جلسه 1 ـ سيد حسني

بسم الله الرحمن الرحیم


سيد حسني


موضوع :
بحث در ارتباط با مهدويت، از بحث هاي ضروري است. بحث روز و مورد ابتلايي است.
مقدمه
به چند موضوع اشاره مي كنم:
موضوع اول امروز اين بحث
مهدويت طبق روايات وارد شده به اين مضمون، امام زمان: يخرج
علي افواه الناس، امام زمان وقتي كه ورد زبانها مي شود، در آن دوران ظهور
مي كند. الان تقريبا همين است همه (مخالف و موافق) سخن از حضرت ولي عصر مي زنند.
اما مخالف مي داند كه پايان كارش به دست حكومت جهاني حضرت است. موافق هم كه
مشتاقانه منتظر اين دولت كريمه است.
موضوع دوم، سوء استفاده هايي
است كه مي شود (الان چند مورد نمونه همراه من است.) مدعياني هستند كه ادعاي نيابت
خاصه دارند و يا خود را يماني مي دانند. لااقل من با يكي دو تا يماني بحث كردم. با
اطمينان مي گفت: من يماني هستم و خودش رو مطرح كرد. امروز در جامعه مساله اي مطرح
مي شود كه، قبل از امام زمان فرزند ايشان به نام احمد خواهد آمد و البته اكنون
اعتقاد دارند كه اين شخص آمده است. مصاحبه هم با او شده و هفت هشت صفحه مجموع
مصاحبه است و عجيب اين كه مدعيان يا نائب ها يا فرزند امام زمان يا بالاخره يماني،
سرلوحه ماموريت و برنامه آنها تخطئه مرجعيت و مراجع و حوزه مي باشد. متاسفانه از
بي اطلاعي مردم سوءاستفاده مي كنند و مريد پروري مي كنند. آن ها با تمام قدرت وارد
ميدان شده و با نشر جزوات و چاپ كتب در تيراژ وسيع اهداف خود را پي گيري مي كنند.
من مطمئن هستم پشت سر اين جريانات استعمار پير (انگليس) قرار دارد. خوب، اين همه
الان دارد سوء استفاده مي شود و مستند به روايات مي كنند. با يكي از داعيان سرسخت
يماني من بحث داشتم. شايد دو ساعت با او بحث داشتم. از كتاب غيبت نعماني روايت مي آورد.
و به خيال خودش وجود اين روايات دركتاب نعماني كافي مي باشد. و بدون بررسي روايات
در كتب ديگر اعتقاد به مطالبي پيدا كنيم و آن را بر اين آقا تطبيق نماييم.
با توجه به اين سوءاستفاده هايي كه
ميشود. يكي از فضلاي نجف اشرف كه در طي يك دورة تابستاني در مركز تخصصي مهدويت
خدمتشان بوديم مطلبي را مطرح نمود كه اگر همان شيوة برخورد با مباحث اصولي و فقهي
را در مباحث و احاديث مهدويت پيگيري مي كرديم اينها جرأت نمي كردند قد علم كنند.
راستي ما نمي توانستيم درگير شويم حرف براي گفتن نداشتيم از كجا وارد شويم يك سري
مطالب به نظر ما از اصول مسلمه هستند و اينها روي اصول مسلمه دست گذاشتند، يماني
از اصول مسلمه است اعتقاد به يماني، يماني خواهد آمد و بله (ليس فيها راية بأهدي من راية اليماني، تهدي الي الحق).[1]
اينها جز مسلمات است. اما بايد دانست كه چه چيزي متواتر است اصل يماني يا حقانيت
پرچم يماني كدام متواتر است؟ اصولاً ما در برابر جريان يماني تكليف داريم يا
نداريم؟ اينها را ما بحث و تحقيق كرديم. گفتند اگر ما اين شيوه بحث را داشتيم
چگونه جرات مي كردند كه افراد را بسيج كنند و در صفوف شيعه رخنه نمايند ما از اين
به بعد ياد گرفتيم چه طور رفتار كنيم و بدون دعوا و نزاع به بحث علمي بپردازيم.
خوب بعد از بيان اين دو نكته به بررسي برخي روايات و به صورت موضوعي در كتب اربعه
مي پردازيم.
بايد متذكر شد كه رواياتي كه در رابطه
با بعضي جريان مهدويت است كم نيست. هر چند بعضي رقم درشتي گفتند، هر چند بعضي از
آن ها محترم هستند ولي پذيرفته نيست رقمي كه گفتند تا 7000 روايت را نقل كرده اند.
آن چه كه الان در كتاب معجم احاديث الامام المهدي عجل الله است، همين معجم هشت
