مشخصات کتاب
سرشناسه : شمس اصطهباناتی ،محمد،1288-1358.
عنوان و نام پدیدآور : منظومه شمس یا جلوه ابدیت / سروده شمس اصطهباناتی
مشخصات نشر : شیراز: چاپ جهان نما، 1349.
مشخصات ظاهری : 388 ص.
وضعیت فهرست نویسی : فاپا
موضوع : شعر فارسی -- قرن 14
رده بندی کنگره : PIR8123/م553غ4 1349
رده بندی دیویی : 8فا1/62
خیراندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان
ویراستار کتاب: مریم محققیان
اشاره
بسم الله الرحمن الرحیم
هو
کرد روزی نظری بر من بیچاره زلطف
آنچه من یافته ام جمله از آن یافته ام
کریما ، منعها، چگونه شکر این نعمت گذارم که میان این اکرام و اندام توفیق طبع و نشر این بضاعت مزجاة که بهترین آرزو بود به بنده ناچیز عطا فرمودی خداوندا گواهی که عرض ایمان و عذر گناه و ابراز ارادت نسبت بخاندان رسالت را جز این وسیله ای ندانسته و نیافتم - اینک منظومه شمش را بملازمان در گاه آسمان جاه حضرت ولی اله اعظم حجة ابن الحسن (عج) تقدیم میدارم که نیاکان پاکم صدوق اول و صدوق ثانی بدعای آن امام روحانی دیده بدنیا گشوده و با صدق و محبت در آستانه ولایت تا کنون خدمت نموده و تا قیام موعود فداکاران و ثناگویان و جیره خواریم اثر طبع این عبد روسیاه در دوران پادشاهی شاهنشاه آریامهر محمدرضا شاه پهلوی دوم انتشار یافت که کشور ایران تحت رهبری و خردمندیش از تمام شئون سرآمد عالم و عالیمان بود و نیز همت مردانی نیک اندیش خاصه جوانمردی جلیل القدر که رئیس یکی از بانکهای استان فارس بوده و فعالیتهای چاپخانه جهان نما چاپ و نشر کتاب وادارم کرد که سپاس گزار باشم و اجر آنان را باولیا حق حوالت کنم امید که غزلیات داستانها مراثی و مواعظ بزودی منتشر گردد .
در سخن پنهان شدم مانند بو در برگ گل
هرکه دیدن میل دارد در سخن بیند مرا
این کتاب در 1500 جلد در چاپخانه جهان نما شیراز تحت شماره 62 مورخ : 49/6/30 بچاپ رسیده و در بنگاه صحافی لوکس جلد و منتشر گردید.
بیان توحید
ای دل صاحب نظران جای تو *** دیده و دل عاشق و جویای تو
جلوه تو پایه و بنیان عشق *** اسم تو سر لوحه دیوان عشق
ذکر تو آرامش دل دادگان *** فکر تو سرمایه آزادگان
لطف تو فریاد رس و دل فروز *** یاد تو آرام ده و سینه سوز
بسمله با اسم تو مفتاح شد *** فاتحه تا خاتمه اصلاح شد
حمد و ثناگوی تو هشیار و مست *** بنده و محتاج درت هر چه هست
ذات ترا خود احدیت ثناست *** ملک ترا خود ابدیت سزاست
هم اذلیت بنو شایسته است *** هم ابدیت بتو وابسته است
چشم امید همه سوی تو باز *** دست نیاز همه پیشت دراز
واله و سر گشته تو نه سپهر *** عاشق و جوینده تو ماه و مهر
در همه آفاق هیاهوی تست *** در همه جا روی سخن سوی تست
برتری از وهم و قیاس و خیال *** دوری از اندیشه شبه و مثال
نقطه ای از حرف تو ام الکتاب *** نکته ای از قول تو فصل الخطاب
هر چه زبان دارد و هر بی زبان *** ذات ترا آمده تسبیح خوان
اسم تو مفتاح زمین و سماست *** در همه جا فاتح و مشکل گشاست
گر قلمی صفحه ای آراسته است *** باز ز اسم تو مدد خواسته است
با مددت ناطقه گویا شده است *** وز کرمت خامه سخن راشده است
هر چه نداد از تو نشان نامه نیست *** و آن چه نکرد از تو رقم خامه نیست
خانه دل روشن و آباد تست *** مایه آرامش جان یاد تست
عشقی اگر هست جمالش توئی *** حسنی اگر هست کمالش توئی
دلشده را غیر تو دلدار کو *** غمزده را جز تو دگر یار کو
لطف تو تا بوی گلستان شده است *** بلبل شوریده غزلخوان شده است
حسن تو تا جلوه گری می کند *** عشق نهان پرده دری می کند
دل که بعشق تو نه پابند بود *** هیچ ندانم بچه خورسند بود
دیده بنور تو جهان بین بود *** کام دل از ذوق تو شیرین بود
نغمه بجز ساز و نوای تو نیست *** زمزمه ای غیر صدای تو نیست
عقل بود طالب و جویای تو *** عشق بود مرحله پیمای تو
آتش دل از تو بود شعله خیز *** حسن تو انگیزه عشق است نیز
کون ومکان عکس جمال تو شد *** خشتی از ایوان جلال تو شد
حلقه عشاق خموش تواند *** تاجوران حلقه بگوش تو اند
عالم و این کوکبه معظمه *** صورت اسماء تواند این همه
خامه پی حمد تو باسر شتافت *** در قدم اولش از سر شکافت
دید نه این جاست مجال سخن *** گفت خموشی است کمال سخن
گه که ترا وقت مشیت رسید *** عالم امر از تو بخلقت رسید
کن فیکون پایه ایجاد بود *** ماده خلقت و بنیاد بود
عاقبت آن ماده شد سلسله *** تربیت آموخت بهر مرحله
نور شد و نار شد و خاک شد *** جسم شد و جان شد و افلاک شد
مه شد و اختر شد و خورشید شد *** یک بیکش آیت توحید شد
گشت ز هر سلسله بی چون و چند *** ذکر تبارک و تعالی بلند
نقشه زیبای تو بود از نخست *** کاین همه آثار عجب شد درست
زیر و زبر از تو فراهم شده است *** پایه اش از حکم تو محکم شده است
ورنه بدین قاعده استاد چون *** خیمه این دستگه بی ستون
هستی عالم بتو دارد قرار *** عالم هستی ز تو شد پایدار
جان جهان گشتی و جانان شدی *** از در و دیوار نمایان شدی
هستی تو موجب بود همه *** بود تو شاهد بوجود همه
مشت گلی را تو روان داده ای *** چشم و دل و گوش و زبان داده ای
صورت او را که تو می خواستی *** با قلم صنع بیاراستی
کردی از آن پس به بساط زمین *** مشت گلی را بخلافت گزین
جلوه گر از کالبد گل شدی *** عشق شدی حسن شدی دل شدی
خاک چنین قدر و کمال از تو یافت *** صورت او زیب و جمال از تو یافت
ور نه گل مرده کجا دل کجا *** نور کجا عشق کجا گل کجا
بر تن خاکی زده مکرمت *** رنگ کرامت زدی و معرفت
موجد هر ذره و هر ممکنی *** خالق و روزی ده مرد و زنی
نام تو شد سکه بازار عشق *** حسن تو شد باز خریدار عشق
مالک و مختار و قدیم از الست *** نیست کن و هست کن هر چه هست
از شجر خشک بسازی بهار *** نوش ز نیش آوری و گل زخار
شهد ز نحل آری و شیر از گیاه *** آب سفید از دل سنگ سیاه
عاشق شوریده طلبکار تست *** با همه افلاس خریدار تست
پائی اگر هست شتابان تر است *** دستی اگر هست بدامان تر است
همت تو رهبر گم کرده راه *** هم کرمت عذر پذیر گناه
یار شب زاری و سوز و گداز *** چاره کن و چاره ده و چاره ساز
آن چه کنند اهل سخن انجمن *** تا ز تو آرند بمجلس سخن
بحث در اطراف جلالت کنند *** یا سخن از ذات و کمالت کنند
هر چه بافکار مصور شود *** آن چه سخن از تو مکرر شود
آن همه بحث و جدل و قیل و قال *** نیست جز اندیشه و وهم و خیال
از تو و از ذات تو دم می زنند *** بر سر تو بر سر هم سر هم می زنند
مرکب فکر از همه سو تاختند *** ذات ترا آن همه نشناختند
خسته از آن وادی دور آمدند *** معترف عجز و قصور آمدند
عقل هر آن قدر که باید شتافت *** ره بجلال و جبروتت نیافت
رفت بصد چشم و نگه کرد و دید *** نیست در این مرحله مقصد پدید
چاره در آن عجز و قصورش نبود *** جز که سر بندگی آرد فرود
لاجرم او بنده و تسلیم شد *** پیش تو در سجده و تعظیم شد
وهم خطا کار در این راه نیز *** آمد و با عقل شد اندر ستیز
خواست مگر تا که شناسا شود *** آگه ازین راز و معما شود
چون نبد آن ورطه دگر جای او *** لنک در آن مرحله شد پای او
سستیش آخر تزلزل فکند *** در خطر دور و تسلسل فکند
عقل که خود گوهر سرمد شده ست *** جوهره پاک مجرد شده است
واهمه را رانده و مقهور ساخت *** از در خود تا ابدش دور ساخت
بست سرا پاش بزنجیر تو *** کرد ورا حبس به تدبیر تو
حکم تو یک سر ز صلوة و صیام *** سجده و تعظیم و قعود و قیام
یک سره زنجیر سر واهمه است *** فلسفه متقنه محکمه است
تا نرسد پاش بد گاه عقل *** تا نتواند که زند راه عقل
هر که ز فرمان تو دور است دور *** هر که زند تکیه بفسق و فجور
شاهد عقلش به پس پرده است *** وهم جفاجو ز رهش برده است
گر نبرد باز بسویت پناه *** وهم برد عاقبت او را ز راه
تا که در آن ظلمت تاریک دور *** و آن ظلماتی که ندیده است نور
گم شود از رسم و ره بندگی *** تا فتد از شأن و برازندگی
نیست در آن مغز چو عقل سلیم *** می رود او از ره پر خوف و بیم
داروی غفلت خورد و بی هشی *** تابع شهوت شود و سرکشی
تا رسد آن روز که نمرودسان *** سوی تو تیر افکند از آسمان
یا که چو فرعون شود خیره سر *** لاف خدائی زند آن بد سیر
عقل که با منطق انسان نبود *** یا بدلش پرتو ایمان نبود
از خطر نفس کجا ایمن است *** کشته و مغلوب چنان دشمن است
آنکه شود بی خرد و عقل و فهم *** سوخته نفس و گرفتار و هم
کی دگر از نفس گراید بعقل *** تا به ابد باز نیاید بعقل
نفس بسی فتنه بپا کرده است *** دشمن عقل است و خطا کرده است
او چه کسان را که زره دور برد *** آبروی بلعم باعور برد
امر تو و نهی تو بی چند و چون *** هست همه رایض این نفس دون
تا شود او کشته و مغلوب عقل *** تا شود او عاجز و منکوب عقل
عقل شود غالب و سلطان شود *** امر تو را بنده فرمان شود
آن که نبسته است ورا چشم و گوش *** وان که بود رهبر او عقل و هوش
هست بتوحید تو اقرار او *** هم بعبودیتت اصرار او
تا بخداوندی تو قائل است *** فیض و عنایات تو اش شامل است
آن که بتوحید تو مؤمن شده است *** رفته بحسنت متحسن شده است
در کنف و همّت آسوده حال *** بگذرد از او بخوشی ما دو سال
جامعه ای کاو بودش اعتقاد *** هم بتو هم خیل رسل هم معاد
در زد و خورد غلط پیچ پیچ *** دست خوش فتنه نباشند هیچ
کیفرشان مسخ ومکافات نیست *** قحط و غلامرگ مفاجات نیست
گاهی اگر راه کنند اشتباه *** باز بیایند ز لطفت براه
روزی اگر بینی از آنان گناه *** باز کنی روزنه انتباه
تا گروند از همه جا سوی تو *** باز بیایند سر کوی تو
یعنی اگر از در تو سر زنند *** از ره غفلت در دیگر زنند
گوهر عقل است در آن ها رسول *** تا که کنند امرترا خود قبول
سلسله توبه و شرمندگی *** می کشدش باز سوی بندگی
عقل سلیمی که در آن قالب است *** باز بر آن وهم و هوا غالب است
بر سر کوی تو شود خاکسار *** بنده شود نزد تو پروردگار
عاقبت او روح عبادت شود *** در دو سرا اهل سعادت شود
وان که تن خود بمناهی فروخت *** روشنی خود بسیاهی فروخت
نفس در آن قالب زشت پلید *** می زندش نعره هل من یزید
پادشهی می کند اندر تنش *** فوج مفاسد همه پیرامنش
بخل و حسد کینه وحرس و هوا *** این همه شد لشکر نفس دغا
لاجرم از موج فضای جهان *** جامعه فاسدی آید عیان
مادی بی خرد بی خرد زشت بین *** پیر و مغز فلج داروین
کور شد و جز ظلماتی ندید *** در ظلمات آب حیاتی ندید
چون که در عقل بر او نیست باز *** رفته از او ذائقه امتیاز
در همه جا پشتک و وا و زند *** پیش مرام همه زانو زدند
گاه شود عبد مرام فلان *** گاه شود جبره خود این و آن
این دغلان بنده اهریمند *** با تو و با بنده تو دشمنند
گه که شود راه بر این توده تنک *** با تو و یا دین تو دارند جنگ
چون که در عیش بر آن هاست باز *** فتنه و آشوب نمایند ساز
کرده بس ایراد بقانون هم *** ریخته در جنگ و جدل خون هم
خوب در آیند بجنگ و ستیز *** تا که شود پیکرشان ریزریز
سخت بهم دست درازی کنند *** با همه کس سفسطه بازی کنند
ظلم و جفا ایده و آمالشان *** نقشه آدم کشی افعالشان
دعوی آنان همه باطل بود *** مقصدشان باطل و عاطل بود
کرده آن قوم عذابی شود *** سیل منا آتش و آبی شود
فعل بد آتش زند آن توده را *** توده لامذهب یهوده را
زان که یکی حرف حسابی نداشت *** مذهب و آئین و کتابی نداشت
دانش و سرمایه این ناکسان *** علم و کمال و هنر این خسان
گفتن الفاظ پراکنده ای ست *** نشریه زشت فریبنده ای است
بلکه ز بدبختی خود هر زمان *** لاف زند از هنر این و آن
هیچ ندانند ز بی دانشی *** بلکه ز بی عقلی و از بی هشی
کاین همه صنعت که در این عالم ست *** گرچه از افکار بنی آدم است
خالق افکار بشر هم توئی *** مخترع علم و هنر هم توئی
آدمی از کرد بصنعت هوس *** فکرت تنهاش نمی بود بس
آلت و اسباب تو دادی باو *** دادی و منت ننهادی باو
آتش و آب و فلز و برق و نور *** فکرت و تصویر و بروز و ظهور
جمله بعلم تو مهیا شده است *** وز تو عیان صورت و معنا شده است
او نه بخود لایق و ارزنده است *** صنعت او از تو برازنده است
آن همه ابزار و وسائل ز تست *** و آن همه اسباب و عوامل ز تست
گاه که در صنعت خود چیره شد *** چشم و دلش کور شد و خیره شد
حق تو نشناخت و مغرور شد *** وز روش بندگیت دور شد
خوب که شد مدعی فهم خویش *** قوه مجهوله اش آری به پیش
تا که بداند که ندانسته بود *** با همه دعوی نتوانسته بود
تا که بداند که منیت خطاست *** دست تو بالای همه دست هاست
قدرت و نیروی اتم کار تست *** شیئی عجاب است وز اسرار تست
هر چه ازین نوع شود آشکار*** هست ز علم تو یک از صد هزار
علم بهر قدر رود پیش تر *** قدر خدائیت شود بیش تر
از تک دریا و دل کوه و سنک *** هر چه بر آید صور رنک رنک
آن که درو هست فروغ خرد *** ره بجلال تو فزون تر برد
فکر بشر هر چه قوی تر شود *** آن چه درین مغز مصور شود
معترف عجز و قصوریم ما *** باز درین ده کر و کوریم ما
چون گذرد سال و مهی بی حساب *** در همه عا عالم فکنی انقلاب
فرضیه ها را همه وارون کنی *** مبتدیان را همه بیرون کنی
تا رود از مکتب مادی غرور *** تا کند اقرار بعجز و قصور
( هر دمش از باغ بری می دهی) *** تازه تر از تازه تری می دهی
وای بآنان که ز تو غافلند *** ظلمت و در قالب آب و گلند
وای بآن قوم که منکر شدند *** بر تو و آثار تو کافر شدند
عدل حق تعالی
عادلی و عدل تو دارد اساس *** دور ز اغراض و زو هم و قیاس
عادلی و ظلم نداری روا *** بر همه مخلوق ز شه تا گدا
عدل تو عدل است و اساسی بود *** دور از افکار سیاسی بود
دادی اگر هست همان داد تست *** عدل بنای تو و بنیاد تست
با همه احسان و ترحم کنی *** لطف و کرم با همه مردم کنی
جز تو که داند که ره عدل چیست *** غیر تو از بیش و کم آگاه کیست
خلقت گیتی است به بنیان عدل *** طبع جهان شاخص و میزان عدل
عدل تو بگرفته زمین و سما *** عدل بود خشت و گل این بنا
ذره و خورشید و صغار و کبار *** بحرو برو گردش لیل و نهار
جان و تن و ظلمت و روشن تمام *** هست بمیزان معین تمام
نقشه و ابداع تو بود از نخست *** یک بی کش عدل و صیحح و درست
چشم دو بین است که بددیده است *** دیده وراست آن که پسندیده است
فکر کج اندیش کجش یافته است *** مهمل و بیهوده بهم بافته است
پیش کتاب تو کتب باطل است *** در بر رأی تو خرد جاهل است
عدل تو داری و توئی داد رس *** پایه کارت همه عدل است و بس
مغرض اگر واضع قانون شود *** عالمی از مفسده وارون شود
غیر تو قانون مسلم که داد *** نقشه آرامش عالم که داد
رأی تو داری که منزه توئی *** وز بد و نیک همه آگه توئی
روزی اگر هیئت قانون گذار *** با تو و با عدل تو اش بود کار
آن چه از حکم تو کنند اقتباس *** پاک و درست است که دارد اساس
حکم تو گر مأخذ دنیا شود *** در همه جا امر تو اجرا شود
ظلم ز اقطار جهان گم شود *** راست روی پیشه مردم شود
بنده آئین تو و دین تو *** تابع دین تو و آئین تو
فکرت او شاخص شر است و خیر *** جز بتو عقلش نگراید بغیر
و آن که ندارد بتو ایمان پاک *** گر شود او رهبر یک آب و خاک
آن چه بگوید همگی نارواست *** و آن چه نویسد همه زشت و خطاست
روزی اگر چرب زبان می شود *** مدعی صلح جهان می شود
حقه و نیرنگ دگر می زند *** گول بابناء بشر می زند
چشم و دل کور کفور عنود *** مادی جاهل پست حسود
فرق بدو نیک نداند که چیست *** گر کند ایراد بتو باک نیست
عدل ترا لایق و ارزنده است *** دادگری از تو برازند است
عدل تو شوید همه افکار شوم *** کامده در ملت هر مرز و بوم
سال و مه و روز و شب و صبح و شام *** یافته از عدل تو بس انتظام
کیست که این قاعده برهم زند *** یا که از این نظم و نسق دم زند
مصلحت آن است که بارای تست *** حکم همان است که انشای تست
حکم ترا هر که نداند مناط *** قطع از آن بنده کنی ارتباط
بنده چو پیش تو دهد عرض حال *** اسم و سجلش ننمائی سؤال
نامه ناخوانده دهی پاسخش *** ماده قانون نکشی بر رخش
بین تو با بنده اگر راز بود *** یا نه اگر نامه سر باز بود
منشی دزد دغل حیله باز *** نیست در آن جا که کند نامه باز
خلوت خاص تو و آن بندگان *** هست تهی از همه نامحرمان
نیست کسی واسطه جز حال او *** جز تو نداند کسی احوال او
نامه بدست تو رسد مستقیم *** حاجت مخلوق نماند عقیم
هر که گذارد بمیان با تو راز *** هر که بباب تو برآرد نیاز
