرمود: به همان اندازه نزد من در قیامت پاداش داری.
عَنْ عَلْقَمَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ مَاتَ لَهُ وَلَدٌ أَوِ ابْنٌ فَصَبَرَ أَوْ لَمْ یَصْبِرْ یُسَلِّمُ أَوْ لَمْ یُسَلِّمْ لَمْ یَکُنْ لَهُ ثَوَابٌ إِلَّا الْجَنَّةُ.(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که یک فرزند یا یک پسر از او فوت شود چه صبر کند و چه صبر نکند، تسلیم باشد یا نباشد، ثوابی جز بهشت ندارد.
عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ مَاتَ لَهُ ابْنٌ احْتَسَبَهُ أَوْ لَمْ یَحْتَسِبْهُ صَبَرَ أَوْ لَمْ یَصْبِرْ لَمْ یَکُنْ لَهُ ثَوَابٌ إِلَّا الْجَنَّةُ.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که پسری را از دست دهد چه امید ثواب از خداوند داشته باشد چه نداشته باشد و چه صبر کند یا صبر نکند ثوابی جز بهشت ندارد.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ وَهْبٍ الْمِصْرِیِّ یَرْفَعُهُ إِلَی أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ: تُوُفِّیَ ابْنٌ لِعُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ وَ اشْتَدَّ حُزْنُهُ عَلَیْهِ حَتَّی اتَّخَذَ فِی دَارِهِ مَسْجِداً یَتَعَبَّدُ فِیهِ فَبَلَغَ ذَلِکَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ یَا عُثْمَانَ بْنَ مَظْعُونٍ إِنَّ اللَّهَ لَمْ یَکْتُبْ عَلَیْنَا الرَّهْبَانِیَّةَ إِنَّمَا رَهْبَانِیَّةُ أُمَّتِی الْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ یَا عُثْمَانُ إِنَّ لِلْجَنَّةِ ثَمَانِیَةَ أَبْوَابٍ وَ لِلنَّارِ سَبْعَةَ أَبْوَابٍ فَمَا یَسُرُّکَ أَلَّا تَأْتِیَ
بَاباً مِنْهَا إِلَّا وَجَدْتَ ابْنَکَ إِلَی جَنْبِکَ آخِذٌ بِحُجْزَتِکَ یَشْفَعُ لَکَ إِلَی رَبِّکَ قَالَ بَلَی قَالَ الْمُسْلِمُونَ وَ لَنَا فِی فَرَطِنَا مَا لِعُثْمَانَ قَالَ نَعَمْ لِمَنْ صَبَرَ مِنْکُمْ وَ احْتَسَبَ.(1)
راوی گوید: عثمان بن مظعون پسری را از دست داد و بر او سخت ناراحت شد تا اینکه در منزل خود مسجدی قرار داد و در آن عبادت می کرد، این قضیه به پیامبر (صلی الله علیه و اله) رسید و فرمودند: ای عثمان بن مظعون خداوند بر ما گوشه گیری را واجب نکرده همانا گوشه گیری امت من در جنگ در راه خداست، ای عثمان بهشت هشت در دارد و جهنم هفت در آیا خوشحال نمی شوی که به هیچ دری از درهای بهشت وارد نشوی جز اینکه پسرت را کنار خود ببینی که تو را گرفته و شفاعت تو را به خداوند کند، گفت: بله، مسلمانان گفتند: آنچه برای عثمان است برای فرزندان ما هم است؟ حضرت فرمودند: بله برای کسی که صبر کند و امید ثواب خداوند را داشته باشد.
عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَجْمَعُ اللَّهُ أَطْفَالَ أُمَّةِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله) یَوْمَ الْقِیَامَةِ فِی حِیَاضٍ تَحْتَ الْعَرْشِ قَالَ فَیَطَّلِعُ اللَّهُ عَلَیْهِمْ اطِّلَاعَةً فَیَقُولُ مَا لِی أَرَاکُمْ رَافِعِی رُءُوسِکُمْ إِلَیَّ فَیَقُولُونَ یَا رَبَّنَا الْآبَاءُ وَ الْأُمَّهَاتُ فِیعَطَشِ الْقِیَامَةِ وَ نَحْنُ فِی هَذِهِ الْحِیَاضِ قَالَ فَیُوحِی اللَّهُ إِلَیْهِمْ أَنِ اغْرِفُوا فِی هَذِهِ الْآنِیَةِ مِنَ الْحِیَاضِ ثُمَّ تَخَلَّلُوا صُفُوفَ الْقِیَامَةِ فَاسْقُوا الْآبَاءَ وَ الْأُمَّهَاتِ.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند کودکان امت محمد(صلی الله علیه و اله) را در روز قیامت در حوض های آب در زیر عرش جمع می کند، پس خداوند به آنها توجه کرده و
فرماید: چه شده که سرهایتان را به سوی من بلند کرده اید؟ گویند: پروردگارا پدران و مادران ما در تشنگی روز قیامت هستند و ما در این حوض ها، پس خداوند به آنها وحی کند: این ظرف ها را از آب حوض پر کنید سپس در صف های مردم رفته و پدران و مادران خود را سیراب کنید.
عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ إِذَا وَجَّهْتُ إِلَی عَبْدٍ مِنْ عَبِیدِی مُصِیبَةً فِی بَدَنِهِ أَوْ مَالِهِ أَوْ وَلَدِهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ ذَلِکَ بِصَبْرٍ جَمِیلٍ اسْتَحْیَیْتُ مِنْهُ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَنْ أَنْصِبَ لَهُ مِیزَاناً أَوْ أَنْشُرَ لَهُ دِیوَاناً.(1)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال می فرماید: هنگامی که متوجه بنده خود می شوم که بلایی در بدن یا مال یا فرزند به او رسیده و با صبر نیکو به پیشواز آن رفته است، حیا می کنم در روز قیامت ترازوی اعمال را برای او قرار دهم و کتاب عمل را بر وی باز کنم.
عَنْ أَبِی حَسَّانَ قَالَ : تُوُفِّیَ ابْنَانِ لِی فَقُلْتُ لِأَبِی هُرَیْرَةَ : سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) حَدِیثًا تُحَدِّثُنَاهُ یُطَیِّبُ بِأَنْفُسِنَا عَنْ مَوْتَانَا قَالَ : نَعَمْ صِغَارُهُمْ دَعَامِیصُ الْجَنَّةِ یَلْقَی أَحَدُهُمْ أَبَاهُ - أَوْ قَالَ : أَبَوَیْهِ - فَیَأْخُذُ بِنَاحِیَةِ ثَوْبِهِ - أَوْ یَدِهِ - کَمَا آخُذُ بِصَنِفَةِ ثَوْبِکَ هَذَا فَلَا یُفَارِقُهُ حَتَّی یُدْخِلَهُ اللَّهُ وَأَبَاهُ الْجَنَّة .(2)
راوی گوید: دو پسر من فوت شد به ابوهریره گفتم: آیا از پیامبر (صلی الله علیه و اله) حدیثی شنیده ای که جانمان به خاطر گذشتگانمان آرام گیرد؟ گفت: بله، پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمود: کودکان سیاحت کنندگان در هر جای بهشت هستند، با ملاقت پدر یا
پدر و مادر گوشه لباس یا دست آنان را همچون گرفتن من نسبت به لباست گرفته و آنان را رها نمی کند تا اینکه خدا او و پدرش را وارد بهشت کند .
8 ) فرزند بیشتر، موجب افتخار کردن پیامبر (صلی الله علیه و اله) بر سایر امت ها
قَالَ أمِیرُالمُومِنین (علیه السلام) تَزَوَّجُوا فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) کَثِیراً مَا کَانَ یَقُولُ مَنْ کَانَ یُحِبُّ أَنْ یَتَّبِعَ سُنَّتِی فَلْیَتَزَوَّجْ فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِیَ التَّزْوِیجَ وَ اطْلُبُوا الْوَلَدَ فَإِنِّی أُکَاثِرُ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: ازدواج کنید چرا که رسول خدا(صلی الله علیه و اله) زیاد می فرمودند: کسی که دوست دارد سنت من را تبعیت کند پس باید ازدواج کند و از سنت من، ازدواج کردن است و فرزنددار شوید که من در روز قیامت از زیادی شما بر سایر امت ها افتخار می کنم.
9 ) اهمیت فرزندان امت نزد پیامبر (صلی الله علیه و اله)
قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و اله) : لَلْمَوْلُودُ مِنْ أُمَّتِی أَحَبُ إِلَیَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْس .(2)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: یک نوزاد از امت من، برایم محبوب تر از آن چیزی است که خورشید بر آن می تابد.
10 ) فرزند گل خوشبوی زندگی
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْوَلَدُ رَیْحَانَةٌ وَ رَیْحَانَتَایَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ(علیهما السلام) .(3)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزند گل خوش بو است و دو گل من حسن و حسین (علیهما السلام) هستند.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): الْوَلَدُ لِلْوَالِدِ رَیْحَانَةٌ مِنَ اللَّهِ قَسَمَهَا بَیْنَ عِبَادِهِ وَ إِنَّ رَیْحَانَتَیَّ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیهما السلام) سَمَّیْتُهُمَا بِاسْمِ سِبْطَیْ بَنِی إِسْرَائِیلَ شَبَّراً وَ شُبَیراً (1)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزند برای پدر گلی است از جانب خداوند که آن را بین بندگانش تقسیم کرده است، و حسن وحسین (علیهما السلام) دو گل من هستند آنها را به اسم دو فرزند بنی اسرائیل شبّر و شُبَیر گذاشتم.
11 ) فرزند روشنی چشم و حیات قلب
مِنَ الْفِرْدَوْسِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): اطْلُبُوا الْوَلَدَ وَ الْتَمِسُوهُ فَإِنَّهُ قُرَّةُ الْعَیْنِ وَ رَیْحَانَةُ الْقَلْبِ وَ إِیَّاکُمْ وَ الْعَجْزَ وَ الْعُقْرَ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزنددار شوید و آن را بخواهید که او روشنی چشم و حیات قلب است و از زن پیر و عقیم دوری کنید.
12 ) نیکی به فرزند معادل نیکی به پدر و مادر
أَرْوِی عَنِ الْعَالِمِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ لِرَجُلٍ أَ لَکَ وَالِدَانِ فَقَالَ لَا فَقَالَ أَ لَکَ وَلَدٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ لَهُ بَرَّ وَلَدَکَ یُحْسَبْ لَکَ بِرُّ وَالِدَیْکَ.(3)
امام رضا (علیه السلام) به شخصی فرمودند: آیا پدر و مادر داری؟ گفت: نه، فرمودند: فرزند داری؟ گفت: بله، حضرت فرمودند: به فرزند خود نیکی کن که برای تو نیکی به پدر و مادر حساب می شود.
عَنْ أَبِی طَالِبٍ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ الْأَنْصَارِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ وَالِدَیْکَ قَالَ قَدْ مَضَیَا قَالَ بَرَّ وَلَدَکَ.(1)
راوی گوید: شخصی از انصار به امام صادق(علیه السلام) عرض کرد: به چه کسی نیکی کنم؟ حضرت فرمودند: پدر و مادر، گفت: آنها از دنیا رفته اند، فرمودند: به فرزند خود نیکی کن.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) بِرُّ الرَّجُلِ بِوَلَدِهِ بِرُّهُ بِوَالِدَیْهِ .(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: نیکی شخص به فرزندش، نیکی او به پدر و مادرش است.
13 ) فضیلت فرزند دختر
عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: نِعْمَ الْوُلْدُ الْبَنَاتُ الْمُخَدَّرَاتُ(3)مَنْ کَانَتْ عِنْدَهُ وَاحِدَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ لَهُ سِتْراً مِنَ النَّارِ وَ مَنْ کَانَتْ عِنْدَهُ ابْنَتَانِ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهِمَا الْجَنَّةَ وَ مَنْ کانَت لَهُ ثَلَاثٌ أَوْ مِثْلُهُنَّ مِنَ الْأَخَوَاتِ وُضِعَ عَنْهُ الْجِهَادُ وَ الصَّدَقَةُ.(4)
رسول خدا (صلی الله علیه و اله) فرمودند: دختران در پس پرده چه خوب فرزندانی هستند، کسی که یک دختر داشته باشد خداوند او را برای شخص پوششی از آتش قرار می دهد و کسی که دو دختر دارد خداوند به واسطه آن دو او را داخل بهشت کند و کسی که سه دختر یا سه خواهر در تکفل خود دارد، جهاد و صدقه از او برداشته می شود.
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 49 ، تهذیب الأحکام ج 8 ص 113 ، عدة الداعی ص 88
2) من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 483 ، مکارم الأخلاق ص 220 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 484
3) در کنزالعمال ج 16 ص 454 به جای آن آمده: البَنَاتُ هُنَّ المُشفِقَاتُ المُجَهِّزاتُ المُبَارَکات
4) روضة الواعظین ج 2 ص 369 ، مکارم الأخلاق 219 ، بحارالأنوار ج 101 ص 91
عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): نِعْمَ الْوَلَدُ الْبَنَاتُ مُلْطِفَاتٌ مُجَهِّزَاتٌ مُونِسَاتٌ مُبَارَکَاتٌ مُفَلِّیَاتٌ .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: چه خوب فرزندانی هستند دختران محبت کننده و انجام دهنده کارهای پدر و مادر و مونس و مبارک و پاک شده از شپش.قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ عَالَ ابْنَتَیْنِ أَوْ ثَلَاثاً کَانَ مَعِی فِی الْجَنَّةِ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که دو دختر یا سه دختر را سرپرستی کند همراه من در بهشت است.
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِکٍ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): مَنْ کَانَ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ أَوْ ثَلَاثُ أَخَوَاتٍ اتَّقَی اللَّهَ وَأَقَامَ عَلَیْهِنَّ کَانَ مَعِی فِی الْجَنَّةِ هَکَذَا وَأَشَارَ بِأَصَابِعِهِ الْأَرْبَع .(3)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر یا سه خواهر داشته و رعایت تقوا کرده و امور آنان را عهده دار شود، همراه من در بهشت است به این شکل و اشاره به چهار انگشت خود کردند.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ فَأَدَّبَهُنَّ وَرَحِمَهُنَّ وَأَحْسَنَ إِلَیْهِنَّ فَلَهُ الْجَنَّة .(4)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر داشته و آن ها را سرپرستی کند و تربیت نماید و نسبت به آن ها مهربانی و احسان داشته باشد، بهشت برای او خواهد بود.
عَن عُقْبَةِ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِیَّ یَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ : مَنْ کَانَتْ - وَقَالَ مَرَّةً : مَنْ کَانَ - لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ فَصَبَرَ عَلَیْهِنَّ فَأَطْعَمَهُنَّ وَسَقَاهُنَّ وَکَسَاهُنَّ مِنْ جِدَّتِهِ کُنَّ لَهُ حِجَابًا مِنَ النَّار.(1)راوی گوید: شنیدم پیامبر (صلی الله علیه و اله) می فرمودند: مرد یا زنی که سه دختر داشته و بر آنان صبر کرده و به آن ها غذا و آب داده و لباس بپوشاند، برای او مانعی از آتش گردند.
عَن عَایشَة قَالَت قَالَ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه و اله) : مَن اُبتُلِیَ بِشَئٍ مِنَ البَناتِ فَصَبَرَ عَلَیهِنَّ کُنَّ لَهُ حِجَاباً مِنَ النَّار.(2)
عایشه گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که صاحب چند دختر شود و بر آنان صبر کند، دختران مانعی از آتش برای او باشد.
عَن جَابِرِ ابْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): مَنْ کُنَّ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ یُؤْوِیهِنَّ وَیَرْحَمُهُنَّ وَیَکْفُلُهُنَّ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ الْبَتَّةَ قَالَ : قِیلَ : یَا رَسُولَ اللَّهِ : فَإِنْ کَانَتْ اثْنَتَیْنِ ؟ قَالَ : وَإِنْ کَانَتْ اثْنَتَیْنِ قَالَ : فَرَأَی بَعْضُ الْقَوْمِ أَنْ لَوْ قَالُوا لَهُ وَاحِدَةً لَقَالَ : وَاحِدَة .(3)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر داشته و با ایشان مهربانی و دلسوزی داشته و آن ها را کفالت کند بهشت بر او واجب است، گفته شد: ای رسول خدا دو دختر چگونه است؟ فرمودند: همین طور، پس بعضی از افراد نظر داشتند به پیامبر(صلی الله علیه و اله) بگویند یک دختر چگونه است، فرمودند: یک دختر هم همین طور.الْقُطْبُ الرَّاوَنْدِیُّ فِی لُبِّ اللُّبَابِ عَنِ النَّبِیِّ(صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: رَحِمَ اللَّهُ أَبَا الْبَنَاتِ الْبَنَاتُ مُبَارَکَاتٌ مُحَبَّبَاتٌ وَ الْبَنُونَ مُبَشَّرَاتٌ وَ هُنَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ .(1)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند رحمت کند پدر دختران را که دختران مبارک و دوست داشتنی و پسران بشارت هستند و دختران باقیات الصالحات می باشند.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ کَانَتْ لَهُ ابْنَةٌ وَاحِدَةٌ کَانَتْ خَیْراً لَهُ مِنْ أَلْفِ حَجَّةٍ وَ أَلْفِ غَزْوَةٍ وَ أَلْفِ بَدَنَةٍ وَ أَلْفِ ضِیَافَةٍ.(2)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که یک دختر داشته باشد برای او بهتر از هزار حج و هزار جنگ همراه با پیامبر (صلی الله علیه و اله) و هزار قربانی شتر و هزار مهمانی، است.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ یُعْطَی ثَلَاثَ رَوْضَاتٍ مِنْ رِیَاضِ الْجَنَّةِ کُلُّ رَوْضَةٍ أَوْسَعُ مِنَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا.(3)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر داشته و آنان را سرپرستی کند، خداوند سه باغ از باغ های بهشتی به او عطا کند که هر باغ وسعتش بیشتر از دنیا و آن چه در آن است می باشد.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ کَانَ لَهُ أُنْثًی فَلَمْ یُبْدِهَا وَ لَمْ یُهِنْهَا وَ لَمْ یُؤْثِرْ وُلْدَهُ عَلَیْهَا أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ.(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که دختر داشته باشد و او را آشکار نکرده و خوار و کوچک نکند و پسرانش را بر او مقدم نگرداند، خداوند او را داخل بهشت کند.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ کَانَ لَهُ أُخْتَانِ أَوْ بِنْتَانِ فَأَحْسَنَ إِلَیْهِمَا کُنْتُ أَنَا وَ هُوَ فِی الْجَنَّةِ کَهَاتَیْنِ وَ أَشَارَ بِإِصْبَعَیْهِ السَّبَّابَةِ وَ الْوُسْطَی.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که دو خواهر یا دو دختر داشته باشد و به آنها نیکی کند، من و او در بهشت همچون این دو انگشت هستیم و اشاره به انگشت وسط و سبابه کردند.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنِ ابْتُلِیَ بِشَیْءٍ مِنْ هَذِهِ الْبَنَاتِ فَأَحْسَنَ إِلَیْهِنَّ کُنَّ لَهُ سِتْراً مِنَ النَّارِ.(3)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که دارای چند دختر شود و به آنها نیکی کند، آنها برای او پوششی از آتش باشند.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ کَانَ لَهُ ابْنَةٌ فَاللَّهُ فِی عَوْنِهِ وَ نُصْرَتِهِ وَ بَرَکَتِهِ وَ مَغْفِرَتِهِ.(4)
پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که یک دختر داشته باشد خداوند کمک کار و یاری دهنده و برکت دهنده و آمرزنده اوست.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِذَا بُشِّرَ بِجَارِیَةٍ قَالَ رَیْحَانَةٌ وَ رِزْقُهَا عَلَی اللَّهِ.(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: وقتی که بشارت دختری به پیامبر(صلی الله علیه و اله) داده می شد می فرمودند: گل خوش بو و رزقش بر عهده خداست.
رُوِیَ عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَا مِنْ بَیْتٍ فِیهِ الْبَنَاتُ إِلَّا نَزَلَتْ کُلَّ یَوْمٍ عَلَیْهِ اثْنَتَا عَشْرَةَ بَرَکَةً وَ رَحْمَةً مِنَ السَّمَاءِ وَ لَا تَنْقَطِعُ زِیَارَةُ الْمَلَائِکَةِ مِنْ ذَلِکَ الْبَیْتِ یَکْتُبُونَ لِأَبِیهِمْ کُلَّ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ عِبَادَةَ سَنَةٍ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ خانه ای نیست که در آن دختران باشند جز اینکه هر روز در آن خانه دوازده برکت و رحمت از آسمان نازل می شود و زیارت ملائکه از آن خانه قطع نمی شود و برای پدرشان هر روز و شب عبادت یک سال را می نویسند.
رَوَی أَبَانُ بْنُ تَغْلِبَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْبَنَاتُ حَسَنَاتٌ وَ الْبَنُونَ نِعْمَةٌ فَالْحَسَنَاتُ یُثَابُ عَلَیْهَا وَ النِّعْمَةُ یُسْأَلُ عَنْهَا.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: دختران حسنه و پسران نعمت هستند پس در مقابل حسنات ثواب داده می شود و در مقابل نعمت از آن سوال می گردد.
بُشِّرَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) بِابْنَةٍ(1)فَنَظَرَ فِی وُجُوهِ أَصْحَابِهِ فَرَأَی الْکَرَاهَةَ فِیهِمْ فَقَالَ مَا لَکُمْ رَیْحَانَةٌ أَشَمُّهَا وَ رِزْقُهَا عَلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ .(2)
بشارت یک دختر به پیامبر(صلی الله علیه و اله) داده شد و حضرت در چهره اصحاب ناپسندی را مشاهده کردند پس فرمودند: شما را چه شده او گل خوش بویی است که می بویم و رزقش بر عهده خداست.
أَنَّ أَیُّوبَ بْنَ نُوحٍ قَالَ کَانَ لِیَحْیَی بْنِ زَکَرِیَّا حَمْلٌ فَکَتَبَ إِلَی أَبِی الْحَسَنِ (علیه السلام) أَنَّ لِی حَمْلًا ادْعُ اللَّهَ لِی أَنْ یَرْزُقَنِی ابْناً فَکَتَبَ إِلَیْهِ رُبَّ ابْنَةٍ خَیْرٌ مِنِ ابْنٍ فَوُلِدَتْ لَهُ ابْنَةٌ.(3)
ایوب بن نوح گوید: یحیی بن زکریا همسرش باردار بود به امام کاظم (علیه السلام) نامه نوشت که دعا کنند فرزندش پسر باشد، پس امام (علیه السلام) برای او نوشتند چه بسا دختر بهتر از پسر باشد و بعد برای او دختری زاییده شد.
عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَیَرْحَمُ الرَّجُلَ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِهِ وَ قَالَ لَهُ عُمَرُ بْنُ یَزِیدَ إِنَ لِی بَنَاتٍ فَقَالَ لَهُ لَعَلَّکَ تَتَمَنَّی مَوْتَهُنَّ أَمَا إِنَّکَ لَوْ تَمَنَّیْتَ مَوْتَهُنَّ وَ مِتْنَ لَمْ تُؤْجَرْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ لَقِیتَ رَبَّکَ حِینَ تَلْقَاهُ وَ أَنْتَ عَاصٍ.(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: خداوند به مرد به خاطر شدت محبتش به فرزند، رحم می کند، عمر بن یزید به حضرت عرض کرد: من دارای دختر هستم، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: انگار آرزوی مرگ آنها را داری! آگاه باش اگر آرزوی مرگ
آنها را بکنی و آنها بمیرند در قیامت پاداشی نداشته و با گناه خداوند را ملاقات می کنی.
رَوَی حَمْزَةُ بْنُ حُمْرَانَ بِإِسْنَادِهِ أَنَّهُ أَتَی رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) وَ عِنْدَهُ رَجُلٌ فَأَخْبَرَهُ بِمَوْلُودٍ لَهُ فَتَغَیَّرَ لَوْنُ الرَّجُلِ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) مَا لَکَ قَالَ خَیْرٌ قَالَ قُلْ قَالَ خَرَجْتُ وَ الْمَرْأَةُ تَمْخَضُ فَأُخْبِرْتُ أَنَّهَا وَلَدَتْ جَارِیَةً فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) الْأَرْضُ تُقِلُّهَا وَ السَّمَاءُ تُظِلُّهَا وَ اللَّهُ یَرْزُقُهَا وَ هِیَ رَیْحَانَةٌ تَشَمُّهَا ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ مَنْ کَانَ لَهُ ابْنَةٌ وَاحِدَةٌ فَهُوَ مَفدُوحٌ (1)
" مقروح " آمده است .
وَ مَنْ کَانَ لَهُ ابْنَتَانِ فَیَا غَوْثَاهْ بِاللَّهِ وَ مَنْ کَانَ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ وُضِعَ عَنْهُ الْجِهَادُ وَ کُلُّ مَکْرُوهٍ وَ مَنْ کَانَ لَهُ أَرْبَعُ بَنَاتٍ فَیَا عِبَادَ اللَّهِ أَعِینُوهُ یَا عِبَادَ اللَّهِ أَقْرِضُوهُ یَا عِبَادَ اللَّهِ ارْحَمُوهُ.(2)راوی گوید: شخصی نزد پیامبر(صلی الله علیه و اله) آمد و به شخصی که کنار رسول خدا(صلی الله علیه و اله) بود خبر ولادت فرزندش را داد، رنگ چهره مرد عوض شد پس پیامبر(صلی الله علیه و اله) به او فرمودند: چه شد؟ گفت: خیر است، حضرت فرمودند: بگو، گفت: از خانه خارج شدم در حالی که همسرم نزدیک زایمانش بود و بعد خبر دار شدم که دختر زاییده است، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: زمین او را حمل می کند و آسمان بر او سایه می افکند و خداوند روزی او را می دهد، او گل خوش بویی است که آن را استشمام می کنی سپس حضرت رو به اصحاب کردند و فرمودند: کسی که یک دختر دارد خسته و سنگین است و کسی که دو دختر دارد خداوند دادرس اوباشد و کسی که سه دختر دارد جهاد و هر ناخوشی از او بر طرف شود و کسی
که چهار دختر دارد ای بندگان خدا به او کمک کنید ای بندگان خدا به او قرض دهید ای بندگان خدا به او رحم کنید.
عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ أَوْ ثَلَاثَ أَخَوَاتٍ وَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ فَقِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ اثْنَتَیْنِ فَقَالَ وَ اثْنَتَیْنِ فَقِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ وَاحِدَةً فَقَالَ وَ وَاحِدَةً.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر یا سه خواهر را سرپرستی کند بهشت بر او واجب می شود، گفته شد: ای رسول خدا دو دختر چی؟ فرمودند: دو دختر باشد، گفته شد: یک دختر چی؟ فرمودند: یک دختر هم همین گونه است.
عَنْ أَنَسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَیُّمَا رَجُلٍ عَالَ جَارِیَتَیْنِ حَتَّی تُدْرِکَا دَخَلْتُ أَنَا وَ هُوَ فِی الْجَنَّةِ کَهَاتَیْنِ وَ أَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَ الْوُسْطَی.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: شخصی که دو دختر داشته و آنها را سرپرستی کند تا اینکه بالغ شوند، من و او در بهشت مانند این دو انگشت هستیم و اشاره به انگشت سبابه و انگشت وسط کردند.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) مَنْ عَالَ ابْنَتَیْنِ أَوْ أُخْتَیْنِ أَوْ عَمَّتَیْنِ أَوْ خَالَتَیْنِ حَجَبَتَاهُ مِنَ النَّارِ.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که دو دختر و دو خواهر و دو عمه و دو خاله خود را سرپرستی کند، آن دو او را از آتش جهنم حفظ می کنند.
قَالَ الصَّادِقُ(علیه السلام) إِذَا أَصَابَ الرَّجُلُ ابْنَةً بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهَا مَلَکاً فَأَمَرَّ جَنَاحَهُ عَلَی رَأْسِهَا وَ صَدْرِهَا وَ قَالَ ضَعِیفَةٌ خُلِقَتْ مِنْ ضَعْفٍ الْمُنْفِقُ عَلَیْهَا مُعَانٌ(1).(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: وقتی که شخصی دختردار شود خداوند فرشته ای را به سوی دختر بر می انگیزد و او بالش را بر سر و سینه دختر می کشد و گوید: او ضعیفی است که از ضعف متولد شده است و رسیدگی کننده به او یاری شود.
قَالَ الصّادِقُ(علیه السلام) الْبَنَاتُ مِحْنَةٌ وَ الْبَنُونَ نِعْمَةٌ وَ اللَّهُ تَعَالَی یُعْطِی الْجَنَّةَ بِالْمِحْنَةِ لَا بِالنِّعْمَةِ.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: دخترها وسیله امتحان و پسرها نعمت هستند و خداوند بهشت را در مقابل امتحان می دهد نه نعمت.
عَنْ إِبْرَاهِیمَ الْکَرْخِیِّ عَنْ ثِقَةٍ حَدَّثَهُ مِنْ أَصْحَابِنَا قَالَ: تَزَوَّجْتُ بِالْمَدِینَةِ فَقَالَ لِی أَبُوعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) کَیْفَ رَأَیْتَ قُلْتُ مَا رَأَی رَجُلٌ مِنْ خَیْرٍ فِی امْرَأَةٍ إِلَّا وَ قَدْ رَأَیْتُهُ فِیهَا وَ لَکِنْ خَانَتْنِی فَقَالَ وَ مَا هُوَ قُلْتُ وَلَدَتْ جَارِیَةً قَالَ لَعَلَّکَ کَرِهْتَهَا إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ «آباؤُکُمْ وَ أَبْناؤُکُمْ لا تَدْرُونَ أَیُّهُمْ أَقْرَبُ لَکُمْ نَفْعاً(4)» .(5)راوی گوید: در مدینه ازدواج کردم و امام صادق(علیه السلام) به من فرمودند: همسرت را چگونه دیدی؟ گفتم: آنچه از خیر مردی در زنی می بیند من در او دیدم جز
اینکه او به من خیانت کرد، حضرت فرمودند: چه خیانتی؟ گفتم: دختر زاییده است، حضرت فرمودند: انگار نسبت به دختر بودن او ناخوش هستی همانا خداوند می فرماید: (پدرانتان و پسرانتان، نمی دانید کدام نسبت به شما بیشترین نفع را دارد) (یعنی چه بسا دختر نفعش بیشتر از پسر باشد و شما ندانید) .
عَنْ مُحَمَّدٍ الْوَاسِطِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) سَأَلَ رَبَّهُ أَنْ یَرْزُقَهُ ابْنَةً تَبْکِیهِ وَ تَنْدُبُهُ بَعْدَ مَوْتِهِ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: حضرت ابراهیم(علیه السلام) از خداوند خواست که دختری به ایشان عطا کند تا بعد از مرگ بر او گریه و زاری کند.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَلَی الْإِنَاثِ أَرْأَفُ مِنْهُ عَلَی الذُّکُورِ وَ مَا مِنْ رَجُلٍ یُدْخِلُ فَرْحَةً عَلَی امْرَأَةٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَهَا حُرْمَةٌ إِلَّا فَرَّحَهُ اللَّهُ تَعَالَی یَوْمَ الْقِیَامَةِ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند نسبت به زنان بیشتر از مردان مهربان است و مردی نیست که زن محرمی را شاد کند جز اینکه خداوند در روز قیامت او را شاد کند.
عَنِ الْحَسَنِ بْنِ سَعِیدٍ اللَّخْمِیِّ قَالَ: وُلِدَ لِرَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِنَا جَارِیَةٌ فَدَخَلَ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَرَآهُ مُتَسَخِّطاً فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَ رَأَیْتَ لَوْ أَنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَوْحَی إِلَیْکَ أَنْ أَخْتَارُ لَکَ أَوْ تَخْتَارُ لِنَفْسِکَ مَا کُنْتَ تَقُولُ قَالَ کُنْتُ أَقُولُ یَا رَبِّ تَخْتَارُ لِی قَالَ
فَإِنَّ اللَّهَ قَدِ اخْتَارَ لَکَ قَالَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الْغُلَامَ الَّذِی قَتَلَهُ الْعَالِمُ الَّذِی کَانَ مَعَ مُوسَی وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ « فَأَرَدْنا أَنْ یُبْدِلَهُما رَبُّهُما خَیْراً مِنْهُ زَکاةً وَ أَقْرَبَ رُحْماً(1)» أَبْدَلَهُمَا اللَّهُ بِهِ جَارِیَةً وَلَدَتْ سَبْعِینَ نَبِیّا.(2)
راوی گوید: برای یکی از اصحاب، فرزند دختری به دنیا آمد و او بر امام صادق (علیه السلام) داخل شد و حضرت او را غضبناک دیدند، حضرت به او فرمودند: اگر خداوند به تو وحی کند من برای تو انتخاب کنم یا تو برای خودت چه می گویی؟ گفتم: می گویم پروردگارا تو انتخاب کن، حضرت فرمودند: خداوند برای تو دختر اختیار کرده است سپس حضرت فرمودند: آن پسری که عالِم (حضرت خضر) همراهِ حضرت موسی او را کشت ( به این خاطر پروردگارشان خواست فرزندی پاک تر و مهربان تر از او به آنان عوض دهد) خداوند به جای آن پسر دختری به آنان داد که هفتاد پیامبر از او متولد گشتند.
عَنْ حُذَیْفَةَ الْیَمَانِیِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) خَیْرُ أَوْلَادِکُمُ الْبَنَاتُ.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بهترین فرزندان شما دختران هستند.عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ کُنَّ لَهُ ثَلَاثُ بَنَاتٍ فَصَبَرَ عَلَی لَأْوَائِهِنَّ وَ ضَرَّائِهِنَّ وَ سَرَّائِهِنَّ کُنَّ لَهُ حِجَاباً یَوْمَ الْقِیَامَةِ.(4)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر داشته باشد و بر سختی و تنگی معیشت و ضرر آنها صبر کند، آنان برای او حجاب از آتش در روز قیامت باشند.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ عَالَ ثَلَاثَ بَنَاتٍ أَوْ مِثْلَهُنَّ مِنَ الْأَخَوَاتِ وَ صَبَرَ عَلَی لَأْوَائِهِنَّ حَتَّی یَأتِینَ إِلَی أَزْوَاجِهِنَّ أَوْ یَمُتْنَ فَیَصِرْنَ إِلَی الْقُبُورِ کُنْتُ أَنَا وَ هُوَ فِی الْجَنَّةِ کَهَاتَیْنِ وَ أَشَارَ بِالسَّبَّابَةِ وَ الْوُسْطَی فَقُلتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ اثْنَتَیْنِ قَالَ وَ اثْنَتَیْنِ قُلتُ وَ وَاحِدَةً قَالَ وَ وَاحِدَةً.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه دختر یا سه خواهر خود را سرپرستی کند و بر سختی و تنگی معیشت آن صبر کند تا اینکه ازدواج کنند یا بمیرند و به قبرهایشان درآیند، من و او مانند این دو انگشت در بهشت هستیم و اشاره به انگشت سبابه و وسط کردند، راوی گوید: گفتم: ای رسول خدا دو نفر چی؟ فرمودند: دو نفر هم همین طور، گفتم: یک نفر چی؟ فرمودند: همین طور یک نفر.عَنِ الْجَارُودِ بْنِ الْمُنْذِرِ قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) بَلَغَنِی أَنَّهُ وُلِدَ لَکَ ابْنَةٌ فَتُسْخِطُهَا وَ مَا عَلَیْکَ مِنْهَا رَیْحَانَةٌ تَشَمُّهَا وَ قَدْ کُفِیتَ رِزْقَهَا وَ قَد کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَبَا بَنَاتٍ.(2)
راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) به من فرمودند: با خبر شدم که دختردار شدی و به خاطر آن غضبناک شدی، تو را نسبت به او چه شده؟ او گل خوش بویی است که استشمامش می کنی و رزق او کفایت شده است و رسول خدا (صلی الله علیه و اله) پدر دختران بود.
عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ (علیهما السلام) قَالَ: سَأَلَ الصَّادِقُ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (علیهما السلام) عَنْ بَعْضِ أَهْلِ مَجْلِسِهِ فَقِیلَ عَلِیلٌ فَقَصَدَهُ عَائِداً وَ جَلَسَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَوَجَدَهُ دَنِفاً فَقَالَ لَهُ أَحْسِنْ ظَنَّکَ بِاللَّهِ تَعَالَی فَقَالَ أَمَّا ظَنِّی بِاللَّهِ فَحَسَنٌ وَ لَکِنْ غَمِّی لِبَنَاتِی مَا أَمْرَضَنِی غَیْرُ رِفْقِی بِهِنَّ(1)
فَقَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) الَّذِی تَرْجُوهُ لِتَضْعِیفِ حَسَنَاتِکَ وَ مَحْوِ سَیِّئَاتِکَ فَارْجُهُ لِإِصْلَاحِ حَالِ بَنَاتِکَ أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ لَمَّا جَاوَزْتُ سِدْرَةَ الْمُنْتَهَی وَ بَلَغْتُ أَغْصَانَهَا وَ قُضْبَانَهَا رَأَیْتُ بَعْضَ ثِمَارِ قُضْبَانِهَا أَثْدَاؤُهُ مُعَلَّقَةٌ یَقْطُرُ مِنْ بَعْضِهَا اللَّبَنُ وَ مِنْ بَعْضِهَا الْعَسَلُ وَ مِنْ بَعْضِهَا الدُّهْنُ وَ یَخْرُجُ مِنْ بَعْضِهَا شِبْهُ دَقِیقِ السَّمِیدِ وَ مِنْ بَعْضِهَا النَّبَاتُ وَ مِنْ بَعْضِهَا کَالنَّبِقِ فَیَهْوِی ذَلِکَ کُلُّهُ إِلَی نَحْوِ الْأَرْضِ فَقُلْتُ فِی نَفْسِی أَیْنَ مَفَرُّ هَذِهِ الْخَارِجَاتِ عَنْ هَذِهِ الْأَثْدَاءِ وَ ذَلِکَ أَنَّهُ لَمْ یَکُنْ مَعِی جَبْرَئِیلُ لِأَنِّی کُنْتُ جَاوَزْتُ مَرْتَبَتَهُ وَ اخْتَزَلَ دُونِی فَنَادَانِیرَبِّی عَزَّ وَ جَلَّ فِی سِرِّی یَا مُحَمَّدُ هَذِهِ أَنْبَتُّهَا فِی هَذَا الْمَکَانِ الْأَرْفَعِ لِأَغْذُوَ مِنْهَا بَنَاتِ الْمُؤْمِنِینَ مِنْ أُمَّتِکَ وَ بَنِیهِمْ فَقُلْ لِآبَاءِ الْبَنَاتِ لَا تَضِیقَنَّ صُدُورُکُمْ عَلَی فَاقَتِهِنَّ فَإِنِّی کَمَا خَلَقْتُهُنَّ أَرْزُقُهُنَّ.(2)
امام رضا(علیه السلام) فرمایند: امام صادق(علیه السلام) جویای حال یکی از همنشینانشان شدند، گفته شد: مریض است، حضرت قصد عیادت وی کردند و نزدیک سر او نشستند و او را نزدیک مرگ یافتند، حضرت به او فرمودند: گمان خوب به خدا داشته باش، عرض کرد: گمانم به خدا خوب است اما نسبت به دخترانم غمناک هستم و من را جز غم آنها مریض نکرده است، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی را که در مضاعف شدن حسنات و محو شدن گناهان به او امید
داری، امید به او در اصلاح حال دخترانت هم داشته باش، آیا نمی دانی رسول خدا(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هنگامی که از سدرة المنتهی گذر کردم و به شاخه های آن رسیدم، مشاهده کردم بعضی از میوه های آن پستان هایی است که از بعضی شیر و بعضی عسل و بعضی روغن و از بعضی چیزی شبیه آرد سفید و بعضی گیاه و از بعضی میوه درخت سدر خارج می شود و همگی آنها نزدیک زمین می شوند، به خود گفتم: این چیزهای خارج شده از پستان ها قرار است در کجا استفاده شود؟ و جواب ندانستن به خاطر آن بود که جبرئیل همراهم نبود چرا که از مرتبه او عبور کردم و غیر از من کسی راهی نداشت، پس پروردگارم در درونم ندا داد: ای محمد من این درخت را در این مکان بلند مرتبه رویاندم تا دختران و پسران از افراد مومن امت تو را از آن تغذیه کنم پس به پدرانِ دختران بگو سینههایشان از احتیاجات دختران تنگ نشود و من همان طور که آنها را خلق کردم رزقشان را هم می دهم.
قَالَ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه و اله): لا تَکرَهُوا البَنَاتِ فَإنَّهُنَّ المُؤنِسَاتُ الغَالِیَاتُ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: دختران را ناپسند ندانید چرا که آنان همدمانی گران بها هستند.
14 ) فضیلت فرزند پسر
قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ: قَالَ الْأَصْبَغُ وَ رَفَعَهُ: وَ مَا مِنْ قَوْمٍ وُلِدَ فِیهِمْ مَوْلُودٌ ذَکَرٌ إِلَّا حَدَثَ فِیهِمْ عِزٌّ لَمْ یَکُنْ.(2)
روایت شده است: هیچ قومی نیست که در آن فرزند پسر متولد گردد جز اینکه یک عزت و بزرگی در آنان ایجاد شود که از قبل نبوده است.
رَوَی أَبَانُ بْنُ تَغْلِبَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْبَنَاتُ حَسَنَاتٌ وَ الْبَنُونَ نِعْمَةٌ فَالْحَسَنَاتُ یُثَابُ عَلَیْهَا وَ النِّعْمَةُ یُسْأَلُ عَنْهَا.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: دختران حسنه و پسران نعمت هستند پس در مقابل حسنات ثواب داده می شود و در مقابل نعمت از آن سوال می شود.
قَالَ الصّادِقُ(علیه السلام): الْبَنَاتُ مِحْنَةٌ وَ الْبَنُونَ نِعْمَةٌ وَ اللَّهُ تَعَالَی یُعْطِی الْجَنَّةَ بِالْمِحْنَةِ لَا بِالنِّعْمَةِ.(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: دخترها وسیله امتحان و پسرها نعمت هستند و خداوند بهشت را در مقابل امتحان می دهد نه نعمت.
الْقُطْبُ الرَّاوَنْدِیُّ فِی لُبِّ اللُّبَابِ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: رَحِمَ اللَّهُ أَبَا الْبَنَاتِ الْبَنَاتُ مُبَارَکَاتٌ مُحَبَّبَاتٌ وَ الْبَنُونَ مُبَشَّرَاتٌ وَ هُنَ الْباقِیاتُ الصَّالِحاتُ .(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند رحمت کند پدر دختران را که دختران مبارک و دوست داشتنی و پسران بشارت هستند و دختران باقیات الصالحات می باشند.
15 ) فضیلت فرزند سقط شده
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) تَنَاکَحُوا تَکْثُرُوا فَإِنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی بِالسِّقْطِ. (1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ازدواج کنید و زیاد شوید که من به شما و حتی به سقط شده از شما در روز قیامت بر امت های دیگر مباهات می کنم.
عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِیعَةَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَ السِّقْطَ یُرَاغِمُ رَبَّهُ أَنْ یُدْخِلَ أَبَوَیْهِ النَّارَ فَیُقَالُ لَهُ أَیُّهَا السِّقْطُ الْمُرَاغِمُ رَبَّهُ ارْجِعْ فَقَدْ أَدْخَلْتَ أَبَوَیْکَ الْجَنَّةَ فَیَجُرُّهُمَا بِسُرَرِهِ حَتَّی یُدْخِلَهُمَا الْجَنَّةَ.(2)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزند سقط شده در روز قیامت به خاطر داخل شدن پدر ومادرش در آتش بر پروردگار غضبناک می شود، پس خطاب می شود ای سقطی که بر خدای خود غضبناک و ناراحت است بازگرد که پدر مادرت را داخل بهشت کردی پس آنها را با بند ناف خود کشیده و داخل بهشت کند.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ غَداً فِی الْقِیَامَةِ حَتَّی إِنَّ السِّقْطَ لَیَجِیءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ فَیُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَیَقُولُ لَا حَتَّی یَدْخُلَ أَبَوَایَ الْجَنَّةَ قَبْلِی.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ازدواج کنید که من به زیادی شما در روز قیامت بر سایر امت ها مباهات می کنم تا اینکه فرزند سقط شده از شما با حالتی ناراحت و
غضبناک بر در بهشت ایستاده و به او گفته می شود : داخل بهشت شو گوید: داخل نمی شوم تا اینکه پدر و مادرم قبل از من داخل شوند.
عَنْ عَبْدِ الْأَعْلَی بْنِ أَعْیَنَ مَوْلَی آلِ سَامٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) ... أَ مَا عَلِمْتُمْ أَنِّی أُبَاهِی بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ حَتَّی بِالسِّقْطِ یَظَلُّ مُحْبَنْطِئاً عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ فَیَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ ادْخُلِ الْجَنَّةَ فَیَقُولُ لَا أَدْخُلُ حَتَّی یَدْخُلَ أَبَوَایَ قَبْلِی فَیَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لِمَلَکٍ مِنَ الْمَلَائِکَةِ ائْتِنِی بِأَبَوَیْهِ فَیَأْمُرُ بِهِمَا إِلَی الْجَنَّةِ فَیَقُولُ هَذَا بِفَضْلِ رَحْمَتِی لَکَ.(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: آیا نمی دانید که من به شما حتی به سقط از شما در روز قیامت بر دیگر امت ها مباهات می کنم، سقط از شما بر در بهشت با حالت ناراحت و غضبناک می ایستد و خداوند گوید: داخل بهشت شو، گوید: داخل بهشت نمی شوم تا اینکه پدر و مادرم داخل شوند پس خداوند به ملکی از ملائکه گوید: پدر و مادر او را بیاورید و به فرزند امر می کند همراه پدر و مادر وارد بهشت شود و خداوند گوید: این به فضل و رحمت من برای تو است.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) اعْلَمُوا أَنَّ أَحَدَکُمْ یَلْقَی سِقْطَهُ مُحْبَنْطِئاً عَلَی بَابِ الْجَنَّةِ حَتَّی إِذَا رَآهُ أَخَذَ بِیَدِهِ حَتَّی یُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ وَ إِنَّ وَلَدَ أَحَدِکُمْ إِذَا مَاتَ أُجِرَ فِیهِ وَ إِنْ بَقِیَ بَعْدَهُ اسْتَغْفَرَ لَهُ بَعْدَ مَوْتِهِ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بدانید شخصی از شما فرزند سقط شده خود را با حالت غضبناک و ناراحت بر در بهشت بیند و فرزند با دیدن او دستش را گرفته و
داخل بهشت کند و فرزندی از شما اگر از دنیا برود آن فرد پاداش گیرد و اگر زنده بماند، بعد از مرگ برایش استغفار کند.
عَنِ الْحَسَنِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): لَأَنْ أُقَدِّمَ سِقْطاً أَحَبُّ إِلَیَّ مِنْ أَنْ أُخَلِّفَ مِائَةَ فَارِسٍ کُلُّهُمْ یُقَاتِلُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند : از دست دادن یک فرزند سقط شده برای من محبوب تر از به جا گذاشتن صد نفر جنگجو در راه خداست.قَالَ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه و اله) : ذَرُوا الْحَسْنَاءَ الْعَقِیمَ وَ عَلَیْکُمْ بِالسَّوْدَاءِ الْوَلُودِ فَإِنِّی مُکَاثِرٌ بِکُمُ الْأُمَمَ حَتَّی بِالسِّقْطِ.(2)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: همسر زیبای عقیم را کنار گذارید و با همسر سیاه فرزندزا ازدواج کنید که من به شما حتی سقط شده از شما به سایر امت ها در تعداد زیاد افتخار می کنم.
عَنْ أَیُّوبَ بْنِ مُوسَی أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ لِلزُّبَیْرِ: یَا زُبَیْرُ إِنَّکَ إِنْ تُقَدِّمْ سِقْطاً أَخْیَرُ مِنْ أَنْ تَدَعَ بَعْدَکَ مِنْ وُلْدِکَ مِائَةً کُلٌّ مِنْهُمْ عَلَی فَرَسٍ یُجَاهِدُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ.(3)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به زبیر فرمودند: ای زبیر اگر یک فرزند سقط شده را زودتر از خود از دست دهی بهتر است از اینکه صد فرزند سوارکار جهادگر در راه خدا را بعد از خود به جای گذاری.
سُلَیْمَانُ بْنُ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِیُّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لِرَجُلٍ تَزَوَّجْهَا سَوْءَاءَ وَلُوداً وَ لَا تَزَوَّجْهَا حَسْنَاءَ عَاقِراً فَإِنِّی مُبَاهٍ بِکُمُ الْأُمَمَ یَوْمَ الْقِیَامَةِ أَ وَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْوِلْدَانَ تَحْتَ الْعَرْشِ یَسْتَغْفِرُونَ لآِبَائِهِمْ یَحْضُنُهُمْ إِبْرَاهِیمُ وَ تُرَبِّیهِمْ سَارَةُ فِی جَبَلٍ مِنْ مِسْکٍ وَ عَنْبَرٍ وَ زَعْفَرَانٍ.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و اله) به مردی فرمودند: با زن سیاه و فرزندزا ازدواج کن و با زن عقیم زیبا ازدواج نکن کهمن در قیامت به شما بر سایر امت ها افتخار می کنم، آیا نمی دانی فرزندان در زیر عرش خداوند برای پدرانشان استغفار کرده و ابراهیم(علیه السلام) و ساره از آنها در کوهی از مشک و عنبر و زعفران نگهداری می کنند.
16 ) اگر خدا برای کسی خیر بخواهد به او فرزند عطا کند
قَالَ أَبُو الْحَسَنِ (علیه السلام) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَیْراً لَمْ یُمِتْهُ حَتَّی یُرِیَهُ الْخَلَفَ.(2)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: اگر خداوند متعال خیر بنده ای را بخواهد او را نمی میراند تا اینکه فرزندش را به او بنمایاند.
17) سنگین شدن زمین با تسبیح و تهلیل فرزند
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَمَّا لَقِیَ یُوسُفُ أَخَاهُ قَالَ یَا أَخِی کَیْفَ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَزَوَّجَ النِّسَاءَ بَعْدِی فَقَالَ إِنَّ أَبِی أَمَرَنِی قَالَ إِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَکُونَ لَکَ ذُرِّیَّةٌ تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِالتَّسْبِیحِ فَافْعَلْ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که یوسف برادر خود را ملاقات کرد گفت: ای برادر چگونه توانستی بعد از من ازدواج کنی؟ گفت: پدر به من امرکرد اگر می توانی فرزندانی داشته باشی که زمین را با تسبیح پروردگار سنگین کنند، این کار را انجام بده.
عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ الْبَاقِرِ (علیهما السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَا یَمْنَعُ الْمُؤْمِنَ أَنْ یَتَّخِذَ أَهْلًا لَعَلَّ اللَّهُ أَنْ یَرْزُقَهُ نَسَمَةً تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّه .(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: چه چیز مانع مومن است که ازدواج کند، شاید خداوند فرزندی رزقش کند که زمین را با لا اله الا الله سنگین کند.
18 ) نجات در گرو عمل فرزند
عَنْ إِبْرَاهِیمَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَرَّ عِیسَی بْنُ مَرْیَمَ بِقَبْرٍ یُعَذَّبُ صَاحِبُهُ ثُمَّ مَرَّ بِهِ مِنْ قَابِلٍ فَإِذَا هُوَ لَیْسَ یُعَذَّبُ فَقَالَ یَا رَبِّ مَرَرْتُ بِهَذَا الْقَبْرِ عَامَ أَوَّلَ فَکَانَ صَاحِبُهُ یُعَذَّبُ ثُمَّ مَرَرْتُ بِهِ الْعَامَ فَإِذَا هُوَ لَیْسَ
یُعَذَّبُ فَأَوْحَی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِ یَا رُوحَ اللَّهِ إِنَّهُ أَدْرَکَ لَهُ وَلَدٌ صَالِحٌ فَأَصْلَحَ طَرِیقاً وَ آوَی یَتِیماً فَغَفَرْتُ لَهُ بِمَا عَمِلَ ابْنُه.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: عیسی بن مریم بر قبری عبور کرد که صاحبش در حال عذاب شدن بود، سپس سال بعد از همان جا گذشت در حالی که عذاب نمی شد، پس گفت: ای پروردگار من سال گذشته از این قبر عبور کردم در حالی که صاحبش عذاب می شد ولی امسال عبور کردم دیگر عذاب نمی شد، خداوند به او وحی کرد ای روح الله صاحب قبر دارای پسریصالح است که راهی را اصلاح و یتیمی را پناه داده است پس من به خاطر عمل فرزندش او را آمرزیدم.
19 ) فرزند چشم روشن ترین چیز در دنیا
قَالَ أَیُّ شَیْءٍ مِنَ الدُّنْیَا أَقَرُّ لِلْعَیْنِ قَالَ الْوَلَدُ الْأَدِیبُ وَ الزَّوْجَةُ الْمُوَافِقَةُ الْمُؤَاتِیَةُ الْمُعِینَةُ عَلَی أَمْرِ الْآخِرَة (2)
امام عسگری(علیه السلام) در نقل سوال پسر یک پادشاه از یک حکیم فرمودند: کدام چیز در دنیا چشم روشن ترین چیز است؟ حکیم گفت: فرزند تربیت یافته و همسر همراه و کمک کار در امر آخرت.
20 ) فرزند رزقی از جانب خداوند
فِی الحَدِیثِ الوَلَدُ مِن رَیحَانِ الله .(3)
در حدیث آمده است : فرزند رزقی از جانب پروردگار است .
21 ) متأهل ها بهترین افراد امت
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) خِیَارُ أُمَّتِی الْمُتَأَهِّلُونَ وَ شِرَارُ أُمَّتِی الْعُزَّابُ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بهترین افراد امت من متاهل ها هستند و بدترین آنان مجردها.
22 ) نبود اسم پدر در نبود فرزند
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): لا یَدَعُ أحَدُکُم طَلَبَ الوَلَدَ فَإنَّ الرَّجُلَ إذَا مَاتَ وَ لَیسَ لَهُ وَلَدٌ انقَطَعَ اسمُهُ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ کدام از شما طلب کردن فرزند را رها نکند چون مرد اگر بمیرد و فرزندی نداشته باشد اسم او از بین می رود.
23 ) نبود برکت در نبود فرزند
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): بَیتٌ لا صِبیَانَ فِیهِ لا بَرَکَةَ فِیه.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خانه ای که در آن کودک نیست، برکتی نیست.
24 ) اولین کسانی که وارد بهشت می شوند
عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَنَّهُ قَالَ: أَوَّلُ مَنْ یَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنَ النَّاسِ شَهِیدٌ أَوْ عَبْدٌ مَمْلُوکٌ أَحْسَنَ عِبَادَةَ رَبِّهِ وَ نَصَحَ سَیِّدَهُ أَوْ رَجُلٌ عَفِیفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِیَال .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اولین کسانی که از مردم وارد بهشت می شوند، شهید و برده ای است که به نیکی خداوند را عبادت کرده و خیرخواه رئیس خود بوده و مرد عفیف و پکدامن که خانواده دار باشد.
25 ) لعن خداوند در ازدواج نکردن و فرزنددار نشدن
عَن أبِی أمامة عَن النَّبیَّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: أربعٌ لَعَنَهُم اللهُ مِن فَوقِ عَرشِهِ وَ أمَّنَت عَلَیهِ مَلائِکَتُهُ: الَّذی یَحصُرُ نَفسَهُ عَنِ النِّسَاءِ فَلا یَتَزَوَّجُ وَ لا یَتَسَرَّی لِئلاّ یُولَدُ لَه.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: چهار دسته اند که خداوند از بالای عرش خود آنان را لعن کرده و ملائکه آمین گفته اند: کسی که خود را از زنان باز داشته و ازدواج نکند و کنیز نگیرد تا فرزنددار نشود ...
26 ) طولانی شدن عمر در اثر ازدواج و فرزندآوری
عَن عُثمَانِ بنِ مُحَمَّدِ بنِ المُغَیرَةِ الأخنَسِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللّه (صلی الله علیه و اله): تَقطَعُ الآجَالُ مِن شَعبَانٍ إلی شَعبَانٍ حَتّی أنّ الرَجُلَ لَیَنکِحُ وَ یُولَدُ لَهُ وَ قَد خَرَجَ إسمُهُ فِی المَوتَی .(3)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: عمرها از ماه شعبان تا ماه شعبان بعدی تمام می گردد تا این که شخصی ازدواج کرده و فرزنددار می شود و در اثر آن اسمش از مردگان خارج می شود.