جلدي، (البته گاهي ادغام شده است.) مجموع روايات 1436 يا 1439 مي باشد. (مجموع
روايات كه در اين فلك دور مي زند) رواياتي كه از وجود مقدس رسول الله صلوات الله
عليه واله رسيده كه اكثرا از طريق عامه است 560 تا 563. گاهي ادغام شده يادو روايت
نظير يا شبيه هم بوده، اينها يكي حساب شده. خوب اين رقم را از 1436 كم كنيد، باقي
روايات اهل بيت است كه عمدتا از كتابهاي خودمان است. هرچند از منابع و كتابهاي اهل
سنت هم بعضا نقل شده است. اما به مقدار روايات رسول الله (ص) نيست. آياتي هم كه
تأويل يا تفسير آنها، بالاخره به نحوي مرتبط با حضرت ولي عصر عليه السلام است،
تقريبا بالغ بر 400 آيه است. يعني كلا به 2000 نمي رسد. ولي اشتباه نشود. 2000 رقم
كمي نيست. نقل اينها و فقط مطالعه اينها كلي زمان مي برد تابرسيم به بررسي سندي،و
دلالي و جنبه هاي ديگر آن.
روايات را اگر ما بخواهيم طبقه بندي
كنيم و شروع كنيم از كتب اربعه، در كتب اربعه دست كم 300 روايت مي باشد.كه اين رقم
كمي نيست. اكثر اين روايات در كافي و من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق است. از جلد اول
كافي تا جلد هشتم. دقيقا در اكثر اين جلدها بالاخره به يك مناسبتي راجع به امام
زمان و جريان علائم و... رواياتي است. البته قسمتي از آن در تهذيب نقل شده است.
چند روايت هم در استبصار آمده است. مثلاً گاهي مي آمدند خدمت ائمه:: مطالبي كه از روات از ائمه قبل نقل كرده بودند، عرضه مي كردند،
آقا تصحيح كنند. ظاهرا ابوحمزه ثمالي خدمت امام كاظم علیه السلام مي رسد عرض
مي كند ابو بصير نقل كردند: هر وقت آقا امام باقر عليه السلام تب مي كردند و كسالت
پيدا مي كردند، فرياد مي زدند يا فاطمه الزهراء علیه السلام، به گونه اي
فرياد مي زد كه كسي كه بيرون منزل بود صداي امام علیه السلام را مي شنيد،
آيا درست است اين مطلب؟ آقا فرمودند: بله. به عنوان نمونه ديگر، در ج 3 استبصار
صفحه 70 علي بن سالم مي گويد: سألت اباعبدالله: عن
الخبر الذي روي إن ربح المؤمن علي المؤمن رِبا.
راوي مي پرسد روايتي نقل شده است از
ائمه قبل: كه كسي كه اطمينانش به وثيقه بيش از اطمينانش به برادرش باشد من از او
بيزارم. اين روايت نقل شده است آيا همينطور است؟ امام فرمودند: براي الان و اين
زمان نيست، مربوط به دوران ظهور حق است، (ظهور القائم) دوراني است كه امام زمان
عجل الله ظهور مي كند.[2]
بالغ بر 70 درصد روايات شيعه امام عصر
را با لقب «قائم» تعبير مي كنند.
و در اكثر روايات اهل سنت كلمه «مهدي»
آمده است حال ببينيد كه نكته آن چيست. نام منتظر هم نقل شده است. اما اين كلمه
«قائم» كه اشاره شد بيشتر در روايات ما آمده است.
باز از امام سوال مي شود كه خبر ديگري
از شما نقل شده است. به همان قيمتي كه خريدي به همان قيمت بايد بفروشي؟ اگر روي آن
سودي بردي رباخواري كردي؟ امام فرمود: باز هم مربوط به دوران ظهور حضرت قائم است.
ولي الان اشكالي ندارد رزق و روزي است.
ببينيد اين سنخ
روايات از كتاب شريف استبصار مي باشد، كه غير از تهذيب است. نوع رواياتي كه كتب
اربعه مخصوصا در كتاب شيخ كليني در كافي آمده است: كامل شدن عقل در آن دوران است،
دگرگوني و تحول در سمع و بصر در آن دوران است، ميراث انبياء و مهدي: اينها سوژه
بحث است روي اينها خيلي مي شود مانور داد. رواياتش را جمع كنيد آن چه در كافي شريف
و جاي ديگري امده است، اشاره دارد به اين مطالب يعني عصاي و موسي علیه السلام،
خاتمِ سليمان علیه السلام، اشاره مي كند به قميص پيامبر اكرم علیه السلام،