حاجت او زود روا می کنی *** رحم بآن سوز و دعا می کنی
هر دغلی را بدرت راه نیست *** محرم تو جز دل آگاه نیست
بار گهت بید رود و بان بود *** نزد تو ره یافتن آسان هست
هست دل خسته و عذر گناه *** شرط بلد بودن آن پیشگاه
تشنه آداب و ادب نیستی *** عاشق عنوان و لقب نیستی
ناله ای از قلب فگاریت بس *** سوزشی از سینه زادیت بس
پرچم شاهنشهیت بی نشان *** بلکه نوشته است بر آن لامکان
بر دل هر بنده نشیمن کنی *** خانه اش از راهزن ایمن کنی
مهر و وفا عادت دیرینه ات *** عدل و کرم هیئت کابینه ات
با نظر عدل و توانائیت *** پیش توانائی و بینائیت
کیست که بی ربط گذارش کند *** یا که درو غیت نگارش کند
دولت تو معرض آفات نیست *** دین تو اوهام و خرافات نیست
وعده تو نیست دروغ و خیال *** حق کسی را نکنی پایمال
کیفر و پاداش که دادی قرار *** هست باندازه و میزان کار
بیهده گاهی نکنی زجر کس *** پیش تو ضایع نبود اجر کس
هر که نکو کار شد و نیک خواه *** نزد تو آن بنده بود مرد راه
و آن که بدو نیک ز هم ناشناخت *** آتش آن جهل روانش گداخت
مزد رسان عمل خادمی *** عذر پذیر گنه نادمی
گر علم صلح بر افراشتی *** تا بگنه کار کنی آشتی
بر درت آید چو تضرع کنان *** می دهیش راه تقرب نشان
منفعلان را تو نوازش کنی *** با بد و با نیک تو سازش کنی
چون همه پرورده و مخلوق تست *** خوب شناسی همه را خود درست
نیست ز غوغا و هیاهو غمت *** واهمه ای نیست ز بیش و کمت
فقر و غنا پیش تو یکسان بود *** دادن و بگرفتنش آسان بود
بانگ رسولانت رسا و فصیح *** نامه و امضات درست و صحیح
از فقرا وا نزنی اعتبار *** هم ندهی وعده نا پایدار
هر که پی حاجتی آن جا شود *** درد دلش زود مداوا شود
مخزن الطاف تو در بحر و بر *** سود دهد سود بنوع بشر
هر چه شود مصرف مخلوق ازان *** باز بود لطف تو اش پشتوان
بنده چو شکرانه جودت کند *** شکر ز سرمایه و سودت کند
بر فقرا نیز دری باز کرد *** نیکوئی و مردمی آغاز کرد
باز تو افزوده بر آن کان کنی *** سیم و زر و مال فراوان کنی
ور نه که تعطیل و معطل کنی *** معدن و کان را همه مختل کنی
جیره هر روزه دهی بی کوپن *** نی کنی ایراد سجل نی به سن
روزی روزانه فراوان دهی *** منت نعمت ننهی زان دهی
نیست بانبار تو در خواربار *** سنگ کم و دزدی انبار دار
گرسنه گان را کرم از سوی تست *** این همه ارزاق ز سیاوی تست
محتکرنان فقیران نه ای *** غافل از احوال اسیران نه ای
ذات تو از گرسنه گان سیر نیست *** بر در رزق تو جلو گیر نیست
دور کشی می نکنی از فقیر *** قطع روابط نکنی از اسیر
بلکه کسی گر بچنین مردمان *** خشم بگیرد پی یک لقمه نان
پی قطع از او نعمت و احسان شود *** دستگهش در هم و ویران شود
فقر و غنا و مرض و سخت و سیست *** چون تو پسندی همه باشد درست
در نظر قومی اگر بد بود *** چون نظر تست همان حد بود
میل تو با مفت خوری جور نیست *** لطف تو با جابر پرزور نیست
ذات تو باشد ز تظاهر بری *** منزجر از حزبی و هوچی گری
حزب و مرام و سخنان دروغ *** توده بی خاصیت بی فروغ
چون نبود قول و مرامش درست *** نیست قبول تو و مردود تست
آن که بزور و ستم و جبر و هو *** آمده گاهی ز رقیبان جلو
شاخص و سر کرده و رهبر شده است *** صاحب یک دولت و کشور شده است
که از مساوات دروغ و حیال *** گاه بکشتار و بجنک و جدال
بانگ بمرد و زن دنیا زده است *** دست تهی باز بلف ها زده است
دین ترا مسخره پنداشته است *** بیرق لا مذهبی افراشته است
داده همی قول پی اشتراک *** بذر طمع ریخته در آب و خاک
هیچ نداند که اگر دین نبود *** در بشر از مذهب و آئین نبود
گر که از این بیش تر و سخت تر *** کوشد و تسخیر کند بحر و بر
چون نه بدین تو و فرمان تست *** چون نه بنام تو عنوان تست
عاقبت الامر شود زیر و رو *** در جگر خاک رود او فرو
پیر و او نیز زبون می شود *** پرچم کفر است نگون می شود
قائدی ار عاقل و عادل بود *** دوست حق دشمن باطل بود
هم در بر فرمان تو خاضع بود *** پیش خدائی تو خاشع بود
حفظ و نگه داری مردم کند *** هم بعباد تو ترحم کند
بلکه بشکرانه آن سلطنت *** باز کند بارگه معدلت
پایه اصلاح اساسی نهد *** حق رعیت برعیت دهد
راحت ملت همه تضمین کند *** آمد و شد را همه تأمین کند
دوزد و دغل را زند از ره کنار *** بد گهران را نگمارد بکار
دور کند مردم بیگانه را *** امن کند مملکت و خانه را
هم چو شهی را تو حمایت کنی *** سلطنتش را تو عنایت کنی
کشور ما را که شهی عادل است *** پهلوی دوم صاحب دلست
چون ز حقایق دل او آگه است *** دست تو با سلطنتش همره است
پادشهی مشفق و شایسته است *** نیت خیرش بتو وابسته است
چون همه جا حافظ ناموس تست *** مملکتش محکم و محروس تو است
هر که بباب تو شود معتکف *** تا بصفات تو شود متصف
راحت و عیشی بفقیران دهد *** برک و نوائی باسیران دهد
رحم بیک سوخته اختر کند *** تشنه لبی را دهنی تر کند
بیوه زنان را نبرد نان و آب *** مال یتیمان نخورد بی حساب
خانه بیچاره نگیرد بزور *** هم نخورد حق شل و لنک و کور
مال کسان را نخورد بی شمار *** هم نکند رزق عموم احتکار
با حیل و مکر عجیب و غریب *** ساده دلان را ندهد او فریب
دزدی و نیرنک و دغل نا کند *** هیچ از این گونه عمل نا کند
چون تو پسندیش در آن بارگاه *** در دو سرا می دهیش عز و جاه
آن که ره جور و ستم می رود *** وز پی دینار و درم می رود
بنده بود پیش مرامی سیاه *** نیست مرا و را بحریم تو راه
نیست بشر جانوری بیش نیست *** جانوری بی هنری بیش نیست
جنگ که این مردم عالم کنند *** فتنه و آشوب فراهم کنند
علمی از مفسده وارون کنند *** بعد پی صلح کمیسون کند
فقر وغنا علت این دشمنی است *** خصصی از آن بین فقیر و غنی است
در همه جا صحبت فقر و غناست *** ز آن که تفاوت ز زمین تا سماست
ملتی از نان جوین بی خبر *** مردمی از ثروت دولت پکر
جامعه ای عود سرا سرگدا *** مملکتی از همه سو اغنیا
این همه بی نظمی و فرق عجیب *** کامده افراد بشر را نصیب
زاده بید بنی این مردم است *** علت اصلی ز همین مردم است
حق گدا خورده غنی پلید *** باز زند نعره هل من مزید
مردم مفلوک فتمیر و ضعیف *** آمده منکوب غنی کثیف
گه که در آید بخروش و ستوه *** می زند از فقر بدریا و کوه
می شود از فقر باو عرصه تنگ *** می زند از گرسنگی کوس جنگ
زین سبب اوضاع همه آب و خاک *** پر شود از فتنه و آشوب پاک
تاره صلح از تو نگیرند یاد *** باز نیایند ز جنگ و فساد
یعنی اگر مردم هر مرز و بوم *** در عوض آن همه افکار شوم
دم ز یکی فکر مقدس زنند *** حرص و طمع را همه وا پس زنند
حکم ترا یک بیک اجرا کنند *** دفع ز خود شورش و غوغا کنند
خاصه قانون بزرگ زکوة *** آن که ردیف است بحکم صلوة
ز آن که بهر جامعه بیمار هاست *** مفلس و مفلوک و گرفتار هاست
عاجزو بی پا و سرو ورشکست *** پیرو زمین خورده و بی پا و دست
ناقص ومعیوب وشل ولنگ و کور *** سست و سفیه و فلج و بی شعور
در همه ملکی است فزون از هزار *** بیشتر از حد و برون از شمار
کارگرو کار گشا نیستند *** عضو سرو پیکر ما نیستند
باید از آن سیم و وز آن زر خورند *** سهمی از اموال غنی برخورند
خاصه که آن سیم و زر و آب و نان *** مزرعه و معدن و محصول کان
سبزه و بستان و سیاه و سفید *** و آن چه که آید ز طبیعت پدید
حاصل لطف تو و احسان تست *** زاده ابر تو و باران تست
این همه نعمت که بخوان زمین *** چیده ای ای منعم رزق آفرین
هم تو خوری منعم و هم میزبان *** قاطبه خلق ترا میهمان
صاحب ومالک توئی و نیست کس *** وارث این ملک تو هستی وبس
هر که گفت این همه مال منست *** آب و زمین مال و منال من است
کشته وهم است چنین خیره ای *** زان که ندارد بجز از جیره ای
مال خودش نیست که او نادهد *** یا که بصد منت بیجاه دهد
هم فقرای تو بباشند سیر *** نی که بسختی و فلاکت اسیر
بیند اگر گرسنه بینوا *** داد و دهش از طرف اغنیا
هم نشود چهره بچهر غنی *** هم بفتد در دل او دشمنی
جنگ و جدل بین عموم ملل *** فتنه و آشوب میان دول
کار زکوة است که تأمین دهد *** راحت و تسکین بمساکین دهد
دادی از این امر بزرگ خطیر *** رابطه مابین غنی با فقیر
بستی و بگشودی از این التفات *** راه تهی دستی و باب نجات
تا نه فلان بد روش بد گهر *** تا نه فلان مفت خود بد سیر
تا نه فلان فاسد دنیا پرست *** نه فلان غافل سر سخت مست
جمع کند ثروت و تنها خورد *** حق ضعیفان همه یک جا خورد
تا که نه خود را ز هوا گم کند *** با نگه تند بمردم کند
تا نه غرورش ز حد افزون کند *** تا نه که پر زور چو قارون شود
پشت سرش هست پلیس ذکوة *** تا فقرا را بدهد مالیات
تا که سهامی ز زر و سیم و مال *** قسمتی از آن همه مال و منال
بهر فقیران بحساب آورد *** بلکه در این راه شتاب آورد
جاری اگر بود حساب ذکوة *** گرسنه گان را همه بودی ثبات
جاری اگر بود خیالی نبود *** کش مکش و جنگ وجدالی نبود
گر که بقانون تو مؤمن شوند *** عالی و دانی همه ایمن شوند
ملتی از خود نرود این نمط *** هر چه کشد نقشه چپ است و غلط
بازی اگر صاحب مال و غرور *** از فقرا مرحله ها گشت دور
در حق این طایفه تأخیر کرد *** زود نپرداخت و تقصیر کرد
مدتی از لطف مجالش دهی *** بلکه فزونی بمنالش دهی
خوب باو لطف و مدارا شود *** باب تفضل برخش وا شود
خیر گیش چون که ز حد در گذشت *** آب فراموشیش از سر گذشت
خشم طبیعت شرد آرد برون *** تا ز ستمگر پدر آرد برون
می کشدش جانب توقیف گاه *** کوه که باشد کندش پر کاه
قهر طبیعت زندش دست بند *** پای بیندازدش اندر کمند
جلب کند عاقبت او را چنان *** کز پی یک حرف نیاید امان
او که بحکم تو همی داشت جنگ *** شیر که باشد شود او مور لنگ
قطع شود سیم و زر و زور او *** خورد شود کله مغرور او
اشک شب گرسنه گان فقیر *** آه دل غمزدگان اسیر
خون دل کارگر رنج بر *** ناله و نفرین ضعیفان سحر
جمله در آیند به پیرامنش *** سخت بگیرند همه دامانش
موجر و مستأجر و ارباب و ده *** برزگر و جیره خور و حیره ده
خرمن و انباره درخت و خوید *** خشک و تر و سبز و سیاه و سفید
پاک فنا گردد و ویران شود *** دولت او بی بن و بنیان شود
عدلی اگر هست همین است و بس *** ما حصل عدل چنین است و بس
عدل تو ای دادگر دادور *** گر نبدی جامعه را پشت سر
سوختی از آتش بیداد و زور *** یک سره این عالم پر شر و شور
حکم تو با این که چنین محکم است *** بند سراپای بنی آدمست
این روش مردم جاهل بود *** سیرت این توده غافل بود
وای اگر عدل و حسابی نبود *** دفتر و دیوان و کتابی نبود
کور و کران را همه برد است خواب *** عدل تو نارند گهی در حساب
جاهل دل مرده که چپ کرده راه *** پیش خودش کرده بسی اشتباه
گاه بگرد بنو ایرادها *** گاه زد بیهده فریاد ها
کز چه مرا نیست مقام و جلال *** وز چه مرا نیست بسی ملک و مال
الغرض آن عنصر زشت سیاه *** بر تو و بر مذهب و بر پادشاه
بیهده ایراد ترا شد مدام *** در هوس سفسطه باشد مدام
ساده دلان بنده تبلیغ او *** داده سرو دست دم تیغ او
هیچ نداند که مر او را مقام *** منصب و عنوان و بلندی نام
موجب خسران و جهنم شود *** بلکه صلاح است کز و کم شود
هیچ نداند که چنین فرد شوم *** روزی اگر گشت رئیس عموم
در همه جا شورش و غوغا کند *** دست جفا همه کس وا کند
ریشه مردم ز زمین بر کند *** بلکه ز بن ریشه دین بر کند
در حق خلق آن چه نباید کند *** بیشتر از آن چه نشاید کند
چون بحقیقت بصرش کور شد *** مصلحت آن بود که کم زور شد
بار خدا یا تو اگر اختیار *** می یدهی بر دغل نابکار
مملکت و ملت ما را تمام *** راه زند آن سیه بد مرام
عرصه کند بر زن و بر مرد تنگ *** با تو و با شاه در آید بجنگ
وان عدوی بد گهر خانگی *** و آن که ز بی مغزی و دیوانگی
آن که بود تنگ بر او جای او *** وان که مقام است تمنای او
یارب اگر جاه و جلالش دهی *** قدرت و افزونی مالش دهی
دست در اوضاع سیاست کند *** زمزمه ای بهر ریاست کند
پای جلو دست بالا کند *** میل سوی کرسی شورا کند
وای اگر جاش شود پشت میز *** با همه آید بجدال و ستیز
گر که قضاوت کند آن کج نهاد *** ارزش قانون همه بدهد بباد
گر از قضاوت بامارت رسد *** یا ز امارت بصدارت رسد
می شود از شومی آن بد سیر *** دولت و ملت همه زیر و زبر
بهر نمونه همه را دیده ایم *** عهد گذشته همه سنجیده ایم
خوب نمودی همه را امتحان *** گشت عیان باطن بد سیرتان
هر که بعدل تو نگفت آفرین *** هر که ندارد بتو صدق و یقین
روز و شب از رحمت تو دور باد *** در دو سرا چشم و دلش کور باد
بلکه شود نامش از آفاق گم *** لعن بأن عنصر بی شاخ و دم
کار تو و عدل تو بر حق بود *** معنی آزادی مطلق بود
هر که عدل تو ندارد قبول *** باد باو لعن خدا و رسول
تحقیق نبوت
وحی و کتب جمله زبان تو اند *** خیل رسل نامه رسان تواند
جمع رسولان سفرای تواند *** دست گه پخش صدای تواند
نامه برو صاحب دین تواند *** محرم اسرار و امین تواند
بعضی از آن عده سفیر و کبیر *** نام اولوالعزم وبشیر و نذیر
معجز این دسته نشانی از توست *** تا که شود دعوی آنان درست
گر نبد این معجزه در دستشان *** کس نشدی پیرو پابستشان
کرسی اسنادی پیغمبران *** می ندهی بر همه نا بخردان
چون تو ندانی همه را ز امتحان *** لایق تصدیق و مدال و نشان
هر که ز عصیان و خطا گشت دور *** هر که نرفت از پی فسق و فجور
شب بدرت عجز و نیاز آورد *** روز بدان قبله نماز آورد
دل بتو و عشق تو روشن کند *** بر همه آثار تو احسن کند
غور کند در نسق روز و شب *** آیدش از نظم کواکب عجب
جزر و مد بحر و ثبات جبال *** گردش لا ینفک لیل و نهار
نوع صور فرق سیر در بشر *** روز و شب مختلف و خیر و شر
حس درونی و قوای برون *** و آن چه جهان راست نهان در کمون
جان و تن و چشم و سر و پا و گوش *** مغز و حواس وخرد و فهم و هوش
خاصیت این همه برگ و گیاه *** کیفیت خلق سپید و سیاه
سر کشی آتش و پستی خاک *** فرق طبایع ز سمک تا سماک
مشعل خورشید و نجوم سما *** دستگه جو و زمین و هوا
عالم بالا و کرات عجیب *** روشنی اندر ظلمات عجیب
موت و حیات همه کاینات *** در همه گان از حیوان تا نبات
خورد و درشت و زبر و زیر را *** ماده و نیرو و تأثیر را
منظره دیده حق بین کند *** جمله بحق بیند و تحسین کند
صنع تو بشمارد و آثار تو *** پس متحیر شود از کار تو
با سر پر شور عبادت کند *** امر تورا خوب اطاعت کند
روز و شب از عجز بکوبد درت *** ور تو برانی نرود از درت
محنت و آلام تحمل کند *** آن چه تو گفتیش تقبل کند
گر ندهی خانه اش و زندگی *** شکر گذاری کند و بندگی
گرسنه و تشنه اگر سر کند *** شکر عطای تو فزون تر کند
در عقب وصل تو با سر رود *** گر بدل شعله آذر رود
ترک جنان گوید و با معذرت *** خواهد از آن لغزش خود مغفرت
تو به کن و ناله کن و اشک بار *** سوی سراندیب شود رهسپار
تا که پس از مدتی آدم شود *** هم پدر و هم سر عالم شود
با پی ابلاغ پیامت بخلق *** با شکم گرسنه و کهنه دلق
رنج برد رنج بعمری طویل *** صبر کند صبر بقوتی قلیل
زجر کنندش نخورد هیچ غم *** سنگ زنندش نزند هیچ دم
تا که شود شیخ همه انبیاء *** نوح نجی گردد و نور هدا
یا که پیاده ز نشیب و فراز *** بسپرد از مصر طریق حجاز
بر تو سپارد زن و فرزند خویش *** خود نبود بسته و پا بند خویش
بچه خود را بمنا آورد *** تا همه امر تو بجا آورد
تا که براه تو فدائی کند *** جاری از آن امر خدائی کند
پس وسط شعله آتش رود *** در جگر آتش سر کش رود
بر سر کوی تو گذارد نماز *** بر در نمرود نیارد نیاز
دل نبرد از تو خدای جلیل *** هم نکند خواهشی از جبرئیل
چون بخدائیت نیابد شریک *** پس تو خلیلش بنهی نام نیک
یا سوی فرعون رود بی درنگ *** هیچ نبیندیشد از او وز جنک
حکم و پیام تو بخواند بر او *** توسن همت بدواند بر او
بر سر او تا زد و بیرق زند *** گر همه او کوس انا الحق زند
بر احدی خشم نگیرد گهی *** در پی بزغال بپوید رهی
در جبل طور تو خاشع بود *** در بر مخلوق تو خاضع بود
بعد چنان خدمت خلق و کریم *** می دهیش شهرت و منصب کلیم
با مدد تو یدو بیضا کند *** سامریان را همه رسوا کند
یا شود از زهد بعالم *** ترک لذائذ کند و خواب و خور
نه بودش خانه و نه مسکنی *** وز همه اشیاء سر سوزنی
تارک دنیای بددون شود *** تا ز عبادت جگرش خون شود
