مشخصات کتاب
نور امید : امامزاده محمد بن فضل بن حسن بن عبیدالله بن عباس بن امیرالمؤمنین علیهم السلام
سید محمد رضا تجویدی
زبان: فارسی
صفحات: 32 ص
فهرست
مقدمه. 3
إمامزادگان ، و عوامل نفوذ معنوی و اجتماعی آنها 9
چرا آن همه دشمنی ، امامزادگان را از صفحه تاریخ حذف ننموده ؟ و چرا این همه عظمت ، در طول چهارده قرن ، به نمایش در آمده است ؟ 9
سخنی شیوا ، از علاّمه مجلسی رحمه الله 13
سخنان مراجع و بزرگان درباره امامزدگان عظیم الشأن.. 13
حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی مد ظله العالی.. 13
حضرت آیت الله العظمی سبحانی مد ظله العالی.. 14
بیانات حجت الاسلام والمسلمین شیخ حسین انصاریان.. 15
امامزاده محمد بن فضل بن حسن بن عبیدالله بن عباس بن علی بن ابیطالب علیهم السلام 16
قهجاورستان.. 17
همسر و فرزندان حضرت عباس علیه السلام 18
شهادت فرزندان حضرت عباس در کربلا.. 19
اعقاب و بازماندگان حضرت عباس علیه السلام 20
فرزندان حسن بن عبیدالله بن عباس علیهم السلام 21
1: عباس بن الحسن.. 21
2: عبیدالله بن الحسن.. 22
3: ابراهیم بن الحسن.. 22
4: فضل بن الحسن.. 23
5: حمزة بن الحسن.. 23
کرامات و عنایات حضرت محمد بن فضل علیهما السلام 24
1: کامل شدن موزائیک صحن امامزاده. 24
2: شفای خانم سرطانی از اصفهان.. 25
3: شفای مرد یزدی که عمل قلب باز داشتند. 25
4: شفای مرد تصادفی.. 26
منابع و مآخذ.. 31
مقدمه
قال الله تبارک و تعالی:
هُوَ الَّذی جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیاءً وَ الْقَمَرَ نُوراً وَ قَدَّرَهُ مَنازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنینَ وَ الْحِسابَ ما خَلَقَ اللَّهُ ذلِکَ إِلاَّ بِالْحَقِّ یُفَصِّلُ الْآیاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُون ؛
اوست که خورشید را فروزان و ماه را تابان قرار داد، و برای ماه منازلی [چون هلال، تربیع، بدر و محاق ] مقدّر ساخت تا شمار سال و حساب [ماه، هفته، اوقات امور زندگی و تنظیم برنامه های معیشت] را بدانید. خدا آنها را جز به درستی نیافریده؛ او نشانه ها را برای گروهی که دانایند [بدون هر گونه ابهام] بیان می کند .(1)
وَ إِذا سَأَلَکَ عِبادی عَنِّی فَإِنِّی قَریبٌ أُجیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ فَلْیَسْتَجیبُوا لی ؛
هنگامی که بندگانم از تو درباره من بپرسند ، [ بگو : ] یقیناً من نزدیکم ، دعای دعا کننده را زمانی که مرا بخواند اجابت می کنم.(2)
در حدیث قدسی داریم: «انا عِنْدَ الْمُنْکَسِرَةِ قُلُوبُکُمْ و عند مندرسه قبورکم»
خدا می فرماید: من در قلب های شکسته شما و در قبرهای پوسیده شما هستم.
به این معنا که اگر دل شکست جایگاه جلب رحمت حق تعالی می شود و به مصداق «کَفَی بِالْمَوْتِ وَاعِظا» انسان با دیدن قبرها مخصوصاً قبر پوسیده بیشتر متوجه عظمت حضرت حق تعالی می شود.
