مشخصات کتاب

سرشناسه:خسروشاهی، سیدهادی، 1317 -

عنوان و نام پدیدآور:اجازات/ سیدهادی خسروشاهی.

مشخصات نشر:قم: کلبه شروق، 1395.

مشخصات ظاهری:60ص.:مصور.

فروست:حدیث روزگار؛10.

شابک:20000 ریال 8-60-7255-964-978

وضعیت فهرست نویسی:فیپا

یادداشت:کتابنامه.

یادداشت:نمایه.

موضوع:خسروشاهی، سیدهادی، 1317 - -- اجازه ها

رده بندی کنگره: 1395 3آ5خ/ 3/ 153 BP

رده بندی دیویی:297/3924

شماره کتابشناسی ملی:4311505

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

اجازات

به کوشش: سید هادی خسروشاهی

فهرست

مقدمه

1- امام خمینی

2- آیت الله سید ابوالقاسم خویی

3- آیت الله سید محمد هادی میلانی

4- آیت الله سید محمدکاظم شریعتمداری

5- آیت الله شیخ ابوالفضل زاهدی قمی

6- آیت الله سید احمد زنجانی

7- آیت الله شیخ مرتضی حائری

8- آیت الله سید محمدصادق روحانی

9-آیت الله محمد کاظم شریعتمداری

10- اجازه ای دیگر از آیت الله شیخ مرتضی حائری

11- آیت الله شیخ عبدالجواد اصفهانی

12- آیت الله شیخ آقا بزرگ تهرانی

13- آیت الله مرعشی نجفی

14- مکتوبی از امام خمینی

پیوست ها

دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش

گواهینامه مدارج علمی

مقدمه

«اجازه» در محافل حوزوی و فرهنگ اسلامی، در موارد و زمینه های مختلف مانند: اجتهاد، نقل حدیث، امور حسبیه و... در واقع نوعی گواهی علمی - معنوی است که به طلاب علم

فضیلت، پس از طی مراحل تحصیلی و کسب مقامات علمی، از طرف اساتید و مراجع، به عنوان سند و مدرک، داده می شود.

به عبارت دیگر: این گواهی ها از سوی اساتید و بزرگان فقه و حدیث، در واقع برای تأیید دانش اندوزی، کسب علم و معرفت و وصول به مرتبه اجتهاد، یا نقل حدیث و تصرف در امور شرعی خاص، برای تلامیذ خود و یا طلاب دارای صلاحیت، صادر می گردد.

مهمترین نوع اجازات، اجازه اجتهاد است که در آن، استاد یا مجتهد والامقامی، به مراتب علمی - فقهی و اصولی تلمیذ خود گواهی می دهد و رسیدن او به مرتبه اجتهاد را تصدیق می کند و توانایی

فقهی او را در استنباط احکام شرعی، مطابق موازین و اصول دینی، تایید می نماید. به عبارت روشن تر: «اجتهاد» در فقه اسلامی به معنای ورود در استنباط احکام شرعی با شروطی خاص از منابع قرآنی، حدیثی، عقل و اجماع است... صدور اجازه اجتهاد از سده هفتم و هشتم در حوزه های علمیه شیعی رواج یافته است.

... اجازه «امور حسبیه» نوعی دیگر از اجازت شرعی است که در آن فقیه و عالمی، به فرد مورد اعتماد خود اجازه دخالت در امور حسبیه که از اختیارات «فقیه جامع الشرایط» و حاکم شرع است، می دهد تا مثلاً به نمایندگی از طرف او، وجوهات شرعی را از مقلدان و مؤمنان دریافت نماید و طبق صلاحدید خود، در موارد خاص هزینه کند و یا بخشی از آن را برای اداره امور حوزه ها به شخص اجازه دهنده، برساند و همچنین بتواند در حل و فصل امور مرتبط با مسائل شرعی و زندگی مردم، نظارت کند و در احقاق حقوق مستضعفین، بینوایان و ایتام بکوشد.اما اجازه در «نقل حدیث» که اغلب با رخصت شفاهی و کتبی «شیخ» و «راوی»، برای نقل و روایت احادیث مضبوط در متون مجاز می گردد، در واقع به عنوان یک نوع سند ارزشی در شناخت مرتبه علمی دانشمندان و آگاهی از اندیشه ها و موقعیت علمی آنان تلقی

می شود و به همین دلیل جایگاه پرارزش و ویژه ای در فرهنگ شیعی دارد.

