اشارة

سرشناسه: مجلسی محمد‌باقربن محمدتقی ۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق.

عنوان و نام پدیدآور: بحارالانوار: الجامعة لدرر أخبار الائمة الأطهار تالیف محمدباقر المجلسی.

مشخصات نشر: بیروت داراحیاء‌التراث‌العربی [۱440].

مشخصات ظاهری: ج - نمونه.

یادداشت: عربی.

یادداشت: فهرست نویسی بر اساس جلد بیست و چهارم، ۱۴۰۳ق. [۱۳۶۰].

یادداشت: جلد۱۰۸،۱۰۳،۹۴،۹۱،۹۲،۸۷،۶۷،۶۶،۶۵،۵۲،۲۴(چاپ سوم: ۱۴۰۳ق.=۱۹۸۳م.=[۱۳۶۱]).

یادداشت: کتابنامه.

مندرجات: ج .۲۴. کتاب‌الامامة. ج.۵۲. تاریخ‌الحجة. ج۶۷،۶۶،۶۵. الایمان و‌ الکفر. ج.۸۷. کتاب‌الصلاة . ج. ۹۲،۹۱ .الذکر و‌ الدعا. ج. ۹۴. کتاب‌السوم. ج.۱۰۳.فهرست‌المصادر. ج.۱۰۸.الفهرست.-

موضوع: احادیث شیعه — قرن ۱۱ق

رده بندی کنگره: BP۱۳۵/م۳ب۳۱۳۰۰ ی ح

رده بندی دیویی: ۲۹۷/۲۱۲

شماره کتابشناسی ملی: ۱۶۸۰۹۴۶

**[ترجمه]

سرشناسه : مجلسی، محمد‌باقربن محمدتقی، ۱۰۳۷ - ۱۱۱۱ق.

عنوان قراردادی : بحار‌الانوار .فارسی .برگزیده

عنوان و نام پدیدآور : ترجمه بحارالانوار/ مترجم گروه مترجمان؛ [برای] نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور.

مشخصات نشر : تهران: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، موسسه انتشارات کتاب نشر، ۱۳۹۲ -

مشخصات ظاهری : ج.

شابک : دوره : 978-600-7150-66-5 ؛ ج.۱ : 978-600-7150-67-2 ؛ ج.۲ : 978-600-7150-68-9 ؛ ج.۳ : 978-600-7150-69-6 ؛ ج.۴ 978-600-715070-2 : ؛ ج.۵ 978-600-7150-71-9 : ؛ ج.۶ 978-600-7150-72-6 : ؛ ج.۷ 978-600-7150-73-3 : ؛ ج.۸ : 978-600-7150-74-0 ؛ ج.۱۰ 978-600-7150-76-4 : ؛ ج.۱۱ 978-600-7150-83-2 : ؛ ج.۱۲ 978-600-7150-66-5 : ؛ ج.۱۳ 978-600-7150-85-6 : ؛ ج.۱۴ 978-600-7150-86-3 : ؛ ج.۱۵ 978-600-7150-87-0 : ؛ ج.۱۶:978-600-7150-88-7 ؛ ج.۱۷:978-600-7150-89-4 ؛ ج.۱۸: 978-600-7150-90-0 ؛ ج.۱۹:978-600-7150-91-7 ؛ ج.۲۰:978-600-7150-92-4 ؛ ج.۲۱: 978-600-7150-93-1 ؛ ج.۲۲:978-600-7150-94-8 ؛ ج.۲۳:978-600-7150-95-5

مندرجات : ج.۱. کتاب عقل و علم و جهل.- ج.۲. کتاب توحید.- ج.۳. کتاب عدل و معاد.- ج.۴. کتاب احتجاج و مناظره.- ج. ۵. تاریخ پیامبران.- ج.۶. تاریخ حضرت محمد صلی‌الله علیه وآله.- ج.۷. کتاب امامت.- ج.۸. تاریخ امیرالمومنین.- ج.۹. تاریخ حضرت زهرا و امامان والامقام حسن و حسین و سجاد و باقر علیهم‌السلام.- ج.۱۰. تاریخ امامان والامقام حضرات صادق، کاظم، رضا، جواد، هادی و عسکری علیهم‌السلام.- ج.۱۱. تاریخ امام مهدی علیه‌السلام.- ج.۱۲. کتاب آسمان و جهان - ۱.- ج.۱۳. آسمان و جهان - ۲.- ج.۱۴. کتاب ایمان و کفر.- ج.۱۵. کتاب معاشرت، آداب و سنت‌ها و معاصی و کبائر.- ج.۱۶. کتاب مواعظ و حکم.- ج.۱۷. کتاب قرآن، ذکر، دعا و زیارت.- ج.۱۸. کتاب ادعیه.- ج.۱۹. کتاب طهارت و نماز و روزه.- ج.۲۰. کتاب خمس، زکات، حج، جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، عقود و معاملات و قضاوت

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

ناشر دیجیتالی : مرکز تحقیقات رایانه ای قائمیه اصفهان

یادداشت : ج.۲ - ۸ و ۱۰ - ۱۶ (چاپ اول: ۱۳۹۲) (فیپا).

موضوع : احادیث شیعه -- قرن ۱۱ق.

شناسه افزوده : نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، مجری پژوهش

شناسه افزوده : نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور. موسسه انتشارات کتاب نشر

رده بندی کنگره : BP۱۳۵/م۳ب۳۰۴۲۱۶۷ ۱۳۹۲

رده بندی دیویی : ۲۹۷/۲۱۲

شماره کتابشناسی ملی : ۳۳۴۸۹۸۵

**[ترجمه]

مقدّمة الناشر

بسمه تعالی الحمد للّه ربّ العالمین، و الصّلاة و السلام علی رسوله و نجیّه محمّد و آله الطاهرین.

و بعد: فقد منّ اللّه علینا لاحیاء تراث العلم و الدّین و نشر آثار علمائنا الأخیار حماة الدّین و الشریعة و حملة الحدیث و الفقه، و منها: الموسوعة الکبری، دائرة معارف المذهب: بحار الأنوار، الجامعة لدرر أخبار الأئمّة الاطهار

فقد عزمنا بإکمال طبعها- تلک الرائقة النفیسة- قبل سنین، فقمنا بأعباء هذه العزمة القویمة، و شمّرنا عن ساق الجد مستمدّا من اللّه عزّ و جلّ، حتّی یسّر اللّه لنا بمنّه و کرمه حمل هذا العب‌ء الثقیل، فخرج أجزاء الکتاب متتابعا بصورة بدیعة و صحّة و إتقان یستحسنها کلّ ناظر ثقافیّ.

و لیس فی وسعنا أن نشکر مساعی الفضلاء المحقّقین الّذین وازرونا فی إنجاز هذا المشروع المقدّس، و تحمّلوا المشاقّ فی سبیل هذه الفکرة القیّمة، و أتعبوا أنفسهم فی إحقاق هذه الأمنیّة الصالحة.

و منهم الفاضل المحقق الشریف السّماحة الحجّة السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ الجرقوئی الأصبهانیّ شکر اللّه سعیه حیث رتّب هذا

الفهرس القویم لکتاب بحار الأنوار مرتبا علی أجزاء هذه الطبعة الحدیثة، و هو فهرس عام شامل لتمام مواضیع الکتاب، و یقع هذا الفهرس الشریف فی ثلاثة أجزاء (الجزء: الثامن بعد المائة و التاسع بعد المائة، و العاشر بعد المائة) لیترادف بذلک أجزاء طبعتنا هذه الرّائقة البدیعة، و یشغل الفراغ الّذی کان حصل بین الجزء: 53- آخر المجلّد الثالث عشر فی تاریخ الإمام الثانی عشر المهدیّ المنتظر- عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف- و الجزء: 57- أوّل المجلّد الرّابع عشر، کتاب السماء و العالم- نرجو من اللّه العزیز الحکیم أن یوفّقنا بمنّه و کرمه، إنّه خیر معین.

مدیر المکتبة الإسلامیة بطهران الحاجّ السیّد إسماعیل الکتابچی و إخوانه‌

**[ترجمه]بسمه تعالی الحمد للّه ربّ العالمین، و الصّلاة و السلام علی رسوله و نجیّه محمّد و آله الطاهرین.

و بعد: فقد منّ اللّه علینا لاحیاء تراث العلم و الدّین و نشر آثار علمائنا الأخیار حماة الدّین و الشریعة و حملة الحدیث و الفقه، و منها: الموسوعة الکبری، دائرة معارف المذهب: بحار الأنوار، الجامعة لدرر أخبار الأئمّة الاطهار

فقد عزمنا بإکمال طبعها- تلک الرائقة النفیسة- قبل سنین، فقمنا بأعباء هذه العزمة القویمة، و شمّرنا عن ساق الجد مستمدّا من اللّه عزّ و جلّ، حتّی یسّر اللّه لنا بمنّه و کرمه حمل هذا العب‌ء الثقیل، فخرج أجزاء الکتاب متتابعا بصورة بدیعة و صحّة و إتقان یستحسنها کلّ ناظر ثقافیّ.

و لیس فی وسعنا أن نشکر مساعی الفضلاء المحقّقین الّذین وازرونا فی إنجاز هذا المشروع المقدّس، و تحمّلوا المشاقّ فی سبیل هذه الفکرة القیّمة، و أتعبوا أنفسهم فی إحقاق هذه الأمنیّة الصالحة.

و منهم الفاضل المحقق الشریف السّماحة الحجّة السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ الجرقوئی الأصبهانیّ شکر اللّه سعیه حیث رتّب هذا

ص: 1

الفهرس القویم لکتاب بحار الأنوار مرتبا علی أجزاء هذه الطبعة الحدیثة، و هو فهرس عام شامل لتمام مواضیع الکتاب، و یقع هذا الفهرس الشریف فی ثلاثة أجزاء (الجزء: الثامن بعد المائة و التاسع بعد المائة، و العاشر بعد المائة) لیترادف بذلک أجزاء طبعتنا هذه الرّائقة البدیعة، و یشغل الفراغ الّذی کان حصل بین الجزء: 53- آخر المجلّد الثالث عشر فی تاریخ الإمام الثانی عشر المهدیّ المنتظر- عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف- و الجزء: 57- أوّل المجلّد الرّابع عشر، کتاب السماء و العالم- نرجو من اللّه العزیز الحکیم أن یوفّقنا بمنّه و کرمه، إنّه خیر معین.

مدیر المکتبة الإسلامیة بطهران الحاجّ السیّد إسماعیل الکتابچی و إخوانه‌

ص: 2

**[ترجمه]

تقدیم

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم الحمد للّه الّذی لیس لقضائه دافع، و لا لعطائه مانع، و هو الجواد الواسع، و لا تضیع عنده الودائع، و للکربات دافع و للدرجات رافع.

و الصلاة و السلام علی جدّنا و سیّدنا سیّد المرسلین، و خاتم النّبیّین، محمّد المصطفی صلّی اللّه علیه و آله، صاحب الآیات و البیّنات، المکمّل بشریعته سائر الکمالات، و بعث بخیر الأدیان، و اعزز به الایمان، و رحم به العباد، و دفع به الشقاء، و کشف به الغمّاء، و علی جمیع الأنبیاء و المرسلین.

و علی ابن عمّه أمیر المؤمنین، علیّ بن أبی طالب، أبی الأئمّة، و المخصوص بالاخوّة.

و علی خیر الأخیار، و أمّ الأنوار، البتول العذراء، فاطمة الزهراء.

و علی آله الّذین هم: کانوا محالّ معرفة اللّه، و مساکن برکته، و الدّعاة إلیه، و الأدلّاء علی مرضاته، القوّامون بأمره، و العاملون بإرادته، و الّذین هم کانوا عادتهم الإحسان و سجیّتهم الکرم.

سیّما علی الإمام المنتظر، و الحجّة الثّانی عشر، الغائب عن الأبصار و الحاضر فی الأمصار علیه السّلام. اللّهمّ عجّل فرجهم، و سهّل مخرجهم، و اسلک بنا منهجهم، و امتنا علی ولایتهم، و احشرنا فی زمرتهم، و اسقنا بکأسهم، و لا تفرّق بیننا و بینهم، و لا تحرمنا شفاعتهم، و العن أعدائهم،

و بعد: یقول خویدم علوم أئمّة الطّاهرین علیهم السّلام الحاجّ السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ الحسینی بن العلم الحجّة الحاجّ السیّد رضا بن العلم الحجّة الحاجّ السیّد حسین الشهیر بحاج آقا بزرگ بن السیّد محمّد الشهیر بسیّد آقا جان بن السیّد أبی طالب بن السیّد سلیمان بن المیر أبی طالب بن المیر فتوح (المدفون بجوار أبیه فی بقعة سلطان، بندرآباد- یزد) بن المیر فتّاح (المدفون فی بقعة سلطان- بندرآباد- یزد) الحسن‌آبادیّ الجرقوئی الأصبهانیّ، انّه غیر خفیّ علی اولی البصائر النافذة و الأنظار الثاقبة أنّ کتاب بحار الأنوار، الجامعة لدرر أخبار الأئمّة الاطهار علیهم السّلام دائرة معارف، تحوی من الفنون و العلوم، الفیّاضة بطرائف، و نوادر الفرائد الغوالی، بحیث: لا یستغنی عنها کلّ ذی فنّ، یصمد إلی تقصی الأطراف فی فنّه، و جمع الطرف اللازمة له.

فمثل هذا الکتاب لا یهدی إلی جمیع موضوعاته إلّا بفهرس عامّ یرشد المراجعین، و یسهل التناول، فمن هنا: ألّفنا و جمعنا فهرسا حاویا و دلیلا رشیقا للکتاب، و کما أشرنا فی المجلّد الثامن بعد المائة، و العاشر بعد المائة، مع کونه فهرسا جامعا بدیعا، کتاب مستقلّ فی ثلاثة أجزاء.

و أبرأ اللّه تبارک و تعالی باتمام هذا الجزء ذمّتی و عهدتی عن هذا الخطب الفادح مع کثرة أشغالی، و خفّف کاهلی عن أعباء هذا الحمل الّذی بهظنی و ملک اعنّة نفسی ثلاث سنین، فآدنی و قطع مطای.

فلله الحمد علی یسّر لی اهبته، و أتاح لی الفرصة حتّی حبئت علی آخره.

و لا یسعنا أن نجری قلمنا بکلیمات حتّی تبلغ بحدّ الشکر و التقدیر إلی بعض المراجع الدّینی مدّ ظلّهم، و العلماء، و الوعاظ،

و الأساتیذ و الطلاب حفظهم اللّه الّذین اثنوا علینا کلمات الثّناء و کتبوا رسالات و جمل التقریظ حول کتابنا (هدایة الأخیار إلی فهرس بحار الأنوار) من شتّی النّواحی و أقاصی البلاد و أدانیها، و لا نذکر أسمائهم الشریفة لمصلحة، و لا نشیر إلی رسالاتهم خوفا للإطالة.

و وقعت اخطاء و اغیلاط مطبعیة بسیطة غیر مهمّة فی کلّ واحد من ثلاث مجلّدات، نأمل أن یفطن إلیها القارئ الکریم و ینبّهنا و یصحّحها و یصلحها ما فیه من القصور و التقصیر، و مظانّ المؤاخذة و التعییر، فانّ قلّة بضاعتی لائحة، و إضاعة وقتی فی الشواغل الدّنیویّة واضحة.

و المرجوّ من کلّ من ینظر إلی کتابنا الدّعاء فی المظانّ فانّی محتاج إلیه فی حیاتی و بعد الممات، حشرنی اللّه و إیّاهم فی زمرة الموالین لال الرّسول، و التّابعین لهم فی الفروع و الأصول، و نسأله العفو عن الزّلل و الخطل فی القول و العمل، و الصفح عن الخطاء و التقصیر، انه هو الغفور الرّحیم.

طهران- 2 رجب الاصب 1394 من الهجرة القمریة

الحاجّ السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم العنوان الصفحة

**[ترجمه]بسم اللّه الرّحمن الرّحیم الحمد للّه الّذی لیس لقضائه دافع، و لا لعطائه مانع، و هو الجواد الواسع، و لا تضیع عنده الودائع، و للکربات دافع و للدرجات رافع.

و الصلاة و السلام علی جدّنا و سیّدنا سیّد المرسلین، و خاتم النّبیّین، محمّد المصطفی صلّی اللّه علیه و آله، صاحب الآیات و البیّنات، المکمّل بشریعته سائر الکمالات، و بعث بخیر الأدیان، و اعزز به الایمان، و رحم به العباد، و دفع به الشقاء، و کشف به الغمّاء، و علی جمیع الأنبیاء و المرسلین.

و علی ابن عمّه أمیر المؤمنین، علیّ بن أبی طالب، أبی الأئمّة، و المخصوص بالاخوّة.

و علی خیر الأخیار، و أمّ الأنوار، البتول العذراء، فاطمة الزهراء.

و علی آله الّذین هم: کانوا محالّ معرفة اللّه، و مساکن برکته، و الدّعاة إلیه، و الأدلّاء علی مرضاته، القوّامون بأمره، و العاملون بإرادته، و الّذین هم کانوا عادتهم الإحسان و سجیّتهم الکرم.

سیّما علی الإمام المنتظر، و الحجّة الثّانی عشر، الغائب عن الأبصار و الحاضر فی الأمصار علیه السّلام. اللّهمّ عجّل فرجهم، و سهّل مخرجهم، و اسلک بنا منهجهم، و امتنا علی ولایتهم، و احشرنا فی زمرتهم، و اسقنا بکأسهم، و لا تفرّق بیننا و بینهم، و لا تحرمنا شفاعتهم، و العن أعدائهم،

ص: 3

و بعد: یقول خویدم علوم أئمّة الطّاهرین علیهم السّلام الحاجّ السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ الحسینی بن العلم الحجّة الحاجّ السیّد رضا بن العلم الحجّة الحاجّ السیّد حسین الشهیر بحاج آقا بزرگ بن السیّد محمّد الشهیر بسیّد آقا جان بن السیّد أبی طالب بن السیّد سلیمان بن المیر أبی طالب بن المیر فتوح (المدفون بجوار أبیه فی بقعة سلطان، بندرآباد- یزد) بن المیر فتّاح (المدفون فی بقعة سلطان- بندرآباد- یزد) الحسن‌آبادیّ الجرقوئی الأصبهانیّ، انّه غیر خفیّ علی اولی البصائر النافذة و الأنظار الثاقبة أنّ کتاب بحار الأنوار، الجامعة لدرر أخبار الأئمّة الاطهار علیهم السّلام دائرة معارف، تحوی من الفنون و العلوم، الفیّاضة بطرائف، و نوادر الفرائد الغوالی، بحیث: لا یستغنی عنها کلّ ذی فنّ، یصمد إلی تقصی الأطراف فی فنّه، و جمع الطرف اللازمة له.

فمثل هذا الکتاب لا یهدی إلی جمیع موضوعاته إلّا بفهرس عامّ یرشد المراجعین، و یسهل التناول، فمن هنا: ألّفنا و جمعنا فهرسا حاویا و دلیلا رشیقا للکتاب، و کما أشرنا فی المجلّد الثامن بعد المائة، و العاشر بعد المائة، مع کونه فهرسا جامعا بدیعا، کتاب مستقلّ فی ثلاثة أجزاء.

و أبرأ اللّه تبارک و تعالی باتمام هذا الجزء ذمّتی و عهدتی عن هذا الخطب الفادح مع کثرة أشغالی، و خفّف کاهلی عن أعباء هذا الحمل الّذی بهظنی و ملک اعنّة نفسی ثلاث سنین، فآدنی و قطع مطای.

فلله الحمد علی یسّر لی اهبته، و أتاح لی الفرصة حتّی حبئت علی آخره.

و لا یسعنا أن نجری قلمنا بکلیمات حتّی تبلغ بحدّ الشکر و التقدیر إلی بعض المراجع الدّینی مدّ ظلّهم، و العلماء، و الوعاظ،

ص: 4

و الأساتیذ و الطلاب حفظهم اللّه الّذین اثنوا علینا کلمات الثّناء و کتبوا رسالات و جمل التقریظ حول کتابنا (هدایة الأخیار إلی فهرس بحار الأنوار) من شتّی النّواحی و أقاصی البلاد و أدانیها، و لا نذکر أسمائهم الشریفة لمصلحة، و لا نشیر إلی رسالاتهم خوفا للإطالة.

و وقعت اخطاء و اغیلاط مطبعیة بسیطة غیر مهمّة فی کلّ واحد من ثلاث مجلّدات، نأمل أن یفطن إلیها القارئ الکریم و ینبّهنا و یصحّحها و یصلحها ما فیه من القصور و التقصیر، و مظانّ المؤاخذة و التعییر، فانّ قلّة بضاعتی لائحة، و إضاعة وقتی فی الشواغل الدّنیویّة واضحة.

و المرجوّ من کلّ من ینظر إلی کتابنا الدّعاء فی المظانّ فانّی محتاج إلیه فی حیاتی و بعد الممات، حشرنی اللّه و إیّاهم فی زمرة الموالین لال الرّسول، و التّابعین لهم فی الفروع و الأصول، و نسأله العفو عن الزّلل و الخطل فی القول و العمل، و الصفح عن الخطاء و التقصیر، انه هو الغفور الرّحیم.

طهران- 2 رجب الاصب 1394 من الهجرة القمریة

الحاجّ السیّد هدایة اللّه المسترحمیّ

ص: 5

ص: 6

بسم اللّه الرّحمن الرّحیم العنوان الصفحة

**[ترجمه]

فهرس الجزء الخامس و الثلاثین‌

اشارة

خطبة الکتاب، و انه المجلد التاسع‌ فی فضائل أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب علیه السّلام وتواریخ أحواله1

**[ترجمه]خطبة الکتاب، و انه المجلد التاسع‌ فی فضائل أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب علیه السّلام وتواریخ أحواله1

**[ترجمه]

[أبواب فی فضائل أمیر المؤمنین علیّ بن أبی طالب علیه السّلام و تواریخ أحواله 1]

الباب الأوّل تاریخ ولادته و حلیته و شمائله صلوات اللّه علیه 2

فی یوم ولادته و شهر ولادته و وفاته علیه السّلام 5

فیما رواه جابر فی ولادته علیه السّلام و قصّة المثرم الراهب 10

فی أنّه علیه السّلام قرء سورة «قد أفلح المؤمنون» یوم ولادته 37

**[ترجمه]فی یوم ولادته و شهر ولادته و وفاته علیه السّلام 5

فیما رواه جابر فی ولادته علیه السّلام و قصّة المثرم الراهب 10

فی أنّه علیه السّلام قرء سورة «قد أفلح المؤمنون» یوم ولادته 37

**[ترجمه]

الباب الثانی أسمائه علیه السّلام و عللها 45

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بالکوفة بعد منصرفه من النهروان و ذکر فیها ما أنعم اللّه علیه، و أسمائه فی الإنجیل و التوراة و الزبور، و عند الهند و الروم و الفرس و الترک و الزنج و الکهنة و الحبشة و العرب و أمّه و ظئره و أبیه 45

العنوان الصفحة

العلّة الّتی من أجلها کنی علیّ علیه السّلام بأبی تراب، و فیها بیان 50

الآیات الّتی کانت فیها اسم علیّ علیه السّلام و ولایته 57

أسمائه علیه السّلام فی الکتب و الأقوام 62

فی صفاته و أسمائه علیه السّلام علی حروف الهجاء 63

**[ترجمه]الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بالکوفة بعد منصرفه من النهروان و ذکر فیها ما أنعم اللّه علیه، و أسمائه فی الإنجیل و التوراة و الزبور، و عند الهند و الروم و الفرس و الترک و الزنج و الکهنة و الحبشة و العرب و أمّه و ظئره و أبیه 45

العنوان الصفحة

العلّة الّتی من أجلها کنی علیّ علیه السّلام بأبی تراب، و فیها بیان 50

الآیات الّتی کانت فیها اسم علیّ علیه السّلام و ولایته 57

أسمائه علیه السّلام فی الکتب و الأقوام 62

فی صفاته و أسمائه علیه السّلام علی حروف الهجاء 63

**[ترجمه]

الباب الثالث نسبه و أحوال والدیه علیه و علیهما السلام 68

فی أنّ نور أبی طالب یطفئ أنوار الخلائق فی یوم القیامة 69

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله کان باکیا فی موت فاطمة بنت أسد 70

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه لیس حجة علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و فیه بیان و فی الذیل ما یناسب و تحقیق 73

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه آمن بحساب الجمل، و فیه بحث و تحقیق و بیان، و ما قیل فی حلّ الخبر 77

فیما قالته قریش لأبی طالب رضی اللّه عنه فی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم، و ما انشده أبو طالب فیه صلّی اللّه علیه و آله، و قصّة دار الندوة 87

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لجابر فی میلاد علیّ علیه السّلام و قصّة المثرم و أبی طالب 99

فی ایمان أبی طالب رضی اللّه عنه و من شکّ فی ایمانه کان مصیره إلی النار 111

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه لا یغیب عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و یحرسه و ما فعله بقریش بعد فقده 223

فی أنّ أبا طالب و خدیجة رضی اللّه عنهما ما تا قبل فرض الصلاة علی المیّت 127

فی إثبات إیمان أبی طالب رضی اللّه تعالی عنه و عنّا 138

فیما قاله علیّ علیه السّلام من الأبیات فی مرثیّة أبیه و خدیجة رضی اللّه تعالی عنهما 142

معنی قوله تعالی: «إِنَّکَ لا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ» 152

العنوان الصفحة

فیما نقله ابن أبی الحدید فی إسلام أبی طالب و إثباته من أشعاره 155

فیما نقله السیّد المرتضی عن شیخه المفید قدّس سرهما فی إیمان أبی طالب (رض) 173

فی سبب نزول قوله تعالی: «إِنَّکَ لا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ» 177

فی أحوال أمّه علیه و علیها السلام و نسبها 179

**[ترجمه]فی أنّ نور أبی طالب یطفئ أنوار الخلائق فی یوم القیامة 69

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله کان باکیا فی موت فاطمة بنت أسد 70

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه لیس حجة علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و فیه بیان و فی الذیل ما یناسب و تحقیق 73

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه آمن بحساب الجمل، و فیه بحث و تحقیق و بیان، و ما قیل فی حلّ الخبر 77

فیما قالته قریش لأبی طالب رضی اللّه عنه فی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم، و ما انشده أبو طالب فیه صلّی اللّه علیه و آله، و قصّة دار الندوة 87

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لجابر فی میلاد علیّ علیه السّلام و قصّة المثرم و أبی طالب 99

فی ایمان أبی طالب رضی اللّه عنه و من شکّ فی ایمانه کان مصیره إلی النار 111

فی أنّ أبا طالب رضی اللّه عنه لا یغیب عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و یحرسه و ما فعله بقریش بعد فقده 223

فی أنّ أبا طالب و خدیجة رضی اللّه عنهما ما تا قبل فرض الصلاة علی المیّت 127

فی إثبات إیمان أبی طالب رضی اللّه تعالی عنه و عنّا 138

فیما قاله علیّ علیه السّلام من الأبیات فی مرثیّة أبیه و خدیجة رضی اللّه تعالی عنهما 142

معنی قوله تعالی: «إِنَّکَ لا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ» 152

ص: 2

العنوان الصفحة

فیما نقله ابن أبی الحدید فی إسلام أبی طالب و إثباته من أشعاره 155

فیما نقله السیّد المرتضی عن شیخه المفید قدّس سرهما فی إیمان أبی طالب (رض) 173

فی سبب نزول قوله تعالی: «إِنَّکَ لا تَهْدِی مَنْ أَحْبَبْتَ» 177

فی أحوال أمّه علیه و علیها السلام و نسبها 179

**[ترجمه]

أبواب الآیات النازلة فی شأنه علیه السّلام الدالة علی فضله و امامته‌

الباب الرابع فی نزول آیة: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ» فی شأنه علیه السّلام 183

فی سبب نزول قوله تعالی: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا» 183

فی أنّ علیّا علیه السّلام تصدّق بخاتمه و هو راکع فنزل: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ» 185

فیما رواه العامّة فی نزول: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ» فی علیّ علیه السّلام 199

فی بیان الاستدلال بالآیة الکریمة علی إمامته علیه السّلام 203

**[ترجمه]فی سبب نزول قوله تعالی: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا» 183

فی أنّ علیّا علیه السّلام تصدّق بخاتمه و هو راکع فنزل: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ» 185

فیما رواه العامّة فی نزول: «إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللَّهُ» فی علیّ علیه السّلام 199

فی بیان الاستدلال بالآیة الکریمة علی إمامته علیه السّلام 203

**[ترجمه]

الباب الخامس آیة التطهیر 206

فی أنّ قوله تعالی: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ» نزل فی رسول- اللّه صلّی اللّه علیه و آله و علیّ و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السّلام 206

فیما رواه العامّة فی نزول قوله تعالی: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ» 217

بحث و تحقیق و بیان فی أنّ الآیة الکریمة ممّا تدلّ علی عصمة أصحاب الکساء علیهم السّلام و تأییدات من أخبار الخاصّة و العامّة، و معنی: أهل البیت،

العنوان الصفحة

و المراد منهم 225

فی بطلان القول بأنّ أزواج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم داخلة فی الآیة 233

**[ترجمه]فی أنّ قوله تعالی: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ» نزل فی رسول- اللّه صلّی اللّه علیه و آله و علیّ و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السّلام 206

فیما رواه العامّة فی نزول قوله تعالی: «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ» 217

بحث و تحقیق و بیان فی أنّ الآیة الکریمة ممّا تدلّ علی عصمة أصحاب الکساء علیهم السّلام و تأییدات من أخبار الخاصّة و العامّة، و معنی: أهل البیت،

ص: 3

العنوان الصفحة

و المراد منهم 225

فی بطلان القول بأنّ أزواج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم داخلة فی الآیة 233

**[ترجمه]

الباب السادس نزول: هل أتی 237

سبب نزول سورة هل أتی، و أبیات من علیّ و فاطمة علیهما السّلام 237

فی أنّ علیّا و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السّلام تصدّقوا فی لیلة خمس و عشرین من ذی الحجّة و فی الیوم الخامس و العشرین نزلت سورة هل أتی 255

**[ترجمه]سبب نزول سورة هل أتی، و أبیات من علیّ و فاطمة علیهما السّلام 237

فی أنّ علیّا و فاطمة و الحسن و الحسین علیهم السّلام تصدّقوا فی لیلة خمس و عشرین من ذی الحجّة و فی الیوم الخامس و العشرین نزلت سورة هل أتی 255

**[ترجمه]

الباب السابع آیة المباهلة 257

فی أنّ أکبر فضیلة کانت لعلیّ علیه السّلام و یدلّ علیها القرآن: آیة المباهلة 257

فیما رواه العامّة فی المباهلة 261

بحث و تحقیق حول آیة المباهلة، و فی الذیل ما یناسب المقام 267

**[ترجمه]فی أنّ أکبر فضیلة کانت لعلیّ علیه السّلام و یدلّ علیها القرآن: آیة المباهلة 257

فیما رواه العامّة فی المباهلة 261

بحث و تحقیق حول آیة المباهلة، و فی الذیل ما یناسب المقام 267

**[ترجمه]

الباب الثامن قوله تعالی: «وَ النَّجْمِ إِذا هَوی و نزول الکوکب فی داره علیه السّلام 272

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: من سقط کوکب فی داره فهو وصیّی و خلیفتی 272

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ من شأن الأنبیاء ان یدلّوا علی وصیّ من بعدهم یقوم بأمرهم 274

فی قول عمر بن الخطّاب: اعطی علی خمس خصال لو کان لی واحدة 275

فیما نسب عمر و أبو بکر و عثمان و طلحة و الزبیر و سعد بن أبی وقّاص و

العنوان الصفحة

عبد الرحمن بن عوف و أبو عبیدة بن الجرّاح إلی النّبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بالغوایة فی علیّ علیه السّلام 276

فی تکلّم الشمس معه علیه السّلام 278

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: من سقط کوکب فی داره فهو وصیّی و خلیفتی 272

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ من شأن الأنبیاء ان یدلّوا علی وصیّ من بعدهم یقوم بأمرهم 274

فی قول عمر بن الخطّاب: اعطی علی خمس خصال لو کان لی واحدة 275

فیما نسب عمر و أبو بکر و عثمان و طلحة و الزبیر و سعد بن أبی وقّاص و

ص: 4

العنوان الصفحة

عبد الرحمن بن عوف و أبو عبیدة بن الجرّاح إلی النّبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بالغوایة فی علیّ علیه السّلام 276

فی تکلّم الشمس معه علیه السّلام 278

**[ترجمه]

الباب التاسع نزول سورة براءة و قراءة أمیر المؤمنین علیه السّلام علی أهل مکّة

و ردّ أبی بکر، و أن علیا هو الاذان یوم الحجّ الأکبر 284 العلّة الّتی من أجلها کانت العرب فی الجاهلیّة تطوف بالبیت عراة 290

فی اجماع المفسّرین و نقلة الأخبار من الخاصّة و العامّة بأنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ولیّ علیّا باداء سورة براءة، و عزل به أبا بکر 303

الاستدلال علی خلافة مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام و عدم استحقاق أبی بکر لها و علّة بعثه و عزله 309

**[ترجمه]و ردّ أبی بکر، و أن علیا هو الاذان یوم الحجّ الأکبر 284 العلّة الّتی من أجلها کانت العرب فی الجاهلیّة تطوف بالبیت عراة 290

فی اجماع المفسّرین و نقلة الأخبار من الخاصّة و العامّة بأنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ولیّ علیّا باداء سورة براءة، و عزل به أبا بکر 303

الاستدلال علی خلافة مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام و عدم استحقاق أبی بکر لها و علّة بعثه و عزله 309

**[ترجمه]

الباب العاشر قوله تعالی: «وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْیَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُکَ مِنْهُ یَصِدُّونَ» 313

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ فیک مثلا من عیسی علیه السّلام 317

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ فیک مثلا من عیسی علیه السّلام 317

**[ترجمه]

الباب الحادی عشر قوله تعالی: «وَ تَعِیَها أُذُنٌ واعِیَةٌ» 326

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: «أُذُنٌ واعِیَةٌ» هی اذن علیّ علیه السّلام 326

**[ترجمه]فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: «أُذُنٌ واعِیَةٌ» هی اذن علیّ علیه السّلام 326

**[ترجمه]

الباب الثانی عشر انه علیه السّلام السابق فی القرآن‌

و فیه نزلت: «ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ» 332

العنوان الصفحة

فی أنّ: «وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ» علیّ علیه السّلام و شیعته 332

فی أنّ قوله تعالی: «الَّذِینَ هُمْ مِنْ خَشْیَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ» نزلت فی علیّ و ولده علیهم السّلام 334