مداح روشندلی از رفقای قدیم بنده به نام آقای حسین فاتحی، از روستای پیکان جرقویه بیش از چهارده سال بود از بنده دعوت دیدار در منزل خود را داشت و کمتر توفیق بود که به عیادت این نوکر امام حسین علیه السلام موفق شوم. در روز 12فروردین 1400 شمسی به برکت دیدار این نوکر اهل بیت علیهم السلام در مسیر منزل
ایشان به زیارت چند امامزاده موفق شدیم من جمله تابلویی بود به نام امامزاده «نرجس خاتون علیها السلام » . وقتی وارد مرقد ایشان شدیم نماز جماعت را با حضور زائرین محترم ایشان خواندیم و یکی از خانم های نمازگزار درخواست خواندن روضه حضرت قمر بنی هاشم علیه السلام را نمود. ظاهراً نه حرم ایشان منتسب به قمر بنی هاشم بود نه روز و زمان خواندن زیارتی ایشان بود. با حضور چند نفر زائر بی ریا، که در آن بیابان با طی مسیر جاده خاکی به عشق زیارت فرزندی از فرزندان اهل بیت علیهم السلام مخلصانه آمده بودند روضه با سوز و گدازی خوانده شد و اشک از دیدگان حضار جاری بود. بعد از خواندن روضه پیرمردی نورانی به نام آقای بهشتی در کنار بنده آمد و گفت: حال که به زیارت این امامزاده آمده اید حتماً به زیارت امامزاده «شاه محمد مراد» که گنبد مطهّرشان از همین جا نمایان است، بروید. بنده یکی از معجزات آن امامزاده هستم. پدر و مادرم بعد از سال ها ناامیدی از فرزند دار شدن نذر این امامزاده می نمایند که خدا به ایشان فرزند عنایت فرماید. این پیرمرد نورانی که با حضور چندین پسر و خانواده اش به زیارت آمده بودند می گفت: والدینم به من گفته اند: بعد از فوت ما، به نیابت از ما به زیارت امامزاده «شاه محمد» بروید. ما موفق به زیارت «شاه محمد مراد» شدیم که امامزاده ای با معنویت و مخصوصاً اهالی و زائرین از کرامات ایشان بسیار می گفتند. و با حُسن اتفاق در این امامزاده هم توسل به سه باب الحوائج آقا قمر بنی هاشم، حضرت علی اصغر و جد امامزاده آقا موسی بن جعفر علیهما السلام داشتیم.
در ادامه مسیر بازگشت به اصفهان به روستایی به نام «سیّان» رسیدیم که تابلویی توجه ما را به خود جلب نمود به نام امامزاده «شاه عبدالمظفر» وارد روستا شدیم. آدرس امامزاده را جویا شدیم. وقتی به امامزاده رسیدیم مشخص بود قدمت بقعه مبارک ایشان (حتی وجود شیرسنگی که خود نشانه قدمتی برای این مکان محسوب می شد). وارد امامزاده شدیم و همراهان تقاضای توسل به وجود
نازنین حضرت قمر بنی هاشم را داشتند که اینجا سومین محلی بود که با عنایات حضرت ابوفاضل علیه السلام ما به ذیل عنایاتشان متوسل شدیم. وقتی برای وداع امامزاده سر به ضریح مطهر و چوبی ایشان گذاشتم دیدم بر روی قبر مطهّرشان پارچه ای پهن شده و بر روی آن این جمله نوشته شده: «یا ابالفضل العباس، اللهم صل علی محمد و آل محمد، یا ام البنین» و همه این مطالب بشارت عنایت خاص وجود نازنین قمر بنی هاشم علیه السلام به این سفر بود که شاید آن چشمان تیرخورده می خواست این جمله را به ما بگوید: «حال که به دیدار روضه خوان روشندل من آمده ای مورد عنایت من خواهید بود».
از آقای حسین فاتحی که هم محله ای مرحوم حاج سید اسماعیل فاتحی خادم قدیم و عزیز و فقید مدرسه علمیه ذوالفقار که در روز شهادت حضرت آقا جوادالائمه علیه السلام رحلت نمود شنیدم که در روستای ایشان چشمه ای در کوهی به نام «محمد نوجوان» قدمگاه مبارک فرزند امیرالمؤمنین علیه السلام ، جناب محمد حنفیه است و الحمدلله به زیارت قدمگاه ایشان موفق شدیم.
شخصیت ارزشمند و مظلومی که همیشه خود را فدایی پدر و برادران بزرگوارشان آقا امام مجتبی علیه السلام و آقا امام حسین علیه السلام می دانست و همین برای او بس که در بحارالانوار روایتی داریم که آقا امیرالمؤمنین علیه السلام ایشان را به سینه خود
چسباند و فرمود: پدرت به قربانت «فضمّه الی صدره فقال فداک ابوک» و برادر بزرگوار و امام زمانش حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام او را وصی خود قرار داد و وصیت معروف آقا امام حسین علیه السلام خطاب به ایشان است: «هَذَا مَا أَوْصَی بِهِ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیِّ بْنِ أَبِی طَالِبٍ إِلَی أَخِیهِ مُحَمَّدٍ الْمَعْرُوفِ بِابْنِ الْحَنَفِیَّةِ ».(1)
همه این بشارت ها از فرزندان امیرالمؤمنین علیه السلام منجر به این شد که فردای آن روز که سیزدهم فروردین بود بنده جهت دیدار دوستان که قراری داشتیم به سمت فرودگاه اصفهان حرکت نمودم. نزدیکی های قرار، به صاحب مجلس تلفن زدم ایشان گفتند: قرار جمعه آینده بوده و شما این هفته آمده اید.