روش های فرزند دار شدن و زیاد شدن آن
1 ) اذکار و دعاها
عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ قَالَ: شَکَا الْأَبْرَشُ الْکَلْبِیُّ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَنَّهُ لَا یُولَدُ لَهُ فَقَالَ لَهُ عَلِّمْنِی شَیْئاً قَالَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ فِی کُلِّ یَوْمٍ أَوْ فِی کُلِّ لَیْلَةٍمِائَةَ مَرَّةٍ فَإِنَّ اللَّهَ یَقُولُ ( اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً إِلَی قَوْلِهِ وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِین(1)).(2)
راوی گوید: شخصی از بی فرزندی به امام باقر(علیه السلام) شکایت کرد و درخواست کرد امام(علیه السلام) چیزی به او یاد بدهد، حضرت فرمودند: هر روز یا هر شب صد مرتبه استغفار کن چرا که خداوند می فرماید: (استغفار کنید که خداوند بخشنده است ... و در فرزند و مال شما را کمک می کند)
عَنْ سَعِیدِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) لَا یُولَدُ لِی فَقَالَ اسْتَغْفِرْ رَبَّکَ فِی السَّحَرِ مِائَةَ مَرَّةٍ فَإِنْ نَسِیتَهُ فَاقْضِهِ.(3)
راوی گوید: شخصی به امام صادق(علیه السلام) عرض کرد: من فرزنددار نمی شوم پس حضرت فرمودند: در سحر صد مرتبه استغفار کن و اگر فراموش کردی قضا کن.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ یُوسُفَ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا جَعْفَرٍ (علیه السلام) وَ أَنَا عِنْدَهُ فَقَالَ إِنِّی کَثِیرُ الْمَالِ وَ لَیْسَ یُولَدُ لِی وَلَدٌ فَهَلْ مِنْ حِیلَةٍ قَالَ اسْتَغْفِرْ رَبَّکَ سَنَةً فِی آخِرِ اللَّیْلِ مِائَةَ مَرَّةٍ فَإِنْ ضَیَّعْتَ ذَلِکَ بِاللَّیْلَةِ فَاقْضِهِ بِالنَّهَارِ فَإِنَّ اللَّهَ یَقُولُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ(1)الْآیَةَ.(2)شخصی از امام باقر(علیه السلام) سوال کرد من مال زیادی دارم اما فرزندی ندارم آیا چاره ای برایم هست؟ حضرت فرمودند: تا یک سال آخر شب صد مرتبه استغفار کن پس اگر شب نتوانستی در روز قضا کن، خداوند می فرماید: «استغفار کنید که خداوند بخشنده است ...و در فرزند و مال شما را کمک می کند».
عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ الْأَوَّلِ مُحَمَّدٍ الْبَاقِرِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیهم السلام) : أَنَّ رَجُلًا شَکَا إِلَیْهِ قِلَّةَ الْوَلَدِ وَ أَنَّهُ یَطْلُبُ الْوَلَدَ مِنَ الْإِمَاءِ وَ الْحَرَائِرِ فَلَا یُرْزَقُ لَهُ وَ هُوَ ابْنُ سِتِّینَ سَنَةً فَقَالَ (علیه السلام) قُلْ ثَلَاثَةَ أَیَّامٍ فِی دُبُرِ صَلَاتِکَ الْمَکْتُوبَةِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ وَ فِی دُبُرِ صَلَاةِ الْفَجْرِ سُبْحَانَ اللَّهِ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ تَخْتِمُهُ بِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ « اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهاراً » ثُمَّ وَاقِعِ امْرَأَتَکَ اللَّیْلَةَ الثَّالِثَةَ فَإِنَّکَ تُرْزَقُ بِإِذْنِ اللَّهِ ذَکَراً سَوِیّاً قَالَ فَفَعَلْتُ ذَلِکَ وَ لَمْ یَحُلِ الْحَوْلُ حَتَّی رُزِقْتُ قُرَّةَ عَیْنٍ.(3)
شخصی به امام باقر (علیه السلام) از کمی فرزند شکایت کرد و اینکه از کنیز و همسر طلب فرزند می کند اما نصیب او نمی شود در حالی که 60 سال سنش بود ، حضرت فرمودند : سه روز بعد از نماز صبح و نماز عشاء هفتاد مرتبه سبحان
الله و هفتاد مرتبه استغفار کن و بعد این آیات را بخوان : « اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً * یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهاراً » سپس شب سوم با همسرت آمیزش کن کهخداوند فرزند پسری به تو عطا می کند ، گوید این کار را کردم و یک سال نشد که فرزنددار شدم.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام) أَنَّهُ قَالَ لِبَعْضِ أَصْحَابِهِ قُلْ فِی طَلَبِ الْوَلَدِ رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ(1)وَ اجْعَلْ لِی مِنْ لَدُنْکَ وَلِیّاً یَبَرُّ بِی فِی حَیَاتِی وَ یَسْتَغْفِرُ لِی بَعْدَ وَفَاتِی وَ اجْعَلْهُ خَلْقاً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ شِرْکاً وَ لَا نَصِیباً اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْتَغْفِرُکَ وَ أَتُوبُ إِلَیْکَ إِنَّکَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ سَبْعِینَ مَرَّةً فَإِنَّ مَنْ أَکْثَرَ هَذَا الدُّعَاءَ رَزَقَهُ اللَّهُ مَا یَتَمَنَّی مِنْ مَالٍ وَ وَلَدٍ وَ مِنْ خَیْرِ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ فَإِنَّهُ تَعَالَی یَقُولُ « فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهاراً(2)».(3)
امام سجاد (علیه السلام) به بعضی از اصحاب خود فرمودند : در طلب کردن فرزند هفتاد مرتبه این را بخوان : رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً ... إِنَّکَ أَنْتَ الْغَفُورُ الرَّحِیمُ ، کسی که زیاد این دعا را بخواند ، خداوند آنچه آرزو در مورد مال و فرزند و خیر دنیا و آخرت را دارد به او عطا کند چرا که خداوند می فرماید : ( استغفار کنید که او آمرزنده است * باران بر شما می فرستد و شما را با اموال و فرزندان یاری می کند و برای شما باغ ها و رود ها قرار می دهد
عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَّهُ وَفَدَ عَلَی مُعَاوِیَةَ فَلَمَّا خَرَجَ تَبِعَهُ بَعْضُ حُجَّابِهِ وَ قَالَ إِنِّی رَجُلٌ ذُو مَالٍ وَ لَا یُولَدُ لِی فَعَلِّمْنِی شَیْئاً لَعَلَّ اللَّهَ یَرْزُقُنِی وَلَداً فَقَالَ عَلَیْکَ بِالاسْتِغْفَارِ فَکَانَ یُکْثِرُ الِاسْتِغْفَارَ حَتَّی رُبَّمَا اسْتَغْفَرَ فِی الْیَوْمِ سَبْعَمِائَةِ مَرَّةٍ فَوُلِدَ لَهُعَشَرَةُ بَنِینَ فَبَلَغَ ذَلِکَ مُعَاوِیَةَ فَقَالَ هَلَّا سَأَلْتَهُ مِمَّ قَالَ ذَلِکَ فَوَفَدَهُ وَفْدَةً أُخْرَی عَلَی مُعَاوِیَةَ فَسَأَلَهُ الرَّجُلُ فَقَالَ أَ لَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ اسْمُهُ فِی قِصَّةِ هُودٍ « وَ یَزِدْکُمْ قُوَّةً إِلی قُوَّتِکُمْ »(1)وَ فِی قِصَّةِ نُوحٍ « وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ »(2).(3)
راوی گوید : امام حسن (علیه السلام) بر معاویه وارد شدند و هنگام بازگشت یکی از نگهبانان به دنبال حضرت آمده و گفت : من مردی ثروتمندم و فرزندی ندارم پس چیزی به من بیاموز شاید که خداوند به من فرزندی عطا کند ، حضرت فرمودند : استغفار کن ، آن شخص زیاد استغفار می کرد چه بسا در یک روز هفتصد مرتبه استغفار می کرد ، پس دارای ده پسر شد و این خبر به معاویه رسید و به او گفت : نپرسیدی از کجا این را گفت؟ امام (علیه السلام) بار دیگر بر معاویه وارد گشتند و نگهبان از ایشان پرسید ، حضرت فرمودند : آیا قول خداوند را در قصه هود نشنیده ای ( و قوت شما را زیاد می کند ) و در قصه نوح ( و با اموال و فرزندان شما را کمک می کند ) .
عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: وَفَدْتُ إِلَی هِشَامِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِکِ فَأَبْطَأَ عَلَیَّ الْإِذْنُ حَتَّی اغْتَمَمْتُ وَ کَانَ لَهُ حَاجِبٌ کَثِیرُ الدُّنْیَا لَا وَلَدَ لَهُ فَدَنَا أَبُو جَعْفَرٍ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ هَلْ لَکَ أَنْ تُوصِلَنِی إِلَی هِشَامٍ فَأُعَلِّمَکَ دُعَاءً یُولَدُ لَکَ وَلَدٌ فَقَالَ نَعَمْ وَ أَوْصَلَهُ إِلَی هِشَامٍ فَقَضَی
حَوَائِجَهُ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ لَهُ الْحَاجِبُ جُعِلْتُ فِدَاکَ الدُّعَاءَ الَّذِی قُلْتَ لِی عَلِّمْنِی فَقَالَ نَعَمْ تَقُولُ فِی کُلِّ یَوْمٍ إِذَا أَصْبَحْتَ وَ إِذَا أَمْسَیْتَ سُبْحَانَ اللَّهِ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ تَسْتَغْفِرُ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَشْرَ مَرَّاتٍ وَ تُسَبِّحُهُ تِسْعَ مَرَّاتٍ وَ تَخْتِمُ الْعَاشِرَةَبِالاسْتِغْفَارِ لِقَوْلِهِ تَعَالَی «اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً یُرْسِلِ السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یُمْدِدْکُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ جَنَّاتٍ وَ یَجْعَلْ لَکُمْ أَنْهاراً(1)» فَقَالَهَا الْحَاجِبُ فَرُزِقَ ذُرِّیَّةً کَثِیرَةً وَ کَانَ بَعْدَ ذَلِکَ یَصِلُ أَبَا جَعْفَرٍ وَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیهما السلام) قَالَ سُلَیْمَانُ فَقُلْتُهَا وَ قَدْ تَزَوَّجْتُ ابْنَةَ عَمِّی وَ قَدْ أَبْطَأَ عَلَیَّ الْوَلَدُ مِنْهَا وَ عَلَّمْتُهَا أَهْلِی فَرُزِقْتُ وَلَداً وَ زَعَمَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهَا حِینَ تَشَاءُ أَنْ تَحْمِلَ حَمَلَتْ إِذَا قَالَتْهَا وَ عَلَّمْتُهَا غَیْرَهَا مِمَّنْ لَمْ یَکُنْ یُولَدُ لَهُ فَوُلِدَ لَهُمْ وُلْدٌ کَثِیرٌ.(2)
امام باقر (علیه السلام) فرمودند : بر هشام بن عبدالملک وارد گشتم و اذن دخول به من نداد ، طول کشید و من ناراحت شدم ، نگهبانی ثروتمند آن جا بود که فرزندی نداشت پس امام باقر (علیه السلام) نزدیک شده و به او فرمودند : آیا می توانی من را پیش هشام ببری تا به تو دعایی بیاموزم که صاحب فرزند شوی؟ گفت : بله و امام (علیه السلام) را پیش هشام برد و حضرت کارشان را انجام دادند ، بعد از فارغ شدن نگهبان به ایشان گفت : فدای شما شوم دعایی که گفتید را بیاموزید ، حضرت فرمودند : باشه ، هر روز هنگام صبح و غروب هفتاد مرتبه سبحان الله و ده مرتبه استغفار و نه مرتبه سبحان الله و در آخر یک مرتبه استغفار می کنی چرا که خداوند می فرماید : ( استغفار کنید که او آمرزنده است * باران بر شما می فرستد و شما را با اموال و فرزندان یاری می کند و برای شما باغ ها و رود ها قرار می دهد ) پس نگهبان آن را گفت و فرزند
زیادی به وی عطا شد و بعد از آن به امام باقر و صادق (علیهما السلام) هدیه می داد ، سلیمان گوید : من با دختر عمویمازدواج کردم و فرزنددار نشدیم و این عمل را انجام دادم و به همسرم یاد دادم و فرزنددار شدیم و همسرم عقیده پیدا کرد هر زمان خواهد بچه دار شود آن را بخواند و آن را به دیگران که فرزند نداشتند هم یاد دادم و دارای فرزند زیاد شدند.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام) لِطَلَبِ الْوَلَدِ قَالَ إِذَا أَرَدْتَ الْمُبَاشَرَةَ فَلْتَقْرَأْ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً الْآیَةَ(1).(2)
امام صادق (علیه السلام) فرمودند : هرگاه فرزند خواستی هنگام جماع این آیه را سه بار بخوان : وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً ( آیه 87 انبیاء )
عَنْ أَبِی جَمِیلَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ خُرَاسَانَ بِالرَّبَذَةِ جُعِلْتُ فِدَاکَ لَمْ أُرْزَقْ وَلَداً فَقَالَ لَهُ إِذَا رَجَعْتَ إِلَی بِلَادِکَ وَ أَرَدْتَ أَنْ تَأْتِیَ أَهْلَکَ فَاقْرَأْ إِذَا أَرَدْتَ ذَلِکَ « وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ فَنادی فِی الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ »(3)إِلَی ثَلَاثِ آیَاتٍ فَإِنَّکَ سَتُرْزَقُ وَلَداً إِنْ شَاءَ اللَّهُ.(4)
راوی گوید : شخصی از اهل خراسان به امام صادق (علیه السلام) عرضه داشت : قربانتان شوم من فرزنددار نشدم ، حضرت فرمودند : هنگامی که به وطن خود برگشتی و قصد همسر خود کردی این آیه را تا سه آیه بعد از آن بخوان که
ان شاء الله خداوند به تو فرزند عطا کند : ( وَ ذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ فَنادی فِی الظُّلُماتِ أَنْ لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَکَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ )
عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ قَالَ: أَتَتْ عَلَیَّ سِتُّونَ سَنَةً لَا یُولَدُ لِی فَحَجَجْتُ فَدَخَلْتُ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَشَکَوْتُ إِلَیْهِ ذَلِکَ فَقَالَ لِی أَ وَ لَمْ یُولَدْ لَکَ قُلْتُ لَا قَالَ إِذَا قَدِمْتَ الْعِرَاقَ فَتَزَوَّجِ امْرَأَةً وَ لَا عَلَیْکَ أَنْ تَکُونَ سَوْءَاءَ قَالَ قُلْتُ وَ مَا السَّوْءَاءُ قَالَ امْرَأَةٌ فِیهَا قُبْحٌ فَإِنَّهُنَّ أَکْثَرُ أَوْلَاداً وَ ادْعُ بِهَذَا الدُّعَاءِ فَإِنِّی أَرْجُو أَنْ یَرْزُقَکَ اللَّهُ ذُکُوراً وَ إِنَاثاً وَ الدُّعَاءُ اللَّهُمَ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَحِیداً وَحْشاً فَیَقْصُرَ شُکْرِی عَنْ تَفَکُّرِی بَلْ هَبْ لِی أُنْساً وَ عَاقِبَةَ صِدْقٍ ذُکُوراً وَ إِنَاثاً أَسْکُنُ إِلَیْهِمْ مِنَ الْوَحْشَةِ وَ آنَسُ بِهِمْ مِنَ الْوَحْدَةِ وَ أَشْکُرُکَ عَلَی تَمَامِ النِّعْمَةِ یَا وَهَّابُ یَا عَظِیمُ یَا مُعْطِی أَعْطِنِی فِی کُلِّ عَاقِبَةٍ خَیْراً حَتَّی تُبَلِّغَنِی مُنْتَهَی رِضَاکَ عَنِّی فِی صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَ وَفَاءِ الْعَهْدِ.(1)
راوی گوید : من به شصت سالگی رسیدم و فرزندی نداشتم به حج رفته و نزد امام صادق (علیه السلام) رفتم و این موضوع را به حضرت شکایت کردم ، حضرت فرمودند : فرزندی نداری؟ گفنم : نه ، فرمودند : زمانی که به عراق رفتی با زنی ازدواج کن و مشکلی ندارد که سَوءاء باشد ، گفتم : منظور از سَوءاء چیست؟ فرمودند : زنی که در او زشتی باشد و آنها زیاد بچه دار می شوند و این دعا را ( قبل از جماع ) بخوان که من امید دارم خداوند به تو فرزند پسر و دختر عطا کند : اللَّهُمَ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَحِیداً ...
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 9
عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ شَکَا إِلَیْهِ رَجُلٌ أَنَّهُ لَا یُولَدُ لَهُ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام)إِذَا جَامَعْتَ فَقُلِ اللَّهُمَّ إِنَّکَ إِنْ رَزَقْتَنِی ذَکَراً سَمَّیْتُهُ مُحَمَّداً قَالَ فَفَعَلَ ذَلِکَ فَرُزِقَ.(1)
راوی گوید: شخصی به امام صادق(علیه السلام) از بی فرزندی شکایت کرد پس حضرت به او فرمودند: هنگام جماع این دعا را بخوان : اللَّهُمَّ إِنَّکَ إِنْ رَزَقْتَنِی ذَکَراً سَمَّیْتُهُ مُحَمَّداً (خدیا اگر به من فرزندی عطا کنی اسمش را محمد می گذارم ) ، گوید: این کار را کردم و دارای فرزند شدم.
عَنِ الْحَارِثِ النَّصْرِیِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِنِّی مِنْ أَهْلِ بَیْتٍ قَدِ انْقَرَضُوا وَ لَیْسَ لِی وَلَدٌ قَالَ ادْعُ وَ أَنْتَ سَاجِدٌ رَبِّ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ وَلِیًّا یَرِثُنِی رَبِّ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ قَالَ فَفَعَلْتُ فَوُلِدَ لِی عَلِیٌّ وَ الْحُسَیْنُ.(2)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم: ما خانواده ای هستیم که نسلی بعد از ما نیست و من فرزندی ندارم، حضرت فرمودند: این دعا را در حال سجده بخوان: رَبِّ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ وَلِیًّا یَرِثُنِی رَبِّ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ، گوید: آن را انجام دادم و دارای علی و حسین شدم.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): إِذَا أَبْطَأَ عَلَی أَحَدِکُمُ الْوَلَدُ فَلْیَقُلِ اللَّهُمَ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ وَحِیداً وَحْشاً فَیَقْصُرَ شُکْرِی عَنْ تَفَکُّرِی بَلْ هَبْ لِی عَاقِبَةَ صِدْقٍ ذُکُوراً وَ إِنَاثاً آنَسُ بِهِمْ مِنَ الْوَحْشَةِ وَ أَسْکُنُ إِلَیْهِمْ مِنَ الْوَحْدَةِ وَ أَشْکُرُکَ عِنْدَ تَمَامِ النِّعْمَةِ یَا وَهَّابُ یَا عَظِیمُ یَا مُعَظَّمُ ثُمَّ أَعْطِنِی فِی کُلِّ عَافِیَةٍ شُکْراً حَتَّی تُبَلِّغَنِی مِنْهَا رِضْوَانَکَ فِی صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ وَ وَفَاءٍ بِالْعَهْدِ .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که یکی از شما بچه دار شدنش به تاخیر افتاد این دعا را بخواند: اللَّهُمَ لا تَذَرْنِی فَرْداً ...
2 ) نماز خواندن
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ أَرَادَ أَنْ یُحْبَلَ لَهُ فَلْیُصَلِّ رَکْعَتَیْنِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ یُطِیلُ فِیهِمَا الرُّکُوعَ وَ السُّجُودَ ثُمَّ یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَا سَأَلَکَ بِهِ زَکَرِیَّا یَا رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ اللَّهُمَ هَبْ لِی مِنْ لَدُنْکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعاءِ اللَّهُمَّ بِاسْمِکَ اسْتَحْلَلْتُهَا وَ فِی أَمَانَتِکَ أَخَذْتُهَا فَإِنْ قَضَیْتَ فِی رَحِمِهَا وَلَداً فَاجْعَلْهُ غُلَاماً مُبَارَکاً زَکِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ شِرْکاً وَ لَا نَصِیباً.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که می خواهد همسرش باردار شود پس دو رکعت نماز بعد از نماز جمعه بخواند و رکوع و سجده اش را طولانی کند سپس بگوید: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِمَا سَأَلَکَ بِهِ زَکَرِیَّا ...
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ(علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ(صلی الله علیه و اله) : مَنْ صَلَّی أَرْبَعَ رَکَعَاتٍ یَوْمَ الْجُمُعَةِ قَبْلَ الصَّلَاةِ یَقْرَأُ فِی کُلِّ رَکْعَةٍ فَاتِحَةَ الْکِتَابِ عَشْرَ مَرَّاتٍ وَ مِثْلَهَا قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ وَ مِثْلَهَا قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ وَ مِثْلَهَا قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ وَ مِثْلَهَا قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ وَ مِثْلَهَا آیَةَ الْکُرْسِیِّ وَ فِی رِوَایَةٍ أُخْرَی یَقْرَأُ عَشْرَ مَرَّاتٍ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ عَشْرَ مَرَّاتٍ شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ إِلَی الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ وَ بَعْدَ فَرَاغِهِ مِنَ الصَّلَاةِ یَسْتَغْفِرُ اللَّهَ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ یَقُولُ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ وَ فِی رِوَایَةٍ أُخْرَی أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ غَافِرُ الذَّنْبِ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ وَ یَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ مِائَةَ مَرَّةٍ وَ یُصَلِّی عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ مِائَةَ مَرَّةٍ ثُمَّ یَدْعُو بَعْدَ ذَلِکَ بِالدُّعَاءِ الَّذِی یَأْتِی وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ صَلَّی هَذِهِ الصَّلَاةَ وَ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ دَفَعَ اللَّهُ عَنْهُ شَرَّ أَهْلِ السَّمَاءِ وَ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ شَرَّ الشَّیْطَانِ وَ شَرَّ کُلِّ سُلْطَانٍ جَائِرٍ وَ قَضَی اللَّهُ لَهُ سَبْعِینَ حَاجَةً فِی الدُّنْیَا وَ سَبْعِینَ حَاجَةً فِی الْآخِرَةِ مَقْضِیَّةً غَیْرَ مَرْدُودَةٍ وَ قَالَ اللَّیْلُ وَ النَّهَارُ أَرْبَعٌ وَ عِشْرُونَ سَاعَةً یُعْتِقُ اللَّهُ تَعَالَی لِصَاحِبِ هَذِهِ الصَّلَاةِ فِی کُلِّ سَاعَةٍ لِکَرَامَتِهِ عَلَی اللَّهِ سَبْعِینَ أَلْفَ إِنْسَانٍ قَدِ اسْتَوْجَبُوا النَّارَ مِنَ الْمُوَحِّدِینَ یُعْتِقُهُمُ اللَّهُ تَعَالَی مِنَ النَّارِ وَ لَوْ أَنَّ صَاحِبَ هَذِهِ الصَّلَاةِ أَتَی الْمَقَابِرَ فَدَعَا الْمَوْتَی أَجَابُوهُ بِإِذْنِ اللَّهِ لِکَرَامَتِهِ عَلَی اللَّهِ تَعَالَی ثُمَّ قَالَ (صلی الله علیه و اله) وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا صَلَّی هَذِهِ الصَّلَاةَ وَ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ بَعَثَ اللَّهُ لَهُ سَبْعِینَ أَلْفَ مَلَکٍ یَکْتُبُونَ لَهُ الْحَسَنَاتِ وَ یَدْفَعُونَ عَنْهُ السَّیِّئَاتِ وَ یَرْفَعُونَ لَهُ الدَّرَجَاتِ وَ یَسْتَغْفِرُونَ لَهُ وَ یُصَلُّونَ عَلَیْهِ حَتَّی یَمُوتَ وَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَا یُولَدُ لَهُ وَلَدٌ وَ امْرَأَةً لَا یُولَدُ لَهَا صَلَّیَا هَذِهِ الصَّلَاةَ وَ دَعَوَا بِهَذَا الدُّعَاءِ لَرَزَقَهُمَا اللَّهُ وَلَداً وَ لَوْ مَاتَ بَعْدَ هَذِهِ الصَّلَاةِ لَکَانَ لَهُ أَجْرُ سَبْعِینَ أَلْفَشَهِیدٍ وَ حِینَ یَفْرُغُ مِنْ هَذِهِ الصَّلَاةِ یُعْطِیهِ اللَّهُ بِکُلِّ قَطْرَةٍ قَطَرَتْ مِنَ السَّمَاءِ وَ بِعَدَدِ نَبَاتِ
الْأَرْضِ وَ کَتَبَ لَهُ مِثْلَ أَجْرِ إِبْرَاهِیمَ وَ مُوسَی وَ زَکَرِیَّا وَ یَحْیَی وَ فَتَحَ عَلَیْهِ بَابَ الْغِنَی وَ سَدَّ عَنْهُ بَابَ الْفَقْرِ وَ لَمْ یَلْدَغْهُ حَیَّةٌ وَ لَا عَقْرَبٌ وَ لَا یَمُوتُ غَرَقاً وَ لَا حَرَقاً وَ لَا شَرَقاً قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّادِقُ (علیه السلام) وَ أَنَا الضَّامِنُ عَلَیْهِ وَ یَنْظُرُ اللَّهُ إِلَیْهِ فِی کُلِّ یَوْمٍ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ سِتِّینَ نَظْرَةً وَ مَنْ یَنْظُرْ إِلَیْهِ یُنْزِلْ عَلَیْهِ الرَّحْمَةَ وَ الْمَغْفِرَةَ وَ لَوْ صَلَّی هَذِهِ الصَّلَاةَ وَ کَتَبَ مَا قَالَ فِیهَا بِزَعْفَرَانٍ وَ غَسَلَ بِمَاءِ الْمَطَرِ وَ سَقَی الْمَجْنُونَ وَ الْمَجْذُومَ وَ الْأَبْرَصَ لَشَفَاهُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ خَفَّفَ عَنْهُ وَ عَنْ وَالِدَیْهِ وَ لَوْ کَانَا مُشْرِکَیْنِ قَالَ جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) وَ هَذِهِ الصَّلَاةُ یُقَالُ لَهَا الْکَامِلَةُ ، الدُّعاءُ(1)بَعدَ هَذِهِ الصَّلاةِ ... (2)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که در روز جمعه قبل از نماز واجب چهار رکعت بخواند که در هر رکعت ده مرتبه هرکدام از سوره حمد و فلق و ناس و توحید و کافرون و آیة الکرسی [ در روایتی دیگر به همین تعداد سوره قدر و شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ إِلَی الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ ] بخواند و بعد از آن صد مرتبه أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ [ در روایت دیگر أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ غَافِرُ الذَّنْبِ واسِعُ الْمَغْفِرَةِ ] و صد مرتبه سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ و صد مرتبه صلوات بر پیامبر و آل او (صلی الله علیه و اله) بگوید و دعای بعد از آن را بخواند، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اگر کسی این نماز و دعای بعد آن را بخواند خداوند شر اهل آسمان و زمین و شر شیطان و پادشاه ظالم را از او دورکرده و هفتاد حاجت او در دنیا و هفتاد حاجت وی در آخرت را بدون رد شدن برآورده می کند و فرمودند: شب و روز 24 ساعت است و خداوند به خاطر تکریم گذارنده این نماز، هر ساعت هفتاد
هزار انسان موحدی که مستحق آتش است را رهایی می دهد و اگر صاحب این نماز به قبرستان برود و اموات را صدا بزند به اذن خدا و به خاطر کرامت او نزد خدا، جواب او را می دهند سپس پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: قسم به کسی که مرا برانگیخت اگر کسی این نماز و دعای بعد از آن را بخواند، خداوند هفتاد هزار ملائکه برای او قرار داده که برای او حسنات نوشته و سیئات را دفع کرده و درجات او را بالا برده و برای او استغفار و صلوات فرستاده تا اینکه بمیرد و اگر زن و مردی که فرزند ندارند این نماز و دعای بعد آن را بخوانند، خداوند به آنها فرزند می دهد و اگر بعد از این نماز بمیرد خداوند به او پاداش هفتاد هزار شهید را می دهد و هنگامی که از نماز فارغ می شود به اندازه قطره های باران و گیاهان روی زمین به او عطا و بخشش دارد و برای او مثل پاداش حضرت ابراهیم و موسی و زکریا و یحیی را بنویسد و دَرِ بی نیازی را بر او باز کرده و دَرِ فقر را بر او می بندد و مار و عقرب او را نمی گزد و به صورت غرق شدن و سوخته شدن و غصه خوردن نمی میرد، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: من ضامن او هستم و خداوند در هر روز 360 مرتبه به او نگاه کرده که در هر نگاه بر او رحمت و مغفرت فرو می فرستد و اگر کسی این نماز را خوانده و آنچه در آن گفته است را با زعفران در ظرفی نوشته و با آب باران بشوید و به کسی که دچار دیوانگی و جذام و برص است بخوراند خداوند او را شفا می دهد و عذاب را بر او و پدر و مادرش اگرچه مشرک باشند کم می کند، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: این نمازی است که به آن کاملة گویند و دعای بعد نماز این است ...
( رجوع شود به منبع )
3 ) استفاده از آب نیسان همراه با شرایط
3 ) استفاده از آب نیسان(1)همراه با شرایط
رُوِیَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلَّمَنِی جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) دَوَاءً لَا أَحْتَاجُ مَعَهُ إِلَی طَبِیبٍ فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ نُحِبُّ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَنْ تُعَلِّمَنَا فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) یُؤْخَذُ بِنَیْسَانَ یُقْرَأُ عَلَیْهِ فَاتِحَةُ الْکِتَابِ وَ آیَةُ الْکُرْسِیِّ وَ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ وَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی سَبْعِینَ مَرَّةً وَ الْمُعَوِّذَتَانِ وَ الْإِخْلَاصُ سَبْعِینَ مَرَّةً ثُمَّ یُقْرَأُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ اللَّهُ أَکْبَرُ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ سُبْحَانَ اللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ سَبْعِینَ مَرَّةً ثُمَّ یُشْرَبُ مِنْهُ جُرْعَةٌ بِالْعِشَاءِ وَ جُرْعَةٌ غُدْوَةً سَبْعَةَ أَیَّامٍ مُتَوَالِیَاتٍ. وَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً إِنَّ اللَّهَ یَدْفَعُ عَمَّنْ یَشْرَبُ هَذَا الْمَاءَ کُلَّ دَاءٍ وَ کُلَّ أَذًی فِی جَسَدِهِ وَ یُطَیِّبُ الْفَمَ وَ یَقْطَعُ الْبَلْغَمَ وَ لَا یَتَّخِمُ إِذَا أَکَلَ وَ شَرِبَ وَ لَا تُؤْذِیهِ الرِّیَاحُ وَ لَا یُصِیبُهُ فَالِجٌ وَ لَا یَشْتَکِی ظَهْرَهُ وَ لَا جَوْفَهُ وَ لَا سُرَّتَهُ وَ لَا یَخَافُ الْبِرْسَامَ وَ یَقْطَعُ عَنْهُ الْبُرُودَةَ وَ حَصْرَ الْبَوْلِ وَ لَا تُصِیبُهُ حِکَّةٌ وَ لَا جُدَرِیٌّ وَ لَا طَاعُونٌ وَ لَا جُذَامٌ وَ لَا بَرَصٌ وَ لَا یُصِیبُهُ الْمَاءُ الْأَسْوَدُ فِی عَیْنَیْهِ وَ یَخْشَعُ قَلْبُهُ وَ یُرْسِلُ اللَّهُ عَلَیْهِ أَلْفَ رَحْمَةٍ وَ أَلْفَ مَغْفِرَةٍ وَ یُخْرِجُ مِنْ قَلْبِهِ النُّکْرَ وَ الشِّرْکَ وَ الْعُجْبَ وَ الْکَسَلَ وَ الْفَشَلَ وَ الْعَدَاوَةَ وَ یُخْرِجُ مِنْ عِرْقِهِ الدَّاءَ وَ یَمْحُو عَنْهُ الْوَجَعَ مِنَ اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ وَ أَیُّ رَجُلٍ أَحَبَّ أَنْ تَحْبَلَ امْرَأَتُهُ حَبِلَتِ امْرَأَتُهُ وَ رَزَقَهُ اللَّهُ الْوَلَدَ وَ إِنْ کَانَ رَجُلٌ مَحْبُوساً وَ شَرِبَ ذَلِکَ أَطْلَقَهُ اللَّهُ مِنَ السِّجْنِ وَ یَصِلُ إِلَی مَا یُرِیدُ وَ إِنْ کَانَ بِهِ صُدَاعٌ سَکَنَ عَنْهُ وَ سَکَنَ عَنْهُ کُلُّ دَاءٍ فِی جِسْمِهِ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی.(2)
رسول الله(صلی الله علیه و اله) فرمودند: جبرئیل(علیه السلام) به من دوایی یاد داد که همراه آن نیازی به طبیب پیدا نمی کنم، بعضی از اصحاب گفتند: ای رسول خدا دوست داریم به ما تعلیم دهی پس حضرت فرمودند: آب نیسان را برداشته و بر آن هفتاد مرتبه سوره حمد و آیة الکرسی و سوره کافرون و سوره اعلی و سوره ناس و سوره فلق و سوره اخلاص (توحید) می خوانی سپس هفتاد مرتبه لا اله الا الله و الله اکبر خوانده و سپس یک جرعه در صبح و یک جرعه در شب مدت هفت روز پشت سر هم خورده شود. پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: قسم به خدایی که من را به پیامبری برانگیخت، خداوند از هر کسی که این را بنوشد، هر مریضی و اذیتی در بدنش را بر طرف کرده و دهانش خوشبو شده، بلغم را قطع می کند و معده او عاجز از هضم غذا نمی شود تا منجر به بیماری گردد و بادهای بدن او را اذیت نمی کند، فلج نمی گردد، کمر و شکم و ناف او دردآور نمی شود، به برسام (نوعی مریضی در سر) دچار نمی گردد، سردی و حبس ادرار از وی قطع می شود، حکة (نوعی بیماری در زیر پوست) و آبله و وبا و جذام و برص به او نمی رسد، آب سیاه در دو چشم او پدید نمی آید، قلبش خاشع می گردد، خداوند هزار رحمت و هزار آمرزش گناه بر او قرار می دهد، خداوند از قلبش امور ناپسند و شرک و خودپسندی و سنگینی در انجام کارها و ناتوانی همراه ترس و دشمنی را خارج کرده و درد را از رگ او بیرون می کند، و درد را از لوح محفوظ بر او محو می کند، شخصی اگر بخواهد همسر او باردار شود محقق می شود و خدا به او فرزند می دهد، کسی که در زندان است از آن بنوشد آزاد شده و به آنچه بخواهد می رسد و به اذن خدا اگر سردرد و هر درد دیگری داشته باشد برطرف می شود.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنْ عُمَرَ قَالَ: کُنَّا جُلُوساً إِذْ دَخَلَ عَلَیْنَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَسَلَّمَ عَلَیْنَا فَرَدَدْنَا عَلَیْهِ السَّلَامَ فَقَالَ أَ لَا أُعَلِّمُکُمْ دُعَاءً عَلَّمَنِیجَبْرَئِیلُ (علیه السلام) حَیْثُ لَا أَحْتَاجُ إِلَی دَوَاءِ الْأَطِبَّاءِ قَالَ عَلِیٌّ وَ سَلْمَانُ وَ غَیْرُهُمْ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ وَ مَا ذَاکَ الدَّوَاءُ
فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) لِعَلِیٍّ (علیه السلام) تَأْخُذُ مِنْ مَاءِ الْمَطَرِ بِنَیْسَانَ وَ تَقْرَأُ عَلَیْهِ فَاتِحَةَ الْکِتَابِ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ آیَةَ الْکُرْسِیِّ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ قُلْ یَا أَیُّهَا الْکَافِرُونَ سَبْعِینَ مَرَّةً وَ تَشْرَبُ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ غُدْوَةً وَ عَشِیَّةً سَبْعَةَ أَیَّامٍ مُتَوَالِیَاتٍ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً أَنَّ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) قَالَ إِنَّ اللَّهَ یَرْفَعُ عَنِ الَّذِی یَشْرَبُ مِنْ هَذَا الْمَاءِ کُلَّ دَاءٍ فِی جَسَدِهِ وَ یُعَافِیهِ وَ یُخْرِجُ مِنْ عُرُوقِهِ وَ جَسَدِهِ وَ عَظْمِهِ وَ جَمِیعِ أَعْضَائِهِ وَ یَمْحُو ذَلِکَ مِنَ اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً إِنْ لَمْ یَکُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ أَحَبَّ أَنْ یَکُونَ لَهُ وَلَدٌ بَعْدَ ذَلِکَ فَشَرِبَ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ کَانَ لَهُ وَلَدٌ وَ إِنْ کَانَتِ امْرَأَةٌ عَقِیماً وَ شَرِبَتْ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ رَزَقَهُ اللَّهُ وَلَداً وَ إِنْ کَانَ عِنِّیناً وَ المَرْأَةُ عَقِیماً وَ شَرِبَتْ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ أَطْلَقَ اللَّهُ ذَلِکَ وَ ذَهَبَ مَا عِنْدَهُ وَ یَقْدِرُ عَلَی الْمُجَامَعَةِ وَ إِنْ أَحَبَّتْ أَنْ تَحْمِلَ بِابْنٍ حَمَلَتْ وَ إِنْ أَحَبَّتْ أَنْ تَحْمِلَ بِذَکَرٍ أَوْ أُنْثَی حَمَلَتْ وَ تَصْدِیقُ ذَلِکَ فِی کِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی « یَهَبُ لِمَنْ یَشاءُ إِناثاً وَ یَهَبُ لِمَنْ یَشاءُ الذُّکُورَ أَوْ یُزَوِّجُهُمْ ذُکْراناً وَ إِناثاً وَ یَجْعَلُ مَنْ یَشاءُ عَقِیماً(1)» وَ إِنْ کَانَ بِهِ صُدَاعٌ فَشَرِبَ مِنْ ذَلِکَ یَسْکُنُ عَنْهُ الصُّدَاعُ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ إِنْ کَانَ بِهِ وَجَعُ الْعَیْنِ یُقَطِّرُ مِنْ ذَلِکَ الْمَاءِ فِی عَیْنَیْهِ وَ یَشْرَبُ مِنْهُ وَ یَغْسِلُ عَیْنَیْهِ یَبْرَأُ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ یَشُدُّ أُصُولَ الْأَسْنَانِ وَ یُطَیِّبُ الْفَمَ وَ لَا یَسِیلُ مِنْ أُصُولِ الْأَسْنَانِ اللُّعَابُ وَ یَقْطَعُ الْبَلْغَمَ وَ لَا یَتَّخِمُ إِذَا أَکَلَ وَ شَرِبَ وَ لَا یَتَأَذَّی بِالرِّیحِ وَ لَا یُصِیبُهُ الْفَالِجُ وَ لَا یَشْتَکِی ظَهْرَهُ وَ لَا یَتَّجِعُ بَطْنُهُ وَ لَا یَخَافُ مِنَ الزُّکَامِ وَ وَجَعِ الضِّرْسِ وَ لَا یَشْتَکِی الْمَعِدَةَ وَ لَا الدُّودَ وَ لَا یُصِیبُهُ قُولَنْجٌ وَلَا یَحْتَاجُ إِلَی الْحِجَامَةِ وَ لَا یُصِیبُهُ النَّاسُورُ وَ لَا یُصِیبُهُ الْحِکَّةُ وَ لَا الْجُدَرِیُّ وَ لَا الْجُنُونُ وَ لَا الْجُذَامُ وَ الْبَرَصُ وَ الرُّعَافُ وَ لَا الْقَلْسُ وَ لَا یُصِیبُهُ عَمًی وَ لَا بَکَمٌ وَ لَا خَرَسٌ وَ لَا صَمٌّ وَ
1) سوره شوری آیات 49 و 50
لَا مُقْعَدٌ وَ لَا یُصِیبُهُ الْمَاءُ الْأَسْوَدُ فِی عَیْنَیْهِ وَ لَا یُفْسِدُهُ دَاءٌ یُفْسِدُ عَلَیْهِ صَوْمَهُ وَ صَلَاتَهُ وَ لَا یَتَأَذَّی بِالْوَسْوَسَةِ وَ لَا الْجِنِّ وَ لَا الشَّیَاطِینِ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ جَبْرَئِیلُ إِنَّهُ مَنْ شَرِبَ مِنْ ذَلِکَ کَانَ ثُمَّ کَانَ لَهُ جَمِیعُ الْأَوْجَاعِ الَّتِی تُصِیبُ النَّاسَ فَإِنَّهُ شِفَاءٌ لَهُ مِنْ جَمِیعِ الْأَوْجَاعِ فَقُلْتُ یَا جَبْرَئِیلُ هَلْ یَنْفَعُ فِی غَیْرِ مَا ذَکَرْتَ مِنَ الْأَوْجَاعِ قَالَ جَبْرَئِیلُ وَ الَّذِی بَعَثَکَ بِالْحَقِّ نَبِیّاً مَنْ یَقْرَأُ بِهَذِهِ الْآیَاتِ عَلَی هَذَا الْمَاءِ مَلَأَ اللَّهُ تَعَالَی قَلْبَهُ نُوراً وَ ضِیَاءً وَ یُلْقِی الْإِلْهَامَ فِی قَلْبِهِ وَ یُجْرِی الحِکْمَةَ عَلَی لِسَانِهِ وَ یَحْشُو قَلْبَهُ مِنَ الْفَهْمِ وَ التَّبْصِرَةِ وَ لَمْ یُعْطِ مِثْلَهُ أَحَداً مِنَ الْعَالَمِینَ وَ یُرْسِلُ عَلَیْهِ أَلْفَ مَغْفِرَةٍ وَ أَلْفَ رَحْمَةٍ وَ یُخْرِجُ الْغِشَّ وَ الْخِیَانَةَ وَ الْغِیبَةَ وَ الْحَسَدَ وَ الْبَغْیَ وَ الْکِبْرَ وَ الْبُخْلَ وَ الْحِرْصَ وَ الْغَضَبَ مِنْ قَلْبِهِ وَ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَاءَ وَ النَّمِیمَةَ وَ الْوَقِیعَةَ فِی النَّاسِ وَ هُوَ الشِّفَاءُ مِنْ کُلِّ دَاء.
وَ قَدْ رُوِیَ فِی رِوَایَةٍ أُخْرَی عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) فِیمَا یُقْرَأُ عَلَی مَاءِ الْمَطَرِ فِی نَیْسَانَ زِیَادَةٌ وَ هِیَ أَنَّهُ یَقْرَأُ عَلَیْهِ سُورَةَ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ وَ یُکَبِّرُ اللَّهَ وَ یُهَلِّلُ اللَّهَ وَ یُصَلِّی عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) کُلَّ وَاحِدَةٍ مِنْهَا سَبْعِینَ مَرَّةً.(1)
راوی گوید: ما نشسته بودیم که رسول خدا(صلی الله علیه و اله) بر ما وارد شدند و بر ما سلام کردند و ما پاسخ گفتیم و فرمودند: آیا به شما یاد ندهم دعایی که جبرئیل به من آموخت که دیگر به داروی طبیب ها نیاز نداشته باشید، علی(علیه السلام) و سلمان و دیگران گفتند آن دارو چیست؟ پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) فرمودند: آب باران را در نیسانبرگیر و هفتاد مرتبه سوره حمد و آیة الکرسی و سوره توحید و سوره فلق و سوره ناس و سوره کافرون به آن بخوان و در هفت روز پشت سر هم، صبح و شب از آن بخور، فرمودند: قسم به کسی که مرا به پیامبری برگزید جبرئیل گوید هر کسی که از این بنوشد خداوند هر بیماری
1) مهج الدعوات ص 356
در بدن او باشد برطرف کرده و عافیت می دهد و آن از رگها و بدن و استخوان و همه اعضایش خارج می کند و از لوح محفوظ پاک می گرداند، قسم به خدایی که مرا به پیامبری برگزید، اگر کسی فرزند ندارد و دوست دارد فرزند دار شود سپس از آن بخورد، فرزنددار می شود اگر چه همسر او عقیم باشد و اگر مرد توانایی مجامعت نداشته و میلی به همسرش ندارد و زن هم عقیم باشد و از آن بنوشد خداوند آن را برطرف می کند و زن اگر بخواهد پسر بزاید، پسر می زاید و اگر دختر بخواهد، دختر می زاید و تصدیق این مطلب در کتاب خداست: «یَهَبُ لِمَنْ یَشاءُ إِناثاً وَ یَهَبُ لِمَنْ یَشاءُ الذُّکُورَ* أَوْ یُزَوِّجُهُمْ ذُکْراناً وَ إِناثاً وَ یَجْعَلُ مَنْ یَشاءُ عَقِیماً» و اگر سر درد داشته باشد به اذن خدا آرام می شود و اگر چشم درد داشته باشد و از آن آب در چشم بچکاند و از آن بخورد و چشمش را با آن بشوید، از بین می رود به اذن خدا و ریشه دندان ها را محکم می کند و دهان را خوشبو می کند و از ریشه دندان لعاب جاری نمی شود و بلغم را قطع می کند و معده او هنگام خوردن و آشامیدن سنگین نشده و منجر به مرضی نمی شود و از باد اذیت نشده و فلج نمی گردد و درد کمر و شکم نمی گیرد و از زکام و درد دندان نمی ترسد و درد معده و قولنج نمی گیرد و احتیاجی به حجامت پیدا نمی کند و دچار ناسور (بواسیر شدید) و حکة (بیماری زیر پوست) و آبله و دیوانگی و جذام و برص و رُعاف (خارج شدن خون از بینی) و قَلس (برگشت غذا و نوشیدنی به فضای دهان چه دهان پر باشد چه خالی که به حالت استفراغ نرسد) و کوری و لالی و کری و مُقعَد (عدم توانایی بر ایستادن) نمی شود و چشمش دچار آب سیاه نمی گردد و بیماری نمی گیرد که روزه ونمازش را فاسد کند و اذیت از وسوسه جن و شیاطین نمی شود، پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: جبرئیل به من گفت اگر شخصی تمامی بیماری های مردم را بگیرد و این را بنوشد از آن شفا یابد، به جبرئیل گفتم: آیا منفعت دیگر برای آن به غیر از این بیماری ها هست؟ جبرئیل گفت: قسم به خدایی که شما را به
پیامبری برانگیخت، کسی که این آیات را بر این آب بخواند خداوند قلبش را پر از نور و ضیاء کرده و الهام به قلبش القا می کند و حکمت بر زبانش جاری گرداند و قلبش را پر از فهم و بصیرت کند به طوری که به کسی عطا نکرده باشد و بر او هزار مغفرت و هزار رحمت فرو فرستد و فریب دادن و خیانت و غیبت و حسد و ظلم و کبر و بخل و حرص و خشم را از قلبش خارج می کند و دشمنی و نفرت و سخن چینی و عیب گیری و غیبت نسبت به مردم را از او خارج می کند و آن شفاء از هر مریضی است.
و در روایت دیگر از آن چیزهایی که بر آب خوانده می شود ، سوره قدر و الله اکبر و لا اله الا الله و صلوات بر پیامبر (صلی الله علیه و اله) هفتاد مرتبه آمده است.
4 ) خوردن تخم مرغ
عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ عَدِمَ الْوَلَدَ فَلْیَأْکُلِ الْبَیْضَ وَ لْیُکْثِرْ مِنْهُ .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که فرزند ندارد تخم مرغ زیاد بخورد.
عَنِ الْأَصْبَغِ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ نَبِیّاً مِنَ الْأَنْبِیَاءِ شَکَا إِلَی اللَّهِ قِلَّةَ النَّسْلِ فِی أُمَّتِهِ فَأَمَرَهُ أَنْ یَأْمُرَهُمْ بِأَکْلِ الْبَیْضِ فَفَعَلُوا فَکَثُرَ النَّسْلُ فِیهِم.(2)امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبری از پیامبران از کم بودن نسل امتش به خداوند شکایت کرد، پس خداوند به او امر کرد که آنها را به خوردن تخم مرغ امر کند، آنها چنین کرده و نسلشان زیاد گشت.
عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِی حَسَنَةَ الْجَمَّالِ قَالَ: شَکَوْتُ إِلَی أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) قِلَّةَ الْوَلَدِ فَقَالَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَ کُلِ الْبَیْضَ بِالْبَصَلِ .(1)
راوی گوید: از کمی فرزند به امام کاظم(علیه السلام) شکایت کردم، پس حضرت فرمودند: استغفار کن و تخم مرغ را با پیاز بخور.
عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ(علیه السلام) یَقُولُ: أَکْثِرُوا مِنَ الْبَیْضِ فَإِنَّهُ یَزِیدُ فِی الْوَلَدِ.(2)
راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: زیاد تخم مرغ بخورید که فرزند را زیاد می کند.
قَالَ أَبُو الْحَسَنِ (علیه السلام) مَنْ أَکَلَ الْبَیْضَ وَ الْبَصَلَ وَ الزَّیْتَ زَادَ فِی جِمَاعِهِ وَ مَنْ أَکَلَ اللَّحْمَ بِالْبَیْضِ کَبُرَ عَظْمُ وَلَدِه.(3)
امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: کسی که تخم مرغ و پیاز و روغن زیتون را بخورد جماعش زیاد گردد و کسی که گوشت را با تخم مرغ بخورد استخوان فرزندش بزرگ گردد.
5 ) خوردن غذای ریخته شده از سفره
عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: أَکَلْنَا عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فَلَمَّا رُفِعَ الْخِوَانُ تَلَقَّطَ مَا وَقَعَ مِنْهُ فَأَکَلَهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّهُ یَنْفِی الْفَقْرَ وَ یُکْثِرُ الْوَلَدَ .(1)
راوی گوید: نزد امام صادق(علیه السلام) بودیم که سفره غذا جمع شد و حضرت آن چه از سفره بر روی زمین ریخت برداشتند و خوردند و فرمودند: فقر را می برد و فرزند را زیاد می کند.
6 ) خوردن گیاه کاسنی
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْهِنْدَبَا یَقْطُرُ عَلَیْهِ قَطَرَاتٌ مِنَ الْجَنَّةِ وَ هُوَ یَزِیدُ فِی الْوَلَدِ .(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کاسنی قطراتی از بهشت بر روی آن فرو می ریزد و موجب زیادی در فرزند می شود.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْبَقْلِ وَ أَنَا عِنْدَهُ فَقَالَ الْهِنْدَبَا لَنَا وَ قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) عَلَیْکُمْ بِأَکْلِ بَقْلَةِ الْهِنْدَبَا فَإِنَّهُ تَزِیدُ فِی الْمَالِ وَ الْوَلَدِ وَ مَنْ أَحَبَّ أَنْ یَکْثُرَ مَالُهُ وَ وَلَدُهُ فَلْیُدْمِنْ أَکْلَ الْهِنْدَبَا .(3)
راوی گوید: شخصی از امام صادق(علیه السلام) درباره سبزی سوال کرد و من حضور داشتم، حضرت فرمودند: سبزی ما کاسنی است و امام رضا(علیه السلام) فرمودند:
کاسنی بخورید که موجب زیادی در مال و فرزند می شود و کسی که دوست دارد مال و فرزندش زیاد گردد مداومت بر خوردن کاسنی داشته باشد.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکْثُرَ مَالُهُ وَ وُلْدُهُ الذُّکُورُ فَلْیُکْثِرْ مِنْ أَکْلِ الْهِنْدَبَا .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که خوشحال می شود مال و فرزند پسرش زیاد گردد، کاسنی زیاد بخورد.
عَنْ ثَعْلَبَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: عَلَیْکَ بِالْهِنْدَبَاءِ فَإِنَّهُ یَزِیدُ فِی الْمَاءِ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ وَ هُوَ حَارٌّ لَیِّنٌ یَزِیدُ فِی الْوَلَدِ الذُّکُورَةَ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کاسنی بخورید که نطفه را زیاد و فرزند را زیبا می کند و آن گرم متعادل است و فرزند پسر را زیاد می گرداند.
7 ) استفاده از انگشتر
عَنِ الصَّادِقِ(علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: مَنْ أَرَادَ أَنْ یَکْثُرَ مَالُهُ وَ وُلْدُهُ وَ یُوَسَّعَ رِزْقُهُ عَلَیْهِ فَلْیَتَّخِذْ فَصّاً مِنْ عَقِیقٍ وَ لْیَنْقُشْ عَلَیْهِ ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْکَ مالًا وَ وَلَداً أَوْ نَفَراً(3)وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً.(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که می خواهد مال و فرزند و رزقش زیاد گردد، نگینی از عقیق بردارد و در آن نقش کند : ما شاءَ اللَّهُ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ إِنْ تَرَنِ أَنَا أَقَلَّ مِنْکَ مالًا وَ وَلَداً أَوْ نَفَراً وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً .
أَخْبَرَنَا أَبُو عَبْدِ اللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الطَّیِّبِ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ النَّحْوِیُّ قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ الْأَنْبَارِیُّ قَالَ: حَدَّثَنِی أَبُو نَصْرٍ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ الطَّائِیُّ قَالَ: حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّیْمَرِیُّ الْکَاتِبُ قَالَ: تَزَوَّجْتُ ابْنَةَ جَعْفَرِ بْنِ مَحْمُودٍ الْکَاتِبِ وَ أَحْبَبْتُهَا حُبّاً لَمْ یُحِبَّ أَحَدٌ مِثْلَهُ وَ أَبْطَأَ عَلَیَّ الْوَلَدُ فَصِرْتُ إِلَی أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُوسَی الرِّضَا (علیهما السلام) فَذَکَرْتُ ذَلِکَ لَهُ فَتَبَسَّمَ وَ قَالَ: اتَّخِذْ خَاتَماً فَصُّهُ فَیْرُوزَجٌ وَ اکْتُبْ عَلَیْهِ «رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ»(1)قَالَ: فَفَعَلْتُ ذَلِکَ فَمَا أَتَی عَلَیَّ حَوْلٌ حَتَّی رُزِقْتُ مِنْهَا وَلَداً ذَکَراً.(2)
راوی گوید: من با دختر جعفر بن محمود کاتب ازدواج کردم و به گونه ای او را دوست داشتم که کسی مثلش را نداشته و من بچه دار نشدم و نزد علی بن موسی الرضا(علیهما السلام) رفتم و مطلب را گفتم، حضرت خندیدند و فرمودند: یک انگشتری که سنگش فیروزه باشد بردار و بر آن بنویس: (رَبِّ لا تَذَرْنِی فَرْداً وَ أَنْتَ خَیْرُ الْوارِثِینَ) گوید: این کار را کردم و یک سال نگذشت تا اینکه پسردار شدم.
8 ) نیت کردن فرزند به اسم علی (علیه السلام)
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ: لَمْ یُولَدْ لِی شَیْءٌ قَطُّ وَ خَرَجْتُ إِلَی مَکَّةَ وَ مَا لِی وَلَدٌ فَلَقِیَنِی إِنْسَانٌ فَبَشَّرَنِی بِغُلَامٍ فَمَضَیْتُ وَ دَخَلْتُ عَلَی أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) بِالْمَدِینَةِ فَلَمَّا صِرْتُ بَیْنَ یَدَیْهِ قَالَ لِی کَیْفَ أَنْتَ وَ کَیْفَ وَلَدُکَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ خَرَجْتُ وَ مَا لِی وَلَدٌ فَلَقِیَنِی جَارٌ لِی فَقَالَ لِی قَدْ وُلِدَ لَکَ غُلَامٌ فَتَبَسَّمَ ثُمَّ قَالَ سَمَّیْتَهُ قُلْتُ لَا قَالَ سَمِّهِ عَلِیّاً فَإِنَّ أَبِی کَانَ إِذَا أَبْطَأَتْ عَلَیْهِ جَارِیَةٌ مِنْ جَوَارِیهِ قَالَ لَهَا یَا فُلَانَةُ انْوِی عَلِیّاً فَلَا تَلْبَثُ أَنْ تَحْمِلَ فَتَلِدَ غُلَاماً.(1)
راوی گوید: به سمت مکه حرکت کردم و هیچ فرزندی برای من متولد نشده بود پس شخصی من را ملاقات کرد و بشارت فرزند پسری را به من داد، گذر کردم و نزد امام کاظم(علیه السلام) در مدینه رفتم و مقابل حضرت قرار گرفتم، حضرت فرمودند: حال خودت و فرزندت چطور است؟ گفتم: جانم به قربانت من به مکه آمدم و فرزندی نداشتم و همسایه ام من را دید و به من گفت: پسرت متولد گشته، حضرت خندیدند سپس فرمودند: اسم او را گذاشته ای؟ گفتم: نه، فرمودند: نام او را علی بگذار چرا که پدرم زمانی که فرزنددار شدنشان از کنیزی به تاخیر می افتاد به او می فرمودند: ای فلانی نیت علی کن، پس مدتی نمی گذشت که باردار شده و پسر می زایید.