تا که سرانجام مسیحا شود *** شهره بروح الله و عیسی شود
از دم او زنده برآری ز گور *** روشن از آن دست کنی چشم کور
یا که از طفلی شود او رهسپار *** از پی تحقیق سوی کوهسار
عشق تو اش واله و شیدا کند *** تا که ترا جوید و پیدا کند
مام و پدر گر بروندش ز دست *** باک ندارد که دلش با تو هست
درد یتیمی کشد و بی کسی *** جود و جفاها برد از هر خسی
باز بود عاشق و جویای تو *** بار بود مرحله پیمای تو
گه پی بشناختن درد خلق *** آمده هم درد و هم آورد خلق
گاه پی دارو و درمان شود *** سوی تو در کوه و بیابان شود
گه همه را ناظر عادت شود *** گه بحرابهر عبادت شود
چشم و دل او ز نهان و عیان *** گه بزمین باشد و گه آسمان
گه بقبائل شود او روبرو *** گاه رود در دل حیرت فرو
گاه شود با همه مردم رفیق *** گه بکواکب نگرد بس عمیق
گه سفر شام کند که بغار *** گاه بود حاضر و که در فرار
گه بتجارت شده با کاروان *** خواند همه معنی سود و زیان
گه بخدیجه شود اوشوی و زوج *** گه ز حرامیل کند سوی اوج
سیر چو کرد او ز زمین تا سما *** با تو و با خلق چو شد آشنا
شد چو پس از کوشش و رنج مدام *** جنبه حق وجهه خلقش تمام
بهر چنین عنصر کامل عیار *** مهر نمائی سند اعتبار
نام حبیبش ز محبت کنی *** ختم باو مهر نبوت کنی
مر نبوت شده پاگون او *** ماه و ستاره شده مقتون او
باز رسانی تو بگوش دلش *** مژده مدثر و مز ملش
معجز قرآن بدهانش دهی *** روح بآن نطق و بیانش دهی
دعوت قرآن کند او بر ملا *** واهمه اش نیست ز رنج و بلا
با کرم فطری و خلق عظیم *** با کف پر همت و لطف عمیم
با فقرا لطف و عنایت کند *** وز همه بیمار عیادت کند
عقل جهان جان مجرد شود *** احمد و محمود و محمد شود
ملک دل خلق مسخر کند *** روی زمین گیرد و محشر کند
هم تو باو قوه بازو دهی *** سلطنت و قدرت و نیرو دهی
روح بآن معجز قرآن دهی *** شهرت و آوازه و عنوان دهی
منصب او ختم رسالت شود *** کار خدائیش حوالت شود
بر سر او تاج لعمرک نهی *** افسر شاهیش بتارک نهی
مدرک وی معجز قرآن شود *** مذهب او شاخص ادیان شود
نغمه او یک سره آوای تست *** گفته او قول تو و رای تست
آن چه که اسرار و دقایق تر است *** و آن چه که عرفان و حقایق تر است
او به بیان تو مترجم شود *** در همه اخلاق متهم شود
حرف ترا حالی مردم کند *** اسم جهالت ز جهان گم کند
گفت و بیانش همه گی پرفروغ *** نیست چو مجموعه مردم دروغ
نامه ارسالیت از آسمان *** نیست چو گفتار بد این و آن
سنت تو مکتب روحانی است *** تربیت بودر و سلمانی است
لطف تو داده است همی رایگان *** منصب ارشاد به پیغمبران
کز تو بمخلوق پیام آورند *** بر همه خاص و عام آورند
امر تو ابلاغ بعالم کنند *** راحت جاوید فراهم کنند
حکم ترا در بشر اجراء کنند *** مرده دلان را همه احیا کنند
حکمت و عرفان همه گفتارشان *** خارق عادت همه کردارشان
آن چه که گفتند رموز و نکات *** داده بدست همه چتر نجات
با همه مخلوق محبت کنند *** محکم و بی شایبه صحبت کنند
گفته و آیات تو اعلان کنند *** تا همه را صاحب ایمان کنند
نامه و پیغمبرو وحی و پیام *** کرده بمخلوق تو حجت تمام
گر نبدی در بشر این مسئله *** تا بابد لنگ بد این قافله
تا که بنی آدم پر مدعا *** عذر نیارند بروز جزا
کز تو که آمد بسوی خاص و عام *** تا برساند ز تو ما را پیام
تا که پذیریم و کنیم انقیاد *** تا که بترسیم ز حشر و معاد
تا که بیابیم بسوی تو راه *** عذر نیاریم بتر از گناه
پس بفرستادی ازین رو بما *** سلسله محترم انبیاء
کار نبوت نبدی سرسری *** هست مهم مبحث پیغمبری
ور نه ازین داعیه بسیار هست *** بر سر هر کوچه و بازار هست
خود چه رموزی که در این کار بود *** بلکه سراسر همه اسرار بود
مبحث امامت
گرچه کتاب تو خود آموز هست *** بعضی از آن مشکل و مرموز هست
آن چه بود رمز و معمای آن *** هست بچشم و دل پاکان عیان
بر همه ه کس نیست عیان راز او *** هم نرسد بر همه آواز او
آن که مفسر به بیانت بود *** واقف از اسرار نهایت بود
بایدش از مکتب پیغمبری *** داده شود حکمت و دانشوری
نغمه تو در در دهن او بود *** خون پیمبر بتن او بود
سلسله منتخب اولیاء *** آمده خود شاهد این مدعا
آمده قرآن تو کنز سدید *** علم امامان شده او را کلید
آن که اما مست و بما رهبرست *** گفته او گفته پیغمبر است
مصلحت زندگیش رای توست *** آن کند او باز که امضای تست
راسخ در علم و نگهدار دین *** حافظ ناموس و کتاب مبین
ماحصل وحی و بیان کتاب *** معنی میزان و صراط و حساب
سنت پیغمبر و احکام دین *** مقصد از آغاز وز انجام دین
کیفیت اصل حلال و حرام *** شرح معانی صلوة و صیام
معنی مکروه و حلال و مباح *** حد زن و مرد طلاق و نکاح
مبدأ این خلقت و سر معاد *** قاعده خمس و زکوة و جهاد
جرم جنایات و حدّ و قصاص *** ناسخ و منسوخ چه عام و چه خاص
چون نبود تابع وهم قیاس *** هست برای همگی باشناس
پیش کمال همه مفهوم نیست *** بر همه کس روشن و معلوم است
غیر رجالی ملکوتی صفات *** کامده اند آن همه مرآت ذات
روشتش از ظاهر و باطن کنند *** هم باصولی متیقن کنند
نیست چو این دسته در این آب و خاک *** بعد نبی اعلم و معصوم و پاک
علم ارادی نظر پاکشان *** آینه علم تو ادراکشان
گفت ترا کاشف و مستنبطند *** بین تو و خلق جهان رابطند
در فلک رحمت تو انجمند *** واسطه فیض تو بر مردمند
دین تو ز آن عده مبرهن شده *** فلسفه اش بر همه روشن شده
عالم هر علم خفی و جلی *** منصبشان شاه و امام و ولی
آمده این سلسله با صفا *** مورد تأیید تو و انبیا
مظهر و مرآت جمال تواند *** واجد اوصاف و کمال تواند
بعد پیمبر خلفای تواند *** آینه ذات نمای تواند
علم و عمل مکتب آنان بود *** گفت تواندر لب آنان بود
هم ز کتاب تو مفسر همه *** هم ز معمای تو مخبر همه
زین همه اسلام مدلل شده *** هم سند شیعه مسجل شده
تزکیه جامعه را ضامنند *** هم بنجات دو سرا ضامنند
راهنمایان طریقت شدند *** پیشرو راه حقیقت شدند
نور تو خورشید و امامان بروج *** گه بنزولند و گهی در غروج
هر یک از آن عده اثنی عشر *** دور زمانی بدر آرند سر
در همه ادوار بسان فصول *** کرده بخود مقتضیاتی قبول
گاه بصلحند و گهی در جدال *** تا چه بود مقتضی ماه و سال
روش و نورانی و سیاره اند *** شمع ره مردم بیچاره اند
در دل این کارشناسان صاف *** ساخته ای رادیو و تلگراف
زین سبب از غیب خبر می دهند *** آگهی از قلب بشر می دهند
عالم و دانا و رجال رهند *** بی تلفن از همه جا آگهند
رسته و فارغ ز علایق همه *** نور جهان میر خلایق همه
پا بسر هستی دنیا زنند *** سکه مهر تو بدل ها زنند
چون ز سر صدق ترا بنده اند *** تا بابد زنده و پاینده اند
عشق و فداکاری و مردانگی *** جود و سخا همت و فرزانگی
جمله باین چند تن ارزانی است *** همتشان روح مسلمانی است
علم بآنان تو روا داشتی *** پس بولاشان علم افراشتی
حب و ولاشان بخفا و علن *** فرض نمودی بهمه مرد و زن
نیروی تو سر صف آن ها بود *** پرچم تو در کف آن ها بود
قدرت تو اسلحه در مشتشان *** خاتم تو زینت انگشتشان
کوه بدان مشت ز جا بر کنند *** در بدو انگشت ز خیبر کنند
رفع زهر جامعه علت کنند *** تزکیه باطن ملت کنند
بر همه آفاق نظارت کنند *** در همه افلاک امارت کنند
روح تو در قالب آدم دمند *** جان بتن عیسی مریم دمند
ای که تو از یمن همین مردمان *** داده ای آرامش کون و مکان
ارض و سماوا به بقاشان ثبات *** زیر لواشان همه کائنات
مورد تصدیق و قبول تواند *** وآن همه کاندیده رسول تواند
آمده این جمع ترا خود ولی *** مظهر تو آخری و اولی
خالی ازین مردم اگر شد زمین *** بگسلد از بدن مأوطین
آن که ولی است و کنون قائم است *** حافظ ارکان همه عالمست
زنده و پاینده در این روزگار *** اوست که دنیا کشدش انتظار
اوست که اصلاح جهان کار اوست *** اوست که این امر سزاوار اوست
چون که بشر با همه زرق و برق *** آن چه که هست از ملل غرب و شرق
با همه فرهنگ و تمدن که هست *** با همه دعوی و تفرعن که هست
با همه صنعت و کشف و شهور *** با همه نقشه و علم و نمود
رفع نکردند ز خود اختلاف *** هیچ نکردند بهم ائتلاف
زین مدینت که جهان را گرفت *** هست بسی جای فسوس و شگفت
هیچ ندیدیم جز آدم کشی *** محنت و ذلت نه رفاه خوشی
آن که فزون تر بودش ادعا *** بیش تر از حد بودش انتها
تا که تملک کند این آب و خاک *** تا ضعفا را بنماید هلاک
یا ز ره ملعبه و مسخره *** نقشه کشد از پی مستعمره
گاه زند لاف که هم چون کنم *** جامعه را پیر و قانون کنم
الغرض او یا بحیل یا بجنک *** از ضعفا کشوری آرد بچنگ
مردم از این توده نبستند طرف *** کان همه توپ است و دروغ است و حرف
زین همه دزدان و حریفان راه *** هیچ نبردیم بجز اشک و آه
جز تو که بی شایبه و شک و ریب *** جلوه دهی از پس استار غیب
منتظری را که میهن داور است *** منتقمی را که جهان مظهر است
معتمدی را که پسندیده ای *** جان جهانی که تو بگزیده ای
آن که یعمریش بپرورده ای *** باید خود تربیتش کرده ای
تا که طرفدار ضعیقان شود *** قاتل سر سخت حریقان شود
تا که بجبران همه عهد و دور *** عدل بیارد پس از آن ظلم و جور
ملکه زمین پر کند از عدل و داد *** تا که کند ریشه ظلم و فساد
صلح دهد صالح میان بشر *** قصه کند در همه جا مختصر
جنک براندازد ازین بی هشان *** محو کند نقشه آدم کشان
سیر دهد دهر بیک محوری *** کل ممالک کند او کشوری
کار جهان را کند او یک سره *** نظم عمومی بدهد در کره
هست در آن جبهه تابان نشان *** نور تو و معجز پیغمبران
ارتش او نیروی سر سخت تست *** شوکت او تاج و تو تخت تست
هست در آن نیروی مرموز گم *** قدرت هر اسلحه و هر اتم
خاصه که از بعد رسول کرام *** مردم بد نفس لعین عوام
دین تو پنداشته خود سرسری *** رفته بر شعبده و سامری
داده ز کف مقصد و مقصود دین *** آمده با کفر رفیق و قرین
هر که ز هر گوشه نمود ادعا *** رفت پی خواهش نفس و هوا
شیخ و خلیفه شده عنوان او *** سکه دین دکه و دکان او
هر که که او زودتر از خواب جست *** رفت با و رنگ خلافت نشست
دم ز خلافت زد و تدلیس کرد *** پیروی مکتب ابلیس کرد
گفت منم مجری احکام حق *** لیک زدی دین ترا طعن و دق
گفت با جماع خلیفه منم *** منتخب شود سقیفه منم
لیک همه سفسطه و مکر بود *** مکر عمر بود و ابوبکر بود
گر چه بد این داعیه ها آزمون *** بهر همان مردم غداردون
تا که بطون همه ظاهر شود *** فاصله مؤمن و کافر شود
باز از آن نقشه و آن دستگاه *** باز شدی باز در اشتباه
امر بجهال شدی مشتبه *** سخت درین رشته فتادی گره
وآن که ندانست خطا رفت *** دین تو با کفر نمود اشتباه
و آن که درین بین بدی نفع جو *** برد درین مجمع آشفته بو
اهل ریاست بدو دنیا پرست *** فرصت زیقیمتش آمد بدست
آمد و شد معرکه گردان کار *** شد بچنین مردم عامی سوار
کسوت دین بر تن خود راست کرد *** در حق خلق آن چه می خواست کرد
گاه چو عثمان سر تاراج داشت *** گه صفت و سیرت حجاج داشت
زهد ریا در نظر خلق بود *** سجه و سجاده ای و دلق بود
بعضی ار آن قوم امیری شدند *** صاحب اورنگ و سریری شدند
ظاهراً از دین تو دم می زدند *** در ره اسلام قدم می زدند
لیک بسی فتنه برانگیختند *** خون عزیزان جهان ریختند
باز در این بازی وجوش و خروش *** زمزمه ها خورد بشر را بگوش
مفت خوران سر زده از هر کنار *** راهزنان آمده از هر دیار
مردم خر سینه برایش زدنند *** بوسه بدست و سر و پایش زدند
گرم شد این قدر دم و دستگاه *** تا بخودش نیز شدی اشتباه
منبع این سفسطه ها و دروغ *** منشاء این داعیه بی فروغ
جز هوس و حب ریاست نبود *** غیر دغل غیر سیاست نبود
آن که ترا بود حقیقت ولی *** کامده منصوص بنص جلی
ساکت و صامت بدو بنشسته بود *** در ز همه آمد و شد بسته بود
تا نرود اصل مسلم زکف *** تا نشود مقصد اصلی تلف
تا همه را آن چه بود در بطون *** خوب شود کشف در این آزمون
تا همه مردان خدا جوی صاف *** با خبر آیند از آن اختلاف
فرق حق از مسلک باطل کنند *** رو بدر مرشد کامل کنند
آری اگر کیش و حقیقت یکی است *** مذهب و آئین و طریقت یکی است
چیست دعاوی و چنین اختلاف *** از چه زند هر که بهر گوشه لاف
بر سر یک مسئله غوغا چراست *** در همه جا خصمی و دعوا چراست
باز اگر صاحب امرت نبود *** هر دغلی مفسده ای می نمود
صد ره از این بیش تر و زشت تر *** بود دعاوی سر هر رهگذر
هر که بباطل علمی می فراشت *** هر که خودش مسند و اورنگ داشت
بسکه اقلیت و حزب و مرام *** سر زده از هر طرفی صبح و شام
دین حقیقی شده در انحطاط *** رو بخرابی است بناو بساط
حکم خدائی تو و دین تو *** سنت پیغمبر و آئین تو
رفته به قانون و لباس دگر *** دین شده در وهم و قیاسی دگر
باز تو از قاعده لطف خویش *** طرح اساسی دگر آری به پیش
پرده ببالا فکنی ناگهان *** جلوه خود باز نمائی عیان
دست تو و نور تو پیدا شود *** قائم امر تو هویدا شود
دین تو و دین رسول آورد *** مقصد اصلی بحصول آورد
مدعیان را همه رسوا کند *** مشت ریاست طلبان وا کند
بر همه دزدان بزند دور باش *** هر چه نهان است کند فاش و لاش
جامعه را زنده سرمد کند *** پیرو آئین محمد کند
دفتر و اوراق بشوید تمام *** آن چه اساسی است بگوید تمام
کل خلایق همه یک دین شوند *** با تو و با حکم توخوش بین شود
مقدمش آفاق گلستان کند *** دین خزان دیده چو بستان کند
قوم خرو ملت دجال را *** طایفه شوم بد آمال را
باب و بها و ازلی را تمام *** بفکند اندر شرر انتقام
سوزد و بدهد همه از عدل و داد *** یک سره خاکستر شان را بباد
باز دهد در همه شهر و دیار *** نام تو و نام محمد شعار
وحدت فکر آورد و اتحاد *** او بدهد رسم مساوات یاد
سر زند از کعبه و صحبت کند *** خانه تو مرکز مرکز نهضت کند
پرچم توحید بیامت زند *** تا باید سکه بنامت زند
جای همه شرک و نفاق و شقاق *** آورد او دوستی و اتفاق
بیهده گویان همه خاموش او *** خیل ملایک همه چاووش او
مردی اگر دم ز من و ما زند *** فردی اگر لاف بدعوا زند
قومی اگر سد ره او شوند *** منحرف از دستگه او شدند
توده ای ار منکر او آمدند *** منکران ذات نکو آمدند
می دهد آن شاه بجنگ و ستیز *** پاسخشان بادم شمشیر تیز
پادشه روی زمین اوست اوست *** میر جهان سرور دین اوست اوست
آن همه سختی که همه انبیاء *** و آن همه محنت که همه اولیاء
در ره دین تو کشیدند باز *** وز پی کار تو دویدندند باز
و آن همه امید در آن سال ها *** آرزو و ایده و آمال ها
آن همه تأخیر و همه انتظار *** وعده تو از پی اصلاح کار
زنده کند در همه نوع بشر *** گلشن توحید بر آرد ثمر
بار خدایا بجلالت قسم *** بار خدایا بکمالت قسم
بار خدا یا بدل راستان *** هم بعزیزان همان آستان
بار خدایا بدل اهل راز *** کامده لب ریز ز سوز و گداز
بار خدایا برجال عزیز *** هم بدل عاشق خونابه ریز
هم بشهیدان سر از تن جدا *** هم باسیران دیار بلا
زودتر او را بنمایان ز غیب *** تا رود از قلب بشر شک و ریب
بار خدایا فرجش کن قریب *** تا رود از خلق ریا و فریب
پرده غیبت فکن از روی او *** باز نما طره کیسوی او
تا که ز نورش همه روشن شوند *** تا بظهورش همه ایمن شوند
تا ز کفش حل مسائل شود *** غم ز دل جامعه زایل شود
اذن بتعجیل ظهورش بده *** پرچمی از آیه نورش بده
زود ببندش بکمر ذوالفقار *** زود بفرما که شود آشکار
تا که جهان مجمع خوبان شود *** تا که بشر پیرو قرآن شود
تا نکنند این همه جنگ و جدال *** تا نشوند این ضعفا پایمال
تا نشود صحنه عالم خراب *** تا نشود دستخوش انقلاب
تا که تطاول نشود بیش از این *** تا نشود مفسده ها در زمین
منتظران چند کشند انتظار *** یاربش از پرده غیبت برآر
تا که سر از خانه تو بر کند *** راست کند قامت و محشر کند
روز رستاخیز
ای که ترایوم یقوم الحساب *** هست پی درک ثواب و عقاب
طرح کنی لایحه رستخیر *** نیست از آن واقعه کسرا گریز
بر بشر اعلان خطر می کنی *** کون و مکان زیر و زبر می کنی
سور سرافیل در آن انقلاب *** می کند ارکان طبیعت خراب
گه که بخواهی دهی اعلان مرگ *** بی مدد اسلحه و ساز و برگ
امر کنی تا همه فانی شوند *** صید اجل عالی و دانی شوند
باز زنی شعله بکوه گران *** امر دهی تا شود آتش فشان
حکم بیک قطره باران دهی *** روی زمین پاک بطوفان دهی.