پیشینه صدور اجازه حدیث به زمان حضور و حیات ائمه شیعه(علیهم السلام) باز می گردد... و کهن ترین سند که موضوع اجازه نقل حدیث در آن به گونه ای خاص مطرح گردیده، روایتی است از سلیم بن ابی حیه که از اصحاب حضرت امام صادق(علیه السلام) به شمار می آید. در این روایت، امام صادق(علیه السلام) به او توصیف کرده تا برای فراگیری حدیث نزد ابان بن تغلب برود و سپس می فرماید: «آنچه او بر تو روایت کرد، می توانی از من روایت کنی.»⁽¹⁾

از مهم ترین آثار مکتوب و معتبر درباره اجازات شیعی، می توان بر منابع زیر اشاره کرد: اجازه علامه حلی بنی زهره، اجازات بحارالانوار،⁽²⁾اجازات آیت الله میرزا حسین نوری در «خاتمه مستدرک الوسائل»، اجازه کبیرة اثر سید عبدالله موسوی جزائری، المشیخه او الاسناد المصّفی الی آل المصطفی از علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی و الطرق و الاسانید الی مرویات اهل البیت(علیهم السلام) از آیت الله سید شهاب الدین مرعشی نجفی... .

بعضی از اجازات دربردارنده آگاهی های علمی و تاریخی و فهرست آثار اجازه دهنده است. گاهی در متون اجازات وصایای عرفانی و اخلاقی نیز مطرح شده است. در شماری از اجازات، محل و تاریخ صدور اجازه اهمیت بسزائی در شناخت دقیق دانشمندان دارد.

استاد محمدرضا حکیمی درباره اهمیت اجازه نقل حدیث می نویسد:«... یکی از مسائل مهم، در تاریخ فرهنگ اسلامی و به خصوص فرهنگ شیعی، موضوع صداقت در روایت و اجازه نقل حدیث است. علمای امین و بزرگ اسلام، از روزگاران عهد پیامبر اکرم و ائمه طاهرین و صحابه، در نقل حدیث دقت بسیار می کرده اند و برای قبول حدیثی از راوی و ناقل، شروط بسیاری قائل بوده اند و تا شخصی را از حیث علم به حدیث و فهم مضمون آن و تقوی در نقل حدیث، واجد شرایط نمی دیدند، به او اجازه روایت حدیث نمی دادند و اگر حدیثی روایت می کرد از او نمی پذیرفتند. و همین امر است که موجب پدید آمدن «سلسله اجازات» در علم حدیث شده است و زندگی محدثان را رنگی ویژه بخشیده است، که خود در فرهنگ اسلام - از نظر علمی و اخلاق علمی - واجد اهمیت بسیار است و جایی خاص دارد.

علمای بزرگ، هم به اجازه شفاهی در نقل حدیث مقید بودند و

هم اجازه کتبی، و هر جا استاد حدیثی و شیخ صاحب اجازه ای در حدیث، نشان می کردند نزد او می شتافتند تا با استجازه از وی و قبول شروط او در نقل، اسناد حدیثی خویش را به پیامبر و ائمه و صحابه برسانند، یا اگر «اسنادی» دارند آن را مستحکم تر کنند.

اما متأسفانه، در روزگار اخیر، اهمیت اجازه نقل حدیث و عمل به شرایط آن - مانند بسیاری از آداب تربیت علمی اسلامی در حوزه های دینی - مورد غفلت قرار گرفته است و بسیاری کسان، بدون داشتن صلاحیت و بدون اطلاع از فرهنگ وسیع حدیث و فهم حدیث و با نداشتن مبانی نقد و شناسایی حدیث، به نقل احادیث می پردازند. بدتر از همه، گروهی مردم بیسواد، یا بسیار کم سواد، به عنوان گوینده یا نویسنده مذهبی، در جامعه وجود دارند که کارشان در نقل احادیث، متضمن کمترین اعتمادی نیست و حاصل کارشان، نشر احادیث ضعیف، یا احادیث مربوط به مورد خاص است که اینان تمیز نمی دهند و در نتیجه منتهی می شود به درهم ریختن فضای منسجم فرهنگ اسلامی و ایجاد انحطاط فهمدینی در مردم. در نوع این عده این کار نتیجه بی اطلاعی از مجموعه وسیع فرهنگی است که برای نقل و تشخیص و تفسیر حدیث لازم است...»⁽¹⁾