سيف پيامبر اكرم علیه السلام، اين موارد جمع شود همه اشاره است همه كنايه
است. وقتي اشاره ميكند خاتم سليمان، يعني معجزات سليمان همراه او است. «ولسليمان
الريح غدوها شهر ورواحها شهر»[3]، المهدي و ليله القدر:
ارتباط ليله القدر با حضرت چيست؟ ليله القدري كه در ماه رمضان ودر ماه شعبان است، بايد
بررسي شود هر دوي اينها با امام زمان عجل الله مرتبط است مخصوصا ليله القدري كه در
ماه مبارك رمضان است.
در كتاب بحار ج 100 بيش از 50 روايت
نقل مي كند كه برخي از اين عبارات مرتبط مي كند ليله القدر را با وجود مقدس حضرت
ولي عصر عليه السلام. ريشه اين بحث در كتاب كافي است.
علم در دوران امام گسترش پيدا مي كند.
علم ظاهر مي شود. سوالاتي كه مي كنند در اينجا جوابش است. ينبت العلم في قلب
المهدي.
انتقام گيرنده خون امام حسين، مساله اي
كه الان در سايتها ( توسط وهابي ها، يك گوشه روايت را مي گيرند و باقي روايت را
رها مي كنند) مطرح مي شود. كه عرض مي كنند كه امام صادق فرمودند كه حضرت مهدي
قاتلان حسين را مي كشد المهدي يهدم المسجدالحرام. يحكم
بحكم ال داود. المهدي يقتل ذراري قتلة الحسين.[4]
راوي از امام علیه السلام مي پرسد: روايت از جد شما
امام صادق علیه السلام آمده است، وقتي امام ظهور مي كند يقتل ذراري قتلة الحسين. نسل آن ها را مي كشد.
امام فرمودند: اين چنين است سپس راوي پرسيد پس معناي اين آيه چه مي شود، كه «و لا تزر وازرة وزر اخري».
امام فرمود كه هر چه خدا فرموده حق است. امّا ذراري قتله الحسين راضون بقتله. (مدتي پيش
ريختند داخل حسينيه شيعه ها و آنها رو كشتند، شعار آنها درود بر يزيد و اهانت به
ائمه بود. حمايت از يزيد و محكوم كردن قيام امام حسين بود) إن ذراري قتلة الحسين راضون، بفعل ابائهم،
راضي هستند به اين امر، اينها به عنوان كسي هستند كه در اين واقعه شريك هستند، «ولو ان مؤمنا قتل بالمشرق فرضي
بقتله من في المغرب لكان شريكا في دمه».[5]
موضوعات ديگر مباحث شباهت امام زمان
عجل الله با ائمه، وراثت امام زمان از ائمه، مهدي علیه السلام
و حديث لوح، اين ها رواياتي است كه كافي در بشارات آورده است. المهدي من نسل فاطمه، مقام حضرت مهدي، توصيف حضرت مهدي
از زبان پيامبر اكرم، حرمت نام حضرت.نام حضرت كدام است؟ م ح م د است يا «احمد» «مبشراً به النبي من بعدي اسمه احمد»، اين است يا آن
است؟ آيا تسميه واقعاحرام است، وجه آن چيست؟ ريشه اين بحث در كتاب كافي شريف آمده
است.
شيوه و روش بحث
روايات و موضوعات در اين زمينه بسيار
است روش بحث اين است موضوعي كه مطرح مي كنيم سعي مي كنيم با محوريت كتب اربعه
باشد. بعد سعي مي كنيم پيرامون آن موضوع بحث مي كنيم. اگر در كافي شريف باشد لااقل
شرح مراه العقول مرحوم مجلسي را ببينيم كه ايشان اولاً حديث را ارزيابي مي كند. و
بعضاً «مرحوم مجلسي» مطالبي را بيان كرده است. مرحوم مازندراني شرح دارند به ان
مقداري كه لازم باشد ما پيرامون روايتي كه از كافي نقل شد به شروح آن مراجعه مي كنيم.
اگر از تهذيب نقل شد باز بيان مرحوم مجلسي در كتاب ملاذ الاخيار كه 16 جلد است. و
اگردر روضه المتقين باشد (شرح من لا يحضره الفقيه است). مرحوم مجلسي دوم از پدر
مطالبي را نقل كرده است. اگر در استبصار مطالبي باشد. به شرح آن استقصاء الاعتبار
مراجعه مي كنيم. سعي مي كنيم بحث هاي ما با محوريت كتب اربعه باشد. ولي براي كامل
شدن بحث به كتب ديگر نيز اشاره مي كنيم كتب دسته اول مثل كمال الدين يا كتاب غيبت
شيخ طوسي و به تناسب رواياتي كه مورد بحث است را مطرح مي كنيم و نتيجه گيري مي كنيم