ارض و سما شمس و قمر آب و گل *** جمله بپیچیش کمی السجل
گاه که امر تو مسلم شود *** یک پشه بنیان کن عالم شود
روز پسین بی خبر و سابقه *** عالمی از زلزله و صاعقه
یک سره بر باد دهی بی درنگ *** تا بنمائی به بشر رسم جنگ
روز هلاک همه مرد و زنت *** نیست دگر حاجت بمب افکنت
قهر و غضب ارتش نیروی تو *** کن فیکون قوه بازوی تو
صولت قهاری تو هم چنان *** آب کند زهره هر قهرمان
جز تو که جان گیرد و جان می دهد *** جز تو که این قوه نشان می دهد
عنصر تن نار و هوا آب و خاک *** جمع کنی باز ز بعد هلاک
منکر میعاد که بوده است کور *** خفته بانکار در اعماق گور
زنده بر آریش ز قعر زمین *** معنی یحی و یمیت است این
زلزله ساعت و شیئی عظیم *** مسئله خلق بهشت و جحیم
بودن میزان و صراط و حساب *** قبر و نکیرین و سئوال و جواب
نعمت فردوس و ثواب و عقاب *** عدل درست است و صحیح و صواب
ز آن که جهان از پی پاداش کار *** هست بسی کوچک و ناپایدار
بنده اگر خوب کند بندگی *** بایدش از لطف تو پایندگی
راحت و عیش و نعم جاودان *** هست زالطاف تو پاداش آن
عرصد دنیا که ندارد مجال *** جانش در در آن اوج زند پر و بال
کافر اگر با تو رود در عناد *** منکر ذاتت شود آن بدنهاد
کفر وی اسباب مفاسد شود *** وز بدیش دین تو کاسد شود
کیفرش این است که روزی دگر *** جان کنی اندر تن آن بد سیر
جمع کنی خاکش و جانش دهی *** تا لمن الملک نشانش دهی
نیست جهان جای مکافات او *** ز آن که شدید است مجارات او
تا باید جای سفر بایدش *** بلکه از آن جای بتر بایدش
دیده چو بر قالب خود وا کند *** خوب نگاهی بسرا پا کند
خوب کند در تن خود جستجو *** خوب رود در دل حیرت فرو
معترفت آید بخط و گناه *** روشنش آید که خطا رفته راه
آن چه که خود وسوسه زندیق داشت *** یا بخدائیت نه تصدیق داشت
خیمه چو در ملک قیامت زند *** بر سر خود دست ندامت زند
لک در آن عرصه ندامت چه سود *** جز که تو بخشی چه تواند نمود
راز نهان را همه افشا کنی *** دزد و دغل را همه رسوا کنی
صدق بود آن چه ترا مدعاست *** گر لمن الملک بگوئی رواست
راست چو میزان عدالت کنی *** جامعه را غرق خجالت کنی
عدل تو چون شاخص میزان شود *** کیست کزان صحنه گریزان شود
باز کنی نامه اعمال ما *** وزن کنی کرده و افعال ما
نیک و بد خلق کنی آشکار *** ذره و مثقال بری در شمار
کیفر و پاداش خلایق تمام *** کرده هر فرد چه خاص و چه عام
روز قیامت همه روشن کنی *** جایگه خلق معین کنی
مدعیان را تو بدوزی دهان *** مهر ز نیشان بدهان و زبان
تا که گواهی دهد اعضایشان *** چشم و دل و دست و سر و پایشان
از دل کفار برآید خروش *** مغز گنه کار بیاید بجوش
هول قیامت به نهینی عظیم *** آتش عصیان بعذابی الیم
آب کند معصت آلوده را *** کافر جز راه تو پیموده را
دزد و ربا خوار و طمع کار را *** خون ضعیفان خوده جبار را
مظلمه مردم فرعون کیش *** مفسده ها کان ز شما راست بیش
وان همه آزاد به پیغمبران *** کامد از آن مردم و آن کافران
معصیت و حق تو نشناختن *** بر ضعفا است جفا تاختن
تیغ ستم بر همه کس آختن *** سر ز تن خلق جدا ساختن
دین ترا ملعبه پنداشتن *** کاخ جفا تا فلک افراشتن
مردم بد سیرت و چنگیزها *** توده بد نقشه و خونریزها
ظلم و جفا جور و ستم این همه *** کز خلفا شد به بنی فاطمه
هتک حریم نبی محترم *** و آن همه آزار و جفا و ستم
با که به پیغمبر پاک رؤف *** با که بآن روح سراسر عطوف
در عوض نصرت و یاری او *** ریختن خون دواری او
آن همه زندان بلا و فشار *** کان خلفا در همه شهر و دیار
بهر بنی فاطمه بی گناه *** کرده فراهم ز پی حب و جاه
پیش تو دارد همه یک یک حساب *** کرده آن مردم خسران مآب
روز جزا گر نبودی در میان *** پس که دهد کیفر این مردمان
چاره همان روز حساب است و بس *** کیفر کفار عذاب است و بس
سخت دلان را تو بکیفر کشی *** رگ ز تن مرد ستمگر کشی
آن که مرامش بخطا بوده است *** ایده او جور و جفا بوده است
آن که حقوق دگران برده است *** و آن که نصیب فقرا خورده است
در شرر ناز بر اندازیش *** پیکر پر مفسده بگدازیش
می دهیش در ته دوزخ مکان *** تا بابد می کنیش بایگان
جورو جفا یک سره منکوب تو *** ظالم بد سابقه مغلوب تو
گر تو بسوزی همه را از گناه *** رأی تو داری که توئی پادشاه
کیست که با رای تو رائی زند *** یا که دم از چون و چرائی زند
یا که نسوزانی و منت نهی *** آگهی عفو عمومی دهی
کیست که ایراد در آن جا کند *** یا بتکلم دهنی وا کند
آن که بود واسطه کاندید تست *** و آن که شفیع است بتائید تست
کیست در آن واقعه هول ناک *** تا که کند رحم بیک مشت خاک
جز تو که بر جامعه منت نهی *** حکم شفاعت به محمد دهی
(عذر گناه و توبه)
یا رب از آن منبع فیض و کمال *** یارب از آن معدن جاه و جلال
یاری از آن شعشعه نور پاک *** یا رب از آن آینه تابناک
یا رب از آن عاطفت و مکرمت *** یارب از آن منزلت و مرتبت
یا رب از آن دستگه التفات *** یا رب از آن یکه طریق نجات
یا رب از آن عزت هشت و چهار *** یا رب از آن هیئت قدسی شعار
یا رب از آن بحر کرم کان جود *** یا رب از آن بیت صفا خوان جود
یا رب از آن روشنی و آن صفا *** یا رب از آن کوکب نور و بها
امت گمراه گنه کار را *** مردم عاصی تبه کار را
رحمتی آغاز کنی چون شود *** روزنه ای باز کنی چون شود
ما بخطا معترف و قائلیم *** ما همه در بندگیت کاهلیم
ما بگناهیم همه معترف *** آمده بر درگه تو معتکف
با تو هر آن عهد که ما بسته ایم *** در همه جا عهد تو بشکته ایم
ما همه عاصی و تبه روزگار *** مجرم و از حصرت تو شرمسار
بنده خطا کار تو هستی کریم *** بنده گنه کار و تو هستی رحیم
ذات تو را رحمت بی منتهاست *** عفو تو افزون زخطاهای ماست
نیست بجز باب تو باب امید *** داده گنه کار بخود این نوید
کز کرمت هست در تو به باز *** تا ببرد بنده بآن در نیاز
تو به پذیری و دهی بار عام *** هم ز پشیمان نکشی انتقام
بلکه بیامرزی و غفران دهی *** در کف ما سر خط احسان نهی
خلق خطا کار و تو پوشی خطا *** عفو تو امید ببخشد بما
با کرمت حسرت و افسوس نیست *** بنده زالطاف تو مأیوس نیست
بسته اگر باب جهنم شود *** قدر خدائیت کجا کم شود
جرم بشر نیست ز عفوت فزون *** بخشش تو هست ز احصا برون
گر که بساط کرمت بر نهند *** حکم شفاعت بمحمد دهند
پرده فتد روی گناه همه *** بلکه بطومار سیاه همه
ما همه در بندگیت بوده سست *** سوختن ما بر عدات درست
مشتری رحمت سرشار کیست *** غیر گنه کار خریدار کیست
بنده همان عاصی آلوده ام *** مجرم بیچاره و فرسوده ام
گشته مرا عمر بغفلت تلف *** رفته مرا نعمت فرصت ز کف
بوده مرا حاصل عهد شباب *** غفلت و بد بختی و مستی و خواب
آه که در مرحله زندگی *** نامده از من روش بندگی
منحرف از خطه فرمان شدم *** مانده و مستغرق عصیان شدم
سر نتوانم که بالا کنم *** تا بدرت ناله و آوا کنم
جرم می از حد و حساب است بیش *** از قلم و گفت و کتاب است بیش
توشه راه سفر رستخیز *** غیر گنه نیست مرا هیچ چیز
از تو و از کرده خویشم خجل *** نادم و شرمنده ام و منفعل
گر که بدستم بدهی نامه ام *** از حسنات است تهی نامه ام
لیک مرا چشم باحسان تست *** دیده بان بخشش و احسان تست
در گذر از جرم که بخشنده ای *** بر سر آن عهد تو پاینده ای
گر تو بگیری بخطاهای من *** وای من و وای من و وای من
وعده لطف تو همه صادق است *** بنده نوازی تو از سابق است
خجلت لطفی که ترا با من است *** بیش تر از شرم گنه کردن است
شکر گزاری
شکر تو گویم که پشیزیم نیست *** بهتر ازین چیست که چیزیم نیست
دولت از این به که نداریم زور *** تا نخورم حق شل و لنگ و کور
منصب از این به که امیری نیم *** جاه ازین به که وزیری نیم
ور نه گنه بود از این بیش تر *** نامه سیه بود ازین بیش تر
گر بسیاست نظری داشتم *** دغدغه و درد سری داشتم
ور بریاست شدهی پای بست *** سوختی از آتش من زیر دست
ز آن که حقوق ضعفا خوردمی *** مال فقیران بجفا بردمی
باز کنم شکر که قاضی نیم *** زان که بدین مشغله راضی نیم
ور نه بسی مکر و حیل کردمی *** با همه کس بحث و جدل کردمی
از دل هر بیوه زن و پیره زن *** خون بچکیدی ز جفاهای من
بر سر هر مسئله بی اساس *** کردمی از ماده قانون لباس
مغلطه می کردم و مکرو فسون *** نعل دعاوی ز دمی واژگون
بین کسان کردمی ایجاد حرب *** تا که شود نانم ازین راه چرب
حاصلم از کار قضاوت فقط *** ود سر انجام عذاب و سخط
ور بدمی بهر دعاوی وکیل *** بود موکل ز جفایم ذلیل
عهدو وفا پشت سر انداختم *** با طرف دعوی او ساختم
شکر ازین گونه شواغل مرا *** نیست درین مردم پر ماجرا
ورنه جنایات و خطا از حساب *** بود برون از من خسران مآب
فارغم از محنت و درد سری *** زور ندارم که ندارم زری
محنت و الام و تب و درد و و رنج *** هست مرا به ز زر و سیم و گنج
ز آن که بلاها و شدائد تمام *** می کشدم سوی تو هر صبح و شام
شور طلبکار و جفای زمان *** آوردم پیش تو زاری کنان
داده ای آزادی جان و تنم *** رسته زهر گونه علایق تنم
غفلت اگر آمد و هوشم ربود *** چشم و دل وفکرت و هوشم ربود
مسئلت از تست که نگذاریم *** وز خطر نفس نگهداریم
وا مگذارم بخود ای کردگار *** از ره جرم و غلطم باز دار
آه اگر لطف تو ننوازدم *** رانده و مردود و بهل سازدم
حال که جای درم و دستگاه *** در عوض منصب و عنوان و جاه
منت بسیار نهادی بمن *** لطف و عطا کردی و دادی بمن
منصب مداحی آل رسول *** کردیم این گونه بخدمت قبول
قطع ز من این همه عزت مکن *** سلب ز من این همه نعمت مکن
کان چه مرا هست از این منصب است *** عشق من و مقصدم این مطلب است
من از آن ساحت عالی مقام *** بلکه شوم در دو سرا نیک نام
تا که مرا کار ثنا خوانی است *** مغفرت تو بمن ارزانی است
آن همه مولا و شفیع منند *** روشنی طبع بدیع منند
أیکرمت همره آوارگان *** وی همه جا حامی بیچارگان
ای به پناهت تن و جان همه *** وی بثنای تو زبان همه
ای تو انیس سحر مقبلان *** وی تو رفیق شب روشن دلان
ای تو نگهدار گرفتارها *** وی تو دوای دل بیمارها
ای تو مراد همه شیخ و شاب *** ناله دل سوختگان را جواب
سینه ماتم زده مطلوب تو *** عاشق سودا زده محبوب تو
ای تو شفای تن بیمار خلق *** ذکر تو بی شبهه پرستار خلق
تا ابد از (شمس) مگیر این مقام *** تا که از این راه رود صبح و شام
منقبت آل پیمبر کند *** مدح و ثنا تا صف محشر کند
دورود نامه
صلوات و درود رحمت بار *** زائد از وصف و خارج از گفتار
سیل آسا و وافر و سرشار *** از خداوند قادر جبار
بروان خلاصه ابرار *** شاه بطحا و ماه هشت و چهار
سید خلق و احمد مختار *** آن که مردو زن و صغا رو کنار
جن وانس و ثوابت و سیار *** گیتی و هفت چرخ و نه پرکار
عرش و فرش و زمین و لیل و نهار *** همه رحمت بر او کنند نثار
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آن که او عبد بود و حق معبود *** آن که آدم شد از دمش بسجود
رحمت واسع و خزانه جود *** سرورد هر و شافع موعود
عقل کل پایه قیام و قعود *** کوکب سعد و طالع مسعود
خلقت ماسوا ز غیب و شهود *** همه بود از وجود او مقصود
هست از او هست و بود با او بود *** آن که دایم کند ز عرش ورود
بروانش سلام و نعت و درود *** باز گو بی حساب و نا محدود
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
مصطفا آن که در شب معراج *** بکرامت گرفت از حق تاج
آسمان داد رفر فشرا باج *** نورش از مهر و مه گرفت خراج
سکه دین بنام اوست رواج *** درد عالم بدست اوست علاج
شش جهة هفت باب و چار مزاج *** همه هستند بر درش محتاج
دلش از علم قلزمی مواج *** هست قرآنش اولین منهاج
شده از او حقایق استخراج *** کرده خرگاه کفر را تاراج
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آن رسولی که در ظهور و قیام *** بکرامات و با خجسته پیام
عالمی را ز تیرگی ظلام *** کرد آزاد با نفوذ کلام
دین کلی کامل اسلام *** بهمه بندگان خاص و ز عام
با صدای رسا نمود اعلام *** داد امری عظیم را انجام
وه ز خلق عظیم و حسن تمام *** مرحبا زان جلال و آن اکرام
کیست این قائد بلند مقام *** احمدش منصب و محمد نام
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و درود بی حد و فر *** از خداوند خالق اکبر
وز سموات و قدسیان یک سر *** وز جهان بزرک و نسل بشر
بروان شه ملایک فر *** اصل تقوا اساس علم و هنر
حاکم و منشی قضا و قدر *** قاتل عمر و فاتح خیبر
قاسم رزق و ساقی کوثر *** کفو زهرا آب شبیر و شبر
شاه مردان وصی پیغمبر *** اسد الله حیدر صفدر
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
معنی عدل و مظهر انصاف *** چشمه فیض و منبع الطاف
صافی و با صفا و صادق و صاف *** رهنمای صراط در اعراف
آن که تیغش چو سر زدی غلاف *** فلک از بیم بر زمین زد ناف
متزلزل از قاف شد تا قاف *** بسته شد باب فتنه و اجحاف
در همه نه رواق و هفت کلاف *** نکند کس ز امرش استنکاف
حرمش قبله آستانش مطاف *** عاجزا ز مدح و وصف او وصاف
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ذکر او صاف او در افواه است *** حب او در قلوب آگاه است
عالم و آدمش هوا خواه است *** بر همه اولیاء شهنشاه است
هر که را در ولاش اکراه است *** رود از هر طریق گمراه است
و آن که او را غلام در گاه است *** صاحب عز و رفعت و جاه است
پنجه قدرتش یدالله است *** کوه با هیبتش پر کاه است
آسمان جلال را ماه است *** هر بیان در ثناش کوتاه است
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
عالم و عارف است و ربانی *** زبده ناس و شیر یزدانی
روح تقوا یگانه روحانی *** علم را پایه فضل را بانی
کاشف رازهای پنهانی *** نور بخش روان انسانی
عرشی و جنتی و رحمانی *** پای تا سر بذات حق فانی
عالمش می کند ثنا خوانی *** ملکش مفتخر بدربانی
اصل دین مبقی مسلمانی *** ولی حق علی عمرانی
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صد هزاران سلام و نعت و ثنا *** از خدای بزرگ و هم از ما
بتن وجان پاک خیر نسأ *** آفتاب زمین عروس سما
عالم عصمت و جهان حیا *** دره بحر صبر و صدق و صفا
دختر پادشاه هر دو سرا *** همسر و بانوی امام هدا
زینت اهل بیت و آل عبا *** هم پرستار نائمون کسا
یعنی ام الائمة النجباء *** نام خوش فاطمه لقب زهراء
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ماه را مهر و شاه را بانو *** مصطفا باب و مرتضایش شو
والضحایش عذار و لیلش مو *** فجر والشمس آیتی ز آن رو
هشت جنت شمیمی از آن بو *** روضه خلد نکهتی ز آن بو
آب کوثر چکیده ای زآن جو *** خلق او نیک و خلقتش نیکو
زهد و تقواش حلقه بازو *** حب او درد دهر را دارو
قهر او در حساب نار عدو *** عرشیانش مدام مدحت گو
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
دخت احمد شفیعه عرصات *** پای تا سر رسول را مرآت
چشم اسلام و جان موجودات *** صاحب شأن و رتبه و درجات
نود حق آشکارش از وجنات *** دست جان پرورش کلید نجات
شیر پستان او آب حیات *** مهد و دامانش منبع برکات
مام سبطین وجده سادات *** آمد از حق بشأن او آیات
هل اتی و تحیت و برکات *** هست در شأن بابش این کلمات
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و درود سر و علن *** از خداوند منعم ذوالمن
بسرا پای مقتدای زمن *** فخر بطحا و یثربی مسکن
گیسوان مشک و لب عقیق یمن *** عارضش رشک دلبران ختن
روح در نطق و معجزش بسخن *** حرمش ملجأ و درش مأمن
باشد از مدحتش زبان الکن *** با ولایش گناه کار ایمن