**[ترجمه]و فیه نزلت: «ثُلَّةٌ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ قَلِیلٌ مِنَ الْآخِرِینَ» 332

ص: 5

العنوان الصفحة

فی أنّ: «وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ» علیّ علیه السّلام و شیعته 332

فی أنّ قوله تعالی: «الَّذِینَ هُمْ مِنْ خَشْیَةِ رَبِّهِمْ مُشْفِقُونَ» نزلت فی علیّ و ولده علیهم السّلام 334

**[ترجمه]

الباب الثالث عشر انه علیه السّلام المؤمن و الایمان و الدین و الإسلام و السنة و السلام و خیر البریة فی القرآن، و أعداؤه الکفر و الفسوق و العصیان 336

فی أنّ الکفر و الفسوق و العصیان، الأوّل و الثانی و الثالث 336

فی أنّ: «أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً» علیّ علیه السّلام «کَمَنْ کانَ فاسِقاً» ولید بن عقبة 337

فی أنّ. معنی قوله تعالی: «ادْخُلُوا فِی السِّلْمِ کَافَّةً» ولایة علیّ علیه السّلام 342

**[ترجمه]فی أنّ الکفر و الفسوق و العصیان، الأوّل و الثانی و الثالث 336

فی أنّ: «أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً» علیّ علیه السّلام «کَمَنْ کانَ فاسِقاً» ولید بن عقبة 337

فی أنّ. معنی قوله تعالی: «ادْخُلُوا فِی السِّلْمِ کَافَّةً» ولایة علیّ علیه السّلام 342

**[ترجمه]

الباب الرابع عشر قوله تعالی: «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» 353

فی أنّ قوله تعالی: «سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» کان ولایة علیّ علیه السّلام 353

**[ترجمه]فی أنّ قوله تعالی: «سَیَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» کان ولایة علیّ علیه السّلام 353

**[ترجمه]

الباب الخامس عشر قوله تعالی: «وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ مِنَ الْماءِ بَشَراً فَجَعَلَهُ نَسَباً وَ صِهْراً» 360

فی أنّ اللّه تعالی خلق نطفة بیضاء، فنقلها من صلب إلی صلب، حتّی نقلت إلی صلب عبد المطّلب، فجعل نصفین، فصار نصفها فی عبد اللّه، و نصفها فی أبی طالب 362

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ اللّه تعالی خلق نطفة بیضاء، فنقلها من صلب إلی صلب، حتّی نقلت إلی صلب عبد المطّلب، فجعل نصفین، فصار نصفها فی عبد اللّه، و نصفها فی أبی طالب 362

ص: 6

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب السادس عشر انه علیه السّلام: السبیل، و الصراط، و المیزان، فی القرآن 363

معنی قوله تعالی: «ما کُنْتَ تَدْرِی مَا الْکِتابُ وَ لَا الْإِیمانُ» 367

**[ترجمه]معنی قوله تعالی: «ما کُنْتَ تَدْرِی مَا الْکِتابُ وَ لَا الْإِیمانُ» 367

**[ترجمه]

الباب السابع عشر قوله تعالی: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ ساجِداً وَ قائِماً» 375

فی أنّ قوله عزّ من قائل: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام 375

**[ترجمه]فی أنّ قوله عزّ من قائل: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام 375

**[ترجمه]

الباب الثامن عشر آیة النجوی و أنّه لم یعمل بها غیره علیه السّلام 376

سبب نزول آیة النجوی 376

فی أنّ المناجی للرسول صلّی اللّه علیه و آله هو علیّ علیه السّلام دون الناس أجمعین، و کان له علیه السّلام دینار فصرفه بعشرة دراهم فی عشر کلمات سالهنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 381

بحث حول آیة الکریمة 383

**[ترجمه]سبب نزول آیة النجوی 376

فی أنّ المناجی للرسول صلّی اللّه علیه و آله هو علیّ علیه السّلام دون الناس أجمعین، و کان له علیه السّلام دینار فصرفه بعشرة دراهم فی عشر کلمات سالهنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 381

بحث حول آیة الکریمة 383

**[ترجمه]

الباب التاسع عشر أنه صلوات اللّه علیه الشهید و الشاهد و المشهود 386

فی قوله علیه السّلام: لو کسرت لی و سادة فقعدت علیها لقضیت بین أهل التوراة بتوراتهم و أهل الإنجیل بإنجیلهم و أهل الزّبور بزبورهم و أهل الفرقان بفرقانهم 387

فی أنّه علیه السّلام شهید للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی نفسه 389

معنی قوله تعالی: «أَ فَمَنْ کانَ عَلی بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ یَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ» 391

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی قوله علیه السّلام: لو کسرت لی و سادة فقعدت علیها لقضیت بین أهل التوراة بتوراتهم و أهل الإنجیل بإنجیلهم و أهل الزّبور بزبورهم و أهل الفرقان بفرقانهم 387

فی أنّه علیه السّلام شهید للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و علی نفسه 389

معنی قوله تعالی: «أَ فَمَنْ کانَ عَلی بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ یَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ» 391

ص: 7

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب العشرون أنه نزل فیه صلوات اللّه علیه: الذکر، و النور، و الهدی، و التقی، فی القرآن 394

معنی قوله تعالی: «وَ إِنْ یَکادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ» 394

فی أن قوله عزّ اسمه: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» نزل فی علیّ علیه السّلام 395

فی أنّ القرآن حیّ لا یموت 403

بحث شریف حول قوله عزّ و جلّ: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» 406

**[ترجمه]معنی قوله تعالی: «وَ إِنْ یَکادُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَیُزْلِقُونَکَ بِأَبْصارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّکْرَ» 394

فی أن قوله عزّ اسمه: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» نزل فی علیّ علیه السّلام 395

فی أنّ القرآن حیّ لا یموت 403

بحث شریف حول قوله عزّ و جلّ: «إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هادٍ» 406

**[ترجمه]

الباب الحادی و العشرون أنه صلوات اللّه علیه: الصادق، و المصدق، و الصدیق، فی القرآن 407

فی أنّ: «وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ» هو علیّ علیه السّلام 407

فی أنّ: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ» استدلال علی إمامة علیّ علیه السّلام و فی الذّیل ما یناسب 408

بحث حول قوله عزّ اسمه: «وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ» و ردّ علی من قال أنّ الآیة نزلت فی أبی بکر 416

**[ترجمه]فی أنّ: «وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ» هو علیّ علیه السّلام 407

فی أنّ: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصَّادِقِینَ» استدلال علی إمامة علیّ علیه السّلام و فی الذّیل ما یناسب 408

بحث حول قوله عزّ اسمه: «وَ الَّذِی جاءَ بِالصِّدْقِ» و ردّ علی من قال أنّ الآیة نزلت فی أبی بکر 416

**[ترجمه]

الباب الثانی و العشرون انه صلوات اللّه علیه: الفضل، و الرحمة، و النعمة 423

«قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا» هو علیّ علیه السّلام 423

العنوان الصفحة

**[ترجمه]«قُلْ بِفَضْلِ اللَّهِ وَ بِرَحْمَتِهِ فَبِذلِکَ فَلْیَفْرَحُوا» هو علیّ علیه السّلام 423

ص: 8

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثالث و العشرون أنه صلوات اللّه علیه هو: الامام المبین 427

معنی قوله عزّ و جلّ: «وَ کُلَّ شَیْ‌ءٍ أَحْصَیْناهُ فِی إِمامٍ مُبِینٍ»: و ما قال أبو بکر و عمر 427

**[ترجمه]معنی قوله عزّ و جلّ: «وَ کُلَّ شَیْ‌ءٍ أَحْصَیْناهُ فِی إِمامٍ مُبِینٍ»: و ما قال أبو بکر و عمر 427

**[ترجمه]

الباب الرابع و العشرون أنه صلوات اللّه علیه: الذی عنده علم الکتاب 429

فی أنّ قوله تعالی: «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ» هو علیّ علیه السّلام 429

إلی هنا انتهی الجزء الخامس و الثلاثون و هو الجزء الأول من المجلد التاسع 436

**[ترجمه]فی أنّ قوله تعالی: «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ» هو علیّ علیه السّلام 429

إلی هنا انتهی الجزء الخامس و الثلاثون و هو الجزء الأول من المجلد التاسع 436

**[ترجمه]

فهرس الجزء السادس و الثلاثین‌

الباب الخامس و العشرون أنه علیه السّلام: النَّبَإِ الْعَظِیم‌

و الآیة الکبری 1 فی أنّ: النَّبَإِ الْعَظِیمِ، کان علیّا علیه السّلام 1

سبب نزول قوله عزّ اسمه: «عَمَّ یَتَساءَلُونَ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» 2

**[ترجمه]و الآیة الکبری 1 فی أنّ: النَّبَإِ الْعَظِیمِ، کان علیّا علیه السّلام 1

سبب نزول قوله عزّ اسمه: «عَمَّ یَتَساءَلُونَ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِیمِ» 2

**[ترجمه]

الباب السادس و العشرون ان الوالدین: رسول اللّه و أمیر المؤمنین صلوات اللّه علیهما 4

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: حقّ علیّ علی هذه الامّة کحق الوالد علی الولد 5

معنی قوله تعالی: «النَّبِیُّ أَوْلی بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ» 7

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أنا و علیّ أبوا هذه الامّة 11

**[ترجمه]ص: 9

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: حقّ علیّ علی هذه الامّة کحق الوالد علی الولد 5

معنی قوله تعالی: «النَّبِیُّ أَوْلی بِالْمُؤْمِنِینَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ أَزْواجُهُ أُمَّهاتُهُمْ» 7

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أنا و علیّ أبوا هذه الامّة 11

**[ترجمه]

الباب السابع و العشرون أنه صلوات اللّه علیه: حبل اللّه، و العروة الوثقی‌

و أنه متمسک بها 15 فی أنّ: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعاً» کان علیّا علیه السّلام 15

فی قول الصادق علیه السّلام: نحن حبل اللّه 19

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: ستکون بعدی فتنة مظلمة، الناجی منها من تمسّک بالعروة الوثقی، و هو علیّ علیه السّلام 20

**[ترجمه]و أنه متمسک بها 15 فی أنّ: «وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعاً» کان علیّا علیه السّلام 15

فی قول الصادق علیه السّلام: نحن حبل اللّه 19

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: ستکون بعدی فتنة مظلمة، الناجی منها من تمسّک بالعروة الوثقی، و هو علیّ علیه السّلام 20

**[ترجمه]

الباب الثامن و العشرون بعض ما نزل فی جهاده علیه السّلام‌

(زائدا علی ما سیأتی) 21 معنی قوله عزّ و جلّ: «لِیُنْذِرَ بَأْساً شَدِیداً مِنْ لَدُنْهُ» 21

معنی قوله تعالی: «وَ لَقَدْ کُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ» و نزلت فی یوم أحد 26

<meta info="(زائدا علی ما سیأتی) 21 معنی قوله عزّ و جلّ: «لِیُنْذِرَ بَأْساً شَدِیداً مِنْ لَدُنْهُ» 21

معنی قوله تعالی: «وَ لَقَدْ کُنْتُمْ تَمَنَّوْنَ الْمَوْتَ» و نزلت فی یوم أحد 26

**[ترجمه]

الباب التاسع و العشرون أنه صلوات اللّه علیه صالح المؤمنین 27

فی أنّ: «وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِینَ» کان علیّا علیه السّلام 28

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله عرّف علیّا علیه السّلام أصحابه مرّتین، و بحث شریف علمیّ کلامیّ حول کلمة صالح المؤمنین، و أنّه کان علیّ علیه السّلام بنقل الخاصّ و العامّ بالطرق المتعدّدة 31

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ: «وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِینَ» کان علیّا علیه السّلام 28

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله عرّف علیّا علیه السّلام أصحابه مرّتین، و بحث شریف علمیّ کلامیّ حول کلمة صالح المؤمنین، و أنّه کان علیّ علیه السّلام بنقل الخاصّ و العامّ بالطرق المتعدّدة 31

ص: 10

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثلاثون قوله تعالی: «مَنْ یَرْتَدَّ مِنْکُمْ عَنْ دِینِهِ فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ ... وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِیمٌ» 32

فی انّ: «فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ» نزلت فی علیّ علیه السّلام 32

إشارة إلی ما ذکره امام النواصب الرازیّ فی تفسیره و الرد علیه 33

**[ترجمه]فی انّ: «فَسَوْفَ یَأْتِی اللَّهُ بِقَوْمٍ یُحِبُّهُمْ وَ یُحِبُّونَهُ» نزلت فی علیّ علیه السّلام 32

إشارة إلی ما ذکره امام النواصب الرازیّ فی تفسیره و الرد علیه 33

**[ترجمه]

الباب الحادی و الثلاثون قوله عزّ و جلّ: «أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ 34

فی أنّ: «أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و العباس و شیبة بعد ما افتخرا علی علیّ علیه السّلام 34

**[ترجمه]فی أنّ: «أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ وَ عِمارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و العباس و شیبة بعد ما افتخرا علی علیّ علیه السّلام 34

**[ترجمه]

الباب الثانی و الثلاثون قوله تعالی: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی نَفْسَهُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ» 40

قوله عزّ و جلّ: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی ...» نزلت فی مبیت علیّ علیه السّلام 40

بحث و تحقیق حول آیة الکریمة المبارکة و الردّ علی من قال نزلت فی غیر علیّ علیه السّلام 44

أشعار أبی طالب رضی اللّه عنه فی الموضوع، و أبیات من أمیر المؤمنین علیه السّلام بعد تسلیمه و مبیته 45

بحث علمی و تحقیق کلامیّ فی مبیته علیه السّلام و حجج علی أهل الخلاف علی ما ذکره الشیخ المفید رحمه اللّه 47

العنوان الصفحة

**[ترجمه]قوله عزّ و جلّ: «وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْرِی ...» نزلت فی مبیت علیّ علیه السّلام 40

بحث و تحقیق حول آیة الکریمة المبارکة و الردّ علی من قال نزلت فی غیر علیّ علیه السّلام 44

أشعار أبی طالب رضی اللّه عنه فی الموضوع، و أبیات من أمیر المؤمنین علیه السّلام بعد تسلیمه و مبیته 45

بحث علمی و تحقیق کلامیّ فی مبیته علیه السّلام و حجج علی أهل الخلاف علی ما ذکره الشیخ المفید رحمه اللّه 47

ص: 11

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثالث و الثلاثون قوله تعالی: «قُلْ هذِهِ سَبِیلِی أَدْعُوا إِلَی اللَّهِ عَلی بَصِیرَةٍ أَنَا وَ مَنِ اتَّبَعَنِی» و قوله: «وَ مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ» و قوله تعالی: «هُوَ الَّذِی أَیَّدَکَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِینَ» 51

فیما کتب علی العرش، و بحث حول: «وَ مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ» و الاستدلال علی إمامته علیه السّلام 53

**[ترجمه]فیما کتب علی العرش، و بحث حول: «وَ مَنِ اتَّبَعَکَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ» و الاستدلال علی إمامته علیه السّلام 53

**[ترجمه]

الباب الرابع و الثلاثون أنه علیه السّلام: کلمة اللّه، و أنّه نزل فیه: «لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ» 55

فی أنّ «لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ» نزلت فی ألف و مأتین، و علیّ علیه السّلام سیّدهم 55

الکلمات الّتی تلقّاها آدم من ربّه فتاب علیه 56

**[ترجمه]فی أنّ «لَقَدْ رَضِیَ اللَّهُ» نزلت فی ألف و مأتین، و علیّ علیه السّلام سیّدهم 55

الکلمات الّتی تلقّاها آدم من ربّه فتاب علیه 56

**[ترجمه]

الباب الخامس و الثلاثون قوله تعالی: «وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ عَلِیًّا» و قوله تعالی: «وَ اجْعَلْ لِی لِسانَ صِدْقٍ فِی الْآخِرِینَ» و قوله تعالی: «وَ بَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا أَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ» 57

فی أنّ قوله عزّ اسمه: «وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ» و قوله: «وَ اجْعَلْ لِی لِسانَ صِدْقٍ» کان أمیر المؤمنین علیه السّلام 57

**[ترجمه]فی أنّ قوله عزّ اسمه: «وَ جَعَلْنا لَهُمْ لِسانَ صِدْقٍ» و قوله: «وَ اجْعَلْ لِی لِسانَ صِدْقٍ» کان أمیر المؤمنین علیه السّلام 57

**[ترجمه]

الباب السادس و الثلاثون ما نزل فیه علیه السّلام للانفاق و الایثار 59

سبب نزول قوله عزّ و جلّ: «وَ یُؤْثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ» 59

العنوان الصفحة

سبب نزول قوله عزّ و جلّ: «الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِیَةً» 62

**[ترجمه]سبب نزول قوله عزّ و جلّ: «وَ یُؤْثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ کانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ» 59

ص: 12

العنوان الصفحة

سبب نزول قوله عزّ و جلّ: «الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّیْلِ وَ النَّهارِ سِرًّا وَ عَلانِیَةً» 62

**[ترجمه]

الباب السابع و الثلاثون أنه علیه السّلام المؤذن بین الجنة و النار و صاحب الأعراف و سائر ما یدلّ علی رفعة درجاته علیه السّلام فی الآخرة 63

کونه علیه السّلام أوّل أهل الجنّة دخولا إلیها 64

فیما روی عن ابن مسعود فی علیّ علیه السّلام 73

**[ترجمه]کونه علیه السّلام أوّل أهل الجنّة دخولا إلیها 64

فیما روی عن ابن مسعود فی علیّ علیه السّلام 73

**[ترجمه]

الباب الثامن و الثلاثون قوله تعالی: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» 76

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» عن ولایة علیّ علیه السّلام 77

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» عن ولایة علیّ علیه السّلام 77

**[ترجمه]

الباب التاسع و الثلاثون جامع فی سائر الآیات النازلة فی شأنه صلوات اللّه علیه 79

فی قراءة قوله عزّ اسمه: «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ» 135

تفسیر قوله تعالی: «وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْراهِیمَ» و ما رأی إبراهیم علیه السّلام من الأنوار فی جنب العرش، و ما ناجی اللّه تعالی فی شیعة علیّ علیه السّلام 151

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لبعض أصحابه: سلّموا علی علیّ بإمرة المؤمنین 157

قصّة ناقتین سمینتین و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله هل فیکم أحد یصلّی رکعتین و لم یهتمّ فیها بشی‌ء من أمور الدنیا، و لا یحدّث قلبه بفکر الدّنیا، فصلّی علیّ علیه السّلام 161

فیما جری لیلة الاسراء بین اللّه عزّ و جلّ و رسوله صلّی اللّه علیه و آله 162

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی قراءة قوله عزّ اسمه: «فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ» 135

تفسیر قوله تعالی: «وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْراهِیمَ» و ما رأی إبراهیم علیه السّلام من الأنوار فی جنب العرش، و ما ناجی اللّه تعالی فی شیعة علیّ علیه السّلام 151

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لبعض أصحابه: سلّموا علی علیّ بإمرة المؤمنین 157

قصّة ناقتین سمینتین و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله هل فیکم أحد یصلّی رکعتین و لم یهتمّ فیها بشی‌ء من أمور الدنیا، و لا یحدّث قلبه بفکر الدّنیا، فصلّی علیّ علیه السّلام 161

فیما جری لیلة الاسراء بین اللّه عزّ و جلّ و رسوله صلّی اللّه علیه و آله 162

ص: 13

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب النصوص علی أمیر المؤمنین و النصوص علی الأئمّة الاثنی عشر علیهم السّلام

الباب الأربعون نصوص اللّه علیهم من خبر اللوح و الخواتیم‌

و ما نص به علیهم فی الکتب السالفة و غیرها 192 فی کتاب أنزله اللّه تعالی علی رسوله صلّی اللّه علیه و آله قبل أن یأتیه الموت 192

قصّة یهودیّ سئل عن علیّ و قال: إنّی سائلک عن ثلاث و ثلاث و واحدة 220

**[ترجمه]و ما نص به علیهم فی الکتب السالفة و غیرها 192 فی کتاب أنزله اللّه تعالی علی رسوله صلّی اللّه علیه و آله قبل أن یأتیه الموت 192

قصّة یهودیّ سئل عن علیّ و قال: إنّی سائلک عن ثلاث و ثلاث و واحدة 220

**[ترجمه]

الباب الحادی و الأربعون نصوص الرسول صلّی اللّه علیه و آله علیهم علیهم السّلام 226

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام و الأئمّة علیهم السّلام 226

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ علیّا أمیر المؤمنین 228

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: یکون بعدی اثنا عشر أمیرا 234

فیما أوحی اللّه تعالی فی لیلة الاسری إلی رسوله صلّی اللّه علیه و آله فی الأئمّة علیهم السّلام 245

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: لا یحبّک إلّا من طابت ولادته و لا یبغضک إلّا من خبثت ولادته، و کذلک الأئمّة علیهم السّلام 246

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی عدد الأئمّة علیهم السّلام 252

قصّة رجل یهودی یقال له: نعثل و ما سئل عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی التوحید و الأوصیاء من بعده صلّی اللّه علیه و آله، و ابیاته 283

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی الحسین و زیارته و تربته علیه السّلام 286

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی فاطمة علیها السّلام 288

العنوان الصفحة

فی الأنبیاء و أوصیائهم علیهم السّلام، و أسمائهم 334

قصّة رجل أعرابی دخل علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و معه ضبّ 342

الخطبة اللؤلؤة الّتی خطبها علیّ علیه السّلام فی الکوفة فی الملاحم و الفتن، و الفتنة الامویة، و المملکة الکسرویة، و مدینة الزوراء، و الملوک، و الأئمّة الکفر، و الأئمّة الحق 354

قصّة جابر و هو حامل سلام من النبیّ صلّی اللّه علیه و آله إلی الباقر علیه السّلام 360

فیما روی من العامّة فی نصوص الرسول صلّی اللّه علیه و آله علی الائمّة علیهم السّلام 364

فیما روی العامّة فی مولانا المهدیّ القائم عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف 368

**[ترجمه]فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام و الأئمّة علیهم السّلام 226

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ علیّا أمیر المؤمنین 228

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: یکون بعدی اثنا عشر أمیرا 234

فیما أوحی اللّه تعالی فی لیلة الاسری إلی رسوله صلّی اللّه علیه و آله فی الأئمّة علیهم السّلام 245

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: لا یحبّک إلّا من طابت ولادته و لا یبغضک إلّا من خبثت ولادته، و کذلک الأئمّة علیهم السّلام 246

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی عدد الأئمّة علیهم السّلام 252

قصّة رجل یهودی یقال له: نعثل و ما سئل عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی التوحید و الأوصیاء من بعده صلّی اللّه علیه و آله، و ابیاته 283

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی الحسین و زیارته و تربته علیه السّلام 286

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی فاطمة علیها السّلام 288

ص: 14

العنوان الصفحة

فی الأنبیاء و أوصیائهم علیهم السّلام، و أسمائهم 334

قصّة رجل أعرابی دخل علی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و معه ضبّ 342

الخطبة اللؤلؤة الّتی خطبها علیّ علیه السّلام فی الکوفة فی الملاحم و الفتن، و الفتنة الامویة، و المملکة الکسرویة، و مدینة الزوراء، و الملوک، و الأئمّة الکفر، و الأئمّة الحق 354

قصّة جابر و هو حامل سلام من النبیّ صلّی اللّه علیه و آله إلی الباقر علیه السّلام 360

فیما روی من العامّة فی نصوص الرسول صلّی اللّه علیه و آله علی الائمّة علیهم السّلام 364

فیما روی العامّة فی مولانا المهدیّ القائم عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف 368

**[ترجمه]

الباب الثانی و الأربعون نص أمیر المؤمنین صلوات اللّه علیهم، علیهم السّلام 373

فیما سأله یهودی و هو من الاحبار عن علیّ علیه السّلام عن أوّل شجرة نبتت علی وجه الأرض و أوّل عین نبعت و أوّل حجر وضع علی وجه الأرض، و عدد الأئمّة بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و وصیّه، و فیه بیان و تحقیق 375

بحث و تحقیق فی قول علیّ علیه السّلام إنّ لهذه الامّة اثنی عشر إمام هدی من ذرّیّة نبیّها و هم منّی 382

**[ترجمه]فیما سأله یهودی و هو من الاحبار عن علیّ علیه السّلام عن أوّل شجرة نبتت علی وجه الأرض و أوّل عین نبعت و أوّل حجر وضع علی وجه الأرض، و عدد الأئمّة بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و وصیّه، و فیه بیان و تحقیق 375

بحث و تحقیق فی قول علیّ علیه السّلام إنّ لهذه الامّة اثنی عشر إمام هدی من ذرّیّة نبیّها و هم منّی 382

**[ترجمه]

الباب الرابع و الأربعون نص علیّ بن الحسین صلوات اللّه علیهما علیهم، علیهم السّلام 356

العنوان الصفحة

**[ترجمه]العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الخامس و الأربعون نصوص الباقر صلوات اللّه علیه علیهم، علیهم السّلام 390

**[ترجمه]ص: 15

**[ترجمه]

الباب السادس و الأربعون ما ورد من النصوص عن الصادق علیه السّلام علیهم، علیهم السّلام 396

فیما قاله علیه السّلام فی التوحید و الرؤیة 406

**[ترجمه]فیما قاله علیه السّلام فی التوحید و الرؤیة 406

**[ترجمه]

الباب السابع و الأربعون نصوص موسی بن جعفر و سائر الأئمّة صلوات علیهم أجمعین 410

فیما عرضه عبد العظیم الحسنی علی علیّ بن محمّد علیهم السّلام من عقائده 412

**[ترجمه]فیما عرضه عبد العظیم الحسنی علی علیّ بن محمّد علیهم السّلام من عقائده 412

**[ترجمه]

الباب الثامن و الأربعون نص الخضر علیه السّلام علیهم، علیهم السّلام و بعض النوادر 414

فیما سأله الخضر علیه السّلام عن علیّ علیه السّلام فی الروح و الذکر و النیسان، و المولود یشبه أعمامه و أخواله و أباه و أمّه 414

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان رابع الخلفاء 417

إلی هنا انتهی الجزء السادس و الثلاثون و هو الجزء الثانی من المجلد التاسع

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فیما سأله الخضر علیه السّلام عن علیّ علیه السّلام فی الروح و الذکر و النیسان، و المولود یشبه أعمامه و أخواله و أباه و أمّه 414

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان رابع الخلفاء 417

إلی هنا انتهی الجزء السادس و الثلاثون و هو الجزء الثانی من المجلد التاسع

ص: 16

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

فهرس الجزء السابع و الثلاثین‌

الباب التاسع و الأربعون فی ذکر مذاهب الذین خالفوا الفرقة المحقة فی القول بالائمة الاثنی عشر صلوات اللّه علیهم 1

فی الکیسانیة و عقائدهم و آرائهم، و قصّة السیّد الحمیری و أشعاره فی الکیسانیة و عند رجوعه إلی الحقّ، و ما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه فی بطلان مذهبهم. 1

بطلان مذهب من اعتقد بامامة إسماعیل بن الإمام الصّادق علیه السّلام 9

بطلان مذهب الناووسیّة و الفطحیّة و الواقفیّة و البشیریّة 11

بطلان مذهب الجارودیّة و السلیمانیّة و البتریّة 29

بطلان مذهب الزّیدیّة 34

**[ترجمه]فی الکیسانیة و عقائدهم و آرائهم، و قصّة السیّد الحمیری و أشعاره فی الکیسانیة و عند رجوعه إلی الحقّ، و ما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه فی بطلان مذهبهم. 1

بطلان مذهب من اعتقد بامامة إسماعیل بن الإمام الصّادق علیه السّلام 9

بطلان مذهب الناووسیّة و الفطحیّة و الواقفیّة و البشیریّة 11

بطلان مذهب الجارودیّة و السلیمانیّة و البتریّة 29

بطلان مذهب الزّیدیّة 34

**[ترجمه]

الباب الخمسون مناقب أصحاب الکساء و فضلهم صلوات اللّه علیهم 35

فی أنّ أسمائهم علیهم السّلام کان مشتقا من أسماء اللّه عزّ و جلّ 47

فی أنّ اللّه تعالی ما ألحق صبیانا برجال کاملی العقول إلّا: عیسی، و یحیی، و الحسن و الحسین علیهم السّلام 50

فی أنّ للّه تعالی خیارا من کلّ ما خلقه 52

فیما رواه العامّة 66

فیما روته أمّ ایمن من فاطمة علیها السّلام فی الرحی الّتی تطحن البرّ 97

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ أسمائهم علیهم السّلام کان مشتقا من أسماء اللّه عزّ و جلّ 47

فی أنّ اللّه تعالی ما ألحق صبیانا برجال کاملی العقول إلّا: عیسی، و یحیی، و الحسن و الحسین علیهم السّلام 50

فی أنّ للّه تعالی خیارا من کلّ ما خلقه 52

فیما رواه العامّة 66

فیما روته أمّ ایمن من فاطمة علیها السّلام فی الرحی الّتی تطحن البرّ 97

ص: 17

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب النصوص الدالة علی الخصوص علی امامة أمیر المؤمنین علیه السّلام من طرق الخاصّة و العامّة و بعض الدلائل التی اقیمت علیها

الباب الثانی و الخمسون اخبار الغدیر

اشارة

و ما صدر فی ذلک الیوم من النصّ الجلی علی إمامته علیه السّلام و تفسیر بعض الآیات النازلة فی تلک الواقعة 108 ثواب من صام یوم ثمانیة عشر من ذی الحجّة، و ما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فیه فی علیّ علیه السّلام 108

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بمنی فی حجّة الوداع 113

قوله صلّی اللّه علیه و آله فی الصدقة علی أهل بیته، و من ادّعی إلی غیر أبیه، و الولد للفراش 123

فیمن رواه حدیث الغدیر و صنّف فیه کتابا 126

ما جرت فی یوم الغدیر مفصّلا 127

الخطبة الّتی خطبها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی الغدیر 131

قصّة حارث بن النعمان الفهریّ 136

العنوان الصفحة

قصّة الغدیر علی ما نقل فی تفسیر المنسوب إلی الامام العسکریّ علیه السّلام مفصّلا 141

فی قول ابن الجوزیّ: اتّفق علماء السیر علی أنّ قصّة الغدیر کانت بعد رجوع رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم من حجّة الوداع فی الثامن عشر من ذی الحجّة، و کان معه من الصحابة و الاعراب مائة و عشرون ألفا، و أبیات من بعض 150

فیمن روی قصّة غدیر خمّ 157

فیما قاله عمر بن الخطّاب لعلیّ علیه السّلام فی یوم الغدیر 159

فی أنّ یوم الغدیر کان أفضل الأعیاد فی الإسلام 169

أسامی المؤلّفین الّذین ألّفوا فی حدیث یوم الغدیر، و أسماء من روی عنهم حدیثه 181

**[ترجمه]و ما صدر فی ذلک الیوم من النصّ الجلی علی إمامته علیه السّلام و تفسیر بعض الآیات النازلة فی تلک الواقعة 108 ثواب من صام یوم ثمانیة عشر من ذی الحجّة، و ما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فیه فی علیّ علیه السّلام 108

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بمنی فی حجّة الوداع 113

قوله صلّی اللّه علیه و آله فی الصدقة علی أهل بیته، و من ادّعی إلی غیر أبیه، و الولد للفراش 123

فیمن رواه حدیث الغدیر و صنّف فیه کتابا 126

ما جرت فی یوم الغدیر مفصّلا 127

الخطبة الّتی خطبها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی الغدیر 131

قصّة حارث بن النعمان الفهریّ 136

ص: 18

العنوان الصفحة

قصّة الغدیر علی ما نقل فی تفسیر المنسوب إلی الامام العسکریّ علیه السّلام مفصّلا 141

فی قول ابن الجوزیّ: اتّفق علماء السیر علی أنّ قصّة الغدیر کانت بعد رجوع رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم من حجّة الوداع فی الثامن عشر من ذی الحجّة، و کان معه من الصحابة و الاعراب مائة و عشرون ألفا، و أبیات من بعض 150

فیمن روی قصّة غدیر خمّ 157

فیما قاله عمر بن الخطّاب لعلیّ علیه السّلام فی یوم الغدیر 159

فی أنّ یوم الغدیر کان أفضل الأعیاد فی الإسلام 169

أسامی المؤلّفین الّذین ألّفوا فی حدیث یوم الغدیر، و أسماء من روی عنهم حدیثه 181

**[ترجمه]

الخطبة التی خطبها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی یوم الغدیر بتمامها 204

معنی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من کنت مولاه فعلیّ مولاه، و ما قاله الصدوق رحمه اللّه فی ذلک مفصّلا لإتمام الحجّة و وضوح المحجّة 224

بحث و تحقیق علمی و کلامی فی الاستدلال بخبر الغدیر 235

معنی المولی من طرق الخاصّة و العامّة 237

**[ترجمه]معنی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من کنت مولاه فعلیّ مولاه، و ما قاله الصدوق رحمه اللّه فی ذلک مفصّلا لإتمام الحجّة و وضوح المحجّة 224

بحث و تحقیق علمی و کلامی فی الاستدلال بخبر الغدیر 235

معنی المولی من طرق الخاصّة و العامّة 237

**[ترجمه]

الباب الثالث و الخمسون أخبار المنزلة و الاستدلال بها علی إمامته صلوات اللّه علیه 254

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام: منزلته منّی، و أشعار حسّان 260

فیما رواه العامّة فی حدیث المنزلة 268

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ: إنّک تسمع ما أسمع و تری ما أری ... و إطعام النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی یوم الانذار 270

العنوان الصفحة

بحث و تحقیق فی حدیث المنزلة من الصدوق رحمه اللّه بأنّ علیّا علیه السّلام کان بمنزلته صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی جمیع أحواله إلّا ما خصّه الاستثناء، و جواب من قال:

إنّ هارون مات قبل موسی علیه السّلام و لم یکن إماما بعده، و جواب من قال:

إنّ هذه المنزلة کانت فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله، و قاله صلّی اللّه علیه و آله حیث خرج إلی تبرک، و فیه بیان من السیّد المرتضی و العلّامة المجلسیّ رضوان اللّه علیهما 273

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام: منزلته منّی، و أشعار حسّان 260

فیما رواه العامّة فی حدیث المنزلة 268

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ: إنّک تسمع ما أسمع و تری ما أری ... و إطعام النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی یوم الانذار 270

ص: 19

العنوان الصفحة

بحث و تحقیق فی حدیث المنزلة من الصدوق رحمه اللّه بأنّ علیّا علیه السّلام کان بمنزلته صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی جمیع أحواله إلّا ما خصّه الاستثناء، و جواب من قال:

إنّ هارون مات قبل موسی علیه السّلام و لم یکن إماما بعده، و جواب من قال:

إنّ هذه المنزلة کانت فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله، و قاله صلّی اللّه علیه و آله حیث خرج إلی تبرک، و فیه بیان من السیّد المرتضی و العلّامة المجلسیّ رضوان اللّه علیهما 273

**[ترجمه]

الباب الرابع و الخمسون ما امر به النبیّ صلّی اللّه علیه و آله من التسلیم علیه بامرة المؤمنین‌

و انه لا یسمی به غیره، و علة التسمیة به، و فیه جملة من مناقبه و بعض النصوص علی إمامته صلوات اللّه علیه 290 فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ علیّا یدور مع الحقّ حیث دار، و العلّة الّتی من أجلها سمّی أمیر المؤمنین بأمیر المؤمنین 293

فی قول الباقر علیه السّلام: لو علم الناس متی سمّی علیّ أمیر المؤمنین ما أنکروا ولایته 306

فیما قاله أبو بکر فی خلافته: ما عندی عهد من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 308

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لأصحابه: سلّموا علی علیّ بإمرة المؤمنین 311

قصة معراج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و ما جری فیه و ما ناجی اللّه تعالی 313

لم یسمّ أحد بأمیر المؤمنین غیر علیّ علیه السّلام فرضی به إلّا کان منکوحا 231

**[ترجمه]و انه لا یسمی به غیره، و علة التسمیة به، و فیه جملة من مناقبه و بعض النصوص علی إمامته صلوات اللّه علیه 290 فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ علیّا یدور مع الحقّ حیث دار، و العلّة الّتی من أجلها سمّی أمیر المؤمنین بأمیر المؤمنین 293

فی قول الباقر علیه السّلام: لو علم الناس متی سمّی علیّ أمیر المؤمنین ما أنکروا ولایته 306

فیما قاله أبو بکر فی خلافته: ما عندی عهد من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 308

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لأصحابه: سلّموا علی علیّ بإمرة المؤمنین 311

قصة معراج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و ما جری فیه و ما ناجی اللّه تعالی 313

لم یسمّ أحد بأمیر المؤمنین غیر علیّ علیه السّلام فرضی به إلّا کان منکوحا 231

**[ترجمه]

الباب الخامس و الخمسون خبر الرایات 341

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لمّا نزل: «یَوْمَ تَبْیَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ» 346

إلی هنا انتهی الجزء السابع و الثلاثون و هو الجزء الثالث من المجلد التاسع

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لمّا نزل: «یَوْمَ تَبْیَضُّ وُجُوهٌ وَ تَسْوَدُّ وُجُوهٌ» 346

إلی هنا انتهی الجزء السابع و الثلاثون و هو الجزء الثالث من المجلد التاسع

ص: 20

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

فهرس الجزء الثامن و الثلاثین‌

الباب السادس و الخمسون انه صلوات اللّه علیه الوصی و سید الأوصیاء و خیر الخلق بعد النبیّ صلّی اللّه علیه و آله‌

و أن من أبی ذلک أو شک فیه فهو کافر 1 فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعمّه عبّاس: تقبل وصیّتی و تنجز عداتی 3

فیما قالته عائشة فی علیّ علیه السّلام: ذاک خیر البشر ... 5

مما روی من الشعر المقول فی صدر الإسلام المتضمّن کونه علیه السّلام وصیّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 20

**[ترجمه]و أن من أبی ذلک أو شک فیه فهو کافر 1 فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعمّه عبّاس: تقبل وصیّتی و تنجز عداتی 3

فیما قالته عائشة فی علیّ علیه السّلام: ذاک خیر البشر ... 5

مما روی من الشعر المقول فی صدر الإسلام المتضمّن کونه علیه السّلام وصیّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 20

**[ترجمه]

الباب الثامن و الخمسون ذکره فی الکتب السماویة و ما بشر السابقون به و بأولاده المعصومین علیهم السّلام 41

فیما قاله بحیراء الرّاهب لأبی طالب علیه السّلام 41

فیما قاله الرّاهب النصرانی فی دیره لعلیّ علیه السّلام بعد رجوعه علیه السّلام من صفّین، و کان فی ید الرّاهب کتاب 51

قصّة هام بن الهیم بن لاقیس بن إبلیس مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و اوصیاء الأنبیاء علیهم السّلام 54

العنوان الصفحة

فی قوم قتلهم علیّ علیه السّلام بالدخان فی الکوفة 60

**[ترجمه]فیما قاله بحیراء الرّاهب لأبی طالب علیه السّلام 41

فیما قاله الرّاهب النصرانی فی دیره لعلیّ علیه السّلام بعد رجوعه علیه السّلام من صفّین، و کان فی ید الرّاهب کتاب 51

قصّة هام بن الهیم بن لاقیس بن إبلیس مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و اوصیاء الأنبیاء علیهم السّلام 54

ص: 21

العنوان الصفحة

فی قوم قتلهم علیّ علیه السّلام بالدخان فی الکوفة 60

**[ترجمه]

الباب التاسع و الخمسون طهارته و عصمته صلوات اللّه و سلامه علیه 62

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ثلاثة لم یکفروا طرفة عین 63

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ثلاثة لم یکفروا طرفة عین 63

**[ترجمه]

الباب الستون الاستدلال بولایته و استنابته فی الأمور علی إمامته و خلافته و فیه اخبار کثیرة من الأبواب السابقة و اللاحقة و فیه ذکر صعوده علی ظهر الرسول لحط الأصنام و جعل امر نسائه إلیه فی حیاته و بعد وفاته صلوات اللّه علیه 70

فی أنّ قبیلة همدان و أهل الیمن أسلموا بیده علیه السّلام 71

فی صعوده علیه السّلام علی ظهر رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لحط الأصنام 76

العلّة الّتی من أجلها حمل النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علیا علیه السّلام لحط الأصنام و عجزه علیه السّلام عن حمله صلّی اللّه علیه و آله، و فیه بیان 79

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله جعل طلاق نسائه بید أمیر المؤمنین علیه السّلام 88

**[ترجمه]فی أنّ قبیلة همدان و أهل الیمن أسلموا بیده علیه السّلام 71

فی صعوده علیه السّلام علی ظهر رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لحط الأصنام 76

العلّة الّتی من أجلها حمل النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علیا علیه السّلام لحط الأصنام و عجزه علیه السّلام عن حمله صلّی اللّه علیه و آله، و فیه بیان 79

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله جعل طلاق نسائه بید أمیر المؤمنین علیه السّلام 88

**[ترجمه]

الباب الحادی و الستون جوامع الاخبار الدالة علی إمامته علیه السّلام من طرق الخاصّة و العامّة 90

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: المخالف علی علیّ علیه السّلام بعدی کافر و المشرک به مشرک 90

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله کان سیّد أولاد آدم و علیا علیه السّلام کان سیّد العرب 93

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه تعالی یأمرکم بولایة علیّ علیه السّلام و الاقتداء به 97

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ اللّه عزّ و جلّ جعل ذریّة جعل ذریّة کل نبیّ من صلبه و جعل ذریّتی من صلبک ... 103

معنی قوله تعالی عزّ اسمه: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» 126

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: یا علی أنت المظلوم بعدی فویل لمن قاتلک 139

فیما قال أربعة أنفار فی علیّ علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 149

فی قول عمر بن الخطّاب: و لقد أراد صلّی اللّه علیه و آله فی مرضه أن یصرّح باسمه فمنعت من ذلک إشقاقا و حیطة علی الإسلام 157

فیما قاله ابن أبی الحدید ببطلان قول أهل الخلاف 160

**[ترجمه]فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: المخالف علی علیّ علیه السّلام بعدی کافر و المشرک به مشرک 90

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله کان سیّد أولاد آدم و علیا علیه السّلام کان سیّد العرب 93

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه تعالی یأمرکم بولایة علیّ علیه السّلام و الاقتداء به 97

ص: 22

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ اللّه عزّ و جلّ جعل ذریّة جعل ذریّة کل نبیّ من صلبه و جعل ذریّتی من صلبک ... 103

معنی قوله تعالی عزّ اسمه: «یَوْمَ نَدْعُوا کُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ» 126

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: یا علی أنت المظلوم بعدی فویل لمن قاتلک 139

فیما قال أربعة أنفار فی علیّ علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 149

فی قول عمر بن الخطّاب: و لقد أراد صلّی اللّه علیه و آله فی مرضه أن یصرّح باسمه فمنعت من ذلک إشقاقا و حیطة علی الإسلام 157

فیما قاله ابن أبی الحدید ببطلان قول أهل الخلاف 160

**[ترجمه]

الباب الثانی و الستون فیما امتحن اللّه به أمیر المؤمنین علیه السّلام فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و بعد وفاته 167

فی امتحان الأوصیاء فی سبعة مواطن، و امتحن علیّ علیه السّلام فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی سبعة مواطن و بعد وفاته مثلهنّ و بیانهنّ بالتفصیل 167

**[ترجمه]فی امتحان الأوصیاء فی سبعة مواطن، و امتحن علیّ علیه السّلام فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی سبعة مواطن و بعد وفاته مثلهنّ و بیانهنّ بالتفصیل 167

**[ترجمه]

الباب الثالث و الستون النوادر 186

الأدلّة القاطعة العقلیّة و السّمعیة فی وجوب الإمامة فی کلّ زمان، و النصّ الدّال علی إمامته 186

التعبیر و الرد علی مذاهب الأربعة العامّة 191

**[ترجمه]الأدلّة القاطعة العقلیّة و السّمعیة فی وجوب الإمامة فی کلّ زمان، و النصّ الدّال علی إمامته 186

التعبیر و الرد علی مذاهب الأربعة العامّة 191

**[ترجمه]

أبواب فضائله و مناقبه صلوات اللّه علیه و هی مشحونة بالنصوص‌

اشارة

العنوان الصفحة

**[ترجمه]ص: 23

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الرابع و الستون ثواب ذکر فضائله و النظر إلیها و استماعها، و ان النظر إلیه و الی الأئمّة من ولده صلوات اللّه علیهم عبادة 195

فی أنّ النظر إلی علیّ علیه السّلام و الوالدین برأفة، و الصحیفة، و الکعبة، و العالم و الأخ توده فی اللّه عزّ و جلّ عبادة 196

**[ترجمه]فی أنّ النظر إلی علیّ علیه السّلام و الوالدین برأفة، و الصحیفة، و الکعبة، و العالم و الأخ توده فی اللّه عزّ و جلّ عبادة 196

**[ترجمه]

الباب الخامس و الستون انه صلوات اللّه علیه سبق الناس فی الإسلام و الإیمان و البیعة و الصلوات زمانا و رتبة و أنّه الصدیق و الفاروق و فیه کثیر من النصوص و المناقب 201

فی أنّ علیّا علیه السّلام صلّی مستخفیا مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله سبع سنین، و أشعار الحمیری 204

فی أنّ للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم کان بیعة خاصّة و بیعة عامّة 217

العلّة الّتی من أجلها ورث علیّ علیه السّلام النبیّ صلّی اللّه علیه و آله دون غیره 223

فی ترتیب إسلام المسلمین و الردّ علی من قال: أوّل من أسلم أبو بکر 228

فیما رواه العامّة: بأنّ علیّا علیه السّلام أوّل من أسلم 246

تتمیم و بحث و تحقیق من العلّامة المجلسی قدّس سرّه حول روایات الخاصّة و العامّة بأنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من أسلم 253

فی سنّه علیه السّلام حین أظهر النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم الدعوة 254

فی القدح علی رواة العامّة 264

الاستدلال بأشعار الشعراء بأنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من أسلم 274

العنوان الصفحة

فی قول النّاصبین: إنّ إیمان علیّ علیه السّلام لم یقع علی وجه المعرفة، و الرّد علیهم علی ما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه 277

**[ترجمه]فی أنّ علیّا علیه السّلام صلّی مستخفیا مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله سبع سنین، و أشعار الحمیری 204

فی أنّ للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم کان بیعة خاصّة و بیعة عامّة 217

العلّة الّتی من أجلها ورث علیّ علیه السّلام النبیّ صلّی اللّه علیه و آله دون غیره 223

فی ترتیب إسلام المسلمین و الردّ علی من قال: أوّل من أسلم أبو بکر 228

فیما رواه العامّة: بأنّ علیّا علیه السّلام أوّل من أسلم 246

تتمیم و بحث و تحقیق من العلّامة المجلسی قدّس سرّه حول روایات الخاصّة و العامّة بأنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من أسلم 253

فی سنّه علیه السّلام حین أظهر النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم الدعوة 254

فی القدح علی رواة العامّة 264

الاستدلال بأشعار الشعراء بأنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من أسلم 274

ص: 24

العنوان الصفحة

فی قول النّاصبین: إنّ إیمان علیّ علیه السّلام لم یقع علی وجه المعرفة، و الرّد علیهم علی ما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه 277

**[ترجمه]

الباب السادس و الستون مسابقته صلوات اللّه علیه فی الهجرة علی سائر الصحابة 288

فی هجرته علیه السّلام 288

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرح قوله علیه السّلام: فلا تبرّءوا منّی فإنّی ولدت علی الفطرة و سبقت إلی الایمان و الهجرة 292

**[ترجمه]فی هجرته علیه السّلام 288

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرح قوله علیه السّلام: فلا تبرّءوا منّی فإنّی ولدت علی الفطرة و سبقت إلی الایمان و الهجرة 292

**[ترجمه]

الباب السابع و الستون أنه علیه السّلام کان اخص الناس بالرسول صلّی اللّه علیه و آله و أحبهم إلیه، و کیفیة معاشرتهما، و بیان حاله فی حیاة الرسول، و فیه أنّه علیه السّلام یذکر متی ما ذکر النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 294

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أخذ علیّا علیه السّلام من أبی طالب فی أزمّة اصابت قریشا، و ما قاله صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لحمزة و العبّاس فی هذه 294

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله رخّص لعلیّ علیه السّلام وحده ان یجمع لولده محمّد بن الحنفیّة بین اسمه و کنیته، و حرمهما علی امّته من بعده إلّا للمهدیّ عجل اللّه تعالی فرجه 304

فیما روته أمّ سلمة عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام 309

فیما روته عائشة فی علیّ علیه السّلام و ابیه و عمر و عثمان 313

فی أن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله ینام بین علیّ علیه السّلام و عائشة فی لحاف واحد 314

فی أنّ علیّا علیه السّلام اختلطت أمّه برسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله إلی معدّ بن عدنان من ثلاث و عشرین قرابة من جهة الامّهات و لا أحد یشارک فی ذلک، و کان صلّی اللّه علیه و آله ابن عمّه من وجهین 317

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أخذ علیّا علیه السّلام من أبی طالب فی أزمّة اصابت قریشا، و ما قاله صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لحمزة و العبّاس فی هذه 294

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله رخّص لعلیّ علیه السّلام وحده ان یجمع لولده محمّد بن الحنفیّة بین اسمه و کنیته، و حرمهما علی امّته من بعده إلّا للمهدیّ عجل اللّه تعالی فرجه 304

فیما روته أمّ سلمة عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام 309

فیما روته عائشة فی علیّ علیه السّلام و ابیه و عمر و عثمان 313

فی أن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله ینام بین علیّ علیه السّلام و عائشة فی لحاف واحد 314

فی أنّ علیّا علیه السّلام اختلطت أمّه برسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله إلی معدّ بن عدنان من ثلاث و عشرین قرابة من جهة الامّهات و لا أحد یشارک فی ذلک، و کان صلّی اللّه علیه و آله ابن عمّه من وجهین 317

ص: 25

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثامن و الستون الاخوة و فیه کثیر من النصوص 330

فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه تعالی و إیّانا: النصّ من النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علی ضربین ... 331

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و علیّا علیه السّلام صارا أخوین من ثلاثة أوجه 335

فیما انشده علیّ علیه السّلام لمّا آخاه رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 337

**[ترجمه]فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه تعالی و إیّانا: النصّ من النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علی ضربین ... 331

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و علیّا علیه السّلام صارا أخوین من ثلاثة أوجه 335

فیما انشده علیّ علیه السّلام لمّا آخاه رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 337

**[ترجمه]

الباب التاسع و الستون خبر الطیر (المشوی) و أنّه أحبّ الخلق إلی اللّه 348

فی الطیر المشوی أتاه جبرئیل، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعائشة بعد أن تعلّلت فی فتح الباب لعلیّ علیه السّلام: ما هو بأوّل ضغن بینک و بین علیّ ... إنّک لتقاتلینه 349

فیما أجابه الشیخ المفید رحمه اللّه عند اعتراض السائل بأن الخبر الطیر من أخبار الآحاد 357

معنی: أحب الخلق إلی اللّه 458

إلی هنا انتهی الجزء الثامن و الثلاثون، و هو الجزء الرابع من المجلد التاسع‌

**[ترجمه]فی الطیر المشوی أتاه جبرئیل، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعائشة بعد أن تعلّلت فی فتح الباب لعلیّ علیه السّلام: ما هو بأوّل ضغن بینک و بین علیّ ... إنّک لتقاتلینه 349

فیما أجابه الشیخ المفید رحمه اللّه عند اعتراض السائل بأن الخبر الطیر من أخبار الآحاد 357

معنی: أحب الخلق إلی اللّه 458

إلی هنا انتهی الجزء الثامن و الثلاثون، و هو الجزء الرابع من المجلد التاسع‌

**[ترجمه]

فهرس الجزء التاسع و الثلاثین‌

الباب السبعون ما ظهر من فضله صلوات اللّه علیه یوم الخندق 1

العنوان الصفحة

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من قال: جعلت فداک 1

قصّة وقعة الخندق 4

**[ترجمه]ص: 26

العنوان الصفحة

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان أوّل من قال: جعلت فداک 1

قصّة وقعة الخندق 4

**[ترجمه]

الباب الحادی و السبعون ما ظهر من فضله صلوات اللّه علیه فی غزوة خیبر 7

فیما رواه العامّة فی غزوة خیبر، و ما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 11

**[ترجمه]فیما رواه العامّة فی غزوة خیبر، و ما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 11

**[ترجمه]

الباب الثانی و السبعون أن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أمر بسد الأبواب الشارعة الی المسجد الا بابه صلوات اللّه علیه 19

معنی قوله تعالی: «وَ أَوْحَیْنا إِلی مُوسی وَ أَخِیهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِکُما» 20

فیما رواه العامّة فی حدیث سدّ الأبواب 27

فی أنّ خبر سدّ الأبواب من المتواترات 34

**[ترجمه]معنی قوله تعالی: «وَ أَوْحَیْنا إِلی مُوسی وَ أَخِیهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِکُما» 20

فیما رواه العامّة فی حدیث سدّ الأبواب 27

فی أنّ خبر سدّ الأبواب من المتواترات 34

**[ترجمه]

الباب الثالث و السبعون أن فیه علیه السّلام خصال الأنبیاء علیهم السّلام و اشتراکه مع نبیّنا صلّی اللّه علیه و آله فی جمیع الفضائل سوی النبوّة 35

اشارة

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من أراد أن ینظر إلی: آدم، و إلی نوح، و إلی إبراهیم، و إلی یوسف، و إلی سلیمان، و إلی داود، فلینظر إلی علیّ علیه السّلام 35

معنی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ لک کنزا فی الجنّة و إنّک ذو قرنیها 41

فیما قال اللّه تعالی لنفسه عزّ اسمه و لنبیّه صلّی اللّه علیه و آله و لعلیّ علیه السّلام فی القرآن 44

**[ترجمه]فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من أراد أن ینظر إلی: آدم، و إلی نوح، و إلی إبراهیم، و إلی یوسف، و إلی سلیمان، و إلی داود، فلینظر إلی علیّ علیه السّلام 35

معنی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ لک کنزا فی الجنّة و إنّک ذو قرنیها 41

فیما قال اللّه تعالی لنفسه عزّ اسمه و لنبیّه صلّی اللّه علیه و آله و لعلیّ علیه السّلام فی القرآن 44

**[ترجمه]

فی مساواته علیه السّلام مع آدم و إدریس و نوح علیهما السّلام 47

العنوان الصفحة

فی مساواته علیه السّلام مع إبراهیم و إسماعیل و إسحاق علیهم السّلام 50

فی مساواته علیه السّلام یعقوب و یوسف علیهما السّلام 54

فی مساواته علیه السّلام مع موسی علیه السّلام 58

فی مساواته مع هارون و یوشع و لوط علیهم السّلام 62

فی مساواته مع أیّوب و جرجیس و یونس و زکریّا و یحیی علیهم السّلام و ذی القرنین و لقمان 64

فی مساواته علیه السّلام مع داود و طالوت و سلیمان علیهم السّلام 68

فی مساواته علیه السّلام مع عیسی علی نبیّنا و آله و علیه السّلام 71

فی مساواته علیه السّلام مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 74

فی مساواته علیه السّلام مع الأنبیاء علیهم السّلام 77

فی المفردات من مناقبه علیه السّلام 82

فی الشّواذ من مناقبه علیه السّلام 78

**[ترجمه]ص: 27

العنوان الصفحة

فی مساواته علیه السّلام مع إبراهیم و إسماعیل و إسحاق علیهم السّلام 50

فی مساواته علیه السّلام یعقوب و یوسف علیهما السّلام 54

فی مساواته علیه السّلام مع موسی علیه السّلام 58

فی مساواته مع هارون و یوشع و لوط علیهم السّلام 62

فی مساواته مع أیّوب و جرجیس و یونس و زکریّا و یحیی علیهم السّلام و ذی القرنین و لقمان 64

فی مساواته علیه السّلام مع داود و طالوت و سلیمان علیهم السّلام 68

فی مساواته علیه السّلام مع عیسی علی نبیّنا و آله و علیه السّلام 71

فی مساواته علیه السّلام مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 74

فی مساواته علیه السّلام مع الأنبیاء علیهم السّلام 77

فی المفردات من مناقبه علیه السّلام 82

فی الشّواذ من مناقبه علیه السّلام 78

**[ترجمه]

الباب السادس و السبعون حب الملائکة له و افتخارهم بخدمته صلوات اللّه علیه و علیهم 92

العلّة الّتی من أجلها دفع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إلی علیّ سهمین و قد استخلفه علی أهل المدینة 94

العنوان الصفحة

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله قال لعثمان (فی حفر الخندق): احفر، فغضب عثمان و قال: لا یرضی محمّد أن أسلمنا علی یده حتّی أمرنا بالکدّ، فانزل اللّه:

«یَمُنُّونَ عَلَیْکَ أَنْ أَسْلَمُوا» 114

**[ترجمه]العلّة الّتی من أجلها دفع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إلی علیّ سهمین و قد استخلفه علی أهل المدینة 94

ص: 28

العنوان الصفحة

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله قال لعثمان (فی حفر الخندق): احفر، فغضب عثمان و قال: لا یرضی محمّد أن أسلمنا علی یده حتّی أمرنا بالکدّ، فانزل اللّه:

«یَمُنُّونَ عَلَیْکَ أَنْ أَسْلَمُوا» 114

**[ترجمه]

الباب الثامن و السبعون تحف اللّه تعالی و هدایاه و تحیاته الی رسول اللّه و أمیر المؤمنین صلوات اللّه علیهما و علی آلهما 118

فی رمّانتی الجنّة 119

**[ترجمه]فی رمّانتی الجنّة 119

**[ترجمه]

الباب التاسع و السبعون أن الخضر کان یأتیه علیهما السّلام و کلامه مع الأوصیاء 130

فیما قاله الخضر علیه السّلام لعلیّ علیه السّلام ... و لقد تقدّمک قوم و جلسوا مجلسک فعذابهم علی اللّه 132

**[ترجمه]فیما قاله الخضر علیه السّلام لعلیّ علیه السّلام ... و لقد تقدّمک قوم و جلسوا مجلسک فعذابهم علی اللّه 132

**[ترجمه]

الباب الثمانون ان اللّه تعالی أقدره علی سیر الآفاق، و سخر له السحاب، و هیأ له الأسباب، و فیه ذهابه صلوات اللّه علیه الی أصحاب الکهف 136

فی أن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بعث علیّا علیه السّلام و أبا بکر و عمر إلی أصحاب الکهف، و أجابوا علیّا علیه السّلام فقط 136

العنوان الصفحة

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قال لأبی بکر: قم و سلّم علی علیّ بالامامة و خلافة المسلمین 143

فی بساط سلیمان علیه السّلام 146

**[ترجمه]فی أن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بعث علیّا علیه السّلام و أبا بکر و عمر إلی أصحاب الکهف، و أجابوا علیّا علیه السّلام فقط 136

ص: 29

العنوان الصفحة

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قال لأبی بکر: قم و سلّم علی علیّ بالامامة و خلافة المسلمین 143

فی بساط سلیمان علیه السّلام 146

**[ترجمه]

الباب الحادی و الثمانون ان اللّه تعالی ناجاه صلوات اللّه علیه و ان الروح یلقی إلیه و جبرئیل املی علیه 151

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان محدّثا، و املی علیه جبرئیل 152

فی أنّ علیّا علیه السّلام إذا وردت علیه قضیّة لم ینزل الحکم فیها فی کتاب اللّه تلقّاه به روح القدس، و ما رواه العامّة فی ذلک 156

**[ترجمه]فی أنّ علیّا علیه السّلام کان محدّثا، و املی علیه جبرئیل 152

فی أنّ علیّا علیه السّلام إذا وردت علیه قضیّة لم ینزل الحکم فیها فی کتاب اللّه تلقّاه به روح القدس، و ما رواه العامّة فی ذلک 156

**[ترجمه]

الباب الثانی و الثمانون اراءته علیه السّلام ملکوت السماوات و الأرض و عروجه الی السماء 158

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ: إنّ اللّه أشهدک معی سبعة مواطن 158

فی أنّ الجنّ فی السماء الرابعة، و حکم بینهم علیّ علیه السّلام بعد عروجه إلیهم 161

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ: إنّ اللّه أشهدک معی سبعة مواطن 158

فی أنّ الجنّ فی السماء الرابعة، و حکم بینهم علیّ علیه السّلام بعد عروجه إلیهم 161

**[ترجمه]

الباب الثالث و الثمانون ما وصف إبلیس لعنه اللّه و الجن من مناقبه علیه السّلام و استیلائه علیهم و جهاده معهم 162

فیما قاله إبلیس لعنه اللّه فی علیّ علیه السّلام و نوره 162

قصّة ثعبان الّذی اسمه عمرو بن عثمان 163

قصّة هام بن هیم بن لاقیس بن إبلیس، و توبته و إسلامه 164

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بعث علیّا علیه السّلام إلی وادی الجنّ 175

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فیما قاله إبلیس لعنه اللّه فی علیّ علیه السّلام و نوره 162

قصّة ثعبان الّذی اسمه عمرو بن عثمان 163

قصّة هام بن هیم بن لاقیس بن إبلیس، و توبته و إسلامه 164

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بعث علیّا علیه السّلام إلی وادی الجنّ 175

ص: 30

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الرابع و الثمانون أنه علیه السّلام قسیم الجنة و النار، و جواز الصراط 193

العلّة الّتی من أجلها صار علیّ علیه السّلام قسیم الجنّة و النار 194

فی أنّ معنی قوله تعالی: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» کان ولایة علیّ علیه السّلام 196

فیما جری بین علیّ علیه السّلام و فاطمة علیها السّلام 207

**[ترجمه]العلّة الّتی من أجلها صار علیّ علیه السّلام قسیم الجنّة و النار 194

فی أنّ معنی قوله تعالی: «وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ» کان ولایة علیّ علیه السّلام 196

فیما جری بین علیّ علیه السّلام و فاطمة علیها السّلام 207

**[ترجمه]

الباب الخامس و الثمانون أنه علیه السّلام ساقی الحوض و حامل اللواء، و فیه أنه علیه السّلام أول من یدخل الجنة 211

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: یا علیّ أنت المظلوم من بعدی فویل لمن ظلمک و اعتدی علیک، و طوبی لمن تبعک ... 211

فی أنّ اللواء بید علیّ علیه السّلام و آدم و من دونه تحت اللواء 213

العلّة الّتی من أجلها کان علیّ علیه السّلام أوّل من یدخل الجنّة 217

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: یا علیّ أنت المظلوم من بعدی فویل لمن ظلمک و اعتدی علیک، و طوبی لمن تبعک ... 211

فی أنّ اللواء بید علیّ علیه السّلام و آدم و من دونه تحت اللواء 213

العلّة الّتی من أجلها کان علیّ علیه السّلام أوّل من یدخل الجنّة 217

**[ترجمه]

الباب السادس و الثمانون سایر ما یعاین من فضله و رفعة درجاته صلوات اللّه علیه عند الموت و فی القبر و قبل الحشر و بعده 220

فی أنّ لعلیّ علیه السّلام و شیعته من اللّه تعالی مکانا یغبطه الأوّلون و الآخرون. و أن الراکب فی القیامة أربعة 222

فی الأعراف و معناه و أصحابه 225

فی شجرة طوبی، و أنّ دار النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و علیّ علیه السّلام فی القیامة واحدة 226

العنوان الصفحة

فیما قاله السیّد الحمیری فی علیّ علیه السّلام و ما ظهر فیه عند موته 241

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان دابّة الأرض 243

**[ترجمه]فی أنّ لعلیّ علیه السّلام و شیعته من اللّه تعالی مکانا یغبطه الأوّلون و الآخرون. و أن الراکب فی القیامة أربعة 222

فی الأعراف و معناه و أصحابه 225

فی شجرة طوبی، و أنّ دار النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و علیّ علیه السّلام فی القیامة واحدة 226

ص: 31

العنوان الصفحة

فیما قاله السیّد الحمیری فی علیّ علیه السّلام و ما ظهر فیه عند موته 241

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان دابّة الأرض 243

**[ترجمه]

الباب السابع و الثمانون حبه و بغضه صلوات اللّه علیه، و أن حبّه ایمان و بغضه کفر

و نفاق، و أن ولایته ولایة اللّه و رسوله و أن عداوته عداوة اللّه و رسوله، و أن ولایته علیه السّلام حصن من عذاب الجبار، و أنه لو اجتمع الناس علی حبّه ما خلق اللّه النار 246 فی قول اللّه عزّ و جلّ: ولایة علیّ بن أبی طالب حصنی فمن دخل حصنی أمن من عذابی 246

فی قول اللّه: لو اجتمع الناس کلّهم علی ولایة علیّ ما خلقت النّار 247

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله من زعم أنّه آمن بی و بما جئت به و هو یبغض علیّا فهو کاذب لیس بمؤمن 253

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه فرض علی الخلق خمسة فأخذوا أربعة و ترکوا واحدا، الصلاة و الزکاة و الصوم و الحجّ و ولایة علیّ 257

فیما رواه العامّة فی حبّ علیّ علیه السّلام و بغضه 262

فی أنّ مریم کانت سیّدة نساء عالمها و فاطمة سیّدة نساء العالمین 278

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: یا علیّ لا یحبّک إلّا مؤمن و لا یبغضک إلّا ولد زنیة أو حیضة، و قصّة ولد أبی دلف و قصّة امرأة و ولدیها 287

فیما رواه ابن أبی الحدید فی شرحه 294

فی قول جابر: علیّ خیر البشر فمن أبی فقد کفر ... 300

فی فضائل الشیعة 301

**[ترجمه]و نفاق، و أن ولایته ولایة اللّه و رسوله و أن عداوته عداوة اللّه و رسوله، و أن ولایته علیه السّلام حصن من عذاب الجبار، و أنه لو اجتمع الناس علی حبّه ما خلق اللّه النار 246 فی قول اللّه عزّ و جلّ: ولایة علیّ بن أبی طالب حصنی فمن دخل حصنی أمن من عذابی 246

فی قول اللّه: لو اجتمع الناس کلّهم علی ولایة علیّ ما خلقت النّار 247

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله من زعم أنّه آمن بی و بما جئت به و هو یبغض علیّا فهو کاذب لیس بمؤمن 253

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه فرض علی الخلق خمسة فأخذوا أربعة و ترکوا واحدا، الصلاة و الزکاة و الصوم و الحجّ و ولایة علیّ 257

فیما رواه العامّة فی حبّ علیّ علیه السّلام و بغضه 262

فی أنّ مریم کانت سیّدة نساء عالمها و فاطمة سیّدة نساء العالمین 278

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: یا علیّ لا یحبّک إلّا مؤمن و لا یبغضک إلّا ولد زنیة أو حیضة، و قصّة ولد أبی دلف و قصّة امرأة و ولدیها 287

فیما رواه ابن أبی الحدید فی شرحه 294

فی قول جابر: علیّ خیر البشر فمن أبی فقد کفر ... 300

فی فضائل الشیعة 301

ص: 32

**[ترجمه]

الباب الثامن و الثمانون کفر من سبه أو تبرأ منه صلوات اللّه علیه و ما اخبر بوقوع ذلک بعد، و ما ظهر من کرامته عنده 311

فی قول ابن عبّاس عن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: من سبّ علیّا فقد سبّنی و من سبّنی فقد سبّ اللّه عزّ و جلّ 311

فی قول علیّ علیه السّلام: أیّها النّاس إنّکم ستدعون إلی سبّی فسبّونی، ثمّ تدعون إلی البراءة منّی فلا تبرءوا، فانی ولدت علی الإسلام، و من تبرّأ منّی فلا دنیا له و لا آخرة 316

قصص الّذین شتموا علیّا علیه السّلام و ما وقع علیهم 318

قصّه حجر بن عدیّ، و ما قال له علیّ علیه السّلام فی سبّه و البراءة منه علیه السّلام 324

معنی قوله علیه السّلام: ألا و إنّه سیأمرکم بسبّی و البراءة منّی، فامّا السبّ فسبّونی فانّه لی زکاة و لکم نجاة، و اما البراءة فلا تبرءوا منّی، و ما قاله ابن أبی الحدید فی معناه، و الفرق بین السّبّ و البراءة، و کیف اجاز لهم السبّ و منعهم عن التبرّی 326

فیما قاله العلّامة المجلسی قدّس سرّه فی أخبار البراءة، و ما قاله الشیخ الشهید قدّس سرّه فی التقیة و اقسامه، و ما قاله الشیخ الطبرسیّ قدّس سرّه 329

**[ترجمه]فی قول ابن عبّاس عن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: من سبّ علیّا فقد سبّنی و من سبّنی فقد سبّ اللّه عزّ و جلّ 311

فی قول علیّ علیه السّلام: أیّها النّاس إنّکم ستدعون إلی سبّی فسبّونی، ثمّ تدعون إلی البراءة منّی فلا تبرءوا، فانی ولدت علی الإسلام، و من تبرّأ منّی فلا دنیا له و لا آخرة 316

قصص الّذین شتموا علیّا علیه السّلام و ما وقع علیهم 318

قصّه حجر بن عدیّ، و ما قال له علیّ علیه السّلام فی سبّه و البراءة منه علیه السّلام 324