و اگر اين روايات در كتب اهل سنت امده است (براي آشنايي نه گرفتن مبنا) به آن كتب
مراجعه مي كنيم. اصل و محور، روايات و كتاب هاي ما است براي تكميل اين بحث ما به
كتب خودمان مراجعه مي كنيم كه بايد خود كتابها ارزيابي شود چون اين بحث هفته اي دو
جلسه بيشتر نيست نمي توانم قول دهم كه كتاب شناسي، آشنايي با مولف و اسناد و
روايات را دنبال كنيم. لذا ما اگر بتوانيم از كتابها مخصوصا كتب اهل سنت اشاراتي
مي كنيم، عزيزان خودشان تحقيق كنند. اگر ما ابن حماد را مطرح كرديم آدرس مي دهيم
كه خودشان مراجعه كنند ببينيد ابن حماد نزد فريقين چقدر اعتبار دارد. و كتابش چقدر
اعتبار دارد. همچنين در كتاب هاي قديم نامي از مسند احمد برده شده است. كتاب و
روايات اين فرد كه قبلا بحث شد چقدر اعتبار دارد؟
فعلا محور بحث ما جريان سيد حسني است.
اشخاصي هستند كه اسمشان در روايات آمده ما مي خواهيم با اينها آشنا شويم يكي از
آنها سيد حسني است كه زياد از او اسم برده مي شود. آيا اين همان نفس زكيه است يا
شخص ديگري است؟ و رواياتي كه راجع به ايشان آمده چند تا است و اين شخص مثبت است يا
منفي؟ وظيفه ما در برابر او چيست ؟
روايت اول: راجع
به ايشان در كتب اربعه است يك روايت فقط در ج 8، يعني روضه كافي ص 224.[6]
روايت اين است:
1. يعقوب سراج: قلت لابي عبد الله: متي فَرَج شيعتكم؟ امام فرمود: اذا اختلف ولد العباس(حكومت عباسي سقوط مي كند)
(روايات متعددي بيان مي كنند كه ارتباط تنگاتنگي وجود دارد بين اختلاف بين حكومت
عباسي و امام زمان عجل الله. و وهي سلطانهم، سلطنت آن ها سست شده. روايت مفصل است
در قسمتي از روايت آمده است كه شامي ظهور مي كند، كه شامي همان سفياني است. و
يماني هم حركت مي كند و تحرك الحسني كه حسني هم شروع به تحرك خواهد كرد. در باقي
روايت آمده كه پس از اين اتفاقات، خرج صاحب هذا الامر
من المدينه الي مكه: اگر اين حوادث اتفاق افتاد صاحب امر از مدينه به مكه
خواهد آمد.[7] حال سوالي كه اينجا مطرح
است صاحب امر از كجا ظهور مي كند؟ اينكه مي فرمايد: خرج من المدينه الي مكه، اين
خروج چيست؟ مرحوم مجلسي مي فرمايد: اي مختفيا ليظهر بمكة.[8]
از امام سوال شد چه چيزي از ميراث
پيامبر اكرم در دست ايشان است؟ فرمودند: سيف رسول الله، قضيبه و عمامه رسول الله،
پرچم رسول الله،
بعضي از خدام
حضرت مطلع مي شوند كه حضرت براي اصحاب ظاهر شدند و به حسني خبر مي دهند كه آقا
خروج كرده است و حسني دست به تحرك مي زند و خروج مي كند. ولي در نطفه خفه مي شود،
كه اهل مكه هيچ وقت با اهل بيت كنار نيامدند. (كتابي اخيرا يكي از اهل سنت نوشته
است كه واقعا كتاب تكان دهنده است. قريشي ها هيچ وقت با اهل بيت ميانه خوبي
نداشتند، نه در گذشته و نه امروز و نه در هنگام ظهور امام زمان عليه السلام.) حسني
همين كه مطلع مي شود كه حضرت خودش را به اصحاب نشان داده است دست به تحرك مي زند؛
كه نمي گذراند و همانجا او را مي كشند.[9] پس اهل مكه با چه كسي
ارتباط دارند؟ با سفياني. اين محور بحث است تا جلسه بعد. حسني كيست و كجا با حضرت
برخورد مي كند. نيتجه اي از اين روايت مي توان گرفت كه تحرك حسني از مدينه است كه
در نطفه خفه خواهد شد. اما در روايتي آمده كه حسني در مكاني بين مكه و مدينه با
حضرت برخورد مي كند. در روايتي ديگر آمده كه در عراق برخورد ميكند. اين روايات در
ظاهر تعارض دارد. ولي تعارض براي صحت روايت يا حجيت روايت است. خواهيد ديد كه برخي
از اين روايات از لحاظ سندي مشكل دارند.