حسن و مجتبی و مستحسن *** ولی دومی امام حسن
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
حسن آن زاده بشیر و نذیر *** که نبودش بروزگار نظیر
نسل پاک امیر کل امیر *** صفحه عارضش چو بدر منیر
خط رخساره اش چوکان عبیر *** صیت آن روی و موی عالم گیر
ملک دل ها بمهر او تسخیر *** شهسوار و غیور و مرد و دلیر
سینه اش لوح عالم تقدیر *** پیش احسان او زمانه فقیر
حلم معجز نماش نقش ضمیر *** حسن مجتبای عرش سریر
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
رحمت و تهنیت برون ز عدد *** هدیه باد از خدای فرد احد
بسر و جان سید امجد *** سر حق شبل باب آیت جد
محیی دین و سنت احمد *** شهره دهر و زنده سرمد
آن که افراشت در شهامت قد *** کرد ابواب کفر را منسد
داد او امتیاز نیک از بد *** رونق شرع خواست تا بابد
کرد کاری که مات گشت خرد *** نعت ذاتش مرا نباشد حد
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
سید و سرور و شباب جنان *** ناصر دین و حامی قرآن
ماه عترت امام عالمیان *** یکه محبوب عالم امکان
جنگ جوو مبارز میدان *** شاه خوبان و نامی دوران
عاشق وجان فداش پیرو جوان *** چاکر آستانش پادشهان
شرق و غرب جهان و خلق جهان *** عارف ذات او بنام و نشان
زائر و خادمش زمین و زمان *** آرزومند قبر او دل و جان
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
مفخر جد و سید کونین *** مظهر باب و سرور ثقلین
جان زهرا و و دوم سبطین *** روح امکان و ثانی و حسنین
سومین ماه و زاده شمسین *** خامس پنج تن ضیاء دوعین
عالمی را از و بگردن دین *** عاصیان را شفیع فی الدارین
اصل ایجاد و صاحب حرمین *** پسر پادشاه بدر و حنین
کشته راه حق بتیغ سنین *** ولی سومی امام حسین
بشنهشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و تهانی بسیار *** بی حد و وافر و فزون ز شمار
دم بدم ز آسمان کنند نثار *** بسرا پای قائد اخیار
سر اسرار و مطلع انوار *** قمر لیل قوم شب بیدار
شمس تابان اهل استغفار *** مفخر خلق دهر و لیل و نهار
زین عباد و سرور احرار *** آن که دین و شعائر و آثار
همه را از دعای اوست قرار *** مرحبا ز آن بیان گوهر بار
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آن که جان دعا روانش بود *** روح تحقیق در بیانش بود
سوز و آه و اثر زبانش بود *** ذکر حق در لب و دهانش بود
نور عرفان عجین جانش بود *** با خدا خلوتی نهانش بود
چه دعا ها که در لسانش بود *** باب تحقیق آستانش بود
راز عالم بدل عیانش بود *** ورع و زهدهم عنانش بود
صفره خاص و عام خوانش بود *** ای خوش آن کس که در زمانش بود
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
بنده خاص و عابد و منقاد *** دلش از هر تملقی آزاد
آن که چون کرد ذکر حق بنیاد *** هم صدا شد با و نبات و جماد
آن همه ذکر و آن همه اوراد *** ماسوا را نمی رود از یاد
الحق او داد علم و عرفان داد *** کیست این سید فرشته نهاد
که بود نام او کلید مراد *** سمی جدو در در لقب سجاد
ولی چارمین شفیع شفیع معاد *** علی بن الحسین زین عباد
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و تهانی وافر *** گردد از عرش ایزدی صادر
بامام محمد باقر ***راز دان نهان و صاحب سر
آگه از قلب مؤمن و کافر *** قائم لیل و صائم و صابر
مرکز دین بعلم او دائر *** آن که تا نام اوست در خاطر
دل و جان در ثنای اوست مصر *** مرده و زنده را بود ناظر
باشد اندر مدیحه اش قاصر *** قلم و نطق غایب و حاضر
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آفتاب سپهر عزت و جاه *** فرو گیتیش خیمه و خرگاه
مهر مشتتاق و جان فدایش ماه *** رحمت امت و شفیع گناه
جلوه علم ظاهرش ز نگاه *** روشن از علم او سپید و سیاه
علم وی گر نبود مشعل راه *** کس نمی دید راه را از چاه
آستانش بمستمند پناه *** با تولاش لطف حق همراه
هر که را در ولاش هست اکراه *** فعل او زشت و دین اوست تباه
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ذات او پنجمین امام بود *** عرشه عزتش مقام بود
پیش قدرش قضا غلام بود *** خوان علمش بخلق عام بود
کار دین ز آن بیان تمام بود *** جان معنیش در کلام بود
وارث وحی و هم پیام بود *** مظهر قدر و احترام بود
پیش او عرش در قیام بود *** در کفش امر صبح و شام بود
باب او ملجا انام بود *** چون محمد ستوده نام بود
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و ثنا بحد کمال *** از خدای مهیمن متعال
بروان شریف صادق آل *** اعلم دهر و مصدر اجلاال
آن امامی که از کمال و جمال *** پی تعظیم اوست بدر هلال
طایر علم او چو زد پر و بال *** رفت دوران جهل رو بزوال
بجز از علم دین ز صدر و نعال *** زد بهر دفتری خط ابطال
تا بشمسیر علم کرد جدال *** ساخت خرگاه جهل را پامال
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
همه جا خاص دوستان شفیق *** جاری از کاس فضل اوست رحیق
دلش از دانش است فج عمیق *** کرده آن سان حقایقی تحقیق
که نموده است ملحدش تصدیق *** بلکه مؤمن شد از دمش زندیق
مدرس فحص و مکتب تلفیق *** ناطق حق و نکته دان و وثیق
روشن از منطفش نکات دقیق *** دشمن او با نفعال غریق
دل سخت از بیان اوست رقیق *** صادق و عادل و رفیق و صدیق
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
هم از آینده و هم از اسبق *** داده بازار علم را رونق
هست در موج دانش او زورق *** کرده آسان مسائل مغلق
تیرگی ها شکافت هم چو فلق *** کافه ملت و عموم فوق
در معانی بیانش مستغرق *** بلکه این آسمان هفت طبق
در قبال کتاب اوست ورق *** کرده دین را بمعرفت ملحق
ششمین حجت و شه مطلق *** جعفر الصادق آن امام بحق
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات برون ز حد و حساب *** با هزاران مراسم و آداب
بروان خلاصه اطباب *** زنده دهر و برگزیده جناب
آن سمی کلیم و جان کتاب *** که بحق بودیش سؤال و جواب
سخنش دلنشین و گفته صواب *** زیب افلاک و زینت محراب
نور قدوسیش بفرق حباب *** خادمش کوه و دشت و بحر و سحاب
گر فکندی زچهره خوب نقاب *** خور ز خجلت نهان شدی به حجاب
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
مرکز شرع و و نقطه توحید *** منطق و معنی کتاب مجید
چاکرش زهره بنده اش ناهید *** شمسه باب همتش خورشید
هست از خاک آن امام سعید *** حرم کاظمین باب امید
مرقدش جان فزا وصالش عید *** نام او بر حوائج است کلید
هر که بشناسدش قریب و بعید *** شودش جان فدا و عبد و عبید
معجزاتش برون ز گفت و شنید *** عقل دارد بحب او تأکید
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
نجل زهرا و نسل پیغمبر *** نور افلاک و زیب هفت اختر
عارضش ازهر و جبین اظهر *** روضه اش نور و مرقدش انور
خاک او مشک و تربتش عنبر *** مسلم و شیعه مانده و مضطر
می برد حاجتش بآن سرور *** قبله حاجت است او را در
آستانش پناه هر مضطر *** کیست این پادشاه یزدان فر
ولی هفتمی امام بشر *** کاظم عظ و موسی جعفر
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و درود نامعلوم *** با صد آداب و احترام و رسوم
از خداوند قادر قیوم *** بامام مقدس معصوم
عالم علم ظاهر و مکتوم *** پایه معرفت اساس علوم
آن که قبرش بود مطاف عموم *** از دیار فرنک و ساحت روم
مردمش خادمند او مخدوم *** تربتش روح بخش هر مغموم
وز شمیمش جوان شود مهموم *** گنبدش چرخ و مهر و ماه نجوم
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
لقبش در زمین انیس نفوس *** شهره در آسمان بشمس شموس
دل پاکش ز دانش اقیانوس *** مدفنش باغ خلد خطه طوس
خاک ایران ز قرب او محروس *** عرشیان با رواق او مأنوس
تا زد او مشت قهر بر سر روس *** خصم بی مایه شد ازو مأیوس
داده روح القدس بپایش بوس *** آسمان می زند بنامش کوس
دین حقر است حافظ ناموس *** چاکرش مشتری و اورانوس
بشنهشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
اوست کهف تقی و غوث وری *** اوست شمش ضحی و بدر دجی
اسم او زیب بخش ارض و سما *** ابرویش قبله است قبله نما
ماه گیتی و شاه هر دو سرا از *** مشک ببر دمش نسیم صبا
کوثر و سلسبیل و آب بقا *** قطره ای ز آن لب حیات افزا
یثربی مولد و فلک ماوا *** قبله هفتم و ولی خدا
نام سلطان دین سمت مولا *** ولی هشتمین امام رضا
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و درود و فیض زیاد *** از خداوند تا بیوم تناد
بقدو قامت امام جواد *** کشور معرفت از و آباد
داده او راه و رسم احسان یاد *** مرقدش نور ساخت بغداد
تن او روح و ماسوا اجساد *** زن و مرد همه دیار و بلاد
بودش عبد و خاشع و منقاد *** شمع اعلام و مشعل ارشاد
اصل و بنیان جودو منبع داد *** آن امام نهم شفیع معاد
بشهنشاه انبیاء صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ولی کردگار معبود است *** پایگاهش مقام محمود است
خادم اوست هر چه موجود است *** کارش احسان و عادتش جود است
کف او بحر وجود او رود است *** در تولاش صالح و هود است
ز اشتیاقش به نغمه داود است *** هر که دارد ولاش مسعود است
و آن که را بغض اوست مردود است *** منکر او هلاک و نابود است
از محبش خدای خوشنود است *** شافع شیعه روز موعود است
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
بفصاحت چو لب گشود زهم *** در گفتار آن امام امم
بود روشن چو نیر اعظم *** زد چو یحی بن اکثم آن جا دم
منفعل گشت و قدر او شد کم *** سر نهادش ز شرم خود بقدم
کرد تصدیق آن شه اعلم *** شهره گشت این قضیه در عالم
کیست این مفخر بنی آدم *** که بود نام نامیش توام
با محمد پیمبر خانم *** تقی آن شهریار جود و کرم
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
هم درود و تهانی و آمین *** هر دمی صد هزار باد قرین
از خدا بر روان خسرو دین *** آن امام بحق شه دهمین
حضرت هادی آن اساس یقین *** هم علی هم نقیش نقش نگین
شاه مسند نشین با تمکین *** ماه جنت سریر عرش مکین
اسم او شهره در سما و زمین *** خشتی از قبه اش بهشت برین
جان فدایش ز پیر تا بجنین *** آن که در سر من رآی است دفین
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
سینه او از علم دریائی *** دل پر فیض او چو صحرائی
لب شیرین و نطق شیوائی *** نفسش پیک عرش پیمائی
وه چه آبائی و چه ابنائی *** در خط مهرش او نهی پائی
نکنی از عذاب پروائی *** آن که را هست هم چو مولائی
سر فرو ناورد بهر جائی *** دیده واکن اگر که بینائی
سر بپایش نه از که دانائی *** بگو ار باشدت تولائی
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
مکی آثار و یثربی وطن است *** نجل طه خلاصه زمن است
دهمین شاخسار این چمن است *** مومن و مقتدا و موتمن است
حب او فرض جمله مردوزن است *** اسم او حرز مرده در کفن است
تا زبان در دهان و جان بتن است *** نعت او روز و شب مرا سخن است
وز ثنایش پر از شکر دهن است *** بندگیش مدام کار من است
وصف او در دهان شکر شکن است *** علیش نام و کنیه بوالحسن است
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات از خدا و هم مردم *** وز گروه ملایک و انجم
از زمین تا فراز نه طارم *** بروان امام یازدهم
سمی مجتبی امام دوم *** آن که قلبش از علم بد قلزم
توسنش بر سپهر ساید سم ***و آن که عیسی ز گنبد چارم
پر کند از می و لایش خم *** لطف او زهر گیرد از کژ دم
نام خصمش بود ز عالم گم *** جای اعداش دوزخ هفتم
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ولی امر حضرت باری *** حکم والای اوست سالاری
دهر را کرده او نگهداری *** نهر حکمت ز بحر او جاری
نور از مرقدش بود ساری *** خاک سامره مشک تاتاری
گرد راهش شفای بیماری *** خلق را کرده او پرستاری
حب او دافع گنه کاری *** بغض او جرم و ذلت و خواری
دوستش نور و دشمنش ناری *** کرده آئین شرع را یاری
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ذات پاکش مدار روز و شب است *** صاحب اقتدار و ذی حسب است
او امام است و پاک و منتخب است *** مستطاب و عزیز و منتجب است
دل بوصلش همیشه ملتهب است *** ماسوا را و جود او سبب است
معجزاتش حکایتی عجب است *** دشمنش همنشین بولهب است
آب خضرش میان لعل لب است *** حیدری نسل و فاطمی نسب است
محفل آرای دانش و ادب است *** حسنش نام و عسکری لقب است
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و ثنا درود و سلام *** رحمت و تهنیت تمام تمام
از عنایات ایزد علام *** بسرا پای مقتدای انام
ماه ثانی عشر امام همام *** زاده احمد و سلیل امام
قائم امر و صاحب ایام *** مقصد کل انبیای عظام
غرض جمله اولیای کرام *** مسندش عرش و کبریاش مقام
محکم از حکم او صلواة و صیام *** روشن از امر او حلال و حرام
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آن که امروز جان امکان است *** گیتش در سیاق فرمان است
او نهگدار عصر و دوران است *** آخرین در زبحر شاهان است
عارضش آفتاب تابان است *** حب او فرض هر مسلمان است
کشور آرای ملک ایمان است *** وارث جمله شیر مردان است
این بنا را اساس و بنیان است *** صاحب دین شریک قرآن است
ملک و ملتش ثنا خوان است *** مهدیش اسم و رسم و عنوان است
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
تاجدار جهان و سرور اوست *** وارث ملک و تخت و افسر اوست
حامل ذو الفقار حیدر اوست *** انبیا را یگانه مظهر اوست
باغ دین را گل و صنوبر اوست *** معدلت خواه و دادگستر اوست
در امور زمانه داور اوست *** مصلحت بین و عدل پرور اوست
ماسوا مشتقند و مصدر اوست *** بی کسان را پناه و یاور اوست
حامی مستمند و مضطر اوست *** مالک مسند پیمبر اوست
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
لب معجز نماش کان سرور *** جعد گیسوی اوشب دیجور
خط پیشانیش تجلی طور *** خال مشکین وعارض پر نور
چشم بد خواه زان شمایل دور *** جان قرآن و افتخار زبور
مرده شیر افکن و شجاع و غیور *** او سلیمان و خلق عالم مور
گرچه در پرده است او مستور *** لیک در حفظ اوست کل امور
ای خوش آن دم که آیدش بحضور *** جبرئیل از پی قیام و ظهور
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
آیه نور چهر تابانش *** آفرین بر جبین رخشانش
بح بح از قامت خرامانش *** (زینهار از دهان خندانش)
(واتشین لعل و آب دندانش) *** آن که پرورده خود بدامانش
شهد بوده است شیر پستانش *** گر بخندد لب نمکدانش
مرده از نو بتن رسد جانش *** خضر و الیاس عبده دربانش
کنیه و اسم و رسم و عنوانش *** هست مانند جد ذی شانش
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
بار رحمت ز کردگار جلیل *** بهمه انبیا بصد تجلیل
آدم و شیث و حضرت هابیل *** نوح و ادریس و هم شعیب و خلیل
هم باسحاق و هم باسمعیل *** هم بداود و هم باسرائیل
هم بایوب و صالح و خرقیل *** هم بموسی و خضر پاک سلیل
هم بعیسی مسیح روح نبیل *** هم بپاکان بی شبیه و عدیل
هم باحمد همان یگانه دلیل *** هم بجبریل هم بمیکائیل
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
صلوات و درود لیل و نهار *** بتمام مهاجر و انصار
بشهیدان پاک نیک شعار *** که بیدر واحد نموده نثار
سرو جان با علاقه سرشار *** در ره دین سید ابرار
حضرت حمزه سرور احرار *** مرد مردانه حضرت عمار
طایر عرش جعفر طیار *** زبده ناس میثم و تمار
هم باقطاب و هم شیوخ کبار *** چار نواب پاک ذی مقدار