وقت نماز ظهر بود در جاده فرودگاه تابلوی امامزاده ابراهیم علیه السلام به چشمم خورد و برای زیارت ایشان و اقامه نماز ظهر و عصر در جاده خاکی به سمت این
1) . بحارالانوار، ج 44، ص 329؛ لمعات الحسین، ص 16؛ الفتوح، ج5، ص 21.
امامزاده حرکت نمودم. وقتی به امامزاده رسیدم دیدم درب ورودی حرم بسته، یکی از اهالی که متوجه شد بنده برای خواندن نماز و زیارت به اینجا آمده ام گفت: همراه من بیایید در این نزدیکی، امامزاده ای بسیار با معنویت و غریب داریم که ایشان از نوادگان حضرت قمر منیر بنی هاشم علیه السلام است. جاده خاکی را همراه ایشان ادامه دادم تا در کنار چند کوه حرم ایشان نمایان شد. جمعیتی در صحن و حرم ایشان بودند چون وقت نماز ظهر بود زائرین گفتند: بیایید تا نماز جماعت بخوانیم. جذبه معنوی این بقعه مبارک در قلبم نشست و بعد از خواندن نماز یکی از زائرین، تقاضای خواندن روضه علمدار کربلا و سالار سپاه حضرت اباعبدالله الحسین، برادر ایشان حضرت ابالفضل العباس علیه السلام را نمود.
بر بنده معلوم شد که سه روضه ای که روز گذشته در مسیر جاده جرقویه در آن سه حرم مطهّر خواندیم، مقدمه تشرّف و توسل به وجود نازنین این جگر گوشه حضرت ابوفاضل علیه السلام بوده است. بر آن شدم که به تحقیق بیشتر در منابع معتبر و پرسش بیشتر مخصوصاً از خادم این حرم و اهالی از کرامات ایشان بیشتر مطلع شوم. از خادم این حرم که پیر غلامی ارزشمند به نام آقای «محمد حسین توکلی» بود از معجزات عدیده ایشان در شفای بیماران صعب العلاج، سرطانی و بیماران قلبی حاد شنیدم و همانطور که با ایشان صحبت می نمودم و زائرین صحبت های ما را می شنیدند هر کدام به نوبه خود از عنایات و کرامات این امامزاده واجب التعظیم، داستان های ارزشمندی از خود و دیگران نقل نمودند.
با همکاری حضرت حجت الاسلام آقای شیخ مهدی آقابابایی تحقیقات بیشتر را انجام داده و الحمدلله در منابع معتبری مثل کتاب ارزشمند «العباس علیه السلام » تألیف مرحوم علامه آیت الله مقرم و همچنین «منتهی الآمال» مرحوم محدث قمی اعلی الله مقامهما الشریف به این نتایج رسیدیم که ایشان «محمد بن فضل بن حسن بن عبیدالله بن عباس بن علی بن ابیطالب علیهم السلام » می باشند. و البته حسب فرمایشات ایشان که فرزند ایشان را به نام فضل و با کنیه «ابوالعباس» معرفی نموده اند چه بسا ایشان پدر امامزاده واجب التعظیم حضرت ابوالعباس علیه السلام مدفون در خوراسگان باشند.
البته اهل تحقیق چه بسا بیشتر تحقیق نمایند و مطالب مفیدتری نصیب ایشان گردد. قدر مسلم با وجود این منابع معتبر و این مقدار کرامات عالیه و ارزشمند این بقعه مبارکه که مورد توجه اهل ایمان و از همه مهمتر مورد عنایت صاحبمان حضرت بقیت الله الاعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداه می باشد و امید است با وجود این اسناد معتبر و این کرامات نوارانی، ابراز ارادتِ مردم عزیز ما، مخصوصاً مردم اصفهان که به دارالمؤمنین معروف است و در مودّت ذوی القربی سابقه درخشانی داشته و دارند بیش از این بوده باشد و از نورانیت حضرت قمر بنی هاشم علیه السلام ، بیشتر بهره مند گردند.