معنی قوله علیه السّلام: ألا و إنّه سیأمرکم بسبّی و البراءة منّی، فامّا السبّ فسبّونی فانّه لی زکاة و لکم نجاة، و اما البراءة فلا تبرءوا منّی، و ما قاله ابن أبی الحدید فی معناه، و الفرق بین السّبّ و البراءة، و کیف اجاز لهم السبّ و منعهم عن التبرّی 326

فیما قاله العلّامة المجلسی قدّس سرّه فی أخبار البراءة، و ما قاله الشیخ الشهید قدّس سرّه فی التقیة و اقسامه، و ما قاله الشیخ الطبرسیّ قدّس سرّه 329

**[ترجمه]

الباب التاسع و الثمانون کفر من آذاه أو حسده أو عانده و عقابهم 330

معنی قوله تعالی: «لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ»، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من آذی علیّا فقد آذانی 331

قصّة بریدة الأسلمیّ فی جاریة الّتی رغب إلیها علیّ علیه السّلام 332

**[ترجمه]معنی قوله تعالی: «لَئِنْ لَمْ یَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ»، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: من آذی علیّا فقد آذانی 331

قصّة بریدة الأسلمیّ فی جاریة الّتی رغب إلیها علیّ علیه السّلام 332

ص: 33

**[ترجمه]

الباب التسعون ما بین من مناقب نفسه القدسیة صلوات اللّه علیه 335

فی قوله علیه السّلام: و اللّه لقد أعطانی اللّه تعالی تسعة أشیاء لم یعطها أحدا قبلی ما خلا النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 336

معنی قوله علیه السّلام: أنا الضّارب بسیفین 341

فی قوله علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ختم مائة ألف نبیّ و أربعة و عشرین ألف نبیّ، و ختمت أنا مائة ألف وصیّ و أربعة و عشرین ألف وصیّ 342

فی قوله صلّی اللّه علیه و آله: أنا الفاروق الأکبر و أنا الصاحب العصا و المیسم 344

فی قوله علیه السّلام: أنا الصّدیق الأکبر و الفاروق الأعظم، و أنا الأوّل و الآخر و الباطن و الظاهر و بکلّ شی‌ء علیم و عین اللّه و جنب اللّه و أمین اللّه علی المرسلین، بنا عبد اللّه و أنا احیی و امیت و أنا حیّ لا أموت فی قوله علیه السّلام: کانت لی من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله عشر خصال ما یسرّنی باحداهنّ ما طلعت علیه الشمس و ما غربت 352

إلی هنا انتهی الجزء التاسع و الثلاثون حسب تجزئة الطبعة الحدیثة و هو الجزء الخامس من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف قدّس سرّه‌

**[ترجمه]فی قوله علیه السّلام: و اللّه لقد أعطانی اللّه تعالی تسعة أشیاء لم یعطها أحدا قبلی ما خلا النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 336

معنی قوله علیه السّلام: أنا الضّارب بسیفین 341

فی قوله علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله ختم مائة ألف نبیّ و أربعة و عشرین ألف نبیّ، و ختمت أنا مائة ألف وصیّ و أربعة و عشرین ألف وصیّ 342

فی قوله صلّی اللّه علیه و آله: أنا الفاروق الأکبر و أنا الصاحب العصا و المیسم 344

فی قوله علیه السّلام: أنا الصّدیق الأکبر و الفاروق الأعظم، و أنا الأوّل و الآخر و الباطن و الظاهر و بکلّ شی‌ء علیم و عین اللّه و جنب اللّه و أمین اللّه علی المرسلین، بنا عبد اللّه و أنا احیی و امیت و أنا حیّ لا أموت فی قوله علیه السّلام: کانت لی من رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله عشر خصال ما یسرّنی باحداهنّ ما طلعت علیه الشمس و ما غربت 352

إلی هنا انتهی الجزء التاسع و الثلاثون حسب تجزئة الطبعة الحدیثة و هو الجزء الخامس من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف قدّس سرّه‌

**[ترجمه]

فهرس الجزء الأربعین‌

الباب الحادی و التسعون جوامع مناقبه صلوات اللّه علیه، و فیه کثیر من النصوص 1

فی أفضل منقبة له علیه السّلام فی القرآن 1

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی مناقبه علیه السّلام و أنّه الصدّیق و الفاروق 4

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أول من یدخل من هذا الباب أمیر المؤمنین و سید المسلمین و خاتم الوصیّین 15

فیما أوحی اللّه تعالی لنبیّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام 19

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی حنین و هوازن 30

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: التفت بیساری لمّا دنوت من ربّی فإذا علیّ علیه السّلام 33

فی قول جبرئیل علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: لو اجتمعت امّتک علی حبّ علیّ ما خلق اللّه النّار 35

فیما رواه ابن عبّاس فی علیّ علیه السّلام عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 42

فیما قاله علیه السّلام للأصبغ یوم شهادته 45

فیما رواه أبو ذرّ الغفاریّ عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی علیّ علیه السّلام و ما قالته الملائکة 55

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم سیّد ولد آدم و علیّ علیه السّلام سیّد العرب 59

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لفاطمة علیها السّلام 66

فیما رواه ابن أبی الحدید. و ابن شیرویه الدیلمیّ، فی علیّ علیه السّلام 75

فیما قاله و رواه و شرحه ابن أبی الحدید فی علیّ علیه السّلام و فضائله و مناقبه 79

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان ذا أخلاق متضادّة 89

فی خصال مجتمعة فی علیّ علیه السّلام فقط 116- 98

**[ترجمه]فی أفضل منقبة له علیه السّلام فی القرآن 1

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی مناقبه علیه السّلام و أنّه الصدّیق و الفاروق 4

ص: 34

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أول من یدخل من هذا الباب أمیر المؤمنین و سید المسلمین و خاتم الوصیّین 15

فیما أوحی اللّه تعالی لنبیّه صلّی اللّه علیه و آله فی علیّ علیه السّلام 19

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی حنین و هوازن 30

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: التفت بیساری لمّا دنوت من ربّی فإذا علیّ علیه السّلام 33

فی قول جبرئیل علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: لو اجتمعت امّتک علی حبّ علیّ ما خلق اللّه النّار 35

فیما رواه ابن عبّاس فی علیّ علیه السّلام عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 42

فیما قاله علیه السّلام للأصبغ یوم شهادته 45

فیما رواه أبو ذرّ الغفاریّ عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی علیّ علیه السّلام و ما قالته الملائکة 55

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم سیّد ولد آدم و علیّ علیه السّلام سیّد العرب 59

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لفاطمة علیها السّلام 66

فیما رواه ابن أبی الحدید. و ابن شیرویه الدیلمیّ، فی علیّ علیه السّلام 75

فیما قاله و رواه و شرحه ابن أبی الحدید فی علیّ علیه السّلام و فضائله و مناقبه 79

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان ذا أخلاق متضادّة 89

فی خصال مجتمعة فی علیّ علیه السّلام فقط 116- 98

**[ترجمه]

الباب الثانی و التسعون ما جری من مناقبه و مناقب الأئمّة من ولده علیهم السّلام علی لسان أعدائهم 117

فیما قالته عائشة فی مناقب علیّ و فاطمة علیها السّلام 120

فیما قاله عمر بن الخطّاب فی مناقبه علیه السّلام، و قوله: الملک عقیم و الحقّ لعلیّ 121

فی قول عمر لعلیّ علیه السّلام: هذا مولای و مولی کلّ مؤمن 125

**[ترجمه]فیما قالته عائشة فی مناقب علیّ و فاطمة علیها السّلام 120

فیما قاله عمر بن الخطّاب فی مناقبه علیه السّلام، و قوله: الملک عقیم و الحقّ لعلیّ 121

فی قول عمر لعلیّ علیه السّلام: هذا مولای و مولی کلّ مؤمن 125

ص: 35

**[ترجمه]

أبواب کرائم خصاله و محاسن أخلاقه و أفعاله صلوات اللّه علیه و علی آله‌

الباب الثالث و التسعون‌

علمه علیه السّلام و أن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علمه ألف باب و أنّه محدثا 127

فی قول الباقر علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله علّم علیّا بابا یفتح کلّ باب ألف باب، و فیه بیان و أجوبة من الشیخ المفید رحمه اللّه تعالی و إیّانا لمن تعلّق بهذا الخبر علی صحّة الاجتهاد و القیاس، و بیان من العلّامة المجلسیّ قدّس سرّه 127

فی قول الصادق علیه السّلام: کان فی ذؤابة سیف رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله صحیفة صغیرة فیها الأحرف الّتی یفتح کلّ حرف منها ألف حرف 133

فی قول أمیر المؤمنین علیه السّلام: لو ثنیت لی و سادة لحکمت بین أهل القرآن بالقرآن و بین أهل التوراة بالتوراة، و بین أهل الإنجیل بالإنجیل، و بین أهل الزّبور بالزّبور، حتی یزهر إلی اللّه، و فیه بیان و تأیید 136

فیما قاله علیّ علیه السّلام لمّا بویع 144

معنی قوله تعالی: «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ» و أنّه علی علیه السّلام 146

فی قول عمر: لا أبقانی اللّه لمعضلة لیس لها أبو الحسن، و أقواله الأخری 149

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أمر علیّا علیه السّلام بتألیف القرآن، فألّفه و کتبه 155

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان أعلم الناس بالقراءة، و التفسیر، و الفقاهة، و الفرائض، و الروایة، و الکلام، و النحو، و الخطابة (و إشارة إلی خطبه و أسمائهنّ)، و الشعر، و الوعظ، و الفلسفة، و الهندسة (و إشارة إلی وزن القید الّذی کان فی رجلی الغلام و وزن الفیل)، و النجوم (و إشارة إلی ما وقع بینه علیه السّلام و بین مرخان بن شاسوا

المنجم، لمّا أراد الخروج إلی الحرب)، و الحساب، و الکیمیاء (و إشارة إلی الکیمیاء و صنعته و کیفیّته)، و الطبّ (و أنّ الولد یعیش لستّة أشهر و لسبعة و لتسعة، و لا یعیش لثمانیة أشهر و شباهته إلی ابیه و أمّه و خاله و عمّه) 173- 156

فی الکسور التسعة، و قوله علیه السّلام: اضرب اسبوعک فی شهرک 187

بیان و تحقیق فی قوله تعالی: «وَ لَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً» و لا یوافق التوراة، و السنة الشمسیة و القمریة 188

فی قوله علیه السّلام: سلونی قبل أن تفقدونی، و ما رواه العامّة فی ذلک 190

**[ترجمه]علمه علیه السّلام و أن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علمه ألف باب و أنّه محدثا 127

فی قول الباقر علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله علّم علیّا بابا یفتح کلّ باب ألف باب، و فیه بیان و أجوبة من الشیخ المفید رحمه اللّه تعالی و إیّانا لمن تعلّق بهذا الخبر علی صحّة الاجتهاد و القیاس، و بیان من العلّامة المجلسیّ قدّس سرّه 127

فی قول الصادق علیه السّلام: کان فی ذؤابة سیف رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله صحیفة صغیرة فیها الأحرف الّتی یفتح کلّ حرف منها ألف حرف 133

فی قول أمیر المؤمنین علیه السّلام: لو ثنیت لی و سادة لحکمت بین أهل القرآن بالقرآن و بین أهل التوراة بالتوراة، و بین أهل الإنجیل بالإنجیل، و بین أهل الزّبور بالزّبور، حتی یزهر إلی اللّه، و فیه بیان و تأیید 136

فیما قاله علیّ علیه السّلام لمّا بویع 144

معنی قوله تعالی: «وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ» و أنّه علی علیه السّلام 146

فی قول عمر: لا أبقانی اللّه لمعضلة لیس لها أبو الحسن، و أقواله الأخری 149

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أمر علیّا علیه السّلام بتألیف القرآن، فألّفه و کتبه 155

فی أنّ علیّا علیه السّلام کان أعلم الناس بالقراءة، و التفسیر، و الفقاهة، و الفرائض، و الروایة، و الکلام، و النحو، و الخطابة (و إشارة إلی خطبه و أسمائهنّ)، و الشعر، و الوعظ، و الفلسفة، و الهندسة (و إشارة إلی وزن القید الّذی کان فی رجلی الغلام و وزن الفیل)، و النجوم (و إشارة إلی ما وقع بینه علیه السّلام و بین مرخان بن شاسوا

ص: 36

المنجم، لمّا أراد الخروج إلی الحرب)، و الحساب، و الکیمیاء (و إشارة إلی الکیمیاء و صنعته و کیفیّته)، و الطبّ (و أنّ الولد یعیش لستّة أشهر و لسبعة و لتسعة، و لا یعیش لثمانیة أشهر و شباهته إلی ابیه و أمّه و خاله و عمّه) 173- 156

فی الکسور التسعة، و قوله علیه السّلام: اضرب اسبوعک فی شهرک 187

بیان و تحقیق فی قوله تعالی: «وَ لَبِثُوا فِی کَهْفِهِمْ ثَلاثَ مِائَةٍ سِنِینَ وَ ازْدَادُوا تِسْعاً» و لا یوافق التوراة، و السنة الشمسیة و القمریة 188

فی قوله علیه السّلام: سلونی قبل أن تفقدونی، و ما رواه العامّة فی ذلک 190

**[ترجمه]

الباب الرابع و التسعون أنه علیه السّلام باب مدینة العلم و الحکمة 200

فی قول الرسول صلّی اللّه علیه و آله: أنا مدینة الحکمة و علیّ بابها 201

فیما قاله الحسن و الحسین علیه السّلام فی المنبر 202

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أنا مدینة العلم و علیّ بابها، و من رواه من العامّة بطرقهم العدیدة 205

**[ترجمه]فی قول الرسول صلّی اللّه علیه و آله: أنا مدینة الحکمة و علیّ بابها 201

فیما قاله الحسن و الحسین علیه السّلام فی المنبر 202

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: أنا مدینة العلم و علیّ بابها، و من رواه من العامّة بطرقهم العدیدة 205

**[ترجمه]

الباب الخامس و التسعون انه صلوات اللّه علیه کان شریک النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی العلم دون النبوّة، و أنّه علم کلما علم صلّی اللّه علیه و آله، و انه اعلم من سائر الأنبیاء علیهم السّلام 208

فی أنّ اللّه تعالی علّم رسوله الحلال و الحرام و التأویل، فعلّم رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله علیّا علیه السّلام کلّه، و قصة رمّانتین 209

**[ترجمه]فی أنّ اللّه تعالی علّم رسوله الحلال و الحرام و التأویل، فعلّم رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله علیّا علیه السّلام کلّه، و قصة رمّانتین 209

**[ترجمه]

الباب السادس و التسعون ما علمه الرسول صلّی اللّه علیه و آله عند وفاته و بعده، و ما أعطاه من الاسم الأکبر و آثار علم النبوّة، و فیه بعض النصوص 213

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلی علیه السّلام: إذا أنا متّ فغسّلنی من بئر الغرس 213

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قال فی مرضه الّذی توفیّ فیه ادعوا لی خلیلی؟ فارسلت عائشة و حفصة إلی أبیهما فلمّا جاءاه غطّی وجهه، و قال ادعوا لی خلیلی؟

فأرسلت فاطمة علیها السّلام إلی علیّ علیه السّلام فلمّا أن جاء قام رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و قال له ما قال 215

**[ترجمه]ص: 37

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلی علیه السّلام: إذا أنا متّ فغسّلنی من بئر الغرس 213

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم قال فی مرضه الّذی توفیّ فیه ادعوا لی خلیلی؟ فارسلت عائشة و حفصة إلی أبیهما فلمّا جاءاه غطّی وجهه، و قال ادعوا لی خلیلی؟

فأرسلت فاطمة علیها السّلام إلی علیّ علیه السّلام فلمّا أن جاء قام رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و قال له ما قال 215

**[ترجمه]

الباب السابع و التسعون قضایاه صلوات اللّه علیه، و ما هدی قومه إلیه ممّا اشکل علیهم من مصالحهم، و قد أوردنا کثیرا من قضایاه فی باب علمه علیه السّلام 218

قضاؤه علیه السّلام فی وضع التاریخ، و فی رجل و امرأة تنازعا و هی أمّه، و من ادّعی علیه ثمانین مثقالا من الذّهب ودیعة عند رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 218

قضاؤه علیه السّلام فی مسجد کان کلّما فرغوا من بنائه سقط، فأمر بحفر أرضه فوجدوا قبرا 221

جوابه علیه السّلام لمن قال: ما الفرق بین الحبّ و البغض، و الحفظ و النسیان، و الرؤیا الصادقة و الکاذبة، و قضاؤه علیه السّلام فی ثلاثة یختصمون فی ولد 222

قضاؤه علیه السّلام فی رجل باع ناقته برسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فقال: الدراهم و الناقة لی، و معنی قوله تعالی: «وَ فاکِهَةً وَ أَبًّا»، و جوابه علیه السّلام لسؤال رسول ملک الروم فی رجل:

لا یرجو الجنّة، و لا یخاف النار، و لا یخاف اللّه، و لا یرکع، و لا یسجد، و یأکل المیتة و الدم، و یشهد بما لا یری، و یحبّ الفتنة، و یبغض الحقّ 223

قضایاه علیه السّلام فی زمن عمر: فی غلام طلب مال أبیه من عمر، فأمره علیّ علیه السّلام بشمّ ضلع ابیه، فخرج الدّم من منخریه، و قوله علیه السّلام لرجل: حرمت امرأتک بموت عقبة 225

علّة تزویج المرء أربع نسوة و لا یزید و لا یتزوج المرأة إلّا واحدا، و قضاؤه علیه السّلام فی رجل عنّین، و فی امرأة محصنة فجر بها غلام صغیر 226

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة نکحت فی عدّتها، و قصه فضة التی کانت خادمة للزهراء سلام اللّه علیها و ولدها و فیه بیان 227

قضاؤه علیه السّلام فی خمسة نفر فی زنا 228

فی قول عمر لحجر الأسود: إنّی لأعلم أنّک حجر لا تضرّ و لا تنفع، و ما قاله علیه السّلام فیه، و قضاؤه علیه السّلام فی ابن أسود 229

قضاؤه علیه السّلام فی رجل طلق امرأته فی الجاهلیّة و فی الإسلام، و فی عبد قتل مولاه 230

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة ولدت بستة أشهر، و فیه شرح و بیان 232

قضاؤه علیه السّلام فی رجل قتل ابن من الأنصار فضرب ضربتین فبرأ 233

فی حلیّ الکعبة، و أنّ عمر همّ أن یأخذه فنهی عنه علیه السّلام و ما قاله فی المجوس 235

فی طلاق الأمة، و ما روی عمر فی فضیلة علیّ علیه السّلام و اشعار العبدیّ 236

قضایاه علیه السّلام فی عهد عثمان فی امرأة ولدت لستّة أشهر، و فی رجل طلّق امرأته ثمّ مات بعد مدّة، و قوم اصطادوا حجلا 237

فی اعرابیّ الّذی ادعی علی النبیّ صلّی اللّه علیه و آله سبعین درهما 241

قضاؤه علیه السّلام فی جاریة الّتی دخلت علقة فی جوفها، و قصّة بیت الطشت 242

قضایاه علیه السّلام فی عهد النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علی ما رواه الخاصّة و العامّة و أنّ الأعلم هو أحقّ بالتّقدم فی محلّ الإمامة 243

قضاؤه علیه السّلام فی قدامة بن مظعون و قد شرب الخمر، و درء الحدّ عنه عمر 249

قضاؤه علیه السّلام فی مجنونة فجر بها رجل، و امرأة حامل الّتی امر برجمها عمر، و قصّة امرأة ألقت ولدها میتا، و فیه بیان 250

فی امرأتین تنازعتا علی عهد عمر فی طفل، و امرأة ولدت لستّة أشهر، و امرأة مضطرّة 252

العنوان الصفحة

ممّا جاء عنه علیه السّلام فی القضاء و صواب الرأی و ارشاد القوم إلی مصالحهم فی أهل همدان و الرّی و أصبهان و قومس و نهاوند 253

فی امرأة نکحها شیخ کبیر فحملت و أنکر حملها، و رجل کانت له سرّیة فاولدها، و مکاتبة زنت، و امرأة ولدت علی فراش زوجها 256

قصّة شخص کان له ما للرجال و ما للنساء و زوّجت و تزوّج، و قصّة شابّ خرج ابوه بسفر مع قوم و لم یرجع 258

قصّة مات الدّین 261

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة هوت غلاما فامتنع، فمضت و أخذت بیضة و ألقت بیاضها علی ثوبها، و قضیّة رجلین اصطحبا فی سفر و خمسة أرغفة 263

فی أربعة نفر شربوا المسکر، و ستّة نفر نزلوا الفرات فغرق واحد منهم، و رجل وصیّ بجزء من ماله، و رجل وصیّ بسهم من ماله، و رجل قال: أعتقوا عنّی کلّ عبد قدیم فی ملکی 264

قضاؤه علیه السّلام فی رجل ضرب امرأة فألقت علقة 266

فی الطفل الّذی جلس علی رأس المیزاب، و ما تکلّم 267

معجزته علیه السّلام فی تکلّم الإبل، و قصّة غلام الّذی انکرته أمّه 268

قصّة المقدّسی الّذی اتّهمته امرأة من الأنصار 270

معجزته علیه السّلام فی احیاء الموتی 274

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة مجنونة حبلی و هی زنت، و امرأة الّتی اعترفت بفجورها 277

قضاؤه و معجزته علیه السّلام فی جاریة الّتی دخلت فی جوفها العلقة، و قصّة الثلج 278

قضاؤه علیه السّلام فی عبد مقیّد قال فیه قوم: ان لم یکن فی قیده کذا و کذا فامرأته طالق ثلاثا 280

قضاؤه علیه السّلام فی رجل الّذی اعترف بالسّرقة فقطع یده، و سئل عنه ابن الکوّاء، و ما قاله فی مدحه علیه السّلام و بالغ فی مدحه 281

العنوان الصفحة

فی سؤال ابن الکوّاء عنه علیه السّلام عن بصیر باللیل و بصیر بالنّهار، و بصیر بالنّهار اعمی باللیل، و بصیر باللیل اعمی بالنّهار، و معنی قوله تعالی: «وَ الطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِیحَهُ» و قوله تعالی: «بَقِیَّةٌ مِمَّا تَرَکَ آلُ مُوسی وَ آلُ هارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِکَةُ» و قوله تعالی: «بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالًا» 283

فی أنّ اللّه تبارک و تعالی کلّم جمیع خلقه 284

قضاؤه علیه السّلام فی الخنثی و العنّین 285

سؤال رجل رومیّ عنه علیه السّلام: ما لا یعلمه اللّه، و ما لیس للّه، و ما لیس عند اللّه، و قول عمر: ما أتیت یا کافر إلّا کفرا، و قضاؤه علیه السّلام فی وزن باب من حدید 286

قضاؤه علیه السّلام فی قطع ید سارق الّذی سرق مائة مرّة 287

قصّة قوم أکلوا فی شهر رمضان و هم یشهدون بلا إله إلّا اللّه و لم یقرّوا أنّ محمّدا رسول اللّه، فقتلهم علیه السّلام بالدخان، و أنّ یوشع بن نون علیه السّلام فعل بقوم کما فعل علیه السّلام 288

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة ذات بعل و هی زنت 290

قضاؤه علیه السّلام فی رجل زنی، و قوله علیه السّلام: أ فلا تاب فی بیته، فو اللّه لتوبته فیما بینه و بین اللّه أفضل من إقامتی علیه الحدّ 292

قضاؤه علیه السّلام فی رجل الّذی نکح فی دبره، و رجل وجد مع رجل اخری فی امارة عمر 294

قضاؤه علیه السّلام فی رجل أوقب علی غلام 295

قصّة رجل کان فی بیته بنت صدیقه و ما فعلت بها امرأته 296

قضاؤه علیه السّلام فی رجل شرب الخمر و هو لا یعلم أنّه حرام و هی أوّل قضیّة قضی بها بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 298

قضاؤه علیه السّلام فی سبعین رجلا من الزطّ (السودان و الهنود) و هم یعتقدون بأنّ علیّا علیه السّلام کان اللّه 301

العنوان الصفحة

فی شاهد و یمین 302

قضاؤه علیه السّلام فی غلام الّذی انکرته أمّه 304

قضاؤه علیه السّلام فی غلامین و کان واحدا منهما غلاما للآخر 308

قضاؤه علیه السّلام فی جاریة یتیمة کانت عند رجل فافضتها امرأته 309

إشارة إلی دانیال و قضاؤه علیه السّلام 310

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة تشبّهت بأمة، و فی رجل قال لرجل اخری:

احتلمت بامّک 313

قضاؤه علیه السّلام فی رجل جاء به رجلان و قالا: إنّ هذا سرق درعا 314

قضاؤه علیه السّلام فی رجل وجد فی خربة و بیده سکّین ملطخة بالدم 315

قضاؤه علیه السّلام فی الیمن بعهد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی رجل قتله فرس 316

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة استودع رجلان ودیعة عندها فأنکرتها، و فی جاریتان ولدت إحداهما ابنا و الأخری بنتا 317

**[ترجمه]قضاؤه علیه السّلام فی وضع التاریخ، و فی رجل و امرأة تنازعا و هی أمّه، و من ادّعی علیه ثمانین مثقالا من الذّهب ودیعة عند رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 218

قضاؤه علیه السّلام فی مسجد کان کلّما فرغوا من بنائه سقط، فأمر بحفر أرضه فوجدوا قبرا 221

جوابه علیه السّلام لمن قال: ما الفرق بین الحبّ و البغض، و الحفظ و النسیان، و الرؤیا الصادقة و الکاذبة، و قضاؤه علیه السّلام فی ثلاثة یختصمون فی ولد 222

قضاؤه علیه السّلام فی رجل باع ناقته برسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فقال: الدراهم و الناقة لی، و معنی قوله تعالی: «وَ فاکِهَةً وَ أَبًّا»، و جوابه علیه السّلام لسؤال رسول ملک الروم فی رجل:

لا یرجو الجنّة، و لا یخاف النار، و لا یخاف اللّه، و لا یرکع، و لا یسجد، و یأکل المیتة و الدم، و یشهد بما لا یری، و یحبّ الفتنة، و یبغض الحقّ 223

قضایاه علیه السّلام فی زمن عمر: فی غلام طلب مال أبیه من عمر، فأمره علیّ علیه السّلام بشمّ ضلع ابیه، فخرج الدّم من منخریه، و قوله علیه السّلام لرجل: حرمت امرأتک بموت عقبة 225

ص: 38

علّة تزویج المرء أربع نسوة و لا یزید و لا یتزوج المرأة إلّا واحدا، و قضاؤه علیه السّلام فی رجل عنّین، و فی امرأة محصنة فجر بها غلام صغیر 226

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة نکحت فی عدّتها، و قصه فضة التی کانت خادمة للزهراء سلام اللّه علیها و ولدها و فیه بیان 227

قضاؤه علیه السّلام فی خمسة نفر فی زنا 228

فی قول عمر لحجر الأسود: إنّی لأعلم أنّک حجر لا تضرّ و لا تنفع، و ما قاله علیه السّلام فیه، و قضاؤه علیه السّلام فی ابن أسود 229

قضاؤه علیه السّلام فی رجل طلق امرأته فی الجاهلیّة و فی الإسلام، و فی عبد قتل مولاه 230

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة ولدت بستة أشهر، و فیه شرح و بیان 232

قضاؤه علیه السّلام فی رجل قتل ابن من الأنصار فضرب ضربتین فبرأ 233

فی حلیّ الکعبة، و أنّ عمر همّ أن یأخذه فنهی عنه علیه السّلام و ما قاله فی المجوس 235

فی طلاق الأمة، و ما روی عمر فی فضیلة علیّ علیه السّلام و اشعار العبدیّ 236

قضایاه علیه السّلام فی عهد عثمان فی امرأة ولدت لستّة أشهر، و فی رجل طلّق امرأته ثمّ مات بعد مدّة، و قوم اصطادوا حجلا 237

فی اعرابیّ الّذی ادعی علی النبیّ صلّی اللّه علیه و آله سبعین درهما 241

قضاؤه علیه السّلام فی جاریة الّتی دخلت علقة فی جوفها، و قصّة بیت الطشت 242

قضایاه علیه السّلام فی عهد النبیّ صلّی اللّه علیه و آله علی ما رواه الخاصّة و العامّة و أنّ الأعلم هو أحقّ بالتّقدم فی محلّ الإمامة 243

قضاؤه علیه السّلام فی قدامة بن مظعون و قد شرب الخمر، و درء الحدّ عنه عمر 249

قضاؤه علیه السّلام فی مجنونة فجر بها رجل، و امرأة حامل الّتی امر برجمها عمر، و قصّة امرأة ألقت ولدها میتا، و فیه بیان 250

فی امرأتین تنازعتا علی عهد عمر فی طفل، و امرأة ولدت لستّة أشهر، و امرأة مضطرّة 252

ص: 39

العنوان الصفحة

ممّا جاء عنه علیه السّلام فی القضاء و صواب الرأی و ارشاد القوم إلی مصالحهم فی أهل همدان و الرّی و أصبهان و قومس و نهاوند 253

فی امرأة نکحها شیخ کبیر فحملت و أنکر حملها، و رجل کانت له سرّیة فاولدها، و مکاتبة زنت، و امرأة ولدت علی فراش زوجها 256

قصّة شخص کان له ما للرجال و ما للنساء و زوّجت و تزوّج، و قصّة شابّ خرج ابوه بسفر مع قوم و لم یرجع 258

قصّة مات الدّین 261

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة هوت غلاما فامتنع، فمضت و أخذت بیضة و ألقت بیاضها علی ثوبها، و قضیّة رجلین اصطحبا فی سفر و خمسة أرغفة 263

فی أربعة نفر شربوا المسکر، و ستّة نفر نزلوا الفرات فغرق واحد منهم، و رجل وصیّ بجزء من ماله، و رجل وصیّ بسهم من ماله، و رجل قال: أعتقوا عنّی کلّ عبد قدیم فی ملکی 264

قضاؤه علیه السّلام فی رجل ضرب امرأة فألقت علقة 266

فی الطفل الّذی جلس علی رأس المیزاب، و ما تکلّم 267

معجزته علیه السّلام فی تکلّم الإبل، و قصّة غلام الّذی انکرته أمّه 268

قصّة المقدّسی الّذی اتّهمته امرأة من الأنصار 270

معجزته علیه السّلام فی احیاء الموتی 274

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة مجنونة حبلی و هی زنت، و امرأة الّتی اعترفت بفجورها 277

قضاؤه و معجزته علیه السّلام فی جاریة الّتی دخلت فی جوفها العلقة، و قصّة الثلج 278

قضاؤه علیه السّلام فی عبد مقیّد قال فیه قوم: ان لم یکن فی قیده کذا و کذا فامرأته طالق ثلاثا 280

قضاؤه علیه السّلام فی رجل الّذی اعترف بالسّرقة فقطع یده، و سئل عنه ابن الکوّاء، و ما قاله فی مدحه علیه السّلام و بالغ فی مدحه 281

ص: 40

العنوان الصفحة

فی سؤال ابن الکوّاء عنه علیه السّلام عن بصیر باللیل و بصیر بالنّهار، و بصیر بالنّهار اعمی باللیل، و بصیر باللیل اعمی بالنّهار، و معنی قوله تعالی: «وَ الطَّیْرُ صَافَّاتٍ کُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِیحَهُ» و قوله تعالی: «بَقِیَّةٌ مِمَّا تَرَکَ آلُ مُوسی وَ آلُ هارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِکَةُ» و قوله تعالی: «بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمالًا» 283

فی أنّ اللّه تبارک و تعالی کلّم جمیع خلقه 284

قضاؤه علیه السّلام فی الخنثی و العنّین 285

سؤال رجل رومیّ عنه علیه السّلام: ما لا یعلمه اللّه، و ما لیس للّه، و ما لیس عند اللّه، و قول عمر: ما أتیت یا کافر إلّا کفرا، و قضاؤه علیه السّلام فی وزن باب من حدید 286

قضاؤه علیه السّلام فی قطع ید سارق الّذی سرق مائة مرّة 287

قصّة قوم أکلوا فی شهر رمضان و هم یشهدون بلا إله إلّا اللّه و لم یقرّوا أنّ محمّدا رسول اللّه، فقتلهم علیه السّلام بالدخان، و أنّ یوشع بن نون علیه السّلام فعل بقوم کما فعل علیه السّلام 288

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة ذات بعل و هی زنت 290

قضاؤه علیه السّلام فی رجل زنی، و قوله علیه السّلام: أ فلا تاب فی بیته، فو اللّه لتوبته فیما بینه و بین اللّه أفضل من إقامتی علیه الحدّ 292

قضاؤه علیه السّلام فی رجل الّذی نکح فی دبره، و رجل وجد مع رجل اخری فی امارة عمر 294

قضاؤه علیه السّلام فی رجل أوقب علی غلام 295

قصّة رجل کان فی بیته بنت صدیقه و ما فعلت بها امرأته 296

قضاؤه علیه السّلام فی رجل شرب الخمر و هو لا یعلم أنّه حرام و هی أوّل قضیّة قضی بها بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله 298

قضاؤه علیه السّلام فی سبعین رجلا من الزطّ (السودان و الهنود) و هم یعتقدون بأنّ علیّا علیه السّلام کان اللّه 301

ص: 41

العنوان الصفحة

فی شاهد و یمین 302

قضاؤه علیه السّلام فی غلام الّذی انکرته أمّه 304

قضاؤه علیه السّلام فی غلامین و کان واحدا منهما غلاما للآخر 308

قضاؤه علیه السّلام فی جاریة یتیمة کانت عند رجل فافضتها امرأته 309

إشارة إلی دانیال و قضاؤه علیه السّلام 310

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة تشبّهت بأمة، و فی رجل قال لرجل اخری:

احتلمت بامّک 313

قضاؤه علیه السّلام فی رجل جاء به رجلان و قالا: إنّ هذا سرق درعا 314

قضاؤه علیه السّلام فی رجل وجد فی خربة و بیده سکّین ملطخة بالدم 315

قضاؤه علیه السّلام فی الیمن بعهد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی رجل قتله فرس 316

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة استودع رجلان ودیعة عندها فأنکرتها، و فی جاریتان ولدت إحداهما ابنا و الأخری بنتا 317

**[ترجمه]

الباب الثامن و التسعون زهده و تقواه و ورعه علیه السّلام 318

فی أنّ أبا بکر لمّا مات کان له نیّف و أربعون ألف درهم، و عمر مات و علیه نیّف و ثمانون ألف درهم، و عثمان مات و علیه ما لا یحصی کثرة، و علیّ صلوات اللّه علیه مات و ما ترک إلّا سبعمائة درهم 319