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
رحمت وافر فزون ز شمر *** بشهیدان کربلا یک سر
بعزیزان غرق خون پیکر *** کشته گان ز تن جدا شده سر
یاوران حسین تشنه جگر *** آن ابوالفضل میر نام آور
عون عبدالله و دگر جعفر *** حضرت قاسم و علی اکبر
نازنینان ز اکبر و اصغر *** که در آن دشت پر بلا و خطر
شده در راه دینت ای داور *** هدف تیر و نیزه و خنجر
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
ای خداوند قادر یکتا *** وی ترا اختیار منع و عطا
بگذر از آن همه گناه و خطا *** عفو فرمای جرم و کرده ما
راز پنهان ما مکن افشا *** بحق نائمون تحت کسا
بمقام رفیع آل عبا *** هم بسکان عالم بالا
بدل سوزناک اهل دعا *** بعزیزان بر گزیده بلا
که بما رحم کن تو در دنیا *** هم تو ما را ببخش در فردا
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
بار الها براستان زمان *** به نیاز و دعای خسته دلان
بدل اهل حکمت و عرفان *** بخلوص موحدین جهان
بصفای درونی آنان *** برجال مقدس دوران
بعزیزان بی سرو سامان *** باسیران مانده در زندان
بولای علی شه مردان *** هم بابدال نیک پاک روان
که صفاده بمحفل خوبان *** دل ما زنده دار از ایمان
بشهنشاه انبیا صلوات
بامامان جدا جدا صلوات
کشتی نوح
ترکیب بند چهارده گانه در نعت خواجه کاینات خلاصه موجودات حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله)
ای اصل و بنای آفرینش *** وی قبله نمای آفرینش
تو شاهد شاهد بزم قاب قوسین *** تو شمع سرای آفرینش
زیباتر و بهتر از تو خلقی *** ننموده خدای آفرینش
با رفعت نام تو بلند است *** تکبیر رسای آفرینش
تو کاشف سرو عالم غیب *** تو راز گشای آفرینش
بر دعوت شرع متقن تست ***تا حشر ندای آفرینش
جز مدح و ثنای تو نباشد *** در ساز و نوای آفرینش
خلق و کرم تو پرده پوشید *** برجرم خطای آفرینش
ایجاد تو شاهکار حق است *** فخر است برای آفرینش
خوی تو حیات بخش ایجاد *** روی تو صفای آفرینش
قرآن ترا صدا رساتر *** از صوت و صدای آفرینش
تاجی است شعار دعوت تو *** بر فرق لوای آفرینش
برجان تو و سلیل پاکت *** آمین و دعای آفرینش
محتاج تواند بی کم و بیش *** از شاه و گدای آفرینش
تو رحمت کلی الهی
بر قاطبه بشر تو شاهی
ای چشمه فیض کردگاری *** وی مظهر التفات باری
دریای کرامت است هر سو *** ز انگشت مبارک تو جاری
تعلیم تو داده رنگ تطهیر *** بر نیم خور سگ شکاری
بستان معارف و حقایق *** با دست تو گشته آبیاری
پیچیده صدای دل نوازت *** در کوه و صحاری و براری
منکوب تو گشت جاهلیت *** مغلوب تو شد تباه کاری
در مملکت وجود خلاق *** داده است ترا زمامداری
می بود ترا بدست تنها *** بر دعوت خلق پا فشاری
در اول بعثت از که معدود **** بودند ترا بدست یاری
امروز بشرق و غرب آفاق *** احکام تو جاری است و ساری
در عرصه دانش و تمدن *** بردی تو نشان شهسواری
با گردش چشم مست شوخت *** شد بسته در شراب خواری
شد سنت تو عروس ادیان *** عقل آمدیش بخواستگاری
سر خیل بشر شدی مسجل *** بر نام تو روز سرشماری
سر لوحه خلقت است نامت
مخلوق طفیلیت و غلامت
ای موت عبیر و بوت عنبر *** وی نکهت تو دماغ پرور
تو پاک دل و ستوده القاب *** تو آینه و لطیف پیکر
تو نور خدا و رهبر خلق *** تو برحق و خاتم و پیمبر
ناظر برخ تو دیده و دل *** حاضر ببر تو رمز و مضمر
در کون و مکان ز دور و نزدیک *** جز باب تو نیست ملجا و در
با دلشده گان یگانه دل جو *** با خیره سران مهین دلاور
در پرچم تو طلیعه و الفجر *** بر افسر تو کتیبه کوثر
از چون تو پدر بعدل و انصاف *** ماندی پسران دادگستر
از دامن بضعه تو زهرا *** وز باب مدینه تو حیدر
نور از پی نور گشت طالع *** تا عالم تیره شد منور
با آن که نماند دختری بیش *** بعد از تو عفیف و پاک و اطهر
بستان ترا نمود پر بار *** پستان همان یگانه دختر
روزی که زند بقیه الله *** با پرچم عدل از حرم سر
تسخیر کند جهان بشمشیر *** با شورش و انقلاب اکبر
آفاق همه شود گلستان *** آباد شود جهان سراسر
آن نیز ز آستانه تست
وز دخترک یگانه تست
ایداد رس گناهکاران *** وارام دل امیدواران
از گفت تو ناودان حکمت *** بر تشنه لبان علم باران
یک پرتوی از فروغ عقلت *** شمع ده عقل هوشیاران
خاک قدم پیاده گانت *** کحل بصر فلک سواران
هستند گرسنگان تحقیق *** ز آن خوان کمال ریزه خواران
احصاء فضائل تو دور است *** از حوصله عدد شماران
گر خود نبود درود بر تو *** در ضمن دعای شب گزاران
مقبول خدا نخواهد افتاد *** زان سوز و دعا یک از هزاران
رشک ملکوت ملکوت آسمانند *** در قرب تو جمع دوستداران
جبریل بشکل دحیه آمد *** تا بشمریش ز خیل یاران
تو راحت روح خسته جانان *** تو داروی درد دل فگاران
سر سبزی جان ز خنده تست *** چون گریه ابر در بهاران
از کوه هرا شدی سرازیر *** چون رحمت حق زکوهساران
عهد تو بتو شدی سر افراز *** این است سزای هم جواران
پیش از تو زمانه بود تاریک *** با روی تو شد بنور نزدیک
شاها تو شه فلک مقامی *** ماهی و مه خجسته نامی
تو قطب بروج آسمانی *** خورشید دوازده امامی
معنای سجودی و رکوعی *** مبنای قعودی و قیامی
بنیان نه منطق و بیانی *** استاد بحکمت و کلامی
از بهر ثبات قلب پاکت *** می داشت خدای اهتمامی
ز آن روی به بجبرئیل می داد *** بهر تو پیامی و سلامی
ورنه نبدی دل تو با حق *** محتاج به پیکی و پیامی
در طالع خلق نیک فالی *** در عالم امر نیک نامی
بر تخت شرف شه کمالی ***در اوج صفامه تمامی
داعی زکواتی و جهادی *** مدعو صلواتی و صیامی
روز از رخ تو سپید روئی *** شب در بر موی تو غلامی
بی عقل تو عقل طفل گنگی *** بی رأی تو هوش شیی خامی
منظومه شمش و آسمان را *** تو پایه نظم و انتظامی
دریا دریا می ولایت *** از خم غدیر تست جامی
آن می که کف علیش ساقی است *** آن نشأه که تا بحشر باقی است
ای عالم امر از تو آباد *** وی خانه خل قرا تو بنیاد
گیتی ز مهندسیت قائم *** از زاویه و جهات و ابعاد
قانون تو ساخت بندگان را *** از کش مکش زمانه آزاد
حکمت چو لوای عدل افراشت *** شد همسر خاک کاخ بیداد
این کهنه جهان جوانی آورد *** از مقدم چون تو طفل نوزاد
با قامت اعتدال بخشت *** در باغ خمید سرو و شمشاد
بوی تو وزید ورنه عالم *** خود یک سره رفته بود بر باد
تاریخ تو کرد محو و منسوخ *** هر دوره و عهد و قرن و میلاد
تصویر صفا تو کرده ای رسم *** آئین وفا تو داده ای یاد
با یاد تو وقت عارفان خوش *** با ذکر تو قلب عاشقان شاد
در حسن تو عقل دهر مجنون *** در عشق تو خسروان چو فرهاد
آن کس که بیات سر نبازد *** افکند، سرش بتیغ جلاد
چون تاج شفاعت است مخصوص *** بر فرق تو در جزا و میعاد
زین موهبت امتان نخواهند *** نی حسن عمل نه توشه نه زاد
آنی تو که افسر لعمرک
بنهاده خدا ترا بتارک
ای روشنی روان عالم *** طیب نفس تو جان عالم
بر حرمت چون تو میهمانی *** گسترده خدای خوان عالم
از خنده غنچه لب تو *** خندان شده بوستان عالم
کرده است ولای اهل بیتت *** حق مایه امتحان عالم
قرآن مبین روشن تست *** شمع ره کاروان عالم
تا روز جزاست در همه خلق *** قانون تو پاسبان عالم
گر تربیت تو نامدی پیش *** بگسسته بدی عنان عالم
بر مائده کمال و دانش *** تو آمده میزبان عالم
قرآن تو با چنین فصاحت *** قفلی زده بر دهان عالم
امضای تو نیز شرط روزی است *** در دفتر آب و نان عالم
روشن تر از آفتاب و ماه است *** دین تو در آسمان عالم
هنگامه گرم بعثت تست *** سر لوحه داستان عالم
بگزیده خدا برای مردم *** آئین تو از میان عالم
دین تو بهار بود و رحمت *** کامد ز پی خزان عالم
جز سکه تو که پایدار است *** هر نقد که هست کم عیار است
ای شفته تو صد زلیخا *** مجنون تو صد هزار لیلا
تو یوسف مصر خوبروئی *** با عارض ماه و قد رعنا
در خورد خرید تار مویت *** جز لطف خدای نیست کالا
جز دست خدا کدام دست است *** بالای سرت بزیر و بالا
تو والی ملک و شاه هستی *** نسل بشریت از تو والا
در محضر تو مقام قربی *** جبریل امین شده است جویا
دستور زمانه پیر و کهنه است *** آئین تو تازه است و برنا
رفتار تو ملح خوان گیتی *** گفتار تو شهد و قند و خرما
در قبله دین تو خمیدند *** هم پشت کنشت هم کلیسا
جز بحث نو نیست حرف و گفتار *** جز راه تو نیست شور و آوا
گر تو نبدی سلیل آدم *** نی آدمی آمد و نه حوا
می بود فروغ چون تو فرزند *** در طینت امهات و آبا
کان ها همه نور پاک گشتند *** هم نور جهان شدند این ها
در نعت تو نا رساست افکار *** کوتاه و کم است عمر دنیا
در وصف تو ای سپهر روشن *** گردیده زبان (شمس) الکن
ای مرکب عزت تو دهوار *** وی موکب شوکت تو سیار
قصر همه پیش تونگون پشت *** کاخ همه پیش تو نگون سار
مخلوق ز بعثت تو خوشنود *** آن سان که توئی بخلق غمخوار
ز آن روز که خفته گان عالم *** از دعوت تو شدند بیدار
هر چشم و دلی نشسته در ره *** تا روز پسین بشوق دیدار
در سلسله بشر نمودی *** بهتر روش و نکو تر آثار
این قافله بزرگ سنگین *** با همت تو شدی سبک بار
علم و هنرت جهانیان را *** شد تا بابد رواج بازار
باید گذرد ز هستی خود *** هر کس که شود ترا خریدار
نام تو شهان نموده زینت *** بر تاج و نگین چو در شهوار
لطف نگهت چو بوی نرگس *** گشته است دوای مغز بیمار
هم بزم خدا بلیل معراج *** هم رزم علی بیوم پیکار
جود و کرم از کفت هویدا *** مجد و شرف از رخت پدیدار
در معجز نطقت ای سخن سنج *** وز منطقت ای فصیح گفتار
ملک و ملکوت مات و مبهوت
حیرت زده دستگاه ناسوت
ای نامه رسان کبریائی *** وی پیک دیار آشنائی
هرگز نرسد لباس تعریف *** بر قامت تو بدان رسائی
در خلقت خلق و خلق و خویت *** کرده است خدای خود نمائی
گر نامدی آفتاب هر شب *** در خاک درت بچهره سائی
نه داشت مدار و نه سرانجام *** نه داشت صفا نه روشنائی
گفتار تو در بیان الهی *** رفتار تو در جهان خدایی
آموخته اند اهل منطق *** از مکتب تو سخن سرائی
تدوین شده مدینه تست *** قانون حقوقی و جزائی
سلمان تو می دهد جهان را *** تعلیم اساس پارسائی
شد بین خدا و بندگانش *** با واسطه تو آشنائی
دل ها همه را نموده تسخیر *** جعد سیهت بدل ربائی
جان همه را ز قید اندوه *** دادی به تبسمی رهائی
نزدیک بقرب قاب قوسین *** جبریل امین ز بینوائی
با سیر تواش نبود یارا *** کرد از تو بمعذرت جدائی
غیر از تو خدا نخواست مهمان
جز دست علی که بود بر خوان
ای نام تو زیب سطر و اوراق *** وی شور تو در نوای عشاق
گلبانک محمدیت ازان روز *** پیچید چنان بکل آفاق
کامروز کمال دین غرات *** بگرفته جهان ز صدر تا ساق
آئین تو همت است و احسان *** قانون تو بخشش است و انفاق
روز ازل از پی شفاعت *** بستی بخدای عهد و میثاق
از بس که بدی برای یک شب *** معراج ترا خدای مشتاق
از مشعل ماه و خود چراغی *** در رهگذرت نهاد بر طاق
ای عاشق تو کلیم و عیسی *** وی چاکر تو خلیل و اسحاق
تا در ملکوت عالم قدس *** از بعث تو مژده داد خلاق
در راه عبورت ای بسا دل *** کامد سر ره برای ارفاق
آن سان که خداست فرد و واحد *** تو نیز بخاتمیتی طاق
جائی که کتاب آسمانی *** در مدح و ثنای تست نطاق
مخلوق زمین هر آن چه گویند *** در منقبت تو نیست اغراق
برسلسلة شرایع تو *** ایزد طلبان نهاده اعناق
تو پای نفاق و شرک بستی
با دست علیت بت شکستی
ای زبده ترین وجود ذی جود *** مرهون تو هر وجود و موجود
مشهور به مصطفی محمد *** موصوف باحمدی و محمود
هر جامعه با تو هست سرمد *** هر قاطبه بی تو هست نابود
از روی تو بود حسن یوسف *** و زنای تو بود صوت داود
دوران تو بر جهانیان عید *** میلاد تو بر زمانه مسعود
عفریت بامر تست محبوس *** ابلیس بحکم تست مردود
خاموش شد از تو آتش کفر *** ورنه ز جهان بر آمدی دود
نور تو فروغ زد ز بطحا *** شد صاف زمانه مه آلود
از سنت تو عموم راضی *** وز امت تو خدای خشنود
از علم دل تو بود دریا *** جاری شد از آن هزارها رود
زایشگه فضل و دانش تو *** مفتوح بود نه سد و مسدود
هر روز که علم تازه زاید *** آن روز بود چو عید مولود
تجار معارف الهی *** بردند ز دانشت بسی سود
گر تو نبدی بعلم نساج *** منسوج نشد نه تار و نه پود
در کارگه بلند و پستی ***
جز دست تو نیست هیچ دستی
ای خوابگه تو باغ رضوان *** و آرامگه تو عرش رحمان
خاک تو بهشت و روضه ات عرش *** آن جا که بمرده می دهد جان
جاروب کشی و خاک روبیش *** افتاده بنام حور و غلمان
آن جا که بود قرار گاهت *** دل هاست در آن سرای دربان
دین تو به پیکر جهان جان *** شرع تو بجان دهر جانان
لعل تو بروی خلق خندان *** چشم تو بحال خلق گریان
عهد تو شکست قوم بد عهد *** ز آن قوم نخواستی تو تاوان
بل خواستی از خدا که بخشد *** جرم و گنه گروه نادان
در گلشن خرم نبوت *** نامد چو تو عندلیب خوشخوان
هر نغمه که آمد از گلویت *** آن نغمه شدی هزار دستان
بر دعوی تو خدا گواهست *** هم شاهد تست نطق قرآن
سلمان تو تا محمدی شد *** شد فارس بیمن او مسلمان
از بعثت تو باهل ایمان **** منت دارد خدای متان
فخر عرب است با وجودت *** بر روم و فرنگ و ترک و ایران
ای نام تو در سپهر احمد
وی وصف تو در زمین محمد
ای آن که عزیز تر جنابی *** پاکیزه روان و مستطابی
میر و ملک الملوک و فردی *** هم و هم مالک رقابی
انجم سپه و فلک نوردی *** خورشید عنان و مه کتابی
موصوف هزارها زبانی *** ممدوح هزارها کتابی
در خاک پیاده حق نوردی *** بر چرخ سوار آفتابی
نزدیک نسیم نو بهاری *** از دور صفای ماهتابی
تو بانی دستگاه فیضی *** تو موجب رزق و نان و آبی
توخاتم و با تو بسته شد باب *** هر چند تو خود کلید بابی
تو آب حیات و عمر خضری *** تو پایه و مایه شبابی
تو صولت نهضت و قیامی ***تو روح کبیر انقلابی
تو خرقه گشای پیر و قطبی *** تو راهنمای شیخ و شابی
روشن کن مبدا و معادی *** ثابت کن محشر و حسابی
آن جا که سؤال پیش آید *** از جانب ما تو خود جوابی
حق سایه تو بخاک نفکند *** چون سایه فرق بو ترابی
آن سایه بوتراب افتاد
از خاک بافتاب افتاد
قصیده در نعت خواجه کاینات حضرت محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله)
ای آینه جمال یزدانی *** وی مظهر ذات پاک سبحانی
ای پیش تر از مدینه و مکه *** بر شهر کمال و معرفت بانی
ای جرعه کش از خم کمال تو *** دانش طلبان ز عالی و دانی
تو اصل وجود و مظهر واجب *** پوشیده حقت لباس امکانی
این پیکر با شکوه هستی راست *** نام تو کتیبه ای به پیشانی
تو خاتم و انبیا همه مخبر *** تو صادر اول انبیا ثانی
انوار ولادت تو از اول *** شد در همه جهان ظلمانی
بر هم زن دستگاه فرعونی *** در هم شکن شکوه ساسانی
آدم بهوای خاک بطحایت *** بگذاشت بهشت و شد بیابانی
در کشتی همت تو آمد نوح *** آن روز که شد زمانه طوفانی
آورد خلیل در منی فرزند *** پیش قدمت برای قربانی
موسی ز تو در شعیب نوری دید *** آماده شدش برای چوپانی
عیسی که بمهد در سخن آمد *** زانفاس تو بود آن سخندانی
در بعثت تو زمانه نادان *** وارست ز قید جهل و نادانی
آئین تو هم چو نیروی سرسخت *** از خیل بشر کند نگهبانی
تو تاج کرامتی که با منت *** بنهاده خدا بفرق انسانی
گفت تو دمید روح و ریحانی *** در کالبد رجال روحانی
تا خلق عظیم اعظمت یزدان *** بستود در آن بیان یزدانی
تا دین خدای در جهان باقی است *** فخر است بامتت مسلمانی
حل کرده دو صد هزارها مشکل *** دست تو در این جهان بآسانی
از عرش خدای بدره آوردت *** رحمت ز تفضلات رحمانی
آزادی عدل و داد شد از تو *** شد جور و جفا و ظلم زندانی