[1]. الخرائج و الجرائح3/ 1163: في ذيل باب
العلامات الكائنه قبل خروج المهدي علیه السلام..



[2]. استبصار 3/70/ ح2، باب ربح المؤمن علي أخيه المؤمن.



[3]. سورة سبأ: 12.



[4]. ثواب الأعمال، 258 باب عقاب من قتل الحسين علیه السلام، ح4
و مستدرك الوسائل 18/ 152 ب32 ح22368.



[5]. وسائل الشيعه، 16/138 باب5 وجوب انكار المنكر با لقلب... ح21180.



[6]. لازم به ذكر است كه روضة الكافي
يقينا از مرحوم كليني است به شهادت شيخ طوسي مرحوم نجاشي و ابن شهر آشوب و صاحب
معالم العلماء، پس اعتنايي به قول بعضي متاخرين كه تشكيك كرده اعتنايي به قول آن ها
نمي شود. در ج 19 مستدرك الوسائل صفحات آخر مطلبي نقل مي كند و رد مي كند. پس كتاب
روضه از مرحوم كليني است.



[7]. كافي (روضة) 8/ 224 حديث يأجوج و مأجوج.



[8]. مرأة العقول في شرح أخبار آل الرسول علیه السلام، 26/157 ح
يأجوج و مأجوج.



[9]. روضة الكافي، 8/ 225 ح يأجوج و مأجوج.