فیما قاله الغزالی فی الاحیاء فی علی علیه السّلام 323

فی أنّ قوله تعالی: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَیِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و أبی ذر و سلمان و المقداد و عثمان بن مظعون و سالم، و ما قال النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 328

فی أنّ الدّنیا تمثّلت لعلیّ علیه السّلام بصورة امرأة من أجمل النساء و أشعاره علیه السّلام فی ذلک 329

العنوان الصفحة

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله یسلّم علی النساء و یرددن علیه السّلام و کان أمیر المؤمنین علیه السّلام یسلّم علی النساء و کان یکره أن یسلّم علی الشابة منهنّ 335

فی أنّه علیه السّلام قبض و علیه دین ثمانمائة ألف درهم 339

فیما کتبه علیه السّلام إلی عثمان بن حنیف، و هو عامله علی البصرة، و فیه إیضاح 340

فیما قاله علیه السّلام فی زهده و إشارة إلی ما فعل بعقیل، و فیه بیان و تفسیر بعض الفقرات 357- 346

إلی هنا انتهی الجزء الأربعون و هو الجزء السادس من المجلد التاسع‌

**[ترجمه]فی أنّ أبا بکر لمّا مات کان له نیّف و أربعون ألف درهم، و عمر مات و علیه نیّف و ثمانون ألف درهم، و عثمان مات و علیه ما لا یحصی کثرة، و علیّ صلوات اللّه علیه مات و ما ترک إلّا سبعمائة درهم 319

فیما قاله الغزالی فی الاحیاء فی علی علیه السّلام 323

فی أنّ قوله تعالی: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُحَرِّمُوا طَیِّباتِ ما أَحَلَّ اللَّهُ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و أبی ذر و سلمان و المقداد و عثمان بن مظعون و سالم، و ما قال النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 328

فی أنّ الدّنیا تمثّلت لعلیّ علیه السّلام بصورة امرأة من أجمل النساء و أشعاره علیه السّلام فی ذلک 329

ص: 42

العنوان الصفحة

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله یسلّم علی النساء و یرددن علیه السّلام و کان أمیر المؤمنین علیه السّلام یسلّم علی النساء و کان یکره أن یسلّم علی الشابة منهنّ 335

فی أنّه علیه السّلام قبض و علیه دین ثمانمائة ألف درهم 339

فیما کتبه علیه السّلام إلی عثمان بن حنیف، و هو عامله علی البصرة، و فیه إیضاح 340

فیما قاله علیه السّلام فی زهده و إشارة إلی ما فعل بعقیل، و فیه بیان و تفسیر بعض الفقرات 357- 346

إلی هنا انتهی الجزء الأربعون و هو الجزء السادس من المجلد التاسع‌

**[ترجمه]

فهرس الجزء الحادی و الأربعین‌

الباب التاسع و التسعون یقینه علیه السّلام و صبره علی المکاره و شدة ابتلائه 1

فی قوله علیه السّلام للحسن علیه السّلام: یا بنیّ إنّ أباک لا یبالی وقع علی الموت أو وقع الموت علیه 2

فی صبره علیه السّلام مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و فی شدائده من صغره إلی کبره و بعد وفاته، و أصابه علیه السّلام یوم أحد ستّون جراحة 3

فی قوله علیه السّلام فی سیماء الشیعة 4

فی قوله علیه السّلام: ما زلت مظلوما، و بعض مناقبه 5

فی قوله علیه السّلام: لیس من عبد إلّا و له من اللّه حافظ، و قوله علیه السّلام فی معنی الاستعداد للموت 7

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی قوله علیه السّلام للحسن علیه السّلام: یا بنیّ إنّ أباک لا یبالی وقع علی الموت أو وقع الموت علیه 2

فی صبره علیه السّلام مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و فی شدائده من صغره إلی کبره و بعد وفاته، و أصابه علیه السّلام یوم أحد ستّون جراحة 3

فی قوله علیه السّلام فی سیماء الشیعة 4

فی قوله علیه السّلام: ما زلت مظلوما، و بعض مناقبه 5

فی قوله علیه السّلام: لیس من عبد إلّا و له من اللّه حافظ، و قوله علیه السّلام فی معنی الاستعداد للموت 7

ص: 43

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب المائة تنمره فی ذات اللّه و ترکه المداهنة فی دین اللّه 8

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أرسل علیّا علیه السّلام لیأخذ من سارة کتابا الّذی کتبه حاطب بن أبی بلتعة فی طریق مکّة 8

فی إجراء حدّ علی رجل من بنی أسد، و علی رجل شرب الخمر بشهادة قوم 9

فی رؤیته علیه السّلام عقیلا یوم بدر فی قید، و وروده علیه السّلام فی بیت أخته أمّ هانی یوم الفتح 10

**[ترجمه]فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله أرسل علیّا علیه السّلام لیأخذ من سارة کتابا الّذی کتبه حاطب بن أبی بلتعة فی طریق مکّة 8

فی إجراء حدّ علی رجل من بنی أسد، و علی رجل شرب الخمر بشهادة قوم 9

فی رؤیته علیه السّلام عقیلا یوم بدر فی قید، و وروده علیه السّلام فی بیت أخته أمّ هانی یوم الفتح 10

**[ترجمه]

الباب الحادی و المائة عبادته و خوفه علیه السّلام 11

فیما قاله و رواه أبو الدرداء فی عبادته علیه السّلام و قصّة لیلة 11

فی أنّ قوله تعالی: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ ساجِداً وَ قائِماً یَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ یَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و ما قاله انس 13

فی اقسام العبادة، و عبادته علیه السّلام، و ما قاله ضرار بن ضمرة لمعاویة فی أوصافه علیه السّلام 14

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لعلیّ علیه السّلام: لو لا أنت لم یعرف حزب اللّه، و فی اعطائه صلّی اللّه علیه و آله ناقتین له، و انفاقه علیه السّلام دینارا لمقداد 18

فی أنّ علیا علیه السّلام دفع عن أخیه المؤمن بقوته، و نجاة عمّار عن إذلال الیهودیّ 19

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعمّار، و أیّکم أدّی زکاته الیوم 20

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم الیوم دفع عن عرض اخیه المؤمن، و قصّة زید بن حارثة 21

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فیما قاله و رواه أبو الدرداء فی عبادته علیه السّلام و قصّة لیلة 11

فی أنّ قوله تعالی: «أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّیْلِ ساجِداً وَ قائِماً یَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ یَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ» نزلت فی علیّ علیه السّلام و ما قاله انس 13

فی اقسام العبادة، و عبادته علیه السّلام، و ما قاله ضرار بن ضمرة لمعاویة فی أوصافه علیه السّلام 14

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم لعلیّ علیه السّلام: لو لا أنت لم یعرف حزب اللّه، و فی اعطائه صلّی اللّه علیه و آله ناقتین له، و انفاقه علیه السّلام دینارا لمقداد 18

فی أنّ علیا علیه السّلام دفع عن أخیه المؤمن بقوته، و نجاة عمّار عن إذلال الیهودیّ 19

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعمّار، و أیّکم أدّی زکاته الیوم 20

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم الیوم دفع عن عرض اخیه المؤمن، و قصّة زید بن حارثة 21

ص: 44

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثانی و المائة سخاؤه و انفاقه و ایثاره صلوات اللّه علیه و مسابقته فیها علی سائر الصحابة 24

فی أنّ الجود جودان: نفسی و مالیّ 24

فی آیة النجوی و صدقة علیّ علیه السّلام عشر مرّات، و قوله علیه السّلام: إنّ فی کتاب اللّه لآیة ما عمل بها أحد قبلی، و امتحان الصحابة 26

فی قول عمر بن الخطّاب: کان لعلیّ ثلاث لو کان لی واحدة، و إنفاق علیّ علیه السّلام قوت ثلاث لیال فنزل فیه ثلاثین آیة، و إطعامه علیه السّلام أبا هریرة، و ما فعل أبو بکر و عمر بأبی هریرة 27

فی ایثار علیّ و فاطمه علیهما السّلام و نزل فیهما: «وَ یُؤْثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِمْ» 28

فی نزول مائدة علی فاطمة علیها السّلام فقال النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: الحمد للّه الذی لم یمتنی حتی رأیت فی ابنتی ما رأی زکریّا لمریم علیهما السّلام 31

فی اعطائه خاتمه و نزل انّما ولیکم، و امر الوکیل باعطاء الف فقال من ذهب او فضة فقال انفعهما للسائل و أعتق ألف نسمة من کدّ یده و ما وقف و حفر 32

فی ضیافته علیه السّلام و إطفاء السراج و صیانته علیه السّلام ماء وجه الفقیر 34

فی إعطائه قبل السؤال، و أغشی السراج لئلا یری ذلّ حاجة السائل فی وجهه 36

فی سبب نزول سورة: «وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی 37

فی بیعه علیه السّلام حدیقته بنخلة 38

فی نزحه علیه السّلام الماء فی کل دلوة بتمرة و احتفاره علیه السّلام ماء ینبع 39

فی وصیّته علیه السّلام و وقف ینبع لأولاده 40

فی وصیّته علیه السّلام لأزواجه 42

العنوان الصفحة

فی إعطائه علیه السّلام بفقیر قال إنّی مأخوذ بثلاث علل: النفس، و الجهل، و الفقر و موقوفاته علیه السّلام و کانت غلّته أربعین ألف دینار 43

**[ترجمه]فی أنّ الجود جودان: نفسی و مالیّ 24

فی آیة النجوی و صدقة علیّ علیه السّلام عشر مرّات، و قوله علیه السّلام: إنّ فی کتاب اللّه لآیة ما عمل بها أحد قبلی، و امتحان الصحابة 26

فی قول عمر بن الخطّاب: کان لعلیّ ثلاث لو کان لی واحدة، و إنفاق علیّ علیه السّلام قوت ثلاث لیال فنزل فیه ثلاثین آیة، و إطعامه علیه السّلام أبا هریرة، و ما فعل أبو بکر و عمر بأبی هریرة 27

فی ایثار علیّ و فاطمه علیهما السّلام و نزل فیهما: «وَ یُؤْثِرُونَ عَلی أَنْفُسِهِمْ» 28

فی نزول مائدة علی فاطمة علیها السّلام فقال النبیّ صلّی اللّه علیه و آله: الحمد للّه الذی لم یمتنی حتی رأیت فی ابنتی ما رأی زکریّا لمریم علیهما السّلام 31

فی اعطائه خاتمه و نزل انّما ولیکم، و امر الوکیل باعطاء الف فقال من ذهب او فضة فقال انفعهما للسائل و أعتق ألف نسمة من کدّ یده و ما وقف و حفر 32

فی ضیافته علیه السّلام و إطفاء السراج و صیانته علیه السّلام ماء وجه الفقیر 34

فی إعطائه قبل السؤال، و أغشی السراج لئلا یری ذلّ حاجة السائل فی وجهه 36

فی سبب نزول سورة: «وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی 37

فی بیعه علیه السّلام حدیقته بنخلة 38

فی نزحه علیه السّلام الماء فی کل دلوة بتمرة و احتفاره علیه السّلام ماء ینبع 39

فی وصیّته علیه السّلام و وقف ینبع لأولاده 40

فی وصیّته علیه السّلام لأزواجه 42

ص: 45

العنوان الصفحة

فی إعطائه علیه السّلام بفقیر قال إنّی مأخوذ بثلاث علل: النفس، و الجهل، و الفقر و موقوفاته علیه السّلام و کانت غلّته أربعین ألف دینار 43

**[ترجمه]

الباب الثالث و المائة خبر الناقة 44

فی إعطائه علیه السّلام أربعة آلاف درهم لضمانته فی مکّة 44

فی اشترائه علیه السّلام ناقة بمائة درهم و باعه بسبعین و مائة درهم 46

**[ترجمه]فی إعطائه علیه السّلام أربعة آلاف درهم لضمانته فی مکّة 44

فی اشترائه علیه السّلام ناقة بمائة درهم و باعه بسبعین و مائة درهم 46

**[ترجمه]

الباب الرابع و المائة فی حسن خلقه و بشره و حلمه و عفوه و اشفاقه و عطفه صلوات اللّه علیه 48

فی بذله بجاریة درهما و دعائه غلاما له مرارا و لم یجبه، و إنصاته فی صلاة الصبح لقراءة القرآن 48

فی قوله علیه السّلام لنعیم بن دجاجة، و عثمان 49

فی اطلاق مالک الأشتر مروان بن الحکم، و ما قالته عائشة فی الجمل، و إحسانه لها فی بصرة، و خلّوه سبیل موسی ابن طلحة، و ما فعل فی حرب الشّام و النهروان 50

فی خلوص عمله فی قتل عمرو بن عبد ود، و امتناعه فی بیعة أبی بکر و تهدیده له، و ما قاله فی أوّل خطبة خطبها علیه السّلام و قوله ما زلت مظلوما، لقد ظلمت عدد المدر و الوبر 51

فی حمله علیه السّلام قربة امرأة و عرفته امرأة اخری 52

فی إسلام ذمّی فی طریق الکوفة لحسن صحبته علیه السّلام، و قوله علیه السّلام لا یأبی الکرامة إلّا الحمار 53

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی بذله بجاریة درهما و دعائه غلاما له مرارا و لم یجبه، و إنصاته فی صلاة الصبح لقراءة القرآن 48

فی قوله علیه السّلام لنعیم بن دجاجة، و عثمان 49

فی اطلاق مالک الأشتر مروان بن الحکم، و ما قالته عائشة فی الجمل، و إحسانه لها فی بصرة، و خلّوه سبیل موسی ابن طلحة، و ما فعل فی حرب الشّام و النهروان 50

فی خلوص عمله فی قتل عمرو بن عبد ود، و امتناعه فی بیعة أبی بکر و تهدیده له، و ما قاله فی أوّل خطبة خطبها علیه السّلام و قوله ما زلت مظلوما، لقد ظلمت عدد المدر و الوبر 51

فی حمله علیه السّلام قربة امرأة و عرفته امرأة اخری 52

فی إسلام ذمّی فی طریق الکوفة لحسن صحبته علیه السّلام، و قوله علیه السّلام لا یأبی الکرامة إلّا الحمار 53

ص: 46

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الخامس و المائة تواضعه صلوات اللّه علیه 54

فی اشترائه علیه السّلام تمرا و حمله فی طرف ردائه و مشیه حافیا یوم الفطر و غیره و قراءته فی السوق لاهله: «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها» 54

فی عدم اذنه للماشی خلفه و هو راکب، و فیما فعل دهاقین الانبار و انکر فعلهم و افتخار الرجلان و انکاره لهما، و قوله: اعرف الناس بحقوق إخوانه 55

فی ورود أب و ابن عنده و إحضار القنبر الماء لتغسیل أیدیهما، و خطاء شریح القاضی فی الحکم بالدرع 56

فی شفاعته علیه السّلام لامرأة و غضبه لزوجها 57

فی عتقه علیه السّلام ألف مملوک من ماله و کدّ یده و غرس مائة ألف غدق، و جوابه لجویریة عن ثلاث: الشرف، و المروّة، و العقل 58

فی مدح قوم فی وجهه و دعائه لذلک 59

**[ترجمه]فی اشترائه علیه السّلام تمرا و حمله فی طرف ردائه و مشیه حافیا یوم الفطر و غیره و قراءته فی السوق لاهله: «تِلْکَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُها» 54

فی عدم اذنه للماشی خلفه و هو راکب، و فیما فعل دهاقین الانبار و انکر فعلهم و افتخار الرجلان و انکاره لهما، و قوله: اعرف الناس بحقوق إخوانه 55

فی ورود أب و ابن عنده و إحضار القنبر الماء لتغسیل أیدیهما، و خطاء شریح القاضی فی الحکم بالدرع 56

فی شفاعته علیه السّلام لامرأة و غضبه لزوجها 57

فی عتقه علیه السّلام ألف مملوک من ماله و کدّ یده و غرس مائة ألف غدق، و جوابه لجویریة عن ثلاث: الشرف، و المروّة، و العقل 58

فی مدح قوم فی وجهه و دعائه لذلک 59

**[ترجمه]

الباب السادس و المائة مهابته و شجاعته و الاستدلال بسابقته فی الجهاد علی إمامته و فیه بعض نوادر غزواته 59

فی اجتماع الامّة علی أنّ السابقین إلی الجهاد هم البدریّون و أنّ خیرة البدریّین علیّ علیه السّلام 59

فی قتاله علیه السّلام فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و بعده بالناکثین و غیره، و أنّ المعروفین بالجهاد: علیّ، و حمزة، و جعفر، و جمع فیه خصال 60

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله تعلّق باستار الکعبة یوم الفتح و هو یقول: اللهم ابعث إلیّ من بنی عمّی من یعضدنی 61

العنوان الصفحة

فیما قاله عبّاس بن عبد المطّلب و نزول قوله تعالی: «ما کانَ لِلْمُشْرِکِینَ أَنْ یَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّهِ» و قوله: «أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ» 63

قصّة عبد اللّه بن أبیّ و زید بن أرقم، و أسماء المقتولین بیده علیه السّلام فی یوم بدر 65

اسماء المقتولین بیده علیه السّلام فی یوم أحد و الأحزاب و حنین و غیرهم 66

فی المقتولین بیده علیه السّلام 67

فیما قاله معاویة یوم صفّین فی علیّ علیه السّلام 68

جوابه علیه السّلام لمن قال: بم غلبت الأقران 72

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: معاشر الناس أیّکم ینهض إلی ثلاثة نفر قد آلوا باللّات و العزّی لیقتلونی، و قوله علیه السّلام: أنا لهم سرّیة وحدی 74

من آیات اللّه الخارقة للعادة فی أمیر المؤمنین علیه السّلام 76

فی قتاله علیه السّلام مع الجلندی بن کرکر 77

فیما نقل عنه علیه السّلام فی یوم بدر 78

فیما ظهر منه علیه السّلام یوم أحد 81

فی مقامه علیه السّلام فی غزاة خیبر، و حدیث الرّایة 84

فیما ظهر منه علیه السّلام فی غزاة السّلاسل 92

فیما نقل عنه و ظهر منه علیه السّلام فی غزوات شتّی 93

فیما قاله الشیخ المفید قدّس اللّه روحه فی شجاعته و عظیم بلائه 97

فیما قاله ابن أبی الحدید 100

**[ترجمه]فی اجتماع الامّة علی أنّ السابقین إلی الجهاد هم البدریّون و أنّ خیرة البدریّین علیّ علیه السّلام 59

فی قتاله علیه السّلام فی حیاة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و بعده بالناکثین و غیره، و أنّ المعروفین بالجهاد: علیّ، و حمزة، و جعفر، و جمع فیه خصال 60

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله تعلّق باستار الکعبة یوم الفتح و هو یقول: اللهم ابعث إلیّ من بنی عمّی من یعضدنی 61

ص: 47

العنوان الصفحة

فیما قاله عبّاس بن عبد المطّلب و نزول قوله تعالی: «ما کانَ لِلْمُشْرِکِینَ أَنْ یَعْمُرُوا مَساجِدَ اللَّهِ» و قوله: «أَ جَعَلْتُمْ سِقایَةَ الْحاجِّ» 63

قصّة عبد اللّه بن أبیّ و زید بن أرقم، و أسماء المقتولین بیده علیه السّلام فی یوم بدر 65

اسماء المقتولین بیده علیه السّلام فی یوم أحد و الأحزاب و حنین و غیرهم 66

فی المقتولین بیده علیه السّلام 67

فیما قاله معاویة یوم صفّین فی علیّ علیه السّلام 68

جوابه علیه السّلام لمن قال: بم غلبت الأقران 72

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: معاشر الناس أیّکم ینهض إلی ثلاثة نفر قد آلوا باللّات و العزّی لیقتلونی، و قوله علیه السّلام: أنا لهم سرّیة وحدی 74

من آیات اللّه الخارقة للعادة فی أمیر المؤمنین علیه السّلام 76

فی قتاله علیه السّلام مع الجلندی بن کرکر 77

فیما نقل عنه علیه السّلام فی یوم بدر 78

فیما ظهر منه علیه السّلام یوم أحد 81

فی مقامه علیه السّلام فی غزاة خیبر، و حدیث الرّایة 84

فیما ظهر منه علیه السّلام فی غزاة السّلاسل 92

فیما نقل عنه و ظهر منه علیه السّلام فی غزوات شتّی 93

فیما قاله الشیخ المفید قدّس اللّه روحه فی شجاعته و عظیم بلائه 97

فیما قاله ابن أبی الحدید 100

**[ترجمه]

الباب السابع و المائة جوامع مکارم أخلاقه و آدابه و سننه و عدله و حسن سیاسته صلوات اللّه علیه 102

فیما ذکره ابن عبّاس فی مکارم أخلاقه علیه السّلام 103

العنوان الصفحة

فیما قاله علیه السّلام کلّ بکرة فی الاسواق للتجّار 104

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم له علیه السّلام: إنّک تخاصم الناس بعدی بستّ خصال 105

فی أنّه علیه السّلام لم یبت بمکّة بعد إذ هاجر منها 107

فی قوله علیه السّلام: أ تأمرونی أن أطلب النّصر بالجور 108

فی قوله علیه السّلام: لو لا أنّ المکر و الخدیعة فی النار لکنت أمکر العرب 109

ما جری بینه علیه السّلام و بین عقیل 113

فیما قالته سودة لمعاویة فی علی علیه السّلام 119

فی رجل بعثه علیّ علیه السّلام من الکوفة إلی بادیتها، و ما وصّاه به 126

فی قول الباقر علیه السّلام: و اللّه ما عرض لعلیّ علیه السّلام أمران قطّ کلاهما للّه إلّا عمل بأشدّهما 133

فیما نقله ابن أبی الحدید فی فضائله و مناقبه علیه السّلام من العلوم و غیره 139

فی أنّ من کان فقیها فهو مستفید من فقهه علیه السّلام 140

فی أنّ علم التفسیر و الطریقة و النحو و العربیة منه علیه السّلام و خصائصه الخلقیة و فضائله النفسانیة و شجاعته و قوّته علیه السّلام 142

فی سخاوته و جوده و حلمه علیه السّلام 144

جهاده علیه السّلام فی سبیل اللّه و فصاحته 146

فی بشر وجهه و تبسّمه و زهده علیه السّلام 147

فی عبادته و قراءته القرآن و رأیه و تدبیره علیه السّلام 148

فیما نقله ابن أبی الحدید عن العباس فی النبیّ و أبی طالب 151

فی کتاب کتبه علیه السّلام لشریح بن الحارث قاضیه، و فیه بیان و معنی لغاته، و ما قاله العلّامة المجلسی رحمه اللّه و إیّانا 155

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرح قوله علیه السّلام: و اللّه لقد رقعت مدرعتی هذه حتّی استحییت من راقعها 161

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فیما ذکره ابن عبّاس فی مکارم أخلاقه علیه السّلام 103

ص: 48

العنوان الصفحة

فیما قاله علیه السّلام کلّ بکرة فی الاسواق للتجّار 104

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم له علیه السّلام: إنّک تخاصم الناس بعدی بستّ خصال 105

فی أنّه علیه السّلام لم یبت بمکّة بعد إذ هاجر منها 107

فی قوله علیه السّلام: أ تأمرونی أن أطلب النّصر بالجور 108

فی قوله علیه السّلام: لو لا أنّ المکر و الخدیعة فی النار لکنت أمکر العرب 109

ما جری بینه علیه السّلام و بین عقیل 113

فیما قالته سودة لمعاویة فی علی علیه السّلام 119

فی رجل بعثه علیّ علیه السّلام من الکوفة إلی بادیتها، و ما وصّاه به 126

فی قول الباقر علیه السّلام: و اللّه ما عرض لعلیّ علیه السّلام أمران قطّ کلاهما للّه إلّا عمل بأشدّهما 133

فیما نقله ابن أبی الحدید فی فضائله و مناقبه علیه السّلام من العلوم و غیره 139

فی أنّ من کان فقیها فهو مستفید من فقهه علیه السّلام 140

فی أنّ علم التفسیر و الطریقة و النحو و العربیة منه علیه السّلام و خصائصه الخلقیة و فضائله النفسانیة و شجاعته و قوّته علیه السّلام 142

فی سخاوته و جوده و حلمه علیه السّلام 144

جهاده علیه السّلام فی سبیل اللّه و فصاحته 146

فی بشر وجهه و تبسّمه و زهده علیه السّلام 147

فی عبادته و قراءته القرآن و رأیه و تدبیره علیه السّلام 148

فیما نقله ابن أبی الحدید عن العباس فی النبیّ و أبی طالب 151

فی کتاب کتبه علیه السّلام لشریح بن الحارث قاضیه، و فیه بیان و معنی لغاته، و ما قاله العلّامة المجلسی رحمه اللّه و إیّانا 155

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرح قوله علیه السّلام: و اللّه لقد رقعت مدرعتی هذه حتّی استحییت من راقعها 161

ص: 49

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب معجزاته صلوات اللّه و سلامه علیه‌

الباب التاسع و المائة رد الشمس له و تکلم الشمس معه علیه السّلام 166

العلّة الّتی من أجلها ترک علیّ علیه السّلام صلاة العصر 166

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: کلّم الشمس فإنّها تکلّمک 169

فی رواة حدیث ردّ الشمس بطرقهم المتعدّدة، و مکان الردّ، و أنّه کان مرارا 173

جواب من قال: یبطل الحساب و الحرکات بردّ الشمس 175

فیما قاله علیه السّلام فی أرض بابل 178

فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه فی ردّ الشمس، و الردّ علی من قال:

ذلک محال 185

قصّة واعظ یمدح علیّا علیه السّلام فقاربت الشمس للغروب فقال: لا تغربی 191

**[ترجمه]العلّة الّتی من أجلها ترک علیّ علیه السّلام صلاة العصر 166

فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: کلّم الشمس فإنّها تکلّمک 169

فی رواة حدیث ردّ الشمس بطرقهم المتعدّدة، و مکان الردّ، و أنّه کان مرارا 173

جواب من قال: یبطل الحساب و الحرکات بردّ الشمس 175

فیما قاله علیه السّلام فی أرض بابل 178

فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه فی ردّ الشمس، و الردّ علی من قال:

ذلک محال 185

قصّة واعظ یمدح علیّا علیه السّلام فقاربت الشمس للغروب فقال: لا تغربی 191

**[ترجمه]

الباب العاشر و المائة استجابة دعواته صلوات اللّه علیه فی احیاء الموتی و شفاء المرضی و ابتلاء الاعداء بالبلایا و نحو ذلک 191

قصّة غلام یهودی مات أبوه و کان ذا کنوز و أموال، و قوله لعلیّ علیه السّلام یا أمیر المؤمنین 196

العنوان الصفحة

فی قوم من النصاری 198

فیما رواه مؤلف مناقب آل أبی طالب فی استجابة دعائه علیه السّلام 206

فی محبّة أسود بعلیّ علیه السّلام مع أنّه قطع یده بسرقة و ما قاله لابن الکوّا فی مدحه علیه السّلام 210

فی نزوله علیه السّلام بایوان کسری و ما قاله فیه 213

قصّة جمجمة و تکلّمها معه علیه السّلام 215

فی رجل قال لأنس بن مالک: ما هذه الشّیمة الّتی أراها بک، و قوله: دعوة علیّ علیه السّلام نفذت فیّ، و قصّة البساط و أخبار الکهف 217

فی قول أبی بکر لعلیّ علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لم یحدث إلینا فی أمرک شیئا بعد أیّام الولایة فی الغدیر، و أخبرنا رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله أنّک وصیّه و وارثه و خلیفته فی أهله و نسائه، و لم یخبرنا أنّک خلیفته فی امته من بعده 228

**[ترجمه]قصّة غلام یهودی مات أبوه و کان ذا کنوز و أموال، و قوله لعلیّ علیه السّلام یا أمیر المؤمنین 196

ص: 50

العنوان الصفحة

فی قوم من النصاری 198

فیما رواه مؤلف مناقب آل أبی طالب فی استجابة دعائه علیه السّلام 206

فی محبّة أسود بعلیّ علیه السّلام مع أنّه قطع یده بسرقة و ما قاله لابن الکوّا فی مدحه علیه السّلام 210

فی نزوله علیه السّلام بایوان کسری و ما قاله فیه 213

قصّة جمجمة و تکلّمها معه علیه السّلام 215

فی رجل قال لأنس بن مالک: ما هذه الشّیمة الّتی أراها بک، و قوله: دعوة علیّ علیه السّلام نفذت فیّ، و قصّة البساط و أخبار الکهف 217

فی قول أبی بکر لعلیّ علیه السّلام: إنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لم یحدث إلینا فی أمرک شیئا بعد أیّام الولایة فی الغدیر، و أخبرنا رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله أنّک وصیّه و وارثه و خلیفته فی أهله و نسائه، و لم یخبرنا أنّک خلیفته فی امته من بعده 228

**[ترجمه]

الباب الحادی عشر و المائة ما ظهر من معجزاته فی استنطاق الحیوانات و انقیادها له صلوات اللّه علیه 230

قصّة الأسد الّذی استنطقه علیه السّلام 233

قصّة رجل کان له إبل بناحیة آذربایجان 239

فی قول السیّد الحمیری: من جاء بفضیلة لعلیّ علیه السّلام لم أقل فیها شعرا فله فرسی، و أشعاره 243

معنی قوله تعالی: «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ» و أنّها ولایة علیّ علیه السّلام 245

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إذا کان الکلب عقورا وجب قتله، و قصّة کلب 246

العنوان الصفحة

**[ترجمه]قصّة الأسد الّذی استنطقه علیه السّلام 233

قصّة رجل کان له إبل بناحیة آذربایجان 239

فی قول السیّد الحمیری: من جاء بفضیلة لعلیّ علیه السّلام لم أقل فیها شعرا فله فرسی، و أشعاره 243

معنی قوله تعالی: «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمانَةَ» و أنّها ولایة علیّ علیه السّلام 245

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إذا کان الکلب عقورا وجب قتله، و قصّة کلب 246

ص: 51

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثانی عشر و المائة ما ظهر من معجزاته علیه الصلاة و السّلام فی الجمادات و النباتات 248

قصّة أسیر الّذی طلب الماء و طلب الأمان 250

فی زلزلة اصابت علی عهد أبی بکر 254

فی قول بعض الصحابة لعلیّ علیه السّلام: لو أریتنا ما نطمئنّ إلیه، فأراهم، فصاروا کفّارا إلّا رجلین 259

اخراجه علیه السّلام الماء لاصحابه بوقعة صفّین حین شکوا إلیه نفاد مائهم و قلع الصخرة، و حدیث الراهب و إسلامه 260

اشعار السیّد الحمیری فی سیره علیه السّلام بکربلا و ما قاله السیّد المرتضی فی شرحه 263

إخراجه علیه السّلام سبع نوق حمر الوبر سود الحدق من الجبل 270

فیما فعلته فضّة رضی اللّه عنها لمّا جاءت إلی بیت الزهراء علیها السّلام من الاکسیر 273

**[ترجمه]قصّة أسیر الّذی طلب الماء و طلب الأمان 250

فی زلزلة اصابت علی عهد أبی بکر 254

فی قول بعض الصحابة لعلیّ علیه السّلام: لو أریتنا ما نطمئنّ إلیه، فأراهم، فصاروا کفّارا إلّا رجلین 259

اخراجه علیه السّلام الماء لاصحابه بوقعة صفّین حین شکوا إلیه نفاد مائهم و قلع الصخرة، و حدیث الراهب و إسلامه 260

اشعار السیّد الحمیری فی سیره علیه السّلام بکربلا و ما قاله السیّد المرتضی فی شرحه 263

إخراجه علیه السّلام سبع نوق حمر الوبر سود الحدق من الجبل 270

فیما فعلته فضّة رضی اللّه عنها لمّا جاءت إلی بیت الزهراء علیها السّلام من الاکسیر 273

**[ترجمه]

الباب الثالث عشر و المائة قوته و شوکته صلوات اللّه علیه فی صغره و کبره و تحمله للمشاق و ما یتعلق من الاعجاز ببدنه الشریف 274

فی نتره علیه السّلام القماط، و ما قاله أبو جهل فی قوّته علیه السّلام 275

طبعه علیه السّلام فی حصاة حبابة الوالبیّة و أمّ سلیم و أمّ غانم الیمانیّة و إلانة الحدید له علیه السّلام کما فی طوق خالد 276

إسقاؤه علیه السّلام أصحابه من الماء تحت صخرة، اجتذبها و رمی بها عن عین راحوما، و شمعون الراهب و إسلامه فی قریة صندودیا 278

فی قلعه علیه السّلام باب خیبر 279

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی نتره علیه السّلام القماط، و ما قاله أبو جهل فی قوّته علیه السّلام 275

طبعه علیه السّلام فی حصاة حبابة الوالبیّة و أمّ سلیم و أمّ غانم الیمانیّة و إلانة الحدید له علیه السّلام کما فی طوق خالد 276

إسقاؤه علیه السّلام أصحابه من الماء تحت صخرة، اجتذبها و رمی بها عن عین راحوما، و شمعون الراهب و إسلامه فی قریة صندودیا 278

فی قلعه علیه السّلام باب خیبر 279

ص: 52

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الرابع عشر و المائة معجزات کلامه من أخبار: بالغائبات، و علمه باللغات، و بلاغته و فصاحته صلوات اللّه علیه 283

فی قوله علیه السّلام لو لا أنّی أخاف أن تتکلّموا ... و أخباره بذی الثدیة 283

فی قوله علیه السّلام لمّا بلغ بکربلاء و إخباره علیه السّلام بجماعة بایعوا الضّب بأنّه أمیر المؤمنین 286

فیما اخبره علیه السّلام عن خالد بن عرفطة و حبیب جمّاز فی قصّه کربلا 288

معرفته علیه السّلام بحال امرأة 290

معرفته علیه السّلام الّذی ادّعی أنّه یحبّه، و الّذی ادّعی و لیس کذلک 294

إخباره علیه السّلام الأشعث بأنّه یذلّه الحجاج 299

اخباره علیه السّلام بخروج طلحة و الزّبیر، و فیه ذکر أویس القرنی رضی اللّه عنه 300

فی قوله علیه السّلام إنّ أهل أصفهان لا یکون فیهم خمس خصال 301

قصّة خالد الملعون و ما فعله ببنی حنیفة من قتلهم و سبی نسائهم، و قصّة خولة أمّ محمّد الحنفیة 302

فیما قاله و إخباره علیه السّلام فی بنی أمیّة و بنی العباس من أوّلهم إلی آخرهم، و فیه بیان و شرح و توضیح من العلّامة المجلسی رحمه اللّه تعالی و إیّانا 322