«یا کاشف الکرب عن وجه الحسین اکشف کربی بحق اخیک الحسین علیه السلام »
در این زمان که از هر زمانی بیشتر احتیاج مبرم ما به ذیل عنایات حضرات معصومین و خاندان مطهّرشان مشهود است امید آنکه با زیارت قبور امامان و امامزادگان که مصداق آیه: فِی بُیُوتٍ أذِنَ اللَّهُ أن تُرْفَعَ وَیُذْکَرَ فِیهَا اسْمُهُ (1)هستند هر گونه بلیّه اعمّ از بی اعتقادی ، بیماری و سائر شرور و فتن آخرالزمان از قاطبه شیعه دور گردد.
رمضان المبارک 1442 قمری
حوزه علمیّه اصفهان
سیدمحمد رضا تجویدی
1) . نور / 36.
إمامزادگان ، و عوامل نفوذ معنوی و اجتماعی آنها
با مطالعه تاریخ اسلام و مسلمین ، و بررسی تاریخ بلاد و مراکز بزرگ تمدّن و قدرت مسلمین ، می یابیم که فرزندان پیامبر صلی الله علیه و آله و إمامزادگان علیهم السلام ، از نفوذ معنوی و اجتماعیِ فراوانی برخوردار بوده اند ، و با این که قدرت های طاغوتی بسیار خطرناکی ، همانند : أمویان و عبّاسیان ، در طول چندین قرن ، و در عموم بلاد اسلامی، در سرکوبیِ علویان و فاطمیان ( سادات و ذراری رسول خدا و علیّ مرتضی و فاطمه زهراء علیهم السلام ) از هیچ گونه وسیله ای ( اعمّ از نظامی و سیاسی و اقتصادی و تبلیغی ) صرف نظر نمی کرده اند ، و همیشه در میدانهای نبرد و در زندان ها ، و نیز در صحنه های اجتماعی ، به قلع و قمع و منزوی ساختنِ آنها ، همّت می گماشته اند ، ولی با این حال در کشورهای حجاز ، مصر ، عراق ، ایران ، سوریه ، لبنان و ... ، هزاران هزار بقعه مورد توجّه ، و صحن و سرای باشکوه ، و گنبد و مناره جالب توجّه ، با عنوان : « إمامزاده » یا « آستانه » یا « مقام » یا « مقبره » یا « بقعه » ملاحظه می شود که گروه گروه ، و دسته دسته ، زائرین را از راه های دور و نزدیک ، به خود جذب می نماید ، و محلّ اجتماع دل های با ایمان ، و قلب های با صفا ، و عاطفه های دینی ، می باشد.
چرا آن همه دشمنی ، امامزادگان را از صفحه تاریخ حذف ننموده ؟ و چرا این همه عظمت ، در طول چهارده قرن ، به نمایش در آمده است ؟
تأکید خداوند متعال ، و رسول خدا صلی الله علیه و آله بر محبّت أهل البیت علیهم السلام
این همه عظمت ، دستورهای أکید و توصیه های مکرّری است که ، در قرآن مجید و کلمات رسول خدا صلی الله علیه و آله ، برای مودّت ذوی القربی ، و محبّت نسبت به أهل
البیت علیهم السلام و حمایت از ذراری رسول خدا صلی الله علیه و آله عموماً ، و نیکان آنها بالخصوص ، وارد شده است.
1: قُلْ لا أسْئلُکُمْ عَلَیْهِ أجْراً إلاّ الْمَوَدَّهَ فِی الْقُرْبی ؛ ای پیامبر ! بگو از شما أجر و مزدی نمی خواهم ، جز اظهار دوستی درباره نزدیکانم (1).
2: قالَ رَسُولُ اللهِ 6: إنَّ اللهَ جَعَلَ اُجْرَتی عَلَیْکُم ، الْمَوَدَّهَ فی أهْلِ بَیْتی وَإنّی سائِلُکُمْ غَداً عَنْهُمْ ، فَمُخِفٌّ بِکُمْ فِی الْمَسْألَهِ؛
همانا ، خداوند مزد مرا بر شما، دوستی أهل بیت من قرار داده، و من فردای قیامت ، در باره آنها از شما سؤال می کنم، و در این سؤال ، إصرار و إلحاح خواهم نمود (2).