... با توجه به اهمیت این موضوع در میراث مکتوب شیعی، چند نمونه از اجازاتی که از طرف بعضی از مراجع و فقهاء و محدثین بزرگ درباره این حقیر صادر شده است، به دست چاپ سپرده می شود، با این هدف و به این امید که طلاب و فضلای عصر ما، در حوزه های علمیه سنتی و قدیمی قم و دیگر بلاد، ضمن اهتمام به فقه جواهری و بهره گیری از روش طلبگی در کسب علم و معرفت، با توجه به اهمیت معنوی اجازات کتبی درباره اجتهاد و امور حسبیه و نقل حدیث، به کسب این نوع از اجازات سنتی شیعه نیز اهتمام بورزند...

و انتظار آن است که توجه به کسب فقط مدارک علمی رسمی، آنان را از دریافت اسناد ارزشمند علمی - فقهی و حدیثی سنّتی دور نسازد.

سید هادی خسروشاهی

قم - 27 رجب 1437 ه-.

1. امام خمینی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین و الصلوة و السلام علی محمد و آله الطاهرین و لعنة الله علی اعدائهم اجمعین.

و بعد، جناب مستطاب، سیّد الاعلام و ثقة الاسلام آقای سید هادی خسروشاهی - دامت افاضاته - از قِبل اینجانب مجاز هستند در امور حسبیّه و شرعیّه که در عصر غیبت ولیّ امر (عجل الله فرجه) از مختصّات فقیه جامع الشّرائط است. فله التّصدی لما ذکر مع مراعات الاحتیاط. و نیز مجاز هستند در اخذ سهمین مُبارکین و صرف آن در اعاشه خودشان به نحو احتیاط و صرف سهم سادات را در صورتی که بقیّه ماند، به محلّ مقرّره شرعیّه و بقیّه سهم مبارک امام علیه السلام را به اینجانب برای صرف در حوزه های علمیه.

و أوصیه (ایدّه الله تعالی) بما أوصی به السلف الصالح من ملازمة التقوی و التجنّب عن الهوی و التمسّک بعروة الاحتیاط فی الدین و الدنیا و أرجو منه ان لاینسانی من صالح دعواته و السّلام علیه و علی اخواننا المؤمنین و رحمة الله.

بتاریخ: 20 شهر صفر المظفر 1386، روح الله الموسوی الخمینی

(مهر)⁽¹⁾

2. آیت الله سید ابوالقاسم خویی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین و صلّی الله علی خیر خلقه و أفضل بریّته محمد و عترته الطّاهرین.

و بعد، جناب مستطاب، عماد الاعلام ثقة الاسلام آقای آقا سید هادی خسروشاهی (دامت تأییداته) از قِبل اینجانب در تصدّی امور حسبیّه که منوط به اذن و اجازه حاکم شرع است، مأذون و مجاز می باشند و همچنین مأذونند که آنچه از سهم مبارک امام علیه السلام دریافت می دارند، به مقدار معاش خود از آن صرف، و مابقی را از جهت اقامه حوزه های علمیّه، به اینجانب ایصال نمایند و آنچه از سایر وجوه شرعیّه قبض می نمایند، در موارد مقرره در محل خود صرف کنند و البته احتیاط را که طریق نجات است، در جمیع امور خود مراعات کنند. و السلام علیه و علی سائر إخواننا المؤمنین و رحمة الله و برکاته.

6 شهر جمادی الاولی 1384، ابوالقاسم الموسوی الخویی، (مهر).

3. آیت الله سید محمد هادی میلانی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین و الصّلوة و السّلام علی أشرف البریّة محمد و آله الطاهرین و اللعنُ علی اعدائهم اجمعین.

و بعد جناب مستطاب، رکن الاسلام و المسلمین، الفاضل البارع آقای آقا سید هادی خسروشاهی (دامت ایّامه) مجازند در نقل احادیث و روایاتی که بالواسطه روایت می کنم، به طرقی که علامه بزرگوار آیت الله النوری (قدس سره) در خاتمه مستدرک الوسائل ثبت نموده اند، و نیز مأذون له و مجازند در تصدّی به امور حسبیّه با مراقبت کامل در تشخیصِ جهات حکمیّه و موضوعیّه آن ها، بر طبقِ احتیاطات و در اخذ وجوه و حقوق و صرف هر یک در مصرف مناسب آن، بر طبقِ مقررات شرعیّه، و در اخذ سهم امام (علیه الصّلوة السلام) و مأذونند به مقدارِ ثلث آن را در مواردی که مصلحت بدانند، بر طبق احتیاطات و موازین فقهیّه مورد مصرف قرار دهند، در مابقی به حقیر مراجعت نمایند.