9 ) اذان بلند گفتن در خانه
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ حَدَّثَنِی هِشَامُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ أَنَّهُ شَکَا إِلَی أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) سُقْمَهُ وَ أَنَّهُ لَا یُولَدُ لَهُ فَأَمَرَهُ أَنْ یَرْفَعَ صَوْتَهُ بِالْأَذَانِ فِی مَنْزِلِهِ قَالَ فَفَعَلْتُ فَأَذْهَبَ اللَّهُ عَنِّیسُقْمِی وَ کَثُرَ وُلْدِی قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ وَ کُنْتُ دَائِمَ الْعِلَّةِ مَا أَنْفَکُّ مِنْهَا فِی نَفْسِی وَ جَمَاعَةِ
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 10 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 377
خَدَمِی وَ عِیَالِی حَتَّی إِنِّی کُنْتُ أَبْقَی وَحْدِی وَ مَا لِی أَحَدٌ یَخْدُمُنِی فَلَمَّا سَمِعْتُ ذَلِکَ مِنْ هِشَامٍ عَمِلْتُ بِهِ فَأَذْهَبَ اللَّهُ عَنِّی وَ عَنْ عِیَالِیَ الْعِلَلَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ.(1)
هشام بن ابراهیم به امام رضا(علیه السلام) از مریضی و نداشتن فرزند شکایت کرد، حضرت به او فرمودند: صدای خود را به اذان در خانه بلند کن، گوید: این کار را کردم پس خداوند مریضی ام را برطرف کرد و فرزندانم زیاد شد، محمد بن راشد گوید: من و خانواده ام و خادم هایم دائم مریض بودیم تا آنجا که تنها بودم و کسی نبود به من کمک کند، زمانی که این مطلب را از هشام شنیدم عمل کردم پس خداوند مریضی ها را از من و خانواده ام برطرف نمود و خدا را شکر می کنم.
10) خوردن گوشت با تخم مرغ
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ نَبِیّاً مِنَ الْأَنْبِیَاءِ شَکَا إِلَی اللَّهِ قِلَّةَ النَّسْلِ فَقَالَ لَهُ کُلِ اللَّحْمَ بِالْبَیْض.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: پیامبری از پیامبران از کمی نسل به خداوند شکایت کرد پس خداوند فرمود: گوشت را با تخم مرغ بخور.
قَالَ أَبُو الْحَسَنِ(علیه السلام): مَنْ أَکَلَ الْبَیْضَ وَ الْبَصَلَ وَ الزَّیْتَ زَادَ فِی جِمَاعِهِ وَ مَنْ أَکَلَ اللَّحْمَ بِالْبَیْضِ کَبُرَ عَظْمُ وَلَدِه.(3)
امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: کسی که تخم مرغ و پیاز و روغن زیتون را بخورد جماعش زیاد گردد و کسی که گوشت را با تخم مرغ بخورد استخوان فرزندش بزرگ گردد.
11 ) قطع رحم نکردن و قسم دروغ نخوردن
عَنْ أَبِی عُبَیْدَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ فِی کِتَابِ عَلِیٍّ(علیه السلام) : ثَلَاثُ خِصَالٍ لَا یَمُوتُ صَاحِبُهُنَّ أَبَداً حَتَّی یَرَی وَبَالَهُنَّ الْبَغْیُ وَ قَطِیعَةُ الرَّحِمِ وَ الْیَمِینُ الْکَاذِبَةُ یُبَارِزُ اللَّهَ بِهَا وَ إِنَّ أَعْجَلَ الطَّاعَةِ ثَوَاباً لَصِلَةُ الرَّحِمِ وَ إِنَّ الْقَوْمَ لَیَکُونُونَ فُجَّاراً فَیَتَوَاصَلُونَ فَتَنْمِی أَمْوَالُهُمْ وَ یَبَرُّونَ فَتَزْدَادُ أَعْمَارُهُمْ وَ إِنَّ الْیَمِینَ الْکَاذِبَةَ وَ قَطِیعَةَ الرَّحِمِ لَتَذَرَانِ الدِّیَارَ بَلَاقِعَ مِنْ أَهْلِهَا وَ یُثْقِلَانِ الرَّحِمَ وَ إِنَّ تَثَقُّلَ الرَّحِمِ انْقِطَاعُ النَّسْل.(1)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: در کتاب علی(علیه السلام) آمده است: سه خصلت است که صاحب آن نمی میرد تا اینکه عاقبت بد آن را می بیند 1- ظلم 2- قطع رحم 3- قسم دروغ که به وسیله آن به جنگ خدا می رود، سریع ترین ثواب در طاعت، صله رحم است و همانا گروهی که معصیت کار هستند و با یکدیگر صله رحم می کنند اموالشان زیاد گشته و با نیکی کردن عمرهایشان افزایش می یابد و قسم دروغ و قطع رحم منجر به خالی شدن زمین از مردم شده و رحم زن را سنگین می کنند و سنگین شدن رحم موجب قطع نسل است.
1) الخصال ج 1 ص 124 ، بحارالأنوار ج 72 ص 274
عَنْ طَلْحَةَ بْنِ زَیْدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَ الْیَمِینَ الْفَاجِرَةَ تُنْغِلُ(1)
فِی الرَّحِمِ قَالَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ مَا مَعْنَی تُنْغِلُ فِی الرَّحِمِ قَالَ تُعْقِرُ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: قسم دروغ موجب فساد رحم می شود، راوی گوید: فدایتان شوم معنای فاسد شدن رحم چیست؟ فرمودند: عقیم شدن آن.
عَن أبِی الأسوَد قَالَ: سَمِعتُ رَسُولَ اللّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ: الیَمِینُ الفَاجِرَةُ تَعقِمُ الرَّحِمَ.(3)
راوی گوید: از پیامبر(صلی الله علیه و اله) شنیدم که فرمود: قسم دروغ رحم را عقیم می کند.
عَنْ أَبِی سُودٍ قَالَ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ : الْیَمِینُ الْفَاجِرَةُ الَّتِی یَقْتَطِعُ بِهَا الرَّجُلُ مَالَ الْمُسْلِمِ تَعْقِمُ الرَّحِم. (4)
راوی گوید: از پیامبر(صلی الله علیه و اله) شنیدم که فرمودند: قسم دروغی که مرد برای گرفتن مال مسلمان می خورد، رَحِم را عقیم می کند.
12 ) آویزان کردن سوره آل عمران
عَنِ الصّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: إن کُتِبَت بِزَعفَرَان وَ عُلِّقَت عَلَی امرأةٍ تُریدُ الحَملَ حُمِلَت بِإذنِ اللهِ تَعَالَی .(5)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر سوره آل عمران با زعفران نوشته شود و بر زن خواستار بارداری آویزان گردد، به اذن خداوند باردار شود.
راه رفع عقیم شدن زن
لِعَقْمِ النِّسَاءِ: لِیَطْبَخْ نَعْجَةً سَمِینَةً فِی قِدْرٍ فِیهِ مَاءٌ ثُمَّ لِیَتَنَاوَلْ مِنْهُ وَ لْیَکْتُبْ هَذِهِ الْآیَاتِ دَاخِلَ إِنَاءٍ طَاهِرٍ بِخَطٍّ وَاضِحٍ وَ یَشْرَبُ مِنْهُ عِنْدَ مُقَارَبَةِ زَوْجَتِهِ وَ لِیُصَلِّ عَلَی النَّبِیِّ وَ آلِهِ وَ أَبْجَدْ هَوَّزْ حَتَّی آخِرِهَا قَالَ «إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّکِ لِأَهَبَ لَکِ غُلَاماً زَکِیّاً ... کَانَ أَمْراً مَقْضِیّاً »(1)فَحَمَلَتْ بِعَوْنِ اللَّهِ فَحَمَلَتْ بِلُطْفِ اللَّهِ فَحَمَلَتْ
1) سورة مریم آیات 19تا 21
بِحَوْلِ اللَّهِ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ «فَحَمَلَتْهُ فَانْتَبَذَتْ بِهِ مَکَاناً قَصِیّاً (1)« إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ»(2)« سُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ»(3)« سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ وَ سَلَامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»(4)» .(5)
یک گوسفند ماده چاق در دیگی که در آن آب است پخته شده و مرد از آن بخورد و این آیات را داخل یک ظرف پاکیزه به خط واضح نوشته و هنگام مقاربت با همسر از آن بخورد و بر پیامبر (صلی الله علیه و اله) و آل او صلوات بفرستد و بگوید أبجَد هَوَّز حُطِّی کَلَمَن سَعفَص قَرَشَت ثَخَّذ ضَظِغ، آیات مورد نوشتن: ( إِنَّمَا أَنَا رَسُولُ رَبِّکِ لِأَهَبَ لَکِ غُلَاماً زَکِیّاً ... قَالَ کَذَلِکِ قَالَ رَبُّکِ هُوَ عَلَیَّهَیِّنٌ وَ لِنَجْعَلَهُ آیَةً لِلنَّاسِ وَ رَحْمَةً مِنَّا وَ کَانَ أَمْراً مَقْضِیّاً(6)) فَحَمَلَتْ بِعَوْنِ اللَّهِ فَحَمَلَتْ بِلُطْفِ اللَّهِ فَحَمَلَتْ بِحَوْلِ اللَّهِ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ ( فَحَمَلَتْهُ فَانْتَبَذَتْ بِهِ مَکَاناً قَصِیّاً (7)) ( إِنَّمَا أَمْرُهُ إِذَا أَرَادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ(8)) ( سُبْحَانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ(9)) (سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا یَصِفُونَ وَ سَلَامٌ عَلَی الْمُرْسَلِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ(10)).
آداب بسته شدن نطفه فرزندان
1 ) خوراک
عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) أَنَّهُ نَظَرَ إِلَی غُلَامٍ جَمِیلٍ فَقَالَ یَنْبَغِی أَنْ یَکُونَ أَبُو هَذَا أَکَلَ سَفَرْجَلًا لَیْلَةَ الْجِمَاع. (11)
امام صادق(علیه السلام) نگاهشان به پسری زیبا افتاد پس فرمودند: پدر این پسر در شب جماع بِه مصرف کرده است.
2 ) نماز و دعا خواندن
مِنْ کِتَابِ النَّجَاةِ الْمَرْوِیِّ عَنِ الْأَئِمَّةِ (علیهم السلام) إِذَا قَرُبَ الزِّفَافُ یُسْتَحَبُ أَنْ تَأْمُرَهَا أَنْ تُصَلِّیَ رَکْعَتَیْنِ اسْتِحْبَاباً وَ تَکُونَ عَلَی وُضُوءٍ إِذَا أُدْخِلَتْ عَلَیْکَ وَ تُصَلِّیَ أَنْتَ أَیْضاً مِثْلَ ذَلِکَ وَ تَحْمَدَ اللَّهَ وَ تُصَلِّیَ عَلَی النَّبِیِّ وَ آلِهِ وَ تَقُولَ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی إِلْفَهَا وَ وُدَّهَا وَ رِضَاهَاوَ أَرْضِنِی بِهَا وَ اجْمَعْ بَیْنَنَا بِأَحْسَنِ اجْتِمَاعٍ وَ أَیْسَرِ ائْتِلَافٍ فَإِنَّکَ تُحِبُّ الْحَلَالَ وَ تَکْرَهُ
الْحَرَامَ وَ تَقُولَ إِذَا أَرَدْتَ الْمُبَاشَرَةَ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً وَ اجْعَلْهُ تَقِیّاً ذَکِیّاً لَیْسَ فِی خَلْقِهِ زِیَادَةٌ وَ لَا نُقْصَانٌ وَ اجْعَلْ عَاقِبَتَهُ إِلَی خَیْرٍ وَ تُسَمِّیَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عِنْدَ الْجِمَاعِ.(1)
روایت شده است: هنگام نزدیک شدن زفاف، مستحب است که همسر خود را امر به دو رکعت نماز مستحبی کنی و و اینکه با وضو باشد و تو هم مثل او نماز بخوان و حمد خدا را به جا بیاور و بر پیامبر و آل او (صلی الله علیه و اله) صلوات بفرست و بگو: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی إِلْفَهَا وَ وُدَّهَا وَ رِضَاهَا وَ أَرْضِنِی بِهَا وَ اجْمَعْ بَیْنَنَا بِأَحْسَنِ اجْتِمَاعٍ وَ أَیْسَرِ ائْتِلَافٍ فَإِنَّکَ تُحِبُّ الْحَلَالَ وَ تَکْرَهُ الْحَرَامَ و قبل از نزدیکی بگو: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً وَ اجْعَلْهُ تَقِیّاً ذَکِیّاً لَیْسَ فِی خَلْقِهِ زِیَادَةٌ وَ لَا نُقْصَانٌ وَ اجْعَلْ عَاقِبَتَهُ إِلَی خَیْرٍ و هنگام جماع نام خداوند را بیاور.
عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ: إِذَا أَرَدْتَ الْوَلَدَ فَتَوَضَّأْ وُضُوءاً سَابِغاً وَ صَلِّ رَکْعَتَیْنِ وَ حَسِّنْهُمَا وَ اسْجُدْ بَعْدَهُمَا سَجْدَةً وَ قُلْ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ إِحْدَی وَ سَبْعِینَ مَرَّةً ثُمَّ تَغَشَّ امْرَأَتَکَ وَ قُلِ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً لِأُسَمِّیَهُ بِاسْمِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله) فَإِنَّ اللَّهَ یَفْعَلُ ذَلِکَ وَ لَا تَشُکَّ فِی ذَلِکَ فَإِنِّی أَمَرْتُکَ بِالطَّهُورِ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی (وَ یُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِینَ(2)) وَ أَمَرْتُکَ بِالصَّلَاةِ وَ قَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ أَقْرَبُ مَا یَکُونُ الْعَبْدُ مِنْ رَبِّهِ إِذَا رَآهُ سَاجِداً وَ رَاکِعاً وَ أَمَرْتُکَ بِالاسْتِغْفَارِ وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی (اسْتَغْفِرُوا رَبَّکُمْ إِنَّهُ کانَ غَفَّاراً یُرْسِلِ
السَّماءَ عَلَیْکُمْ مِدْراراً وَ یُمْدِدْکُمْبِأَمْوالٍ وَ بَنِینَ(1)» وَ قَالَ تَعَالَی لِنَبِیِّهِ (صلی الله علیه و اله) « ِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِینَ مَرَّةً فَلَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ(2)» فَأَمَرْتُکَ أَنْ تَزِیدَ عَلَی السَّبْعِینَ.(3)
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که قصد فرزند پیدا کردی وضویی کامل گرفته و دو رکعت نماز به نیکی به جا آورده و بعد از آن به سجده برو و هفتاد و یک مرتبه استغفار کن سپس با همسرت آمیزش کن و این دعا را بگو: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً لِأُسَمِّیَهُ بِاسْمِ نَبِیِّکَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله) (خدایا به من فرزندی عطا نما تا اسم آن را به اسم پیامبرت محمد (صلی الله علیه و اله) بگذارم)، پس خداوند چنین خواهد کرد و شکی در آن نکن، تو را امر به وضو کردم چرا که خداوند فرموده است: «خداوند طهارت کنندگان را دوست دارد» و تو را امر به نماز کردم به خاطر اینکه از پیامبر(صلی الله علیه و اله) شنیدم که فرمود: نزدیک ترین حالتی که عبد نسبت به خداوند دارد هنگامی است که او را سجده کننده و رکوع کننده ببیند و تو را امر به استغفار کردم چرا که خداوند می فرماید: «استغفار کنید که خداوند بخشنده است ... و در فرزند و مال شما را کمک می کند» و خداوند به پیامبرش فرمود: «اگر برای آنها هفتاد مرتبه استغفار کنی خدا آنها را نمی آمرزد» پس تو را امر کردم بیش از هفتاد مرتبه استغفار کنی.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: إِذَا أَرَدْتَ الْوَلَدَ فَقُلْ عِنْدَ الْجِمَاعِ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً وَ اجْعَلْهُ تَقِیّاً لَیْسَ فِی خَلْقِهِ زِیَادَةٌ وَ لَا نُقْصَانٌ وَ اجْعَلْ عَاقِبَتَهُ إِلَی خَیْرٍ.(4)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که قصد جماع داشتی بگو: اللَّهُمَّ ارْزُقْنِی وَلَداً وَ اجْعَلْهُ تَقِیّاً لَیْسَ فِی خَلْقِهِ زِیَادَةٌ وَ لَا نُقْصَانٌ وَ اجْعَلْ عَاقِبَتَهُ إِلَی خَیْرٍ.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِذَا تَزَوَّجَ أَحَدُکُمْ کَیْفَ یَصْنَعُ قَالَ قُلْتُ لَهُ مَا أَدْرِی جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ فَإِذَا هَمَّ بِذَلِکَ فَلْیُصَلِّ رَکْعَتَیْنِ وَ یَحْمَدُ اللَّهَ وَ یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّی أُرِیدُ أَنْ أَتَزَوَّجَ اللَّهُمَّ فَاقْدِرْ لِی مِنَ النِّسَاءِ أَعَفَّهُنَّ فَرْجاً وَ أَحْفَظَهُنَّ لِی فِی نَفْسِهَا وَ فِی مَالِی وَ أَوْسَعَهُنَّ رِزْقاً وَ أَعْظَمَهُنَّ بَرَکَةً وَ اقْدِرْ لِی مِنْهَا وَلَداً طَیِّباً تَجْعَلُهُ خَلَفاً صَالِحاً فِی حَیَاتِی وَ بَعْدَ مَوْتِی فَإِذَا أُدْخِلَتْ عَلَیْهِ فَلْیَضَعْ یَدَهُ عَلَی نَاصِیَتِهَا وَ یَقُولُ اللَّهُمَّ عَلَی کِتَابِکَ تَزَوَّجْتُهَا وَ فِی أَمَانَتِکَ أَخَذْتُهَا وَ بِکَلِمَاتِکَ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَهَا فَإِنْ قَضَیْتَ فِی رَحِمِهَا وَلَداً فَاجْعَلْهُ مُسْلِماً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْهُ شِرْکَ شَیْطَانٍ قُلْتُ وَ کَیْفَ یَکُونُ شِرْکَ شَیْطَانٍ فَقَالَ إِنَّ الرَّجُلَ إِذَا دَنَا مِنَ الْمَرْأَةِ وَ جَلَسَ مَجْلِسَهُ حَضَرَهُ الشَّیْطَانُ فَإِنْ هُوَ ذَکَرَ اسْمَ اللَّهِ تَنَحَّی الشَّیْطَانُ عَنْهُ وَ إِنْ فَعَلَ وَ لَمْ یُسَمِّ أَدْخَلَ الشَّیْطَانُ ذَکَرَهُ فَکَانَ الْعَمَلُ مِنْهُمَا جَمِیعاً وَ النُّطْفَةُ وَاحِدَةٌ قُلْتُ فَبِأَیِّ شَیْءٍ یُعْرَفُ هَذَا جُعِلْتُ فِدَاکَ قَالَ بِحُبِّنَا وَ بُغْضِنَا. (1)
راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که کسی از شما ازدواج می کند (در شب زفاف) چگونه عمل می کند؟ گفتم: فدایتان شوم نمی دانم، فرمودند: اگر قصد کرد، دو رکعت نماز گزارده و حمد خدا را به جا آورده و بگوید: اللَّهُمَّ إِنِّی أُرِیدُ ... فِی حَیَاتِی وَ بَعْدَ مَوْتِی، پس قبل از جماع دستش را برموهای جلوی سر زن گذاشته و بگوید: اللَّهُمَّ عَلَی کِتَابِکَ ... لَا تَجْعَلْهُ شِرْکَ شَیْطَانٍ، گفتم:
1) تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان) ج 7 ص 407 ، وسائل الشیعة ج 20 ص 113
شیطان چگونه شریک در فرزند می شود؟ فرمودند: هنگامی که مرد نزدیک زن می شود و حالت جماع به خود می گیرد، اسم خداوند را یاد کند شیطان از او دور می شود و اگر جماع کند و یاد نکند شیطان آلت خود را همراه مرد داخل رحم می کند اما نطفه یکی است، گفتم: فدایتان شوم شناخت شریک شدن شیطان چگونه است؟ فرمودند: به محبت و دشمنی نسبت به ما.
3 ) رعایت زمان
قَالَ أمِیرُالمُؤمِنِین(علیه السلام) : إِذَا أَرَادَ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْتِیَ أَهْلَهُ فَلْیَتَوَقَ أَوَّلَ الْأَهِلَّةِ وَ أَنْصَافَ الشُّهُورِ فَإِنَّ الشَّیْطَانَ یَطْلُبُ الْوَلَدَ فِی هَذَیْنِ الْوَقْتَیْنِ وَ الشَّیَاطِینُ یَطْلُبُونَ الشِّرْکَ فِیهِمَا فَیَجِیئُونَ وَ یُحْبِلُون.(1)
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: هر کس خواهد با همسرش آمیزش کند، از اول و وسط های ماه های قمری بپرهیزد چرا که شیطان فرزند را در این دو زمان می خواهد و طالب شریک شدن در آن دو زمان برای فرزند هستند، پس آمده و زنان را باردار می کنند.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) لَا تُجَامِعْ فِی أَوَّلِ الشَّهْرِ وَ لَا فِی وَسَطِهِ وَ لَا فِی آخِرِهِ فَإِنَّهُ مَنْ فَعَلَ ذَلِکَ فَلْیُسَلِّمْ لِسِقْطِ الْوَلَدِ فَإِنْ تَمَّ أَوْشَکَ أَنْ یَکُونَ مَجْنُوناً أَ لَا تَرَی أَنَّ الْمَجْنُونَ أَکْثَرُ مَا یُصْرَعُ فِی أَوَّلِ الشَّهْرِ وَ وَسَطِهِ وَ آخِرِهِ.(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: در اول و وسط و آخر ماه قمری جماع نکن، پس کسی که این کار را بکند تسلیم سقط فرزند باشد و اگر فرزند سقط نگردد
ممکن است دیوانه گردد، آیا نمی بینی دیوانه در اول و وسط و آخر ماه بیشترین حالت دیوانگی را دارد.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ فِی أَوَّلِ الشَّهْرِ وَ وَسَطِهِ وَ آخِرِهِ فَإِنَّ الْجُنُونَ وَ الْجُذَامَ وَ الْخَبَلَ یُسْرِعُ إِلَیْهَا وَ إِلَی وَلَدِهَا. (1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود در اول و وسط و آخر ماه قمری جماع نکن که دیوانگی و جذام و خَبَل (فساد در عقل یا اعضای بدن) نسبت به او و فرزندش سرعت می گیرد.
عَنْ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَی(علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ فِیمَا أَوْصَی بِهِ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیّاً(علیه السلام) قَالَ یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ فِی أَوَّلِ لَیْلَةٍ مِنَ الْهِلَالِ وَ لَا فِی لَیْلَةِ النِّصْفِ وَ لَا فِی آخِرِ لَیْلَةٍ فَإِنَّهُ یُتَخَوَّفُ عَلَی وَلَدِ مَنْ یَفْعَلُ ذَلِکَ الْخَبَلُ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ لِمَ ذَاکَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ الْجِنَّ یُکْثِرُونَ غِشْیَانَ نِسَائِهِمْ فِی أَوَّلِ لَیْلَةٍ مِنَ الْهِلَالِ وَ لَیْلَةِ النِّصْفِ وَ فِی آخِرِ لَیْلَةٍ أَ مَا رَأَیْتَ الْمَجْنُونَ یُصْرَعُ فِی أَوَّلِ الشَّهْرِ وَ فِی آخِرِهِ وَ فِی وَسَطِهِ.(2)امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) در سفارش خود به امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: ای علی در شب اول هلال ماه و شب نیمه ماه و و شب آخر هلال ماه با همسرت جماع نکن، چرا که ترس آن می رود فرزند دچار دیوانگی شود، پس امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: ای رسول خدا به خاطر چیست؟ حضرت
فرمودند: جن بیشترین ارتباط را در این سه شب با زنان دارد آیا نمی بینی فرد دیوانه در این سه شب بیشترین حالت دیوانگی را دارد.
عَنْ سَعْدٍ الْمَوْلَی قَالَ: قَالَ لِی أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الصَّادِقُ (علیه السلام) إِیَّاکَ وَ الْجِمَاعَ فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی یُهِلُ فِیهَا الْهِلَالُ فَإِنَّکَ إِنْ فَعَلْتَ ثُمَّ رُزِقْتَ وَلَداً کَانَ مَخْبُوطاً قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ لِمَ تَکْرَهُونَ ذَلِکَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ أَ مَا تَرَی الْمَصْرُوعَ أَکْثَرُهُمْ لَا یُصْرَعُ إِلَّا فِی رَأْسِ الْهِلَالِ.(1)
راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) به من فرمودند: در شب اول ماه که در آن هلال دیده می شود جماع نکن که اگر انجام دهی و صاحب فرزند شوی دچار خباط ( بیماری ای شبیه دیوانگی ) شود، گفتم: جانم به قربانت چرا این عمل را در اول ماه ناپسند می دارید؟ حضرت فرمودند: آیا نمی دانی افراد دیوانه بیشتر در اول ماه حالت دیوانگی دارند.
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) لِمَ تَکْرَهُونَ الْجِمَاعَ عِنْدَ مُسْتَهَلِ الْهِلَالِ وَ فِی النِّصْفِ مِنَ الشَّهْرِ فَقَالَ لِأَنَّ الْمَصْرُوعَ أَکْثَرُ مَا یُصْرَعُ فِی هَذَیْنِ الْوَقْتَیْنِ قُلْتُ قَدْ عَرَفْتُ مُسْتَهَلَّ الْهِلَالِ فَمَا بَالُ النِّصْفِ مِنَ الشَّهْرِ قَالَ إِنَّ الْهِلَالَ یَتَحَوَّلُ مِنْحَالَةٍ إِلَی حَالَةٍ یَأْخُذُ فِی النُّقْصَانِ فَإِنْ فَعَلَ ذَلِکَ ثُمَّ رُزِقَ وَلَداً کَانَ مُقِلًّا فَقِیراً ضَئِیلًا مُمْتَحَناً.(2)
راوی گوید: به امام باقر(علیه السلام) عرض کردم چرا جماع را در اول و وسط ماه (قمری) ناپسند می دارید، حضرت فرمودند: چون فرد دیوانه بیشتر در این دو زمان دیوانه می شود، گفتم: اول ماه را فهمیدم اما وسط ماه چرا؟ فرمودند:
هلال ماه از حالی به حال دیگر تغییر می کند و در حالت کم شدن آن بعد از نصف اگر کسی فرزنددار شود، فرزند او ندار و فقیر و لاغر و امتحان شده گردد.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَعْفَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) قَالَ: مَنْ أَتَی أَهْلَهُ فِی مُحَاقِ الشَّهْرِ فَلْیُسَلِّمْ لِسِقْطِ الْوَلَدِ.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: کسی که در شب آخر یا سه شب آخر ماه قمری جماع کند، تسلیم سقط شدن فرزند باشد.
رُوِیَ عَنِ الْبَاقِرِ وَ الصَّادِقِ (علیهما السلام) کَرَاهِیَةُ الْجِمَاعِ أَوَّلَ لَیْلَةٍ مِنْ کُلِّ شَهْرٍ إِلَّا أَوَّلَ لَیْلَةٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ فَإِنَّهُ یُسْتَحَبُّ فِیهَا .(2)
از امام باقر و صادق (علیهما السلام) روایت شده است: شب اول هر ماه قمری جماع کردن مکروه است جز شب اول ماه رمضان که مستحب می باشد.قَالَ الرِّضَا(علیه السلام) اتَّقِ التَّزْوِیجَ إِذَا کَانَ الْقَمَرُ فِی الْعَقْرَبِ فَإِنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ مَنْ تَزَوَّجَ وَ الْقَمَرُ فِی الْعَقْرَبِ لَمْ یَرَ خَیْراً أَبَداً ... وَ اتَّقِ الْجِمَاعَ فِی الْیَوْمِ الَّذِی تَنْکَسِفُ فِیهِ الشَّمْسُ وَ فِی لَیْلَةٍ یَنْخَسِفُ فِیهَا الْقَمَرُ وَ فِی الزَّلْزَلَةِ وَ عِنْدَ الرِّیحِ الصَّفْرَاءِ وَ الْحَمْرَاءِ وَ السَّوْدَاءِ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِکَ وَ قَدْ بَلَغَهُ الْحَدِیثُ رَأَی فِی وَلَدِهِ مَا یَکْرَهُ (3)
امام رضا (علیه السلام) فرمودند: از ازدواج کردن در زمان قمر در عقرب بپرهیز که امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که در آن ازدواج کند خیری نبیند. از جماع کردن
در روزی که خورشید گرفتگی دارد و در شبی که ماه گرفتگی دارد بپرهیز و از جماع کردن هنگام زلزله و باد زرد و قرمز و سیاه بپرهیز که اگر کسی این کار را بکند امر ناپسند در فرزند خود ببیند.
مُحَمَّدُ بْنُ حُمْرَانَ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ تَزَوَّجَ وَ الْقَمَرُ فِی الْعَقْرَبِ لَمْ یَرَ الْحُسْنَی.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که ازدواج کند و قمر در عقرب باشد خوبی نمی بیند.
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ هَلْ یُکْرَهُ الْجِمَاعُ فِی وَقْتٍ مِنَ الْأَوْقَاتِ وَ إِنْ کَانَ حَلَالًا قَالَ نَعَمْ مَا بَیْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَی طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ مِنْ مَغِیبِ الشَّمْسِ إِلَی مَغِیبِ الشَّفَقِ وَ فِی الْیَوْمِ الَّذِی تَنْکَسِفُ فِیهِ الشَّمْسُ وَ فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی یَنْکَسِفُ فِیهَا الْقَمَرُ وَ فِی الْیَوْمِ وَ اللَّیْلَةِ الَّتِی یَکُونُ فِیهِمَا الرِّیحُ السَّوْدَاءُ وَ الرِّیحُ الْحَمْرَاءُ وَ الرِّیحُ الصَّفْرَاءُ وَ الْیَوْمِ وَ اللَّیْلَةِ الَّتِی یَکُونُ فِیهِمَا الزَّلْزَلَةُ وَ لَقَدْ بَاتَرَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عِنْدَ بَعْضِ نِسَائِهِ فِی لَیْلَةٍ انْکَسَفَ فِیهَا الْقَمَرُ فَلَمْ یَکُنْ فِی تِلْکَ اللَّیْلَةِ مَا یَکُونُ مِنْهُ فِی غَیْرِهَا حَتَّی أَصْبَحَ فَقَالَتْ لَهُ یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ لِبُغْضٍ هَذَا مِنْکَ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ قَالَ لَا وَ لَکِنْ هَذِهِ الْآیَةُ ظَهَرَتْ فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ فَکَرِهْتُ أَنْ أَتَلَذَّذَ وَ أَلْهُوَ فِیهَا وَ قَدْ عَیَّرَ اللَّهُ أَقْوَاماً فِی کِتَابِهِ فَقَالَ«وَ إِنْ یَرَوْا کِسْفاً مِنَ السَّماءِ ساقِطاً یَقُولُوا سَحابٌ مَرْکُومٌ فَذَرْهُمْ حَتَّی
1) من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 394 ، عیون أخبارالرضا (علیه السلام) ج 1 ص 288 ، علل الشرایع ج 2 ص 514
یُلاقُوا یَوْمَهُمُ الَّذِی فِیهِ یُصْعَقُونَ(1)» ثُمَّ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ(علیه السلام) وَ ایْمُ اللَّهِ لَا یُجَامِعُ أَحَدٌ فَیُرْزَقَ وَلَداً فَیَرَی فِی وَلَدِهِ ذَلِکَ مَا یُحِبُ .(2)
راوی گوید: به امام باقر(علیه السلام) عرض کردم: آیا جماع در وقتی از زمان ها مکروه است اگر چه حلال باشد؟ فرمودند: بله بین اذان صبح و طلوع خورشید و بین غروب خورشید و مغرب و روزی که خورشید گرفتگی و شبی که ماه گرفتگی باشد و روز و شبی که در آنها باد سیاه و قرمز و زرد و روز و شبی که در آنها زلزله باشد همانا رسول خدا(صلی الله علیه و اله) شبی در نزد یکی از همسرانشان بودند که ماه گرفتگی رخ داد و در آن شب پیامبر(صلی الله علیه و اله) با همسر خود نزدیکی نکردند، هنگام صبح همسر عرضه داشت: ای رسول خدا آیا شب از من نفرت داشتید؟ حضرت فرمودند: نه اما ماه گرفتگی رخ داد که ناپسند داشتم لذت ببرم و خداوند افرادی را در کتابش سرزنش کرده و گوید: (و اگر پاره سنگی در حال سقوط از آسمان ببینند (فکر نمی کنند عذاب است بلکه چنان بر انکار حق اصرار دارند که) می گویند ابری متراکم است * (اکنون که با هیچ دلیلی هدایت نمی شوند)آنان را واگذار تا آن روزشان را که در آن هلاک می شوند، ببینند) امام باقر(علیه السلام) فرمودند: به خدا سوگند هیچ کسی در این زمان جماع نمی کند و فرزنددار نمی شود جز این که آنچه دوست دارد در فرزند نمی بیند.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ بَیْنَ الْأَذَانِ وَ الْإِقَامَةِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ حَرِیصاً عَلَی إِهْرَاقِ الدِّمَاءِ .(1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی بین اذان و اقامه با همسر خود جماع نکن که اگر فرزندی به وجود آید حرص در خون ریختن و کشتن دارد.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ بَعْدَ الظُّهْرِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فِی ذَلِکَ الْوَقْتِ یَکُونُ أَحْوَلَ الْعَیْنِ وَ الشَّیْطَانُ یَفْرَحُ بِالْحَوَلِ فِی الْإِنْسَانِ.(2)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود هنگام بعد از ظهر جماع نکن، که اگر فرزندی در آن وقت به وجود آید لوچ گردد و شیطان از لوچ شدن انسان خوشحال می شود.عَنْ مُیَسِّرِ بْنِ عَبْدِ الْعَزِیزِ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ: یَا مُیَسِّرُ تَزَوَّجْ بِاللَّیْلِ فَإِنَ اللَّهَ جَعَلَهُ سَکَناً .(3)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: ای مُیَسِّر در شب ازدواج کن، که خداوند شب را مایه آرامش قرار داده است.
عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍّ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ فِی التَّزْوِیجِ قَالَ مِنَ السُّنَّةِ التَّزْوِیجُ بِاللَّیْلِ لِأَنَّ اللَّهَ جَعَلَ اللَّیْلَ سَکَناً وَ النِّسَاءُ إِنَّمَا هُنَّ سَکَن.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: ازدواج کردن در شب از جمله سنت هاست، چون خداوند شب را مایه آرامش قرار داده و زنان شأنشان آرامش دادن است.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ فِی لَیْلَةِ الْفِطْرِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ لَمْ یَکُنْ ذَلِکَ الْوَلَدُ إِلَّا کَثِیرَ الشَّرِّ یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ فِی لَیْلَةِ الْأَضْحَی فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ لَهُ سِتُّ أَصَابِعَ أَوْ أَرْبَعُ أَصَابِعَ .(2)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی در شب عید فطر جماع نکن که اگر فرزندی به وجود آید، بسیار شرّ باشد. ای علی در شب عید قربان جماع نکن، که اگر فرزندی به وجود آید شش انگشتی یا چهار انگشتی باشد.رُوِیَ أَنَّ الْجِمَاعَ لَیْلَةَ الْفِطْرِ یُورِثُ عَدَمَ الْوَلَدِ فِی الْوَلَدِ إِلَّا فِی کِبَرِ السِّنِّ وَ لَیْلَةَ الْأَضْحَی یُورِثُ زِیَادَةَ الْإِصْبَعِ أَوْ نُقْصَانَهَا فِی الْوَلَدِ. (3)
روایت شده است: جماع در شب عید فطر منجر به فرزنددار شدن فرزند در سن پیری می گردد و در شب عید قربان موجب زیاد و کم شدن انگشت در فرزند می شود.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ فِی النِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ مَشُوماً ذَا شَامَةٍ فِی وَجْهِهِ یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ فِی آخِرِ دَرَجَةٍ مِنْهُ إِذَا بَقِیَ مِنْهُ یَوْمَانِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ عَشَّاراً أَوْ عَوْناً لِلظَّالِمِ وَ یَکُونُ هَلَاکُ فِئَامٍ مِنَ النَّاسِ عَلَی یَدَیْهِ .(1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی در نیمه شعبان با همسر خود جماع نکن که اگر فرزند به وجود آید شوم بوده و خالی در چهره داشته باشد، ای علی در دو روز باقی مانده از ماه شهبان جماع نکن که اگر فرزندی پدید آید مالیات گیر یا کمک کار ظالم بوده که گروه هایی از مردم را هلاک کند.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ وَ إِذَا خَرَجْتَ فِی سَفَرٍ فَلَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ تِلْکَ اللَّیْلَةَ فَإِنَّهُإِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یُنْفِقُ مَالَهُ فِی غَیْرِ حَقٍّ وَ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ الْمُبَذِّرِینَ کانُوا إِخْوانَ الشَّیاطِینِ یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ إِذَا خَرَجْتَ إِلَی سَفَرٍ مَسِیرَةَ ثَلَاثَةِ أَیَّامٍ وَ لَیَالِیهِنَّ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ عَوْناً لِکُلِّ ظَالِمٍ عَلَیْکَ یَا عَلِیُّ عَلَیْکَ بِالْجِمَاعِ لَیْلَةَ الْإِثْنَیْنِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ حَافِظاً لِکِتَابِ اللَّهِ رَاضِیاً بِمَا قَسَمَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَا عَلِیُّ إِنْ جَامَعْتَ أَهْلَکَ فِی لَیْلَةِ الثَّلَاثَاءِ فَقُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یُرْزَقُ الشَّهَادَةَ بَعْدَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ وَ لَا یُعَذِّبُهُ اللَّهُ مَعَ الْمُشْرِکِینَ وَ یَکُونُ طَیِّبَ النَّکْهَةِ مِنَ الْفَمِ رَحِیمَ الْقَلْبِ سَخِیَّ الْیَدِ طَاهِرَ اللِّسَانِ مِنَ الْغِیبَةِ وَ الْکَذِبِ وَ الْبُهْتَانِ یَا عَلِیُّ وَ إِنْ جَامَعْتَ أَهْلَکَ لَیْلَةَ الْخَمِیسِ
1) الأمالی للصدوق ص 567 ، علل الشرایع ج 2 ص 514 ، من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 553
فَقُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یَکُونُ حَاکِماً مِنَ الْحُکَّامِ أَوْ عَالِماً مِنَ الْعُلَمَاءِ وَ إِنْ جَامَعْتَهَا یَوْمَ الْخَمِیسِ عِنْدَ زَوَالِ الشَّمْسِ عَنْ کَبِدِ السَّمَاءِ فَقُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فَإِنَّ الشَّیْطَانَ لَا یَقْرَبُهُ حَتَّی یَشِیبَ وَ یَکُونُ فَهِماً وَ یَرْزُقُهُ اللَّهُ السَّلَامَةَ فِی الدِّینِ وَ الدُّنْیَا یَا عَلِیُّ فَإِنْ جَامَعْتَهَا لَیْلَةَ الْجُمُعَةِ وَ کَانَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یَکُونُ خَطِیباً قَوَّالًا مُفَوَّهاً وَ إِنْ جَامَعْتَهَا یَوْمَ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الْعَصْرِ فَقُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ فَإِنَّهُ یَکُونُ مَعْرُوفاً مَشْهُوراً عَالِماً وَ إِنْ جَامَعْتَهَا فِی لَیْلَةِ الْجُمُعَةِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ فَإِنَّهُ یُرْجَی أَنْ یَکُونَ لَکُمَا وَلَدٌ مِنَ الْأَبْدَالِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ فِی أَوَّلِ سَاعَةٍ مِنَ اللَّیْلِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ لَا یُؤْمَنُ أَنْ یَکُونَ سَاحِراً مُؤْثِراً لِلدُّنْیَا عَلَی الْآخِرَةِ .(1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی اگر به سفر رفتی در همان شب با همسرت جماع نکن که اگر فرزندی پدید آید مالش را در غیر راه حق خرج می کند و پیامبر(صلی الله علیه و اله)فرمودند: انفاق کنندگان مال در غیر راه حق برادران شیطان هستند، ای علی اگر سه روز و سه شب به سفر رفتی با همسر خود جماع نکن، که اگر فرزندی ایجاد گردد کمک کار هر ظالم بر تو خواهد بود، ای علی در شب دوشنبه جماع کن که اگر فرزندی به وجود آید حافظ کتاب خدا و راضی به قسمت خداوند باشد، ای علی اگر با همسرت در شب سه شنبه جماع کردی و فرزندی به وجود آید شهادت بعد از شهادت به لا اله الا الله و محمد رسول الله نصیب او گردد و خداوند او را با مشرکین عذاب نکند و دارای دهانی خوش بو و قلبی بسیار مهربان و دستان سخاوتمند و زبانی پاک از غیبت و دروغ و تهمت گردد، ای علی اگر با همسر خود در شب
1) الأمالی للصدوق ص 567 ، علل الشرایع ج 2 ص 514 ، من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 553
پنج شنبه جماع کردی و فرزندی پدید آید او حاکم یا عالم باشد و اگر روز پنج شنبه هنگام زوال خورشید (وقت ظهر) جماع کنی و فرزندی پدید آید شیطان تا پیری نزدیک او نمی شود و با فهم گردیده و خداوند سلامت در دین و دنیا به او عطا کند، ای علی اگر در شب جمعه جماع کنی و فرزندی ایجاد گردد سخنرانی بلیغ خواهد شد، ای علی اگر در روز جمعه بعد از عصر جماع کنی و فرزندی به وجود آید، عالم مشهور و معروف خواهد شد، ای علی اگر در شب جمعه بعد از زمان نماز عشاء جماع کنی و فرزندی پدید آید امید است که از ابدال باشد ان شاء الله، ای علی در اولین ساعت شب جماع نکن که اگر فرزندی پدید آید در امان نبوده که دنیای خود را به آخرت مقدم کند.
عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدٍ الْبَاقِرِ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام): کَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی یُرِیدُ فِیهَا الرَّجُلُ سَفَراً وَ قَالَ إِنْ رُزِقَ وَلَداً کَانَ أحولا [أَحْوَلَ]. وَ عَنِ الْبَاقِرِ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ (علیهما السلام) أَنَّهُ قَالَ:قَالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍّ (علیهما السلام) لِأَصْحَابِهِ اجْتَنِبُوا الْغِشْیَانَ فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی تُرِیدُونَ فِیهَا السَّفَرَ فَإِنَّ مَنْ فَعَلَ ذَلِکَ ثُمَّ رُزِقَ وَلَداً کَانَ أحولا [أَحْوَلَ].(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) جماع را در شبی که اراده سفر وجود دارد را ناپسند می داشتند و فرمودند: اگر فرزندی پدید آید لوچ گردد و امام باقر(علیه السلام) فرمودند: حسین بن علی(علیهما السلام) به اصحاب خود فرمودند: در شبی که می خواهید سفر کنید جماع نکنید پس کسی که این کار را بکند فرزندش لوچ گردد.
1) طبّ الأئمة (علیهم السلام) ص 132
عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) کَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْجِمَاعَ فِی اللَّیْلَةِ الَّتِی یُرِیدُ فِیهَا الرَّجُلُ سَفَراً وَ قَالَ إِنْ رُزِقَ وَلَداً کَانَ جَوَّالَة .(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) جماع در شبی که قصد سفر کردن است را ناپسند می دانستند و فرمودند: اگر فرزندی متولد گردد بسیار به سفر می رود .
قَالَ الرِّضَا(علیه السلام) لَا تَقْرَبِ النِّسَاءَ فِی أَوَّلِ اللَّیْلِ لَا شِتَاءً وَ لَا صَیْفاً وَ ذَلِکَ أَنَّ الْمَعِدَةَ وَ الْعُرُوقَ تَکُونُ مُمْتَلِئَةً وَ هُوَ غَیْرُ مَحْمُودٍ یُتَخَوَّفُ مِنْهُ الْقُولَنْجُ وَ الْفَالِجُ وَ اللَّقْوَةُ وَ النِّقْرِسُ وَ الْحَصَاةُ وَ التَّقْطِیرُ وَ الْفَتْقُ وَ ضَعْفُ الْبَصَرِ وَ الدِّمَاغِ فَإِذَا أُرِیدُ ذَلِکَ فَلْیَکُنْ فِی آخِرِ اللَّیْلِ فَإِنَّهُ أَصَحُّ لِلْبَدَنِ وَ أَرْجَی لِلْوَلَدِ وَ أَذْکَی لِلْعَقْلِ فِی الْوَلَدِ الَّذِی یُقْضَی بَیْنَهُمَا. (2)امام رضا(علیه السلام) فرمودند: در اول شب چه در تابستان و چه زمستان با زنان جماع نکن و آن به این خاطر است که معده و رگ ها پر بوده و خوب نمی باشد و ترس به وجود آمدن قولنج و فلج شدن و لَقوَه (نوعی بیماری که صورت را به سمت گردن کج می کند) و نِقرِس (درد و ورم در مفاصل پا و انگشتان آن) و سنگ مثانه و قطره قطره آمدن ادرار و ضعف در چشم و مغز، وجود دارد پس اگر کسی چنین اراده ای دارد در آخر شب گذارد که آن سالم تر برای بدن و امیدوار کننده تر برای فرزند و بهتر برای هوش و عقل او است.
4 ) رعایت مکان
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) لَا تُجَامِعْ فِی السَّفِینَةِ وَ لَا تُجَامِعْ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ وَ لَا تَسْتَدْبِرْهَا.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: در کشتی و رو و پشت به قبله جماع نکن.
عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ: نَهَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَنِ ... وَ نَهَی أَنْ یُجَامِعَ الرَّجُلُ أَهْلَهُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ وَ عَلَی ظَهْرِ طَرِیقٍ عَامِرٍ فَمَنْ فَعَلَ ذَلِکَ فَعَلَیْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَ الْمَلائِکَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِین.(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) از جماع کردن رو به روی قبله و در راه پر رفت و آمد نهی کردند، پس کسی که این کار را انجام دهد لعنت خدا و ملائکه و مردم بر او خواهد بود.عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ...یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ تَحْتَ شَجَرَةٍ مُثْمِرَةٍ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ جَلَّاداً قَتَّالًا أوعَرِیفاً یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ فِی وَجْهِ الشَّمْسِ وَ تَلَأْلُئِهَا إِلَّا أَنْ یُرْخَی سَتْرٌ فَیَسْتُرَکُمَا فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ لَا یَزَالُ فِی بُؤْسٍ وَ فَقْرٍ حَتَّی یَمُوتَ. (3)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود در زیر درخت میوه دار جماع نکن، که اگر فرزندی به وجود آید شکنجه گر و آدم کش یا معرفی کننده مردم به ظالمین شود، ای علی در زیر نور آفتاب بدون
پوشش جماع نکن که اگر فرزندی ایجاد گردد، پیوسته در سختی و فقر باشد تا بمیرد.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ عَلَی سُقُوفِ الْبُنْیَانِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ مُنَافِقاً مُرَائِیاً مُبْتَدِعاً. (1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود بر روی سقف خانه ها جماع نکن که اگر فرزندی پدید آید، منافق و نشان دهنده خود بیش از آنچه هست و بدعت گذار خواهد شد.
5 ) شبیه شدن فرزند به چهره تصور شده هنگام جماع
عَنْ إسْحَاقَ بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ: إِنَ الْمَلِکِ قَالَ لِدَانیال أَشْتَهِی أَنْ یَکُونَ لِی ابْنٌ مِثْلَکَ فَقَالَ مَا مَحَلِّی مِنْ قَلْبِکَ قَالَ أَجَلَّ مَحَلٍّ وَ أَعْظَمَهُ قَالَ دَانِیَالُ فَإِذَا جَامَعْتَ فَاجْعَلْ هِمَّتِکَ فِیَّ قَالَ فَفَعَلَ الْمَلِکِ ذَلِکَ فَوُلِدَ لَهُ ابْنٌ أَشْبَهَ خَلْقِ اللَّهِ بِدَانِیَالَ .(2)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: پادشاه به دانیال پیامبر گفت: دوست دارم فرزندی مثل تو داشته باشم، پس دانیال گفت: جایگاه من نزد تو چقدر است؟ پاسخ داد: با عظمت ترین جایگاه، دانیال گفت: هنگام مجامعت قصد و اراده من را بکن، حضرت فرمودند: پادشاه این کار را کرد و فرزندی را دارا شد که شبیه ترین خلق به دانیال بود.
بیان : أقول ذکر الأطباء أیضا أن للتخیل فی وقت الجماع مدخلا فی کیفیة تصویر الجنین قال ابن سینا فی القانون قد قال قوم من العلماء و لم یعدوا عن حکم الجواز إن من أسباب الشبه ما یتمثل حال العلوق فی وهم المرأة أو الرجل من الصور الإنسانیة تمثلا متمکنا انتهی.(1)
علامه مجلسی گوید: اطباء نیز گویند تخیل کردن هنگام جماع دخالت در کیفیت چهره جنین دارد، ابن سینا در قانون گوید: عده ای از علماء این را گویند در حالی که آن را جایز دانسته اند، از اسباب شباهت آن است که زن و مرد در وهم خود هنگام جماع چیزی از چهره های انسانی را به صورت خوب تصور کنند.
6 ) نگاه نکردن به آلت زن در حالت جماع
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَرِهَ لَکُمْ أَیَّتُهَا الْأُمَّةُ أَرْبَعاً وَ عِشْرِینَ خَصْلَةً وَ نَهَاکُمْ عَنْهَا ... کَرِهَ النَّظَرَ إِلَی فُرُوجِ النِّسَاءِ وَ قَالَ یُورِثُ الْعَمَی .(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال بیست و پنج خصلت را ناپسند داشته و شما را از آن نهی کرده است: نگاه کردن به آلت زنان هنگام جماع که موجب کوری در فرزند می شود ...
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ یَا عَلِیُّ ...لَا یَنْظُرَنَّ أَحَدُکُمْ إِلَی فَرْجِ امْرَأَتِهِ وَ لْیَغُضَّ بَصَرَهُ عِنْدَ الْجِمَاعِ فَإِنَّ النَّظَرَ إِلَی الْفَرْجِ یُورِثُ الْعَمَی فِی الْوَلَدِ .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی هیچ کسی از شما به آلت همسر خود هنگام جماع نگاه نکند و چشم خود را ببندد چون نگاه به آلت موجب کوری در فرزند می شود.
عَنْ سَمَاعَةَ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَنْظُرُ فِی فَرْجِ الْمَرْأَةِ وَ هُوَ یُجَامِعُهَا قَالَ لَا بَأْسَ بِهِ إِلَّا أَنَّهُ یُورِثُ الْعَمَی فِی الْوَلَدِ.(2)راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره شخصی که هنگام جماع به آلت زن نگاه می کند سوال کردم، حضرت فرمودند: مشکلی ندارد جز اینکه موجب کوری در فرزند می شود.
7 ) پرهیز از صحبت کردن هنگام جماع
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَرِهَ لَکُمْ أَیَّتُهَا الْأُمَّةُ أَرْبَعاً وَ عِشْرِینَ خَصْلَةً وَ نَهَاکُمْ عَنْهَا ... کَرِهَ الْکَلَامَ عِنْدَ الْجِمَاعِ وَ قَالَ یُورِثُ الْخَرَسَ .(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال بیست و پنج خصلت را ناپسند داشته و شما را از آن نهی کرده است: صحبت کردن هنگام مجامعت، که موجب لالی در فرزند می شود.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ...یَا عَلِیُّ لَا تَتَکَلَّمْ عِنْدَ الْجِمَاعِ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ لَا یُؤْمَنُ أَنْ یَکُونَ أَخْرَسَ. (1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی هنگام جماع صحبت نکن، که اگر فرزندی به وجود آید ایمن از لال شدن نیست.عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ: نَهَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَنِ ... وَ نَهَی أَنْ یُکْثَرَ الْکَلَامُ عِنْدَ الْمُجَامَعَةِ وَ قَالَ یَکُونُ مِنْهُ خَرَسُ الْوَلَد.(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) زیاد سخن گفتن هنگام را جماع نهی کردند و فرمودند: فرزند لال می شود.
8 ) مجامعت نکردن در زیر آسمان
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَرِهَ لَکُمْ أَیَّتُهَا الْأُمَّةُ أَرْبَعاً وَ عِشْرِینَ خَصْلَةً وَ نَهَاکُمْ عَنْهَا ... کَرِهَ الْمُجَامَعَةَ تَحْتَ السَّمَاءِ .(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال بیست و پنج خصلت را ناپسند داشته و شما را از آن نهی کرده است: ... جماع کردن در زیر آسمان.
9) جماع نکردن با زن حائض
اشاره
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَرِهَ لَکُمْ أَیَّتُهَا الْأُمَّةُ أَرْبَعاً وَعِشْرِینَ خَصْلَةً وَ نَهَاکُمْ عَنْهَا ... کَرِهَ لِلرَّجُلِ أَنْ یَغْشَی امْرَأَتَهُ وَ هِیَ حَائِضٌ(1)فَإِنْ غَشِیَهَا فَخَرَجَ الْوَلَدُ مَجْذُوماً أَوْ أَبْرَصَ فَلَا یَلُومَنَّ إِلَّا نَفْسَهُ. (2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال بیست و پنج خصلت را ناپسند داشته و شما را از آن نهی کرده است: جماع کردن با زن حائض پس اگر این کار را انجام دهد و فرزند جذام یا برص بگیرد کسی را جز خودش ملامت نکند.
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) :إِتْیَانُ المَرْأَةِ الْحَائِضِ یُورِثُ الْجُذَامَ فِی الْوَلَدِ.(3)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: هم بستر شدن با زن در حالت حیض موجب جذام در فرزند می شود.
رُوِیَ أَنَّ وَطْأَ الْحَائِضِ یُورِثُ الْحَوَلَ فِی الْوَلَدِ وَ الْحَوَلُ مِنَ الشَّیْطَان.(4)
روایت شده است: همبستر شدن با زن حائض موجب لوچی در چشم فرزند می شود و لوچی از شیطان است.
عَنْ عُذَافِرٍ الصَّیْرَفِیِّ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): تَرَی هَؤُلَاءِ الْمُشَوَّهِینَ خَلْقُهُمْ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ هَؤُلَاءِ الَّذِینَ آبَاؤُهُمْ یَأْتُونَ نِسَاءَهُمْ فِی الطَّمْثِ.(1)امام صادق(علیه السلام) به راوی فرمودند: آیا این افراد زشت خلقت را می بینی؟ راوی گفت: بله، حضرت فرمودند: این ها کسانی هستند که پدرانشان در حالت حیض با زنانشان جماع کرده اند.
عَن أبی هُرَیرَةِ قَالَ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و اله): مَن وَطِئَ إمرَأتَهُ وَ هِیَ حَائِضٌ فَقَضَی مِنهُمَا وَلَدٌ فَأصَابَهُ جُذَامٌ فَلا یَلومَنَّ إلّا نَفسَهُ.(2)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که با همسرش در حال حیض جماع کند و فرزندی به وجود آید و دچار جذام گردد جز خودش را ملامت نکند.
سیاه شدن پوست فرزند
فَضَائِلِ الْعَشَرَةِ أَنَّهُ أُتِیَ عُمَرُ بِابْنِ أَسْوَدَ انْتَفَی مِنْهُ أَبُوهُ فَأَرَادَ عُمَرُ أَنْ یُعَزِّرَهُ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) لِلرَّجُلِ هَلْ جَامَعْتَ أُمَّهُ فِی حَیْضِهَا قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلِذَلِکَ سَوَّدَهُ اللَّهُ فَقَالَ عُمَرُ لَوْ لَا عَلِیٌّ لَهَلَکَ عُمَرُ وَ فِی رِوَایَةِ الْکَلْبِیِ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَانْطَلِقَا فَإِنَّهُ ابْنُکُمَا وَ إِنَّمَا غَلَبَ الدَّمُ النُّطْفَةَ الْخَبَرَ.(3)
پسری سیاه پوست نزد عمر آورده شد که پدرش او را فرزند خود نمی دانست پس عمر خواست که زن را مجازات کند، امیرالمومنین(علیه السلام) به پدر او فرمودند: آیا در حالت حیض با مادرش جماع کردی؟ گفت: بله، حضرت فرمودند: به این خاطر خداوند چهره او را سیاه کرده است پس عمر گفت: اگر علی نبود عمر هلاک می شد.در روایت کلبی امیرالمومنین(علیه السلام) به پدر و مادر فرزند فرمودند: بروید که آن فرزند شماست و سیاهی به خاطر غلبه پیدا کردن خون بر نطفه است.