إخباره علیه السّلام عن خراب البلدان 325

إخباره علیه السّلام ببناء بغداد و خلفاء بنی العباس، و فیه بیان و تحقیق 329

إخباره علیه السّلام بحکومة الحجاج الملعون 332

إخباره علیه السّلام بشهادة میثم و صلبه 344

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بعد انقضاء أمر النهروان، و هی مشتملة علی فضیلته و مناقبه و شجاعته و کمال مهابته و التنبیه علی علوّ مقامه و رفعة مکانه، و فیها

العنوان الصفحة

قوله علیه السّلام: فاسألونی قبل أن تفقدونی، و متضمّنة للتنبیه علی علمه بالأخبار الغیبیّة و الوقائع الآتیة، منها عن فتن بنی أمیّة لعنهم اللّه و عن انقراض دولتهم بعد سلطنتهم و استیلائهم، و فیها بیان و شرح و توضیح و تحقیق و لفت نظر من العلّامة المجلسی قدّس سرّه 348

فیما نقله ابن أبی الحدید عن شیخه أبو عثمان 358

إلی هنا انتهی الجزء الحادی و الأربعون و هو الجزء السابع من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف اعلی اللّه مقامه‌

**[ترجمه]فی قوله علیه السّلام لو لا أنّی أخاف أن تتکلّموا ... و أخباره بذی الثدیة 283

فی قوله علیه السّلام لمّا بلغ بکربلاء و إخباره علیه السّلام بجماعة بایعوا الضّب بأنّه أمیر المؤمنین 286

فیما اخبره علیه السّلام عن خالد بن عرفطة و حبیب جمّاز فی قصّه کربلا 288

معرفته علیه السّلام بحال امرأة 290

معرفته علیه السّلام الّذی ادّعی أنّه یحبّه، و الّذی ادّعی و لیس کذلک 294

إخباره علیه السّلام الأشعث بأنّه یذلّه الحجاج 299

اخباره علیه السّلام بخروج طلحة و الزّبیر، و فیه ذکر أویس القرنی رضی اللّه عنه 300

فی قوله علیه السّلام إنّ أهل أصفهان لا یکون فیهم خمس خصال 301

قصّة خالد الملعون و ما فعله ببنی حنیفة من قتلهم و سبی نسائهم، و قصّة خولة أمّ محمّد الحنفیة 302

فیما قاله و إخباره علیه السّلام فی بنی أمیّة و بنی العباس من أوّلهم إلی آخرهم، و فیه بیان و شرح و توضیح من العلّامة المجلسی رحمه اللّه تعالی و إیّانا 322

إخباره علیه السّلام عن خراب البلدان 325

إخباره علیه السّلام ببناء بغداد و خلفاء بنی العباس، و فیه بیان و تحقیق 329

إخباره علیه السّلام بحکومة الحجاج الملعون 332

إخباره علیه السّلام بشهادة میثم و صلبه 344

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بعد انقضاء أمر النهروان، و هی مشتملة علی فضیلته و مناقبه و شجاعته و کمال مهابته و التنبیه علی علوّ مقامه و رفعة مکانه، و فیها

ص: 53

العنوان الصفحة

قوله علیه السّلام: فاسألونی قبل أن تفقدونی، و متضمّنة للتنبیه علی علمه بالأخبار الغیبیّة و الوقائع الآتیة، منها عن فتن بنی أمیّة لعنهم اللّه و عن انقراض دولتهم بعد سلطنتهم و استیلائهم، و فیها بیان و شرح و توضیح و تحقیق و لفت نظر من العلّامة المجلسی قدّس سرّه 348

فیما نقله ابن أبی الحدید عن شیخه أبو عثمان 358

إلی هنا انتهی الجزء الحادی و الأربعون و هو الجزء السابع من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف اعلی اللّه مقامه‌

**[ترجمه]

فهرس الجزء الثانی و الأربعین‌

الباب الخامس عشر و المائة ما ظهر فی المنامات من کراماته و مقاماته و درجاته صلوات اللّه علیه و فیه بعض النوادر 1

الرؤیا الّتی رآها امرأة عبّاسیة 1

الرؤیا الّتی رآها رجل و قصّة جاره الّذی یلعن علیّا علیه السّلام و ما قال فی تأییدها و صحتها العلّامة المجلسیّ رحمه اللّه 2

قصّة أمیر ملعون نقلها العلامة الحلّی قدّس سرّه 4

فی رجل أعطی ماله للعلویّین و کتب: هذا ما أخذه علیّ علیه السّلام و قصّته بعد إفلاسه 7

ردّ بصر عمیاء، و سواد وجه الرّجل بسبّه علیه السّلام 8

ردّ بصر عمیاء بحبّه 9

قصّة أحمد بن حمدون و کان شدید العناد لعلیّ علیه السّلام ببلدة موصل 10

العنوان الصفحة

قصّة عبد اللّه المبارک و هو یرید الحجّ، و أنّه رأی امرأة علویّة علی بعض المزابل بالکوفة تنتف ریش بطّة میّتة، فاعطاها دنانیره، فرأی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی المنام و هو یقول إنّ اللّه تعالی خلق ملکا یحجّ عنک کلّ عام إلی یوم القیامة 11

قصّة امرأة علویّة ببلخ مات بعلها فخرج إلی سمرقند، و قصّتها مع شیخ البلد و هو یطلب عنها البیّنة، و قصّتها مع المجوسیّ، و ما رأی فی المنام و إسلامه بیدها 12

قصّة مجوسیّ تزوّج ابنته من ابنه، و أرسل طعاما إلی جاره و دعاؤهم له و استجابة دعائهم، و قصّة ابن الخضیب الّذی کان کاتبا للسیّدة أمّ المتوکل لعنه اللّه، و انفاقها للعلویّین و ما رأت فی المنام 14

**[ترجمه]الرؤیا الّتی رآها امرأة عبّاسیة 1

الرؤیا الّتی رآها رجل و قصّة جاره الّذی یلعن علیّا علیه السّلام و ما قال فی تأییدها و صحتها العلّامة المجلسیّ رحمه اللّه 2

قصّة أمیر ملعون نقلها العلامة الحلّی قدّس سرّه 4

فی رجل أعطی ماله للعلویّین و کتب: هذا ما أخذه علیّ علیه السّلام و قصّته بعد إفلاسه 7

ردّ بصر عمیاء، و سواد وجه الرّجل بسبّه علیه السّلام 8

ردّ بصر عمیاء بحبّه 9

قصّة أحمد بن حمدون و کان شدید العناد لعلیّ علیه السّلام ببلدة موصل 10

ص: 54

العنوان الصفحة

قصّة عبد اللّه المبارک و هو یرید الحجّ، و أنّه رأی امرأة علویّة علی بعض المزابل بالکوفة تنتف ریش بطّة میّتة، فاعطاها دنانیره، فرأی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی المنام و هو یقول إنّ اللّه تعالی خلق ملکا یحجّ عنک کلّ عام إلی یوم القیامة 11

قصّة امرأة علویّة ببلخ مات بعلها فخرج إلی سمرقند، و قصّتها مع شیخ البلد و هو یطلب عنها البیّنة، و قصّتها مع المجوسیّ، و ما رأی فی المنام و إسلامه بیدها 12

قصّة مجوسیّ تزوّج ابنته من ابنه، و أرسل طعاما إلی جاره و دعاؤهم له و استجابة دعائهم، و قصّة ابن الخضیب الّذی کان کاتبا للسیّدة أمّ المتوکل لعنه اللّه، و انفاقها للعلویّین و ما رأت فی المنام 14

**[ترجمه]

الباب السادس عشر و المائة جوامع معجزاته صلوات اللّه علیه، و نوادرها 17

فی رجل تکلّم علیه السّلام فی اذنه فحفظ القرآن کلّه، و أنّ قوله تعالی: «وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها» هو علیّ علیه السّلام و تکذیبه الرجل الّذی ادّعی أنّه یتولاه، و قوله علیه السّلام:

لا یحبّنا مخنّث و لا دیّوث و لا ولد زناء و لا من حملته أمّه فی حیضها 17

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی فضیلة علیّ علیه السّلام و قوله صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم قضی البارحة ألف درهم و سبعمائة درهم، فقال علیّ علیه السّلام: أنا، و حدّثه 22

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم قتل البارحة رجلا غضبا للّه و لرسوله فقال علی علیه السّلام أنا، و حدّثه فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: أیّکم استحیا البارحة من أخ له فی اللّه ثمّ کاید الشیطان، و قوله علیه السّلام أنا، و قصّة ذلک 25

فی أنّه علیه السّلام وقی بنفسه نفس ثابت بن قیس الأنصاری 27

طاعة الشجرتین له علیه السّلام لمّا أرادوا المنافقون ان ینظروا إلی ما یخرج منه 29

العنوان الصفحة

فی عدم سقوط الحائط علیه علیه السّلام و علی أصحابه 31

فی أنّ العباس جاء إلی علیّ علیه السّلام و یطالبه بمیراث النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 32

من عجائبه و معجزاته علیه السّلام 33

فی أنّه علیه السّلام یلبس فی البرد الشدید الثوب الرقیق، و فی الحرّ الشدید القباء و الثوب الثقیل، و کان لا یجد الحرّ و البرد 35

فیما ضمنه النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لأبی الصمصام العبسیّ، و طلبه بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و ما قاله أبو بکر، و قول سلمان رضی اللّه تعالی عنه: کردی و نکردی و حقّ از میر ببردی 36

فیمن نقل فضائل علی علیه السّلام من العامّة 37

فی قول معاویة لابن عبّاس: إنّا کتبنا فی الآفاق ننهی عن ذکر مناقب علیّ علیه السّلام فکفّ لسانک، قال: أ فتنهانا عن قراءة القرآن 38

إلقاء شبه عیال معاویة علی عیال محبّ لأمیر المؤمنین علیه السّلام 39

فیما اعترف و قال عمر بن الخطّاب فی فضائل و معجزات علیّ علیه السّلام 42

قصّة صفوان الأکحل و کان محبّا لعلیّ علیه السّلام و لم تحرقه النّار 44

قصّة طبیب یونانیّ و ما قاله لعلیّ علیه السّلام، و أنّ السّمّ لا یضرّه 45

**[ترجمه]فی رجل تکلّم علیه السّلام فی اذنه فحفظ القرآن کلّه، و أنّ قوله تعالی: «وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها» هو علیّ علیه السّلام و تکذیبه الرجل الّذی ادّعی أنّه یتولاه، و قوله علیه السّلام:

لا یحبّنا مخنّث و لا دیّوث و لا ولد زناء و لا من حملته أمّه فی حیضها 17

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی فضیلة علیّ علیه السّلام و قوله صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم قضی البارحة ألف درهم و سبعمائة درهم، فقال علیّ علیه السّلام: أنا، و حدّثه 22

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: أیّکم قتل البارحة رجلا غضبا للّه و لرسوله فقال علی علیه السّلام أنا، و حدّثه فی قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: أیّکم استحیا البارحة من أخ له فی اللّه ثمّ کاید الشیطان، و قوله علیه السّلام أنا، و قصّة ذلک 25

فی أنّه علیه السّلام وقی بنفسه نفس ثابت بن قیس الأنصاری 27

طاعة الشجرتین له علیه السّلام لمّا أرادوا المنافقون ان ینظروا إلی ما یخرج منه 29

ص: 55

العنوان الصفحة

فی عدم سقوط الحائط علیه علیه السّلام و علی أصحابه 31

فی أنّ العباس جاء إلی علیّ علیه السّلام و یطالبه بمیراث النبیّ صلّی اللّه علیه و آله 32

من عجائبه و معجزاته علیه السّلام 33

فی أنّه علیه السّلام یلبس فی البرد الشدید الثوب الرقیق، و فی الحرّ الشدید القباء و الثوب الثقیل، و کان لا یجد الحرّ و البرد 35

فیما ضمنه النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لأبی الصمصام العبسیّ، و طلبه بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و ما قاله أبو بکر، و قول سلمان رضی اللّه تعالی عنه: کردی و نکردی و حقّ از میر ببردی 36

فیمن نقل فضائل علی علیه السّلام من العامّة 37

فی قول معاویة لابن عبّاس: إنّا کتبنا فی الآفاق ننهی عن ذکر مناقب علیّ علیه السّلام فکفّ لسانک، قال: أ فتنهانا عن قراءة القرآن 38

إلقاء شبه عیال معاویة علی عیال محبّ لأمیر المؤمنین علیه السّلام 39

فیما اعترف و قال عمر بن الخطّاب فی فضائل و معجزات علیّ علیه السّلام 42

قصّة صفوان الأکحل و کان محبّا لعلیّ علیه السّلام و لم تحرقه النّار 44

قصّة طبیب یونانیّ و ما قاله لعلیّ علیه السّلام، و أنّ السّمّ لا یضرّه 45

**[ترجمه]

الباب السابع عشر و المائة ما ورد من غرائب معجزاته علیه السّلام بالأسانید الغریبة 50

معجزة رآها سلمان رضی اللّه تعالی عنه منه علیه السّلام 50

معجزة اخری منه علیه السّلام 54

معرفته علیه السّلام منطق الحمامتین 56

العنوان الصفحة

**[ترجمه]معجزة رآها سلمان رضی اللّه تعالی عنه منه علیه السّلام 50

معجزة اخری منه علیه السّلام 54

معرفته علیه السّلام منطق الحمامتین 56

ص: 56

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب ما یتعلق به و من ینتسب إلیه‌

الباب الثامن عشر و المائة أسلحته و ملابسه و مراکبه و لوائه و سایر ما یتعلق به صلوات اللّه علیه من أشباه ذلک 57

معنی قوله تعالی: «وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ» و نزول ذو الفقار 57

العلّة الّتی من أجلها سمّی ذو الفقار ذا الفقار، و طوله و عرضه، و درعه علیه السّلام 58

مرکوبه علیه السّلام و العلّة الّتی سمّی دلدل دلدلا، و لوائه و خاتمه 59

فی العقیق و التختّم به بالیمین 61

فی أنّه کان لعلیّ علیه السّلام أربعة خواتیم یتختّم بها 68

**[ترجمه]معنی قوله تعالی: «وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ» و نزول ذو الفقار 57

العلّة الّتی من أجلها سمّی ذو الفقار ذا الفقار، و طوله و عرضه، و درعه علیه السّلام 58

مرکوبه علیه السّلام و العلّة الّتی سمّی دلدل دلدلا، و لوائه و خاتمه 59

فی العقیق و التختّم به بالیمین 61

فی أنّه کان لعلیّ علیه السّلام أربعة خواتیم یتختّم بها 68

**[ترجمه]

الباب التاسع عشر و المائة صدقاته و موالیه صلوات اللّه علیه 71

فی أنّه علیه السّلام وقف ماء ینبع 71

صورة ما وصیّ بها علیه السّلام مفصلا لأزواجه و أولاده و أقربائه 72

**[ترجمه]فی أنّه علیه السّلام وقف ماء ینبع 71

صورة ما وصیّ بها علیه السّلام مفصلا لأزواجه و أولاده و أقربائه 72

**[ترجمه]

الباب العشرون و المائة أحوال أولاده و أزواجه و أمّهات أولاده صلوات اللّه علیه و فیه بعض الرد علی الکیسانیة 74

فی أنّ عدد أولاده علیه السّلام کان سبعة و عشرون ذکرا و انثی 74

العنوان الصفحة

فی أنّ النسل من ولد مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام لخمسة: الحسن و الحسین علیهما السّلام و محمّد بن الحنفیة و عمر الأکبر و العباس 75

فیما قاله محمّد بن الحنفیة لعلیّ بن الحسین علیهما السّلام بالإمامة و الوصایة، و شهادة الحجر الأسود، و ما قاله السیّد الحمیری فی أوان أمره 77

الدلائل علی فساد مذهب الکیسانیة 81

فی أنّ أمیر المؤمنین علیه السّلام جمع بنیه و هم اثنا عشر ذکرا و قال لهم ما قال فی وصیته إلی الحسن و الحسین علیهما السّلام 87

قصّة أمّ کلثوم بنت علیّ علیه السّلام و أنّه کانت جنّیة بمثلها و تزوّجها فلان 88

فی أزواجه علیه السّلام و تعدادهنّ 91

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرحه فی محمّد بن الحنفیّة 98

فیما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه فی جواب المسائل السرویّة فی الخبر الوارد بتزویج أمیر المؤمنین علیه السّلام ابنته من عمر لم یثبت 107

فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه فی الحنفیة، و تزویجه علیه السّلام بنته 108

فیما قاله العلّامة المجلسی رحمه اللّه فی ذلک 109

**[ترجمه]فی أنّ عدد أولاده علیه السّلام کان سبعة و عشرون ذکرا و انثی 74

ص: 57

العنوان الصفحة

فی أنّ النسل من ولد مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام لخمسة: الحسن و الحسین علیهما السّلام و محمّد بن الحنفیة و عمر الأکبر و العباس 75

فیما قاله محمّد بن الحنفیة لعلیّ بن الحسین علیهما السّلام بالإمامة و الوصایة، و شهادة الحجر الأسود، و ما قاله السیّد الحمیری فی أوان أمره 77

الدلائل علی فساد مذهب الکیسانیة 81

فی أنّ أمیر المؤمنین علیه السّلام جمع بنیه و هم اثنا عشر ذکرا و قال لهم ما قال فی وصیته إلی الحسن و الحسین علیهما السّلام 87

قصّة أمّ کلثوم بنت علیّ علیه السّلام و أنّه کانت جنّیة بمثلها و تزوّجها فلان 88

فی أزواجه علیه السّلام و تعدادهنّ 91

فیما قاله ابن أبی الحدید فی شرحه فی محمّد بن الحنفیّة 98

فیما قاله الشیخ المفید رحمه اللّه فی جواب المسائل السرویّة فی الخبر الوارد بتزویج أمیر المؤمنین علیه السّلام ابنته من عمر لم یثبت 107

فیما قاله السیّد المرتضی رحمه اللّه فی الحنفیة، و تزویجه علیه السّلام بنته 108

فیما قاله العلّامة المجلسی رحمه اللّه فی ذلک 109

**[ترجمه]

الباب الحادی و العشرون و المائة أحوال إخوانه و عشائره صلوات و سلامه علیه 110

فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعقیل 110

فیما قاله عقیل لأمیر المؤمنین علیه السّلام و خروجه إلی الشام و ما قال لمعاویة و أصحابه 111

فیما قاله و نقله ابن أبی الحدید فی عقیل و أقواله فی مجلس معاویة 112

قصّة عقیل و طلبه من معاویة أربعون ألفا لجاریة، و قوله: فتلد لی غلاما إذا أغضبته یضرب عنقک، و ما جری بین مسلم و معاویة 116

العنوان الصفحة

فیما سأله معاویة عن عقیل عن قصّة الحدید المحماة، و قصّة زقّ من العسل 117

قصّة أروی بنت الحارث بن عبد المطّلب و معاویة و ما قالت فی طعن معاویة و فضیلة علیّ علیه السّلام و أشعارها 118

**[ترجمه]فیما قاله النبیّ صلّی اللّه علیه و آله لعقیل 110

فیما قاله عقیل لأمیر المؤمنین علیه السّلام و خروجه إلی الشام و ما قال لمعاویة و أصحابه 111

فیما قاله و نقله ابن أبی الحدید فی عقیل و أقواله فی مجلس معاویة 112

قصّة عقیل و طلبه من معاویة أربعون ألفا لجاریة، و قوله: فتلد لی غلاما إذا أغضبته یضرب عنقک، و ما جری بین مسلم و معاویة 116

ص: 58

العنوان الصفحة

فیما سأله معاویة عن عقیل عن قصّة الحدید المحماة، و قصّة زقّ من العسل 117

قصّة أروی بنت الحارث بن عبد المطّلب و معاویة و ما قالت فی طعن معاویة و فضیلة علیّ علیه السّلام و أشعارها 118

**[ترجمه]

الباب الثانی و العشرون و المائة أحوال رشید الهجری و میثم التمار و قنبر رضی اللّه عنهم أجمعین 121

فی قول أمیر المؤمنین علیه السّلام لرشید رضی اللّه تعالی عنه و عنّا: کیف صبرک إذا ارسل إلیک دعیّ بنی أمیّة فقطع یدیک و رجلیک و لسانک، ففعل به عبید اللّه بن زیاد لعنه اللّه 121

فیما قاله علیه السّلام لقنبر رضی اللّه تعالی عنه و عنّا 122

فیما قاله علیه السّلام لمیثم التمّار فی کیفیّة شهادته و إخباره بالنخلة الّتی یصلب علیها و ما قاله رضوان اللّه تعالی علیه و علینا لعمرو بن حریث 124

فی أنّ أول من الجم فی الإسلام میثم التمّار 125

قصّة قنبر رحمه اللّه و شهادته بید الحجّاج لعنه اللّه 126

بیان من العلّامة المجلسی قدّس سرّه فی التقیّة و الجمع بین أخبارها 127

فی أنّ میثم رحمه اللّه أخبر علیّا علیه السّلام بأنّه یختضب لحیته من رأسه 131

فیما قاله قنبر رحمه اللّه فی مدح أمیر المؤمنین علیه السّلام، و بلغ نهایة المدح، و توضیح من العلّامة المجلسی قدّس سرّه 133

إخباره علیه السّلام لمیثم التمّار رضوان اللّه تعالی علیه و علینا بأنّه یقتل و أراه مکانه 138

فی أنّ رشید الهجری رضی اللّه تعالی عنه و عنّا تمثّل بمثال رجل من أهل الشام و دخل علی عبید اللّه فاعتنقه، و ما رأی أبو أراکة 140

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی قول أمیر المؤمنین علیه السّلام لرشید رضی اللّه تعالی عنه و عنّا: کیف صبرک إذا ارسل إلیک دعیّ بنی أمیّة فقطع یدیک و رجلیک و لسانک، ففعل به عبید اللّه بن زیاد لعنه اللّه 121

فیما قاله علیه السّلام لقنبر رضی اللّه تعالی عنه و عنّا 122

فیما قاله علیه السّلام لمیثم التمّار فی کیفیّة شهادته و إخباره بالنخلة الّتی یصلب علیها و ما قاله رضوان اللّه تعالی علیه و علینا لعمرو بن حریث 124

فی أنّ أول من الجم فی الإسلام میثم التمّار 125

قصّة قنبر رحمه اللّه و شهادته بید الحجّاج لعنه اللّه 126

بیان من العلّامة المجلسی قدّس سرّه فی التقیّة و الجمع بین أخبارها 127

فی أنّ میثم رحمه اللّه أخبر علیّا علیه السّلام بأنّه یختضب لحیته من رأسه 131

فیما قاله قنبر رحمه اللّه فی مدح أمیر المؤمنین علیه السّلام، و بلغ نهایة المدح، و توضیح من العلّامة المجلسی قدّس سرّه 133

إخباره علیه السّلام لمیثم التمّار رضوان اللّه تعالی علیه و علینا بأنّه یقتل و أراه مکانه 138

فی أنّ رشید الهجری رضی اللّه تعالی عنه و عنّا تمثّل بمثال رجل من أهل الشام و دخل علی عبید اللّه فاعتنقه، و ما رأی أبو أراکة 140

ص: 59

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب الثالث و العشرون و المائة حال الحسن البصری 141

فیما قاله أمیر المؤمنین علیه السّلام له 141

فیما قالته أمّ سلمة رضی اللّه عنها للحسن البصری فی علیّ علیه السّلام عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 142

فی أنّ أصحاب الکهف کانوا صیارفة 143

**[ترجمه]فیما قاله أمیر المؤمنین علیه السّلام له 141

فیما قالته أمّ سلمة رضی اللّه عنها للحسن البصری فی علیّ علیه السّلام عن النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 142

فی أنّ أصحاب الکهف کانوا صیارفة 143

**[ترجمه]

الباب الرابع و العشرون و المائة أحوال سایر أصحابه علیه السّلام و فیه أحوال عبد اللّه بن العباس 145

فی قوله علیه السّلام سلونی، و ما قال سعد بن أبی وقّاص، و اخباره علیه السّلام بأنّ عمر بن سعد یقتل الحسین علیه السّلام 146

علمه و اخباره علیه السّلام بمن یبایعه و بعدد من یأتی من عسکر الکوفة و فیه ذکر أویس القرنی رضی اللّه تعالی عنه و عنّا، و قصّة بسر بن أرطاة بالیمن، و ما قاله علیه السّلام لجویریة بن مسهر 147

قصّة کمیل بن زیاد النخعیّ رضوان اللّه علیه، و أنّه قتل بید الحجّاج 148

فی أنّ الاشعث و جریر لعنهما اللّه لمّا رأیا ضبّا قالا: السّلام علیک یا أمیر المؤمنین، خلافا علی علیّ علیه السّلام و ما قاله علیه السّلام لهما 149

فیما قاله ابن عبّاس فی مرضه الّذی مات فیه، و ما فعله ببیت المال بالبصرة 152

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی أویس القرنی رضی اللّه عنه 155

قصّة مالک بن الأشتر رضی اللّه عنه و بعض أهل السوق الّذی رمی به، و دخوله بالمسجد لیستغفر له، و قصّة أحنف 157

فی وفود عبد اللّه بن عبّاس علی معاویة و ما جری بینهما 165

قصّة ربیع بن زیاد الحارثی الّذی أصابته نشّابة فی جبینه، فأتاه علیّ علیه السّلام عائدا

العنوان الصفحة

و ما قاله علیه السّلام لأخیه عاصم بعد ما لبس العباء و ترک الملاء و غمّ أهله 173

فی أحوال شریح القاضی و ذکر بعض أخباره 175

فی أحوال مالک بن الحارث الأشتر رضی اللّه تعالی عنه و عنّا، و أحوال أبی ذرّ الغفاری رضی اللّه تعالی عنه و عنّا و وفاته و من غسّله و کفّنه و دفنه 176

قصّة أبی أمامة الباهلیّ و معاویة 179

کتّابه و بوّابه و مؤذّنه و خدّامه و خادمته علیه السّلام 180

من کتاب له علیه السّلام إلی عبد اللّه العباس، و فیه بیان و توضیح 181

**[ترجمه]فی قوله علیه السّلام سلونی، و ما قال سعد بن أبی وقّاص، و اخباره علیه السّلام بأنّ عمر بن سعد یقتل الحسین علیه السّلام 146

علمه و اخباره علیه السّلام بمن یبایعه و بعدد من یأتی من عسکر الکوفة و فیه ذکر أویس القرنی رضی اللّه تعالی عنه و عنّا، و قصّة بسر بن أرطاة بالیمن، و ما قاله علیه السّلام لجویریة بن مسهر 147

قصّة کمیل بن زیاد النخعیّ رضوان اللّه علیه، و أنّه قتل بید الحجّاج 148

فی أنّ الاشعث و جریر لعنهما اللّه لمّا رأیا ضبّا قالا: السّلام علیک یا أمیر المؤمنین، خلافا علی علیّ علیه السّلام و ما قاله علیه السّلام لهما 149

فیما قاله ابن عبّاس فی مرضه الّذی مات فیه، و ما فعله ببیت المال بالبصرة 152

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فی أویس القرنی رضی اللّه عنه 155

قصّة مالک بن الأشتر رضی اللّه عنه و بعض أهل السوق الّذی رمی به، و دخوله بالمسجد لیستغفر له، و قصّة أحنف 157

فی وفود عبد اللّه بن عبّاس علی معاویة و ما جری بینهما 165

قصّة ربیع بن زیاد الحارثی الّذی أصابته نشّابة فی جبینه، فأتاه علیّ علیه السّلام عائدا

ص: 60

العنوان الصفحة

و ما قاله علیه السّلام لأخیه عاصم بعد ما لبس العباء و ترک الملاء و غمّ أهله 173

فی أحوال شریح القاضی و ذکر بعض أخباره 175

فی أحوال مالک بن الحارث الأشتر رضی اللّه تعالی عنه و عنّا، و أحوال أبی ذرّ الغفاری رضی اللّه تعالی عنه و عنّا و وفاته و من غسّله و کفّنه و دفنه 176

قصّة أبی أمامة الباهلیّ و معاویة 179

کتّابه و بوّابه و مؤذّنه و خدّامه و خادمته علیه السّلام 180

من کتاب له علیه السّلام إلی عبد اللّه العباس، و فیه بیان و توضیح 181

**[ترجمه]

الباب الخامس و العشرون و المائة النوادر 186

فیما رواه أبو الأسود بأنّ رجلا سأل علیّا علیه السّلام فدخل منزله ثمّ خرج و أجابه فإذا سئل عنه العلّة؟ قال: کنت حاقنا، و لا رأی لثلاثة: لحاقن، و حازق، و حاقب، و أنشد فی الموضوع أشعارا 187

فیما قاله علیه السّلام فی الصبر 188

معنی قوله علیه السّلام: أنا الّذی علوت فقهر، أنا الّذی احیی و امیت، أنا الأول و الآخر، و الظاهر و الباطن 189

**[ترجمه]فیما رواه أبو الأسود بأنّ رجلا سأل علیّا علیه السّلام فدخل منزله ثمّ خرج و أجابه فإذا سئل عنه العلّة؟ قال: کنت حاقنا، و لا رأی لثلاثة: لحاقن، و حازق، و حاقب، و أنشد فی الموضوع أشعارا 187

فیما قاله علیه السّلام فی الصبر 188

معنی قوله علیه السّلام: أنا الّذی علوت فقهر، أنا الّذی احیی و امیت، أنا الأول و الآخر، و الظاهر و الباطن 189

**[ترجمه]

أبواب وفاته صلوات اللّه علیه‌

الباب السادس و العشرون و المائة اخبار الرسول صلّی اللّه علیه و آله بشهادته و اخباره صلوات اللّه علیه بشهادة نفسه 190

العنوان الصفحة

فیما أخبره النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بشهادته علیه السّلام فی خطبته فی فضل شهر رمضان 190

فیما سأله علیه السّلام یهودیّ عمّا فیه من خصال الأوصیاء 191

فی أنّه علیه السّلام ردّ ابن الملجم لبیعته، و علمه علیه السّلام بأنّه قاتله 192

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ اللّه عزّ و جلّ عرض مودّتنا أهل البیت علی السماوات و الأرض، و إخباره صلّی اللّه علیه و آله بقبره علیه السّلام 197

**[ترجمه]ص: 61

العنوان الصفحة

فیما أخبره النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بشهادته علیه السّلام فی خطبته فی فضل شهر رمضان 190

فیما سأله علیه السّلام یهودیّ عمّا فیه من خصال الأوصیاء 191

فی أنّه علیه السّلام ردّ ابن الملجم لبیعته، و علمه علیه السّلام بأنّه قاتله 192

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله لعلیّ علیه السّلام: إنّ اللّه عزّ و جلّ عرض مودّتنا أهل البیت علی السماوات و الأرض، و إخباره صلّی اللّه علیه و آله بقبره علیه السّلام 197

**[ترجمه]

الباب السابع و العشرون و المائة کیفیة شهادته علیه السّلام و وصیته و غسله و الصلاة علیه و دفنه 199

فی أنّه صلوات اللّه و سلامه علیه قبض قتیلا فی مسجد الکوفة لیلة الجمعة لتسع عشرة لیلة مضین من شهر رمضان علی یدی ابن الملجم، و له یومئذ خمس و ستّون سنة فی قول الصادق علیه السّلام، و قالت العامّة: ثلاث و ستّون سنة، عاش مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بمکّة ثلاث عشرة سنة و بالمدینة عشر سنین، و هاجر و هو ابن أربع و عشرین سنة، و ضرب بالسیف بین یدی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و هو ابن ستّة عشرة سنة، و قلع باب خیبر و له ثمان و عشرون سنة، و کانت مدّة امامته ثلاثون سنة، منها أیّام أبی بکر سنتان و أربعة أشهر، و أیّام عمر تسع سنین و أشهر و أیّام- أو عشر سنین و ثمانیة أشهر- و أیّام عثمان اثنی عشرة سنة، ثمّ آتاه اللّه الحقّ خمس سنین و أشهرا، و کان علیه السّلام أمر بأن یخفی قبره 199

فیما أوصی به علیه السّلام 202

فیما قاله علیه السّلام لمّا ضرب، و فیه شرح و بیان و توضیح و تحقیق 206

فیما قاله علیه السّلام بکیفیة حمل جنازته و إخباره بموضع قبره 217

فی نفر من الخوارج اجتمعوا بمکّة لقتل علیّ علیه السّلام و معاویة و عمرو بن العاص، و القصّة، و آخر أمرهم 228

العنوان الصفحة

فی المراثی علیه علیه السّلام 240

فی وصیّته علیه السّلام 248

من وصیّته علیه السّلام للحسن و الحسین علیهما السّلام لمّا ضرب 256

فی أجوبة الشیخ المفید قدّس اللّه روحه لمّا سئل عنه: الامام عندنا مجمع علی أنّه یعلم ما یکون، فما بال أمیر المؤمنین علیه السّلام خرج إلی المسجد و هو یعلم أنّه مقتول و قد عرف قاتله و الوقت و الزمان، و ما بال الحسین علیه السّلام سار إلی الکوفة و قد علم أنّهم یخذلونه و أنّه مقتول، و لم لمّا حصروا لم یحفر بئرا و أعان علی نفسه حتّی تلف عطشا، و الحسن علیه السّلام وادع معاویة و هو یعلم أنّه ینکث و لا یفی 257

فی کتاب کتبه علیه السّلام إلی حبیب بن المنتجب و الی أطراف الیمن 259

قصّة عشرة رجال أتوه علیه السّلام من أطراف الیمن للتهنیة بالخلافة و فیهم ابن ملجم و ما قاله فی مدحه علیه السّلام و ما سأله علیه السّلام عنه و اخباره بما قالته دایة یهودیّة کانت له، و علمه و اخباره علیه السّلام بأنّه قاتله 260

قصّة ابن الملجم و قطامة لعنهما اللّه بنت سخینة بن عوف مفصّلا 264

قصّة برک و عمرو بن العاص لعنهما اللّه 270

قصّة معاویة و عبد اللّه العنبریّ لعنهما اللّه 271

فی أنّ ابن الملجم تزوّج قطامة 274

لمّا کانت لیلة تسع عشرة من شهر رمضان وقعت ما وقعت 276

فیما قاله علیه السّلام لابن الملجم بعد انتباهه من النوم 281

فی الحوادث الّتی وقعت لما ضرب ابن الملجم و ما قاله جبرئیل علیه السّلام بقوله:

تهدّمت و اللّه أرکان الهدی 282

فیما قاله علیه السّلام للحسن علیه السّلام بالرفق لابن الملجم لعنه اللّه 287

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام قتلا ابن الملجم و کیفیّة قتله لعنه اللّه تعالی بعدد

العنوان الصفحة

کل شعر و الوبر و الحجر و المدر و الشوک و الشجر و اللّیالی و الدهور و الریاح فی البراری و الصخور إلی یوم ینفخ فی الصور، و أنّ القطامة قتلت بالسیف إربا إربا 298