و أُوصیه و نفسی بملازمة التّق و الأخذ بالحائطة فی جمیع الأمور، و المرجوّ منه (دامت معالیه) أن یذکرنی فی خلواته بصالح دعواته و السلام علیه و علی من اتّبعه من إخواننا المؤمنین و رحمة الله و برکاته.

محمد هادی الحسینی المیلانی 12 صفر/ 84 (مهر)

4. آیت الله سید محمدکاظم شریعتمداری

بسم الله الرحمن الرحیم

مخفی نماند که جناب مستطاب ثقة الاسلام، آقای آقا سید هادی خسروشاهی (دام افضاله) مجاز و مأذون است در تصدّی امور حسبیه و کلّ امور منوط به نظر الفقیه فی زمان الغیبة و کذلک، مجاز است در اخذ وجوهات شرعیه سهم سادات و سهم امام (علیه السلام)، و صرف آن در مصارف شخصیه و در موارد شرعیّه و اسئلُهُ الدّعاء فی الخلوات و أوصیه بمراعات الاحتیاط، فانّه سبیل النّجاة.

فی 21 محرّم الحرام 1384

الأحقر سید کاظم شریعتمداری (مهر)

5. آیت الله شیخ ابوالفضل زاهدی قمی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی محمد و آله الطیبین الطّاهرین.

و بعد فانّ الجناب العالم العامل و الفاضل الکامل، عماد العلماء العظام، ثقة الاسلام السید هادی الخسروشاهیان⁽¹⁾(حفظه الله تعالی) قد بذل عمرهُ الشریف فی تحصیل العلوم الدینیّة و حضر محضر الأساتید فی ایران و العراق، و جدّ و اجتهد، حتّی بلغ مرتبة الاجتهاد، فله العمل بما استنبط علی وفقِ سائر العلماء و یحرم علیه التقلید فیما اجتهد و أوصیه بالتقوی و السداد و أن لا ینسانی من صالح الدّعاء. و السلام علی و علی سائر اخوانی المؤمنین و رحمة الله و برکاته.

تحریراً فی سادس شهر شوال المکرّم سنة 1386 هجری قمری.

ابوالفضل القمی الزاهدی/ مهر.

6. آیت الله سید احمد زنجانی

کما کتبهُ العلامة الزاهدی (دام بقاه) بلغ السید المعظّم (دام توفیقه) مرتبة الاجتهاد، فلهُ العمل بما یستنبطه علی وفق اعلام الدین، وفّقه الله لما یحبّ و یرضی.

کتبه الحقیر، الفانی احمد الحسینی الزنجانی.

سادس شوّال سنة 1386/ مهر.

7. آیت الله شیخ مرتضی حائری

باسمه تعالی شأنه

الأمر کما رقمه العلمان، فالمولی المعظّم إلیه، قد بلغ بحمدالله تعالی مرتبة الاجتهاد، فلیشکر الله سبحانه علی ذلک.

مرتضی الحائری.

8. آیت الله سید محمدصادق روحانی

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله رب العالمین و الصّلاة و السلام علی أشرف بریّته محمد و آله الطیبین الطّاهرین و اللعنُ علی أعدائهم أجمعین إلی قیام یوم الدین.

و بعد، فإنّ جناب العالم الحجّة، الحاج السید هادی الخسروشاهیان(حفظه الله و أیّده) ممّن تمسَّکَ بالعروة الوثقی و اعتکف عشرین سنة فی مدینة قم حرم اهل البیت علیهم السلام باذلاً جهده فی تحصیل العلوم الشّرعیّة و المعارف الإلهیة بحضوره علی الأساتذة العظام و الفقهاء الکرام، حتی بلغ بحمدالله و فضلِهِ مرتبة الاجتهاد، فله العمل بما یستنبطه من الاحکام و أوصیه (دام بقاه) بالاحتیاط، فانّه لیس بناکب عن الصّراط من سَلَک سبیل الاحتیاط.

13 محرم الحرام سنة 1394

محمد صادق الحسینی الروحانی/ مهر