10 ) پرهیز از جماع بعد از جماع بدون غسل
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ عَنْ أَبِیهِ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کَرِهَ لَکُمْ أَیَّتُهَا الْأُمَّةُ أَرْبَعاً وَ عِشْرِینَ خَصْلَةً وَ نَهَاکُمْ عَنْهَا ...کَرِهَ أَنْ یَغْشَی الرَّجُلُ الْمَرْأَةَ وَ قَدِ احْتَلَمَ حَتَّی یَغْتَسِلَ مِنِ احْتِلَامِهِ الَّذِی رَأَی فَإِنْ فَعَلَ وَ خَرَجَ الْوَلَدُ مَجْنُوناً فَلَا یَلُومَنَّ إِلَّا نَفْسَهُ .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند متعال بیست و پنج خصلت را ناپسند داشته و شما را از آن نهی کرده است : مرد با زن در حال جنابت جماع نکند تا اینکه غسل کند، پس اگر این کار را بکند و فرزندی دیوانه پدید آید کسی را جز خودش ملامت نکند.
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) الْجِمَاعُ بَعْدَ الْجِمَاعِ مِنْ غَیْرِ فَصْلٍ بَیْنَهُمَا بِغُسْلٍ یُورِثُ لِلْوَلَدِ الْجُنُون.(2)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: جماع بعد از جماع بدون فاصله شدن غسل، موجب دیوانگی در فرزند است.
11 ) دور کردن زن از خوردن چهار چیز
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ یَا عَلِیُّ ... امْنَعِ الْعَرُوسَ فِی أُسْبُوعِهَا مِنَ الْأَلْبَانِ وَ الْخَلِّ وَ الْکُزْبُرَةِ وَ التُّفَّاحِ الْحَامِضِ مِنْ هَذِهِ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْیَاءِ فَقَالَ عَلِیٌّ(علیه السلام) یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ لِأَیِّ شَیْءٍ أَمْنَعُهَا مِنْ هَذِهِ الْأَشْیَاءِ الْأَرْبَعَةِ قَالَ لِأَنَّ الرَّحِمَ تَعْقَمُ وَ تَبْرُدُ مِنْ هَذِهِ الْأَرْبَعَةِ الْأَشْیَاءِ عَنِ الْوَلَدِ وَ لَحَصِیرٌ فِی نَاحِیَةِ الْبَیْتِ خَیْرٌ مِنِ امْرَأَةٍ لَا تَلِدُ فَقَالَ عَلِیٌّ(علیه السلام) یَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا بَالُ الْخَلِّ تَمْنَعُ مِنْهُ قَالَ إِذَا حَاضَتْ عَلَی الْخَلِّ لَمْ تَطْهُرْ أَبَداً طُهْراً بِتَمَامٍ وَ الْکُزْبُرَةُ تُثِیرُ الْحَیْضَ فِی بَطْنِهَا وَ تُشَدِّدُ عَلَیْهَا الْوِلَادَةَ وَ التُّفَّاحُ الْحَامِضُ یَقْطَعُ حَیْضَهَا فَیَصِیرُ دَاءً عَلَیْهَا. (1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی در طول هفته عروس خود را از خوردن شیرها و سرکه و گشنیز و سیب ترش منع کن، علی (علیه السلام) عرضه داشت: ای رسول خدا برای چی او را از این چهار چیز بازدارم؟ حضرت فرمودند: به خاطر این که رحم از این چهار چیز عقیم و از فرزند سرد می شود و حصیر در کنار خانه بهتر از زن عقیم است، علی(علیه السلام) عرض کرد: ای رسول خدا سرکه به چه خاطر است؟ حضرت فرمودند: اگر زن در حال سرکه خوردن حیض شود، طهارت او هیچ وقت کامل رخ ندهد و گشنیز حیض را در شکم زن بر می انگیزد و ولادت را بر او سخت می کند و سیب ترش حیض را قطع می کند و موجب بیماری در او می شود.
1) الأمالی للصدوق ص 567 ، علل الشرایع ج 2 ص 514 ، من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 552
12 ) جماع نکردن با شهوت زن دیگر
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ بِشَهْوَةِ امْرَأَةِ غَیْرِکَ فَإِنِّی أَخْشَی إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ أَنْ یَکُونَ مُخَنَّثاً مُؤَنَّثاً مُخَبَّلًا. (1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود با شهوت زن دیگر جماع نکن، چرا که می ترسم اگر فرزندی به وجود آید، دختری خنثی و معیوب در عقل یا اعضای بدن باشد.
رُوِیَ أَنَّ الْجِمَاعَ بِشَهْوَةِ غَیْرِهَا یُورِثُ تَخْنِیثَ الْوَلَد.(2)
روایت شده است: جماع با شهوت غیر همسر، موجب خنثی شدن فرزند می شود.
12 ) پاک نشدن آب مرد و زن با یک پارچه
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ... یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ إِلَّا وَ مَعَکَ خِرْقَةٌ وَ مَعَ أَهْلِکَ خِرْقَةٌ وَ لَا تَمْسَحَا بِخِرْقَةٍ وَاحِدَةٍ فَتَقَعَ الشَّهْوَةُ عَلَی الشَّهْوَةِ فَإِنَّ ذَلِکَ یُعْقِبُ الْعَدَاوَةَ بَیْنَکُمَا ثُمَّ یَرُدُّکُمَا إِلَی الْفُرْقَةِ وَ الطَّلَاقِ(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی با همسر خود جماع نکن جز اینکه همراه تو یک پارچه باشد و همراه او پارچهدیگر و از یک پارچه استفاده
نکنید که شهوت روی شهوت رفته و موجب عداوت و دشمنی بین شما می گردد سپس شما را به جدایی و طلاق سوق می دهد.
13 ) جماع نکردن در حال ایستاده
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ...یَا عَلِیُّ لَا تُجَامِعِ امْرَأَتَکَ مِنْ قِیَامٍ فَإِنَّ ذَلِکَ مِنْ فِعْلِ الْحَمِیرِ وَ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ کَانَ بَوَّالًا فِی الْفِرَاشِ کَالْحَمِیرِ الْبَوَّالَةِ فِی کُلِّ مَکَانٍ .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارشکردند: ای علی با همسر خود در حال ایستاده جماع نکن که این کار الاغ است و اگر فرزندی به وجود آید در بستر خواب خود بسیار ادرار می کند همچون الاغی که در هر مکان ادرار می کند.
رُوِیَ أَنَّ الْجِمَاعَ بِشَهْوَةِ غَیْرِهَا یُورِثُ تَخْنِیثَ الْوَلَدِ وَ مُجَامَعَتَهَا مِنْ قِیَامٍ یُورِثُ فِیهِ الْبَوْلَ فِی الْفِرَاش .(2)
روایت شده است: جماع کردن با شهوت غیر همسر موجب خنثی شدن فرزند و جماع در حال ایستاده منجر به ادرار کردن فرزند در بستر خواب می شود.
14 ) نگاه نکردن کودک هنگام جماع
عَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ(علیه السلام) إِیَّاکَ وَ الْجِمَاعَ حَیْثُ یَرَاکَ صَبِیٌّ یُحْسِنُ أَنْ یَصِفَ حَالَکَ قُلْتُ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ کَرَاهَةَ الشُّنْعَةِ(1)قَالَ لَا فَإِنَّکَ إِنْ رُزِقْتَ وَلَداً کَانَ شُهْرَةً عَلَماً فِی الْفِسْقِ وَ الْفُجُورِ.(2)
جابر گوید: امام باقر(علیه السلام) فرمودند: از جماعی که کودک تو را ببیند و به خوبی حال تو را بیان کند بپرهیز، گفتم: ای فرزند رسول خدا کراهت شما به خاطر زشت شدن فرزند است، فرمودند: نه اگر فرزنددار شوی فرزندت مشهور به گناه و اعمال زشت خواهد شد.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: إِیَّاکَ أَنْ تُجَامِعَ أَهْلَکَ وَ صَبِیٌ یَنْظُرُ إِلَیْکَ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) کَانَ یَکْرَهُ ذَلِکَ أَشَدَّ کَرَاهِیَةٍ.(3)
راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمودند: برحذر باشد که هنگام جماع کردن با همسرت کودکی تو را ببیند، همانا رسول خدا(صلی الله علیه و اله) به شدت این عمل را ناپسند می دانستند.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لَوْ أَنَّ رَجُلًا غَشِیَ امْرَأَتَهُ وَ فِی الْبَیْتِ صَبِیٌ مُسْتَیْقِظٌ یَرَاهُمَا وَ یَسْمَعُ
کَلَامَهُمَا وَ نَفَسَهُمَا مَا أَفْلَحَ أَبَداً إِذَا کَانَ غُلَاماً کَانَ زَانِیاً أَوْجَارِیَةً کَانَتْ زَانِیَةً وَ کَانَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(علیه السلام)إِذَا أَرَادَ أَنْ یَغْشَی أَهْلَهُ أَغْلَقَ الْبَابَ وَ أَرْخَی السُّتُورَ وَ أَخْرَجَ الْخَدَمَ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: قسم به کسی که جانم در دست اوست اگر کسی با همسر خود جماع کند و کودکی در اتاق بیدار بوده و آن دو را ببیند و صدای سخن گفتن و نفس کشیدن آنها را بشنود، فرزند پدید آمده رستگار نخواهد شد و پسر یا دختر باشد زناکار گردد و علی بن حسین(علیهما السلام) هنگامی که قصد جماع با همسرش را داشت در را بسته و پرده ها را کشیده و خادم ها را بیرون می کردند.
15 ) دفع مشارکت شیطان در فرزند
اشاره
عَنِ الْحَلَبِیِّ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی الرَّجُلِ إِذَا أَتَی أَهْلَهُ وَ خَشِیَ أَنْ یُشَارِکَهُ الشَّیْطَانُ قَالَ: یَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ وَ یَتَعَوَّذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) در مورد شخصی که می خواهد با همسر خود جماع کرده و ترس شریک شدن شیطان را در فرزند دارد فرمودند: بسم الله بگوید و از شیطان به خدا پناه ببرد.
عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) :إِذَا جَامَعَ أَحَدُکُمْ فَلْیَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنِی الشَّیْطَانَ وَ جَنِّبِ الشَّیْطَانَ مَا رَزَقْتَنِی قَالَ فَإِنْ قَضَی اللَّهُ بَیْنَهُمَا وَلَداً لَا یَضُرُّهُ الشَّیْطَانُ بِشَیْءٍ أَبَداً.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که هر کدام از شما قصد جماع داشت بگوید: بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ جَنِّبْنِی الشَّیْطَانَ وَ جَنِّبِ الشَّیْطَانَ مَا رَزَقْتَنِی، فرمودند: اگر خداوند به آنان فرزند عطا کند شیطان هیچ وقت به او ضرر نمی رساند.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : إِذَا أَتَی أَحَدُکُمْ أَهْلَهُ فَلْیَذْکُرِ اللَّهَ فَإِنَّ مَنْ لَمْ یَذْکُرِ اللَّهَ عِنْدَ الْجِمَاعِ وَ کَانَ مِنْهُ وَلَدٌ کَانَ ذَلِکَ شِرْکَ شَیْطَانٍ وَ یُعْرَفُ ذَلِکَ بِحُبِّنَا وَ بُغْضِنَا .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که شخصی خواهد با همسر خود جماع کند باید خداوند را یاد کند پس کسی که خدا را هنگام جماع یاد نکند و از او فرزندی پدید آید، شیطان شریک در نطفه آن فرزند است و این شریک شدن با دوست داشتن و نفرت داشتن ما اهل بیت (علیهم السلام) شناخته می شود.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا قَوْلُ اللَّهِ « شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ(2)» فَقَالَ قُلْ فِی ذَلِکَ قَوْلًا أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم.(3)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم منظور از آیه شریفه (در اموال و فرزندان آنها شریک شو) چیست؟ فرمودند: هنگام جماع حتما این را بگو: أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم .عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): یَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَیَّ شَیْءٍ یَقُولُ الرَّجُلُ مِنْکُمْ إِذَا دَخَلَتْ عَلَیْهِ امْرَأَتُهُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَ یَسْتَطِیعُ الرَّجُلُ أَنْ یَقُولَ شَیْئاً فَقَالَ أَ لَا أُعَلِّمُکَ مَا تَقُولُ قُلْتُ بَلَی قَالَ تَقُولُ بِکَلِمَاتِ اللَّهِ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَهَا وَ فِی أَمَانَةِ اللَّهِ أَخَذْتُهَا اللَّهُمَّ إِنْ
قَضَیْتَ لِی فِی رَحِمِهَا شَیْئاً فَاجْعَلْهُ بَارّاً تَقِیّاً وَ اجْعَلْهُ مُسْلِماً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ فِیهِ شِرْکاً لِلشَّیْطَانِ.(1)
ابو بصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمودند: ای ابامحمد مردان از شما هنگامی که همسرش بر او وارد می شود چه می گوید؟ گفتم: قربانت گردم آیا می شود چیزی گفت؟ فرمودند: آیا به تو یاد ندهم چه بگویی؟ گفتم: بله، فرمودند: می گویی بِکَلِمَاتِ اللَّهِ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَهَا وَ فِی أَمَانَةِ اللَّهِ أَخَذْتُهَا اللَّهُمَّ إِنْ قَضَیْتَ لِی فِی رَحِمِهَا شَیْئاً فَاجْعَلْهُ بَارّاً تَقِیّاً وَ اجْعَلْهُ مُسْلِماً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ فِیهِ شِرْکاً لِلشَّیْطَانِ .
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ کَثِیرٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) جَالِساً فَذَکَرَ شِرْکَ الشَّیْطَانِ فَعَظَّمَهُ حَتَّی أَفْزَعَنِی قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَمَا الْمَخْرَجُ مِنْ ذَلِکَ قَالَ إِذَا أَرَدْتَ الْجِمَاعَ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ بَدِیعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ اللَّهُمَّ إِنْ قَضَیْتَ مِنِّی فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ خَلِیفَةً فَلَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ شِرْکاً وَ لَا نَصِیباً وَ لَا حَظّاً وَ اجْعَلْهُ مُؤْمِناً مُخْلِصاً مُصَفًّی مِنَ الشَّیْطَانِ وَ رِجْزِهِ جَلَّ ثَنَاؤُکَ .(2)راوی گوید: نزد امام صادق(علیه السلام) نشسته بودم که موضوع شریک شدن شیطان را بیان کردند و مساله بزرگی دانستند تا اینکه من را ترساندند، گفتم: قربانت گردم راه نجات از آن چیست؟ فرمودند: هنگامی که اراده جماع کردی بگو: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ بَدِیعُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ اللَّهُمَّ إِنْ قَضَیْتَ
مِنِّی فِی هَذِهِ اللَّیْلَةِ خَلِیفَةً فَلَا تَجْعَلْ لِلشَّیْطَانِ فِیهِ شِرْکاً وَ لَا نَصِیباً وَ لَا حَظّاً وَ اجْعَلْهُ مُؤْمِناً مُخْلِصاً مُصَفًّی مِنَ الشَّیْطَانِ وَ رِجْزِهِ جَلَّ ثَنَاؤُکَ.
شریک شدن شیطان در نطفه فرزندان
عَنْ عَبْدِ الْمَلِکِ بْنِ أَعْیَنَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ(علیه السلام): یَقُولُ إِذَا زَنَی الرَّجُلُ أَدْخَلَ الشَّیْطَانُ ذَکَرَهُ فَعَمِلَا جَمِیعاً فَکَانَتِ النُّطْفَةُ وَاحِدَةً فَخُلِقَ مِنْهَا وَ یَکُونُ شِرْکَ شَیْطَان.(1)
راوی گوید: از امام باقر(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: هنگامی که مردی زنا کند شیطان آلت خود را داخل کند و یک نطفه ایجاد شود که از مرد و شیطان است و فرزند از آن خلق شود و شیطان در آن شریک باشد.
عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ جَدِّی عَنْ أَبِیهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لَمَّا أُسْرِیَ بِی إِلَی السَّمَاءِ حَمَلَنِی جَبْرَئِیلُ عَلَی کَتِفِهِ الْأَیْمَنِ فَنَظَرْتُ إِلَی بُقْعَةٍ بِأَرْضِ الْجَبَلِ حَمْرَاءَ أَحْسَنَ لَوْناً مِنَ الزَّعْفَرَانِ وَ أَطْیَبَ رِیحاً مِنَ الْمِسْکِ فَإِذَا فِیهَا شَیْخٌ عَلَی رَأْسِهِ بُرْنُسٌ فَقُلْتُ لِجَبْرَئِیلَ مَا هَذِهِ الْبُقْعَةُ الْحَمْرَاءُ الَّتِی هِیَ أَحْسَنُ لَوْناً مِنَ الزَّعْفَرَانِ وَ أَطْیَبُ رِیحاً مِنَ الْمِسْکِ قَالَ بُقْعَةُ شِیعَتِکَ وَ شِیعَةِ وَصِیِّکَ عَلِیٍّ (علیه السلام) فَقُلْتُ مَنِ الشَّیْخُ صَاحِبُ الْبُرْنُسِ قَالَ إِبْلِیسُ قُلْتُ فَمَا یُرِیدُمِنْهُمْ قَالَ یُرِیدُ أَنْ یَصُدَّهُمْ عَنْ وَلَایَةِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام) وَ یَدْعُوَهُمْ إِلَی الْفِسْقِ وَ الْفُجُورِ فَقُلْتُ یَا جَبْرَئِیلُ أَهْوِ بِنَا إِلَیْهِمْ فَأَهْوَی بِنَا إِلَیْهِمْ أَسْرَعَ مِنَ الْبَرْقِ الْخَاطِفِ وَ الْبَصَرِ اللَّامِعِ فَقُلْتُ قُمْ یَا مَلْعُونُ فَشَارِکْ أَعْدَاءَهُمْ فِی
1) المحاسن ص 107 ، ثواب الأعمال ص 263 ، وسائل الشیعه ج 20 ص 312
أَمْوَالِهِمْ وَ أَوْلَادِهِمْ وَ نِسَائِهِمْ فَإِنَّ شِیعَتِی وَ شِیعَةَ عَلِیٍ لَیْسَ لَکَ عَلَیْهِمْ سُلْطانٌ فَسُمِّیَتْ قُمْ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: وقتی به آسمان سیر داده شدم جبرئیل من را بر کتف راست خود حمل کرد، پس نگاهم به قطعه ای از زمین افتاد که دارای کوه بود و رنگی بهتر از زعفران و بویی بهتر از مشک داشت و در آن پیرمردی نشسته بود که بر سرش کلاهی چسبیده به لباس بود، به جبرئیل گفتم: این زمین قرمزی که رنگش بهتر از زعفران و بویش بهتر از مشک است چیست؟ گفت: این سرزمین شیعیان تو و شیعیان جانشین تو علی(علیه السلام) است، پس گفتم: این پیرمرد کلاه دار کیست؟ گفت: ابلیس است، گفتم: از شیعیان چه می خواهد؟ گفت: آنها را از ولایت امیرالمومنین(علیه السلام) دور کرده و دعوت به فسق و فجور کند، گفتم: ای جبرئیل من را به سمت آنها پایین ببر پس سریع تر از برق و چشم بر هم زدن به پایین رفت، به ابلیس گفتم: ای ملعون بلند شو و در اموال و فرزندان و زنان دشمنان شیعیان ما شریک شو و تو بر شیعه من و علی(علیه السلام) هیچ سلطه ای نداری، این شد که سرزمین قم، قم نامیده شد.
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ قَالَ: کُنَّا بِمِنًی مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِذْ بَصُرْنَا بِرَجُلٍ سَاجِدٍ وَ رَاکِعٍ وَ مُتَضَرِّعٍ فَقُلْنَا یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَحْسَنَ صَلَاتَهُ فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) هُوَ الَّذِی أَخْرَجَ أَبَاکُمْ مِنَ الْجَنَّةِ فَمَضَی إِلَیْهِ عَلِیٌّ(علیه السلام) غَیْرَمُکْتَرِثٍ فَهَزَّهُ هَزَّةً أَدْخَلَ أَضْلَاعَهُ الْیُمْنَی فِی الْیُسْرَی وَ الْیُسْرَی فِی الْیُمْنَی ثُمَ قَالَ لَأَقْتُلَنَّکَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَقَالَ لَنْ تَقْدِرَ عَلَی ذَلِکَ إِلَی أَجَلٍ مَعْلُومٍ مِنْ عِنْدِ رَبِّی مَا لَکَ تُرِیدُ قَتْلِی فَوَ اللَّهِ مَا أَبْغَضَکَ أَحَدٌ إِلَّا سَبَقَتْ نُطْفَتِی إِلَی
1) علل الشرائع ج 2 ص 572 ، بحارالأنوار ج 18 ص 409
رَحِمِ أُمِّهِ قَبْلَ نُطْفَةِ أَبِیهِ وَ لَقَدْ شَارَکْتُ مُبْغِضِیکَ فِی الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فِی مُحْکَمِ کِتَابِهِ «وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ»(1)قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) صَدَقَ یَا عَلِیُّ لَا یُبْغِضُکَ مِنْ قُرَیْشٍ إِلَّا سِفَاحِیٌّ وَ لَا مِنَ الْأَنْصَارِ إِلَّا یَهُودِیٌّ وَ لَا مِنَ الْعَرَبِ إِلَّا دَعِیٌّ وَ لَا مِنْ سَائِرِ النَّاسِ إِلَّا شَقِیٌّ وَ لَا مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا سَلَقْلَقِیَّةٌ وَ هِیَ الَّتِی تَحِیضُ مِنْ دُبُرِهَا ثُمَّ أَطْرَقَ مَلِیّاً ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ مَعَاشِرَ الْأَنْصَارِ اعْرِضُوا أَوْلَادَکُمْ عَلَی مَحَبَّةِ عَلِیٍّ (علیه السلام) فَإِنْ أَجَابُوا فَهُمْ مِنْکُمْ وَ إِنْ أَبَوْا فَلَیْسُوا مِنْکُمْ قَالَ جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَکُنَّا نَعْرِضُ حُبَّ عَلِیٍّ(علیه السلام) عَلَی أَوْلَادِنَا فَمَنْ أَحَبَّ عَلِیّاً عَلِمْنَا أَنَّهُ مِنْ أَوْلَادِنَا وَ مَنْ أَبْغَضَ عَلِیّاً انْتَفَیْنَا مِنْهُ.(2)
راوی گوید: با رسول خدا(صلی الله علیه و اله) در منا بودیم که چشم هایمان به شخصی سجده کننده و رکوع کننده و خاشع افتاد، گفتیم: ای رسول خدا چه نماز زیبایی می خواند، حضرت فرمودند: او کسی است که پدر شما را از بهشت بیرون کرد، پس علی(علیه السلام) با بی باکی به طرف او رفته و تکان زیادی به او داده و دنده های راست او را در دنده های چپ و و دنده های چپ او را در دنده های راست داخل کرد، سپس فرمود: اگر خدا بخواهد تو را می کشم، ابلیس گفت: من را تا مدت معلوم نزد پروردگارم نمی توانی به قتل برسانی، چرا می خواهی من را بکشی؟ به خدا سوگند هیچ کسی نفرت نسبت به تو ندارد جز اینکه نطفه من زودتر از نطفه پدرش در رحم مادر قرارمی گیرد و من شریک متنفران از تو در اموال و فرزندانشان هستم و آن قول خداوند در محکمات کتابش است: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای علی راست می گوید، از قریش کسی بغض تو را ندارد جز اینکه زنازاده باشد و از انصار مدینه کسی
بغض تو را ندارد جز اینکه یهودی باشد و از عرب کسی بغض تو را ندارد جز اینکه پدرش معلوم نباشد که کیست و از سایر مردم کسی نیست جز اینکه شقاوتمند باشد و از زنان کسی نیست جز اینکه از پشتشان حیض شوند.
کِتَابِ الشِّیرَازِیِّ رَوَی سُفْیَانُ الثَّوْرِیُّ عَنْ وَاصِلٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ فِی قَوْلِهِ (وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ(1)) أَنَّهُ جَلَسَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ(علیهما السلام) وَ یَزِیدُ بْنُ مُعَاوِیَةَ بْنِ أَبِی سُفْیَانَ یَأْکُلَانِ الرُّطَبَ فَقَالَ یَزِیدُ یَا حَسَنُ إِنِّی مُنْذُ کُنْتُ أُبْغِضُکَ قَالَ الْحَسَنُ اعْلَمْ یَا یَزِیدُ إِنَّ إِبْلِیسَ شَارَکَ أَبَاکَ فِی جِمَاعِهِ فَاخْتَلَطَ الْمَاءَانِ فَأَوْرَثَکَ ذَلِکَ عَدَاوَتِی لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَقُولُ (وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ(2)) وَ شَارَکَ الشَّیْطَانُ حَرْباً عِنْدَ جِمَاعِهِ فَوُلِدَ لَهُ صَخْرٌ فَلِذَلِکَ کَانَ یُبْغِضُ جَدِّی رَسُولَ اللَّهِ.(3)
ابن عباس پیرامون آیه شریفه (و در اموال و فرزندانشان شریک شو) گوید: حسن بن علی(علیهما السلام) و یزید بن معاویه در جلسه ای رطب می خوردند، یزید گفت: ای حسن تا بوده من از تو متنفر بودم، حسن(علیه السلام) گفت: بدان ای یزید ابلیس در جماع پدر تو شراکت داشته و آب آن دو با هم مخلوط شده و موجب دشمنی تو نسبت من گشته، چون خداوندمی فرماید: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو و شیطان با حَرب (جدّ یزید) در جماعش شریک بوده و صَخر (ابوسفیان) متولد شد و بغض جدّ من رسول الله(صلی الله علیه و اله) را داشت.
عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَا عَلِیُّ قَالَ لَبَّیْکَ قَالَ لَهُ أَتَی الشَّیْطَانُ الْوَادِیَ فَأْتِ الْوَادِیَ فَانْظُرْ مَنْ فِیهِ فَأَتَی الْوَادِیَ فَدَارَ فِیهِ فَلَمْ یَرَ أَحَداً حَتَّی إِذَا صَارَ عَلَی بَابِهِ لَقِیَ شَیْخاً فَقَالَ مَا تَصْنَعُ هُنَا قَالَ أَرْسَلَنِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ تَعْرِفُنِی قَالَ یَنْبَغِی أَنْ تَکُونُ أَنْتَ هُوَ یَا مَلْعُونُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلا بُدٌّ مِنْ أَنْ أُصَارِعَکَ قَالَ لَا بُدَّ مِنْهُ فَصَارَعَهُ فَصَرَعَهُ عَلِیٌّ (علیه السلام) قَالَ قُمْ عَنِّی یَا عَلِیُّ حَتَّی أُبَشِّرَکَ فَقَامَ عَنْهُ فَقَالَ بِمَ تُبَشِّرُنِی یَا مَلْعُونُ قَالَ إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ صَارَ الْحَسَنُ (علیه السلام) عَنْ یَمِینِ الْعَرْشِ وَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) عَنْ یَسَارِ الْعَرْشِ یُعْطُونَ شِیعَتَهُمُ الْجَوَائِزَ مِنَ النَّارِ قَالَ فَقَامَ إِلَیْهِ فَقَالَ أَ لَا أُصَارِعُکَ مَرَّةً أُخْرَی قَالَ نَعَمْ فَصَرَعَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ قُمْ عَنِّی حَتَّی أُبَشِّرَکَ فَقَامَ عَنْهُ فَقَالَ لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ أَخْرَجَ ذُرِّیَّتَهُ مِنْ ظَهْرِهِ مِثْلَ الذَّرِّ قَالَ فَأَخَذَ مِیثَاقَهُمْ فَقَالَ أَ لَسْتُ بِرَبِّکُمْ قالُوا بَلی قَالَ فَأَشْهَدَهُمْ عَلی أَنْفُسِهِمْ فَأَخَذَ مِیثَاقَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله) وَ مِیثَاقَکَ فَعَرَفَ وَجْهَکَ الْوُجُوهُ وَ رُوحَکَ الْأَرْوَاحُ فَلَا یَقُولُ لَکَ أَحَدٌ أُحِبُّکَ إِلَّا عَرَفْتَهُ وَ لَا یَقُولُ لَکَ أَحَدٌ أُبْغِضُکَ إِلَّا عَرَفْتَهُ قَالَ قُمْ صَارِعْنِی قَالَ ثَالِثَةً قَالَ نَعَمْ فَصَارَعَهُ فَأَعْرَقَهُ ثُمَّ صَرَعَهُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقَالَ یَا عَلِیُّ لَا تُبْغِضْنِی قُمْ عَنِّی حَتَّی أُبَشِّرَکَ قَالَ بَلَی وَ أَبْرَأُ مِنْکَ وَ أَلْعَنُکَ قَالَ وَ اللَّهِ یَا ابْنَ أَبِی طَالِبٍ مَا أَحَدٌ یُبْغِضُکَ إِلَّا أَشْرَکْتُ فِی رَحِمِأُمِّهِ وَ فِی وُلْدِهِ فَقَالَ لَهُ أَ مَا قَرَأْتَ کِتَابَ اللَّهِ (وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ وَ عِدْهُمْ وَ ما یَعِدُهُمُ الشَّیْطانُ إِلَّا غُرُوراً(1)) .(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای علی، علی(علیه السلام) فرمود: در اطاعت شما هستم، پیامبر (صلی الله علیه و اله) فرمودند: شیطان به دره کوه آمده ببین چه کسی آنجاست، علی(علیه السلام) به آنجا رفته و دور زد و هیچ کس را ندید تا اینکه به در ورودی آن آمد و پیرمردی را ملاقات کرد، پیرمرد گفت: این جا چه کار می کنی؟ علی(علیه السلام) فرمود: رسول الله(صلی الله علیه و اله) من را فرستاده است، پیرمرد گفت: من را می شناسی؟ علی(علیه السلام) فرمود: تو همان ملعون (ابلیس) هستی؟ گفت: بله، علی(علیه السلام) فرمود: پس چاره ای جز درگیر شدن با تو را ندارم، ابلیس گفت: بله چاره ای نیست، با هم درگیر شدند و علی(علیه السلام) او را زمین زد و روی او قرار گرفت، ابلیس گفت: ای علی از روی من بلند شو تا بشارتی به تو بدهم، علی(علیه السلام) بلند شد و فرمود: چه بشارتی داری ای ملعون؟ گفت: در روز قیامت حسن(علیه السلام) از سمت راست عرش و حسین(علیه السلام) از سمت چپ عرش به شیعیان خودشان حکم عبور از جهنم را می دهند، علی(علیه السلام) فرمود: بار دیگر درگیر شویم، ابلیس گفت: بله، پس امیرالمومنین(علیه السلام) او را زمین زد، ابلیس گفت: از روی من بلند شو تا بشارتی به تو بدهم، پس حضرت بلند شد، ابلیس گفت: هنگامی که خداوند آدم را خلق کرد فرزندانش را از پشتش مثل مورچه خارج کرد و از آنها میثاق گرفت پس گفت: من پروردگار شما نیستم؟ گفتند: بله، پس آنها را برخودشان شاهد گرفت و میثاق محمد(صلی الله علیه و اله) و تو را از آنها گرفت، پس صورت ها صورت تو و ارواح روح تو را می شناسند و هیچ کسی به تو نمی گوید تو را دوست دارم جز اینکه او را می شناسی و هیچ کسی بغض تو را ندارد جز اینکه او را می شناسی، علی(علیه السلام) فرمود: با من کشتی بگیر، گفت: بار سوم؟ فرمود: بله پس حضرت درگیر شده و عرق او را در آورد و او را زمین زد، ابلیس گفت: ای علی بغض من را نداشته باش و از روی من بلند شو تا بشارتی به تو بدهم، امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: من از تو بیزارم و تو را لعن می کنم، گفت: ای پسر
ابوطالب هیچ کسی نیست که بغض تو را داشته باشد جز اینکه در رحم مادرش و در فرزندانش شریک هستم، آیا کتاب خدا را نخوانده ای:(و در اموال و فرزندانشان شریک شو و به آنها وعده بده و شیطان جز به دروغ آنها را وعده نمی دهد) .
عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحَدِهِمَا (علیهما السلام) قَالَ: شِرْکُ الشَّیْطَانِ مَا کَانَ مِنْ مَالٍ حَرَامٍ فَهُوَ مِنْ شِرْکِهِ وَ یَکُونُ مَعَ الرَّجُلِ حِینَ یُجَامِعُ فَیَکُونُ نُطْفَتُهُ مَعَ نُطْفَتِهِ إِذَا کَانَ حَرَاماً قَالَ کِلْتَیْهِمَا جَمِیعاً یَخْتَلِطُهُ وَ قَالَ رُبَّمَا خُلِقَ مِنْ وَاحِدَةٍ وَ رُبَّمَا خُلِقَ مِنْهُمَا جَمِیعا .(1)
امام باقر یا امام صادق(علیهما السلام) فرمودند: شریک شدن شیطان در نطفه از مال حرام به وجود می آید و شیطان هنگام جماع مرد، همراه او بوده و نطفه او با نطفه مرد مخلوط می شود که گاهی فرزند از یک نطفه خلق شود و گاهی از هر دو .عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَی کُلِّ فَحَّاشٍ(2)بَذِیٍّ قَلِیلِ الْحَیَاءِ لَا یُبَالِی مَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ لَهُ ، فَإِنَّکَ إِنْ فَتَّشْتَهُ لَمْ تَجِدْهُ إِلَّا لِغَیَّةٍ أَوْ شِرْکِ شَیْطَانٍ. فَقِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ فِی النَّاسِ شِرْکُ شَیْطَانٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَ مَا تَقْرَأُ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ « وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ(3)» فَقِیلَ وَ فِی النَّاسِ مَنْ لَا یُبَالِی مَا قَالَ وَ مَا قِیلَ لَهُ فَقَالَ نَعَمْ مَنَ تَعَرَّضَ لِلنَّاسِ فَقَالَ فِیهِمْ (4)وَ هُوَ یَعْلَمُ أَنَّهُمْ لَا یَتْرُکُونَهُ فَذَلِکَ الَّذِی لَا یُبَالِی مَا قَالَ وَ مَا قِیلَ لَه .(5)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خداوند بهشت را بر هر ناسزاگوی کم حیاء که باکی ندارد چه بگوید و چه درباره او گفته شود حرام کرده است، پس اگر حال او را جویا شوی یا زنا زاده است و یا از شریک شدن شیطان در نطفه به وجود آمده، گفته شد: ای رسول خدا آیا در مردم مشارکت شیطان وجود دارد؟ حضرت فرمودند: آیا کلام خداوند را نخوانده ای: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو) گفته شد: آیا در مردم کسانی هستند که باکی ندارند چه بگویند و چه در مورد آنها گفته شود؟ فرمودند: بله کسی که متعرض مردم شود و در مورد آنها چیزی بگوید (فحش دهد) در حالی که می داند مردم رهایش نمی کنند پس او آن کسی است که باکی ندارد چه بگوید و چه درباره اش بگویند.قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : مَنْ لَمْ یُبَالِ مَا قَالَ وَ مَا قِیلَ فِیهِ فَهُوَ شِرْکُ شَیْطَانٍ وَ مَنْ لَمْ یُبَالِ أَنْ یَرَاهُ النَّاسُ مُسِیئاً فَهُوَ شِرْکُ شَیْطَانٍ وَ مَنِ اغْتَابَ أَخَاهُ الْمُؤْمِنَ مِنْ غَیْرِ تِرَةٍ بَیْنَهُمَا فَهُوَ شِرْکُ شَیْطَانٍ وَ مَنْ شُغِفَ بِمَحَبَّةِ الْحَرَامِ وَ شَهْوَةِ الزِّنَا فَهُوَ شِرْکُ شَیْطَان .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که ابایی ندارد که چه بگوید و چه چیزی در مورد او گفته شود و کسی که ابابی ندارد که مردم او را گناهکار ببینند و کسی که پشت برادر مومن خود بدون دشمنی غیبت کند و کسی که به محبت حرام و شهوت زنا دل ببندد، شیطان در نطفه او شریک است.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ مِنْ عَلَامَاتِ شِرْکِ الشَّیْطَانِ الَّذِی لَا یُشَکُّ فِیهِ أَنْ یَکُونَ فَحَّاشاً لَا یُبَالِی مَا قَالَ وَ لَا مَا قِیلَ فِیهِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: از علامت های شریک شدن شیطان که شکی در آن نیست آن است که فرد بسیار فحش دهنده بوده و اعتنایی ندارد چه می گوید و چه درباره او گفته شود.
عَنْ یَزِیدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَمَّنْ حَدَّثَهُ قَالَ: کَتَبَ أَبُو جَعْفَرٍ (علیه السلام) إِلَی سَعْدٍ الْخَیْر ... فَلَمَّا غَشِیَ النَّاسَ ظُلْمَةُ خَطَایَاهُمْ صَارُوا إِمَامَیْنِ دَاعٍ إِلَی اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ دَاعٍإِلَی النَّارِ فَعِنْدَ ذَلِکَ نَطَقَ الشَّیْطَانُ فَعَلَا صَوْتُهُ عَلَی لِسَانِ أَوْلِیَائِهِ وَ کَثُرَ خَیْلُهُ وَ رَجْلُهُ وَ شَارَکَ فِی الْمَالِ وَ الْوَلَدِ مَنْ أَشْرَکَهُ فَعَمِلَ بِالْبِدْعَةِ وَ تَرَکَ الْکِتَابَ وَ السُّنَّة َ .(1)
امام باقر(علیه السلام) به سعد الخیر نوشتند: ... پس زمانی که مردم را تاریکی خطاهایشان فرا گیرد، مردم دو دسته شوند، عده ای دعوت کننده به حق و عده ای دعوت کننده به آتش در این هنگام شیطان با زبان دوستانش به سخن آید و صدایش را بالا برده و سپاه سواره و پیاده او زیاد گردد و در مال و فرزند شریک گردد و کسی که شیطان شریک در او شود به بدعت عمل کرده و قرآن و سنت را ترک می کند .
عَنْ أَبِی هَدِیَّةَ قَالَ حَدَّثَنِی أَنَسُ بْنُ مَالِکٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) کَانَ ذَاتَ یَوْمٍ جَالِساً عَلَی بَابِ الدَّارِ وَ مَعَهُ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) إِذْ أَقْبَلَ شَیْخٌ فَسَلَّمَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لِعَلِیٍّ (علیه السلام) أَ تَعْرِفُ الشَّیْخَ فَقَالَ عَلِیٌّ(علیه السلام) مَا أَعْرِفُهُ فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) هَذَا إِبْلِیسُ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) لَوْ عَلِمْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ لَضَرَبْتُهُ ضَرْبَةً بِالسَّیْفِ فَخَلَّصْتُ أُمَّتَکَ مِنْهُ قَالَ
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 8 ص 55 ، الوافی ج 26 ص 92 ، بحارالأنوار ج 75 ص 361
فَانْصَرَفَ إِبْلِیسُ إِلَی عَلِیٍّ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ ظَلَمْتَنِی یَا أَبَا الْحَسَنِ أَ مَا سَمِعْتَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَقُولُ « وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ » فَوَ اللَّهِ مَا شَارَکْتُ أَحَداً أَحَبَّکَ فِی أُمِّهِ .(1)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) روزی بر در خانه بودند و علی(علیه السلام) همراه ایشان که ناگاه پیرمردی آمد و بر پیامبر(صلی الله علیه و اله)سلام کرد، رسول خدا(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) فرمودند: آیا پیرمرد را می شناسی؟ علی(علیه السلام) عرض کرد: نه نمی شناسم، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: این ابلیس است پس علی(علیه السلام) عرض کردند: ای رسول خدا اگر می دانستم، با یک ضربه شمشیر امتت را از او پاک می کردم، ابلیس به طرف علی(علیه السلام) آمد و گفت: ای اباالحسن به من ظلم کردی، آیا نشنیدی خداوند می فرماید: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو) به خدا سوگند کسی که تو را دوست دارد در رحم مادرش شریک نمی شوم.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: بَیْنَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) جَالِسٌ إِذْ نَظَرَ إِلَی حَیَّةٍ کَأَنَّهَا بَعِیرٌ فَهَمَّ عَلِیٌّ بِضَرْبِهَا بِالْعَصَا فَقَالَ لَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) مَهْ إِنَّهُ إِبْلِیسُ وَ إِنِّی قَدْ أَخَذْتُ عَلَیْهِ شُرُوطاً أَلَّا یُبْغِضَکَ مُبْغِضٌ إِلَّا شَارَکَهُ فِی رَحِمِ أُمِّهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ تَعَالَی «وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ» .(2)
راوی گوید: هنگامی که رسول خدا(صلی الله علیه و اله) نشسته بودند ناگاه چشمشان به ماری افتاد که چهره اش شبیه شتر بود، علی(علیه السلام) قصد کرد با عصا او را بکشد که پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: صبر کن او ابلیس است و من بر او شرط کردم که هیچ کسی بغض تو نداشته باشد جز اینکه در رحم مادرش شریک شود و این فرمایش خداوند است: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَا أَبَا مُحَمَّدٍ أَیَّ شَیْءٍ یَقُولُ الرَّجُلُ مِنْکُمْ إِذَا دَخَلَتْ عَلَیْهِ امْرَأَتُهُ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَ یَسْتَطِیعُ الرَّجُلُ أَنْ یَقُولَ شَیْئاً فَقَالَ أَ لَا أُعَلِّمُکَ مَا تَقُولُ قُلْتُ بَلَی قَالَ تَقُولُ بِکَلِمَاتِ اللَّهِ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَهَا وَ فِی أَمَانَةِ اللَّهِ أَخَذْتُهَا اللَّهُمَّ إِنْ قَضَیْتَ لِی فِی رَحِمِهَا شَیْئاً فَاجْعَلْهُ بَارّاً تَقِیّاً وَ اجْعَلْهُ مُسْلِماً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ فِیهِ شِرْکاً لِلشَّیْطَانِ قُلْتُ وَ بِأَیِّ شَیْءٍ یُعْرَفُ ذَلِکَ قَالَ أَ مَا تَقْرَأُ کِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ ابْتَدَأَ هُوَ « وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ » ثُمَّ قَالَ إِنَّ الشَّیْطَانَ لَیَجِیءُ حَتَّی یَقْعُدَ مِنَ الْمَرْأَةِ کَمَا یَقْعُدُ الرَّجُلُ مِنْهَا وَ یُحْدِثُ کَمَا یُحْدِثُ وَ یَنْکِحُ کَمَا یَنْکِحُ قُلْتُ بِأَیِّ شَیْءٍ یُعْرَفُ ذَلِکَ قَالَ بِحُبِّنَا وَ بُغْضِنَا فَمَنْ أَحَبَّنَا کَانَ نُطْفَةَ الْعَبْدِ وَ مَنْ أَبْغَضَنَا کَانَ نُطْفَةَ الشَّیْطَانِ.(1)
ابوبصیر گوید: امام صادق(علیه السلام) فرمودند: ای ابامحمد مردان از شما هنگامی که همسرش بر او وارد می شود چه می گوید؟ گفتم: قربانت گردم آیا می شود چیزی گفت؟ فرمودند: آیا به تو یاد ندهم چه بگویی؟ گفتم: بله، فرمودند: می گویی: بِکَلِمَاتِ اللَّهِ اسْتَحْلَلْتُ فَرْجَهَا وَ فِی أَمَانَةِ اللَّهِ أَخَذْتُهَا اللَّهُمَّ إِنْ قَضَیْتَ لِی فِی رَحِمِهَا شَیْئاً فَاجْعَلْهُ بَارّاً تَقِیّاً وَ اجْعَلْهُ مُسْلِماً سَوِیّاً وَ لَا تَجْعَلْ فِیهِ شِرْکاً لِلشَّیْطَانِ ، گفتم: دلیل بر شریک شدن شیطان چیست؟ حضرت فرمودند: آیا کتاب خدا را نخوانده ای که می فرماید: (و در اموال و فرزندانشان شریک شو)، سپس فرمودند: شیطان همان گونه می نشیند که مرد نسبت به زن در جماع می نشیند و همان کاری را می کند که مرد می کند و جماع می کند همان طور که مرد جماع می کند، گفتم: شریک شدن شیطان در فرزند چگونه فهمیده
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 5 ص 502 ، وسائل الشیعة ج 20 ص 136
می شود؟ فرمودند: به دوست داشتن و نداشتن ما اهل بیت، پس کسیکه ما را دوست دارد نطفه پدرش است و کسی که ما را دوست ندارد نطفه شیطان.
عَنْ عَطِیَّةَ أَخِی أَبِی الْمَغْرَاءِ قَالَ: ذَکَرْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) الْمَنْکُوحَ مِنَ الرِّجَالِ قَالَ لَیْسَ یُبْلِی اللَّهُ تَعَالَی بِهَذَا الْبَلَاءِ أَحَداً وَ لَهُ فِیهِ حَاجَةٌ إِنَّ فِی أَدْبَارِهِمْ أَرْحَاماً مَنْکُوسَةً وَ حَیَاءُ أَدْبَارِهِمْ کَحَیَاءِ الْمَرْأَةِ وَ قَدْ شَرِکَ فِیهِمْ ابْنٌ لِإِبْلِیسَ یُقَالُ زَوَالٌ فَمَنْ شَرِکَ فِیهِ مِنَ الرِّجَالِ کَانَ مَنْکُوحاً وَ مَنْ شَرِکَ فِیهِ مِنَ النِّسَاءِ کَانَ (1)عَقِیماً
مِنَ الْمَوْلُودِ وَ الْعَامِلُ بِهَا مِنَ الرَّجُلِ إِذَا بَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً لَمْ یَتْرُکْهُ وَ هُمْ بَقِیَّةُ سَدُومَ أَمَا إِنِّی لَسْتُ أَعْنِی بَقِیَّتَهُمْ أَنَّهُمْ وُلْدُهُ وَ لَکِنْ مِنْ طِینَتِهِمْ قُلْتُ سَدُومُ الَّذِی قُلِبَتْ عَلَیْهِمْ قَالَ هِیَ أَرْبَعَةُ مَدَائِنَ سَدُومُ وَ صَدِیمُ وَ الدنا [لَدْنَا] وَ عُمَیْرَا قَالَ فَأَتَاهُمْ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) وَ هُنَّ مَقْلُوبَاتٌ إِلَی تُخُومِ الْأَرَضِینَ السَّابِعَةِ فَوَضَعَ جَنَاحَهُ تَحْتَ السُّفْلَی مِنْهُنَّ وَ رَفَعَهُنَّ جَمِیعاً حَتَّی سَمِعَ أَهْلُ السَّمَاءِ الدُّنْیَا نُبَاحَ کِلَابِهِمْ ثُمَّ قَلَبَهَا.(2)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره مردان مورد لواط سوال کردم، حضرت فرمودند: خداوند کسی را که نسبت به او توجه داشته باشد به این بلاء مبتلا نمی کند همانا این افراد در پشتشان رَحِم های تغییر یافته وجود دارد (یعنی شهوتشان به پشت منتقل شده است) و حیائشان نسبت به پشت همچون حیاء زن است و پسر ابلیس به نام زَوال در نطفه آنها شریک شده و کسی که او در آن شریک شود اگر مرد باشد مورد لواط بوده و اگر زن باشد از فرزند عقیم گردد و لواط کننده هنگامی که به سن چهل سالگی برسد اینعمل را
ترک نکند و آنان باقی مانده قوم سدوم هستند و منظورم از باقی مانده، نسل آنها نیست بلکه طینت آنهاست، گفتم: سدوم آنهایی هستند که زمین برای آنها زیر و رو شد؟ حضرت فرمودند: آنان چهار شهر هستند سَدوم، صَدیم، لَدنا و عُمَیرا که جبرئیل(علیه السلام) در حالی که آنها در انتهای زمین های هفت گانه بودند بال خود را در زمین آنها برده و آن را بالا آورد تا اینکه صدای سگان آنها را اهل آسمان دنیا شنیدند و سپس آن را برگرداند.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا قَوْلُ اللَّهِ «شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ» فَقَالَ قُلْ فِی ذَلِکَ قَوْلًا أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم.(1)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره آیه (در اموال و فرزندان آن ها شریک شو) سوال کردم، فرمودند: هنگام جماع بگو أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم.
صَفْوَانُ الْجَمَّالُ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَاسْتَأْذَنَ عِیسَی بْنُ مَنْصُورٍ عَلَیْهِ فَقَالَ لَهُ مَا لَکَ وَ لِفُلَانٍ یَا عِیسَی أَمَا إِنَّهُ مَا یُحِبُّکَ فَقَالَ بِأَبِی وَ أُمِّی یَقُولُ قَوْلَنَا وَ یَتَوَلَّی مَنْ نَتَوَلَّی فَقَالَ إِنَّ فِیهِ نَخْوَةَ إِبْلِیسَ فَقَالَ بِأَبِی وَ أُمِّی أَ لَیْسَ یَقُولُ إِبْلِیسُ «خَلَقْتَنِی مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِینٍ(2)» فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ قَدْ یَقُولُ اللَّهُ « وَ شارِکْهُمْ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ(3)» فَالشَّیْطَانُ یُبَاضِعُ ابْنَ آدَمَ هَکَذَا وَ قَرَنَ بَیْنَ إِصْبَعَیْهِ.(4)
راوی گوید: نزد امام صادق(علیه السلام) بودم که عیسی بن منصور از حضرت اجازه ورود گرفت، حضرت فرمودند: ای عیسی چرا با فلانی ارتباط داری؟ او تو را دوست ندارد، گفت: پدر و مادرم فدایتان او هم عقیده ما است و دوست دارد کسی را که ما دوست داریم، پس حضرت فرمودند: در او تکبر و فخر ابلیس است، گفت: آیا ابلیس نمی گوید (من را از آتش خلق کردی و آدم را از گل) حضرت فرمودند: خداوند می فرماید ([شیطان] در اموال و فرزندان آن ها شریک شو) پس شیطان با پسر آدم این چنین جماع می کند و دو انگشت دست خود را کنار هم آوردند.
عَن أبِی هُرَیرَةِ عَن رَسُولِ اللهِ(صلی الله علیه و اله): یَأتِی عَلَی النَّاسِ زَمانٌ یُشَارِکُهُم الشَّیاطِینَ فِی أولادِهِم قِیلَ: وَ کائِنٌ ذَلِکَ یَا رَسُولَ اللهِ؟ قَالَ: نَعَم، قَالُوا: وَ کَیفَ نَعرِفُ أولادَنا مِن أولادِهِم؟ قَالَ: بِقِلَّةِ الحَیاةِ وَ قِلَّةِ الرَّحمَة.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بر مردم زمانی فرا میرسد که شیاطین در فرزندان آنان مشارکت می کنند، گفته شد: این شدنی است ای رسول خدا؟ فرمودند: بله، گفتند: چگونه فرزندانمان را از فرزندان آنان تشخیص دهیم؟ فرمودند: به کم شرمی و کم رحمی.
نجات از شریک شدن شیطان
قَالَ أمیرُالمُؤمِنین(علیه السلام): یَا کُمَیْلُ انْجُ بِوَلَایَتِنَا مِنْ أَنْ یَشْرَکَکَ الشَّیْطَانُ فِی مَالِکَ وَ وُلْدِک.(2)
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: ای کمیل به واسطه ولایت ما از شریک شدن شیطان در مال و فرزندانت نجات پیدا کن.
16 ) جماع نکردن هنگام شیردادن فرزند
قَالَ (صلی الله علیه و اله) : لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَنْهَی عَنِ الْغِیلَةِ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: همت کردم که از جماع مرد با زن هنگام شیر دادن فرزند نهی کنم.
17 ) جماع نکردن در حالت حنا بستن
عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ أَبِی زَیْنَبَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَوْلِیَائِهِ: لَا تُجَامِعْ أَهْلَکَ وَ أَنْتَ مُخْتَضِبٌ فَإِنَّکَ إِنْ رُزِقْتَ وَلَداً کَانَ مُخَنَّثاً.(2)
امام صادق(علیه السلام) به یکی از دوستانشان فرمودند: با همسر خود در حال حنا بستن جماع نکن که اگر فرزنددار شوی فرزند خنثی شود.
18 ) پوشش هنگام جماع
قَالَ رَسُولُ اللهِ(صلی الله علیه و اله): إذَا أتَی أحَدُکُم أهلَهُ فَلیَستَتِر فَإنَّهُ إذَا لَم یَستَتِر استَحیَت المَلائِکةُ وَ خَرِجَت وَ حَضَرَهُ الشَّیطانُ فَإذَا کانَ بَینَهُما وَلَدٌ کانَ الشَّیطانُ فِیهِ شَرِیکاً.(3)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هرگاه یکی از شما با همسرش درآمیخت باید خود را بپوشاند، چرا که اگر نپوشاند فرشتگان شرم می کنند و خارج می شوند و
شیطان حاضر می شود و اگر از آنان فرزندی به وجود آید شیطان در نطفه او شریک می گردد .
مراقبت های ایام بارداری مادر
1 ) بهترین غذا و دارو
قَالَ أمِیرُالمُومِنِینَ (علیه السلام) : مَا تَأْکُلُ الْحَامِلُ مِنْ شَیْءٍ وَ لَا تَتَدَاوَی بِهِ أَفْضَلَ مِنَ الرُّطَبِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمَرْیَمَ « وَ هُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیًّا * فَکُلِی وَ اشْرَبِی وَ قَرِّی عَیْناً(1)» .(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: زن حامله هیچ خوراک و دارویی برای او بهتر از خرمای تازه نیست، خداوند متعال به مریم فرمود (و تنه خرما را به سوی خود حرکت ده تا برایت خرمای تازه و چیده بریزد پس از آن بخور و آب بیاشام و خاطرت را خوش دار) .
2 ) عوامل ایجاد زیبایی و اخلاق نیکو در فرزند
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: نَظَرَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِلَی غُلَامٍ جَمِیلٍ فَقَالَ یَنْبَغِی أَنْ یَکُونَ أَبَوَا هَذَا الْغُلَامِ أَکَلَا السَّفَرْجَلَ وَ قَالَ السَّفَرْجَلُ یُحَسِّنُ الْوَجْهَ وَ یَجُمُ الْفُؤَادَ.(3)راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) نگاهشان به پسر زیبایی خورد و فرمودند: پدر و مادر این پسر، بِه خورده اند و فرمودند: بِه صورت را زیبا کرده و قلب را آرام و راحت می کند.
قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و اله): کُلُوا السَّفَرْجَلَ فَإِنَّهُ یَزِیدُ فِی الذِّهْنِ وَ یَذْهَبُ بِطَخَاءِ الصَّدْرِ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ وَ قَالَ مَنْ أَکَلَ سَفَرْجَلًا ثَلَاثَةَ أَیَّامٍ عَلَی الرِّیقِ صَفَا ذِهْنُهُ وَ امْتَلَأَ جَوْفُهُ حُکْماً وَ عِلْماً وَ وُقِیَ مِنْ کَیْدِ إِبْلِیسَ وَ جُنُودِهِ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بِه بخورید که قوت ذهن را زیاد می کند و سنگینی سینه را می برد و فرزند را زیبا می کند و فرمودند: کسی که سه روز ناشتا بِه بخورد ذهن او صاف و خالی از ناخالصی می شود و شکمش پر از حکمت و علم گشته و از حیله ابلیس و سربازانش رهایی می یابد.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ جَعْفَرٍ الْجَوْهَرِیِّ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: کَسَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) سَفَرْجَلَةً وَ أَطْعَمَ جَعْفَرَ بْنَ أَبِی طَالِبٍ وَ قَالَ لَهُ کُلْ فَإِنَّهُ یُصَفِّی اللَّوْنَ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ .(2)
امام کاظم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) یک بِه را قطعه کردند و به جعفر بن ابی طالب دادند و فرمودند: بخور که رنگ چهره را صاف و درخشان کرده و فرزند را زیبا می کند .
عَنْ سِجَادَةَ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ أَکَلَ سَفَرْجَلَةً عَلَی الرِّیقِ طَابَ مَاؤُهُ وَ حَسُنَ وَلَدُهُ .(3)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که میوه بِه را ناشتا بخورد، نطفه او نیکو و فرزندش زیبا گردد .
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: کُلُوا السَّفَرْجَلَ وَ تَهَادُوهُ بَیْنَکُمْ فَإِنَّهُ یَجْلُو الْبَصَرَ وَ یُنْبِتُ الْمَوَدَّةَ فِی الْقَلْبِ وَ أَطْعِمُوهُ حَبَالاکُمْ فَإِنَّهُ یُحَسِّنُ أَوْلَادَکُمْ وَ فِی رِوَایَةٍ یُحَسِّنُ أَخْلَاقَ أَوْلَادِکُمْ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: میوه بِه را بخورید و به هم هدیه دهید، چرا که آن چشم را جلا داده و محبت را در قلب می رویاند و به زنان باردارتان بدهید که فرزندان شما را زیبا می کند و در روایتی اخلاق او را خوب می کند .