شد بدر فلک هلال تا دیدت *** بهتر ز هزار ماه کنعانی
در باغ جهان ز بار و برافتاد *** چون دید قد تو سرو بستانی
جبریل مکلفت بهمراهی *** میکال موظفت بدربانی
ریحانه جان پاک تو زهرا *** آرام دلت علی عمرانی
دستور تو هست مدرسی عالی *** در تربیت رجال ربانی
شد رحمت واسع خداوندی *** با ارزش تو بخلق ارزانی
روحانیتی بچرخ بچرخ بخشیدی *** در نیمه شبان بسیر جسمانی
با حکم شفاعت آمدی از عرش *** این بود غرض ز هم چو مهمانی
تا بنت و هب سحرگهان زادت *** شد دامن او جهان نورانی
در رزم تو چرخ را رجز گوئی *** در بزم تو شمس را ثنا خوانی
در تهنیت عید مولود حضرت خاتم الانبیاء(صلی الله علیه و آله)
جهان روح بخش از نسیم محمد *** جنان مشک بیز از شمیم محمد
بساط اکابر قصور رقیا صر *** فرو ریخت یک سر ز بیم محمد
تجلی کنان نور حق بامدادان *** برآمد ز مهد و حریم محمد
شبستان بنت و هب شد گلستان *** سحر چون وزیدش نسیم محمد
درین عید دادند عفو عمومی *** حوالت بلطف عمیم محمد
چو دید آسمان چشم شهلای مستش *** دلش شد چو نرگس سقیم محمد
بهر قبله و معبدی گشت نازان *** همان ابروان وسیم محمد
جهانا نظلمت دگر گریه بس کن *** که زد خنده لعل بسیم محمد
ازل تا ابد هر چه حرف است و معنی *** نهفته است در حاو و میم محمد
شش ارگان و آفاق را استقامت *** شد از قامت مستقیم محمد
عظیم است قرآن که درج است دروی *** لالی خلق عظیم محمد
بمعراج او گاه تنهائی آمد *** خداوند رحمن ندیم محمد
کجا بر سریر نبوت زدی پای *** کلیم از نرفتی گلیم محمد
نظر بر نعیم جنان نیست ما را *** که با ماست دست کریم محمد
نخواهند مال و بنون امتانش *** که دارند قلب سلیم محمد
همه نهضت انبیای مقدم *** بدی دستگاه قدیم محمد
که بودند در آستان نبوت *** بصدق و ارادت مقیم محمد
می رحمت از جام او شمس نوشد *** که دریاست قلب رحیم محمد
قصیده در تهنت عید سعید مولود حضرت ختمی مرتبت ( صلی الله علیه و آله)
بامدادادن نکهتی بر خواست از کوی محمد *** ماسوا یک باره در و جد آمد از بوی محمد
شوخ چشما عید مولود است باغم جفت منشین *** خیز و جامی ده بیاد طاق ابروی محمد
عرش آئین بسته زین شادی ولیکن شرم دارد *** دیده چون آئینه ذات خدا روی محمد
صبح گاهان می وزد بوی بهشت از خاک مکه *** گوئیا بنت و هب زد شانه بر موی محمد
دامن بنت و هب امروز شد وادی ایمن *** چون تجلی گاه یزدان شد مه روی محمد
عرش و فرش و هشت جنت لوح و کرسی و قلم شد *** پیش کش امروز پیش تار گیسوی محمد
طاق کسری پشت اعدا دست دشمن شد شکسته *** این هنر امروز بود از دست و بازوی محمد
کارگاه عدل را امروز میزانی بپا شد *** یعنی آمد منقسم عدل از ترازوی محمد
سحرها روتی و ماروتی ز بابل بر طرف شد *** تا ز بطحا جلوه گر شد چشم جادوی محمد
تیغ ابروی کجش بر داشت از عالم کجی را *** راست شد بنیان صدق از قد دل جوی محمد
زنگ بار و روم و هند از بت پرستی شد خدا جو *** تا عیان شد موی و روی و خال هندوی محمد
باب اعظم لطف کامل منبع فیض الهی *** هر که را باید بباید رو کند سوی محمد
نیست در آفاق شوری جز نوای یا محمد *** نیست در افلاک بانگی جز هیاهوی محمد
آدم از یک ترک اولی از جنان بیرون نمی شد *** خواست شاید تا زند پهلو بپهلوی محمد
کعبه ابرویش صفا رویش مقام و رکن کویش *** کوثر و تسنیم و زمزم آبی از جوی محمد
خاک یثرب با شمیمش تا ابد شد رشک جنت *** هر کجا او پا نهاد ان جاست مینوی محمد
تازه شد جان های خلق عالم از خلق محمد *** زنده شد دل های نسل آدم از خوی محمد
بر کمیت عزتش ننگ است صحن آفرینش *** عالمی دیگر بباید بر تکاپوی محمد
تا شدی چوگان گیسویش بگردن گرم بازی *** هر سر و هر گردن آمد در جهان گوی محمد
شمس را در روز میلادش روان رخشنده آمد *** تا بطبع روشن آمد تهنیت گوی محمد
قصیده در تهنیت عید مبعث حضرت خاتم الانبیا محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله)
باز از نو جنبشی در روح و جسم ما سوا شد *** ناگهان از خاک بطحا شور و غوغائی بپا شد
آن چنان شوری که آوازش ز بر و بحر بر شد *** آن چنان غوغا که موجودات در شور و نوا شد
راز پنهان سر خلقت آشکارا و عیان شد *** هر چه بد پوشیده بر مخلوق عالم بر ملا شد
طبع ناهموار گیتی را در آمد اعتدالی *** عید شد نوروز شد مشکین نفس باد صبا شد
در دل سنگی اگر لعلی بد اکنون گشت کامل *** مشک مشکین بوی تر در ناف آهوی خطا شد
بر سر رقص است جانم تازه می گردد روانم *** عاجز و الکن زبانم گشته تا گویم چها شد
این قدر دانم که این تغییر کلی وین تجلی *** مردگان را زندگی بخشید و هر دردی دوا شد
شاید امروز احمد و محمود ابوالقاسم محمد *** از پی امر عظیمی عازم کوه حرا شد
آری او از خانه بیرون شد بسوی طور سینا *** کاین چنین باب تجلی بر همه آفاق وا شد
می خرامیدی چنان نازان بقرب حق که الحق *** جای پایش در شرافت هم چو عرش کبریا شد
این زمان بهر تماشای رخش کروبیان را *** هر طرف ابواب رحمت باز تا هفتم سما شد
جانب غار حرا می رفت آن ماه دو هفته *** گفت امروز از پس چل سال روز وصل ما شد
چون رسید آن جا که بودش و عده گاه وصل جانان *** با سری پر شور سرگرم مناجات و دعا شد
بعد از آن لختی بیارامید آن آرام جان ها *** عشق یارش بستر و لطف خدایش متکا شد
مقصد از آن آرمیدن خواب و آرامی نبودش *** خواست فرماید جهان آرام از آرام ما شد
سورة یا ایها المزمل و فرمان بعثت *** ز آسمان بر خواجه لولاک نازل از خدا شد
پس امین وحی با پیغام یزدانی شتابان *** در کنار خوابگاه پادشاه انبیا شد
داد مالش پاو دو شش خواند مزمل بگوشش *** عاشق سر گرم مدهوش پیام آشنا شد
جان عالم پس بپاس احترام پیک جانان *** سر بر آورد از گلیم و و چهره بنمود و بپا شد
گفت جبریلش که هم مبعوث و هم خاتم شدستی *** خیز کز روز ازل این خانه بهر تو بنا شد
تو نبی خاتمی بر خیز و بنمامد عایت *** بعد صدها قرن هنگام ثبوت مدعا شد
چهره از ابر گلیم ای شمس مه رویان بر آور *** زان که عالم بی فروغ تو بظلمت مبتلا شد
ای چراغ اهل عالم وی دو چشم نسل آدم *** خیز کاین دنیا براهت چشم برده سال ها شد
خواب ناز از سر بدر کن پای از منزل برون نه *** ز آن که گیتی بی وجودت منقلب شد ماجرا شد
راست کن قامت بنظم دهر ای سلطان عادل *** کاین جهان از کجروی ها مرکز جور و جفا شد
چون گرفت از پیک یزدان مهر و عنوان نبوت *** با خدای کار ساز اندر دعا و التجا شد
زان که سنگین بود بار از حق مدد می خواست آن جا *** آری این بار گران مخصوص دوش مصطفا شد
بود یکتا قهرمانی حمل این بار گران را *** عرش اعظم گر کشید این بار پشت او دو تا شد
داد اقرأ باسم ربک جبرئیل اندر زبانش *** خواند و اندر وجد جانش زان کلام جان فزا شد
خلعت پیغبری پوشید و در رفتار آمد *** قامت موزون او بس دل ربا تر ز آن قبا شد
هم نبوت بود اندر حکم او هم خاتمیت *** آن یکی عمامه و آن دیگرش بر تن ردا شد
از سر کوه حرا آوازه توحید آن سان *** ز آن گلوبر شد که موجودات عالم پر صدا شد
شد بلند آوازه الله اکبر تا محمد *** کرد از بطحا قیام و صاحب تاج و لوا شد
کوفت طبل پادشاهی راند از مه تا بماهی *** راستی تا دامن محشر صدای او رسا شد
از وجودش رحمت آمد راحت آمد نعمت آمد *** عافیت با صحت آمد جانشین هر بلا شد
بر همه موجود و ممکن گشت مبعوث و شهنشه *** مقتدر شد مقتدی شد پیشرو شد پیشوا شد
دستگیر بی نوا شد سر پرست بی کسان شد *** اهل دل را نور جان شد گمرهان را رهنما شد
کشتگان وصل حق را روی او دادی تسلی *** تشنه گان فیض را ز آن خنده کام جان روا شد
قدسیان را خضر ره شد خاکیان را تاج سر شد *** عقل را مشکوة جان شد سید آل عبا شد
هم کفش بهتر ز موسی برید و بیضا نشان شد *** هم دمش بالاتر از عیسی بهر کوری شفا شد
هم مربی دست لطفش بر حسین و برحسن شد *** هم معلم علم او بر پادشاه اولیا شد
هم نگهدار همه مرد و زن روی زمین شد *** هم پدر بر بانوی ارض و سما خیرالسنا شد
هم سلیلش را مقر کاخ رفیع اصطفا شد *** هم نژادش را مکان فوق سریر اجتبا شد
هم یرید الله لیذهب شد شعار اهل بیتش *** هم نشان صدر دیوانش ز قرآن انما شد
تا بقولو لا الله الا الله امدا و منادی *** شرک و کفر و بت پرستی ریشه کن از آن ندا شد
پا بفرق عمر و مرحب کوفت بیم و سطرت وی *** از همان روزی که دست حیدرش خیبر گشا شد
علم و دانش عقل و بینش مشنقی ز آن مصدر آمد *** تا که صادر نطق قرآن ز آن لب معجر نما شد
شافع موعود شد بخشنده شد شاه رسل شد *** این مناصب لیله معراج از حقش عطا شد
شمس را شستند طومار گنه از آب فیضش *** کی همان روزی که طبعش روشن از مدح و ثنا شد
قصیده در تهنیت عید سعید مبعث حضرت ختمی مرتبت (صلی الله علیه و آله)
بشری که غم سر آمد هنگامه طرب شد *** آغاز شادمانی از حظه عرب شد
آمد ندائی از حق وین عیش را سبب شد *** هر دردمند رنجور آزاد از تعب شد
یعنی ظهور اسلام در آخر رجب شد *** احمد نبی خاتم بر رغم بولهب شد
بر ما سوا محمد مبعوث و منتخب شد *** با وحی آسمانی جبریل گشت نازل
طبع زمانه گردید از هر بدی مبرا *** ز آلایش طبیعت ارواح شد معرا
بأساً از میان رفت معدوم گشت ضرا *** آئین کهنه بگذشت شد رسم دین مطرا
خیل ملک رسیدند در پای کوه حرا *** خواندند بر محمد قرآن بصوت غرا
اعلام گشت آیات در دشت و کوه و صحرا *** مزمل آمد از حق با وحی و با رسائل
نزدیک معبدش برد جبریل با ادب گام *** بر مقدمش بمالید رخ با سلام و اکرام
آورد سر بپایش بوسید دستش آرام *** ازن از جناب او خواست و آن گه رساند پیغام
وحی خدا درین وقت بر خواجه نکونام *** جانش بجنبش آورد سنگین نمودش اندام
در بیم رفت از آغاز ترسید از سر انجام *** با آن که بار حق را جز او نبود حامل
این بار بار عشق است آثار او چنین است *** سنگین و سخت و سرکش خونین و آتشین است
نی طاقت سموات نی قوه زمین است *** گه در لباس عرفان گه در لباس دین است
عشقی که سوی معشوق ده می نماید این است *** خاصان کبریا را این عشق در کمین است
این عشق روح دین است با مصطفی قرین است *** بار امانت است این کاو برد خوش بمنزل
زان می که داده بودند در عالم الستش *** و آن سوز کرده بودند از یک پیاله مستش
آثار او عیان بود از چشم می پرستش *** این جا دوباره دادند جامی دگر بدستش
نوشید و شد فراموش یکباره بود و هستش *** کردند در ره دوست سر گرم و پای بستش
دادند بر در یار ز آن جای گه نشستش *** آن سان که از حرابست تا فوق عرش محمل
برداشت باز جبریل پیشانی از زمینش *** در بر گرفت آرام اندام نازنینشن
می کرد باز از هم گیسوی عنبرینش *** می زد ز مهر بوسه بر عارض و جبینش
ز آن عشق و شور و مستی می کرد آفرینش *** می کرد پاک ژاله از برگ یاسمینش
تا بر گشود کم کم چشمان پاک بنیش *** گفتا بخاتمیت کس نیست جز تو قابل
بنهاد بر زبانش پس سوره علق را *** گفتش که سجده می کن دریاب قرب حق را
از جلوه ای بیارای افلاک نه طبق را *** از خلق دور کن دور اشرار ما خلق را
بر کن اساس و بنیان اوضاع ما سبق را *** می پیچ هر کتابی می شوی هر ورق را
می گیر دست مسکین می جوی مستحق را *** ای سر پرست ایتام وی ملجا ارامل
چون خواند تا بآخر اقرا باسم ربک *** گفتش شدی تو مبعوث بر خلق بعد ذالک
سر رشته جهان راست انگشت تو محرک *** منسوخ کن مذاهب تاراج کن مالک
تفسیر کن حقایق تسخیر کن ممالک *** گمراه را تو باید برهانی از مهالک
ایجاد را تو باعث این خانه را تو مالک *** تو خسرو طوایف تو رهبر قبایل
من خود امین وحیم از جانب خدایت *** فرمان خاتمیت آورده ام برایت
از جای خیز و بنمای اثبات مدعایت *** تا بگذرد ز افلاک ای مصطفی صدایت
بر زن باوج گیتی با دست حق لوایت *** سرها بود نثارت جان ها شود فدایت
شاهنشهان ایام باشند چون گدایت *** دین ترا بهر حال لطف خداست شامل
ای پیر عقل امروز شد نوبت جوانی *** در بوستان توحید بنمای نغمه خوانی
و آن باغ را کن ایمن از آفت خزانی *** سیرآب می کنش باز از فیض آسمانی
وز منطق بیانت تعلیم کن معانی *** قرآن بخوان بر این خلق با لحن آن چنانی
گاهی بیا بمعراج از بیت ام هانی *** گه با علی پی رزم شمشیر کن حمایل
فرش تو زیب عرش است باشد که خود گلیم است *** دربان باب علمت صد موسی کلیم است
یک نکهت از شمیمت صد جنته النعیم است *** دین تو استوار است شرع تو مستقیم است
نامت در آسمان ها مشهور از قدیم است *** خلق تو بس جمیل است خلق تو بس عظیم است
فرق احد ز احمد در این میانه میم است *** و آن گاه ما سوی الله زین میم گشته حاصل
در بارگاه قدوس در پیشگاه سبوح *** کردار تست مطلوب رفتار تست ممدوح
خالت مسخر جان زلفت طلسم بدوح *** هر باب مغلقی شد با این طلسم مفتوح
دست سخات مبسوط وصف لقات مشروح *** دارو بده به بیمار مرهم بنه بمجروح
ای چاکر تو آدم وی بنده درت نوح *** عالم گرفت طوفان کشتی ببر بساحل
مهر نبوتش باز کردند زیب شانه *** گفتند داده یزدان این مهر را نشانه
یعنی که این نشانه ما راست در میانه *** هستی ز جانب من پیغمبر زمانه
حالی ز جای بر خیز رو کن بسوی خانه *** تا ما شویم همراه پشت سرت روانه
سازیم این ترنم خوانیم این ترانه *** به به تبارک الله زین قد و این شمایل
سر و ریاض توحید آمد سپس برفتار *** اطراف و جانب او بودی فرشته بسیار
یک دسته ای قراول یک عده ای علمدار *** جمعی همی نمودند راهش تهی ز اغیار
یک فوج از چپ و راست کردند این خبردار *** کای خفتگان عالم آگه شوید و بیدار
کامروز گشته مبعوث از پیشگاه دادار *** مردی که می دهد فرق ما بین حق و باطل
ای مردم خداجو جوئید اگر خدا را *** از خانه ها در آئید بینید مصطفی را
سر حلقه خلایق محبوب انبیا را *** هم کعبه و منا را هم زمزم و صفا را
مرآت ذات حق را خیل ما سوا را *** عذری دگر نمانده است بیرون نهید پا را
ای بت پرست مردم این است کا و شما را *** در کعبه بشکند بت هم یکسلد سلاسل
چشم خدیجه می بود اندر ره جنابش *** ناگه بگوش آمد آواز دق بابش
آورد شوق دیدار مستانه در شتابش *** بشتافت سوی دهلیز داد از شعف جوابش
دید از شکاف درگه رخشان چو آفتابش *** دریافت هیئتی را چون بنده در رکابش
از آن جلال و شوکت بگرفت اضطرابش *** عقلش پرید از سر هوشش بگشت ذایل
بر خویشتن بلغزید آن بانوی شهنشاه *** آمد که در گشاید شرم و ادب زدش راه
از نور مهر بطحا شد خیره چشم آن ماه *** ناچار در قدومش سر بر نهاد ناگاه
شه گفتش ای خدیجه بر خیز و باش آگاه *** کز حکم آسمانی گشتم رسول الله
برگو شهادتین را بنمای قصه کوتاه *** شد بر نبوت شاه بانوی مکه قائل
پس وارد حرم شد آن پادشاه محشر *** عزمش نشست بر دل شورش فتاد بر سر
تابیده رنگ سازد اجرای حکم داور *** تازد بباختر رخش آرد بچنگ خاور
کوبد بساط پرویز راند بملک قیصر *** با همت یدالله میر زمانه حیدر
مولی علی والی جان و دل پیمبر *** آن کس که بی وجودش هر کار هست مشکل
می بود گاه بعثت با خاتم رسولان *** سر خدای بی چون صاحب لوای امکان
اصل و اساس تقوا سالار شیر مردان *** هر چند او شریک است زین انتخاب و عنوان
کرد او قبول اسلام تجدید کرد ایمان *** ده ساله طفل گردید مولای هر مسلمان
امر ولایتش کرد کار نبوت آسان *** دلدارش آمد از در رفتش ملال از دل
آری چو حکم بعثت آمد ز آسمانش *** زد کوس خاتمیت تسخیر شد جهانش
آباد گشت ملکش معمور شد زمانش *** قرآن که معجزش بود دادند بر زبانش
مه شد در آستینش بوسید آستانش *** دادند بس کرامات بر رغم دشمنانش