**[ترجمه]فی أنّه صلوات اللّه و سلامه علیه قبض قتیلا فی مسجد الکوفة لیلة الجمعة لتسع عشرة لیلة مضین من شهر رمضان علی یدی ابن الملجم، و له یومئذ خمس و ستّون سنة فی قول الصادق علیه السّلام، و قالت العامّة: ثلاث و ستّون سنة، عاش مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله بمکّة ثلاث عشرة سنة و بالمدینة عشر سنین، و هاجر و هو ابن أربع و عشرین سنة، و ضرب بالسیف بین یدی رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و هو ابن ستّة عشرة سنة، و قلع باب خیبر و له ثمان و عشرون سنة، و کانت مدّة امامته ثلاثون سنة، منها أیّام أبی بکر سنتان و أربعة أشهر، و أیّام عمر تسع سنین و أشهر و أیّام- أو عشر سنین و ثمانیة أشهر- و أیّام عثمان اثنی عشرة سنة، ثمّ آتاه اللّه الحقّ خمس سنین و أشهرا، و کان علیه السّلام أمر بأن یخفی قبره 199

فیما أوصی به علیه السّلام 202

فیما قاله علیه السّلام لمّا ضرب، و فیه شرح و بیان و توضیح و تحقیق 206

فیما قاله علیه السّلام بکیفیة حمل جنازته و إخباره بموضع قبره 217

فی نفر من الخوارج اجتمعوا بمکّة لقتل علیّ علیه السّلام و معاویة و عمرو بن العاص، و القصّة، و آخر أمرهم 228

ص: 62

العنوان الصفحة

فی المراثی علیه علیه السّلام 240

فی وصیّته علیه السّلام 248

من وصیّته علیه السّلام للحسن و الحسین علیهما السّلام لمّا ضرب 256

فی أجوبة الشیخ المفید قدّس اللّه روحه لمّا سئل عنه: الامام عندنا مجمع علی أنّه یعلم ما یکون، فما بال أمیر المؤمنین علیه السّلام خرج إلی المسجد و هو یعلم أنّه مقتول و قد عرف قاتله و الوقت و الزمان، و ما بال الحسین علیه السّلام سار إلی الکوفة و قد علم أنّهم یخذلونه و أنّه مقتول، و لم لمّا حصروا لم یحفر بئرا و أعان علی نفسه حتّی تلف عطشا، و الحسن علیه السّلام وادع معاویة و هو یعلم أنّه ینکث و لا یفی 257

فی کتاب کتبه علیه السّلام إلی حبیب بن المنتجب و الی أطراف الیمن 259

قصّة عشرة رجال أتوه علیه السّلام من أطراف الیمن للتهنیة بالخلافة و فیهم ابن ملجم و ما قاله فی مدحه علیه السّلام و ما سأله علیه السّلام عنه و اخباره بما قالته دایة یهودیّة کانت له، و علمه و اخباره علیه السّلام بأنّه قاتله 260

قصّة ابن الملجم و قطامة لعنهما اللّه بنت سخینة بن عوف مفصّلا 264

قصّة برک و عمرو بن العاص لعنهما اللّه 270

قصّة معاویة و عبد اللّه العنبریّ لعنهما اللّه 271

فی أنّ ابن الملجم تزوّج قطامة 274

لمّا کانت لیلة تسع عشرة من شهر رمضان وقعت ما وقعت 276

فیما قاله علیه السّلام لابن الملجم بعد انتباهه من النوم 281

فی الحوادث الّتی وقعت لما ضرب ابن الملجم و ما قاله جبرئیل علیه السّلام بقوله:

تهدّمت و اللّه أرکان الهدی 282

فیما قاله علیه السّلام للحسن علیه السّلام بالرفق لابن الملجم لعنه اللّه 287

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام قتلا ابن الملجم و کیفیّة قتله لعنه اللّه تعالی بعدد

ص: 63

العنوان الصفحة

کل شعر و الوبر و الحجر و المدر و الشوک و الشجر و اللّیالی و الدهور و الریاح فی البراری و الصخور إلی یوم ینفخ فی الصور، و أنّ القطامة قتلت بالسیف إربا إربا 298

**[ترجمه]

الباب الثامن و العشرون و المائة ما وقع بعد شهادته علیه السّلام و أحوال قاتله لعنه اللّه 302

إنّه لمّا کانت اللّیلة الّتی قتل فیها علیّ علیه السّلام لم یرفع عن وجه الأرض حجر إلّا وجد تحته دم عبیط 302

قصّة الطیر و الرهبان و فعله بابن الملجم 307

**[ترجمه]إنّه لمّا کانت اللّیلة الّتی قتل فیها علیّ علیه السّلام لم یرفع عن وجه الأرض حجر إلّا وجد تحته دم عبیط 302

قصّة الطیر و الرهبان و فعله بابن الملجم 307

**[ترجمه]

الباب التاسع و العشرون و المائة ما ظهر عند الضریح المقدس من المعجزات و الکرامات 311

اشارة

فی قوم أرادوا أن ینبّشوا قبره علیه السّلام 312

فی قوم رأوا أنّ الأسد یمرّغ ذراعه علی قبره علیه السّلام 315

قصّة کمال الدین القمّیّ و خلعته 316

فی أنّه علیه السّلام ردّ بصر عمیاء من أهل تکریت 317

قصّة نصرانیّ أسلم عند قبره علیه السّلام و قصّة عمران بن شاهین 319

قصّة أبی البقاء قیّم مشهد مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام 321

قصّة البدویّ مع شحنة الکوفة 323

قصّة سیف سرق من الحضرة الشریفة و ظهر فیما بعد 324

قصّة لطیفة، و قصّة أبی جعفر الکتاتینی 326

قصّة علیّ بن مظفّر النجّار و قصّة قاضی بن بدا 328

العنوان الصفحة

قصّة قبره علیه السّلام و الرشید فی الصید 329

**[ترجمه]فی قوم أرادوا أن ینبّشوا قبره علیه السّلام 312

فی قوم رأوا أنّ الأسد یمرّغ ذراعه علی قبره علیه السّلام 315

قصّة کمال الدین القمّیّ و خلعته 316

فی أنّه علیه السّلام ردّ بصر عمیاء من أهل تکریت 317

قصّة نصرانیّ أسلم عند قبره علیه السّلام و قصّة عمران بن شاهین 319

قصّة أبی البقاء قیّم مشهد مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام 321

قصّة البدویّ مع شحنة الکوفة 323

قصّة سیف سرق من الحضرة الشریفة و ظهر فیما بعد 324

قصّة لطیفة، و قصّة أبی جعفر الکتاتینی 326

قصّة علیّ بن مظفّر النجّار و قصّة قاضی بن بدا 328

ص: 64

العنوان الصفحة

قصّة قبره علیه السّلام و الرشید فی الصید 329

**[ترجمه]

فی موضع قبره الشریف علیه الصلاة و السّلام 332

فیما نقله زید النسّاج عن رجل کان فی ظهره أثر ضربة 334

فی موضع قبره علیه السّلام و بحث حول الاختلاف 337

فی أنّ الصادقین علیهما السّلام کانا یزوران علیّا علیه السّلام فی الغریّین 339

إلی هنا انتهی الجزء الثانی و الأربعون و هو الجزء الثامن من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف رحمه اللّه تعالی و إیّانا و به تمّ أجزاء المجلد التاسع‌

**[ترجمه]فیما نقله زید النسّاج عن رجل کان فی ظهره أثر ضربة 334

فی موضع قبره علیه السّلام و بحث حول الاختلاف 337

فی أنّ الصادقین علیهما السّلام کانا یزوران علیّا علیه السّلام فی الغریّین 339

إلی هنا انتهی الجزء الثانی و الأربعون و هو الجزء الثامن من المجلد التاسع حسب تجزئة المؤلّف رحمه اللّه تعالی و إیّانا و به تمّ أجزاء المجلد التاسع‌

**[ترجمه]

فهرس الجزء الثالث و الأربعین‌

أبواب تاریخ سیدة نساء العالمین و بضعة سیّد المرسلین‌

اشارة

و مشکاة أنوار أئمة الدین و زوجة اشرف الوصیین البتول العذراء، و الانسیة الحوراء فاطمة الزهراء صلوات اللّه علیها و علی أبیها و بعلها و بنیها ما قامت الأرض و السماء

**[ترجمه]و مشکاة أنوار أئمة الدین و زوجة اشرف الوصیین البتول العذراء، و الانسیة الحوراء فاطمة الزهراء صلوات اللّه علیها و علی أبیها و بعلها و بنیها ما قامت الأرض و السماء

**[ترجمه]

الباب الأوّل ولادتها و حلیتها و شمائلها صلوات اللّه علیها و جمل تواریخها 2

فی أنّها تحدّثت فی بطن امّها، و دخلت أربع نسوة حین ولادتها و ما نطقت به 2

فی أنّ نورها علیها السّلام خلق قبل أن یخلق الأرض و السماء و العلّة الّتی من أجلها

العنوان الصفحة

سمّیت فی السماء المنصورة و فی الأرض فاطمة 4

فی یوم ولادتها 7

**[ترجمه]فی أنّها تحدّثت فی بطن امّها، و دخلت أربع نسوة حین ولادتها و ما نطقت به 2

فی أنّ نورها علیها السّلام خلق قبل أن یخلق الأرض و السماء و العلّة الّتی من أجلها

ص: 65

العنوان الصفحة

سمّیت فی السماء المنصورة و فی الأرض فاطمة 4

فی یوم ولادتها 7

**[ترجمه]

الباب الثانی أسمائها و بعض فضائلها علیها السّلام 10

فی قول الصادق علیه السّلام لفاطمة علیها السّلام تسعة أسماء، و بیان فی انّ علیّا علیه السّلام کان کفوا لها علیها السّلام 10

العلّة الّتی من أجلها سمّیت فاطمة: زهراء، علیها السّلام 12

کناها علیها السّلام 16

**[ترجمه]فی قول الصادق علیه السّلام لفاطمة علیها السّلام تسعة أسماء، و بیان فی انّ علیّا علیه السّلام کان کفوا لها علیها السّلام 10

العلّة الّتی من أجلها سمّیت فاطمة: زهراء، علیها السّلام 12

کناها علیها السّلام 16

**[ترجمه]

الباب الثالث مناقبها و فضائلها و بعض أحوالها و معجزاتها صلوات اللّه علیها 19

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه لیغضب لغضب فاطمة و یرضی لرضاها 19

فی أنّها علیها السّلام کانت سیدة نساء أهل الجنّة من الأوّلین و الآخرین 21

فی الرّحی الّتی تطحن و لیس معها أحد، و ما رواه الزمخشری 28

فی أنّ علیّا علیه السّلام استقرض من یهودی، و قصّة الیهود الّذین کانوا لهم عرس 30

فی أنّ اللّه تعالی ذکر اثنتی عشرة امرأة فی القرآن بالکنایة و خصالهنّ 33

فی أنّ اللّه عزّ اسمه أعطی عشرة أشیاء لعشرة من النساء، و الإجابة لعشرة، و کان رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم یهتمّ لعشرة أشیاء فآمنه اللّه منها و بشّره بها 34

فی أنّ رأس التّوابین أربعة، و خوف أربعة من الصّالحات، و رأس البکّائین ثمانیة 35

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله یکثر تقبیل فاطمة علیها السّلام 42

العنوان الصفحة

قصّة شهرة بنت مسکة بنت فضّة رضی اللّه تعالی عنها خادمة الزهراء علیها السّلام 46

فیما کان لمریم و فاطمة علیهما السّلام 48

فی أنّ آدم علیه السّلام رأی فاطمة علیها السّلام فی الجنّة و علی رأسها تاج من نور و فی اذنیها قرطان من نور 52

قصّة أعرابی و أعطته فاطمة علیها السّلام عقدها 56

فی فضائلها و مناقبها و عظم شأنها علیها السّلام یوم القیامة 64

فی ثلاث جوار کنّ للمقداد و سلمان و أبی ذرّ 66

دعاء النور لدفع الحمی 67

قصّة أعرابیّ و معه ضبّ، و تکلّم الضبّ مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و إسلام الأعرابی 70

فی نزول مائدة لها علیها السّلام 77

العلّة الّتی من أجلها سمّیت فاطمة علیها السّلام محدّثة 78

فی مصحف فاطمة علیها السّلام 79

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه لیغضب لغضب فاطمة و یرضی لرضاها 19

فی أنّها علیها السّلام کانت سیدة نساء أهل الجنّة من الأوّلین و الآخرین 21

فی الرّحی الّتی تطحن و لیس معها أحد، و ما رواه الزمخشری 28

فی أنّ علیّا علیه السّلام استقرض من یهودی، و قصّة الیهود الّذین کانوا لهم عرس 30

فی أنّ اللّه تعالی ذکر اثنتی عشرة امرأة فی القرآن بالکنایة و خصالهنّ 33

فی أنّ اللّه عزّ اسمه أعطی عشرة أشیاء لعشرة من النساء، و الإجابة لعشرة، و کان رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم یهتمّ لعشرة أشیاء فآمنه اللّه منها و بشّره بها 34

فی أنّ رأس التّوابین أربعة، و خوف أربعة من الصّالحات، و رأس البکّائین ثمانیة 35

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله یکثر تقبیل فاطمة علیها السّلام 42

ص: 66

العنوان الصفحة

قصّة شهرة بنت مسکة بنت فضّة رضی اللّه تعالی عنها خادمة الزهراء علیها السّلام 46

فیما کان لمریم و فاطمة علیهما السّلام 48

فی أنّ آدم علیه السّلام رأی فاطمة علیها السّلام فی الجنّة و علی رأسها تاج من نور و فی اذنیها قرطان من نور 52

قصّة أعرابی و أعطته فاطمة علیها السّلام عقدها 56

فی فضائلها و مناقبها و عظم شأنها علیها السّلام یوم القیامة 64

فی ثلاث جوار کنّ للمقداد و سلمان و أبی ذرّ 66

دعاء النور لدفع الحمی 67

قصّة أعرابیّ و معه ضبّ، و تکلّم الضبّ مع النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و إسلام الأعرابی 70

فی نزول مائدة لها علیها السّلام 77

العلّة الّتی من أجلها سمّیت فاطمة علیها السّلام محدّثة 78

فی مصحف فاطمة علیها السّلام 79

**[ترجمه]

الباب الرابع سیرها و مکارم أخلاقها صلوات اللّه علیها و سیر بعض خدمها 81

فی أنّها علیها السّلام اشترت بقلادتها رقبة و اعتقتها، و أنّها علیها السّلام قامت فی محرابها و تدعو للمؤمنین و المؤمنات، و قولها: الجار ثمّ الدار 81

فی أنّ فاطمة علیها السّلام أرسلت السوارین و الستر إلی أبیها صلّی اللّه علیه و آله 83

قصّة فضّة رضی اللّه تعالی عنها فی طریق مکّة و تکلّمها بالقرآن 86

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و أصحابه و فاطمة علیها السّلام بکوا لمّا نزل قول تعالی: «وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِینَ، لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ ...» 87

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إذا سافر کان آخر عهده بإنسان من فاطمة علیها السّلام و أوّل من یدخل علیه إذا قدم فاطمة علیها السّلام، و بقلّة الفرفخ و هی بقلتها 89

العنوان الصفحة

فی الرؤیا الّتی رآها فاطمة علیها السّلام 90

متی تکون المرأة أدنی من ربّها 92

**[ترجمه]فی أنّها علیها السّلام اشترت بقلادتها رقبة و اعتقتها، و أنّها علیها السّلام قامت فی محرابها و تدعو للمؤمنین و المؤمنات، و قولها: الجار ثمّ الدار 81

فی أنّ فاطمة علیها السّلام أرسلت السوارین و الستر إلی أبیها صلّی اللّه علیه و آله 83

قصّة فضّة رضی اللّه تعالی عنها فی طریق مکّة و تکلّمها بالقرآن 86

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و أصحابه و فاطمة علیها السّلام بکوا لمّا نزل قول تعالی: «وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمَوْعِدُهُمْ أَجْمَعِینَ، لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ ...» 87

فی أنّ رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إذا سافر کان آخر عهده بإنسان من فاطمة علیها السّلام و أوّل من یدخل علیه إذا قدم فاطمة علیها السّلام، و بقلّة الفرفخ و هی بقلتها 89

ص: 67

العنوان الصفحة

فی الرؤیا الّتی رآها فاطمة علیها السّلام 90

متی تکون المرأة أدنی من ربّها 92

**[ترجمه]

الباب الخامس تزویجها صلوات اللّه علی ابیها و بعلها و علیها و علی ولدها 92

فی زفاف فاطمة علیها السّلام 92

فی أنّ علیّا علیه السّلام باع درعه لزفاف فاطمة علیها السّلام 94

فی أنّ نساء النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم هیّأن فاطمة علیها السّلام للزّفاف، و کیفیّة لیلة الزّفاف من الإطعام 95

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی فضائل علیّ علیه السّلام لفاطمة علیها السّلام 99

فی نزول الملائکة لزفاف فاطمة علیها السّلام 104

کیف تزوّج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم من الشیخین و زوّج من عثمان بنتین 107

الخطبة الّتی خطبها راحیل فی البیت المعمور لتزویج فاطمة علیها السّلام 110

الخطبة الّتی خطبها علیّ علیه السّلام لتزویج فاطمة علیها السّلام 112

فی صداق فاطمة علیها السّلام و قدره، و أنّ مهرها فی السماء خمس الأرض فمن مشی علیها مبغضا لها و لولدها مشی علیها حراما، و مهرها الجنّة و النّار 113

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله امر نساءه و بنات عبد المطّلب و نساء المهاجرین و الأنصار أن یمضین فی صحبة فاطمة علیها السّلام و أن یفرحن و یرجزن و یکبّرن و یحمدن و لا یقلن ما لا یرضی اللّه، و ما أنشأت أمّ سلمة و عائشة 115

ما أنشأت حفصة و معاذة 116

الخطبة الّتی خطبها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی تزویج فاطمة علیها السّلام 119

فیما أشتری من السوق لتزویج فاطمة علیها السّلام، و أنّ عثمان بن عفان اشتری الدرع علیّ علیه السّلام ثمّ أهدی إلیه علیه السّلام 130

العنوان الصفحة

فی اجتماع النساء النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم عنده لزفاف فاطمة علیها السّلام 131

فی أنّ أسماء الّتی کانت حاضرة فی عرس فاطمة علیها السّلام إنّما هی أسماء بنت یزید ابن السّکن الأنصاری، و أسماء بنت عمیس کانت مع زوجها جعفر بالحبشة 134

**[ترجمه]فی زفاف فاطمة علیها السّلام 92

فی أنّ علیّا علیه السّلام باع درعه لزفاف فاطمة علیها السّلام 94

فی أنّ نساء النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم هیّأن فاطمة علیها السّلام للزّفاف، و کیفیّة لیلة الزّفاف من الإطعام 95

فیما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی فضائل علیّ علیه السّلام لفاطمة علیها السّلام 99

فی نزول الملائکة لزفاف فاطمة علیها السّلام 104

کیف تزوّج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم من الشیخین و زوّج من عثمان بنتین 107

الخطبة الّتی خطبها راحیل فی البیت المعمور لتزویج فاطمة علیها السّلام 110

الخطبة الّتی خطبها علیّ علیه السّلام لتزویج فاطمة علیها السّلام 112

فی صداق فاطمة علیها السّلام و قدره، و أنّ مهرها فی السماء خمس الأرض فمن مشی علیها مبغضا لها و لولدها مشی علیها حراما، و مهرها الجنّة و النّار 113

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله امر نساءه و بنات عبد المطّلب و نساء المهاجرین و الأنصار أن یمضین فی صحبة فاطمة علیها السّلام و أن یفرحن و یرجزن و یکبّرن و یحمدن و لا یقلن ما لا یرضی اللّه، و ما أنشأت أمّ سلمة و عائشة 115

ما أنشأت حفصة و معاذة 116

الخطبة الّتی خطبها رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی تزویج فاطمة علیها السّلام 119

فیما أشتری من السوق لتزویج فاطمة علیها السّلام، و أنّ عثمان بن عفان اشتری الدرع علیّ علیه السّلام ثمّ أهدی إلیه علیه السّلام 130

ص: 68

العنوان الصفحة

فی اجتماع النساء النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم عنده لزفاف فاطمة علیها السّلام 131

فی أنّ أسماء الّتی کانت حاضرة فی عرس فاطمة علیها السّلام إنّما هی أسماء بنت یزید ابن السّکن الأنصاری، و أسماء بنت عمیس کانت مع زوجها جعفر بالحبشة 134

**[ترجمه]

الباب السادس کیفیة معاشرتها مع علی علیهما السّلام 146

فیما قالته فاطمة علیها السّلام لعلیّ علیه السّلام بعد انصرافه من عند أبی بکر 148

فی أنّ فاطمة علیها السّلام کانت راضیة بتزویج علیّ علیه السّلام، و ما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 150

العلّة الّتی من أجلها حرّم علی علیّ علیه السّلام النساء ما دامت فاطمة علیها السّلام حیّة و فیها بیان، و أنّ سورة هل أتی نزلت فی أهل البیت علیهم السّلام و فیها نعیم الجنة إلّا الحور العین إجلالا لفاطمة علیها السّلام 153

**[ترجمه]فیما قالته فاطمة علیها السّلام لعلیّ علیه السّلام بعد انصرافه من عند أبی بکر 148

فی أنّ فاطمة علیها السّلام کانت راضیة بتزویج علیّ علیه السّلام، و ما قاله رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 150

العلّة الّتی من أجلها حرّم علی علیّ علیه السّلام النساء ما دامت فاطمة علیها السّلام حیّة و فیها بیان، و أنّ سورة هل أتی نزلت فی أهل البیت علیهم السّلام و فیها نعیم الجنة إلّا الحور العین إجلالا لفاطمة علیها السّلام 153

**[ترجمه]

الباب السابع ما وقع علیها من الظلم و بکائها و حزنها و شکایتها فی مرضها الی شهادتها و غسلها و دفنها و بیان العلة فی اخفاء دفنها صلوات اللّه علیها و لعنة اللّه علی من ظلمها 155

البکّاءون خمسة: آدم، و یعقوب، و یوسف، و فاطمة، و السجّاد علیهم السّلام 155

فی أنّ بلالا امتنع من الأذان بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و أذّن لفاطمة علیها السّلام 157

فی اشتداد علّة فاطمة علیها السّلام و اجتماع نساء المهاجرین و الأنصار، و ما قالت لهنّ، و توبیخ رجالهنّ 158

بیان و شرح و تحقیق فی قولها علیها السّلام لنساء المهاجرین و الأنصار، و هو جاری مجری الخطبة 170- 162

فی یوم وفاتها علیها السّلام، و أنّها کانت مغضبة علی الرجلین، و سبب وفاتها 170

العنوان الصفحة

فیما جری بین علیّ علیه السّلام و بین الناس فی قبر فاطمة علیها السّلام 171

فیما قالته فضّة رضی اللّه تعالی عنها فی فاطمة علیها السّلام و فضلها مفصّلا، و ما قالت علیها السّلام عند قبر أبیها من الحزن و الشکوی و ما أنشدت. و ما أوصت به 174

بحث و تحقیق فی أسماء بنت عمیس 181

فیمن کان حاضرا فی دفن فاطمة علیها السّلام 183

فی قبرها علیها السّلام و مکانه 185

فی قول ابن بابویه رحمه اللّه: و الصحیح عندی أنّها دفنت فی بیتها، فلمّا زاد بنو امیّة فی المسجد صارت فی المسجد 187

فی أنّ أسماء صنعت نعشا لفاطمة علیها السّلام کما رأت بالحبشة 189

فیما قاله علیّ علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بعد دفن فاطمة علیه السّلام 193

فی أنّ فاطمة علیها السّلام عاشت بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله خمسة و سبعین یوما 195

فی أنّ عمر بن الخطّاب نادی خالد بن الولید و قنفذا فأمرهما أن یحملا حطبا و نارا ثمّ أقبل حتّی انتهی إلی باب علیّ و فاطمة علیهما السّلام فأحرق الباب و ما فعل (اللهم إنّا نسألک بحقّها أن ...)! 197

القول بأنّ فاطمة علیها السّلام عاشت بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم ستة أشهر 200

فی أنّهما استأذنا و هی علیها السّلام ساخطة عنهما 203

العلّة الّتی من أجلها دفنت فاطمة علیها السّلام باللیل 206

بیان و تحقیق فی وفاة فاطمة علیها السّلام 215

فی أنّ فاطمة علیها السّلام أوصت لأزواج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و نساء بنی هاشم و بنی عبد المطّلب لکلّ واحدة منهنّ باثنتی عشرة أوقیة 218

**[ترجمه]البکّاءون خمسة: آدم، و یعقوب، و یوسف، و فاطمة، و السجّاد علیهم السّلام 155

فی أنّ بلالا امتنع من الأذان بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و أذّن لفاطمة علیها السّلام 157

فی اشتداد علّة فاطمة علیها السّلام و اجتماع نساء المهاجرین و الأنصار، و ما قالت لهنّ، و توبیخ رجالهنّ 158

بیان و شرح و تحقیق فی قولها علیها السّلام لنساء المهاجرین و الأنصار، و هو جاری مجری الخطبة 170- 162

فی یوم وفاتها علیها السّلام، و أنّها کانت مغضبة علی الرجلین، و سبب وفاتها 170

ص: 69

العنوان الصفحة

فیما جری بین علیّ علیه السّلام و بین الناس فی قبر فاطمة علیها السّلام 171

فیما قالته فضّة رضی اللّه تعالی عنها فی فاطمة علیها السّلام و فضلها مفصّلا، و ما قالت علیها السّلام عند قبر أبیها من الحزن و الشکوی و ما أنشدت. و ما أوصت به 174

بحث و تحقیق فی أسماء بنت عمیس 181

فیمن کان حاضرا فی دفن فاطمة علیها السّلام 183

فی قبرها علیها السّلام و مکانه 185

فی قول ابن بابویه رحمه اللّه: و الصحیح عندی أنّها دفنت فی بیتها، فلمّا زاد بنو امیّة فی المسجد صارت فی المسجد 187

فی أنّ أسماء صنعت نعشا لفاطمة علیها السّلام کما رأت بالحبشة 189

فیما قاله علیّ علیه السّلام لرسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بعد دفن فاطمة علیه السّلام 193

فی أنّ فاطمة علیها السّلام عاشت بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله خمسة و سبعین یوما 195

فی أنّ عمر بن الخطّاب نادی خالد بن الولید و قنفذا فأمرهما أن یحملا حطبا و نارا ثمّ أقبل حتّی انتهی إلی باب علیّ و فاطمة علیهما السّلام فأحرق الباب و ما فعل (اللهم إنّا نسألک بحقّها أن ...)! 197

القول بأنّ فاطمة علیها السّلام عاشت بعد رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم ستة أشهر 200

فی أنّهما استأذنا و هی علیها السّلام ساخطة عنهما 203

العلّة الّتی من أجلها دفنت فاطمة علیها السّلام باللیل 206

بیان و تحقیق فی وفاة فاطمة علیها السّلام 215

فی أنّ فاطمة علیها السّلام أوصت لأزواج النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و نساء بنی هاشم و بنی عبد المطّلب لکلّ واحدة منهنّ باثنتی عشرة أوقیة 218

**[ترجمه]

الباب الثامن تظلمها صلوات اللّه علیها فی القیامة و کیفیة مجیئها الی المحشر 219

العنوان الصفحة

فی مجیئها و هی علی نوقة من نوق الجنة و ینادی جبرئیل: غضّوا أبصارکم 219

فی أنّ الحسین علیه السّلام یقبل إلی أمّه علیها السّلام و رأسه فی یده 221

فی أنّها علیها السّلام تسئل عن اللّه تعالی ولدها و ذریّتها و من ودّهم، فیعطیها اللّه 225

فی جلالة قدر فاطمة علیها السّلام فی القیامة، و هی تقول: یا ربّ شیعتی و شیعة ولدی و شیعة شیعتی، و ما یفعل بقتلة الحسین علیه السّلام 226

**[ترجمه]ص: 70

العنوان الصفحة

فی مجیئها و هی علی نوقة من نوق الجنة و ینادی جبرئیل: غضّوا أبصارکم 219

فی أنّ الحسین علیه السّلام یقبل إلی أمّه علیها السّلام و رأسه فی یده 221

فی أنّها علیها السّلام تسئل عن اللّه تعالی ولدها و ذریّتها و من ودّهم، فیعطیها اللّه 225

فی جلالة قدر فاطمة علیها السّلام فی القیامة، و هی تقول: یا ربّ شیعتی و شیعة ولدی و شیعة شیعتی، و ما یفعل بقتلة الحسین علیه السّلام 226

**[ترجمه]

الباب التاسع أولادها و ذریتها و أحوالهم و فضلهم و انهم من أولاد الرسول صلّی اللّه علیه و آله حقیقة 228

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: کلّ بنی أمّ ینتمون إلی عصبتهم إلّا ولد فاطمة، فإنّی أنا أبوهم و عصبتهم، و الدّلیل من کتاب اللّه 228

قصّة سعید بن جبیر و الحجّاج الملعون 229

احتجاج الإمام الجواد علیه السّلام بآیة: «وَ حَلائِلُ أَبْنائِکُمُ» 232

فی قول ابن أبی الحدید بأنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام کانا ابن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بقول اللّه تعالی: «نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ» 234

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: کلّ بنی أمّ ینتمون إلی عصبتهم إلّا ولد فاطمة، فإنّی أنا أبوهم و عصبتهم، و الدّلیل من کتاب اللّه 228

قصّة سعید بن جبیر و الحجّاج الملعون 229

احتجاج الإمام الجواد علیه السّلام بآیة: «وَ حَلائِلُ أَبْنائِکُمُ» 232

فی قول ابن أبی الحدید بأنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام کانا ابن رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله بقول اللّه تعالی: «نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَکُمْ» 234

**[ترجمه]

الباب العاشر أوقافها و صدقاتها صلوات اللّه و سلامه علیها 235

ما أوصت به فاطمة علیها السّلام فی حیطان السبعة 235

العنوان الصفحة

**[ترجمه]ما أوصت به فاطمة علیها السّلام فی حیطان السبعة 235

ص: 71

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب تاریخ الامامین الهمامین قرتی عین رسول الثقلین الحسن و الحسین‌

اشارة

سیدی شباب أهل الجنة أجمعین صلوات اللّه علیهما أبد الآبدین و لعنة اللّه علی اعدائهما فی کل حین الی یوم الدین‌

**[ترجمه]سیدی شباب أهل الجنة أجمعین صلوات اللّه علیهما أبد الآبدین و لعنة اللّه علی اعدائهما فی کل حین الی یوم الدین‌

**[ترجمه]

الباب الحادی عشر ولادتهما و اسمائهما و عللها و نقش خواتیمهما صلوات اللّه علیهما 237

فی ولادة الحسین علیه السّلام و ألقابه و کنیته 237

فی ولادة الحسن و الحسین علیهما السّلام و تسمیتهما من اللّه سبحانه و تعالی 238

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله عقّ للحسن و الحسین علیهما السّلام، و قوله صلّی اللّه علیه و آله لمّا ولد الحسین علیه السّلام: تقتله الفئة الباغیة من بعدی لا أنالهم اللّه شفاعتی 239

فی الرؤیا الّتی رآها أمّ أیمن 242

فی هبوط جبرئیل علیه السّلام لولادة الحسین علیه السّلام و قصّة فطرس 244

العلّة الّتی من أجلها جاء لولد الحسین علیه السّلام الفضل علی ولد الحسن علیه السّلام 245

معنی قوله تعالی عزّ اسمه: «وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْساناً» 246

قصّة دردائیل، و کان له ستة عشر ألف جناح، و هو یقول یوما فی نفسه: أ فوق ربنا شی‌ء؟ و الصفح عنه، و ولادة الحسین علیه السّلام و ما أوحی اللّه تعالی إلی خازن النیران و رضوان خازن الجنان، و نزول ألف قبیل من الملائکة و کان فی کلّ قبیل ألف ألف ملک 248

فی بکاء فاطمة علیها السّلام لشهادة الحسین علیه السّلام، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی الأئمة علیهم السّلام و سمّی بأسمائهم 249

فی ولادة الحسن علیه السّلام و کانت فی لیلة النصف من شهر رمضان 250

العنوان الصفحة

اشارة إلی قصّة فطرس 251

فی أسماء أولاد هارون علیه السّلام و معنی الحسن و الحسین، و هما اسمان لا یعرف أحد من العرب تسمّی بهما فی قدیم الأیّام إلی عصرهما 252

فی ألقاب مولانا الحسن علیه السّلام و کنیته 255

فی کیفیّة ولادة الحسن و الحسین و المسیح علیهم السّلام 256

**[ترجمه]فی ولادة الحسین علیه السّلام و ألقابه و کنیته 237

فی ولادة الحسن و الحسین علیهما السّلام و تسمیتهما من اللّه سبحانه و تعالی 238

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله عقّ للحسن و الحسین علیهما السّلام، و قوله صلّی اللّه علیه و آله لمّا ولد الحسین علیه السّلام: تقتله الفئة الباغیة من بعدی لا أنالهم اللّه شفاعتی 239

فی الرؤیا الّتی رآها أمّ أیمن 242

فی هبوط جبرئیل علیه السّلام لولادة الحسین علیه السّلام و قصّة فطرس 244

العلّة الّتی من أجلها جاء لولد الحسین علیه السّلام الفضل علی ولد الحسن علیه السّلام 245

معنی قوله تعالی عزّ اسمه: «وَ وَصَّیْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَیْهِ إِحْساناً» 246

قصّة دردائیل، و کان له ستة عشر ألف جناح، و هو یقول یوما فی نفسه: أ فوق ربنا شی‌ء؟ و الصفح عنه، و ولادة الحسین علیه السّلام و ما أوحی اللّه تعالی إلی خازن النیران و رضوان خازن الجنان، و نزول ألف قبیل من الملائکة و کان فی کلّ قبیل ألف ألف ملک 248

فی بکاء فاطمة علیها السّلام لشهادة الحسین علیه السّلام، و قول النبیّ صلّی اللّه علیه و آله فی الأئمة علیهم السّلام و سمّی بأسمائهم 249

فی ولادة الحسن علیه السّلام و کانت فی لیلة النصف من شهر رمضان 250

ص: 72

العنوان الصفحة

اشارة إلی قصّة فطرس 251

فی أسماء أولاد هارون علیه السّلام و معنی الحسن و الحسین، و هما اسمان لا یعرف أحد من العرب تسمّی بهما فی قدیم الأیّام إلی عصرهما 252