عَنْ کِتَابِ الْإِمَامَةِ وَ التَّبْصِرَةِ لِعَلِیِّ بْنِ بَابَوَیْهِ عَنْ مُوسَی بْنِ إِسْمَاعِیلَ بْنِ مُوسَی بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): رَائِحَةُ الْأَنْبِیَاءِ رَائِحَةُ السَّفَرْجَلِ وَ رَائِحَةُ الْحُورِ الْعِینِ رَائِحَةُ الْآسِ وَ رَائِحَةُ الْمَلَائِکَةِ رَائِحَةُ الْوُرُودِ وَ رَائِحَةُ ابْنَتِی فَاطِمَةَ الزَّهْرَاءِ (علیها السلام) رَائِحَةُ السَّفَرْجَلِ وَ الْآسِ وَ الْوَرْدِ وَ لَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِیّاً وَ لَا وَصِیّاً إِلَّا وُجِدَ مِنْهُ رَائِحَةُ السَّفَرْجَلِ فَکُلُوهَا وَ أَطْعِمُوا حَبَالاکُمْ یُحَسِّنْ أَوْلَادَکُمْ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بوی پیامبران بوی میوه بِه است و بوی زنان بهشتی بوی ریحان و بوی ملائکه بوی گل ها و بوی دخترم فاطمه (علیها السلام) بوی بِه و ریحان و گل هاست و هیچ پیامبری و جانشینی مبعوث نشدجز اینکه بوی بِه از او استشمام می شد، پس آن را بخورید و به زنان باردارتان بدهید که فرزندان شما را زیبا می کند .
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): أَطْعِمُوا حَبَالاکُمُ السَّفَرْجَلَ فَإِنَّهُ یُحَسِّنُ أَخْلَاقَ أَوْلَادِکُم.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: به همسران باردارتان بِه بدهید که اخلاق فرزندانتان را نیکو می کند.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : أَکْلُ السَّفَرْجَلِ قُوَّةٌ لِلْقَلْبِ الضَّعِیفِ وَ یُطَیِّبُ الْمَعِدَةَ وَ یَزِیدُ فِی قُوَّةِ الْفُؤَادِ وَ یُشَجِّعُ الْجَبَانَ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَد.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: خوردن بِه موجب قوت گرفتن قلب ضعیف و پاک شدن معده و زیاد شدن قوت قلب و شجاع شدن شخص ترسو و زیبایی فرزند می شود.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الرِّضَا(علیه السلام) قَالَ: أَطْعِمُوا حَبَالاکُمُ اللُّبَانَ فَإِنْ یَکُنْ فِی بَطْنِهَا غُلَامٌ خَرَجَ ذَکِیَّ الْقَلْبِ عَالِماً شُجَاعاً وَ إِنْ تَکُنْ جَارِیَةٌ حَسُنَ خُلُقُهَا وَ خِلْقَتُهَا وَ عَظُمَتْ عَجِیزَتُهَا وَ حَظِیَتْ عِنْدَ زَوْجِهَا.(2)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: به همسران باردارتان کندر دهید که اگر در شکمش پسر باشد، فردی باهوش و عالم و شجاع باشد و اگر دختر باشد،خوش اخلاق و خوش خلقت گردیده و لگن او بزرگ شده و نزد همسر خود بهره مند باشد .
عَنْ عُبْدُوسِ بْنِ إِبْرَاهِیمَ الْبَغْدَادِیِّ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: الْحِنَّاءُ یَذْهَبُ بِالسَّهَکِ وَ یَزِیدُ فِی مَاءِ الْوَجْهِ وَ یُطَیِّبُ النَّکْهَةَ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: گیاه حناء بوی بد عرق بدن را برده و درخشانی چهره را زیاد کرده و بوی دهان را خوش بو و موجب زیبایی فرزند می شود .
عَنْ عَمْرِو بْنِ إِبْرَاهِیمَ عَنِ الْخُرَاسَانِیِّ (الرِّضَا (علیه السلام)) قَالَ: أَکْلُ الرُّمَّانِ یَزِیدُ فِی مَاءِ الرَّجُلِ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ. (4)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: خوردن انار موجب زیاد شدن نطفه مرد و زیبایی فرزند می شود .
1) الخصال ج 2 ص 612 ، تحف العقول ص 101 ، وسائل الشیعه ج 25 ص 28
2) تهذیب الأحکام ج 7 ص 440 ، الکافی (ط- الإسلامیة) ج 6 ص 23 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 405
3) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 484 ، من لا یحضره الفقیه ج 1 ص 121 ، ثواب الأعمال ص 21
4) المحاسن ج 2 ص 546 ، وسائل الشیعة ج 25 ص 155 ، بحارالأنوار ج 63 ص 164
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) مَا مِنِ امْرَأَةٍ حَامِلَةٍ أَکَلَتِ الْبِطِّیخَ إِلَّا یَکُونُ مَوْلُودُهَا حَسَنَ الْوَجْهِ وَ الْخُلُقِ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ زن بارداری نیست که خربزه بخورد جز اینکه فرزندش خوش صورت و خوش اخلاق گردد.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): أَطْعِمُوا الْمَرْأَةَ فِی شَهْرِهَا الَّذِی تَلِدُ فِیهِ التَّمْرَ فَإِنَّ وَلَدَهَا یَکُونُ حَلِیماً نَقِیّاً.(2)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: به زن باردار در ماهی که زایمان میکند خرما بدهید چون فرزندش صبور و با تقوا خواهد شد.
عَنْ ثَعْلَبَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: عَلَیْکَ بِالْهِنْدَبَاءِ فَإِنَّهُ یَزِیدُ فِی الْمَاءِ وَ یُحَسِّنُ الْوَلَدَ وَ هُوَ حَارٌّ لَیِّنٌ یَزِیدُ فِی الْوَلَدِ الذُّکُورَةَ.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کاسنی بخورید که نطفه را زیاد و فرزند را زیبا می کند و آن گرم متعادل است و فرزند پسر را زیاد می گرداند.
3 ) رشد عقل فرزند
قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و اله): اسْقُوا نِسَاءَکُمُ الْحَوَامِلَ اللُّبَانَ فَإِنَّهَا تَزِیدُ فِی عَقْلِ الصَّبِیِّ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: به زنان باردارتان کندر دهید که عقل کودک را زیاد می کند .
4 ) دفع سموم غذا از زن باردار
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام): إن شَرِبَت مَاءَها الحَوَامِلُ نَفَعَتهَا وَ سَلِمَتهَا مَن سُمُومِ الطَّعَامِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زن باردار اگر از آب سوره بینه (با زعفران بر ظرفی نوشته و سپس شسته شود) استفاده کند برای او نافع بوده و او را از سموم غذا در سلامت می دارد .
5 ) جماع در ایام بارداری
بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: نَهَی النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) عَنْ وَطْءِ الْحَبَالَی حَتَّی یَضَعْن.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) از جماع با زن باردار نهی کردند تا اینکه زایمان کند.
عَنْ أَبِی سَعِیدٍ الْخُدْرِیِّ قَالَ: أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) فَقَالَ ...یَا عَلِیُّ إِذَا حَمَلَتِ امْرَأَتُکَ فَلَا تُجَامِعْهَا إِلَّا وَ أَنْتَ عَلَی وُضُوءٍ فَإِنَّهُ إِنْ قُضِیَ بَیْنَکُمَا وَلَدٌ یَکُونُ أَعْمَی الْقَلْبِ بَخِیلَ الْیَدِ .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) به علی(علیه السلام) سفارش کردند: ای علی هنگام بارداری همسرت با وضو جماع کن وگرنه اگر فرزندی ایجاد گردد کور دل و بخیل باشد.
عَنْ رِفَاعَةَ بْنِ مُوسَی قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ (علیه السلام) قُلْتُ أَشْتَرِی الْجَارِیَةَ إِلَی أَنْ قَالَ قُلْتُ: فَإِنْ کَانَ حَمْلٌ فَمَا لِی مِنْهَا إِنْ أَرَدْتُ قَالَ لَکَ مَا دُونَ الْفَرْجِ إِلَی أَنْ تَبْلُغَ فِی حَمْلِهَا أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشَرَةَ أَیَّامٍ فَإِذَا جَازَ حَمْلُهَا أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ عَشَرَةَ أَیَّامٍفَلَا بَأْسَ بِنِکَاحِهَا فِی الْفَرْجِ قُلْتُ إِنَّ الْمُغِیرَةَ وَ أَصْحَابَهُ یَقُولُونَ لَا یَنْبَغِی لِلرَّجُلِ أَنْ یَنْکِحَ امْرَأَتَهُ وَ هِیَ حَامِلٌ قَدِ اسْتَبَانَ حَمْلُهَا حَتَّی تَضَعَ فَیَغْذُوَ وَلَدُهُ قَالَ هَذَا مِنْ فِعَالِ الْیَهُودِ.(2)
راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) سوال کردم: من کنیزی می خرم و او باردار است حال می توانم با او جماع کنم؟ فرمودند: جماع بدون آلت زن باشد تا اینکه چهار ماه و ده روز از وی بگذرد بعد می توانی دخول داشته باشی، گفتم: مغیره و یارانش می گویند: مرد با همسرش در حال بارداری نباید جماع کند تا اینکه فرزند به دنیا آمده و غذا بخورد، حضرت فرمودند: این عملکرد یهود است .
6 ) حفظ شدن فرزند در شکم
رُوِیَ عَنِ النَّبِیّ (صلی الله علیه و اله) أنَّهُ قَالَ: مَن کَتَبَها وَ عَلَقَّها عَلَی امرأةٍ حَامِلٍ حُفِظَ مَا فِی بَطنِهَا بِإذنِ اللهِ تَعَالَی.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سوره الحاقّة را بنویسد و آن را بر زن باردار آویزان کند به اذن خداوند فرزند حفظ گردد.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : المَرأةُ إذَا شَرِبَت مَاءَها دَرَّت اللَّبَنُ بَعدَ إمسَاکِهِ وَ حُفِظَ جَنِینُها وَ أمِنَت عَلَی نَفسِهَا مِن کُلِّ خَوفٍ وَ مَحذُورٍ بِإذنِ اللهِ تَعَالَی .(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زنی که سوره حجرات را نوشته و از آبش بنوشد شیر او بعد از نبودنش جاری می گردد و جنینش حفظ گردد و از هر ترسی ایمن گردد به اذن خداوند.
قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) : إذَا کُتِبَت وَ عُلِّقَت عَلَی حَامِلٍ حُفِظَتِ الجَنِینُ وَ إذَا سُقِیَ مِنهَا الوَلَدُ ذَکّاهُ وَ سَلِمَهُ اللهُ تَعَالَی وَ نَشَأ أحسَنَ نُشُوءٍ بِإذنِ اللهِ تَعَالَی .(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: سوره الحاقه اگر نوشته شود و بر زن باردار آویزان گردد فرزندش محفوظ گردد و اگر از آبش به فرزند داده شود خداوند او را پاک و طاهر و سالم قرار دهد و بهترین رشد را به اذن پروردگار دارد .
اجر مادر در بارداری و بعد آن
أَبُو خَالِدٍ الْکَعْبِیُّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: إِذَا حَمَلَتِ الْمَرْأَةُ کَانَتْ بِمَنْزِلَةِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ الْمُجَاهِدِ بِنَفْسِهِ وَ مَالِهِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَإِذَا وَضَعَتْ کَانَ لَهَا مِنَ الْأَجْرِ مَا لَا تَدْرِی مَا هُوَ لِعِظَمِهِ فَإِذَا أَرْضَعَتْ کَانَ لَهَا بِکُلِّ مَصَّةٍ کَعِدْلِ عِتْقِ مُحَرَّرٍ مِنْ وُلْدِ إِسْمَاعِیلَ فَإِذَا فَرَغَتْ مِنْ رَضَاعِهِ ضَرَبَ مَلَکٌ عَلَی جَنْبِهَا وَ قَالَ اسْتَأْنِفِی الْعَمَلَ فَقَدْ غُفِرَ لَکِ.(1)
امام صادق(علیه السلام) از قول پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: زمانی که زن باردار شود همچون شخص روزه دار، شب زنده دار و جهاد کننده با جان و مال خود در راه خداست و هنگامی که بچه را به دنیا آورد پاداش آن به قدری عظیم است که ندانی و زمانی که شیر دهد با هر مکیدن شیر اجر او همچونآزاد کردن برده ای از فرزندان حضرت اسماعیل است و زمان فارغ شدن از شیر دادن ملکی به پهلوی او ضربه ای زند و گوید عمل را از نو شروع کن که خداوند تو را بخشید.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) : یَا حَوْلَاءُ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً وَ رَسُولًا وَ مُبَشِّراً وَ نَذِیراً مَا مِنِ امْرَأَةٍ تَحْمِلُ مِنْ زَوْجِهَا وَلَداً إِلَّا کَانَتْ فِی ظِلِّ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَتَّی یُصِیبَهَا طَلْقٌ یَکُونُ لَهَا بِکُلِّ طَلْقَةٍ عِتْقُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ فَإِذَا وَضَعَتْ حَمْلَهَا وَ أَخَذَتْ فِی رَضَاعِهِ فَمَا یَمَصُّ الْوَلَدُ مَصَّةً مِنْ لَبَنِ أُمِّهِ إِلَّا کَانَ بَیْنَ یَدَیْهَا نُوراً سَاطِعاً یَوْمَ الْقِیَامَةِ یُعْجِبُ مَنْ رَآهَا مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ وَ کُتِبَتْ صَائِمَةً قَائِمَةً وَ إِنْ کَانَتْ مُفْطِرَةً کُتِبَ لَهَا صِیَامُ الدَّهْرِ کُلِّهُ وَ قِیَامُهُ فَإِذَا
1) الأمالی( للصدوق) ص 411 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 451 ، هدایة الأمة ج 7 ص 327
فَطَمَتْ وَلَدَهَا قَالَ الْحَقُّ جَلَّ ذِکْرُهُ یَا أَیَّتُهَا المَرْأَةُ قَدْ غَفَرْتُ لَکِ مَا تَقَدَّمَ مِنَ الذُّنُوبِ فَاسْتَأْنِفِی الْعَمَلَ رَحِمَکِ اللَّه .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای حولاء قسم به خدایی که مرا به پیامبری و بشارت دهنده و بیم دهنده مبعوث کرد هیچ زنی نیست که از شوهر خود فرزنددار شود مگر اینکه در سایه خداوند متعال باشد تا اینکه به درد زایمان دچار شود و با هر بار درد گرفتن اجر آزاد کردن یک برده مومن برای او می باشد و هنگامی که زایمان کند و شروع به شیردادن کند، با هر بار مکیدن فرزند در شیر خوردن در روز قیامت دارای نور درخشانی که اولین و آخرین را به شگفتی وادارد باشد و برای او روزه همه روزگار که شبش را به عبادت بیدار بوده اگرچه غذا می خورده ثبت می گردد و هنگامی که فرزند ازشیر گرفته شود، خداوند فرماید: ای زن گناهان گذشته تو را آمرزیدم پس عمل خود را از نو شروع کن رحمت خدا بر تو .
عَنْ زَیْدِ بْنِ عَلِیٍّ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: ذَکَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْجِهَادَ فَقَالَتِ امْرَأَةٌ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا لِلنِّسَاءِ مِنْ هَذَا شَیْءٌ فَقَالَ بَلَی لِلْمَرْأَةِ مَا بَیْنَ حَمْلِهَا إِلَی وَضْعِهَا إِلَی فِطَامِهَا مِنَ الْأَجْرِ کَالْمُرَابِطِ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَإِنْ هَلَکَتْ فِیمَا بَیْنَ ذَلِکَ کَانَ لَهَا مِثْلُ مَنْزِلَةِ الشَّهِید .(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و اله) یاد آور جهاد شدند، زنی گفت: ای رسول خدا از جهاد چیزی برای زنان نیست؟ فرمودند: بله از زمان بارداری تا
زایمان و از شیرگرفتن فرزند اجرش مانند جهاد کننده در راه خداست پس اگر در بین این زمان فوت کند به منزله شهید است .
عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: إِذَا أَقْبَلَ الرَّجُلُ الْمُؤْمِنُ عَلَی امْرَأَتِهِ الْمُؤْمِنَةِ اکْتَنَفَهُ الْمَلَکَانِ وَ کَانَ کَالشَّاهِرِ سَیْفَهُ فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَإِذَا فَرَغَ مِنْهَا تَحَاتَّتْ عَنْهُ الذُّنُوبُ کَمَا یَتَحَاتُّ وَرَقُ الشَّجَرِ أَوَانَ سُقُوطِهِ فَإِذَا هُوَ اغْتَسَلَ انْسَلَخَ مِنَ الذُّنُوبِ فَقَالَتِ امْرَأَةٌ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِلرِّجَالِ فَمَا لِلنِّسَاءِ قَالَ هِیَ إِذَا حَمَلَتْ کَتَبَ اللَّهُ لَهَا أَجْرَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ فَإِذَا أَخَذَهَا الطَّلْقُ لَمْ یُدْرَ مَا لَهَا مِنَ الْأَجْرِ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا وَضَعَتْ کَتَبَ اللَّهُ لَهَا بِکُلِّ مَصَّةٍ یَعْنِی مِنَ الرَّضَاعِ حَسَنَةً وَ مَحَا عَنْهَا سَیِّئَةً .(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زمانی که مرد مومن به قصد جماع به زن مومن خود روی آورد، دو فرشته او را در بر گرفته و مانند کسی است که شمشیر خود را در راه خدا کشیده است پس زمانی که از جماع فارغ گردد گناهان او مانند ریختن برگ های درخت هنگام ریزش آن بریزد پس هنگامی که غسل کند از گناه کنده شود، زنی گفت: ای رسول خدا پدر و مادرم فدایتان این مطلب برای مردان بود برای زنان چیست؟ فرمودند: هنگامی که باردار شود خداوند پاداش فرد روزه دار و شب زنده دار را برای او بنویسد و هنگام درد زایمان اجری دارد که فقط خدا می داند و زمان زایمان خداوند در مقابل هر مکیدن شیر توسط فرزند یک حسنه ثبت کرده و یک سیئه از او محو کند .
1) دعائم الإسلام ج 2 ص 191 ، مستدرک الوسائل ج 14 ص 152
خون دیدن در ایام بارداری و اثر آن
عَنْ حَرِیزٍ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَحَدِهِمَا (علیهما السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ « یَعْلَمُ ما تَحْمِلُ کُلُّ أُنْثی وَ ما تَغِیضُ الْأَرْحامُ وَ ما تَزْدادُ(1)
» قَالَ الْغَیْضُ کُلُ حَمْلٍ دُونَ تِسْعَةِ أَشْهُرٍ وَ مَا تَزْدَادُ کُلُّ شَیْءٍ یَزْدَادُ عَلَی تِسْعَةِ أَشْهُرٍ فَکُلَّمَا رَأَتِ الْمَرْأَةُ الدَّمَ الْخَالِصَ فِی حَمْلِهَا فَإِنَّهَا تَزْدَادُ بِعَدَدِ الْأَیَّامِ الَّتِی رَأَتْ فِی حَمْلِهَا مِنَ الدَّمِ.(2)
امام باقر یا امام صادق(علیهما السلام) پیرامون آیه شریفه (خداوند جنین هایی را که هر انسان و حیوان ماده ای آبستن است و آنچه را رحم ها [از زمان طبیعی حمل] می کاهند و آنچه را می افزایند می داند) فرمودند: "الغیض" منظور بارداری کمتر از 9 ماه است و " مَا تَزدَادُ " منظور بارداریبیش از 9 ماه است و هر زمان زن در هنگام بارداری خون خالص ببیند به اندازه ایام خون دیدن مدت بارداری او بیشتر می شود .
اثر بارداری در صبر مادر
عَنْ مَسْعَدَةَ بْنِ صَدَقَةَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی جَعَلَ لِلْمَرْأَةِ صَبْرَ عَشَرَةِ رِجَالٍ فَإِذَا حَمَلَتْ زَادَهَا قُوَّةَ صَبْرِ عَشَرَةِ رِجَالٍ أُخْرَی.(3)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: خداوند متعال صبر زن را به اندازه ده مرد قرار داده است پس زمانی که بچه دار شود به اندازه بیست مرد می گردد .
علت درد زایمان
عَنْ أَبِی حَمْزَةَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنِ الْخَلْقِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمَّا خَلَقَ الْخَلْقَ مِنْ طِینٍ أَفَاضَ بِهَا کَإِفَاضَةِ الْقِدَاحِ فَأَخْرَجَ الْمُسْلِمَ فَجَعَلَهُ سَعِیداً وَ جَعَلَ الْکَافِرَ شَقِیّاً فَإِذَا وَقَعَتِ النُّطْفَةُ تَلَقَّتْهَا الْمَلَائِکَةُ فَصَوَّرُوهَا ثُمَّ قَالُوا یَا رَبِّ أَ ذَکَراً أَوْ أُنْثَی فَیَقُولُ الرَّبُّ جَلَّ جَلَالُهُ أَیَّ ذَلِکَ شَاءَ فَیَقُولَانِ تَبَارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ ثُمَّ تُوضَعُ فِی بَطْنِهَا فَتَرَدَّدُ تِسْعَةَ أَیَّامٍ فِی کُلِّ عِرْقٍ وَ مَفْصِلٍ وَ مِنْهَا لِلرَّحِمِ ثَلَاثَةُ أَقْفَالٍ قُفْلٌ فِی أَعْلَاهَا مِمَّا یَلِی أَعْلَی السُّرَّةِ مِنَ الْجَانِبِ الْأَیْمَنِ وَ الْقُفْلُ الْآخَرُ وَسَطَهَا وَ الْقُفْلُ الْآخَرُ أَسْفَلَ مِنَ الرَّحِمِ فَیُوضَعُ بَعْدَ تِسْعَةِ أَیَّامٍ فِی الْقُفْلِ الْأَعْلَی فَیَمْکُثُ فِیهِ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ فَعِنْدَ ذَلِکَ یُصِیبُ الْمَرْأَةَ خُبْثُ النَّفْسِ وَ التَّهَوُّعُ ثُمَّ یَنْزِلُ إِلَی الْقُفْلِ الْأَوْسَطِ فَیَمْکُثُ فِیهِ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ وَ سُرَّةُ الصَّبِیِ فِیهَا مَجْمَعُ الْعُرُوقِ وَ عُرُوقُ الْمَرْأَةِ کُلُّهَا مِنْهَا یَدْخُلُ طَعَامُهُ وَ شَرَابُهُ مِنْ تِلْکَ الْعُرُوقِ ثُمَّیَنْزِلُ إِلَی الْقُفْلِ الْأَسْفَلِ فَیَمْکُثُ فِیهِ ثَلَاثَةَ أَشْهُرٍ فَذَلِکَ تِسْعَةُ أَشْهُرٍ ثُمَّ تُطْلَقُ الْمَرْأَةُ فَکُلَّمَا طُلِقَتْ انْقَطَعَ عِرْقٌ مِنْ سُرَّةِ الصَّبِیِّ فَأَصَابَهَا ذَلِکَ الْوَجَعُ وَ یَدُهُ عَلَی سُرَّتِهِ حَتَّی یَقَعَ إِلَی الْأَرْضِ وَ یَدُهُ مَبْسُوطَةٌ فَیَکُونُ رِزْقُهُ حِینَئِذٍ مِنْ فِیهِ.(1)
راوی گوید: از امام باقر(علیه السلام) درباره خلقت سوال کردم، حضرت فرمودند: خداوند متعال هنگامی که مردم را از گل خلق کرد مسلمان را خارج کرده و سعادتمند قرار داد و کافر را شقاوتمند، پس هنگامی که نطفه در رحم واقع شود ملائکه آن را ملاقات کرده و به او شکل می دهند، سپس گویند: پروردگارا مرد باشد یا زن، پس خداوند هر چه خواهد گوید، آن دو فرشته هم گویند:
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 15 ، البرهان ج 4 ص 18 ، بحارالأنوار ج 57 ص 363
مبارک باد خدایی را که بهترین خلق کنندگان است، سپس نطفه در شکم مادر قرار گرفته و طی نه روز در هر رگ و مفصلی عبور می کند و از جمله رحم که دارای سه قفل است 1- قفلی در بالای رحم بالاتر از ناف در ناحیه راست 2- قفلی در وسط رحم 3- قفلی در پایین رحم، پس نطفه بعد از نه روز در قفل بالایی آمده و سه ماه در آن می ماند و آن هنگام زن دچار بد حالی و تهوع می شود سپس به قفل وسط پایین آمده و در آن سه ماه می ماند و ناف فرزند محل اجتماع رگ های او و مادر است و از آن خوراک و نوشیدنی مادر به فرزند داخل می گردد، سپس فرزند به قفل پایینی آمده و در آن سه ماه می ماند که نه ماه می شود و بعد مادر به درد زایمان افتاده و با هر درد رگی از رگ ها قطع می شود و زن دچار درد می گردد و فرزند دستش بر ناف خود است تا اینکه به دنیا آمده و دستش باز شود و رزقش در این هنگام از دهانش باشد.کِتَابُ إِبْرَاهِیمَ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِ الْحَسَنِ (علیه السلام) مَرْفُوعاً الطَّلْقُ لِلنِّسَاءِ إِنَّمَا یَکُونُ سُرَّةُ الْمَوْلُودِ مُتَّصِلَةً بِسُرَّةِ أُمِّهِ فَتُقْطَعُ فَیُؤْلِمُهَا.(1)
امام حسن(علیه السلام) فرمودند: درد زایمان زنان به خاطر این است که ناف فرزند متصل به ناف مادرش است و هنگام قطع شدن آن موجب درد برای مادر می شود.
1) مناقب آل أبی طالب (علیهم السلام) ج 4 ص 13 ، بحارالأنوار ج 43 ص 357
راه های رهایی زن از سختی زایمان
أَبُو یَزِیدَ الْقَنَّادُ قَالَ: حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ: تُکْتَبُ هَذِهِ الْعُوذَةُ فِی قِرْطَاسٍ أَوْ رَقٍ لِلْحَوَامِلِ مِنَ الْإِنْسِ وَ الدَّوَابِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً(1)یُرِیدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ وَ لا یُرِیدُ بِکُمُ الْعُسْرَ وَ لِتُکْمِلُوا الْعِدَّةَ وَ لِتُکَبِّرُوا اللَّهَ عَلی ما هَداکُمْ وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْیَسْتَجِیبُوا لِی وَ لْیُؤْمِنُوا بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ(2)
وَ یُهَیِّئْ لَکُمْ مِنْ أَمْرِکُمْ مِرفَقاً(3)وَ یُهَیِّئُ لَکُمْ مِنْ أَمْرِکُمْ رَشَداً وَ عَلَی اللَّهِ قَصْدُ السَّبِیلِ وَ مِنْها جائِرٌ وَ لَوْ شاءَ لَهَداکُمْ أَجْمَعِینَ(4) ثُمَّ السَّبِیلَ یَسَّرَهُ(5)
أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ کانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کُلَّشَیْءٍ حَیٍّ أَ فَلا یُؤْمِنُونَ(6)
فَانْتَبَذَتْ بِهِ مَکاناً قَصِیًّا فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ إِلی جِذْعِ النَّخْلَةِ قالَتْ یا لَیْتَنِی مِتُّ قَبْلَ هذا وَ کُنْتُ نَسْیاً مَنْسِیًّا فَناداها مِنْ تَحْتِها أَلَّا تَحْزَنِی قَدْ جَعَلَ رَبُّکِ تَحْتَکِ سَرِیًّا وَ هُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیًّا فَکُلِی وَ اشْرَبِی وَ قَرِّی عَیْناً فَإِمَّا تَرَیِنَّ مِنَ الْبَشَرِ أَحَداً فَقُولِی إِنِّی نَذَرْتُ لِلرَّحْمنِ صَوْماً فَلَنْ أُکَلِّمَ الْیَوْمَ إِنْسِیًّا فَأَتَتْ بِهِ قَوْمَها تَحْمِلُهُ قالُوا یا مَرْیَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَیْئاً فَرِیًّا یا أُخْتَ هارُونَ ما کانَ أَبُوکِ امْرَأَ سَوْءٍ وَ ما کانَتْ أُمُّکِ بَغِیًّا فَأَشارَتْ إِلَیْهِ قالُوا کَیْفَ نُکَلِّمُ مَنْ کانَ فِی الْمَهْدِ صَبِیًّا قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ
آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنِی نَبِیًّا وَ جَعَلَنِی مُبارَکاً أَیْنَ ما کُنْتُ وَ أَوْصانِی بِالصَّلاةِ وَ الزَّکاةِ ما دُمْتُ حَیًّا وَ بَرًّا بِوالِدَتِی وَ لَمْ یَجْعَلْنِی جَبَّاراً شَقِیًّا وَ السَّلامُ عَلَیَّ یَوْمَ وُلِدْتُ وَ یَوْمَ أَمُوتُ وَ یَوْمَ أُبْعَثُ حَیًّا ذلِکَ عِیسَی ابْنُ مَرْیَمَ(1)
وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ أَ لَمْ یَرَوْا إِلَی الطَّیْرِ مُسَخَّراتٍ فِی جَوِّ السَّماءِ ما یُمْسِکُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ(2)
کَذَلِکَ أَیُّهَا الْمَوْلُودُ اخْرُجْ سَوِیّاً بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ ثُمَّ تُعَلَّقُ عَلَیْهَا فَإِذَا وَضَعَتْ نُزِعَ مِنْهَا فَاحْفَظِ الْآیَةَ أَنْ لَا تَتْرُکَ مِنْهَا بَعْضَهَا أَوْ تَقِفَ عَلَی بَعْضٍ مِنْهَا حَتَّی تُتِمَّهَا وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَی وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً فَإِنْ وَقَفْتَ هَاهُنَا خَرَجَ الْمَوْلُودُأَخْرَسَ وَ إِنْ لَمْ تَقْرَأْ وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ لَمْ یَخْرُجِ الْوَلَدُ سَوِیّاً.(3)
امام رضا (علیه السلام) فرمودند: این حرز بر روی یک کاغذ یا پوست نازک نوشته شود و بر زن یا حیوان باردار آویزان شده و بعد از زایمان برداشته شود بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ ... اخْرُجْ سَوِیّاً بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ . اگر این آیه وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً را ناقص بیاورد و تمام نکند بچه لال به دنیا می آید، و اگر جمله: کَذَلِکَ أَیُّهَا الْمَوْلُودُ اخْرُجْ سَوِیّاً بِإِذْنِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ را ننویسد فرزند در سلامت به دنیا نیاید.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام): إذَا کَتَبتَ وَ عَلَّقتَ عَلی امرَأةٍ مُطَلَّقةٍ وُضِعَت فِی عاجِلٍ بِإذنِ اللهِ تَعَالَی.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زمانی که سوره ذاریات نوشته شده و بر زنی که درد زایمان دارد آویزان شود سریع وضع حمل کند ان شاء الله .
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): مَن کَتَبَها فِی إناءٍ وَ شَرِبَها زَالَ عَنهُ وَجَعُ البَطنِ وَ إن عُلِّقَت عَلَی الحَامِلِ المُتَعَسِّرَة وُلِدَت سَرِیعاً.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سوره ذاریات را در ظرفی بنویسد و از آن بخورد درد شکم از بین برود و اگر بر زن باردار به سختی افتاده آویخته شود فرزندش سریع به دنیا آید.رُوِیَ عَنِ النَّبِیّ (صلی الله علیه و اله) أنَّهُ قَالَ: مَن قَرَأ هَذِه السّورَةَ أعَاذَهُ اللهُ تَعَالَی أن یُعطَی کِتَابُهُ مِن وَرَاءِ ظَهرِه وَ إن کُتِبَت وَ عُلِّقَت عَلَی المُتَعَسِّرَةِ بِوَلَدِهَا أو قُرِئَت عَلیهَا وُضِعَت مِن سَاعَتِها.(3)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سوره انشقاق را بخواند خداوند کتاب اعمالش را بر پشتش قرار ندهد و اگر نوشته شود و بر زن باردار که در زایمان به سختی افتاده آویزان شود یا بر او خوانده شود، سریع زایمان کند.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام): إذَا عُلِّقَت عَلَی المَطلوقَةِ وُضِعَت وَ یَحرُصُ الوَاضِعُ لَهَا أن یَنزَعَها عَن المَطلوقَةِ سَرِیعاً لِئلَّا یَخرُجَ جَمِیعَ مَا فِی بَطنِها .(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر سوره انشقاق بر زن نزدیک به زایمان آویخته شود زایمان می کند و کسی که آن را بر زن باردار قرار می دهد بعد از زایمان آن را سریع جدا کند تا همه محتوای شکم خالی نشود.
عَنِ الصّادِقِ (علیه السلام) قَالَ إن کُتِبَت بِزَعفَرَان وَ عُلِّقَت عَلَی امرأةٍ تُریدُ الحَملَ حُمِلَت بِإذنِ اللهِ تَعَالَی وَ إن عَلَقَّها مُعسِرٌ یَسَّرَ اللهُ أمرَه وَ رَزَقَهُ اللهُ تَعَالَی .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر سوره آل عمران با زعفران نوشته شود و بر زن خواستار بارداری آویزان شود، به اذن خداوند باردار شود و اگر کسی کهزایمان بر او سخت شده به خود بیاویزد زایمان او آسان گردد و به او رزق عطا کند .
عَنْ أَنَسِ بْنِ أُوَیْسٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) مَنْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ [الْأَسْمَاءِ] اسْتَجَابَ اللَّهُ لَهُ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ دُعِیَ بِهَذَا الْأَسْمَاءِ عَلَی صَفَائِحِ الْحَدِیدِ لَذَابَتْ وَ لَوْ دُعِیَ بِهَا عَلَی مَاءٍ جَارٍ لَجَمَدَ حَتَّی یُمْشَی عَلَیْهِ وَ لَوْ دُعِیَ بِهَا عَلَی مَجْنُونٍ لَأَفَاقَ وَ لَوْ دُعِیَ بِهَا عَلَی امْرَأَةٍ قَدْ عَسُرَ عَلَیْهَا لَسَهَّلَ اللَّهُ عَلَیْهَا وَ لَوْ دَعَا بِهَا رَجُلٌ أَرْبَعِینَ لَیْلَةَ جُمُعَةٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ الْآدَمِیِّینَ وَ بَیْنَ رَبِّهِ فَقَالَ سَلْمَانُ الْفَارِسِیُّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَیْهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ یُعْطَی الرَّجُلُ بِهَذِهِ الْأَسْمَاءِ هَذَا کُلَّهُ فَقَالَ یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ لَا تَحُثُّوا النَّاسَ عَلَیْهَا فَإِنِّی أَخْشَی أَنْ یَتْرُکُوا الْعَمَلَ وَ یَتَکَلَّمُوا عَلَیْهَا ثُمَّ قَالَ (صلی الله علیه و اله) یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ یَغْفِرُ اللَّهُ لِقَائِلِهَا وَ لِأَهْلِ بَیْتِهِ وَ لِمُؤَدِّبِ بَلَدِهِ وَ لِأَهْلِ مَدِینَتِهِ کُلِّهِمْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَی وَ هَذِهِ الْأَسْمَاءُ وَ الدُّعَاءُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ وَ أَنْتَ
1) البرهان ج 1 ص 593
الرَّحْمَنُ وَ أَنْتَ الرَّحِیمُ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ الْأَوَّلُ الْآخِرُ الظَّاهِرُ الْبَاطِنُ الْحَمِیدُ الْمَجِیدُ الْمُبْدِئُ الْمُعِیدُ الْوَدُودُ الشَّهِیدُ الْقَدِیمُ الْعَلِیُّ الْعَظِیمُ الْعَلِیمُ الصَّادِقُ الرَّءُوفُ الرَّحِیمُ الشَّکُورُ الْغَفُورُ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِینُ الرَّقِیبُ الْحَفِیظُ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِکْرامِ الْعَظِیمُ الْعَلِیمُ الْغَنِیُّ الْوَلِیُّ الْفَتَّاحُ الْمُرْتَاحُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الْعَدْلُ الْوَفِیُّ الْوَلِیُّ الْحَقُّ الْمُبِینُ الْخَلَّاقُ الرَّزَّاقُ الْوَهَّابُ التَّوَّابُ الرَّبُّ الْوَکِیلُ اللَّطِیفُ الْخَبِیرُ السَّمِیعُ الْبَصِیرُ الدَّیَّانُ الْمُتَعَالِی الْقَرِیبُ الْمُجِیبُ الْبَاعِثُ الْوَارِثُ الْوَاسِعُ الْبَاقِی الْحَیُّ الدَّائِمُ الَّذِی لَا یَمُوتُ الْقَیُّومُ النُّورُ الْغَفَّارُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ الْأَحَدُ الصَّمَدُ. لَمْ یَلِدْ وَ لَمْ یُولَدْ وَ لَمْ یَکُنْ لَهُ کُفُواً أَحَدٌ ذُوالطَّوْلِ الْمُقْتَدِرُ عَلَّامُ الْغُیُوبِ الْبَدِیءُ الْبَدِیعُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الدَّاعِی الظَّاهِرُ الْمُقِیتُ الْمُغِیثُ الدَّافِعُ الضَّارُّ النَّافِعُ الْمُعِزُّ الْمُذِلُّ المُطْعِمُ الْمُنْعِمُ الْمُهَیْمِنُ الْمُکَرِّمُ الْمُحْسِنُ الْمُجْمِلُ الْحَنَّانُ الْمُفْضِلُ الْمُحْیِی الْمُمِیتُ الْفَعَّالُ لِمَا یُرِیدُ مَالِکُ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشاءُ وَ تَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشاءُ وَ تُعِزُّ مَنْ تَشاءُ وَ تُذِلُّ مَنْ تَشاءُ بِیَدِکَ الْخَیْرُ إِنَّکَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ. تُولِجُ اللَّیْلَ فِی النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِی اللَّیْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَیْرِ حِسابٍ فالِقُ الْإِصْباحِ وَ فالِقُ الْحَبِّ وَ النَّوی یُسَبِّحُ لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ اللَّهُمَّ مَا قُلْتُ مِنْ قَوْلٍ أَوْ حَلَفْتُ مِنْ حَلْفٍ أَوْ نَذَرْتُ مِنْ نَذْرٍ فِی یَوْمِی هَذَا وَ لَیْلَتِی هَذِهِ فَمَشِیَّتُکَ بَیْنَ یَدَیْ ذَلِکَ کُلِّهِ مَا شِئْتَ مِنْهُ کَانَ وَ مَا لَمْ تَشَأْ مِنْهُ لَمْ یَکُنْ فَادْفَعْ عَنِّی بِحَوْلِکَ وَ قُوَّتِکَ فَإِنَّهُ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ اللَّهُمَّ بِحَقِّ هَذِهِ الْأَسْمَاءِ عِنْدَکَ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اغْفِرْ لِی وَ ارْحَمْنِی وَ تُبْ عَلَیَّ وَ تَقَبَّلْ مِنِّی وَ أَصْلِحْ لِی شَأْنِی وَ یَسِّرْ أُمُورِی وَ وَسِّعْ عَلَیَّ فِی رِزْقِی وَ أَغْنِنِی بِکَرَمِ وَجْهِکَ عَنْ جَمِیعِ خَلْقِکَ وَ صُنْ
وَجْهِی وَ یَدَیَّ وَ لِسَانِی عَنْ مَسْأَلَةِ غَیْرِکَ وَ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً وَ مَخْرَجاً فَإِنَّکَ تَعْلَمُ وَ لَا أَعْلَمُ وَ تَقْدِرُ وَ لَا أَقْدِرُ وَ أَنْتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی سَیِّدِ الْمُرْسَلِینَ مُحَمَّدٍ النَّبِیِّ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که این دعا را بخواند خداوند او را اجابت کند قسم به کسی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر این اسماء بر صفحه های آهن خوانده شود آب گردند و اگر بر آب جاری خواندهشود جامد گردد تا اینکه بر روی آن راه رفته شود و اگر بر دیوانه خوانده شود خوب گردد و اگر بر زنی که زایمان بر او سخت شده خوانده شود آسان گردد و اگر شخصی آن را در چهل شب جمعه بخواند خداوند آنچه را بین او و آدم ها و خدایش است می آمرزد، سلمان فارسی گوید: پدر و مادرم فدای شما ای رسول خدا آیا شخص با این اسماء به همه این ها می رسد؟ حضرت فرمودند: ای اباعبدالله مردم را تشویق به این دعا نکن که می ترسم آنها عمل را ترک کرده و این دعا را بخوانند. سپس پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای اباعبدالله خداوند گوینده این دعا و خانواده او و معلم آن شهر و اهل آن شهر را می آمرزد ان شاء الله و این اسماء و دعا این است: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ اللَّهُمَّ أَنْتَ اللَّهُ ...
قَالَ سَلْمَانُ الْفَارِسِیُّ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ سَمِعْتُ عَلِیَّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) یَقُولُ قَالَ لِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَا عَلِیُّ لَوْ دَعَا دَاعٍ بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی صَفَائِحِ الْحَدِیدِ لَذَابَتْ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ دَعَا دَاعٍ بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی مَاءٍ جَارٍ لَسَکَنَ حَتَّی یَمُرَّ عَلَیْهِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً أَنَّهُ مَنْ بَلَغَ بِهِ الْجُوعُ وَ الْعَطَشُ ثُمَّ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَ سَقَاهُ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ أَنَّ رَجُلًا دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی جَبَلٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ مَوْضِعٍ یُرِیدُهُ لَانْشَعَبَ الْجَبَلُ حَتَّی یَسْلُکَ فِیهِ إِلَی الْمَوْضِعِ الَّذِی یُرِیدُهُ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ یُدْعَی بِهِ عَلَی مَجْنُونٍ لَأَفَاقَ مِنْ جُنُونِهِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ یُدْعَی بِهِ عَلَی امْرَأَةٍ قَدْ عَسُرَ عَلَیْهَا وِلَادَتُهَا لَسَهَّلَ اللَّهُ عَلَیْهَا الْوِلَادَةَ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ رَجُلٌ عَلَی مَدِینَةٍ وَ الْمَدِینَةُ تَحْتَرِقُ وَ مَنْزِلُهُ فِی وَسَطِهَا لَنَجَا مَنْزِلُهُ وَ لَمْ یَحْتَرِقْ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً
1) مهج الدعوات ص 92 ، المصباح للکفعمی ص 285
لَوْ دَعَا بِهِ دَاعٍ أَرْبَعِینَ لَیْلَةً مِنْ لَیَالِی الْجُمَعِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُکُلَّ ذَنْبٍ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ الْآدَمِیِّینَ وَ لَوْ کَانَ فَجَرَ بِأُمِّهِ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذَلِکَ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً أَنَّهُ مَنْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی سُلْطَانٍ جَائِرٍ جَعَلَ اللَّهُ ذَلِکَ السُّلْطَانَ طَوْعَ یَدَیْهِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ أَنَّهُ مَنْ نَامَ وَ هُوَ یَدْعُو بِهِ بَعَثَ اللَّهُ إِلَیْهِ بِکُلِّ حَرْفٍ مِنْهُ أَلْفَ أَلْفِ مَلَکٍ مِنَ الرُّوحَانِیِّینَ وُجُوهُهُمْ أَحْسَنُ مِنَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ بِسَبْعِینَ ضِعْفاً یَسْتَغْفِرُونَ اللَّهَ وَ یَکْتُبُونَ الْحَسَنَاتِ وَ یَرْفَعُونَ لَهُ الدَّرَجَاتِ قَالَ سَلْمَانُ فَقُلْتُ لَهُ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَ یُعْطَی بِهَذَا الْأَسْمَاءِ کُلَّ هَذَا فَقَالَ قُلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی یَا رَسُولَ اللَّهِ أَ یُعْطَی الدَّاعِی بِهَذِهِ الْأَسْمَاءِ کُلَّ هَذَا فَقَالَ یَا عَلِیُّ أُخْبِرُکَ بِأَعْظَمَ مِنْ ذَلِکَ مَنْ نَامَ وَ قَدِ ارْتَکَبَ الْکَبَائِرَ کُلَّهَا وَ قَدْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ فَإِنْ مَاتَ فَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ شَهِیدٌ وَ إِنْ مَاتَ عَلَی غَیْرِ تَوْبَةٍ یَغْفِرُ اللَّهُ لَهُ وَ لِأَهْلِ بَیْتِهِ وَ لِوَالِدَیْهِ وَ لِوُلْدِهِ وَ لِمُؤَذِّنِ مَسْجِدِهِ وَ لِإِمَامِهِ بِعَفْوِهِ وَ رَحِمَتِهِ یَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّکَ حَیٌّ لَا تَمُوتُ وَ صَادِقٌ لَا تَکْذِبُ وَ قَاهِرٌ لَا تُقْهَرُ وَ بَدِیءٌ لَا تَنْفَدُ وَ قَرِیبٌ لَا تَبْعُدُ وَ قَادِرٌ لَا تُضَادُّ وَ غَافِرٌ لَا تُظْلَمُ وَ صَمَدٌ لَا تُطْعَمُ وَ قَیُّومٌ لَا تَنَامُ وَ مُجِیبٌ لَا تَسْأَمُ وَ جَبَّارٌ لَا تُعَانُ وَ عَظِیمٌ لَا تُرَامُ وَ عَالِمٌ لَا تُعَلَّمُ وَ قَوِیٌّ لَا تَضْعُفُ وَ حَلِیمٌ لَا تَعْجَلُ وَ جَلِیلٌ لَا تُوصَفُ وَ وَفِیٌّ لَا تُخْلِفُ وَ غَالِبٌ لَا تُغْلَبُ وَ عَادِلٌ لَا تَحِیفُ وَ غَنِیٌّ لَا تَفْتَقِرُ وَ کَبِیرٌ لَا تُغَادَرُ وَ حَکِیمٌ لَا تَجُورُ وَ وَکِیلٌ لَا تَحِیفُ وَ فَرْدٌ
لَا تَسْتَشِیرُ وَ وَهَّابٌ لَا تَمَلُّ وَ عَزِیزٌ لَا تُسْتَذَلُّ وَ سَمِیعٌ لَا تَذْهَلُ وَ جَوَادٌ لَا تَبْخَلُ وَ حَافِظٌ لَا تَغْفَلُ وَ قَائِمٌ لَا تَسْهُو وَ دَائِمٌ لَا تَفْنَی وَ مُحْتَجِبٌ لَا تُرَی وَ بَاقٍ لَا تُبْلَی وَ وَاحِدٌ لَا تُشَبَّهُ وَ مُقْتَدِرٌ لَا تُنَازَعُ یَا کَرِیمُ الْجَوَادُ الْمُتَکَرِّمُ یَا ظَاهِرُ یَا قَاهِرُ أَنْتَ الْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ یَا عَزِیزُ الْمُتَعَزِّزُ یَا مَنْ یُنَادَی مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ بِأَلْسِنَةٍ شَتَّی وَ لُغَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَ حَوَائِجَ مُتَتَابِعَةٍ لَا یَشْغَلُکَ شَیْءٌ عَنْ شَیْءٍ أَنْتَ الَّذِی لَا تُفْنِیکَ الدُّهُورُ وَ لَا تُحِیطُ بِکَ الْأَمْکِنَةُ وَ لَا تَأْخُذُکَ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ صَلِّعَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ یَسِّرْ لِی مَا أَخَافُ عُسْرَهُ وَ فَرِّجْ عَنِّی مَا أَخَافُ کَرْبَهُ وَ سَهِّلْ لِی مَا أَخَافُ حُزُونَتَهُ سُبْحَانَکَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ بِرَحْمَتِکَ یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ.(1)
سلمان فارسی گوید: از علی(علیه السلام) شنیدم که فرمود: پیامبر(صلی الله علیه و اله) به من فرمودند: ای علی اگر کسی این دعا را بر صفحه های آهن بخواند ذوب شود، قسم به خدایی که من را به حق به پیامبر برگزید اگر کسی این دعا را بر آب جاری بخواند جامد گردد تا اینکه از آن عبور کند و قسم به کسی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر کسی گرسنه و تشنه باشد و این دعا را بخواند خداوند به او غذا و آب دهد و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر کسی این دعا را بر کوهی که میان او و مقصد اوست بخواند کوه پراکنده شده و او به مقصد خود رسد و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر این دعا بر دیوانه ای خوانده شود خوب گردد و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر این دعا بر زنی که زایمان بر او سخت شده خوانده شود خداوند زایمان او را آسان کند و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر شخصی این دعا را در حالی که شهر در حال سوختن باشد و منزل او در وسط شهر باشد بخواند منزل او نجات یابد و نسوزد و قسم به خدایی که من را به حق به
1) مهج الدعوات ص 137 ، بحارالأنوار ج 92 ص 389
پیامبری برگزید اگر کسی این دعا را چهل شب جمعه بخواند خداوند همه گناهان بین او و آدم ها را می آمرزد اگرچه با مادر خود زنا کرده باشد خداوند او را بیامرزد و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید اگر کسی این دعا را برحاکم ستمگری بخواند خداوند حاکم را فرمانبردار او قرار دهد و قسم به خدایی که من را به حق به پیامبری برگزید کسی که قبل از خواب آن را بخواند خداوند به تعداد هر حرف از آن یک ملیون ملک از روحانیین که چهره هایشان هفتاد برابر بهتر از خورشید و ماه است بر می انگیزد که برای او استغفار کرده و حسنات برای او ثبت کرده و درجات او را بالا برد، سلمان گوید: پدر و مادرم فدای شما ای امیرالمومنین آیا با خواندن این اسماء همه این چیزها عطا می شود؟ حضرت فرمودند: به رسول خدا (صلی الله علیه و اله) عرض کردم: آیا با خواندن این اسماء همه این چیزها عطا می شود؟ پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای علی آیا بزرگتر از آن را به تو خبر ندهم؟! اگر کسی بخوابد در حالی که همه گناهان کبیره را انجام داده باشد و این دعا را بخواند و بمیرد نزد خدا شهید به حساب آید و اگر بدون توبه بمیرد خداوند او و خانواده اش و پدر و مادرش و فرزندانش و اذان گو و امام مسجدش را با عفو و رحمت خود بیامرزد و این دعا این است : اللَّهُمَّ إِنَّکَ حَیٌّ لَا تَمُوتُ وَ صَادِقٌ لَا تَکْذِبُ ...
عَنْ أُوَیْسٍ الْقَرَنِیِّ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ: ... یَا سَلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزِیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ الطَّاهِرُ الْمُطَهَّرُ الْقَاهِرُالْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ یَا مَنْ یُنَادِی مِنْ کُلِّ فَجٍّ عَمِیقٍ
بِأَلْسِنَةٍ شَتَّی وَ لُغَاتٍ مُخْتَلِفَةٍ وَ حَوَائِجَ أُخْرَی یَا مَنْ لَا یَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْنٍ أَنْتَ الَّذِی لَا تُغَیِّرُکَ الْأَزْمِنَةُ وَ لَا تُحِیطُ بِکَ الْأَمْکِنَةُ وَ لَا تَأْخُذُکَ نَوْمٌ وَ لَا سِنَةٌ یَسِّرْ لِی مَا أَخَافُ عُسْرَهُ وَ فَرِّجْ لِی مِنْ أَمْرِی مَا أَخَافُ کَرْبَهُ وَ سَهِّلْ لِی مِنْ أَمْرِی مَا أَخَافُ حُزْنَهُ سُبْحَانَکَ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ إِنِّی کُنْتُ مِنَ الظَّالِمِینَ عَمِلْتُ سُوءاً وَ ظَلَمْتُ نَفْسِی فَاغْفِرْ لِی إِنَّهُ لَا یَغْفِرُالذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی نَبِیِّهِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ سَلَّمَ تَسْلِیماً.(1)
این روایت با مقدمهای مشابه روایت قبل، از امیرالمومنین(علیه السلام) نقل شده اما دعای آن فرق دارد : یَا سَلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ ...