افشاند بس معانی از منطق بیانش *** بر بست ره بمنکر با منطق و دلائل
تیغ کجش چو شد راست از خون خصم آغشت *** تا بشکند بتان را آمد بکعبه زد پشت
هم بت شکست و افکند هم بت پرست را کشت *** بر مغز جاهلیت مردانه زد همی مشت
تسلیم شد بدینش کیش یهود و زردشت *** مه را دو نیم فرمود با قدرت یک انگشت
خم خانه را نگون ساخت برچید رسم چرخشت *** با دست علم بر کند بنیان جهل از گل
کام جهانیان را از علم خود روا کرد *** شد عالمیش مدیون تا دین حق ادا کرد
مخلوق را بخالق نزدیک و آشنا کرد *** بس قرن ها براهش دنیا دو دیده وا کرد
بعد مفارقت ها خوش آمد و صفا کرد *** بیمار عالمی را آزاد از بلا کرد
بر بام حق لوائی از معرفت بپا کرد *** ظلم از جهان برانداخت آن پادشاه عادل
ای بوستان خلقت باغ بهشت ایجاد *** و آن باغ با صفا را قد تو سرو آزاد
در این بنا تو معمار بر این فضا تو استاد *** کشاف را ز مبدأ صراف روز میعاد
خلقت مراد از تست باقی طفیل و مازاد *** آدم به تست زیبا عالم ز تست آباد
بر قامتت مبارک این خدمت خدا داد *** ای موت مشک مجلس وی روت شمع محفل
تا باب حق گشودی ابواب کفر بستند *** اوراق در نوشتند اقلام را شکستند
اهل نظر بعلمت از قید جهل رستند *** آنان که از جهالت این رشته را گسستند
در نزد خلق خوارند پیش خدای پستند *** و آن می کشان سرگرم کز این پیاله مستند
عشاق پاک بازند درد کش الستند *** پیش خدای مقبول در نزد خلق مقبل
نام تو روز اول تا عقل اول آمد *** در هر کتاب ازین فصل بحثی مفصل آمد
هر مختصر نوشتند شرحی مطول آمد *** از عقل کل عالم عقل تو اعقل آمد
عقل توکل عقل است این خود مدلل آمد *** زین رو هدایت عقل بر تو محول آمد
هر عقل پیش عقلت ناچیز و مجمل آمد *** ای جاهل از تو دانا وی عقل از تو عاقل
شاها بهشت بوید خاک مدینه ات را *** صد آفرین کند عرش کوه سکینه ات را
کرده خدا ز دانش آئینه سینه ات را *** بسیار گنج دانش باشد دفینه ات را
دست علی کلید است قفل خزینه ات را *** عالم غریق جرم است بنما سفینه ات را
بدبخت آن که در دل بنهفته کینه ات را *** بیچاره آن دلی کاو می باشد از تو غافل
خرم شبی که تا عرش راندی بشوق رفرف *** در اقتدات بودند خیل ملک موظف
وندر قفات بودند قدوسیان مکلف *** گفتند خیر مقدم بستند هر طرف صف
از هر طرف منادی وز هر کنار هاتف *** هم زهره می زدی چنگ هم ماه می زدی دف
در قرب قاب قوسین چون آمدی مشرف *** بین تو با خداوند یک میم بود حائل
پیشانی تو مشکوة رویت سراج وهاج *** جیب تو هست مفتاح صدر تو هست منهاج
عرش برین ترا تخت لطف خدا ترا تاج *** این تخت و تاج شاهی آورده ای ز معراج
علم تو هست دریا دریای تست مواج *** هستند اهل دانش بر مدرس تو محتاج
خاک درت ستاند از هفت آسمان باج *** هر علم و هر کتابی است یک نکته زان فضایل
راز نهان مکتوم اسرار رمز مغلق *** بر دانشت مبین بر حضرتت محقق
بودی ز عهد سابق هم در جهان اسبق *** بازار معرفت را از مکتب تو رونق
و آن قرن ها تو بودی صاحب قرآن مطلق *** هم تا قیام محشر تو خاتمی و بر حق
آنان که شک نمایند هستند شوم و احمق *** و آنان که خورده گیرند هستند زشت و جاهل
جولانگه تو نبود این ارض و این سموات *** تنگ است عرصه دهر بر چون تو نازنین ذات
شاهنشهان عقلند در پیش فکرتت مات *** نام تو در تعالی است در روز و ماه و ساعات
دین حنیفت ایمن از دستبرد آفات *** ذات قدیم حق را قلب تو هست مرآت
قرآن و سوده و جزو متن و حروف و آیات *** در نعت آن فضایل در وصف آن خصایل
ای نام دل پذیرت بر انبیا مقدم *** خلوت سرای حق را کس جز تو نیست محرم
در آسمان مکرم وندر زمین معظم *** نور تو گر نمی بود اندر جبین آدم
آن دم ملک نمی زد هیچ از اطاعتش دم *** با همت تو گردید هر ادعا مسلم
دستور تست متقن آئین تست محکم *** قانون تست رایج قرآن تست کامل
گر علم را کتابی است قرآن و دفتر تست *** گر مسندی است بر حق محراب و منبر تست
گر شرع را امیری است ساقی کوثر تست *** ورد هر را رجالی است سلمان و بوذر تست
بعد از تو گر امامی است فرزند دختر تست *** خواهی اگر بسوزی آتش مسخر تست
ور خواهی آن شفاعت آن هم میسر تست *** تا خاطر تو باشد خود بر کدام مایل
ای خاتم رسولان جان ها فدای نامت *** سر بنده پیش خالت جان رام پیش دامت
دل زنده از پیامت گفتار حق کلامت *** آب خضر بیانت روح روان پیامت
بوئیده عرش خاکت بوسیده فرش گامت *** شمس است حلقه بر در چون کمترین غلامت
وصاف سال و ماهت مداح صبح و شامت *** امید آن که گیری دستش تو در مقابل
مثنوی در وصف معراج حضرت خاتم الانبیا محمد مصطفی (صلی الله علیه و آله)
دلا شب شد دلا بیدار شب باش *** شب آمد ای دل اندر تاب و تب باش
مگرنه دیده ات بر راه شب بود *** درونت از غم شب ملتهب بود
کنون شب آمد و روز از میان رفت *** ترا درد و غم و محنت زجان رفت
شب آمد ای دل از خود شعله انگیز *** چو مرغ شب بدامان شب آویز
شب آمد شب دلا با شب قرین شو *** قرین با دلبر خلوت گزین شو
عجب رازی است اندر زاری شب *** چه اسراری است در بیداری شب
دل بیدار شب بیدار بخت است *** سحرگه خفتگان را کار سخت است
دل آگه را شب از جان تاب برده *** و لیکن دل سیه را خواب برده
هر آن دل را که سوزی هست و داغی *** بشب روشن بود هم چون چراغی
هر آن چشمی که باشد روزن دل *** بشب بر بستنش کاری است مشکل
ز سوز دل شرر بار است آن چشم *** وز آن دریا در ربار است آن چشم
بشب در ناله عاشق اثر هاست *** بشب در سینه سوزان شررهاست
کسی کاندر سحر چون مرغ حق گو *** ز دل یارب زند و ز سینه یاهو
بارزش قطره اشکیش دریاست *** در آن دریاچه گوهرهای والاست
خنک آن دل که شب نالان تر آید *** خوشا چشمی که شب گریان تر آید
کند تیر دعا در شب اصابت *** که شب باشد دعاها را اجابت
خدا خوانان همه نمه شب آیند *** سحر در ذکر یارب یارب آیند
چو شب شد عارفان آماده باشند *** سر کویش بخاک افتاده باشند
بجز شب در رواغی نیست دل را *** بغیر از شب فراغی نیست دل را
شب تیره بود آمال عاشق *** تماشائی است در شب حال عاشق
چو شب شد عاشق هجران کشیده *** بکنجی پای در دامان کشیده
چنان از سینه می نالد که افلاک *** شوند از سوز او محزون و غمناک
شبانگه جلوه رخسار خوبان *** بچشم عاشقان باشد دو چندان
بود دل را بحق گفتار در شب *** تجلی در شت و دیدار در شب
براق عقل در شب ها رونده است *** سحر که رفرف عاشق پرنده است
بزرگان را سحر معراج باشد *** عزیزان را بشب منهاج باشد
خدا را جلوه های آن چنانی *** شدی شب در سرای ام هانی
بدان مقصد که بنهد راز در بین *** بصاحب سر خود در قاب قوسین
شب آن شب که فیض عام دادند *** محمد را بسی اکرام دادند
چه شب آن شب که عالم در طرب رفت *** به مهمانی حق شاه عرب رفت
چه شب آن شب که عیش ما سوا بود *** شب معراج ختم انبیا بود
چه شب آن شب که بودی صبح امید *** چه شب آن شب که امت را بدی عید
شب از بحر سراسر موج رحمت *** بدست ساقیان فوج رحمت
خدایش جرعه ای در جام فرمود *** بشر را شاد و شیرین کام فرمود
اگر تنها خدا خواندی بخوانش *** بدی عالم طفیل میهمانش
شبی کاندر سیاهی روشنی بود *** خلایق را ز هر بیم ایمنی بود
شبی کز عرش با تعظیم و تجلیل *** فرود آمد پیام و وحی و تنزیل
بصدر اعظم دیوان اعلا *** خدیو یثرب و سلطان بطحا
محمد شاه تخت و صاحب تاج *** که امشب از زمین بر شو بمعراج
که در خلوت در از اغیار بندیم *** رقیبان را لب از گفتار بندیم
تو چون محرم باسرار الهی *** بیا آن جا که کسرا نیست راهی
ازین بیت محقر چون خیالی *** بزن تا آشان قدس بالی
بیر تا ذروه ایوان تجلیل *** که ره نبود بمیکال و بجبریل
اگر چه در دل عشق آفرینت *** دل مهر آزمای نازنینت
مرا باشد مکان بی چند و بی چون *** وز آن دل نیستم یک لحظه بیرون
نباشد بین ما و تو جدائی *** ولی رسم است کاندر آشنائی
بلد باشند یاران خانه هم *** فرود آیند در کاشانه هم
بدان سان کآمدم در منزل تو *** گزیدم جای خود اندر دل تو
تو هم باید شبی در عرش آئی *** چنین باشد طریق آشنائی
بهر دیدن که بعدش بازدید است *** محبان را محبت ها مزید است
رها کن عالم صد رنگ ناسوت *** بیا در خلوت بیرنگ لاهوت
وزین کثرت اگر داری ملالی *** سوی وحدت دمی بگشای بالی
و گر رنجیدی از غوغای عالم *** قدم بگذار بر بالای عالم
ز جا خیز ای فروغ آسمانی *** مخسب اندر سرای ام هانی
در نگت خسته کرده است اندرین خاک *** برون از خاک شو در سیر افلاک
همی زیبد ترا ای جان جان ها *** خرامیدن بطرف آسمان ها
ترا شاید که از این خانه ننگ *** ازین خاک و ازین کوه و ازین سنگ
بر آری سر از آن ملکی تو ایشاه *** که عقل و وهم نبود در آن راه
بدان قسمی که جانت پاک و والاست *** محیط و با خبر از زیر و بالاست
تن بی سایه ات را نیز شاید *** که خود از زیر بالا واقف آید
که سیر صورتت گردد چو معنا *** بچشم سر به بینی ملک بالا
به تشریفات چون تو میهمانی *** ز رحمت هر طرف گسترده خوانی
تن و جان را چو یکسان آید این سیر *** نشان خاتمیت هست و لا غیر
چراغ عرشیان نور افکن از دور *** بساط قدستان نور علی نور
سپس جبریل گفت کای شاه لولاک *** بدان کاعلام شد امشب بافلاک
بعنوان تو جشن آسمانی است *** خروس عرش در گلدسته خوانی است
که دعوت داری اندر عرش رحمان *** خدایت میزبان است و تو مهمان
ملایک محفل آرایند امشب *** به پیش پات بر پایند امشب
همه افلاکیان هستند مأمور *** که گرد آیند اندر بیت معمود
بیارایند خاص احترامت *** بهر طاقیش بنویسند نامت
همه لاهوتیان بر دوش پرحم *** دهند امشب شعار خیر مقدم
زمین در جنبش و آفاق مسرور *** جهان غرق شعف مخلوق مغرور
که امشب مصطفی شاهنشه خلق *** چراغ روشن و شمع ره خلق
خدای آسمان را میهمان است *** در آن مجلس سخن از عاصیان است
ترا باشد بصد امید و آمال *** هزاران کاروان دل بدنبال
دعای امتت پشت سر تست *** نگاه پر گناهان بر در تست
که اندر بازگشتت ارمغان هاست *** ره آوردت تسلی بخش جان هاست
که بحت عاصیان در پیش آری *** عطا و مغفرت با خویش آری
بیا بگذار امشب بار منت *** بفرق نه رواق و هشت جنت
ملک بیرون در باب ایستاده *** فلک بر شوق دیدارت ستاده
منازل امن و ره بی اغتشاش است *** سپاه چرخ را آماده باش است
تو خود از پیشگاه لایزالی *** نخواهی باز گشتن دست خالی
در امشب چون که با رحمت قرینی *** بفردا رحمة للعالمینی
براق ماه پیکر مه آسا *** بهشتی مرتع و فردوس سیما
عنانش بسته ام بر حلقه در *** مرصع زین مجلل تاج و پیکر
که از این خانه چون اندیشه پاک *** رساند مر ترا تا اوج افلاک
مخسب ای جان جان بشتاب بشتاب *** بیا مستقبلین را زود دریاب
که از آغاز شب در آن مراحل *** کشیده صف بصف منزل بمنزل
بامیدی که دیدار تو بینند *** قد رعنا و رخسار تو بینند
ز حقش چون رسید ای مژده در گوش *** شدش دریای عشق و شوق پر جوش
به پیک یار آن ماه دلا آرا *** نگاهی گرم کرد و جست از جا
حیب حق بصد عشق و محبت *** که بود آمیخته با خوف و خشیت
در آن هنگامه سر از پای نشناخت *** به پیش پا جهان پشت سر انداخت
خرامیدن گرفت آن سر و آزاد *** لبش خندان تنش ارزان دلش شاد
ز پیشاپیش او جبریل و میکال *** سرافیل و سیاتیلش بدنبال
رکابش با تواضع بر گرفتند *** بهمراهش در آن ره پر گرفتند
گرفتی جای چون در خانه زین *** نثارش شد درود و مدح و تحسین
براقش ره نورد و تند و آرام *** سپهرش رام بد در زیر هر گام
بدریای فلک گشتی شناور *** خیال آسا ببالا پر زدی پر
منازل را بلد چون هوش هشیار *** ز هر جا با خبر چون فکر سرشار
ز مسجد تا سپهر هفتمینش *** رهی روشن بچشم تیز بینش
رکابش پای گاه پای امید *** رکیبش مظهر و معنای امید
عنانش رشته امید عالم *** عنان دارش امید نسل آدم
جهانی منزلت بر صدر زینش *** گلی از شان و شوکت در جبینش
بزیر سم ندیدی کس غبارش *** که بود آئینه یزدان سوارش
بزیر نعل آن رهوار دلکش *** هزاران نعل بودی زیر آتش
فراست گشته زان زیبا فرس مات *** که چون ره می برد سوی سموات
پر و بالش ز همت یالش از جود *** عنانش در کف زیجود محمود
ز تعلیمات شیرین گشته شب خیز *** شده بر خسرو آفاق شبدیز
بهر منزل که گشتی از زمین دور *** نهاد از راکب خود پشت سر نور
اگر چه بود سنگین بارش آن شب *** ولی نیروی حق بد یارش آن شب
نفرسود از چه بار او وزین بود *** طریق برد باری خود همین بود
فضا و جو و افلاک و کواکب *** بنظمی خاص با حفظ مراتب
باستقبال مهمان ایستادند *** همه در تحت فرمان ایستادند
بهشت از مقدمش بوئی شنیدی *** بساط عیش را بیرون کشیدی
فلک را کام از او حاصل آمد *** زمین را دوری از وی مشکل آمد
ملایک بهر دیدار محمد *** که تا بینند رخسار محمد
برون آورده سرها از حجابات *** فکنده غلغلی اندر سموات
شب آهنگان این گردنده طارم ***ز ماه و مهر تا رخشنده انحم
ستاده بر سر راه عبورش *** که تا بینند از نزدیک و دورش
قراول مهر رخشان پیش راهش *** ز حل مبهوت از طرز نگاهش
دو پیکر دست اندر گردن هم *** فکنده پای اندر دامن هم
که اندر پیش پایش پای کوبند *** بمژگان گرد راهش را بر و بند
قمر بر طلعتش مدح و ثنا گفت *** هزاران آفرین گفت و بجا گفت
عطارد می زدی دف مشتری چنگ *** همی شد زهره با آنان هم آهنگ
شدی میزان بعدلش هم ترازو *** که آید ز اعتدالش معدلت جو
حمل با ثور قربانی راهش *** اسد مرعوب از طرز نگاهش
ز خرمن سنبله شد خوشه چینش *** بشکل خوشه چینان شد رهنیش
شدی نقاش حق با رنگ مقبول *** برنگ آمیزی فردوس مشغول
که امشب بهترین نقش الهی *** محمد با جلال پادشاهی
ازین ده در بهشت آید زمانی *** پسندد رنگ و بگزیند مکانی
لبش بر چهره گل ها بخندد *** گلی شاید ازین گل ها پسندد
چو آمد در بهشت آن آن فخر آدم *** بهشت از بوی او گردید خرم
ز قصر و کاخ و ایوان نهر و اشجار *** ز نقش و رنگ و طیر و باغ و اشجار
پسندید از میانه بی کم و بیش *** همان نقش قبول امت خویش
درختان بهشتی دوش بر دوش *** فوا که خوشه خوشه گوش در گوش
فرود آورده هر یک شاخ و کاکل *** که شاید میوه فرماید تناول
نخورد و رو بسوی باغبان کرد *** ذخیره از برای دوستان کرد
در و باغ و قصور و حور و غلمان *** همه گشتند بر چمش نمایان
که از نظاره اش مسرور گردد *** غم وانده ز جانش دور گردد
همی بود از میان هشت جنت *** نگاه او بمنزلگاه امت
نهاده حور بر کف جام بلور *** ز آب کوثر و تسنیم و کافور
که شاها هر چه خواهی نوش جان کن *** چو از ره آمدی شیرین دهان کن
ننوشید او که ما را دوستانی است *** میان دوستان لب تشنه گانی است
نباید آب خوش بی دوستان خورد *** نشاید تشنه گان را از نظر برد
برضوان از کرم فرمود پیغام *** که از امت کند تشریف و اکرام
بآتش گفت بردی و سلامی *** بمالک داد از رحمت پیامی
چنان دوزخ بلطفش گشت خاموش *** که شد هنگامه قهرش فراموش
غرض کاندر تمام آن مراحل *** خیال امتش می بود در دل
طلوعش انبیا دیدند از دور *** که ماهی آمد و غرق است در نور
صفی با نظم خاص آسمانی *** همه بسته به تبریک و تهانی
صفی الله ستاده بر سر صف *** شد اول بر رکابش او مشرف
زبان بگشود کای نسل گرامی *** تو چون در تربیت تام و تمامی
بجای من به نسل من پدر باش *** منم آدم ولی تو بوالبشر باش
نجی الله ز شوقش بی کم و کم و بیش *** بطوفان داد یک جا هستی خویش
چنان بهر نجاتش دید استاد *** که کشتی بانی خود را با و داد
رکات رفعتش بوسد ادریس *** به تجلیل و بتمجید و بتقدیس
طلسمی بست بر بازوی آن شاه *** که چشم بد نیابد بر رخش راه