3: قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : أیُّما رَجُلٍ صَنَعَ إلیَ رَجُلٍ مِنْ وُلْدی صَنیعَهً ، فَلَمْ یُکافِئْهُ عَلَیْها ، فَأنَا الْمُکافِیءُ لَهُ عَلَیْها؛ هر مردی که به یکی از فرزندان من خدمتی نیکو نمود ، و آن فرزند، پاداش آن را نداد ، من پاداش آن عمل نیک را ( به آن مرد نیکوکار ) خواهم داد ، و جبران خواهم نمود (3).
4: قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : أرْبَعَهٌ أنَا لَهُم شَفیعٌ یَوْمَ الْقِیامَهِ ، ألْمُکْرِمُ لِذُرِّیَتی مِنْ بَعْدی ، وَ الْقاضی لَهُمْ حَوائِجَهُمْ ، وَ السّاعی لَهُمْ فی اُمُورِهمْ عِنْدَ اضْطِرارِهِمْ ، وَ الْمُحبُّ لَهُمْ بِقَلْبِهِ وَ لِسانِه؛
چهار دسته و گروهند ، که من در روز قیامت شفاعت آنها را می نمایم ، یکی آنکه ذرّیّه مرا پس از من إکرام نماید ، و دوّم آنکه حاجت ذرّیّه مرا روا نماید ، و سوّم
آنکه کوشش نماید در کارهای ذرّیّه من ، در وقتی که آنها نیاز به همکاری دارند، و چهارم آنکه ذرّیّه مرا با قلب و زبان خود دوست بدارد (1).
5: قال رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : مَنِ أحْتَقَر أوْلادی أذْهَبَ اللهُ عَنْهُ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ ؛
هرکس حقیر بشمارد أولاد مرا، خداگوش و چشم او را می گیرد ( و گوش شنوا و چشم بینا ، از او سلب می شود).(2)
6:قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : أحِبُّونی لِحُبِّ اللهِ وَ أحِبُّوا أهْلَ بَیْتی لِحُبّی ؛
دوست بدارید مرا، به خاطر دوستی خدا ، و دوست بدارید اهل بیت مرا ، به خاطر دوستی من (3).
7:قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : مَن زارَ واحِداً مِنْ أوْلادی فِی الْحَیاهِ وَ بَعْدَ الْمَماتِ ، فَکَانَّما زارَنی( ؛
هرکس یکی از أولاد مرا در زمان حیات ، یا پس از مرگ او ، زیارت کند ، گویا مرا زیارت کرده است.(4)
8: قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : مَنْ زارَنی اوْ زارَ أحَداً مِنْ ذُرِّیَّتی ، زُرْتُهُ یَوْمَ الْقِیامَهِ فَأنْقَذْتُهُ مِنْ أهْوالِها؛ هر کس مرا زیارت کند، یا یکی از ذرّیّه مرا زیارت کند، من او را در روز قیامت زیارت می کنم ، و او را از هول ها و ترس های قیامت ، می رهانم (5).9: قالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله : مَنْ وَصَلَ أحَداً مِنْ أهْلِ بَیْتی فی دارِ الدُّنْیا بِقیراطٍ ، کافَیْتُهُ بِقِنْطارٍ ؛(6)
هرکس به یکی از اهل بیت من صله کند در دنیا به یک قیراط(7)، پاداش و مکافات می دهم او را به یک قنطار.(8)
1) . عیون أخبار الرّضا، ج 1، ص 253 ؛ أمالی شیخ طوسی، ج 1، ص 376.
2) . میزان الأنساب ، ص 8، به نقل از فضائل السّادات.
3) . شرف النّبی ، خرگوشی، ص 259.
4) . یادداشت های سیّد مصلح الدّین مهدوی ، به نقل از مشاهد العتره و جامع الأخبار.
5) . یادداشت های آقای سیّد مصلح الدّین مهدوی ، به نقل از کتاب مشاهد العتره ، و نیز ، ثواب الأعمال مرحوم شیخ صدوق.
6) . وسائل الشّیعه، ج 11 ، ص 558 (کتاب الأمر بالمعروف و النّهی عن المنکر).
7) . یک قیراط ، مساوی است با چهار جو و چهار حبه ، و به اندازه های دیگر هم تعریف شده است ، ولی در هر صورت، اندازه کمی است.
8) . یک قنطار ، مساوی است با ، یک صد و بیست رطل ، یا پوست گاوی که پر از طلا کنند، و با اندازه های دیگر ، ولی در هر صورت ، اندازه بزرگی است.