عَنِ الْحَرْثِ بْنِ عُمَیْرٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّادِقِ (علیهما السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ بْنَ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ: عَلَّمَنِی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) هَذَا الدُّعَاءَ وَ أَمَرَنِی أَنْ أَحْتَفِظَ فِی کُلِّ سَاعَةٍ لِکُلِّ شِدَّةٍ وَ رَخَاءٍ وَ أَنْ أُعَلِّمَهُ خَلِیفَتِی مِنْ بَعْدِی وَ أَمَرَنِی أَنْ لَا أُفَارِقَهُ طُولَ عُمُرِی حَتَّی أَلْقَی اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ غَداً بِهَذَا وَ قَالَ قُلْ لِی حِینَ تُصْبِحُ وَ تُمْسِی هَذَا الدُّعَاءَ فَإِنَّهُ کَنْزٌ مِنْ کُنُوزِ الْعَرْشِ قُلْتُ مَا أَقُولُ قَالَ قُلْ هَذَا الدُّعَاءَ الَّذِی أَنَا ذَاکِرُهُ بَعْدَ تَفْسِیرِ ثَوَابِهِ فَلَمَّا فَرَغَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ لَهُ أُبَیُّ بْنُ کَعْبٍ الْأَنْصَارِیُّ فَمَا لِمَنْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ مِنَ الْأَجْرِ وَ الثَّوَابِ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ اسْکُنْ یَا أُبَیَّ بْنَ کَعْبٍ الْأَنْصَارِیَّ یُقْطَعُ مَنْطِقُ قَوْلِ الْعُلَمَاءِ عَمَّا لِصَاحِبِ هَذَا الدُّعَاءِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الْمَزِیدِ وَ الْکَرَامَةِ قَالَ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی بَیِّنْ لَنَا وَ حَدِّثْنَا مَا ثَوَابُ هَذَا الدُّعَاءِ فَضَحِکَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ قَالَ إِنَّ ابْنَ آدَمَ
1) مهج الدعوات ص 103
حَرِیصٌ عَلَی مَنْعٍ سَأُخْبِرُکُمْ بِبَعْضِ ثَوَابِ هَذَا الدُّعَاءِ أَمَّا صَاحِبُهُ حِینَ یَدْعُو اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَتَنَاثَرُ عَلَیْهِ الْبِرُّ مِنْ مَفْرَقِ رَأْسِهِ مِنْ أَعْنَانِ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ وَ یُنْزِلُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَیْهِ السَّکِینَةَ وَ تَغْشَاهُ الرَّحْمَةَ وَ لَا یَکُونُ لِهَذَا الدُّعَاءِ مُنْتَهَی دُونَ عَرْشِ رَبِّ الْعَالَمِینَ لَهُ دَوِیٌّ حَوْلَالْعَرْشِ کَدَوِیِّ النَّحْلِ وَ یَنْظُرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَی مَنْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ وَ مَنْ دَعَا بِهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ لَا یَسْأَلُ اللَّهَ جَلَّ اسْمُهُ شَیْئاً مِنَ الْخَیْرِ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ إِلَّا أَعْطَاهُ سُؤْلَهُ بِهَذَا الدُّعَاءِ وَ مَنَحَهُ إِیَّاهُ وَ یُنَجِّیهِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ وَ یَصْرِفُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهِ عَنْهُ ضِیقَ الصَّدْرِ فَإِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ وَافَی صَاحِبُ هَذَا الدُّعَاءِ عَلَی نَجِیبَةٍ مِنْ دُرَّةٍ بَیْضَاءَ فَیَقُومُ بَیْنَ یَدَیْ رَبِّ الْعَالَمِینَ وَ یَأْمُرُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ بِالْکَرَامَةِ کُلِّهَا وَ یَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَبْدِی تَبَوَّأْ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ تَشَاءُ مَعَ مَا لَهُ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ الْمَزِیدِ وَ الْکَرَامَةِ مَا لَا عَیْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَی قُلُوبِ الْمَخْلُوقِینَ وَ لَا أَلْسِنَةِ الْوَاصِفِینَ فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ الْفَارِسِیُّ رَحِمَهُ اللَّهُ زِدْنَا مِنْ ثَوَابِ هَذَا الدُّعَاءِ جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) یَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً لَوْ دُعِیَ بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی مَجْنُونٍ لَأَفَاقَ مِنْ جُنُونِهِ مِنْ سَاعَتِهِ وَ لَوْ دُعِیَ بِهِ عِنْدَ امْرَأَةٍ قَدْ عَسُرَ عَلَیْهَا الْوَلَدُ لَسَهَّلَ اللَّهُ عَلَیْهَا خُرُوجَ وَلَدِهَا أَسْرَعَ مِنْ طَرْفَةِ عَیْنٍ وَ لَوْ دُعِیَ بِهَذَا الدُّعَاءِ عَلَی عَاقٍّ لِوَالِدَیْهِ لَأَصْلَحَهُ اللَّهُ لِوَالِدَیْهِ مِنْ سَاعَتِهِ نَعَمْ یَا سَلْمَانُ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً مَا مِنْ عَبْدٍ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَذَا أَرْبَعِینَ لَیْلَةً مِنْ لَیَالِی الْجُمَعِ خَاصَّةً إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُ مَا کَانَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ الْآدَمِیِّینَ وَ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ رَبِّهِ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ نَبِیّاً یَا سَلْمَانُ مَا مِنْ أَحَدٍ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَذَا الدُّعَاءِ إِلَّا أَخْرَجَ اللَّهُ عَنْ قَلْبِهِ غُمُومَ الدُّنْیَا وَ هُمُومَهَا وَ أَمْرَاضَهَا نَعَمْ یَا سَلْمَانُ مَنْ دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَذَا الدُّعَاءِ أَحْسَنَهُ أَمْ لَمْ یُحْسِنْهُ ثُمَّ نَامَ فِی فِرَاشِهِ وَ هُوَ یَنْوِی
رَجَاءَ ثَوَابِهِ بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِکُلِّ حَرْفٍ مِنْ هَذَا الدُّعَاءِ أَلْفَ مَلَکٍ مِنَ الْکَرُوبِیِّینَ وُجُوهُهُمْ أَحْسَنُ مِنَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ لَیْلَةَ الْبَدْرِ فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ أَ یُعْطِی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ هَذَا الْعَبْدَ بِهَذَا الدُّعَاءِ کُلَّ هَذَا الثَّوَابِ فَقَالَ (صلی الله علیه و اله) یَا سَلْمَانُ لَا تُخْبِرَنَّ بِهِلِلنَّاسِ حَتَّی أُخْبِرَکَ بِأَعْظَمَ مِمَّا أَخْبَرْتُکَ بِهِ فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ لِمَ تَأْمُرُنِی بِکِتْمَانِ ذَلِکَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) أَخْشَی أَنْ یَدَعُوا الْعَمَلَ وَ یَتَکَلَّمُوا عَلَی الدُّعَاءِ فَقَالَ سَلْمَانُ أَخْبِرْنِی یَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ أُخْبِرُکَ یَا سَلْمَانُ أَنَّهُ مَنْ دَعَا بِهَذَا الدُّعَاءِ وَ کَانَ فِی حَیَاتِهِ وَ قَدِ ارْتَکَبَ الْکَبَائِرَ ثُمَّ مَاتَ مِنْ لَیْلَتِهِ أَوْ مِنْ یَوْمِهِ بَعْدَ مَا دَعَا اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَذَا الدُّعَاءِ مَاتَ شَهِیداً وَ إِنْ مَاتَ یَا سَلْمَانُ عَلَی غَیْرِ تَوْبَةٍ غَفَرَ اللَّهُ لَهُ ذُنُوبَهُ بِکَرَمِهِ وَ عَفْوِهِ وَ هُوَ هَذَا الدُّعَاءُ تَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِکُ الْمُبِینُ الْمُدَبِّرُ بِلَا وَزِیرٍ وَ لَا خَلْقٍ مِنْ عِبَادِهِ یَسْتَشِیرُ الْأَوَّلُ غَیْرُ مَصْرُوفٍ وَ الْبَاقِی بَعْدَ فَنَاءِ الْخَلْقِ الْعَظِیمُ الرُّبُوبِیَّةِ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ وَ فَاطِرُهُمَا وَ مُبْتَدِعُهُمَا بِغَیْرِ عَمَدٍ خَلَقَهُمَا وَ فَتَقَهُمَا فَتْقاً فَقَامَتِ السَّمَاوَاتُ طَائِعَاتٌ بِأَمْرِهِ وَ اسْتَقَرَّتِ الْأَرَضُونَ بِأَوْتَادِهَا فَوْقَ الْمَاءِ ثُمَّ عَلَا رَبُّنَا فِی السَّمَاوَاتِ الْعُلَی الرَّحْمنُ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوی. لَهُ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ وَ ما بَیْنَهُما وَ ما تَحْتَ الثَّری فَأَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ لَا رَافِعَ لِمَا وَضَعْتَ وَ لَا وَاضِعَ لِمَا رَفَعْتَ وَ لَا مُعِزَّ لِمَنْ أَذْلَلْتَ وَ لَا مُذِلَّ لِمَنْ أَعْزَزْتَ وَ لَا مَانِعَ لِمَا أَعْطَیْتَ وَ لَا مُعْطِیَ لِمَا مَنَعْتَ وَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ کُنْتَ إِذْ لَمْ تَکُنْ سَمَاءٌ مَبْنِیَّةٌ وَ لَا أَرْضٌ مَدْحِیَّةٌ وَ لَا شَمْسٌ مُضِیئَةٌ وَ لَا لَیْلٌ مُظْلِمٌ وَ لَا نَهَارٌ مُضِیءٌ وَ لَا بَحْرٌ لُجِّیٌّ لَا جَبَلٌ رَاسٍ وَ لَا نَجْمٌ سَارٍ وَ لَا قَمَرٌ مُنِیرٌ وَ لَا رِیحٌ تَهُبُّ وَ لَا سَحَابٌ یَسْکُبُ وَ لَا بَرْقٌ یَلْمَعُ وَ لَا رَعْدٌ یُسَبِّحُ وَ لَا رُوحٌ تَنَفَّسُ وَ لَا طَائِرٌ تَطِیرُ وَ لَا نَارٌ تَتَوَقَّدُ وَ لَا مَاءٌ یَطَّرِدُ کُنْتَ قَبْلَ کُلِّ شَیْءٍ وَ کَوَّنْتَ کُلَّ شَیْءٍ وَ قَدَرْتَ عَلَی کُلِّ شَیْءٍ
وَ ابْتَدَعْتَ کُلَّ شَیْءٍ وَ أَغْنَیْتَ وَ أَفْقَرْتَ وَ أَمَتَّ وَ أَحْیَیْتَ وَ أَضْحَکْتَ وَ أَبْکَیْتَ وَ عَلَی الْعَرْشِ اسْتَوَیْتَ فَتَبَارَکْتَ یَا اللَّهُ وَ تَعَالَیْتَ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْخَلَّاقُ الْمُعِینُ أَمْرُکَ غَالِبٌ وَ عِلْمُکَ نَافِذٌ وَ کَیْدُکَغَرِیبٌ وَ وَعْدُکَ صَادِقٌ وَ قَوْلُکَ حَقٌّ وَ حُکْمُکَ عَدْلٌ وَ کَلَامُکَ هُدًی وَ وَحْیُکَ نُورٌ وَ رَحْمَتُکَ وَاسِعَةٌ وَ عَفْوُکَ عَظِیمٌ وَ فَضْلُکَ کَثِیرٌ وَ عَطَاؤُکَ جَزِیلٌ وَ حَبْلُکَ مَتِینٌ وَ إِمْکَانُکَ عَتِیدٌ وَ جَارُکَ عَزِیزٌ وَ بَأْسُکَ شَدِیدٌ وَ مَکْرُکَ مَکِیدٌ أَنْتَ یَا رَبِّ مَوْضِعُ کُلِّ شَکْوَی حَاضِرُ کُلِّ مَلَإٍ وَ شَاهِدُ کُلِّ نَجْوَی مُنْتَهَی کُلِّ حَاجَةٍ مُفَرِّجُ کُلِّ حُزْنٍ غَنِیُّ کُلِّ مِسْکِینٍ حِصْنُ کُلِّ هَارِبٍ أَمَانُ کُلِّ خَائِفٍ حِرْزُ الضُّعَفَاءِ کَنْزُ الْفُقَرَاءِ مُفَرِّجُ الْغَمَّاءِ مُعِینُ الصَّالِحِینَ ذَلِکَ اللَّهُ رَبُّنَا لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ تَکْفِی مِنْ عِبَادِکَ مَنْ تَوَکَّلَ عَلَیْکَ وَ أَنْتَ جَارُ مَنْ لَاذَ بِکَ وَ تَضَرَّعَ إِلَیْکَ عِصْمَةُ مَنِ اعْتَصَمَ بِکَ نَاصِرُ مَنِ انْتَصَرَ بِکَ تَغْفِرُ الذُّنُوبَ لِمَنِ اسْتَغْفَرَکَ جَبَّارُ الْجَبَابِرَةِ عَظِیمُ الْعُظَمَاءِ کَبِیرُ الْکُبَرَاءِ سَیِّدُ السَّادَاتِ مَوْلَی الْمَوَالِی صَرِیخُ الْمُسْتَصْرِخِینَ مُنَفِّسٌ عَنِ الْمَکْرُوبِینَ مُجِیبُ دَعْوَةِ الْمُضْطَرِّینَ أَسْمَعُ السَّامِعِینَ أَبْصَرُ النَّاظِرِینَ أَحْکَمُ الْحَاکِمِینَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِینَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِینَ خَیْرُ الْغَافِرِینَ قَاضِی حَوَائِجِ الْمُؤْمِنِینَ مُغِیثُ الصَّالِحِینَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِینَ أَنْتَ الْخَالِقُ وَ أَنَا الْمَخْلُوقُ وَ أَنْتَ الْمَالِکُ وَ أَنَا الْمَمْلُوکُ وَ أَنْتَ الرَّبُّ وَ أَنَا الْعَبْدُ وَ أَنْتَ الرَّازِقُ وَ أَنَا الْمَرْزُوقُ وَ أَنْتَ الْمُعْطِی وَ أَنَا السَّائِلُ وَ أَنْتَ الْجَوَادُ وَ أَنَا الْبَخِیلُ وَ أَنْتَ الْقَوِیُّ وَ أَنَا الضَّعِیفُ وَ أَنْتَ الْعَزِیزُ وَ أَنَا الذَّلِیلُ وَ أَنْتَ الْغَنِیُّ وَ أَنَا الْفَقِیرُ وَ أَنْتَ السَّیِّدُ وَ أَنَا الْعَبْدُ وَ أَنْتَ الْغَافِرُ وَ أَنَا الْمُسِیءُ وَ أَنْتَ الْعَالِمُ وَ أَنَا الْجَاهِلُ وَ أَنْتَ الْحَلِیمُ وَ أَنَا الْعَجُولُ وَ أَنْتَ الرَّحْمَنُ وَ أَنَا الْمَرْحُومُ وَ أَنْتَ الْمُعَافِی وَ أَنَا الْمُبْتَلَی وَ أَنْتَ الْمُجِیبُ وَ أَنَا الْمُضْطَرُّ وَ أَنَا أَشْهَدُ بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ الْمُعْطِی عِبَادَکَ بِلَا سُؤَالٍ وَ أَشْهَدُ
بِأَنَّکَ أَنْتَ اللَّهُ الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الْمُتَفَرِّدُ الصَّمَدُ الْفَرْدُ وَ إِلَیْکَ الْمَصِیرُ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَیْتِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ وَ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی وَ اسْتُرْ عَلَیَّ عُیُوبِی وَ افْتَحْ لِی مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَةً وَ رِزْقاًوَاسِعاً یَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِینَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِ الْعالَمِینَ وَ حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ وَ لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ.(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) این دعا را به من آموختند و من را امر کردند که آن را درهر ساعت برای هر مشکل و سختی بخوانم و آن را به خلیفه بعد از خودم یاد دهم و من را امر کردند که در طول عمرم از آن جدا نشوم تا اینکه خداوند را با این دعا ملاقات کنم و فرمودند: هنگام صبح و شب این دعا را بخوان که آن گنجی از گنج های عرش است. عرض کردم: چه بخوانم؟ پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: این دعایی که بعد از ذکر ثواب، آن را می گویم، پس هنگامی پیامبر(صلی الله علیه و اله) فارغ شدند أبیّ بن کعب انصاری گفت: ای رسول خدا خواننده این دعا چه ثوابی دارد؟ فرمودند: ای ابی بن کعب آرام باش کلام علماء از بیان ثواب زیاد و کرامت خواننده این دعا نزد خداوند قطع باشد، گفت: پدر و مادرم فدای شما ثواب آن را برای ما بیان کنید، پیامبر(صلی الله علیه و اله) خندیدند و فرمودند: فرزند آدم به آن چه از آن منع شده حریص است، بعضی از ثواب آن را به شما خبر می دهم، کسی که این دعا را می خواند برّ و نیکی از فرق سرش در وجودش از جانب نواحی آسمان به زمین پخش می شود و خداوند سکینه و آرامش را بر وی نازل کرده و غرق رحمت شود و نزد عرش پروردگار این دعا انتهایی ندارد، برای این دعا صدایی همچون صدای زنبور عسل در کنار عرش است و خداوند به خواننده این دعا نگاه و نظر می کند و
1) مهج الدعوات ص 122 ، بحارالأنوار ج 83 ص 330
کسی که آن را سه بار بخواند و از خداوند متعال درخواست خیر دنیا و آخرت را بکند، خداوند به او عطا کند و او را از عذاب قبر نجات داده و تنگی سینه و صدر رااز او برطرف می کند و در روز قیامت در حال سوار بر حیوانی نجیب از دُرّ سفید در مقابل پروردگار آمده و خداوند تمامی کرامت ها را برای او دستور می دهد و فرماید: ای بنده من در هر کجای از بهشت که خواهی برو، و او همراه با مزید نعمت و کرامتی از نزد خداست که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه خطوری به قلب های مخلوقین و زبان توصیف کنندگان شده، پس سلمان فارسی گفت: فدایتان گردم از ثواب آن بیشتر بیان فرمایید، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای اباعبدالله قسم به کسی که مرا به حق به پیامبری برگزید اگر این دعا بر دیوانه ای خوانده شود در همان ساعت خوب گردد و اگر بر زنی که زایمان بر او سخت شده خوانده شود خداوند خروج فرزندش را سریع تر از چشم بر هم زدنی آسان گرداند و اگر این دعا بر عاق والدین خوانده شود در همان ساعت خداوند امر او اصلاح کند، بله ای سلمان قسم به کسی که مرا به حق به پیامبری برگزید کسی که این دعا را فقط در چهل شب جمعه بخواند خداوند هر آن چه بین او و آدم ها و بین او و پروردگارش است بیامرزد، ای سلمان قسم به کسی که مرا به حق به پیامبری برگزید کسی این دعا را نمی خواند مگر این که خداوند غم ها و همّ ها و مریضی های دنیا را از او خارج کند، بله ای سلمان کسی که خداوند را به این دعا بخواند چه احسان کننده به خدا باشد چه نباشد و سپس در بستر خود بخوابد در حالی که امید ثواب آن را داشته باشد، خداوند به تعداد هر حرف آن هزار ملک از کروبّیین که صورتشان نیکوتر از خورشید و ماه شب چهارده است برانگیزد، پس سلمان عرضه داشت: آیا خداوند تمام این ثواب ها را به این بنده عطا می کند؟ حضرت فرمودند: مردم را از آن باخبر نکن تا بزرگتر از آن را به تو خبر دهم، سلمان
گفت: ای رسول خدا چرا امر به کتمان آن می کنید؟ فرمودند: می ترسم مردم عمل را ترک کرده و این دعا را بخوانند، سلمان گفت:ای رسول خدا به من خبر دهید، حضرت فرمودند: بله به تو می گویم، کسی که این دعا را بخواند و در زمان حیاتش مرتکب گناهان کبیره شده و در شب یا روز بعد از خواندن این دعا بمیرد شهید از دنیا رفته و اگر بدون توبه بمیرد خداوند با کَرَم و بخشش خود آن را بیامرزد و آن این دعاست: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی ... لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ .
صَالِحُ بْنُ رَزِینٍ عَنْ شِهَابٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِذَا عَسُرَ عَلَی الْمَرْأَةِ وَلَدُهَا فَاکْتُبْ لَهَا فِی رَقٍ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ(1)کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَها لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها(2) وَ إذ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ رَبِّ إِنِّی نَذَرْتُ لَکَ ما فِی بَطْنِی مُحَرَّراً(3)ثُمَ ارْبِطْهُ بِخَیْطٍ وَ شُدَّهُ عَلَی فَخِذِهَا الْأَیْمَنِ فَإِذَا وَضَعَتْ فَانْزِعْهُ .(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که بر زنی سختی زایمان عارض شود بر روی کاغذی این را بنویس: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ کَأَنَّهُمْ ... مُحَرَّراً سپس با نخ کاغذ را بسته و به ران راست زن محکم کند و زمانی که زاییدن حاصل شد باز کند.
عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: تُکْتَبُ هَذِهِ الْآیَاتُ فِی قِرْطَاسٍ لِلْحَامِلِ إِذَا دَخَلَتْ فِی شَهْرِهَا الَّتِی تَلِدُ فِیهِ فَإِنَّهَا لَا یُصِیبُهَا طَلْقٌ وَ لَا عُسْرُ وِلَادَةٍ وَ لْیَلُفَّ عَلَی الْقِرْطَاسِ سَحَاةً لَفّاً خَفِیفاً وَ لَا یَرْبِطْهَا وَ لْیَکْتُبْ « أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ کانَتا رَتْقاًفَفَتَقْناهُما وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ أَ فَلا یُؤْمِنُونَ(1) * وَ آیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ وَ الشَّمْسُ تَجْرِی لِمُسْتَقَرٍّ لَها ذلِکَ تَقْدِیرُ الْعَزِیزِ الْعَلِیمِ وَ الْقَمَرَ قَدَّرْناهُ مَنازِلَ حَتَّی عادَ کَالْعُرْجُونِ الْقَدِیمِ لَا الشَّمْسُ یَنْبَغِی لَها أَنْ تُدْرِکَ الْقَمَرَ وَ لَا اللَّیْلُ سابِقُ النَّهارِ وَ کُلٌّ فِی فَلَکٍ یَسْبَحُونَ وَ آیَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّیَّتَهُمْ فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ وَ خَلَقْنا لَهُمْ مِنْ مِثْلِهِ ما یَرْکَبُونَ وَ إِنْ نَشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلا صَرِیخَ لَهُمْ وَ لا هُمْ یُنْقَذُونَ إِلَّا رَحْمَةً مِنَّا وَ مَتاعاً إِلی حِینٍ(2)* وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلی رَبِّهِمْ یَنْسِلُونَ(3)» وَ یَکْتُبُ عَلَی ظَهْرِ الْقِرْطَاسِ هَذِهِ الْآیَاتِ «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ بَلاغٌ فَهَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفاسِقُونَ(4) کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَها لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها(5)» وَ تُعَلَّقُ الْقِرْطَاسُ فِی وَسَطِهَا فَحِینَ یَقَعُ وَلَدُهَا یُقْطَعُ عَنْهَا وَ لَا یُتْرَکُ عَلَیْهَا سَاعَةً وَاحِدَةً.(6)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زمانی که زن حامله در ماه زاییدن داخل شود این آیات را بر روی کاغذ نوشته و به دور آن از همان کاغذ به صورت نازک، کم بپیچد و با نخ آن را نبندد و بنویسد « أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا ... إِلی رَبِّهِمْ
یَنْسِلُونَ» و بر پشت کاغذ این آیات را بنویسد «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ... عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها» و آن بر وسط زن آویزان شود و هنگامی که فرزند زاییده شد از او باز شود و بر او یک ساعت باقی نماند.عَنْ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: إِذَا عَسُرَ عَلَی الْمَرْأَةِ وِلَادَتُهَا یُکْتَبُ لَهَا هَذِهِ الْآیَاتُ فِی إِنَاءٍ نَظِیفٍ بِمِسْکٍ وَ زَعْفَرَانٍ ثُمَّ یُغْسَلُ بِمَاءِ الْبِئْرِ وَ یُسْقَی مِنْهُ الْمَرْأَةُ وَ یُنْضَحُ بَطْنُهَا وَ فَرْجُهَا فَإِنَّهَا تَلِدُ مِنْ سَاعَتِهَا یُکْتَبُ «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ مَا یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها(1)* کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ بَلاغٌ فَهَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفاسِقُونَ(2) * لَقَدْ کانَ فِی قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِی الْأَلْبابِ ما کانَ حَدِیثاً یُفْتَری وَ لکِنْ تَصْدِیقَ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَ تَفْصِیلَ کُلِّ شَیْءٍ وَ هُدیً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ (3)».(4)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: هنگام سختی زاییدن بر زن، این آیات با مشک و زعفران بر یک ظرف تمییز نوشته شده سپس با آب چاه شستشو داده و زن از آن نوشیده و به شکم و عورت او پاشیده شود که با این کار همان ساعت زاییدن محقق می شود «کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما ... لِقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ »
عَنْ سُلَیْمِ بْنِ قَیْسٍ الْهِلَالِیِّ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ: إِنِّی لَأَعْرِفُ آیَتَیْنِ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ الْمُنَزَلِ تُکْتَبَانِ لِلْمَرْأَةِ إِذَا عَسُرَ عَلَیْهَا وَلَدُهَا تُکْتَبَانِ فِی رَقِ ظَبْیٍ وَ یُعَلِّقُهُ فِی حَقْوَیْهَا: بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً(5)سَبْعَ مَرَّاتٍ. یا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا
رَبَّکُمْ إِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَیْءٌ عَظِیمٌ یَوْمَ تَرَوْنَها تَذْهَلُ کُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّا أَرْضَعَتْ وَ تَضَعُ کُلُّ ذاتِ حَمْلٍ حَمْلَها وَ تَرَی النَّاسَ سُکاری وَ ما هُمْ بِسُکاری وَ لکِنَّعَذابَ اللَّهِ شَدِیدٌ(1)مَرَّةً وَاحِدَةً. یُکْتَبُ عَلَی وَرَقَةٍ وَ تُرْبَطُ بِخَیْطٍ مِنْ کَتَّانٍ غَیْرِ مَفْتُولٍ وَ تُشَدُّ عَلَی فَخِذِهَا الْأَیْسَرِ فَإِذَا وَلَدَتْهُ قَطَعْتَهُ مِنْ سَاعَتِکَ وَ لَا تَتَوَانَی عَنْهُ وَ یُکْتَبُ(2): حی وَلَدَتْ مَرْیَمُ وَ مَرْیَمُ وَلَدَتْ حی یَا حَیُّ اهْبِطْ إِلَی الْأَرْضِ السَّاعَةَ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی .(3)
امیرالمؤمنین(علیه السلام) فرمودند: من دو آیه در کتاب خدا می شناسم که برای زن هنگام سختی زایمان بر پوست نازک آهو نوشته و بر پایین کمر آویزان کند: بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْراً هفت مرتبه و یا أَیُّهَا النَّاسُ ... شَدِیدٌ یک مرتبه. و این جمله: حی وَلَدَتْ مَرْیَمُ وَ مَرْیَمُ وَلَدَتْ حی، یَا حَیُّ اهْبِطْ إِلَی الْأَرْضِ السَّاعَةَ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی روی کاغذ نوشته شده و با نخ کتان بسته شده بدون گره زدن و سپس به ران چپ بسته شود و بعد از زاییدن از او باز شود و نسبت به باز شدن توجه شود .
عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ الْجُعْفِیِ: أَنَّ رَجُلًا أَتَی أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِیٍّ الْبَاقِرَ (علیهما السلام) فَقَالَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَغِثْنِی فَقَالَ مَا ذَاکَ قَالَ امْرَأَتِی قَدْ أَشْرَفَتْ عَلَی الْمَوْتِ مِنْ شِدَّةِ الطَّلْقِ قَالَ اذْهَبْ وَ اقْرَأْ عَلَیْهَا «فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ إِلی جِذْعِ النَّخْلَةِ قالَتْ یا لَیْتَنِی مِتُّ قَبْلَ هذا وَ کُنْتُ نَسْیاً مَنْسِیًّا فَناداها مِنْ تَحْتِها أَلَّا تَحْزَنِی قَدْ جَعَلَ رَبُّکِ تَحْتَکِ سَرِیًّا وَ هُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیًّا(4)» ثُمَّ ارْفَعْ صَوْتَکَ بِهَذِهِ الْآیَةِ « وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ
مِنْ بُطُونِ أُمَّهاتِکُمْ لا تَعْلَمُونَ شَیْئاً وَ جَعَلَ لَکُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ الْأَفْئِدَةَلَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ(1)» کَذَلِکَ اخْرُجْ أَیُّهَا الطَّلْقُ اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ فَإِنَّهَا تَبْرَأُ مِنْ سَاعَتِهَا بِعَوْنِ اللَّهِ تَعَالَی.(2)
شخصی به محضر امام باقر(علیه السلام) آمده و گفت: ای پسر رسول خدا به فریاد من برس، حضرت فرمودند: چه شده؟ گفت: همسرم از شدت درد زایمان مشرف به مرگ شده حضرت فرمودند: برو و این آیه را بر او بخوان«فَأَجاءَهَا الْمَخاضُ ... تا رُطَباً جَنِیًّا» سپس صدایت را بالا ببر به این آیه «وَ اللَّهُ أَخْرَجَکُمْ مِنْ بُطُونِ ...» تا اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ پس از آن درد فارغ گردد به کمک خداوند متعال.
عَنْ جَابِرِ بْنِ یَزِیدَ الْجُعْفِیِّ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ مِنْ بَنِی أُمَیَّةَ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) وَ کَانَ مُؤْمِناً مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ یُوَالِی آلَ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام) فَقَالَ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ إِنَّ جَارِیَتِی قَدْ دَخَلَتْ فِی شَهْرِهَا وَ لَیْسَ لِی وَلَدٌ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ یَرْزُقَنِی ابْناً فَقَالَ اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ ابْنَا ذَکَراً سَوِیّاً ثُمَّ قَالَ إِذَا دَخَلَتْ فِی شَهْرِهَا فَاکْتُبْ لَهَا إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ وَ عَوِّذْهَا بِهَذِهِ الْعُوذَةِ وَ مَا فِی بَطْنِهَا بِمِسْکٍ وَ زَعْفَرَانٍ وَ اغْسِلْهَا وَ اسْقِهَا مَاءَهَا وَ انْضَحْ فَرْجَهَا وَ الْعُوذَةُ هَذِهِ أُعِیذُ مَوْلُودِی بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ وَ أَنَّا لَمَسْنَا السَّماءَ فَوَجَدْناها مُلِئَتْ حَرَساً شَدِیداً وَ شُهُباً وَ أَنَّا کُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ یَسْتَمِعِ الْآنَ یَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً ثُمَّ یَقُولُ بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ أَعُوذُ بِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ أَنَا وَ أَنْتَ وَ الْبَیْتُ وَ مَنْ فِیهِ وَ الدَّارُ وَ مَنْ فِیهَا نَحْنُ کُلُّنَا فِی حِرْزِ اللَّهِ وَ عِصْمَةِ اللَّهِ وَ جِیرَانِ اللَّهِ وَ جِوَارِ اللَّهِ آمِنِینَ مَحْفُوظِینَ ثُمَّ تَقْرَأُ الْمُعَوِّذَتَیْنِ وَ تَبْدَأُ بِفَاتِحَةِ الْکِتَابِ قَبْلَهُمَا ثُمَّ بِسُورَةِ الْإِخْلَاصِ ثُمَّ تَقْرَأُ أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما
خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ فَتَعَالَی اللَّهِ الْمَلِکُ الْحَقُّ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْکَرِیمِ وَ مَنْ یَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ لا بُرْهانَ لَهُ بِهِ فَإِنَّما حِسابُهُ عِنْدَ رَبِّهِ إِنَّهُ لا یُفْلِحُ الْکافِرُونَ وَ قُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَ ارْحَمْ وَ أَنْتَ خَیْرُ الرَّاحِمِینَ(1)وَ لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلی جَبَلٍ لَرَأَیْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ إِلَی آخِرِ السُّورَةِ(2)ثُمَّ تَقُولُ مَدْحُوراً مَنْ یُشَاقِّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ أَقْسَمْتُ عَلَیْکَ یَا بَیْتُ وَ مَنْ فِیکَ بِالْأَسْمَاءِ السَّبْعَةِ وَ الْأَمْلَاکِ السَّبْعَةِ الَّذِینَ یَخْتَلِفُون بَیْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ مَحْجُوباً عَنْ هَذِهِ الْمَرْأَةِ وَ مَا فِی بَطْنِهَا کُلُّ عَرَضٍ وَ اخْتِلَاسٍ أَوْ لَمْسٍ أَوْ لَمْعَةِ طَیْفٍ مَسَّ مِنْ إِنْسٍ أَوْ جَانٍّ وَ إِنْ قَالَ عِنْدَ فَرَاغِهِ مِنْ هَذَا الْقَوْلِ وَ مِنَ الْعُوذَةِ کُلِّهَا أَعْنِی بِهَذَا الْقَوْلِ وَ هَذِهِ الْعُوذَةِ فُلَاناً وَ أَهْلَهُ وَ وُلْدَهُ وَ دَارَهُ وَ مَنْزِلَهُ فَلْیُسَمِّ نَفْسَهُ وَ دَارَهُ وَ مَنْزِلَهُ وَ أَهْلَهُ وَ وُلْدَهُ وَ لْیُلَفِّظْ بِهِ وَ لْیَقُلْ أَهْلَ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ وَ وَلَدَهُ فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ فَإِنَّهُ أَحْکَمُ لَهُ وَ أَجْوَدُ وَ أَنَا لَضَامِنٌ عَلَی نَفْسِهِ وَ أَهْلِهِ وَ وُلْدِهِ أَنْ لَا یُصِیبَهُمْ آفَةٌ وَ لَا خَبَلٌ وَ لَا جُنُونٌ بِإِذْنِ اللَّهِ تَعَالَی.(3)
شخصی از بنی امیة که فردی مومن و اهل موالات آل محمد(علیهم السلام) بود وارد بر محضر امام باقر(علیه السلام) گشت و عرضه داشت ای پسر رسول خدا کنیز من در ماه زایمان خود است و من فرزندی ندارم از خدا فرزند پسری برای من بخواهید، حضرت برایش دعا کردند و فرمودند: هنگامی که همسرت وارد ماه زاییدن شد سوره قدر را با مشک و زعفران بر یک ظرف نوشته و آب آن را به او خورانده و به عورتش بپاش و این حرز را به او بخوان: أُعِیذُ مَوْلُودِی بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ ... شِهاباً رَصَداً سپس بگو: بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ أَعُوذُبِاللَّهِ السَّمِیعِ الْعَلِیمِ ... آمِنِینَ
مَحْفُوظِینَ سپس سوره حمد و توحید و ناس و فلق را خوانده و می گویی: أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما ... مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْیَةِ اللَّهِ تا آخر سوره حشر و سپس می گویی: مَدْحُوراً مَنْ یُشَاقِّ اللَّهَ ... مِنْ إِنْسٍ أَوْ جَانٍّ اگر بعد از دعا بگوید: أَعْنِی بِهَذَا الْقَوْلِ وَ هَذِهِ الْعُوذَةِ فُلَاناً وَ أَهْلَهُ وَ وُلْدَهُ وَ دَارَهُ وَ مَنْزِلَهُ و اسم خودش و خانه اش و منزلش و خانواده اش و فرزندانش را ببرد و بگوید: اهل فلان فرزند فلانی و فرزندش فلانی فرزند فلانی، این کار محکم تر و بهتر است و من ضامنم به اذن خدا که هیچ آفتی و آسیبی و جنونی به او و خانواده اش و فرزندانش نرسد.
یَکْتُبُ وَ یُعَلِّقُ عَلَی سَاقِهَا الْیُسْرَی بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَها لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ وَ أَذِنَتْ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ وَ أَلْقَتْ ما فِیها وَ تَخَلَّتْ وَ لَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ مِنَ الْبَطْنِ الطَّیِّبَةِ إِلَی الْأَرْضِ الطَّیِّبَةِ مِنْها خَلَقْناکُمْ وَ فِیها نُعِیدُکُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ تارَةً أُخْری اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ قُدْرَتِهِ وَ اسْمِهِ الَّذِی لَا یَضُرُّ مَعَ اسْمِهِ دَاءٌ فِی الْأَرْضِ وَ لا فِی السَّماءِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ الْعَزِیزُ الْوَهَّابُ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ بَلاغٌ فَهَلْ یُهْلَکُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفاسِقُونَ أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ کانَتا رَتْقاً فَفَتَقْناهُما إِلَی قَوْلِهِ أَ فَلا یُؤْمِنُونَ إِنَّما أَمْرُهُ إِذا أَرادَ شَیْئاً أَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُونُ فَسُبْحانَ الَّذِی بِیَدِهِ مَلَکُوتُ کُلِّ شَیْءٍ وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ إِذا جاءَ نَصْرُ اللَّهِ السُّورَةَ وَ أُولاتُ الْأَحْمالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ یَضَعْنَ حَمْلَهُنَ.(1)
1) مکارم الأخلاق ص 380 ، بحارالأنوار ج 92 ص 119
روایت شده است که این جملات نوشته و بر ساق چپ آویزان شود، بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ...إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ و بعد سوره نصر و بعد جمله وَ أُولاتُ الْأَحْمالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ یَضَعْنَ حَمْلَهُنَ نوشته شود .
یُکْتَبُ فِی جَنْبِهَا بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ مِنْها خَلَقْناکُمْ وَ فِیها نُعِیدُکُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ تارَةً أُخْری وَ یُصَلَّی عَلَی النَّبِیِّ وَ آلِه .(1)
روایت شده است که عبارت بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ ... تارَةً أُخْری اللّهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ نوشته شده و بر پهلو آویخته شود.
رُوِیَ أَنَّهُ یُکْتَبُ لَهَا إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ تُسْقَی مَاءَهَا وَ یُنْضَحُ عَلَی فَرْجِهَا.(2)
روایت شده است سوره قدر بر ظرفی نوشته شده و با آب آن را شسته و زن بخورد و به آلتش پاشیده شود.
رُوِیَ أَنَّهُ یُقْرَأُ عِنْدَهَا إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِی لَیْلَةِ الْقَدْرِ.(3)
روایت شده است سوره قدر نزد زن باردار خوانده شود.
یُکْتَبُ عَلَی قِرْطَاسٍ ( أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ کانَتا رَتْقاً إِلَی قَوْلِهِ أَ فَلا یُؤْمِنُونَ(4)وَ آیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ(5)
وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ
فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلی رَبِّهِمْ یَنْسِلُونَ(1)کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ(2)» وَ یُعَلَّقُ عَلَی وَسَطِهَا فَإِذَا وُضِعَتْ یُقْطَعُ وَ لَا یُتْرَکُ.(3)
روایت شده است بر کاغذ این آیات نوشته شود: ( أَ وَ لَمْ یَرَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنَّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ کانَتا رَتْقاً إِلَی قَوْلِهِ أَ فَلا یُؤْمِنُونَ وَ آیَةٌ لَهُمُ اللَّیْلُ نَسْلَخُ مِنْهُ النَّهارَ فَإِذا هُمْ مُظْلِمُونَ وَ نُفِخَ فِی الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلی رَبِّهِمْ یَنْسِلُونَ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ ) و در وسط بدن زن آویخته شود و بعد از زایمان حتما باز شود.
مَنْ عَسُرَتْ عَلَیْهَا الْوِلَادَةُ تَقْرَأُ هَذِهِ الْأَدْعِیَةَ عَلَی کُوزٍ مَمْلُوءٍ مَاءً ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَ تَشْرَبُ مِنْهُ الْمَرْأَةُ وَ یُصَبُّ بَیْنَ کَتِفَیْهَا وَ ثَدْیَیْهَا فَإِنَّهَا تَضَعُ الْوَلَدَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ هِیَ بِسْمِ اللَّهِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَلِیمُ الْکَرِیمُ سُبْحَانَ اللَّهِ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَ رَبِّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَها لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا عَشِیَّةً أَوْ ضُحاها کَأَنَّهُمْ یَوْمَ یَرَوْنَ ما یُوعَدُونَ لَمْ یَلْبَثُوا إِلَّا ساعَةً مِنْ نَهارٍ وَ صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ.(4)
روایت شده است زنی که زایمان بر او سخت شده است این دعاها بر یک کوزه پر از آب سه بار خوانده شود و زن از آن بنوشد و به دو کتف و دو سینه او پاشیده شود که به اذن خداوند بچه متولد گردد و دعا این باشد: بِسْمِ اللَّهِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ... صَلَّی اللَّهُ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ أَجْمَعِینَ.
عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: یُکْتَبُ لِلْمَرْأَةِ إِذَا عَسُرَ عَلَیْهَا وِلَادَتُهَا فِی رَقٍ أَوْ قِرْطَاسٍ اللَّهُمَ فَارِجَ الْهَمِّ وَ کَاشِفَ الْغَمِّ وَ رَحْمَانَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِیمَهُمَا ارْحَمِ فُلَانَةَ بِنْتَ فُلَانَةَ رَحْمَةً تُغْنِیهَا بِهَا عَنْ رَحْمَةِ جَمِیعِ خَلْقِکَ تُفَرِّجُ بِهَا کُرْبَتَهَا وَ تَکْشِفُ بِهَا غَمَّهَا وَ تُیَسِّرُ وِلَادَتَهَا وَ قُضِیَ بَیْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَ هُمْ لا یُظْلَمُونَ وَ قِیلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِین .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زنی که زایمان بر او سخت شده در یک پوست یا کاغذ این دعا نوشته شود و به او آویخته شود: اللَّهُمَ فَارِجَ الْهَمِّ ...الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِین .
مَنْ عَسُرَتْ عَلَیْهَا الْوِلَادَةُ مِنِ امْرَأَةٍ أَوْ دَابَّةٍ یُقْرَأُ عَلَیْهَا یَا خَالِقَ النَّفْسِ مِنَ النَّفْسِ وَ مُخَلِّصَ النَّفْسِ مِنَ النَّفْسِ خَلِّصْهَا بِحَوْلِکَ وَ قُوَّتِکَ.(2)
روایت شده است زن یا حیوانی که زایمان برای او سخت شده این دعا را بر او خوانده شود: یَا خَالِقَ النَّفْسِ مِنَ النَّفْسِ وَ مُخَلِّصَ النَّفْسِ مِنَ النَّفْسِ خَلِّصْهَا بِحَوْلِکَ وَ قُوَّتِکَ .
مراقبت های دوران نفاس مادر
1 ) خوراک
عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام) خَیْرُ تُمُورِکُمُ الْبَرْنِیُّ فَأَطْعِمُوهُ نِسَاءَکُمْ فِی نِفَاسِهِنَّ تَخْرُجْ أَوْلَادُکُمْ زَکِیّاً حَلِیماً.(1)امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: بهترین خرمای شما خرمای برنی است آن را به زنانتان در حین نفاس بدهید که موجب پاک دلی و صبور شدن فرزندان می گردد.
عَنْ زُرَارَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) خَیْرُ تُمُورِکُمُ الْبَرْنِیُّ فَأَطْعِمُوهُ نِسَاءَکُمْ فِی نِفَاسِهِنَ تَخْرُجْ أَوْلَادُکُمْ حُلَمَاء.(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: بهترین خرمای شما خرمای برنی است آن را به زنانتان در دوران نفاس دهید که فرزندانتان صبور و حلیم می شوند.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ یَعْقُوبَ رَفَعَهُ إِلَی عَلِیٍّ(علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لِیَکُنْ أَوَّلُ مَا تَأْکُلُ النُّفَسَاءُ الرُّطَبَ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ لِمَرْیَمَ بِنْتِ عِمْرَانَ « وَ هُزِّی إِلَیْکِ بِجِذْعِ النَّخْلَةِ تُساقِطْ عَلَیْکِ رُطَباً جَنِیًّا (3)» قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ فَإِنْ لَمْ یَکُنْ إِبَّانُ الرُّطَبِ قَالَ سَبْعَ تَمَرَاتٍ مِنْ تَمَرَاتِ الْمَدِینَةِ فَإِنْ لَمْ یَکُنْ فَسَبْعَ تَمَرَاتٍ مِنْ تَمْرِ أَمْصَارِکُمْ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ
تَعَالَی قَالَ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی وَ عَظَمَتِی وَ ارْتِفَاعِ مَکَانِی لَا تَأْکُلُ نُفَسَاءُ یَوْمَ تَلِدُ الرُّطَبَ فَیَکُونُ غُلَاماً إِلَّا کَانَ حَلِیماً وَ إِنْ کَانَتْ جَارِیَةً کَانَتْ حَلِیمَةً .(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اول چیزی که باید زن در حالت نفاس بخورد خرماست چون خداوند به مریم دختر عمران فرمود: (و تنه خرما را بهسوی خود حرکت ده تا برایت خرمای تازه و چیده بریزد) سوال شد: ای رسول خدا اگر زمان چیدن خرما نبود چه کنیم؟ فرمودند: هفت خرما از خرمای شهر مدینه را استفاده کنید و اگر نبود هفت خرما از شهر خودتان، همانا خداوند متعال فرمود: به عزت و جلال و عظمت و علو شأنم قسم هیچ زنی در حالت نفاس روزی که زایمان می کند از خرمای تازه نمی خورد مگر اینکه اگر پسر باشد، حلیم و صبور گردد و اگر دختر باشد صبور شود.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): إِذَا وَلَدَتِ امْرَأَةٌ فَلْیَکُنْ أَوَّلُ مَا تَأْکُلُ الرُّطَبَ وَ التَّمْرَ فَإِنَّهُ لَوْ کَانَ شَیْءٌ أَفْضَلَ مِنْهُ أَطْعَمَهُ اللَّهُ تَعَالَی مَرْیَمَ حِینَ وَلَدَتْ عِیسَی .(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: زمانی که زن زایمان می کند باید اولین چیزی که می خورد رطب و خرما باشد چون اگر چیزی بهتر از آن بود خداوند آن را به مریم هنگام زایمانش می داد .
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَوْ کَانَ طَعَامٌ أَطْیَبُ مِنَ الرُّطَبِ لَأَطْعَمَهُ اللَّهُ مَرْیَم .(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر غذایی نیکوتر از خرما بود خداوند به مریم می خورانید .
عَنْ أَبِی الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَا اسْتَشْفَتْ نُفَسَاءُ بِمِثْلِ الرُّطَبِ لِأَنَّ اللَّهَ أَطْعَمَ مَرْیَمَ جَنِیّاً فِی نِفَاسِهَا .(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زنان در نفاس به چیزی مثل خرما شفا نمی یابند چون خداوند در حالت نفاس به حضرت مریم خرمای تازه داد.
2 ) محفوظ ماندن از شیطان
الْوَلِیدُ بْنُ بینة [نَقِیَّةَ] مُؤَذِّنُ مَسْجِدِ الْکُوفَةِ قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو الْحَسَنِ الْعَسْکَرِیُّ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) عَنْ مُحَمَّدٍ الْبَاقِرِ (علیه السلام) قَالَ: مَنْ أَرَادَ أَنْ لَا یَعْبَثَ الشَّیْطَانُ بِأَهْلِهِ مَا دَامَتِ الْمَرْأَةُ فِی نِفَاسِهَا فَلْیَکْتُبْ هَذِهِ الْعُوذَةَ بِمِسْکٍ وَ زَعْفَرَانٍ بِمَاءِ الْمَطَرِ الصَّافِی وَ لْیَعْصِرْهُ بِثَوْبٍ جَدِیدٍ لَمْ یُلْبَسْ وَ لَبِسَ مِنْهُ أَهْلُهُ وَ وُلْدُهُ وَ لْیَرُشَّ الْمَوْضِعَ وَ الْبَیْتَ الَّذِی فِیهِ النُّفَسَاءُ فَإِنَّهُ لَا یُصِیبُ أَهْلَهُ مَا دَامَتْ فِی نِفَاسِهَا وَ لَا یُصِیبُ وَلَدَهُ خَبْطٌ وَ لَا جُنُونٌ وَ لَا فَزَعٌ وَ لَا نَظْرَةٌ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَی بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ بِسْمِ اللَّهِ وَ السَّلَامُ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ وَ السَّلَامُ عَلَی آلِ رَسُولِ اللَّهِ وَ الصَّلَاةُ عَلَیْهِمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ اخْرُجْ بِإِذْنِ اللَّهِ مِنْهَا خَرَجْتُمْ وَ فِیها نُعِیدُکُمْ وَ مِنْها نُخْرِجُکُمْ تارَةً أُخْری فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِیَ اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِیمِ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ أَدْفَعُکُمْ بِاللَّهِ أَدْفَعُکُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ.(2)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: اگر کسی می خواهد شیطان با همسرش در حال نفاس بازی نکند پس این حرز را با مشک و زعفران بر ظرفی نوشته و با آب باران زلال شسته و آن را به لباسی نو که پوشیده نشده بپاشد و همسر و فرزندش آن را بپوشند و آب را به عورت زن و اتاقی که در آن است بپاشد که این اثر شیطان را بر همسرش در حال نفاس از بین می برد و فرزندش دچار خَبط (حرکت غیر طبیعی) و دیوانگی و ترس و نگاه جن ان شاء الله نمی شود: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ ... أَدْفَعُکُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ .
ویژگی زنانی که در حالت نفاس بمیرند
عَنْ أَبِی مُوسَی الْبَنَّاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَمِعْتُهُ یَقُولُ: النُّفَسَاءُ تُبْعَثُ مِنْ قَبْرِهَا بِغَیْرِ حِسَابٍ لِأَنَّهَا مَاتَتْ فِی غَمِّ نِفَاسِهَا.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زنانی که در حالت نفاس فوت شده اند از قبرشان بدون حساب محشور می شوند به خاطر آنکه در غم نفاس از دنیا رفته اند .
آداب هنگام تولد فرزندان
1 ) اذان و اقامه گفتن در گوش
عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مَنْ وُلِدَ لَهُ مَوْلُودٌ فَلْیُؤَذِّنْ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی بِأَذَانِ الصَّلَاةِ وَ لْیُقِمْ فِی الْیُسْرَی فَإِنَّهَا عِصْمَةٌ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که فرزنددار شود باید در گوش راستش اذان نماز و در گوش چپ اقامه نماز را بخواند، چون موجب حفظ شدن از شیطان رانده شده است.
عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: لَمَّا حَضَرَتْ وِلَادَةُ فَاطِمَةَ (علیها السلام) قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لِأَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَیْسٍ وَ لِأُمِّ سَلَمَةَ احْضُرَاهَا فَإِذَا وَقَعَ وَلَدُهَا وَاسْتَهَلَّ فَأَذِّنَا فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ أَقِیمَا فِی أُذُنِهِ الْیُسْرَی فَإِنَّهُ لَا یُفْعَلُ ذَلِکَ بِمِثْلِهِ إِلَّا عُصِمَ مِنَ الشَّیْطَانِ .(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: زمان زایمان فاطمه(علیها السلام) پیامبر(صلی الله علیه و اله) به اسماء بنت عمیس و أم سلمه فرمودند: نزد فاطمه(علیها السلام) حاظر شوید و هنگامی که فرزند به دنیا آمد و شروع به گریه کرد در گوش راست او اذان و در گوش چپ اقامه بخوانید، چرا که این کار با هیچ کس نشود جز اینکه از شیطان محفوظ شود.
عَنْ حَفْصٍ الْکُنَاسِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مُرُوا الْقَابِلَةَ أَوْ بَعْضَ مَنْ یَلِیهِ أَنْ تُقِیمَ الصَّلَاةَ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی فَلَا یُصِیبَهُ لَمَمٌ وَ لَا تَابِعَةٌ أَبَداً .(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: به قابله یا افراد نزدیک او امر کنید که اذان را در گوش راست نوزاد بگوید، که در این صورت هیچ جنون و جنّی به او آسیب نزند.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): یَا عَلیّ إذَا وُلِدَ لکَ غُلامٌ أو جَاریَةٌ فَأذِّن فِی أذُنِهِ الیُمنَی وَ أقِم فِی أذُنِهِ الیُسرَی فَإنَّهُ لا یَقربُهُ الشَّیطَانُ أبداً .(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ای علی زمانی که پسر یا دختری برایت متولد شد در گوش راست او اذان و در گوش چپش اقامه بخوان که شیطان هیچ وقت به او نزدیک نمی شود.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): مَن وُلِدَ لَهُ فَأذَّنَ فِی اُذُنِهِ الیُمنَی وَ أقَامَ فِی اُذُنِهِ الیُسرَی لَم یَضُرُّهُ أمُّ الصِّبیَان.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هر کس صاحب فرزند شود و در گوش راست او اذان و در گوش چپ او اقامه گوید جن به او زیان نمی رساند.
خواندن موارد دیگر در گوش
دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَنْ وُلِدَ لَهُ مَوْلُودٌ فَلْیُؤَذِّنْ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ لْیُقِمْ فِی الْیُسْرَی فَإِنَ ذَلِکَ عِصْمَةٌ مِنَ الشَّیْطَانِ وَ إِنَّهُ (صلی الله علیه و اله) أَمَرَ أَنْ یُفْعَلَ ذَلِکَ بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام) وَ أَنْ یُقْرَأَ مَعَ الْأَذَانِ فِی آذَانِهِمَا فَاتِحَةُ الْکِتَابِ وَ آیَةُ الْکُرْسِیِّ وَ آخِرُ سُورَةِ الْحَشْرِ وَ سُورَةُ الْإِخْلَاصِ وَ الْمُعَوِّذَتَان.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) از قول پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که دارای فرزند شد باید در گوش راستش اذان و در گوش چپ اقامه گوید که آن موجب دور شدن شیطان می شود و پیامبر(صلی الله علیه و اله) امر کردند این کار با حسن و حسین(علیهما السلام) بشود و
همراه با اذان گفتن، سورهحمد و آیة الکرسی و چهار آیه آخر سوره حشر و سوره توحید و سوره ناس و فلق، نیز خوانده شود.
2 ) ختنه کردن
اشاره
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) الْخِتَانُ سُنَّةٌ وَاجِبَةٌ لِلرِّجَالِ وَ مَکْرُمَةٌ لِلنِّسَاء.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: ختنه کردن یک سنت واجب برای مردان و کرامتی برای زنان است.
عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ قَالَ قَالَ أَبُو الْحَسَنِ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ (علیهما السلام) خَمْسٌ مِنَ السُّنَنِ فِی الرَّأْسِ وَ خَمْسٌ فِی الْجَسَدِ فَأَمَّا الَّتِی فِی الرَّأْسِ فَالسِّوَاکُ وَ أَخْذُ الشَّارِبِ وَ فَرْقُ الشَّعْرِ وَ الْمَضْمَضَةُ وَ الِاسْتِنْشَاقُ وَ أَمَّا الَّتِی فِی الْجَسَدِ فَالْخِتَانُ وَ حَلْقُ الْعَانَةِ وَ نَتْفُ الْإِبْطَیْنِ وَ تَقْلِیمُ الْأَظْفَارِ وَ الِاسْتِنْجَاءُ.(2)
امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: پنج چیز در سر و پنچ چیز در بدن سنت است، اما آنچه در سر است عبارتند از: مسواک زدن، گرفتن موی سبیل، فرق باز کردن، مضمضه کردن آب و آب در بینی کردن و آنچه در جسد است عبارتند از: ختنه کردن، زدودن موی اطراف مثانه، زدودن موی زیر بغل، کوتاه کردن ناخن و شستن محل خروج نجاست.
عَنْ أَبِی هُرَیْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) خَمْسٌ مِنَ الْفِطْرَةِ تَقْلِیمُ الْأَظْفَارِ وَ قَصُّ الشَّارِبِ وَ نَتْفُ الْإِبْطِ وَ حَلْقُ الْعَانَةِ وَ الِاخْتِتَانُ.(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: پنج چیز از فطرت است، کوتاه کردن ناخن، کوتاه کردن سبیل، کوتاه کردن موی زیر بغل، کوتاه کردن موی اطراف مثانه و ختنه کردن.
حَدَّثَنِی مَسْعَدَةُ بْنُ صَدَقَةَ قَالَ حَدَّثَنِی جَعْفَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ (علیهما السلام) أَنَّ ثَقْبَ أُذُنِ الْغُلَامِ مِنَ السُّنَّةِ وَ خِتَانَهُ مِنَ السُّنَّةِ السَّبْعَةَ أَیَّامٍ وَ خَفْضَ النِّسَاءِ مَکْرُمَةٌ وَ لَیْسَ مِنَ السُّنَّةِ وَ لَا شَیْئاً وَاجِباً وَ أَیُّ شَیْءٍ أَفْضَلُ مِنَ الْمَکْرُمَةِ .(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: سوراخ کردن گوش پسر و ختنه کردن او در روز هفتم سنت است و ختنه زنان کرامت است و سنت و واجب نیست و چه چیزی بهتر از کرامت!
عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: وَجَدْنَا فِی قَائِمِ سَیْفِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) فِی صَحِیفَةٍ أَنَّ الْأَغْلَفَ لَا یُتْرَکُ فِی الْإِسْلَامِ حَتَّی یُخْتَنَ وَ لَوْ بَلَغَ ثَمَانِینَ سَنَةً.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: در دسته شمشیر پیامبر(صلی الله علیه و اله) در برگه ای یافتیم که فرد ختنه نشده در اسلام رها گذاشته نمی شود تا اینکه ختنه شود اگرچه هشتاد ساله گردد.
عَنِ السَّکُونِیِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْوَلِیمَةُ فِی أَرْبَعٍ الْعُرْسِ وَ الْخُرْسِ وَ هُوَ الْمَوْلُودُ یُعَقُّ عَنْهُ وَ یُطْعَمُ لَهُ وَ إِعْذَارٍ وَ هُوَ خِتَانُ الْغُلَامِ وَ الْإِیَابِ وَ هُوَ الرَّجُلُ یَدْعُو إِخْوَانَهُ إِذَا آبَ مِنْ غَیْبَةٍ .(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ولیمه دادن در چهار مورد است : عروسی و عقیقه و ختنه کردن پسر و برگشت از مسافرت .
قَالَ أمِیرُالمُومِنین (علیه السلام): اخْتِنُوا أَوْلَادَکُمْ یَوْمَ السَّابِعِ وَ لَا یَمْنَعْکُمْ حَرٌّ وَ لَا بَرْدٌ فَإِنَّهُ طُهْرٌ لِلْجَسَدِ وَ إِنَّ الْأَرْضَ لَتَضِجُّ إِلَی اللَّهِ مِنْ بَوْلِ الْأَغلَفِ.(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: فرزندانتان را در روز هفتم ختنه کنید و گرما و سرما مانع از آن نشود، که این کار موجب پاکی بدن است و زمین از ادرار شخص ختنه نشده به سوی خداوند شیون و فریاد می کند.
عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله)خَتِّنُوا أَوْلَادَکُمْ یَوْمَ السَّابِعِ فَإِنَّهُ أَطْهَرُ وَ أَطْیَبُ وَ أَسْرَعُ لِنَبَاتِ اللَّحْمِ فَإِنَّ الْأَرْضَ تَنْجَسُ مِنْ بَوْلِ الْأَغْلَفِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزندانتان را در روز هفتم ختنه کنید، که برای آنها پاک تر و بهتر بوده و موجب سریع شدن رشد گوشت گردد و زمین از ادرار فرد ختنه نشده چهل روز نجس می گردد.
عَنْ أَبِیهِ عَنْ وَهْبٍ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) قَالَ: لَا تُخْفَضُ الْجَارِیَةُ حَتَّی تَبْلُغَ سَبْعَ سِنِینَ.(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: دختر در سن 7 سالگی ختنه شود.أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ حَدَّثَنِی مُوسَی قَالَ حَدَّثَنَا أَبِی عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) قَالَ: یَا مَعْشَرَ النِّسَاءِ إِذَا خَفَضْتُنَّ بَنَاتِکُنُّ فَبَقِّینَ مِنْ ذَلِکَ شَیْئاً فَإِنَّهُ أَنْقَی لِأَلْوَانِهِنَّ وَ أَحْظَی لَهُنَّ.(2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: ای زنان اگر دخترانتان را ختنه کردید چیزی از آن را باقی بگذارید، چون برای رنگ صورتشان و محبوبیت و نزدیکی به شوهر بهتر است.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَمَّا هَاجَرَتِ النِّسَاءُ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) هَاجَرَتْ فِیهِنَّ امْرَأَةٌ یُقَالُ لَهَا أُمُّ حَبِیبٍ وَ کَانَتْ خَافِضَةً تَخْفِضُ الْجَوَارِیَ فَلَمَّا رَآهَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ لَهَا یَا أُمَّ حَبِیبٍ الْعَمَلُ الَّذِی کَانَ فِی یَدِکِ هُوَ فِی یَدِکِ الْیَوْمَ قَالَتْ نَعَمْ یَا رَسُولَ اللَّهِ إِلَّا أَنْ یَکُونَ حَرَاماً فَتَنْهَانِی عَنْهُ فَقَالَ لَا بَلْ حَلَالٌ فَادْنِی مِنِّی حَتَّی أُعَلِّمَکِ قَالَتْ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقَالَ یَا أُمَّ حَبِیبٍ إِذَا أَنْتِ فَعَلْتِ فَلَا تَنْهَکِی أَیْ لَا تَسْتَأْصِلِی وَ أَشِمِّی فَإِنَّهُ أَشْرَقُ لِلْوَجْهِ وَ أَحْظَی عِنْدَ الزَّوْج.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که زنان به سوی پیامبر(صلی الله علیه و اله) هجرت کردند، زنی در میان آنان به نام أم حبیب بود که دختران را ختنه می کرد، هنگامی که پیامبر(صلی الله علیه و اله) او را دیدند فرمودند: أم حبیب آن کاری را که می کردی هنوز هم می کنی؟ گفت: بله مگر اینکه حرام باشد و شما من را از آن منع کنید، پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: نه حلال است نزدیک بیا تا به تو یاد بدهم چکار کنی، گوید: نزدیک شدم،پس فرمودند: ای أم حبیب هنگامی که این کار را می کنی از ته نبر چرا که این کار باعث روشنی چهره و محبوبیت نزد شوهر است.
عَمْرِو بْنِ ثَابِتٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: کَانَتِ امْرَأَةٌ یُقَالُ لَهَا أُمُّ طَیْبَةَ تَخْفِضُ الْجَوَارِیَ فَدَعَاهَا النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ لَهَا یَا أُمَّ طَیْبَةَ إِذَا خَفَضْتِ الْجَوَارِیَ فَأَشِمِّی وَ لَا تُجْحِفِی فَإِنَّهُ أَصْفَی لِلَوْنِ الْوَجْهِ وَ أَحْظَی عِنْدَ الْبَعْلِ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: زنی بود به نام أم طیبه که دختران را ختنه می کرد، پیامبر(صلی الله علیه و اله) او را خواسته و فرمودند: هنگامی که ختنه می کنی از ته نبر و نقصان زیاد وارد نکن که آن موجب صفای چهره و محبوبیت نزد شوهر می شود.
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ سَمَّی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیهما السلام) لِسَبْعَةِ أَیَّامٍ وَ عَقَّ عَنْهُمَا لِسَبْعٍ وَ خَتَنَهُمَا لِسَبْعٍ وَ حَلَقَ رُءُوسَهُمَا لِسَبْعٍ وَ تَصَدَّقَ بِزِنَةِ شُعُورِهِمَا فِضَّة .(2)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) اسم گذاری حسن و حسین(علیهما السلام) و عقیقه و ختنه و تراشیدن سر و صدقه نقره به وزن موها را در روز هفتم انجام دادند.
رَوَی غِیَاثُ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ قَالَ عَلِیٌّ(علیه السلام) لَا بَأْسَ أَنْ لَا تَخْتَتِنَ الْمَرْأَةُ فَأَمَّا الرَّجُلُ فَلَا بُدَّ مِنْهُ.(1)امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: اشکالی ندارد که زن ختنه نشود اما مرد باید ختنه شود.
دعا هنگام ختنه کردن
رُوِیَ عَنْ مُرَازِمِ بْنِ حَکِیمٍ الْأَزْدِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی الصَّبِیِّ إِذَا خُتِنَ قَالَ یَقُولُ اللَّهُمَّ هَذِهِ سُنَّتُکَ وَ سُنَّةُ نَبِیِّکَ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ اتِّبَاعٌ مِنَّا لَکَ وَ لِنَبِیِّکَ بِمَشِیَّتِکَ وَ بِإِرَادَتِکَ وَ قَضَائِکَ لِأَمْرٍ أَنْتَ أَرَدْتَهُ وَ قَضَاءٍ حَتَمْتَهُ وَ أَمْرٍ أَنْفَذْتَهُ فَأَذَقْتَهُ حَرَّ الْحَدِیدِ فِی خِتَانِهِ وَ حِجَامَتِهِ لِأَمْرٍ أَنْتَ أَعْرَفُ بِهِ مِنِّی اللَّهُمَّ فَطَهِّرْهُ مِنَ الذُّنُوبِ وَ زِدْ فِی عُمُرِهِ وَ ادْفَعِ الْآفَاتِ عَنْ بَدَنِهِ وَ الْأَوْجَاعَ عَنْ جِسْمِهِ وَ زِدْهُ مِنَ الْغِنَی وَ ادْفَعْ عَنْهُ الْفَقْرَ فَإِنَّکَ تَعْلَمُ وَ لَا نَعْلَمُ وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَیُّ رَجُلٍ لَمْ یَقُلْهَا عِنْدَ خِتَانِ وَلَدِهِ فَلْیَقُلْهَا عَلَیْهِ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَحْتَلِمَ فَإِنْ قَالَهَا کُفِیَ حَرَّ الْحَدِیدِ مِنْ قَتْلٍ أَوْ غَیْرِهِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کودک هنگامی که ختنه شود این دعا خوانده شود: اللَّهُمَّ هَذِهِ سُنَّتُکَ وَ سُنَّةُ نَبِیِّکَ ... فَإِنَّکَ تَعْلَمُ وَ لَا نَعْلَمُ ، امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کسی که این دعا را هنگام ختنه کردن نخوانده است آن را قبل از محتلم شدن فرزندش بخواند، که موجب حفظ از تیزی آهن در کشته شدن و ... می شود.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام)سَبْعُ خِصَالٍ فِی الصَّبِیِّ إِذَا وُلِدَ مِنَ السُّنَّةِ ...السَّادِسَةُ یُطَهَّرُ بِالْخِتَانِ .(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هفت ویژگی در کودک هنگام تولد سنت است ... ششم با ختنه کردن پاک گردد.
عَنْ أَبِی أَحْمَدَ مُحَمَّدِ بْنِ زِیَادٍ الْأَزْدِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ (علیهما السلام) یَقُولُ لَمَّا وُلِدَ الرِّضَا (علیه السلام) إِنَّ ابْنِی هَذَا وُلِدَ مَخْتُوناً طَاهِراً مُطَهَّراً وَ لَیْسَ مِنَ الْأَئِمَّةِ أَحَدٌ یُولَدُ إِلَّا مَخْتُوناً طَاهِراً مُطَهَّراً وَ لَکِنْ سَنُمِرُّ الْمُوسَی عَلَیْهِ لِإِصَابَةِ السُّنَّةِ وَ اتِّبَاعِ الْحَنِیفِیَّة. (2)
راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: زمانی که رضا(علیه السلام) متولد شد، به صورت ختنه شده و پاک و پاکیزه بود و هیچ امامی نیست جز اینکه اینگونه متولد می شود، اما به خاطر اجرای سنت و روش حنیفی تیغ را بر محل ختنه می کشیم.
حَدَّثَنَا عَلِیُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ الْفَرَجِ الْمُؤَذِّنُ رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ الْکَرْخِیُّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هَارُونَ رَجُلًا مِنْ أَصْحَابِنَا یَقُولُ رَأَیْتُ صَاحِبَ الزَّمَانِ (علیه السلام) وَ وَجْهُهُ یُضِیءُ کَأَنَّهُ الْقَمَرُ لَیْلَةَ الْبَدْرِ وَ رَأَیْتُ عَلَی سُرَّتِهِ شَعْراً یَجْرِی کَالْخَطِّ وَ کَشَفْتُ الثَّوْبَ عَنْهُ فَوَجَدْتُهُ مَخْتُوناً فَسَأَلْتُ أَبَا مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ ذَلِکَ فَقَالَ هَکَذَا وُلِدَ وَ هَکَذَا وُلِدْنَا وَ لَکِنَّا سَنُمِرُّ الْمُوسَی عَلَیْهِ لِإِصَابَةِ السُّنَّةِ.(3)
راوی گوید: صاحب الزمان(علیه السلام) را در حالی که صورتش همچون ماه شب چهارده می درخشید و بر نافش یک خط مو بود، دیدم و لباسش را کنار زده او را ختنه شده یافتم، پس از امام عسگری(علیه السلام) در مورد آنپرسیدم حضرت
فرمودند: این چنین متولد شده و ما اینگونه هستیم اما تیغ را بر محل به خاطر انجام سنت می کشیم.
علت به وجود آمدن سنت ختنه
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ قَزَعَةَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) إِنَّ مَنْ قِبَلَنَا یَقُولُونَ إِنَّ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلَ الرَّحْمَنِ خَتَنَ نَفْسَهُ بِقَدُومٍ عَلَی دَنٍّ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ لَیْسَ کَمَا یَقُولُونَ کَذَبُوا عَلَی إِبْرَاهِیمَ(علیه السلام) فَقُلْتُ لَهُ صِفْ لِی ذَلِکَ فَقَالَ إِنَّ الْأَنْبِیَاءَکَانَتْ تَسْقُطُ عَنْهُمْ غُلَفُهُمْ مَعَ سُرَرِهِمْ یَوْمَ السَّابِعِ فَلَمَّا وُلِدَ لِإِبْرَاهِیمَ إِسْمَاعِیلُ مِنْ هَاجَرَ عَیَّرَتْهَا سَارَةُ بِمَا تُعَیَّرُ بِهِ الْإِمَاءُ فَقَالَ فَبَکَتْ هَاجَرُ وَ اشْتَدَّ ذَلِکَ عَلَیْهَا فَلَمَّا رَآهَا إِسْمَاعِیلُ تَبْکِی بَکَی لِبُکَائِهَا قَالَ فَدَخَلَ إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام) فَقَالَ مَا یُبْکِیکَ یَا إِسْمَاعِیلُ فَقَالَ إِنَّ سَارَةَ عَیَّرَتْ أُمِّی بِکَذَا وَ کَذَا فَبَکَتْ فَبَکَیْتُ لِبُکَائِهَا فَقَامَ إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام) إِلَی مُصَلَّاهُ فَنَاجَی رَبَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ فِیهِ وَ سَأَلَهُ أَنْ یُلْقِیَ ذَلِکَ عَنْ هَاجَرَ قَالَ فَأَلْقَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهَا فَلَمَّا وَلَدَتْ سَارَةُ إِسْحَاقَ وَ کَانَ یَوْمُ السَّابِعِ سَقَطَتْ مِنْ إِسْحَاقَ سُرَّتُهُ وَ لَمْ تَسْقُطْ غُلْفَتُهُ قَالَ فَجَزِعَتْ مِنْ ذَلِکَ سَارَةُ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَیْهَا إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام) قَالَتْ یَا إِبْرَاهِیمُ مَا هَذَا الْحَادِثُ الَّذِی قَدْ حَدَثَ فِی آلِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) وَ أَوْلَادِ الْأَنْبِیَاءِ هَذَا ابْنُکَ إِسْحَاقُ قَدْ سَقَطَتْ عَنْهُ سُرَّتُهُ وَ لَمْ تَسْقُطْ عَنْهُ غُلْفَتُهُ فَقَامَ إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام)إِلَی مُصَلَّاهُ فَنَاجَی رَبَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ یَا رَبِّ مَا هَذَا الْحَادِثُ الَّذِی قَدْ حَدَثَ فِی آلِ إِبْرَاهِیمَ وَ أَوْلَادِ الْأَنْبِیَاءِ هَذَا إِسْحَاقُ ابْنِی قَدْ سَقَطَتْ سُرَّتُهُ وَ لَمْ تَسْقُطْ عَنْهُ غُلْفَتُهُ قَالَ فَأَوْحَی اللَّهُ تَعَالَی إِلَی إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) هَذَا لِمَا عَیَّرَتْ سَارَةُ هَاجَرَ فَآلَیْتُ أَنْ لَا أُسْقِطَ ذَلِکَ عَنْ أَحَدٍ مِنْ أَوْلَادِ الْأَنْبِیَاءِ بَعْدَ تَعْیِیرِهَا لِهَاجَرَ فَاخْتِنْ إِسْحَاقَ بِالْحَدِیدِ وَ أَذِقْهُ حَرَّ
الْحَدِیدِقَالَ فَخَتَنَ إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام)إِسْحَاقَ بِحَدِیدَةٍ فَجَرَتِ السُّنَّةُ بِالْخِتَانِ فِی النَّاسِ بَعْدَ ذَلِکَ.(1)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) گفتم: در کنار ما افرادی هستند که می گویند: ابراهیم خلیل الرحمن با تیغه نجّاری، خود را ختنه کرده است، حضرت فرمودند: سبحان الله (تعجب کردن) این گونه نیست که می گویند، بر ابراهیم (علیه السلام) دروغ بستند، پس گفتم برایم توضیح دهید، حضرت فرمودند: پیامبران در روز هفتم ختنه گاهشان همراه با نافشان می افتد، زمانی که اسماعیل از هاجر متولد گشت ساره نسبت به کنیز بودن هاجر عیب جویی می کرد، پس هاجر گریان شده و بر او سخت آمد، هنگامی که اسماعیل او را دید به گریه مادرش گریان شد و نزد پدر آمد، ابراهیم(علیه السلام) فرمود: چه چیزی موجب گریه تو شده؟ اسماعیل گفت: ساره مادرم را نسبت به این و این عیب جویی کرد و او به گریه افتاد و من به گریه او گریان شدم، ابراهیم(علیه السلام) بلند شد و به طرف محراب نماز خود رفت و با خداوند مناجات کرده و از او خواست آن مساله را از او دور کند و خداوند این کار را کرد، زمانی که ساره اسحاق را به دنیا آورد با فرا رسیدن روز هفتم ناف او افتاد اما ختنه گاه او نیفتاد پس ساره به جزع کردن افتاد، گفت: ای ابراهیم این چه اتفاقی است که در خاندان ابراهیم(علیه السلام) و فرزندان پیامبران افتاده است، این پسر تو اسحاق است که ناف او افتاده اما ختنه گاه او نیفتاده است، ابراهیم(علیه السلام) به عبادت گاه خود رفت و با خداوند مناجات کرده و گفت: پروردگارا این چه اتفاقی است که در خاندان ابراهیم (علیه السلام) و فرزندان پیامبران افتاده است، این پسرم اسحاق است که ناف او افتاده اماختنه گاه او نیفتاده است. خداوند به ابراهیم (علیه السلام) وحی نمود: این به خاطر
1) علل الشرائع ج 2 ص 505 ، بحارالأنوار ج 12 ص 101
عیب جویی ساره نسبت به هاجر است و من بعد از این واقعه بر خود قسم خوردم که ختنه گاه هیچ یک از فرزندان پیامبران را نیندازم پس اسحاق را با تیزی آهن ختنه کن. ابراهیم(علیه السلام) این کار را کرد و بعد از او در مردم این سنت جاری گشت.
عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فِی قَوْلِ سَارَةَ اللَّهُمَّ لَا تُؤَاخِذْنِی بِمَا صَنَعْتُ بِهَاجَرَ إِنَّهَا کَانَتْ خَفَضَتْهَا فَجَرَتِ السُّنَّةُ بِذَلِکَ.(1)
امام صادق(علیه السلام) درباره گفته ساره: خدایا من را به خاطر کاری که با هاجر کردم مؤاخذه نکن، فرمودند: ساره کاری کرد که موجب ختنه شدن هاجر شد پس بعد از او سنت بر این عمل جاری گشت.
الْقُطْبُ الرَّاوَنْدِیُّ فِی لُبِّ اللُّبَابِ: وَ لَمْ یُبَایِعِ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) أَحَداً مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَخْتُونَةً وَ أَوَّلُ مَنِ اخْتَتَنَ مِنَ النِّسَاءِ هَاجَرُ لِحَلْفِ سَارَةَ أَنْ تَقْطَعَ عُضْواً مِنْهَا فَأَمَرَ اللَّهُ تَعَالَی بِاخْتِتَانِهَا.(2)
در روایت است پیامبر(صلی الله علیه و اله) با زنی بیعت نکرد جز اینکه او ختنه شده بود و اول زنی که ختنه شد هاجر بود و آن هم به خاطر قسم خوردن ساره مبنی بر قطع کردن عضوی از او بود، پس خداوند امر به ختنه شدن زنان کرد.
سُئِلَ الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ أَوَّلِ مَا أُمِرَ بِالْخِتَانِ فَقَالَ (علیه السلام) إِبْرَاهِیمُ(علیه السلام) وَ سُئِلَ عَنْ أَوَّلِ مَنْ خُفِضَ مِنَ النِّسَاءِ فَقَالَ (علیه السلام) هَاجَرُ أُمُّ إِسْمَاعِیلَ خَفَضَتْهَا سَارَةُ لِتَخْرُجَ مِنْ یَمِینِهَا.(3)
از امام رضا(علیه السلام) سوال شد: اولین کسی که امر به ختنه کردن شد که بود؟ فرمودند: ابراهیم (علیه السلام) و سوال شد: اول زنی که ختنه شد که بود؟ فرمودند: هاجر مادر اسماعیل که ساره به خاطر عملی کردن قَسَمش او را ختنه کرد.
3 ) تراشیدن سر و صدقه دادن طلا یا نقره به وزن موها
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ سَمَّی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیهما السلام) لِسَبْعَةِ أَیَّامٍ وَ عَقَّ عَنْهُمَا لِسَبْعٍ وَ خَتَنَهُمَا لِسَبْعٍ وَ حَلَقَ رُءُوسَهُمَا لِسَبْعٍ وَ تَصَدَّقَ بِزِنَةِ شُعُورِهِمَا فِضَّة .(1)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) اسم گذاری حسن و حسین(علیهما السلام) و عقیقه و ختنه و تراشیدن سر و صدقه نقره به وزن موها را در روز هفتم انجام دادند.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَخِیهِ أَبِی الْحَسَنِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ مَوْلُودٍ لَم یُحْلَق رَأْسُهُ یَوْمَ السَّابِعِ فَقَالَ إِذَا مَضَی سَبْعَةُ أَیَّامٍ فَلَیْسَ عَلَیْهِ حَلْقٌ.(2)علی بن جعفر گوید: از امام کاظم(علیه السلام) درباره نوزادی که روز هفتم سرش تراشیده نشده سوال کردم، حضرت فرمودند: اگر هفت روز بگذرد نسبت به آن وظیفه ای ندارد.
سُئِلَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) مَا الْعِلَّةُ فِی حَلْقِ رَأْسِ الْمَوْلُودِ قَالَ تَطْهِیرُهُ مِنْ شَعْرِ الرَّحِمِ .(3)
از امام صادق(علیه السلام) درباره علت تراشیده شدن موی سر نوزاد سوال شد، حضرت فرمودند: به خاطر پاک شدن نوزاد از موی داخل رحم است.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): احْلِقُوا شَعْرَ الذَّکَرِ وَ الْأُنْثَی یَوْمَ السَّابِعِ وَ تَصَدَّقُوا بِوَزْنِهِ فِضَّةً.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: موی سر نوزادان پسر و دختر را روز هفتم بتراشید و به وزن آن نقره صدقه دهید.
رُوِیَ عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی صَاحِبِ الدَّارِ(علیه السلام) وُلِدَ لِی مَوْلُودٌ وَ حَلَقْتُ رَأْسَهُ وَ وَزَنْتُ شَعْرَهُ بِالدَّرَاهِمِ وَ تَصَدَّقْتُ بِهِ قَالَ لَا یَجُوزُ وَزْنُهُ إِلَّا بِالذَّهَبِ أَوِ الْفِضَّةِ وَ کَذَا جَرَتِ السُّنَّةُ .(2)راوی گوید: به امام هادی یا عسگری(علیهما السلام) نامه نوشتم که فرزنددار شده ام و سرش را تراشیده و به وزنش درهم (سکه نقره) صدقه دادم، حضرت فرمودند: به وزن آن باید طلا یا نقره صدقه داد و سنت همین است.
عَنِ السَّکُونِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام): لَا تَحْلِقُوا الصِّبْیَانَ الْقَزَعَ وَ الْقَزَعُ أَنْ یَحْلِقَ مَوْضِعاً وَ یَدَعَ مَوْضِعاً.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: در تراشیدن موی سر کودکان به گونه ای نباشید که جایی را بتراشید و جایی را نتراشید.
عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ کَانَ یَکْرَهُ الْقَزَعَ فِی رُءُوسِ الصِّبْیَانِ وَ ذَکَرَ أَنَّ الْقَزَعَ أَنْ یُحْلَقَ الرَّأْسُ إِلَّا قَلِیلًا وَ یُتْرَکَ وَسَطُ الرَّأْسِ یُسَمَّی الْقَزَعَةَ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: قزع در تراشیدن سر نوزادان مکروه است و قزع آن است که جای کمی از سر را نتراشند و وسط سر رها شود که به آن قزعه گویند.
عَنْ مُعَاذٍ الْفَرَّاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ فَاطِمَةَ (علیه السلام) حَلَقَتْ ابْنَیْهَا وَ تَصَدَّقَتْ بِوَزْنِ شَعْرِهِمَا فِضَّةً.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: فاطمه(علیها السلام) سر دو پسر خود را تراشید و به وزن آن نقره صدقه داد.قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام)سَبْعُ خِصَالٍ فِی الصَّبِیِّ إِذَا وُلِدَ مِنَ السُّنَّةِ أُولَاهُنَّ یُسَمَّی وَ الثَّانِیَةُ یُحْلَقُ رَأْسُهُ وَ الثَّالِثَةُ یُتَصَدَّقُ بِوَزْنِ شَعْرِهِ وَرِقاً أَوْ ذَهَباً إِنْ قُدِرَ عَلَیْهِ ...(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هفت ویژگی در نوزاد سنت است : 1- اسم گذاری 2- تراشیدن سر 3- طلا یا درهم (سکه نقره) به وزن موها صدقه دهد ...
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) عَنِ التَّهْنِئَةِ بِالْوَلَدِ مَتَی فَقَالَ إِنَّهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ (علیهما السلام) هَبَطَ جَبْرَئِیلُ بِالتَّهْنِئَةِ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ وَ
أَمَرَهُ أَنْ یُسَمِّیَهُ وَ یُکَنِّیَهُ وَ یَحْلِقَ رَأْسَهُ وَ یَعُقَّ عَنْهُ وَ یَثْقُبَ أُذُنَهُ وَ کَذَلِکَ کَانَ حِینَ وُلِدَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) أَتَاهُ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ فَأَمَرَهُ بِمِثْلِ ذَلِکَ ...(1)
راوی گوید: از امام رضا(علیه السلام) سوال کردم: تبریک گفتن به خاطر فرزند چه زمانی است؟ فرمودند: زمانی که حسن بن علی(علیهما السلام) متولد شد جبرئیل برای تبریک بر پیامبر(صلی الله علیه و اله) در روز هفتم نازل شد و به او امر کرد که اسم و کنیه گذاری و تراشیدن سر و عقیقه و سوراخ کردن گوش را انجام دهد و همچنین هنگامی که حسین (علیه السلام) متولد شد در روز هفتم جبرئیل نازل شد و به مثل آن امر کرد ...عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْعَقِیقَةِ وَ الْحَلْقِ وَ التَّسْمِیَةِ بِأَیِّهَا یُبْدَأُ قَالَ یُصْنَعُ ذَلِکَ کُلُّهُ فِی سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ یُحْلَقُ وَ یُذْبَحُ وَ یُسَمَّی ثُمَّ ذَکَرَ مَا صَنَعَتْ فَاطِمَةُ (علیها السلام) لِوُلْدِهَا ثُمَّ قَالَ یُوزَنُ الشَّعْرُ وَ یُتَصَدَّقُ بِوَزْنِهِ فِضَّةً.(2)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه و تراشیدن سر و نام گذاری پرسیدم که از کدام شروع می شود، حضرت فرمودند: همگی در یک ساعت، اول تراشیدن سر و بعد ذبح کردن و بعد نام گذاری، سپس آنچه را فاطمه (علیها السلام) برای فرزندانش انجام دادند را بیان کردند و سپس فرمودند: موها وزن شده و به اندازه آن نقره صدقه داده شود.
عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ بِأَیِ ذَلِکَ نَبْدَأُ قَالَ تَحْلِقُ رَأْسَهُ وَ تَعُقُّ عَنْهُ وَ تَصَدَّقُ بِوَزْنِ شَعْرِهِ فِضَّةً وَ یَکُونُ ذَلِکَ فِی مَکَانٍ وَاحِدٍ.(3)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) پرسیدم اول از کدام شروع کنم؟ فرمودند: سر را می تراشی و عقیقه می کنی و به اندازه وزن مو نقره صدقه می دهی و این ها در یک زمان است.
عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرٍ فِی کِتَابِهِ عَنْ أَخِیهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ مَوْلُودٍ تَرَکَ أَهْلُهُ حَلْقَ رَأْسِهِ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ هَلْ عَلَیْهِ بَعْدَ ذَلِکَ حَلْقُهُ وَ الصَّدَقَةُ بِوَزْنِهِ فَقَالَ إِذَا مَضَی سَبْعَةُ أَیَّامٍ فَلَیْسَ عَلَیْهِمْ حَلْقُهُ إِنَّمَا الْحَلْقُ وَ الْعَقِیقَةُ وَ الِاسْمُ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ.(1)راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) درباره نوزادی که خانواده اش در روز هفتم تراشیدن سر و صدقه به وزن موها را ترک کرده اند، سوال شد می شود بعد از آن انجام داد؟ حضرت فرمودند: اگر هفت روز بگذرد تراشیدن بر آنها نیست همانا تراشیدن و عقیقه و اسم گذاری در روز هفتم است.
عَنْ سَمُرَةَ بنِ جُندَب عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ :کُلُّ غُلَامٍ رَهِینَةٌ بِعَقِیقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ یَوْمَ السَّابِعِ وَ یُحْلَقُ رَأْسُهُ وَ یُسَمَّی. (2)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هر پسری مورد مطالبه عقیقه واقع می شود، روز هفتم از برای او قربانی صورت گرفته و سر او تراشیده شده و اسم گذاری شود.
قَالَ أمِیرُالمُومِنین (علیه السلام) تَصَدَّقُوا إِذَا حَلَقْتُمْ رُءُوسَهُمْ بِوَزْنِ شُعُورِهِمْ فِضَّةً فَإِنَّهُ وَاجِبٌ عَلَی کُلِّ مُسْلِمٍ وَ کَذَلِکَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام) إِذَا نَاوَلْتُمْ سَائِلًا شَیْئاً فَاسْأَلُوهُ أَنْ یَدْعُوَ لَکُمْ فَإِنَّهُ یُسْتَجَابُ فِیکُمْ وَ لَا یُجَابُ فِی نَفْسِهِ لِأَنَّهُمْ یَکْذِبُونَ.(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که سرهای کودکان خود را می تراشید به اندازه آن نقره صدقه دهید، چرا که بر هر مسلمانی واجب است و پیامبر(صلی الله علیه و اله) برای حسن و حسین(علیهما السلام) این کار را انجام داد. زمانی که به فقیر چیزی را دادید از او بخواهید برایتان دعا کند کهمستجاب می شود و دعای خودشان در حق خودشان مستجاب نمی شود چون دروغ می گویند.
4 ) تحنیک کردن
فِی رِوَایَةٍ حَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ بِتُرْبَةِ قَبْرِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) فَإِنْ لَمْ یَکُنْ فَبِمَاءِ السَّمَاءِ.(2)
در روایت آمده است: تربت امام حسین(علیه السلام) را همراه با آب فرات در داخل دهان فرزند به عنوان اولین خوراکی بریزید و اگر آب فرات نبود با آب آسمان انجام شود.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام) حَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِالتَّمْرِ هَکَذَا فَعَلَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) بِالْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام).(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: اولین چیزی که در دهان نوزاد هنگام ولادت می ریزید خرما باشد، این چنین پیامبر(صلی الله علیه و اله) برای حسن و حسین(علیهما السلام) انجام دادند.
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) حَنِّکْهُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِنْ قَدَرْتَ عَلَیْهِ أَوْ بِالْعَسَلِ سَاعَةَ یُولَدُ.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: در زمان ولادت نوزاد اگر می توانید در دهانش آب فرات یا عسل بریزید.عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: نَهْرَانِ مُؤْمِنَانِ وَ نَهْرَانِ کَافِرَانِ نَهْرَانِ کَافِرَانِ نَهَرُ بَلْخٍ وَ دِجْلَةُ وَ الْمُؤْمِنَانِ نِیلُ مِصْرَ وَ الْفُرَاتُ فَحَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: دو رود مومن هستند و دو رود کافر، دو رود کافر بلخ و دجله هستند و دو رود مومن نیل و فرات، پس هنگام تولد فرزندانتان آب فرات در دهانشان بریزید.
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّه ِ(علیه السلام) یَقُولُ: حَنِّکُوا أَوْلَادَکُمْ بِتُرْبَةِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) فَإِنَّهُ أَمَانٌ.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: کام نوزادانتان را با تربت حسین(علیه السلام) باز کنید که موجب در امان بودن می شود.
قَالَ رَسُولُ الله (صلی الله علیه و اله) یُحَنَّکُ الْمَوْلُودُ بِالْمَاءِ السُّخْنِ.(4)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: آب گرم در دهان فرزند هنگام تولد ریخته شود.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَا إِخَالُ أَحَداً یُحَنَّکُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ قَالَ (علیه السلام) مَا سُقِیَ أَهْلُ الْکُوفَةِ مَاءَ الْفُرَاتِ إِلَّا لِأَمْرٍ مَا وَ قَالَ یُصَبُّ فِیهِ مِیزَابَانِ مِنَ الْجَنَّةِ.(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: گمان نمی کنم شخصی کامش با آب فرات باز شود جز اینکه ما اهل بیت را دوست داشته باشد و اهل کوفه به علتی آب فرات را می نوشند و فرمودند: از دو ناودان بهشتی آب به درون فرات می ریزد.
عَنِ ابْنِ بُکَیْرٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ قَالَ: یُدْفَقُ فِی الْفُرَاتِ کُلَّ یَوْمٍ دُفُقَاتٌ مِنَ الْجَنَّةِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: در هر روز چند مرتبه آب از بهشت به فرات ریخته می شود.
عَنْ حَکِیمِ بْنِ جُبَیْرٍ قَالَ سَمِعْتُ سَیِّدَنَا عَلِیَّ بْنَ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) یَقُولُ إِنَّ مَلَکاً یَهْبِطُ مِنَ السَّمَاءِ فِی کُلِّ لَیْلَةٍ مَعَهُ ثَلَاثَةُ مَثَاقِیلَ مِسْکاً مِنْ مِسْکِ الْجَنَّةِ فَیَطْرَحُهَا فِی الْفُرَاتِ وَ مَا مِنْ نَهَرٍ فِی شَرْقِ الْأَرْضِ وَ لَا غَرْبِهَا أَعْظَمَ بَرَکَةً مِنْهُ.(3)
امام سجاد(علیه السلام) فرمودند: فرشته ای هر شب از آسمان آمده و سه مثقال مُشک از بهشت به درون فرات می ریزد و هیچ رودی در شرق و غرب زمین با برکت تر از فرات نیست.
عَنْ سُلَیْمَانَ بْنِ هَارُونَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا أَظُنُّ أَحَداً یُحَنَّکُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیْتَ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: گمان نمی کنم کسی کامش به آب فرات باز شود جز اینکه ما اهل بیت را دوست دارد.مُحَمَّدِ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: مَا أَظُنُ أَحَداً یُحَنَّکُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ إِلَّا کَانَ لَنَا شِیعَة. (2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: گمان نمی کنم کسی کامش به آب فرات باز شود جز اینکه شیعه ما اهل بیت است.
عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِسْحَاقَ عَنْ سَعْدَانَ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ رَفَعُوهُ إِلَی أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ: أَمَا إِنَّ أَهْلَ الْکُوفَةِ لَوْ حَنَّکُوا أَوْلَادَهُمْ بِمَاءِ الْفُرَاتِ لَکَانُوا شِیعَةً لَنَا.(3)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: اگر اهل کوفه کام فرزندانشان را با آب فرات باز می کردند شیعه ما بودند.
عَنْ هَارُونَ بْنِ خَارِجَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) مَا أَحَدٌ یَشْرَبُ مِنْ مَاءِ الْفُرَاتِ وَ یُحَنَّکُ بِهِ إِذَا وُلِدَ إِلَّا أَحَبَّنَا لِأَنَّ الْفُرَاتَ نَهَرٌ مُؤْمِنٌ.(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هیچ کسی از آب فرات ننوشد و هنگام تولد کامش با آن باز نشود جز اینکه دوستدار ما است چون فرات رودی مومن است.
عَنْ عُقْبَةَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: ذَکَرَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) الْفُرَاتَ قَالَ أَمَا إِنَّهُ مِنْ شِیعَةِ عَلِیٍّ(علیه السلام) وَ مَا حُنِّکَ بِهِ أَحَدٌ إِلَّا أَحَبَّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ.(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: رود فرات شیعه علی(علیه السلام) است و هیچ کسی کامش به آن باز نشود جز اینکه دوستدار ما اهل بیت باشد.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ مِیثَمٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ سَمِعْتُ أُمِّی تَقُولُ سَمِعْتُ نَجْمَةَ أُمَّ الرِّضَا(علیه السلام) تَقُولُ فِی حَدِیثٍ لَمَّا وَضَعْتُ ابْنِی عَلِیّاً (علیه السلام) دَخَلَ إِلَیَّ أَبُوهُ مُوسَی بْنُ جَعْفَرٍ (علیهما السلام) فَنَاوَلْتُهُ إِیَّاهُ فِی خِرْقَةٍ بَیْضَاءَ فَأَذَّنَ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ أَقَامَ فِی الْیُسْرَی وَ دَعَا بِمَاءِ الْفُرَاتِ فَحَنَّکَهُ بِهِ ثُمَّ رَدَّهُ إِلَیَّ فَقَالَ خُذِیهِ فَإِنَّهُ بَقِیَّةُ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ.(2)
نجمه خاتون مادر امام رضا(علیه السلام) گویند: هنگامی که پسرم علی(علیه السلام) به دنیا آمد، پدرش موسی بن جعفر(علیهما السلام) داخل شد و من او را در پارچه سفید به پدرش دادم، پس ایشان در گوش راستش اذان و در گوش چپش اقامه خواندند و آب فرات درخواست کردند و کامش را باز کردند سپس به من برگردادند و فرمودند: او را بگیر که بقیة الله در زمین است.
5 ) عقیقه فرزند
اشاره
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام): الْعَقِیقَةُ عَنِ الْمَوْلُودِ لِلذَّکَرِ وَ الْأُنْثَی وَاجِبَة. (3)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: عقیقه برای فرزند پسر و دختر واجب است .
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ سَمَّی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیهما السلام) لِسَبْعَةِ أَیَّامٍ وَ عَقَّ عَنْهُمَا لِسَبْعٍ .(1)امام باقر(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) نام گذاری حسن و حسین(علیهما السلام) و عقیقه آنها را در روز هفتم انجام داد.
عَن عَلیّ بنِ جَعفَر قَالَ سَأَلْتُهُ عَنِ الْمَرْأَةِ هَلْ یَصْلُحُ لَهَا أَنْ تَأْکُلَ مِنْ عَقِیقَةِ وَلَدِهَا قَالَ لَا یَصْلُحُ لَهَا الْأَکْلُ مِنْهُ فَلْتَصَدَّقْ بِهَا کُلِّهَا .(2)
علی بن جعفر گوید: از امام کاظم(علیه السلام) پرسیدم آیا زن می تواند از عقیقه فرزند خود بخورد؟ فرمودند: نه نمی شود، باید همه آن را صدقه دهد.
عَنْ مُعَاذٍ الْفَرَّاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْغُلَامُ رَهْنٌ بِسَابِعِهِ بِکَبْشٍ یُسَمَّی فِیهِ وَ یُعَقُّ عَنْهُ .(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: پسر در گرو ذبح کردن گوسفند به عنوان عقیقه در روز هفتم است که در آن نام گذاری می شود.
رَوَی عُمَرُ بْنُ یَزِیدَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ کُلُّ امْرِئٍ مُرْتَهَنٌ یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِعَقِیقَتِهِ وَ الْعَقِیقَةُ أَوْجَبُ مِنَ الْأُضْحِیَّةِ .(4)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هر شخصی در قیامت در گرو عقیقه خود است و از او مطالبه می شود و عقیقه واجب تر از قربانی روز عید قربان است.
فِی رِوَایَةِ أَبِی خَدِیجَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّه (علیه السلام) قَالَ: کُلُّ إِنْسَانٍ مُرْتَهَنٌ بِالْفِطْرَةِ وَ کُلُّ مَوْلُودٍ مُرْتَهَنٌ بِالْعَقِیقَةِ.(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هر انسانی زکات فطره از او مطالبه می شود و هر کودکی عقیقه از او مطالبه می گردد.
عَنْ سَمُرَةَ بنِ جُندَب عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ :کُلُّ غُلَامٍ رَهِینَةٌ بِعَقِیقَتِهِ تُذْبَحُ عَنْهُ یَوْمَ السَّابِعِ. (2)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هر پسری مورد مطالبه عقیقه واقع می شود، روز هفتم از برای او قربانی صورت می گیرد.
ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْعَقِیقَةِ فَقَالَ عَقِیقَةُ الْغُلَامِ وَ الْجَارِیَةِ کَبْشٌ کَبْشٌ.(3)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه سوال کردم، حضرت فرمودند: عقیقه پسر و دختر هر دو گوسفند است.
عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ(علیه السلام) عَنِ الْعَقِیقَةِ عَلَی الْمُوسِرِ وَ الْمُعْسِرِ فَقَالَ لَیْسَ عَلَی مَنْ لَا یَجِدُ شَیْءٌ.(4)
راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) درباره عقیقه کردن نسبت به فرد غنی و فقیر سوال کردم، حضرت فرمودند: بر کسی که توانایی مالی ندارد وظیفه ای نیست.
عَنْهُ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ السَّابِعِ وَ قَدْ وُلِدَ لِأَحَدِکُمْ غُلَامٌ أَوْ جَارِیَةٌ فَلْیَعُقَّ عَنْهُ کَبْشاً عَنِ الذَّکَرِ ذَکَراً وَ عَنِ الْأُنْثَی مِثْلَ ذَلِکَ عُقُّوا عَنْهُ وَ أَطْعِمُوا الْقَابِلَةَ مِنَ الْعَقِیقَةِ .(1)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: اگر روز هفتم فرا رسد و برای شما پسر یا دختری متولد شده باشد باید برای پسر، گوسفند نر عقیقه کند و برای دختر، گوسفند ماده و به قابله از آن عقیقه غذا دهید.
عَنِ السَّکُونِیِّ بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْوَلِیمَةُ فِی أَرْبَعٍ الْعُرْسِ وَ الْخُرْسِ وَ هُوَ الْمَوْلُودُ یُعَقُّ عَنْهُ وَ یُطْعَمُ لَهُ وَ إِعْذَارٍ وَ هُوَ خِتَانُ الْغُلَامِ وَ الْإِیَابِ وَ هُوَ الرَّجُلُ یَدْعُو إِخْوَانَهُ إِذَا آبَ مِنْ غَیْبَةٍ .(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: ولیمه دادن در چهار چیز است: عروسی و عقیقه فرزند و ختنه کردن و برگشت از مسافرت.
رُوِیَ عَنْ عُمَرَ بْنِ یَزِیدَ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ اللَّهِ مَا أَدْرِی أَ کَانَ أَبِی عَقَّ عَنِّی أَمْ لَا فَأَمَرَنِی (علیه السلام) فَعَقَقْتُ عَنْ نَفْسِی وَ أَنَا شَیْخٌ.(3)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم به خدا سوگند نمی دانم پدرم برای من عقیقه کرده است یا نه، پس حضرت من را به عقیقه امر کردند و من در حال پیری برای خود عقیقه کردم.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنِ الْعَبْدِ الصَّالِحِ (علیه السلام) قَالَ: الْعَقِیقَةُ وَاجِبَةٌ إِذَا وُلِدَ لِلرَّجُلِ وَلَدٌ .(1)
امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: عقیقه برای شخصی که فرزنددار شود واجب است.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْعَقِیقَةِ أَ وَاجِبَةٌ هِیَ قَالَ نَعَمْ یُعَقُّ عَنْهُ وَ یُحْلَقُ رَأْسُهُ وَ هُوَ ابْنُ سَبْعَةٍ .(2)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) سوال کردم آیا عقیقه کردن واجب است، حضرت فرمودند: بله و در روز هفتم است.
عَنْ حَفْصٍ الْکُنَاسِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْمَوْلُودُ إِذَا وُلِدَ عُقَّ عَنْهُ وَ أُهْدِیَ إِلَی الْقَابِلَةِ الرِّجْلُ وَ الْوَرِکُ وَ یُدْعَی نَفَرٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَیَأْکُلُونَ وَ یَدْعُونَ لِلْغُلَام.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: نوزاد هنگامی که متولد گردد برای او عقیقه شود و به قابله پا و ران گوسفند داده شود و عده ای از مسلمین دعوت گردند و از آن بخورند و برای فرزند دعا کنند.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام): سَبْعُ خِصَالٍ فِی الصَّبِیِّ إِذَا وُلِدَ مِنَ السُّنَّةِ ...الرَّابِعَةُ یُعَقُّ عَنْهُ .(4)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هفت ویژگی در کودک هنگام تولد سنت است ... چهارم برای فرزند عقیقه شود.
1) من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 484 ، الکافی ( ط- الإسلامیة ) ج 6 ص 24 ، تهذیب الأحکام ج 7 ص 440
2) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 27 ، تهذیب الأحکام ج 7 ص 442 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 442
3) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 28 ، تهذیب الأحکام ج 7 ص 442 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 423
4) مکارم الأخلاق ص 228 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 411
رَوَی عَمَّارٌ السَّابَاطِیُّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: الْعَقِیقَةُ لَازِمَةٌ لِمَنْ کَانَ غَنِیّاً وَ مَنْ کَانَ فَقِیراً إِذَا أَیْسَرَ فَعَلَ فَإِنْ لَمْ یَقْدِرْ عَلَی ذَلِکَ فَلَیْسَ عَلَیْهِ شَیْءٌ وَ إِنْ لَمْ یَعُقَّ عَنْهُ حَتَّی ضَحَّی عَنْهُ فَقَدْ أَجْزَأَتْهُ الْأُضْحِیَّةُ وَ کُلُّ مَوْلُودٍ مُرْتَهَنٌ بِعَقِیقَتِهِ وَ قَالَ فِی الْعَقِیقَةِ یُذْبَحُ عَنْهُ کَبْشٌ فَإِنْ لَمْ یُوجَدْ کَبْشٌ أَجْزَأَهُ مَا یُجْزِی فِی الْأُضْحِیَّةِ وَ إِلَّا فَحَمَلٌ أَعْظَمُ مَا یَکُونُ مِنْ حُمْلَانِ السَّنَةِ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: عقیقه برای فرد ثروتمند لازم و واجب است و برای فقیر اگر توانایی داشت انجام دهد وگرنه وظیفه ای ندارد و اگر عقیقه نکرد تا اینکه در روز عید قربان قربانی کرد، کفایت از عقیقه می کند و هر نوزادی در گرو عقیقه است و در عقیقه گوسفند ذبح می شود و اگر نبود آنچه برای قربانی روز عید قربان استفاده می شود، استفاده کند و اگر نبود بزرگترین بچه گوسفند در همین سالی که فرزند متولد شده کفایت می کند.
عَنْ مُرَازِمٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: الْعَقِیقَةُ لَیْسَتْ بِمَنْزِلَةِ الْهَدْیِ خَیْرُهَا أَسْمَنُهَا.(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: عقیقه به منزله قربانی روز عید قربان نیست و بهترین عقیقه چاق ترین آنهاست.
فِی رِوَایَةِ مُحَمَّدِ بْنِ مَارِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْعَقِیقَةِ فَقَالَ شَاةٌ أَوْ بَقَرَةٌ أَوْ بَدَنَةٌ ... فَإِنْ کَانَ ذَکَراً عَقَّ عَنْهُ ذَکَراً وَ إِنْ کَانَ أُنْثَی عَقَّ عَنْهَا أُنْثَی.(3)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه سوال کردم فرمودند: گوسفند یا گاو یا شتر ... پس اگر فرزند پسر باشد حیوان نر و اگر دختر باشد حیوان ماده عقیقه گردد.
عَقَّ أَبُو طَالِبٍ رَحِمَهُ اللَّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَوْمَ السَّابِعِ فَدَعَا آلَ أَبِی طَالِبٍ فَقَالُوا مَا هَذِهِ فَقَالَ عَقِیقَةُ أَحْمَدَ قَالُوا لِأَیِّ شَیْءٍ سَمَّیْتَهُ أَحْمَدَ قَالَ سَمَّیْتُهُ أَحْمَدَ لِمَحْمَدَةِ أَهْلِ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ لَهُ .(1)
حضرت ابوطالب(علیه السلام) پیامبر(صلی الله علیه و اله) را در روز هفتم عقیقه کردند و خاندانش را دعوت کرده، آنها گفتند این مهمانی برای چیست؟ حضرت ابوطالب(علیه السلام) فرمود: عقیقه احمد، گفتند: برای چه اسمش را احمد گذاشتی؟ فرمود: او را احمد نام گذاشتم به خاطر حمد و ثنای اهل آسمان و زمین نسبت به او.
فِی رِوَایَةِ عَمَّارٍ السَّابَاطِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِنْ کَانَتِ الْقَابِلَةُ یَهُودِیَّةً لَا تَأْکُلُ مِنْ ذَبِیحَةِ الْمُسْلِمِینَ أُعْطِیَتْ رُبُعَ قِیمَةِ الْکَبْشِ یُشْتَرَی ذَلِکَ مِنْهَا .(2)امام صادق(علیه السلام) فرمودند : اگر قابله یهودی باشد از عقیقه فرزند مسلمان نخورد و یک چهارم قیمت گوسفند به مقدار خرید آن به او داده شود.
عَنْ عَمَّارِ بْنِ مُوسَی عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: یُعْطَی الْقَابِلَةَ رُبُعُهَا وَ إِنْ لَمْ تَکُنْ قَابِلَةٌ فَلِأُمِّهِ تُعْطِیهَا مَنْ شَاءَتْ وَ تُطْعِمُ مِنْهُ عَشَرَةً مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَإِنْ زَادُوا فَهُوَ أَفْضَلُ .(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: به قابله یک چهارم عقیقه داده شود و اگر قابله ای نبود، مادر فرزند به هر کس خواست ببخشد و از آن عقیقه ده نفر از مسلمانان را غذا دهند پس اگر زیادتر شد بهتر است.
رُوِیَ أَنَّ أَفْضَلَ مَا یُطْبَخُ بِهِ مَاءٌ وَ مِلْحٌ.(1)
روایت شده است: بهترین حالت پخته شدن عقیقه با آب و نمک است (یعنی آب گوشت).
قَالَ عَمَّارٌ السَّابَاطِیُ وَ سُئِلَ عَنِ الْعَقِیقَةِ إِذَا ذُبِحَتْ هَلْ یُکْسَرُ عَظْمُهَا قَالَ نَعَمْ یُکْسَرُ عَظْمُهَا وَ یُقَطَّعُ لَحْمُهَا وَ تَصْنَعُ بِهَا بَعْدَ الذَّبْحِ مَا شِئْتَ(2).(3)راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه سوال شد: هنگامی که حیوان ذبح می شود استخوانش شکسته شود؟ فرمودند: بله استخوانش شکسته شود و گوشتش قطعه قطعه گردد و بعد از آن هر چه خواستی انجام بده.
عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ عَنْ آبَائِه ِ(علیهم السلام) قَالَ: عَقَّ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَنِ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام) کَبْشاً یَوْمَ سَابِعِهِمَا وَ قَطَّعَهُ أَعْضَاءً وَ لَمْ یَکْسِرْ مِنْهُ عَظْماً وَ أَمَرَ فَطُبِخَ بِمَاءٍ وَ مِلْحٍ وَ أَکَلُوا عَنْهُ بِغَیْرِ خُبْزٍ وَ أَطْعَمُوا الْجِیرَانَ.(4)
1) من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 486 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 424
2) یدل علی جواز کسر العظم و لا ینافی قول أبی عبد اللّه (علیه السلام) فی روایة الکاهلیّ المرویة فی الکافی« یعطی القابلة الرجل مع الورک و لا یکسر العظم» حیث انه محمول علی الکراهة أو أن ما یعطی القابلة لا یکسر عظمه.
3) من لا یحضره الفقیه ج 3 ص 486
4) مکارم الأخلاق ص 228
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) در روز هفتم برای حسن و حسین(علیهما السلام) عقیقه کردند و اعضای آن را قطعه قطعه کردند و استخوان آن را نشکستند و امر به پختن آن با آب و نمک کردند و آن را بدون نان خوردند و به همسایه ها دادند.
سَأَلَ إِدْرِیسُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْقُمِّیُّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ مَوْلُودٍ یُولَدُ فَیَمُوتُ یَوْمَ السَّابِعِ هَلْ یُعَقُّ عَنْهُ قَالَ إِنْ کَانَ مَاتَ قَبْلَ الظُّهْرِ لَمْ یُعَقَّ عَنْهُ وَ إِنْ کَانَ مَاتَ بَعْدَ الظُّهْرِ عُقَّ عَنْهُ .(1)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره نوزادی که به دنیا آید و در روز هفتم بمیرد سوال کردم آیا عقیقه دارد؟ فرمودند: اگر قبل از ظهر بمیرد عقیقه ندارد و اگر بعد از ظهر بمیرد عقیقه دارد.عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُکَیْرٍ قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَجَاءَهُ رَسُولُ عَمِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ یَقُولُ لَکَ عَمُّکَ إِنَّا طَلَبْنَا الْعَقِیقَةَ فَلَمْ نَجِدْهَا فَمَا تَرَی نَتَصَدَّقُ بِثَمَنِهَا قَالَ لَا إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ إِطْعَامَ الطَّعَامِ وَ إِرَاقَةَ الدِّمَاءِ.(2)
راوی گوید: نزد امام صادق(علیه السلام) بودم که فرستاده عموی حضرت عبدالله بن علی نزد حضرت آمده و گفت: عموی شما می گوید ما به دنبال عقیقه کردن هستیم اما دوست نداریم خون بریزیم، نظرتان هست قیمت آن را صدقه دهیم؟ حضرت فرمودند: خداوند غذا دادن و خون ریختن را دوست دارد.
عَنْ أَبِی خَدِیجَةَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَا یَأْکُلُ هُوَ وَ لَا أَحَدٌ مِنْ عِیَالِهِ مِنَ الْعَقِیقَةِ قَالَ وَ لِلْقَابِلَةِ الثُّلُثُ مِنَ الْعَقِیقَةِ فَإِنْ کَانَتِ الْقَابِلَةُ أُمَّ الرَّجُلِ أَوْ فِی عِیَالِهِ فَلَیْسَ لَهَا مِنْهَا شَیْءٌ وَ تُجْعَلُ أَعْضَاءً ثُمَّ یَطْبُخُهَا وَ یَقْسِمُهَا وَ لَا یُعْطِیهَا إِلَّا لِأَهْلِ الْوَلَایَةِ وَ قَالَ یَأْکُلُ مِنَ الْعَقِیقَةِ کُلُ أَحَدٍ إِلَّا الْأُمَ .(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: پدر و هیچ یک از خانواده او از عقیقه نخورند و فرمودند: یک سوم عقیقه برای قابله است و اگر قابله مادر پدر فرزند یا یکی از خانواده باشد حقی در عقیقه ندارد و اعضایش قطعه قطعه شده و پخته شده و تقسیم گردد و جز به شیعیان داده نشود و فرمودند: همه از عقیقه بخورند جز مادر فرزند.مِنْ کِتَابِ طِبِّ الْأَئِمَّةِ عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: یُسَمَّی الصَّبِیُّ یَوْمَ السَّابِعِ وَ یُحْلَقُ رَأْسُهُ وَ یُتَصَدَّقُ بِزِنَةِ الشَّعْرِ فِضَّةً وَ یُعَقُّ عَنْهُ بِکَبْشٍ فَحْلٍ وَ یُقَطَّعُ أَعْضَاءً وَ یُطْبَخُ وَ یُدْعَی عَلَیْهِ رَهْطٌ مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَإِنْ لَمْ یَطْبَخْهُ فَلَا بَأْسَ أَنْ یَتَصَدَّقَ بِهِ أَعْضَاءً وَ الْغُلَامُ وَ الْجَارِیَةُ فِی ذَلِکَ سَوَاءٌ وَ لَا یَأْکُلْ مِنَ الْعَقِیقَةِ الرَّجُلُ وَ لَا عِیَالُهُ وَ لِلْقَابِلَةِ رِجْلُ الْعَقِیقَةِ وَ إِنْ کَانَتِ الْقَابِلَةُ أُمَّ الرَّجُلِ أَوْ فِی عِیَالِهِ فَلَیْسَ لَهَا مِنْهَا شَیْءٌ فَإِنْ شَاءَ قَسَّمَهَا أَعْضَاءً وَ إِنْ شَاءَ طَبَخَهَا وَ قَسَّمَ مَعَهَا خُبْزاً وَ مَرَقاً وَ لَا یُعْطِیهَا إِلَّا لِأَهْلِ الْوَلَایَةِ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: در روز هفتم، نام گذاری فرزند و تراشیدن سر او و صدقه دادن نقره به اندازه وزن موها انجام می شود و یک گوسفند نر عقیقه شده و اعضای بدنش تکه تکه شده و پخته شود و عده ای از مسلمین دعوت
شوند و اگر پخته نشود اشکالی ندارد که اعضایش صدقه داده شود و پسر و دختر در آن مساوی هستند و از عقیقه، مرد و خانواده اش نخورند و یک پای عقیقه به قابله داده شود و اگر قابله مادر مرد یا در خانواده او باشد نصیبی از عقیقه ندارد، پس اگر خواهد اعضای عقیقه را جدا کند و آن را بپزد و همراه آن نان و آب گوشت دهد و آن را جز به اهل ولایت (شیعیان) ندهد.
عَنِ الْکَاهِلِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی الْعَقِیقَةِ قَالَ لَا تَطْعَمُ الْأُمُّ مِنْهَا شَیْئاً.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: مادر فرزند چیزی از عقیقه نخورد.
عَنْ ذَرِیحٍ الْمُحَارِبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ الْمَوْلُودُ یُعَقُ عَنْهُ بَعْدَ مَا کَبِرَ قَالَ إِذَا جَازَ سَبْعَةَ أَیَّامٍ فَلَا تَعُقَّ عَنْهُ.(2)راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) سوال کردم کودک را در سن بزرگی می شود عقیقه کرد؟ حضرت فرمودند: اگر هفت روز بگذرد برای او عقیقه نکن.
عَنْ ذَرِیحٍ الْمُحَارِبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی الْعَقِیقَةِ قَالَ: إِذَا جَاوَزَتْ سَبْعَةُ أَیَّامٍ فَلَا عَقِیقَةَ لَه.(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: اگر عقیقه از هفت روز بگذرد دیگر انجام نشود.
عَلِیُّ بْنُ جَعْفَرٍ فِی کِتَابِهِ عَنْ أَخِیهِ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ مَوْلُودٍ تَرَکَ أَهْلُهُ حَلْقَ رَأْسِهِ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ هَلْ عَلَیْهِ بَعْدَ ذَلِکَ حَلْقُهُ وَ الصَّدَقَةُ بِوَزْنِهِ فَقَالَ إِذَا مَضَی سَبْعَةُ أَیَّامٍ فَلَیْسَ عَلَیْهِمْ حَلْقُهُ إِنَّمَا الْحَلْقُ وَ الْعَقِیقَةُ وَ الِاسْمُ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ.(1)
راوی گوید: از امام کاظم(علیه السلام) درباره نوزادی که خانواده اش در روز هفتم تراشیدن سر و صدقه به وزن موها را ترک کرده، سوال شد می شود بعد از آن انجام داد؟ حضرت فرمودند: اگر هفت روز بگذرد تراشیدن بر آنها نیست همانا تراشیدن و عقیقه و اسم گذاری در روز هفتم است .
دعا هنگام عقیقه
رَوَی عَمَّارٌ السَّابَاطِیُّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: إِذَا أَرَدْتَ أَنْ تَذْبَحَ الْعَقِیقَةَ قُلْتَ یا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ مِمَّا تُشْرِکُونَ إِنِّی وَجَّهْتُ وَجْهِیَ لِلَّذِی فَطَرَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَحَنِیفاً مُسْلِماً وَ ما أَنَا مِنَ الْمُشْرِکِینَ إِنَّ صَلاتِی وَ نُسُکِی وَ مَحْیایَ وَ مَماتِی لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ لا شَرِیکَ لَهُ وَ بِذلِکَ أُمِرْتُ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ اللَّهُمَّ مِنْکَ وَ لَکَ بِسْمِ اللَّهِ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ(2)مِنْ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ وَ تُسَمِّی الْمَوْلُودَ بِاسْمِهِ ثُمَّ تَذْبَحُ .(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هرگاه خواستی عقیقه کنی این دعا را بخوان: یا قَوْمِ إِنِّی بَرِیءٌ ...اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِنْ فُلَانِ بْنِ فُلَانٍ ، (به جای فلان اول اسم فرزند و فلان دوم اسم پدرش را بگو) و نوزاد را نام گذاری کرده و سپس ذبح کن.
عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: یُقَالُ عِنْدَ الْعَقِیقَةِ اللَّهُمَّ مِنْکَ وَ لَکَ مَا وَهَبْتَ وَ أَنْتَ أَعْطَیْتَ اللَّهُمَّ فَتَقَبَّلْهُ مِنَّا عَلَی سُنَّةِ نَبِیِّکَ وَ تَسْتَعِیذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیمِ وَ تُسَمِّی وَ تَذْبَحُ وَ تَقُولُ لَکَ سَفَکْتُ الدِّمَاءَ لَا شَرِیکَ لَکَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ اللَّهُمَّ اخْسَأْ عَنَّا الشَّیْطَانَ الرَّجِیمَ.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: قبل از عقیقه کردن بگو: اللَّهُمَّ مِنْکَ وَ لَکَ مَا وَهَبْتَ وَ أَنْتَ أَعْطَیْتَ اللَّهُمَّ فَتَقَبَّلْهُ مِنَّا عَلَی سُنَّةِ نَبِیِّکَ ، و بگو أعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجِیم و اسم فرزند را بگذار و حیوان را ذبح کن و بگو لَکَ سَفَکْتُ الدِّمَاءَ لَا شَرِیکَ لَکَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ اللَّهُمَّ اخْسَأْ عَنَّا الشَّیْطَانَ الرَّجِیمَ .مِنْ کِتَابِ الْآدَابِ لِمَوْلَایَ أَبِی طَابَ ثَرَاهُ عَنِ الْبَاقِرِ(علیه السلام) قَالَ: … فَإِذَا ذَبَحْتَ فَقُلْ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ إِیمَاناً بِاللَّهِ وَ ثَنَاءً عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ شُکْراً لِرِزْقِ اللَّهِ وَ عِصْمَةً بِأَمْرِ اللَّهِ وَ مَعْرِفَةً بِفَضْلِهِ عَلَیْنَا أَهْلَ الْبَیْتِ فَإِنْ کَانَ ذَکَراً فَقُلِ اللَّهُمَّ أَنْتَ وَهَبْتَ لَنَا ذَکَراً وَ أَنْتَ أَعْلَمُ بِمَا وَهَبْتَ وَ مِنْکَ مَا أَعْطَیْتَ وَ لَکَ مَا صَنَعْنَا فَتَقَبَّلْهُ مِنَّا عَلَی سُنَّتِکَ وَ سُنَّةِ رَسُولِکَ (صلی الله علیه و اله) وَ اخْسَأْ عَنَّا الشَّیْطَانَ الرَّجِیمَ لَکَ سُفِکَتِ الدِّمَاءُ لَا شَرِیکَ لَکَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ.(2)
امام باقر (علیه السلام) فرمودند: هنگامی که ذبح کردی بگو: بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ اللَّهُ أَکْبَرُ إِیمَاناً بِاللَّهِ وَ ثَنَاءً عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) وَ شُکْراً لِرِزْقِ اللَّهِ وَ عِصْمَةً بِأَمْرِ اللَّهِ وَ مَعْرِفَةً بِفَضْلِهِ عَلَیْنَا أَهْلَ الْبَیْتِ ، و هنگامی که فرزند پسر باشد بگو: اللَّهُمَّ أَنْتَ
وَهَبْتَ لَنَا ذَکَراً وَ أَنْتَ أَعْلَمُ بِمَا وَهَبْتَ وَ مِنْکَ مَا أَعْطَیْتَ وَ لَکَ مَا صَنَعْنَا فَتَقَبَّلْهُ مِنَّا عَلَی سُنَّتِکَ وَ سُنَّةِ رَسُولِکَ (صلی الله علیه و اله) وَ اخْسَأْ عَنَّا الشَّیْطَانَ الرَّجِیمَ لَکَ سُفِکَتِ الدِّمَاءُ لَا شَرِیکَ لَکَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ .
عَنْ إِبْرَاهِیمَ الْکَرْخِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: تَقُولُ عَلَی الْعَقِیقَةِ إِذَا عَقَقْتَ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ عَقِیقَةٌ عَنْ فُلَانٍ لَحْمُهَا بِلَحْمِهِ وَ دَمُهَا بِدَمِهِ وَ عَظْمُهَا بِعَظْمِهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ وِقَاءً لآِلِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله) .(1)امام صادق(علیه السلام) فرمودند: بعد از عقیقه کردن بگو: بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اللَّهُمَّ عَقِیقَةٌ عَنْ فُلَانٍ (اسم فرزند را بگوید) لَحْمُهَا بِلَحْمِهِ وَ دَمُهَا بِدَمِهِ وَ عَظْمُهَا بِعَظْمِهِ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ وِقَاءً لآِلِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله).
نمالیدن خون عقیقه به سر فرزند
عَنِ الرِّضَا عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ (علیهم السلام) عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ عُمَیْسٍ عَنْ فَاطِمَةَ (علیها السلام) قَالَتْ إِنَّهَا قَالَتْ لَمَّا حَمَلْتُ بِالْحَسَنِ (علیه السلام) وَ وَلَدْتُهُ جَاءَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ یَا أَسْمَاءُ هَلُمِّی ابْنِی فَدَفَعْتُهُ إِلَیْهِ فِی خِرْقَةٍ صَفْرَاءَ فَرَمَی بِهَا النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) وَ أَذَّنَ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ أَقَامَ فِی أُذُنِهِ الْیُسْرَی إِلَی أَنْ قَالَ فَسَمَّاهُ الْحَسَنَ فَلَمَّا کَانَ یَوْمُ سَابِعِهِ عَقَّ عَنْهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) بِکَبْشَیْنِ أَمْلَحَیْنِ وَ أَعْطَی الْقَابِلَةَ فَخِذاً وَ دِینَاراً وَ حَلَقَ رَأْسَهُ وَ تَصَدَّقَ بِوَزْنِ الشَّعْرِ وَرِقاً وَ طَلَی رَأْسَهُ بِالْخَلُوقِ وَ قَالَ یَا أَسْمَاءُ الدَّمُ فِعْلُ الْجَاهِلِیَّةِ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَمَّا کَانَ بَعْدَ حَوْلٍ وُلِدَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) جَاءَنِی وَ قَالَ یَا أَسْمَاءُ هَلُمِّی بِابْنِی فَدَفَعْتُهُ إِلَیْهِ فِی خِرْقَةٍ بَیْضَاءَ فَأَذَّنَ فِی
1) الکافی (ط - الإسلامیة) ج 6 ص 30 ، وسائل الشیعة ج 21 ص 426
أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ أَقَامَ فِی الْیُسْرَی وَ وَضَعَهُ فِی حَجْرِهِ إِلَی أَنْ قَالَتْ فَقَالَ جَبْرَئِیلُ سَمِّهِ الْحُسَیْنَ فَلَمَّا کَانَ یَوْمُ سَابِعِهِ عَقَّ عَنْهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) بِکَبْشَیْنِ أَمْلَحَیْنِ وَ أَعْطَی الْقَابِلَةَ فَخِذاً وَ دِینَاراً ثُمَّ حَلَقَ رَأْسَهُ وَ تَصَدَّقَ بِوَزْنِ الشَّعْرِ وَرِقاً وَ طَلَی رَأْسَهُ بِالْخَلُوقِ وَ قَالَ یَا أَسْمَاءُ الدَّمُ فِعْلُ الْجَاهِلِیَّةِ.(1)در ماجرای ولادت امام حسن(علیه السلام) و عقیقه کردن و وزن کردن موی ایشان و صدقه دادن به وزن آن توسط پیامبر(صلی الله علیه و اله) ، اسماء بنت عمیس خون عقیقه را بر سر امام حسن(علیه السلام) مالید و پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خون مالیدن مربوط به زمان جاهلیت است و برای ولادت امام حسین(علیه السلام) نیز دوباره این عمل را انجام داد و پیامبر(صلی الله علیه و اله) دوباره فرمودند: این عمل مربوط به جاهلیت است.
عَنْ مُعَاوِیَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَقَّتْ فَاطِمَةُ (علیها السلام) عَنِ ابْنَیْهَا وَ حَلَقَتْ رُءُوسَهُمَا فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ وَ تَصَدَّقَتْ بِوَزْنِ الشَّعْرِ وَرِقاً وَ قَالَ کَانَ نَاسٌ یُلَطِّخُونَ رَأْسَ الصَّبِیِ فِی دَمِ الْعَقِیقَةِ وَ کَانَ أَبِی یَقُولُ ذَلِکَ شِرْکٌ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند : فاطمه (علیها السلام) برای دو فرزندش عقیقه کرد و روز هفتم سرهایشان را تراشید و به وزن آن نقره صدقه داد و مردمی خون عقیقه را بر سر کودک می مالیدند و پدرم می فرمود: این عمل شرک است .
عَنْ عَاصِمٍ الْکُوزِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَذْکُرُ عَنْ أَبِیهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَقَّ عَنِ الْحَسَنِ (علیه السلام) بِکَبْشٍ وَ عَنِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) بِکَبْشٍ وَ أَعْطَی الْقَابِلَةَ شَیْئاً وَ حَلَقَ رُءُوسَهُمَا یَوْمَ سَابِعِهِمَا وَ وَزَنَ شَعْرَهُمَا فَتَصَدَّقَ بِوَزْنِهِ فِضَّةً قَالَ فَقُلْتُ لَهُ یُؤْخَذُ الدَّمُ فَیُلَطَّخُ بِهِ رَأْسُ الصَّبِیِ فَقَالَ ذَاکَ شِرْکٌفَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ شِرْکٌ فَقَالَ لِمَ لَمْ یَکُنْ ذَاکَ شِرْکاً فَإِنَّهُ کَانَ یُعْمَلُ فِی الْجَاهِلِیَّةِ وَ نُهِیَ عَنْهُ فِی الْإِسْلَامِ.(1)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض کردم مردم خون عقیقه را به سر کودک می مالند، حضرت فرمودند: این کار شرک است، گفتم : شرک است !! حضرت فرمودند: چرا شرک نباشد در حالی که در جاهلیت انجام می شده و در اسلام از آن نهی شده است.
عَن عَبدِاللهِ بنِ بُرَیدَة قَالَ سَمِعتُ أبِی بُرَیدَة یَقُولُ: کُنَّا فِی الجَاهِلِیَّةِ إذَا وُلِدَ لِأحَدِنَا غُلامٌ ذُبِحَ شَاةٌ وَ لُطِخَ رَأسُهُ بِدَمِهَا فَلمَّا جَاءَ اللهُ بِالإسلامِ کُنَّا نَذبَحُ شَاةً وَ نَحلِقُ رَأسَهُ وَ نُلَطِّخُهُ بِالزَّعفَرَان.(2)
راوی گوید: ما در جاهلیت این گونه بودیم هنگامی که پسری متولد می گشت، گوسفندی ذبح شده و خونش به فرزند مالیده می شد پس هنگامی که اسلام آمد، گوسفند را ذبح می کنیم و سر او را می تراشیم و زعفران به سرش می مالیم.
6 ) اسم گذاری فرزند
اشاره
قَالَ الرِّضَا (علیه السلام): الْعَقِیقَةُ عَنِ الْمَوْلُودِ لِلذَّکَرِ وَ الْأُنْثَی وَاجِبَةٌ وَ کَذَلِکَ تَسْمِیَتُه.(1)امام رضا(علیه السلام) فرمودند: عقیقه کردن نوزاد پسر و دختر و اسم گذاری آن واجب است.
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا الْحَسَنِ الرِّضَا(علیه السلام) عَنِ التَّهْنِئَةِ بِالْوَلَدِ مَتَی فَقَالَ إِنَّهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِیٍّ (علیهما السلام) هَبَطَ جَبْرَئِیلُ بِالتَّهْنِئَةِ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ وَ أَمَرَهُ أَنْ یُسَمِّیَهُ وَ یُکَنِّیَهُ وَ یَحْلِقَ رَأْسَهُ وَ یَعُقَّ عَنْهُ وَ یَثْقُبَ أُذُنَهُ وَ کَذَلِکَ کَانَ حِینَ وُلِدَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) أَتَاهُ فِی الْیَوْمِ السَّابِعِ فَأَمَرَهُ بِمِثْلِ ذَلِکَ ...(2)
راوی گوید: از امام رضا(علیه السلام) سوال کردم : تبریک گفتن به خاطر فرزند چه زمانی است؟ فرمودند: زمانی که حسن بن علی(علیهما السلام) متولد شد جبرئیل برای تبریک بر پیامبر(صلی الله علیه و اله) در روز هفتم نازل شد و به او امر کرد که اسم و کنیه گذاری و تراشیدن سر و عقیقه و سوراخ کردن گوش را انجام دهد و همچنین هنگامی که حسین(علیه السلام) متولد شد در روز هفتم جبرئیل نازل شد و به مثل آن امر کرد.
عَنْ دُرُسْتَ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَی(علیه السلام) قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ ابْنِی هَذَا قَالَ تُحْسِنُ اسْمَهُ وَ أَدَبَهُ وَ ضَعْهُ مَوْضِعاً حَسَناً.(3)
شخصی به محضر پیامبر(صلی الله علیه و اله) آمد و گفت: ای رسول خدا حق پسرم بر من چیست؟ فرمودند: اسم نیکو بر او گذاشته و تربیت پسندیدهنسبت به داشته و او را در محیطی (کسب و کار یا علم و دانش) نیکو و خوب قرار بده.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): إِنَّ أَوَّلَ مَا یَنْحَلُ أَحَدُکُمْ وَلَدَهُ الِاسْمُ الْحَسَنُ فَلْیُحْسِنْ أَحَدُکُمْ اسْمَ وَلَدِهِ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اولین چیزی که یکی از شما به فرزند خود عطا می کند، اسم نیکو است پس اسم نیکو بر فرزندان خود بگذارید.
عَنْ مُوسَی بْنِ بَکْرٍ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ(علیه السلام) قَالَ: أَوَّلُ مَا یَبَرُّ الرَّجُلُ وَلَدَهُ أَنْ یُسَمِّیَهُ بِاسْمٍ حَسَنٍ فَلْیُحْسِنْ أَحَدُکُمُ اسْمَ وَلَدِهِ.(2)
امام کاظم(علیه السلام) فرمودند: اولین نیکی شخص به فرزندش نام گذاری او به اسم نیکو است پس هر کدام از شما اسم فرزندش را نیکو قرار دهد.
قَالَ الصّادِقُ (علیه السلام)سَبْعُ خِصَالٍ فِی الصَّبِیِّ إِذَا وُلِدَ مِنَ السُّنَّةِ أُولَاهُنَّ یُسَمَّی ...(3)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هفت ویژگی در کودک سنت است، اولین آن نام گذاری است.
عَنِ النَّبِیِّ(صلی الله علیه و اله) قَالَ: سُمُّوا أَوْلَادَکُمْ أَسْمَاءَ الْأَنْبِیَاءِ وَ أَحْسَنُ الْأَسْمَاءِ عَبْدُ اللَّهِ وَ عَبْدُالرَّحْمَنِ.(4)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزندانتان را به نام های پیامبران نام گذاری کنید و بهترین نام ها عبدالله و عبدالرحمن است.
أَبُو وَهْبٍ یَرْفَعُهُ تَسَمَّوْا بِأَسْمَاءِ الْأَنْبِیَاءِ وَ أَحَبُّ الْأَسْمَاءِ إِلَی اللَّهِ عَبْدُ اللَّهِ وَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَ أَصْدَقُهَا حَارِثٌ وَ هَمَّامٌ وَ أَقْبَحُهَا حَرْبٌ وَ مُرَّة .(1)
در روایت است: به اسم های پیامبران نامگذاری کنید و محبوب ترین اسم ها برای خداوند عبدالله و عبدالرحمن و صادق ترین آنها حارث و هَمّام و زشت ترین آن حَرب و مُرَّة است.
قَالَ عَلِیّ (علیه السلام) : إِذَا سَمَّیْتُمْ فَعَبِّدُوا. (2)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: هنگام نامگذاری از اسم هایی استفاده کنید که با عبد شروع می شود (مثل عبدالله ).
مِنْ کِتَابِ الْآدَابِ لِمَوْلَایَ أَبِی طَابَ ثَرَاهُ عَنِ الْبَاقِرِ(علیه السلام) قَالَ: إِذَا وُلِدَ لِأَحَدِکُمْ وَلَدٌ فَکَانَ یَوْمُ السَّابِعِ فَلْیَعُقَّ عَنْهُ کَبْشاً وَ لْیُطْعِمِ الْقَابِلَةَ مِنَ الْعَقِیقَةِ الرِّجْلَ بِالْوَرِکِ وَ لْیُحَنِّکْهُ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ لْیُؤَذِّنْ فِی أُذُنِهِ الْیُمْنَی وَ لْیُقِمْ فِی الْیُسْرَی وَ یُسَمِّیهِ یَوْمَ السَّابِعِ ... فَإِنَّ اللَّهَ یُنْزِلُ اسْمَهُ مِنَ السَّمَاءِ .(3)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: هنگامی که فرزندی برای شما متولد شد در روز هفتم یک گوسفند عقیقه کند و از عقیقه، پای گوسفند را همراه با رانش به قابله دهد و کام فرزند را با آب فرات باز کند و اذان را در گوش راست واقامه را در
گوش چپ بخواند و در روز هفتم او را نام گذاری کند ... که خداوند اسم را از آسمان نازل می کند.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحُسَیْنِ بْنِ زَیْدِ بْنِ عَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) اسْتَحْسِنُوا أَسْمَاءَکُمْ فَإِنَّکُمْ تُدْعَوْنَ بِهَا یَوْمَ الْقِیَامَةِ قُمْ یَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ إِلَی نُورِکَ وَ قُمْ یَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ لَا نُورَ لَکَ.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اسم هایتان را نیکو قرار دهید که در روز قیامت با آن صدا زده می شوید [گفته می شود] بلند شو فلانی فرزند فلانی به سمت نور خود و بلند شو ای فلانی فرزند فلانی که نوری برایت نیست.
عَنْ أَبِی الْبَخْتَرِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) سَمُّوا أَسْقَاطَکُمْ فَإِنَّ النَّاسَ إِذَا دُعُوا یَوْمَ الْقِیَامَةِ بِأَسْمَائِهِمْ تَعَلَّقَ الْأَسْقَاطُ بِآبَائِهِمْ فَیَقُولُونَ لِمَ لَمْ تُسَمُّونَا فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا مَنْ عَرَفْنَاهُ أَنَّهُ ذَکَرٌ سَمَّیْنَاهُ بِاسْمِ الذُّکُورِ وَ مَنْ عَرَفْنَا أَنَّهَا أُنْثَی سَمَّیْنَاهَا بِاسْمِ الْإِنَاثِ أَ رَأَیْتَ مَنْ لَمْ یَسْتَبِنْ خَلْقُهُ کَیْفَ نُسَمِّیهِ قَالَ بِالْأَسْمَاءِ الْمُشْتَرَکَةِ مِثْلِ زَائِدَةَ وَ طَلْحَةَ وَ عَنْبَسَةَ وَ حَمْزَةَ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزندان سقط شده خود را اسم گذاری کنید، چرا که وقتی مردم در روز قیامت با نام هایشان صدا زده شوند، فرزندان سقط شده نزد پدران آمده و گویند چرا برای ما اسم نگذاشتید؟، اصحاب گفتند: ای رسول خدا این زمانی است که بدانیم پسر است و اسم پسر برای او بگذاریم و بدانیم دختر است و اسم دختر بگذاریم، بفرمایید زمانی که برای ماجنسیت
معلوم نیست چکار کنیم؟ حضرت فرمودند: اسم های مشترک بین مرد و زن را قرار دهید مثل زائده و طلحه و عنبسه و حمزه.
عَنْ أَبِی إِسْحَاق عَنِ الْأَصْبَغِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَا مِنْ أَهْلِ بَیْتٍ فِیهِمُ اسْمُ نَبِیٍ إِلَّا بَعَثَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْهِمْ مَلَکاً یُقَدِّسُهُمْ مِنْ صَلَاةِ الْغَدَاةِ إِلَی الْعِشَاءِ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ: وَ ذَکَرَ مِثْلَ ذَلِکَ فِی لَیْلِهِمْ.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ خانواده ای نیست که در آن اسم پیامبری باشد جز اینکه خداوند ملکی را از نماز صبح تا نماز عشاء می گمارد تا آنها را تقدیس و پاک کنند. ابو اسحاق گوید: اصبغ مثل آن را در شب تا صبح نیز گفته است.
عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ عُلْوَانَ عَنْ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِیهِ (علیهما السلام) قَالَ سَمَّی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیهما السلام) لِسَبْعَةِ أَیَّامٍ .(2)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: رسول خدا(صلی الله علیه و اله) حسن و حسین(علیهما السلام) را در روز هفتم نام گذاری کردند.
فِی رِوَایَةِ مُحَمَّدِ بْنِ مَارِدٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْعَقِیقَةِ فَقَالَ شَاةٌ أَوْ بَقَرَةٌ أَوْ بَدَنَةٌ ثُمَّ یُسَمِّی وَ یَحْلِقُ رَأْسَ الْمَوْلُودِ یَوْمَ السَّابِعِ .(3)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه سوال کردم فرمودند : گوسفند یا گاو یا شتر سپس اسم گذاری شود و سرش تراشیده شود و این ها در روز هفتم است.
عَنْ أَبِی بَصِیرٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): قَالَ حَدَّثَنِی أَبِی عَنْ جَدِّی قَالَ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام): سَمُّوا أَوْلَادَکُمْ قَبْلَ أَنْ یُولَدُوا فَإِنْ لَمْ تَدْرُوا أَ ذَکَرٌ أَمْ أُنْثَی فَسَمُّوهُمْ بِالْأَسْمَاءِ الَّتِی تَکُونُ لِلذَّکَرِ وَ الْأُنْثَی فَإِنَّ أَسْقَاطَکُمْ إِذَا لَقُوکُمْ یَوْمَ الْقِیَامَةِ وَ لَمْ تُسَمُّوهُمْ یَقُولُ السِّقْطُ لِأَبِیهِ أَلَّا سَمَّیْتَنِی وَ قَدْ سَمَّی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) مُحسِناً قَبْلَ أَنْ یُولَدَ .(1)
امیرالمومنین(علیه السلام) فرمودند: فرزندانتان را قبل از اینکه متولد شوند نام گذاری کنید و اگر ندانستید پسر است یا دختر پس از اسم های مشترک بین پسر و دختر استفاده کنید، همانا فرزندان سقط شده شما هنگامی که شما را در روز قیامت ملاقات کنند در حالی که نامی برای آنها نگذاشته باشید به پدر خود گوید: چرا اسمی برای من قرار ندادی؟، حضرت فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) قبل از تولد محسن (علیه السلام) او را محسن نامیدند.
عَنْ فُلَانِ بْنِ حُمَیْدٍ أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) وَ شَاوَرَهُ فِی اسْمِ وَلَدِهِ فَقَالَ سَمِّهِ بِأَسْمَاءٍ مِنَ الْعُبُودِیَّةِ فَقَالَ أَیُّ الْأَسْمَاءِ هُوَ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ.(2)راوی از امام صادق(علیه السلام) پیرامون اسم فرزندش مشورت خواست، حضرت فرمودند: او را به نام های عبودیت نام گذاری کن، گفت: کدام نام ها؟ فرمودند: عبدالرحمن.
عَنْ یَعْقُوبَ السَّرَّاجِ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ هُوَ وَاقِفٌ عَلَی رَأْسِ أَبِی الْحَسَنِ مُوسَی (علیه السلام) وَ هُوَ فِی الْمَهْدِ فَجَعَلَ یُسَارُّهُ طَوِیلًا فَجَلَسْتُ حَتَّی فَرَغَ فَقُمْتُ إِلَیْهِ فَقَالَ لِی ادْنُ مِنْ مَوْلَاکَ فَسَلِّمْ فَدَنَوْتُ فَسَلَّمْتُ عَلَیْهِ فَرَدَّ عَلَیَّ السَّلَامَ بِلِسَانٍ فَصِیحٍ ثُمَّ قَالَ لِیَ اذْهَبْ فَغَیِّرِ اسْمَ ابْنَتِکَ الَّتِی سَمَّیْتَهَا أَمْسِ فَإِنَّهُ اسْمٌ یُبْغِضُهُ اللَّهُ وَ کَانَ وُلِدَتْ لِیَ ابْنَةٌ سَمَّیْتُهَا بِالْحُمَیْرَاءِ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) انْتَهِ إِلَی أَمْرِهِ تَرْشُدْ فَغَیَّرْتُ اسْمَهَا.(1)
راوی گوید: وارد بر محضر امام صادق(علیه السلام) شدم و حضرت بالای سر ابوالحسن موسی(علیه السلام) در گهواره ایستاده و به مدت طولانی با ایشان نجوا کردند و من نشستم تا اینکه کارشان تمام شد و من به طرف ایشان رفتم پس به من فرمودند: نزدیک مولای خود (امام کاظم (علیه السلام)) برو و به او سلام کن، سلام کردم و ایشان با زبانی فصیح به من پاسخ گفتند، سپس به من فرمودند: برو و اسم دخترت را که دیروز گذاشتی تغییر بده که آن اسمی است مورد غضب خداوند، راوی گوید: دختری برای من به دنیا آمد و او را حمیراء نامیده بودم، امام صادق(علیه السلام) فرمودند : امر او را انجام بده تا رشد کنی پس اسمش را تغییر دادم.عَنْ أَبِی إِسْحَاقَ ثَعْلَبَةَ بْنِ مَیْمُونٍ عَنْ رَجُلٍ قَدْ سَمَّاهُ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: أَصْدَقُ الْأَسْمَاءِ مَا سُمِّیَ بِالْعُبُودِیَّةِ وَ أَفْضَلُهَا أَسْمَاءُ الْأَنْبِیَاءِ إِنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ مَنْ وُلِدَ لَهُ أَرْبَعَةُ أَوْلَادٍ وَ لَمْ یُسَمِّ أَحَدَهُمْ بِاسْمِی فَقَدْ جَفَانِی.(2)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: با صدق ترین نام ها اسم هایی هستند که با عبودیت همراه است و بهترین نام ها، نام های پیامبران است، همانا پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند:
کسی که دارای چهار پسر باشد و یکی از آنها را به اسم من نگذارد نسبت به من روی گردان و بی مهر شده است.
عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ (علیهم السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): مَنْ وُلِدَ لَهُ ثَلَاثُ بَنِینَ وَ لَمْ یُسَمِّ أَحَدَهُمْ مُحَمَّداً فَقَدْ جَفَانِی.(1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: کسی که سه پسر داشته باشد و یکی را به اسم محمد نگذارد نسبت به من روی گردان و بی مهر شده است.
ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ لِی غُلَامٌ فَمَا ذَا أُسَمِّیهِ قَالَ سَمِّهِ بِأَحَبِّ الْأَسْمَاءِ إِلَیَّ حَمْزَةَ.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: شخصی نزد پیامبر(صلی الله علیه و اله) آمد و گفت: ای رسول خدا برای من پسری به دنیا آمده است اسمش را چه بگذارم؟ فرمودند: محبوب ترین اسم نزد من حمزه را بگذار.صَفْوَانَ رَفَعَهُ إِلَی أَبِی جَعْفَرٍ أَوْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیهما السلام) قَالَ: هَذَا مُحَمَّدٌ أُذِنَ لَهُمْ فِی التَّسْمِیَةِ بِهِ فَمَنْ أَذِنَ لَهُمْ فِی یس یَعْنِی التَّسْمِیَةَ وَ هُوَ اسْمُ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) .(3)
امام باقر یا امام صادق(علیهما السلام) فرمودند: اسم محمد را مردم می توانند اسم گذاری کنند اما اسم یس را نمی توانند و آن نام پیامبر(صلی الله علیه و اله) است.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) لا تُسَمُّوا أَوْلَادَکُمُ الْحَکَمَ وَ لَا أَبَا الْحَکَمِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَکَمُ وَ لَا تَذْکُرُوا الْأُخْرَی إِلَّا بِخَیْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْأُخْرَی وَ لَا تُسَمُّوا الْعِنَبَ الْکَرْمَ فَإِنَّ الْمُؤْمِنَ هُوَ الْکَرْم. (1)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: فرزندانتان را حَکَم و اباالحکم ننامید، چرا که خداوند حَکَم است و از اسم اُخرَی به خوبی یاد کنید که خداوند اُخرَی است و به انگور، کَرم نگویید که مومن کَرم است.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله): لا تُسَمِّینَ غُلامَکَ یَسَاراً وَ لا رَباحاً وَ لا نَجِیحاً و لا أفلَحَ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: پسر خود را یَسار و رَباح و نَجیح و اَفلَح نام گذاری نکن.عَن عَبدِالرَّحمنِ بنِ أبی سبرة : دَخَلتُ أنا وَ أبِی عَلَی رَسُولِ اللهِ (صلی الله علیه و اله) فَقَالَ لأبِی هَذا إبنُک قُلتُ نَعَم قَالَ مَا اسمُهُ قَالَ الحُبابُ قَالَ لا تُسَمِّه الحُبابَ فَإنَّ الحُبابَ شَیطانٌ وَ لَکِن هُوَ عَبدُالرَّحمَن .(3)
راوی گوید: من و پدرم وارد بر پیامبر(صلی الله علیه و اله) شدیم و ایشان به پدرم گفتند: این پسر توست، گفت: بله، گفتند: اسمش چیست؟ گفت: حُباب، فرمودند: اسم او را حباب نگذار چون حباب شیطان است و او را عبدالرحمن بگذار.
عَن ابنِ بُرَیدَة عَن أبِیهِ : نَهَی رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) أن یُسَمَّی کَلبٌ أو کُلَیبٌ .(4)
راوی گوید: پیامبر(صلی الله علیه و اله) اسم گذاری به نام کَلب و کُلَیب را نهی کردند.
عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَمَّنْ ذَکَرَهُ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: لَا یُولَدُ لَنَا وَلَدٌ إِلَّا سَمَّیْنَاهُ مُحَمَّداً فَإِذَا مَضَتْ سَبْعَةُ أَیَّامٍ فَإِنْ شِئْنَا غَیَّرْنَا وَ إِلَّا تَرَکْنَا.(1)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: هیچ فرزندی از ما متولد نمی شود جز اینکه تا هفت روز نام او را محمد می گذاریم و بعد از هفت روز یا اسم را تغییر می دهیم و یا باقی می گذاریم.عَنِ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) دَعَا بِصَحِیفَةٍ حِینَ حَضَرَهُ الْمَوْتُ یُرِیدُ أَنْ یَنْهَی عَنْ أَسْمَاءٍ یُتَسَمَّی بِهَا وَ قُبِضَ وَ لَمْ یُسَمِّهَا ، مِنْهَا الْحَکَمُ وَ حَکِیمٌ وَ خَالِدٌ وَ مَالِکٌ وَ ذَکَرَ أَنَّهَا سِتَّةٌ أَوْ سَبْعَةٌ مِمَّا لَا یَجُوزُ أَنْ یُتَسَمَّی بِهَا.(2)
امام صادق(علیه السلام) فرمودند: پیامبر(صلی الله علیه و اله) هنگام وفاتشان یک کاغذی خواستند تا از نام گذاری بعضی از اسم ها نهی کنند ولی از دنیا رفتند و آن اسم ها را نگفتند، بعضی از آن اسم ها حَکَم و حکیم و خالد و مالک بود و فرمودند : آنها شش یا هفت اسم است که جایز نیست به آن نام گذاری شود.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: إِنَّ أَبْغَضَ الْأَسْمَاءِ إِلَی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ حَارِثٌ وَ مَالِکٌ وَ خَالِدٌ.(3)
امام باقر(علیه السلام) فرمودند: نفرت آمیزترین اسم ها نزد خداوند متعال حارث و مالک و خالد است.
عَن مُحَمَّدِ بنِ عَمرو بنِ عَطاء : أنَّ زَینَب بِنتَ أبِی سَلَمَة سَألتهُ : مَا سَمَّیتَ ابنَتَک قَالَ سَمَّیتُهَا بَرَّة قَالَت أنَّ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) قَد نَهَی عَن هَذا الإسمِ سُمِّیتُ بَرَّةً فَقَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) لا تُزَکُّوا أنفُسَکُم اللهُ أعلمُ بِأهلِ البِرِّ مِنکُم فَقَالوا مَا نُسَمِّیهَا قَالَ سَمُّوها زَینَبَ .(1)راوی گوید: زینب دختر ابو سلمه از او (راوی) پرسید : دخترت را چه نامیدی؟ گفت: او را بَرَّه (نیکوکار) نامیدم، گفت: پیامبر(صلی الله علیه و اله) از این نام نهی کرد، من بَرَّه نامیده شده بودم که پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: خودتان را نستایید خداوند به اهل نیکی آگاه تر است، گفتند: او را چه بنامیم؟ فرمودند: زینب .
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مِنْ حَقِّ الْوَلَدِ عَلَی وَالِدِهِ ثَلَاثَةٌ یُحَسِّنُ اسْمَهُ وَ یُعَلِّمُهُ الْکِتَابَةَ وَ یُزَوِّجُهُ إِذَا بَلَغَ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: از جمله حق فرزند بر پدر سه چیز است: اسم نیکو بر او گذارد و نوشتن به او تعلیم دهد و هنگام بلوغ او را به ازدواج در آورد.
عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدٍ الْعَرْزَمِیِّ قَالَ: اسْتَعْمَلَ مُعَاوِیَةُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَکَمِ عَلَی الْمَدِینَةِ وَ أَمَرَهُ أَنْ یَفْرِضَ لِشَبَابِ قُرَیْشٍ فَفَرَضَ لَهُمْ فَقَالَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ(علیهما السلام) فَأَتَیْتُهُ فَقَالَ مَا اسْمُکَ فَقُلْتُ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ فَقَالَ مَا اسْمُ أَخِیکَ فَقُلْتُ عَلِیٌّ فَقَالَ عَلِیٌّ وَ عَلِیٌّ مَا یُرِیدُ أَبُوکَ أَنْ یَدَعَ أَحَداً مِنْ وُلْدِهِ إِلَّا سَمَّاهُ عَلِیّاً ثُمَّ فَرَضَ لِی فَرَجَعْتُ إِلَی أَبِی فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ وَیْلٌ عَلَی ابْنِ الزَّرْقَاءِ دَبَّاغَةِ الْأُدُمِ لَوْ وُلِدَ لِی مِائَةٌ لَأَحْبَبْتُ أَنْ لَا أُسَمِّیَ أَحَداً مِنْهُمْ إِلَّا عَلِیّاً.(3)
راوی گوید: معاویه مروان بن حکم را استاندار مدینه کرد و به او دستور داد که به جوانان قریش پاداش دهد و او این کار را کرد، علی بن حسین(علیهماالسلام) گوید: نزد او آمده و او پرسید؟ نام تو چیست؟ گفتم: علی بن حسین(علیهما السلام)، پرسید اسم برادر تو چیست؟ گفتم: علی، گفت: علی و علی پدرت از گذاشتن اسم علی چه قصدی داشته؟! سپس به من پاداش داده و نزد پدرم بازگشتم و جریان را به ایشان خبر دادم، ایشان فرمودند: وای بر پسر زن چشم سبز و دباغی کننده پوست، اگر صد پسر داشته باشم همگی را به اسم علی می گذارم.
کِتَابِ النَّسَبِ عَنْ یَحْیَی بْنِ الْحَسَنِ قَالَ یَزِیدُ لِعَلِیِّ بْنِ الْحُسَیْنِ (علیهما السلام) وَا عَجَبَا لِأَبِیکَ سَمَّی عَلِیّاً وَ عَلِیّاً فَقَالَ (علیه السلام) إِنَ أَبِی أَحَبََّ أَبَاهُ فَسَمَّی بِاسْمِهِ مِرَاراً.(1)
در روایت است یزید به امام سجاد(علیه السلام) گفت: تعجب آور است که پدرت اسم دو فرزندش را علی گذاشته است، امام(علیه السلام) فرمودند : پدرم پدرش را دوست داشت پس اسمش را به تکرار گذاشت.
عَنْ عَمْرِو بْنِ شِمْرٍ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ(علیه السلام) قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) عَلَی مِنْبَرِهِ أَلَا إِنَّ خَیْرَ الْأَسْمَاءِ عَبْدُ اللَّهِ وَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَ حَارِثَةُ وَ هَمَّامٌ وَ شَرَّ الْأَسْمَاءِ ضِرَارٌ وَ مُرَّةُ وَ حَرْبٌ وَ ظَالِمٌ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) بر فراز منبر فرمودند: آگاه باشید که بهترین اسم ها نزد خداوند عبدالله و عبدالرحمن و حارثه و همام است و بدترین آن ها ضرار و مُرَّة و حرب و ظالم است.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ عَطِیَّةَ قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) لِعَبْدِ الْمَلِکِ بْنِ أَعْیَنَ کَیْفَ سَمَّیْتَ ابْنَکَ ضُرَیْساً قَالَ کَیْفَ سَمَّاکَ أَبُوکَ جَعْفَراً قَالَ إِنَّ جَعْفَراً نَهَرٌ فِی الْجَنَّةِ وَ ضُرَیْسٌ اسْمُ شَیْطَانٍ.(1)
راوی گوید: امام صادق(علیه السلام) به عبدالملک بن اعین فرمودند: چگونه اسم پسرت را ضُرَیس گذاشتی؟ ، گفت: چگونه پدرت اسم شما را جعفر گذاشته؟ حضرت فرمودند: جعفر نام رودی در بهشت است و ضُرَیس اسم شیطان.
مَحَاسِنِ الْبَرْقِیِ قَالَ الصَّادِقُ (علیه السلام) لِضُرَیْسٍ الْکُنَاسِیِّ لِمَ سَمَّاکَ أَبُوکَ ضُرَیْساً قَالَ کَمَا سَمَّاکَ أَبُوکَ جَعْفَراً قَالَ إِنَّمَا سَمَّاکَ أَبُوکَ ضُرَیْساً بِجَهْلٍ لِأَنَّ لِإِبْلِیسَ ابْناً یُقَالُ لَهُ ضُرَیْسٌ وَ إِنَّ أَبِی سَمَّانِی جَعْفَراً بِعِلْمٍ عَلَی أَنَّهُ اسْمٌ لِنَهَرٍ فِی الْجَنَّة.(2)
امام صادق(علیه السلام) به ضریس کناسی فرمودند: چرا پدرت اسم تو را ضریس گذاشت؟ گفت: همان طور که پدرت اسم تو را جعفر گذاشت، حضرت فرمودند: پدرت از روی ندانستن اسم تو را ضریس گذاشت چون ابلیس پسری دارد که اسمش ضریس است و پدرم اسم من را از روی آگاهی قرار داد و آن اسم رودی در بهشت است.
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): نِعْمَ الْأَسْمَاءُ عَبْدُ اللَّهِ وَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ الْأَسْمَاءُ المُعَبَّدَة وَ شَرُّهَا هَمَّامٌ وَ الْحَارِثُ وَ أَکْرَهُمُبَارَکٌ وَ بَشِیرٌ وَ مَیْمُونٌ لِئَلَّا یُقَالَ ثَمَّ مُبَارَکٌ ثَمَّ بَشِیرٌ ثَمَّ مَیْمُونٌ فَیُقَالَ لَا وَ لَا تُسَمِّ شِهَاباً فَإِنَّ شِهَاباً اسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ النَّارِ.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: بهترین نام ها عبدالله و عبدالرحمن و اسم هایی که با عبد شروع شود و بدترین آن همام و حارث است و اسم مبارک و بشیر و میمون را ناپسند می دارم و اسم شهاب را نگذارید چرا که آن اسمی از اسم های آتش است.
فِقْهُ الرِّضَا (علیه السلام): سَمِّهِ بَأَحْسَنِ الْأَسْمَاءِ وَ کَنِّهِ بَأَحْسَنِ الْکُنَی.(1)
امام رضا(علیه السلام) فرمودند: بر فرزندان، بهترین اسم ها و کنیه ها را بگذارید.
عَنْ رِبْعِیِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: قِیلَ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) جُعِلْتُ فِدَاکَ إِنَّا نُسَمِّی بِأَسْمَائِکُمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِکُمْ فَیَنْفَعُنَا ذَلِکَ فَقَالَ إِی وَ اللَّهِ وَ هَلِ الدِّینُ إِلَّا الْحُبُّ وَ الْبُغْضُ قَالَ اللَّهُ «إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ»(2).(3)
راوی گوید: به امام صادق(علیه السلام) عرض شد قربانتان شوم ما به نام های شما و پدرانتان نام گذاری می کنیم آیا این کار نفعی برای ما دارد؟ حضرت فرمودند: به خدا سوگند بله و آیا دین غیر از دوست داشتن و نفرت داشتن است، خداوند می فرماید :(اگر خدا را دوست دارید من (پیامبر (صلی اللهعلیه و اله)) را تبعیت کنید که خداوند شما را دوست داشته و گناهان شما را می آمرزد)
عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): إِنِّی لَا أُحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ یَتَسَمَّی بِاسْمِی وَ لَا یَتَکَنَّی بِکُنْیَتِی إِلَّا مَوْلُودٍ لِعَلِیٍّ(علیه السلام) مِنْ غَیْرِ ابْنَتِی فَاطِمَةَ (علیها السلام) فَقَدْ نَحَلْتُهُ اسْمِی وَ کُنْیَتِی وَ هُوَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ.(4)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: من جایز نمی دانم کسی اسم و کنیه ام را بگذارد جز فرزندی از علی (علیه السلام) از غیر دخترم فاطمه (علیها السلام) که من اسم و کنیه خود را به او بخشیدم و او محمد بن علی است.
عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الْعَقِیقَةِ وَ الْحَلْقِ وَ التَّسْمِیَةِ بِأَیِّهَا یُبْدَأُ قَالَ یُصْنَعُ ذَلِکَ کُلُّهُ فِی سَاعَةٍ وَاحِدَةٍ یُحْلَقُ وَ یُذْبَحُ وَ یُسَمَّی.(1)
راوی گوید: از امام صادق(علیه السلام) درباره عقیقه و تراشیدن سر و نام گذاری پرسیدم که از کدام شروع می شود، حضرت فرمودند: همگی در یک ساعت، اول تراشیدن سر بعد ذبح کردن و بعد نام گذاری.
عَنْ سَعِیدِ بْنِ الْمُسَیَّبِ قَالَ: وُلِدَ لِأَخِی أُمِّ سَلَمَةَ مِنْ أُمِّهَا غُلَامٌ فَسَمَّوْهُ الْوَلِیدَ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و اله) تُسَمُّونَ بِأَسْمَاءِ فَرَاعِنَتِکُمْ غَیِّرُوا اسْمَهُ فَسَمَّوْهُ عَبْدَ اللَّهِ فَإِنَّهُ سَیَکُونُ فِی هَذِهِ الْأُمَّةِ رَجُلٌ یُقَالُ لَهُ الْوَلِیدُ وَ هُوَ شَرٌّ لِأُمَّتِی مِنْ فِرْعَوْنَ لِقَوْمِهِ قَالَ فَکَانَ النَّاسُ یَرَوْنَ أَنَّهُ الْوَلِیدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِکِ ثُمَ رَأَیْنَا أَنَّهُ الْوَلِیدُ بْنُ یَزِیدَ.(2)راوی گوید: برای برادر مادری امّ سلمه پسری به دنیا آمد و اسمش را ولید گذاشت، پس پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اسم گذاری به نام های فرعون های خود می کنید!! اسمش را تغییر دهید چرا که مردی در این امت خواهد آمد که به وی ولید گویند و او برای امت من بدتر از فرعون برای قومش است، راوی گوید: مردم فکر می کردند که او ولید بن عبدالملک است سپس ما دانستیم او ولید بن یزید است.
عَنْ عَمْرِو بْنِ دِینَارٍ عَنْ عِکْرِمَةَ قَالَ: لَمَّا وَلَدَتْ فَاطِمَةُ(علیها السلام) الْحَسَنَ(علیه السلام) جَاءَتْ بِهِ إِلَی النَّبِیِّ(صلی الله علیه و اله) فَسَمَّاهُ حَسَناً فَلَمَّا وَلَدَتِ الْحُسَیْنَ(علیه السلام) جَاءَتْ بِهِ إِلَیْهِ وَ قَالَتْ یَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَحْسَنُ مِنْ هَذَا فَسَمَّاهُ حُسَیْناً.(1)
راوی گوید: زمانی فاطمه (علیها السلام) حسن(علیه السلام) را به دنیا آورد، نزد پیامبر(صلی الله علیه و اله) رفته و حضرت او را حسن گذاشتند و زمانی که حسین(علیه السلام) را به دنیا آورد به نزد پیامبر(صلی الله علیه و اله) آمدند و گفتند: ای رسول خدا این (حسن (علیه السلام)) نیکوتر از این (حسین (علیه السلام)) است پس پیامبر(صلی الله علیه و اله) نام او را حسین گذاشتند.
آثار اسماء
عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْحَسَنِ(علیه السلام) یَقُولُ لَا یَدْخُلُ الْفَقْرُ بَیْتاً فِیهِ اسْمُ مُحَمَّدٍ أَوْ أَحْمَدَ أَوْ عَلِیٍّ أَوِ الْحَسَنِ أَوِ الْحُسَیْنِ أَوْ جَعْفَرٍ أَوْ طَالِبٍ أَوْ عَبْدِ اللَّهِ أَوْ فَاطِمَةَ مِنَ النِّسَاءِ.(2)
راوی گوید: از امام رضا(علیه السلام) شنیدم که فرمودند: فقر در خانه ای که در آن اسم محمد یا احمد یا علی یا حسن یا حسین یا جعفر یا طالب یا عبدالله یا فاطمه از زنان باشد، داخل نمی شود .
جَابِرٌ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) : مَا مِنْ بَیْتٍ فِیهِ اسْمُ مُحَمَّدٍ إِلَّا أَوْسَعَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ الرِّزْقَ فَإِذَا سَمَّیْتُمُوهُمْ فَلَا تَضْرِبُوهُمْ وَ لَا تَشْتِمُوهُمْ وَ مَنْ وُلِدَ لَهُ ثَلَاثُ ذُکُورٍ فَلَمْ یُسَمِّ أَحَدَهُمْ أَحْمَدَ أَوْ مُحَمَّداً فَقَدْ جَفَانِی.(1)
پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ خانه ای نیست که در آن اسم محمد باشد جز اینکه خداوند رزق اهل آن خانه را وسعت دهد پس اگر به این اسم نام گذاری کردید آنها را نزنید و به آنان ناسزا نگویید و کسی که سه فرزند پسر داشته داشته باشد و یکی را به اسم احمد یا محمد نگذارد به من بی مهری کرده است.عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) فَخَبَّرْتُهُ أَنَّهُ وُلِدَ لِی غُلَامٌ فَقَالَ أَ لَا سَمَّیْتَهُ مُحَمَّداً قُلْتُ قَدْ فَعَلْتُ قَالَ فَلَا تَضْرِبْ مُحَمَّداً وَ لَا تَشْتِمْهُ جَعَلَهُ اللَّهُ قُرَّةَ عَیْنٍ لَکَ فِی حَیَاتِکَ وَ خَلَفَ صِدْقٍ بَعْدَکَ .(2)
راوی گوید: بر امام صادق(علیه السلام) وارد شدم و به ایشان خبر تولد پسرم را دادم پس فرمودند: آیا اسم او را محمد نگذاشتی؟ گفتم: بله، فرمودند: پس او را نزن و به او فحش نده، خداوند او را نور چشم تو در زندگیت و جانشین صادقی بعد از تو قرار دهد.
عَنْ جَابِرٍ قَالَ: أَرَادَ أَبُو جَعْفَرٍ(علیه السلام) الرُّکُوبَ إِلَی بَعْضِ شِیعَتِهِ لِیَعُودَهُ فَقَالَ یَا جَابِرُ الْحَقْنِی فَتَبِعْتُهُ فَلَمَّا انْتَهَی إِلَی بَابِ الدَّارِ خَرَجَ عَلَیْنَا ابْنٌ لَهُ صَغِیرٌ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (علیه السلام) مَا اسْمُکَ قَالَ مُحَمَّدٌ قَالَ فَبِمَا تُکَنَّی قَالَ بِعَلِیٍّ فَقَالَ لَهُ أَبُو جَعْفَرٍ(علیه السلام) لَقَدِ احْتَظَرْتَ مِنَ الشَّیْطَانِ احْتِظَاراً شَدِیداً إِنَّ الشَّیْطَانَ إِذَا سَمِعَ مُنَادِیاً یُنَادِی یَا مُحَمَّدُ یَا عَلِیُّ ذَابَ کَمَا یَذُوبُ الرَّصَاصُ حَتَّی إِذَا سَمِعَ مُنَادِیاً یُنَادِی بِاسْمِ عَدُوٍّ مِنْ أَعْدَائِنَا اهْتَزَّ وَ اخْتَالَ.(1)
جابر گوید: امام باقر(علیه السلام) خواستار عیادت از یکی از شیعیان بودند و فرمودند: ای جابر همراه من باش و من هم دنبال حضرت راه افتادم تا اینکه به درب منزل آن شخص رسیدیم و پسری کوچک از خانه خارج شد، حضرتفرمودند: اسمت چیست؟ گفت: محمد، فرمودند: کنیه ات چیست؟ گفت: علی، حضرت فرمودند: از شیطان فاصله زیادی گرفته ای. شیطان هنگامی که بشنود کسی گوید: ای محمد ای علی مانند سرب آب می شود و اگر بشنود کسی به اسم دشمن ما صدا بزند شاد شده و احساس بزرگی کند.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله): إِذَا کَانَ اسْمُ بَعْضِ أَهْلِ الْبَیْتِ اسْمَ نَبِیٍّ لَمْ تَزَلِ الْبَرَکَةُ فِیهِمْ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اگر اسم بعضی از اهل خانه نام پیامبری باشد، پیوسته برکت در اهل آن خانه جاری است.
عَنْ أَبِی رَافِعٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) یَقُولُ: إِذَا سَمَّیْتُمْ مُحَمَّداً فَلَا تُقَبِّحُوهُ وَ لَا تُجَبِّهُوهُ وَ لَا تَضْرِبُوهُ بُورِکَ بَیْتٌ فِیهِ مُحَمَّدٌ وَ مَجْلِسٌ فِیهِ مُحَمَّدٌ وَ رِفْقَةٌ فِیهَا مُحَمَّدٌ.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اگر فرزندی را نام محمد نهادید پس به او خیر برسانید و حاجتش را برآورده کنید و او را نزنید، مبارک باشد خانه ای و مجلسی که در آن محمد باشد و همراهان و دوستانی که در آن ها محمد باشد.
الْقُطْبُ الرَّاوَنْدِیُّ فِی لُبِّ اللُّبَابِ عَنِ النَّبِیِّ(صلی الله علیه و اله) قَالَ: لَا تُسَمُّوا أَبْنَاءَکُمْ مُحَمَّداً ثُمَّ تَلْعَنُوهُمْ.(1)پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اسم محمد را بر پسرانتان نگذارید و سپس آن ها را لعن کنید.
فِی الْخَبَرِ: أَنَّ رَجُلًا یُؤْتَی فِی الْقِیَامَةِ وَ اسْمُهُ مُحَمَّدٌ فَیَقُولُ اللَّهُ لَهُ مَا اسْتَحْیَیْتَ أَنْ عَصَیْتَنِی وَ أَنْتَ سَمِیُّ حَبِیبِی وَ أَنَا أَسْتَحْیِی أَنْ أُعَذِّبَکَ وَ أَنْتَ سَمِیُّ حَبِیبِی.(2)
در روایت آمده است: شخصی را در روز قیامت می آوردند که نامش محمد است پس خداوند به او فرماید : تو از من حیا نکردی که معصیت من را کردی در حالی که نامت نام محبوب من است و من حیا می کنم که تو را عذاب کنم به خاطر اینکه هم نام محبوب من هستی .
عَنْ أَبِی هَارُونَ مَوْلَی آلِ جَعْدَةَ قَالَ: کُنْتُ جَلِیساً لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ(علیه السلام) بِالْمَدِینَةِ فَفَقَدَنِی أَیَّاماً ثُمَّ إِنِّی جِئْتُ إِلَیْهِ فَقَالَ لَمْ أَرَکَ مُنْذُ أَیَّامٍ یَا أَبَا هَارُونَ فَقُلْتُ وُلِدَ لِی غُلَامٌ فَقَالَ بَارَکَ اللَّهُ لَکَ فَمَا سَمَّیْتَهُ قُلْتُ سَمَّیْتُهُ مُحَمَّداً فَأَقْبَلَ بِخَدِّهِ نَحْوَ الْأَرْضِ وَ هُوَ یَقُولُ مُحَمَّدٌ مُحَمَّدٌ مُحَمَّدٌ حَتَّی کَادَ یَلْصَقُ خَدُّهُ بِالْأَرْضِ ثُمَّ قَالَ بِنَفْسِی وَ بِوُلْدِی وَ بِأَهْلِی وَ بِأَبَوَیَّ وَ بِأَهْلِ
الْأَرْضِ کُلِّهِمْ جَمِیعاً الْفِدَاءُ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و اله) لَا تَسُبَّهُ وَ لَا تَضْرِبْهُ وَ لَا تُسِئْ إِلَیْهِ وَ اعْلَمْ أَنَّهُ لَیْسَ فِی الْأَرْضِ دَارٌ فِیهَا اسْمُ مُحَمَّدٍ إِلَّا وَ هِیَ تُقَدَّسُ کُلَّ یَوْمٍ الْحَدِیثَ.(1)
راوی گوید: من همنشین با امام صادق(علیه السلام) بودم و چند روزی ایشان من را ندیدند سپس به نزد ایشان آمدم و فرمودند: ای ابا هارون چند روزی است شما را نمی بینم، گفتم: پسردار شدم، فرمودند: خدا به تو برکت دهداسمش را چه گذاشتی؟ گفتم: محمد، حضرت گفتند: محمد محمد محمد و هر بار گونه خود را به زمین (به نشان تعظیم) نزدیک می کردند تا آنجا که نزدیک بود گونه ایشان به زمین بچسبد سپس فرمودند: جان من و فرزندانم و خانواده ام و پدر و مادرم و اهل زمین به فدای رسول خدا (صلی الله علیه و اله) ، به پسرت فحش نده و او را نزن و به او بدی نکن و بدان خانه ای در زمین نیست که نام محمد در آن باشد جز اینکه هر روز تقدیس شده و پاک گردد.
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و اله) إِذَا سَمَّیْتُمُ الْوَلَدَ مُحَمَّداً فَأَکْرِمُوهُ وَ أَوْسِعُوا لَهُ فِی الْمَجْلِسِ وَ لَا تُقَبِّحُوا لَهُ وَجْهاً.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: اگر اسم فرزندتان را محمد گذاشتید به او احترام گذاشته و در مجلس برای او جا باز کنید و به او خیر برسانید.
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَا مِنْ قَوْمٍ کَانَتْ لَهُمْ مَشُورَةٌ فَحَضَرَ مَنِ اسْمُهُ مُحَمَّدٌ أَوْ أَحْمَدُ فَأَدْخَلُوهُ فِی مَشُورَتِهِمْ إِلَّا کَانَ خَیْراً لَهُمْ.(3)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: افرادی نیستند که نیاز به مشورت داشته و کسی که نامش محمد یا احمد است را در مشورت خود داخل کنند جز اینکه موجب خیر برای آن ها باشد .
أَحْمَدُ بْنُ فَهْدٍ فِی عُدَّةِ الدَّاعِی قَالَ: قَالَ الرِّضَا (علیه السلام) الْبَیْتُ الَّذِی فِیهِ مُحَمَّدٌ یُصْبِحُ أَهْلُهُ بِخَیْرٍ وَ یُمْسُونَ بِخَیْرٍ.(1)امام رضا(علیه السلام) فرمودند: خانه ای که در آن محمد باشد اهل آن خانه صبح و عصرشان به خیر باشد .
عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و اله) قَالَ: مَا مِنْ مَائِدَةٍ وُضِعَتْ فَقَعَدَ عَلَیْهَا مَنِ اسْمُهُ مُحَمَّدٌ أَوْ أَحْمَدُ إِلَّا قُدِّسَ ذَلِکَ الْمَنْزِلُ فِی کُلِّ یَوْمٍ مَرَّتَیْنِ.(2)
پیامبر(صلی الله علیه و اله) فرمودند: هیچ صفره ای نیست که فردی به نام محمد یا احمد بر آن بنشیند جز اینکه آن خانه در هر روز دوبار تقدیس و پاک گردد.
عَلِیُّ بْنُ عِیسَی فِی کَشْفِ الْغُمَّةِ نَقْلًا مِنْ کِتَابِ الْیَوَاقِیتِ لِأَبِی عُمَرَ الزَّاهِدِ عَنِ الْعَطَّافِیِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ آبَائِهِ(علیهم السلام) عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ: إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَةِ نَادَی مُنَادٍ أَلَا لِیَقُمْ کُلُّ مَنِ اسْمُهُ مُحَمَّدٌ فَلْیَدْخُلِ الْجَنَّةَ لِکَرَامَةِ سَمِیِّهِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و اله).(3)
امام صادق(علیه السلام) به نقل از ابن عباس فرمودند: زمان فرا رسیدن قیامت گوینده ای ندا دهد: کسی که نامش محمد است برخیزد و به خاطر هم نامی با پیامبر(صلی الله علیه و اله) وارد بهشت شود.