فی ألقاب مولانا الحسن علیه السّلام و کنیته 255

فی کیفیّة ولادة الحسن و الحسین و المسیح علیهم السّلام 256

**[ترجمه]

الباب الثانی عشر فضائلهما و مناقبهما و النصوص علیهما صلوات اللّه علیهما 261

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: «حسین منّی و أنا من حسین، و أنّه صلّی اللّه علیه و آله فدا ابنه إبراهیم علیه السّلام للحسین علیه السّلام 261

فی أنّ محبّ الحسین علیه السّلام و محبّ محبّه کان فی الجنّة 262

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: الحسن و الحسین سیّدا شباب أهل الجنّة و أبوهما خیر منهما، و قوله صلّی اللّه علیه و آله: هیبتی و سؤددی للحسن و شجاعتی و جودی للحسین 263

فی قول علیّ علیه السّلام للحسن و الحسین علیهما السّلام: لعنة اللّه علی من عاداکما 265

فی النور الّذی سطع للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام، و المطر الّذی لم یصبهما، و الجنیّ الّذی حرّسهما، و فیه بیان 267

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام اصطرعا بأمر النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 268

الحلّة الّتی أهداها اللّه جلّ جلاله لأجل الحسین علیه السّلام و الحیّة الّتی حرّسه 271

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ للحسین فی بواطن المؤمنین معرفة مکتومة 272

فی الجدار الّذی رمی اللّه بین الحسن و الحسین علیهما السّلام حین أرادا الحاجة و ارتفع عن موضعه، و صار فی الموضع عین ماء 273

الاستدلال علی إمامة الحسن و الحسین علیهما السّلام مفصّلا من الفریقین 277

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله کان یعوّذ حسنا و حسینا علیهما السّلام 282

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه عزّ و جلّ جعل ذرّیة کلّ نبیّ من صلبه خاصّة و جعل ذرّیتی من صلبی و من صلب علیّ 284

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام: حزقّة حزقّة ترقّ عین بقّة و ما قالت فاطمة علیها السّلام لمّا ربّتها، و کذلک أمّ سلمة و أمّ الفضل امرأة العباس، و فیه إیضاح 286

فی الطبق الّذی نزل و فیه الرّمان و العنب 288

الثیاب الّتی أتی بها رضوان خازن الجنّة للحسن و الحسین علیهما السّلام و التفّاحة و الرّمانة و السّفرجلة الّتی من جبرئیل 289

معنی قوله تعالی: «وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ، وَ طُورِ سِینِینَ» 291

فیما روی عن العامّة فی الحسن و الحسین علیهما السّلام 292

فی محبّة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله للحسن علیه السّلام 294

فی أنّ الحسین علیه السّلام رکب علی ظهر رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إذا سجد، و قوله صلّی اللّه علیه و آله للیهودی: لو کنتم تؤمنون باللّه و رسوله لرحمتم الصبیان 296

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام: اللهمّ إنّی احبّهما و أحبّ من یحبّهما 300

الملک الّذی وکّل بهما فی حظیرة بنی النجّار 302

فی شمائل الحسن علیه السّلام 303

حدیث نزول التّفاحة 307

حدیث نزول سفرجلة 308

فی قول الحسن للحسین علیهما السّلام خطّی أحسن من خطّک، و قول الحسین علیه السّلام خطّی أحسن من خطّک، و قصّة قلادة فاطمة علیها السّلام، و أنّ جبرئیل شقّ اللّؤلؤة بنصفین 309

حدیث نزول الرّطب 310

العنوان الصفحة

قصّة الغزالة 312

قصّة ملک الّذی کان حارسا للحسن و الحسین علیهما السّلام فی حدیقة أبی الدحداح 313

الشجرتان اللتان فی الجنّة أحدهما الحسن و الأخری الحسین و أکل منهما النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 314

فی قول اللّه تعالی لموسی علیه السّلام: لو سألتنی فی الأوّلین و الآخرین لأجبتک ما خلا قاتل الحسین فانّی أنتقم له منه 315

**[ترجمه]فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: «حسین منّی و أنا من حسین، و أنّه صلّی اللّه علیه و آله فدا ابنه إبراهیم علیه السّلام للحسین علیه السّلام 261

فی أنّ محبّ الحسین علیه السّلام و محبّ محبّه کان فی الجنّة 262

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: الحسن و الحسین سیّدا شباب أهل الجنّة و أبوهما خیر منهما، و قوله صلّی اللّه علیه و آله: هیبتی و سؤددی للحسن و شجاعتی و جودی للحسین 263

فی قول علیّ علیه السّلام للحسن و الحسین علیهما السّلام: لعنة اللّه علی من عاداکما 265

فی النور الّذی سطع للنبیّ صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام، و المطر الّذی لم یصبهما، و الجنیّ الّذی حرّسهما، و فیه بیان 267

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام اصطرعا بأمر النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 268

الحلّة الّتی أهداها اللّه جلّ جلاله لأجل الحسین علیه السّلام و الحیّة الّتی حرّسه 271

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ للحسین فی بواطن المؤمنین معرفة مکتومة 272

فی الجدار الّذی رمی اللّه بین الحسن و الحسین علیهما السّلام حین أرادا الحاجة و ارتفع عن موضعه، و صار فی الموضع عین ماء 273

الاستدلال علی إمامة الحسن و الحسین علیهما السّلام مفصّلا من الفریقین 277

فی أنّ النبیّ صلّی اللّه علیه و آله کان یعوّذ حسنا و حسینا علیهما السّلام 282

ص: 73

العنوان الصفحة

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله: إنّ اللّه عزّ و جلّ جعل ذرّیة کلّ نبیّ من صلبه خاصّة و جعل ذرّیتی من صلبی و من صلب علیّ 284

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام: حزقّة حزقّة ترقّ عین بقّة و ما قالت فاطمة علیها السّلام لمّا ربّتها، و کذلک أمّ سلمة و أمّ الفضل امرأة العباس، و فیه إیضاح 286

فی الطبق الّذی نزل و فیه الرّمان و العنب 288

الثیاب الّتی أتی بها رضوان خازن الجنّة للحسن و الحسین علیهما السّلام و التفّاحة و الرّمانة و السّفرجلة الّتی من جبرئیل 289

معنی قوله تعالی: «وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ، وَ طُورِ سِینِینَ» 291

فیما روی عن العامّة فی الحسن و الحسین علیهما السّلام 292

فی محبّة النبیّ صلّی اللّه علیه و آله للحسن علیه السّلام 294

فی أنّ الحسین علیه السّلام رکب علی ظهر رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلّم إذا سجد، و قوله صلّی اللّه علیه و آله للیهودی: لو کنتم تؤمنون باللّه و رسوله لرحمتم الصبیان 296

فی قول رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله للحسن و الحسین علیهما السّلام: اللهمّ إنّی احبّهما و أحبّ من یحبّهما 300

الملک الّذی وکّل بهما فی حظیرة بنی النجّار 302

فی شمائل الحسن علیه السّلام 303

حدیث نزول التّفاحة 307

حدیث نزول سفرجلة 308

فی قول الحسن للحسین علیهما السّلام خطّی أحسن من خطّک، و قول الحسین علیه السّلام خطّی أحسن من خطّک، و قصّة قلادة فاطمة علیها السّلام، و أنّ جبرئیل شقّ اللّؤلؤة بنصفین 309

حدیث نزول الرّطب 310

ص: 74

العنوان الصفحة

قصّة الغزالة 312

قصّة ملک الّذی کان حارسا للحسن و الحسین علیهما السّلام فی حدیقة أبی الدحداح 313

الشجرتان اللتان فی الجنّة أحدهما الحسن و الأخری الحسین و أکل منهما النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 314

فی قول اللّه تعالی لموسی علیه السّلام: لو سألتنی فی الأوّلین و الآخرین لأجبتک ما خلا قاتل الحسین فانّی أنتقم له منه 315

**[ترجمه]

الباب الثالث عشر مکارم اخلاقهما صلوات اللّه علیهما و إقرار المخالف و المؤالف بفضلهما 318

قصّة رجل أذنب ذنبا فی حیاة رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فاحتمل الحسن و الحسین علیهما السّلام عاتقیه و أتی بهما النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 318

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام مرّا علی شیخ یتوضّأ و لا یحسن 319

فی قولهما علیهما السّلام: إنّ للماء أهلا و سکّانا کسکّان الأرض 320

فی أنّ الحسن علیه السّلام مات و علیه دین و قتل الحسین علیه السّلام و علیه دین 321

**[ترجمه]قصّة رجل أذنب ذنبا فی حیاة رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فاحتمل الحسن و الحسین علیهما السّلام عاتقیه و أتی بهما النبیّ صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 318

فی أنّ الحسن و الحسین علیهما السّلام مرّا علی شیخ یتوضّأ و لا یحسن 319

فی قولهما علیهما السّلام: إنّ للماء أهلا و سکّانا کسکّان الأرض 320

فی أنّ الحسن علیه السّلام مات و علیه دین و قتل الحسین علیه السّلام و علیه دین 321

**[ترجمه]

أبواب ما یختص بالامام الزکی سید شباب أهل الجنة الحسن بن علیّ صلوات اللّه علیهما

الباب الرابع عشر النصّ علیه صلوات اللّه و سلامه علیه 322

فی أنّ أمیر المؤمنین علیه السّلام لمّا حضره الوفاة أوصی إلی الحسن علیه السّلام و دفع إلیه

العنوان الصفحة

کتبه و سلاحه، و قال إذا حضرک الموت ادفع إلی أخیک الحسین علیه السّلام ثمّ أقبل علی ابنه الحسین علیه السّلام و قال ادفع إلی ابنک هذا ثمّ أخذ بید علیّ بن الحسین علیهما السّلام و قال ادفع إلی ابنک محمّد، و اقرأه من رسول اللّه و منی السّلام 322

**[ترجمه]فی أنّ أمیر المؤمنین علیه السّلام لمّا حضره الوفاة أوصی إلی الحسن علیه السّلام و دفع إلیه

ص: 75

العنوان الصفحة

کتبه و سلاحه، و قال إذا حضرک الموت ادفع إلی أخیک الحسین علیه السّلام ثمّ أقبل علی ابنه الحسین علیه السّلام و قال ادفع إلی ابنک هذا ثمّ أخذ بید علیّ بن الحسین علیهما السّلام و قال ادفع إلی ابنک محمّد، و اقرأه من رسول اللّه و منی السّلام 322

**[ترجمه]

الباب الخامس عشر معجزاته صلوات اللّه و سلامه علیه 323

اعطاء الرطب من النخلة الیابسة، و إخباره علیه السّلام بارسال الجوائز من المعاویة له و لأخیه الحسین علیه السّلام و لعبد اللّه بن جعفر 323

معرفته علیه السّلام بالأسود صاحب الدّهن و ما ولد له 324

فی جوابه علیه السّلام لرسول ملک الرّوم فی: بین الحقّ و الباطل، و بین السماء و الأرض، و المشرق و المغرب، و قوس و قزح، و ما المؤنث، و ما عشرة اشیاء بعضها أشدّ من بعض 325

فیما قاله علیه السّلام لأبی سفیان 326

فی رجل الّذی ادّعی علیه علیه السّلام ألف دینار کذبا و موته بعد حلفه و أخذه و انقلاب الرجل امرأة و بالعکس و ردّهما إلی حالهما و اخباره علیه السّلام بقاتله 327

إخباره علیه السّلام بما فی بقرة حبلی و وصفه، و أنّه علیه السّلام أری أصحابه أباه بعد موته علیه السّلام 328

بحث حول أبی سمینة و أنّه من الکذّابین المشهورین مثل أبی الخطاب و یونس بن ظبیان و یزید الصائغ فی ذیل الصفحة 329

**[ترجمه]اعطاء الرطب من النخلة الیابسة، و إخباره علیه السّلام بارسال الجوائز من المعاویة له و لأخیه الحسین علیه السّلام و لعبد اللّه بن جعفر 323

معرفته علیه السّلام بالأسود صاحب الدّهن و ما ولد له 324

فی جوابه علیه السّلام لرسول ملک الرّوم فی: بین الحقّ و الباطل، و بین السماء و الأرض، و المشرق و المغرب، و قوس و قزح، و ما المؤنث، و ما عشرة اشیاء بعضها أشدّ من بعض 325

فیما قاله علیه السّلام لأبی سفیان 326

فی رجل الّذی ادّعی علیه علیه السّلام ألف دینار کذبا و موته بعد حلفه و أخذه و انقلاب الرجل امرأة و بالعکس و ردّهما إلی حالهما و اخباره علیه السّلام بقاتله 327

إخباره علیه السّلام بما فی بقرة حبلی و وصفه، و أنّه علیه السّلام أری أصحابه أباه بعد موته علیه السّلام 328

بحث حول أبی سمینة و أنّه من الکذّابین المشهورین مثل أبی الخطاب و یونس بن ظبیان و یزید الصائغ فی ذیل الصفحة 329

**[ترجمه]

الباب السادس عشر مکارم أخلاقه و عمله و علمه و فضله و شرفته و جلالته و نوادر احتجاجاته صلوات اللّه و سلامه علیه 331

العنوان الصفحة

فی عطائه علیه السّلام 333

علمه علیه السّلام بما یکون من الأعرابیّ من الإسلام بعد اطلاعه علی ما فی نفسه و شرح حاله 334

فی کتاب کتبه علیه السّلام فی جواب قوم من أصحابه الّذین کتبوا إلیه لیعزّوه عن ابنة له 336

فی أنّه علیه السّلام حجّ خمسة و عشرین حجّة ماشیا و قاسم اللّه تعالی ماله ثلاث مرّات 339

قصّة امرأة جمیلة جاءت إلیه علیه السّلام و سخاؤه و بعض اشعاره 340

فیما فعله علیه السّلام ببعض نسائه 342

فی حلمه علیه السّلام و قصّة الشامیّ 344

معنی شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ 345

فی قول یهودیّ الّذی أنهکته العلّة، و ارتکبته الذّلة، و أهلکته القلّة لمّا رآه علیه السّلام بزیّ حسن: أنصفنی؟ فقال علیه السّلام: فی أیّ شی‌ء؟ فقال: جدّک یقول:

الدّنیا سجن المؤمن و جنّة الکافر، فأجابه علیه السّلام 346

من جوده و کرمه علیه السّلام 347

فی رجل شکی إلیه علیه السّلام من فقره فأعطاه خمسة آلاف درهم، و انّ علیّا علیه السّلام یأمره أن یخطب، و الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام عند أبیه 370

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة جامعها زوجها، فلمّا قام عنها قامت بحموتها فوقعت علی جاریة بکر فساحقتها فألقت النطفة فیها فحملت 353

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام فی حضور معاویة علیه الهاویة و قول معاویة له:

حدّثنا فی نعت الرطب و هو یرید أن یخجله، و قضاؤه علیه السّلام فی رجل أصاب بیض نعام فشوّاه و أکل فی الإحرام 354

فی قوله علیه السّلام: إنّ خیر ما بذلت من مالک ما وقیت به عرضک، و إنّ من ابتغاء الخیر اتّقاء الشرّ 358

العنوان الصفحة

**[ترجمه]ص: 76

العنوان الصفحة

فی عطائه علیه السّلام 333

علمه علیه السّلام بما یکون من الأعرابیّ من الإسلام بعد اطلاعه علی ما فی نفسه و شرح حاله 334

فی کتاب کتبه علیه السّلام فی جواب قوم من أصحابه الّذین کتبوا إلیه لیعزّوه عن ابنة له 336

فی أنّه علیه السّلام حجّ خمسة و عشرین حجّة ماشیا و قاسم اللّه تعالی ماله ثلاث مرّات 339

قصّة امرأة جمیلة جاءت إلیه علیه السّلام و سخاؤه و بعض اشعاره 340

فیما فعله علیه السّلام ببعض نسائه 342

فی حلمه علیه السّلام و قصّة الشامیّ 344

معنی شاهِدٍ وَ مَشْهُودٍ 345

فی قول یهودیّ الّذی أنهکته العلّة، و ارتکبته الذّلة، و أهلکته القلّة لمّا رآه علیه السّلام بزیّ حسن: أنصفنی؟ فقال علیه السّلام: فی أیّ شی‌ء؟ فقال: جدّک یقول:

الدّنیا سجن المؤمن و جنّة الکافر، فأجابه علیه السّلام 346

من جوده و کرمه علیه السّلام 347

فی رجل شکی إلیه علیه السّلام من فقره فأعطاه خمسة آلاف درهم، و انّ علیّا علیه السّلام یأمره أن یخطب، و الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام عند أبیه 370

قضاؤه علیه السّلام فی امرأة جامعها زوجها، فلمّا قام عنها قامت بحموتها فوقعت علی جاریة بکر فساحقتها فألقت النطفة فیها فحملت 353

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام فی حضور معاویة علیه الهاویة و قول معاویة له:

حدّثنا فی نعت الرطب و هو یرید أن یخجله، و قضاؤه علیه السّلام فی رجل أصاب بیض نعام فشوّاه و أکل فی الإحرام 354

فی قوله علیه السّلام: إنّ خیر ما بذلت من مالک ما وقیت به عرضک، و إنّ من ابتغاء الخیر اتّقاء الشرّ 358

ص: 77

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب السابع عشر خطبه بعد شهادة ابیه صلوات اللّه و سلامه علیهما و بیعة الناس له 359

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بعد أبیه علیه السّلام بیوم، و بعد البیعة له 359

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام فی صبیحة اللّیلة الّتی قبض فیها علیّ علیه السّلام 362

فی کیفیة قتل ابن الملجم لعنه اللّه 364

إلی هنا انتهی الجزء الأول من المجلد العاشر حسب تجزئة المؤلّف قدّس سرّه و هو المجلد الثالث و الأربعون حسب تجزئة الطبعة الحدیثة

**[ترجمه]الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام بعد أبیه علیه السّلام بیوم، و بعد البیعة له 359

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام فی صبیحة اللّیلة الّتی قبض فیها علیّ علیه السّلام 362

فی کیفیة قتل ابن الملجم لعنه اللّه 364

إلی هنا انتهی الجزء الأول من المجلد العاشر حسب تجزئة المؤلّف قدّس سرّه و هو المجلد الثالث و الأربعون حسب تجزئة الطبعة الحدیثة

**[ترجمه]

فهرس الجزء الرابع و الأربعین‌

الباب الثامن عشر العلة التی من اجلها صالح الحسن بن علیّ صلوات اللّه علیهما معاویة بن أبی سفیان علیه اللعنة و داهنه و لم یجاهده و فیه رسالة محمّد بن بحر الشیبانی رحمه اللّه تعالی 1

فی قول أبی سعید للحسن علیه السّلام: لم داهنت معاویة و صالحته 1

فی ما ذکره محمّد بن بحر الشیبانی فی کتابه فی معنی موادعة الحسن علیه السّلام لمعاویة 2

العلّة الّتی من أجلها اشترط الحسن علیه السّلام لمعاویة ان لا یسمّی نفسه أمیر المؤمنین 5

فی أنّ الحسن علیه السّلام شرط علی معاویة بأن لا یقیم عنده شهادة، و أن لا یتعقّب علی شیعة علیّ علیه السّلام 8

العنوان الصفحة

العلّة الّتی من أجلها اختار علیه السّلام مال دارابجرد علی سائر الأموال، و فی الذیل تفصیل و تأیید و ما یناسب ذلک 10

بیان و شرح و تفصیل و توضیح من العلّامة المجلسیّ قدّس سرّه فیما عهد مولانا الامام الحسن بن علیّ علیهما السّلام علی معاویة 16

جوابه علیه السّلام لمن لامه بالمصالحة 19

فی قوله علیه السّلام لمّا طعن فی المدائن 20

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام علی المنبر حین اجتمع مع معاویة 22

فیما قاله السیّد المرتضی رضوان اللّه تعالی علیه و عنّا فی جواب من قال:

ما العذر له علیه السّلام فی خلع نفسه من الإمامة 26

**[ترجمه]فی قول أبی سعید للحسن علیه السّلام: لم داهنت معاویة و صالحته 1

فی ما ذکره محمّد بن بحر الشیبانی فی کتابه فی معنی موادعة الحسن علیه السّلام لمعاویة 2

العلّة الّتی من أجلها اشترط الحسن علیه السّلام لمعاویة ان لا یسمّی نفسه أمیر المؤمنین 5

فی أنّ الحسن علیه السّلام شرط علی معاویة بأن لا یقیم عنده شهادة، و أن لا یتعقّب علی شیعة علیّ علیه السّلام 8

ص: 78

العنوان الصفحة

العلّة الّتی من أجلها اختار علیه السّلام مال دارابجرد علی سائر الأموال، و فی الذیل تفصیل و تأیید و ما یناسب ذلک 10

بیان و شرح و تفصیل و توضیح من العلّامة المجلسیّ قدّس سرّه فیما عهد مولانا الامام الحسن بن علیّ علیهما السّلام علی معاویة 16

جوابه علیه السّلام لمن لامه بالمصالحة 19

فی قوله علیه السّلام لمّا طعن فی المدائن 20

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام علی المنبر حین اجتمع مع معاویة 22

فیما قاله السیّد المرتضی رضوان اللّه تعالی علیه و عنّا فی جواب من قال:

ما العذر له علیه السّلام فی خلع نفسه من الإمامة 26

**[ترجمه]

الباب التاسع عشر کیفیة مصالحة الحسن بن علیّ صلوات اللّه علیهما معاویة علیه اللعنة و ما جری بینهما قبل ذلک 33

فی أنّ معاویة دسّ إلی عمرو بن حریث و الأشعث بن قیس و حجر بن الحارث و شبث بن ربعی دسیسا أفرد کلّ واحد منهم بعین من عیونه، أنّک إن قتلت الحسن علیه السّلام فلک مأتا ألف درهم و جند من أجناد الشام و بنت من بناتی 33

فی کتاب کتبه مولانا الامام الحسن علیه السّلام إلی معاویة 39

الخطبة الّتی خطبها الحسن علیه السّلام و أمر الناس بالجهاد مع المعاویة 43

فی أنّه علیه السّلام لمّا مرّ بساباط طعنه بمغول رجل من بنی أسد یقال له الجرّاح ابن سنان لعنه اللّه، و ما کتبه جماعة من رؤساء القبائل إلی معاویة 47

فیما جری بین معاویة و قیس بن سعد 52

فیما نقله ابن أبی الحدید 59

فی کتاب کتبه علیه السّلام إلی معاویة 64

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ معاویة دسّ إلی عمرو بن حریث و الأشعث بن قیس و حجر بن الحارث و شبث بن ربعی دسیسا أفرد کلّ واحد منهم بعین من عیونه، أنّک إن قتلت الحسن علیه السّلام فلک مأتا ألف درهم و جند من أجناد الشام و بنت من بناتی 33

فی کتاب کتبه مولانا الامام الحسن علیه السّلام إلی معاویة 39

الخطبة الّتی خطبها الحسن علیه السّلام و أمر الناس بالجهاد مع المعاویة 43

فی أنّه علیه السّلام لمّا مرّ بساباط طعنه بمغول رجل من بنی أسد یقال له الجرّاح ابن سنان لعنه اللّه، و ما کتبه جماعة من رؤساء القبائل إلی معاویة 47

فیما جری بین معاویة و قیس بن سعد 52

فیما نقله ابن أبی الحدید 59

فی کتاب کتبه علیه السّلام إلی معاویة 64

ص: 79

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

الباب العشرون سائر ما جری بینه صلوات اللّه علیه و بین معاویة لعنه اللّه و أصحابه 70

فی أنّ معاویة بعث إلی الامام الحسن المجتبی علیه السّلام و هو یطلبه إلی مجلسه و ما احتجّ به علیه السّلام مفصلا 70

فیما قاله عمرو بن العاص، و عتبة بن أبی سفیان، و ولید بن عقبة و مغیرة شعبة 72

فیما قاله علیه السّلام فی مدح مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام و مذمة معاویة و أبی سفیان 73

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة عمرو بن عثمان بن عفّان، و أنّ علیّا علیه السّلام سبّه 79

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة عمرو بن الشانئ اللعین الأبتر، و أنّ أمّه کانت بغیة، و أنّه ولد علی فراش مشترک 80

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة ولید بن عقبة بن أبی معط، و أنّه کان ولد الزنا، و أنّ علیّا علیه السّلام جلّده فی الخمر ثمانین جلدة لأنّه کان والیا علی الکوفة فی زمن عثمان و شرب الخمر و صلّی یوما بهم و هو سکران الفجر أربعا، و أنّ أباه کان فاسقا فی قول اللّه تعالی: «أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ» و قوله عزّ اسمه: «إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ» 81

فیما قاله علیه السّلام فی عتبة بن أبی سفیان 82

فیما قاله علیه السّلام فی مغیرة بن شعبة، و أنّه لعنه اللّه ضرب فاطمة علیه السّلام حتّی ألقت ما فی بطنها 83

فی قوله علیه السّلام لمعاویة و جلسائه: «الْخَبِیثاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَ الْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثاتِ» هم و اللّه یا معاویة أنت و أصحابک و شیعتک، وَ الطَّیِّباتُ لِلطَّیِّبِینَ» هم علیّ بن أبی طالب و أصحابه و شیعته، و ما جری بین معاویة و جلسائه 84

فیما قاله علیه السّلام فی مروان بن الحکم لعنهما اللّه و فی الذیل ما یناسب 85

بیان من العلّامة المجلسی رحمه اللّه تعالی و إیّانا فیما قاله علیه السّلام 86

العنوان الصفحة

فی مفاخرته علیه السّلام علی معاویة و مروان و المغیرة و الولید و عتبة لعنهم اللّه 93

فی قول معاویة لعبد اللّه بن جعفر الطیّار: ما کان الحسن و الحسین خیرا منک، و ما أجابه رحمه اللّه تعالی 97

فیما أفتخر به معاویة 103

**[ترجمه]فی أنّ معاویة بعث إلی الامام الحسن المجتبی علیه السّلام و هو یطلبه إلی مجلسه و ما احتجّ به علیه السّلام مفصلا 70

فیما قاله عمرو بن العاص، و عتبة بن أبی سفیان، و ولید بن عقبة و مغیرة شعبة 72

فیما قاله علیه السّلام فی مدح مولانا أمیر المؤمنین علیه السّلام و مذمة معاویة و أبی سفیان 73

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة عمرو بن عثمان بن عفّان، و أنّ علیّا علیه السّلام سبّه 79

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة عمرو بن الشانئ اللعین الأبتر، و أنّ أمّه کانت بغیة، و أنّه ولد علی فراش مشترک 80

فیما قاله علیه السّلام فی مذمّة ولید بن عقبة بن أبی معط، و أنّه کان ولد الزنا، و أنّ علیّا علیه السّلام جلّده فی الخمر ثمانین جلدة لأنّه کان والیا علی الکوفة فی زمن عثمان و شرب الخمر و صلّی یوما بهم و هو سکران الفجر أربعا، و أنّ أباه کان فاسقا فی قول اللّه تعالی: «أَ فَمَنْ کانَ مُؤْمِناً کَمَنْ کانَ فاسِقاً لا یَسْتَوُونَ» و قوله عزّ اسمه: «إِنْ جاءَکُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ» 81

فیما قاله علیه السّلام فی عتبة بن أبی سفیان 82

فیما قاله علیه السّلام فی مغیرة بن شعبة، و أنّه لعنه اللّه ضرب فاطمة علیه السّلام حتّی ألقت ما فی بطنها 83

فی قوله علیه السّلام لمعاویة و جلسائه: «الْخَبِیثاتُ لِلْخَبِیثِینَ وَ الْخَبِیثُونَ لِلْخَبِیثاتِ» هم و اللّه یا معاویة أنت و أصحابک و شیعتک، وَ الطَّیِّباتُ لِلطَّیِّبِینَ» هم علیّ بن أبی طالب و أصحابه و شیعته، و ما جری بین معاویة و جلسائه 84

فیما قاله علیه السّلام فی مروان بن الحکم لعنهما اللّه و فی الذیل ما یناسب 85

بیان من العلّامة المجلسی رحمه اللّه تعالی و إیّانا فیما قاله علیه السّلام 86

ص: 80

العنوان الصفحة

فی مفاخرته علیه السّلام علی معاویة و مروان و المغیرة و الولید و عتبة لعنهم اللّه 93

فی قول معاویة لعبد اللّه بن جعفر الطیّار: ما کان الحسن و الحسین خیرا منک، و ما أجابه رحمه اللّه تعالی 97

فیما أفتخر به معاویة 103

**[ترجمه]

الباب الحادی و العشرون أحوال أهل زمانه و عشائره و أصحابه، و ما جری بینه و بینهم و ما جری بینهم و بین معاویة و أصحابه لعنهم اللّه 110

أسماء أصحابه علیه السّلام 110

فیما جری بین عبد اللّه بن العباس و معاویة 113

فیما قاله سعد بن أبی وقّاص فی فضائل علیّ علیه السّلام فی مجلس معاویة بعد نزوله إلی المدینة 118

فی أنّ معاویة کتب إلی مروان و هو عامله علی المدینة أن یخطب لیزید زینب بنت عبد اللّه بن جعفر، و ما قاله مولانا الإمام المجتبی علیه السّلام 119

فیما جری بین صعصعة بن صوحان و معاویة 123

فیما جری بین عبد اللّه بن العباس و معاویة، و ما کتب معاویة إلی جمیع عمّاله فی الأمصار فی شیعة علیّ علیه السّلام علی قتلهم و إخوافهم و صلبهم و سمل أعینهم و حبسهم و طردهم 124

قصّة عمرو بن الحمق و إسلامه، و أنّ أوّل رأس حمل و نصب فی الإسلام رأسه 130

**[ترجمه]أسماء أصحابه علیه السّلام 110

فیما جری بین عبد اللّه بن العباس و معاویة 113

فیما قاله سعد بن أبی وقّاص فی فضائل علیّ علیه السّلام فی مجلس معاویة بعد نزوله إلی المدینة 118

فی أنّ معاویة کتب إلی مروان و هو عامله علی المدینة أن یخطب لیزید زینب بنت عبد اللّه بن جعفر، و ما قاله مولانا الإمام المجتبی علیه السّلام 119

فیما جری بین صعصعة بن صوحان و معاویة 123

فیما جری بین عبد اللّه بن العباس و معاویة، و ما کتب معاویة إلی جمیع عمّاله فی الأمصار فی شیعة علیّ علیه السّلام علی قتلهم و إخوافهم و صلبهم و سمل أعینهم و حبسهم و طردهم 124

قصّة عمرو بن الحمق و إسلامه، و أنّ أوّل رأس حمل و نصب فی الإسلام رأسه 130

**[ترجمه]

الباب الثانی و العشرون جمل تواریخه و احواله و حلیته و مبلغ عمره و شهادته و دفنه و فضل البکاء علیه صلوات اللّه و سلامه علیه 134

العنوان الصفحة

فی ولادته و الأقوال فیها و مدّة عمره و کناه و ألقابه و سنة وفاته علیه السّلام 134

فیما قاله جنادة بن أبی امیّة و کان عائدا لمولانا الإمام المجتبی علیه السّلام فی مرضه الّذی توفّی فیه، و ما قال علیه السّلام له فی الموعظة 138

فیما فعلت عائشة بجنازة الإمام المجتبی علیه السّلام 141

فی أنّ معاویة طلب السمّ من ملک الروم و دفعه إلی جعدة 147

فیما أوصی به الامام الحسن المجتبی علیه السّلام لأخیه الحسین علیه السّلام 151

فی قول ابن عبّاس لعائشة: تجمّلت تبغلت و إن عشت تفیّلت 154

فی أنّ الحسن علیه السّلام تزوّج مأتین و خمسین امرأة، و أنّه سقی السمّ مرارا، و أنّ معاویة لمّا بلغه موت الحسن علیه السّلام سجد و سجدوا من حوله و کبّر و کبّروا معه لعنهم اللّه 159

فی یوم وفاته علیه السّلام 161

**[ترجمه]ص: 81

العنوان الصفحة

فی ولادته و الأقوال فیها و مدّة عمره و کناه و ألقابه و سنة وفاته علیه السّلام 134

فیما قاله جنادة بن أبی امیّة و کان عائدا لمولانا الإمام المجتبی علیه السّلام فی مرضه الّذی توفّی فیه، و ما قال علیه السّلام له فی الموعظة 138

فیما فعلت عائشة بجنازة الإمام المجتبی علیه السّلام 141

فی أنّ معاویة طلب السمّ من ملک الروم و دفعه إلی جعدة 147

فیما أوصی به الامام الحسن المجتبی علیه السّلام لأخیه الحسین علیه السّلام 151

فی قول ابن عبّاس لعائشة: تجمّلت تبغلت و إن عشت تفیّلت 154

فی أنّ الحسن علیه السّلام تزوّج مأتین و خمسین امرأة، و أنّه سقی السمّ مرارا، و أنّ معاویة لمّا بلغه موت الحسن علیه السّلام سجد و سجدوا من حوله و کبّر و کبّروا معه لعنهم اللّه 159

فی یوم وفاته علیه السّلام 161

**[ترجمه]

الباب الثالث و العشرون ذکر أولاده صلوات اللّه و سلامه علیه، و أزواجه، و عددهم، و أسمائهم، و طرف من أخبارهم 163

فی أنّ له علیه السّلام خمسة عشر ولدا ذکرا و انثی، و اسمائهم، و ترجمة زید بن الحسن علیه السّلام و ما قال فی حقّه الشعراء من المراثی 163

ترجمة الحسن بن الحسن علیه السّلام و أنّه کان والیا صدقات أمیر المؤمنین علیه السّلام و کان مع عمّه الحسین علیه السّلام یوم الطفّ و کان صهره، و لمّا مات الحسن بن الحسن علیه السّلام ضربت زوجته فاطمة بنت الحسین علیه السّلام علی قبره فسطاطا إلی رأس السنة 166

تحقیق فی عدد أولاده علیه السّلام و أسمائهم و امّهات أولاده 168

فی أزواجه علیه السّلام و أسمائهنّ

العنوان الصفحة

**[ترجمه]فی أنّ له علیه السّلام خمسة عشر ولدا ذکرا و انثی، و اسمائهم، و ترجمة زید بن الحسن علیه السّلام و ما قال فی حقّه الشعراء من المراثی 163

ترجمة الحسن بن الحسن علیه السّلام و أنّه کان والیا صدقات أمیر المؤمنین علیه السّلام و کان مع عمّه الحسین علیه السّلام یوم الطفّ و کان صهره، و لمّا مات الحسن بن الحسن علیه السّلام ضربت زوجته فاطمة بنت الحسین علیه السّلام علی قبره فسطاطا إلی رأس السنة 166

تحقیق فی عدد أولاده علیه السّلام و أسمائهم و امّهات أولاده 168

فی أزواجه علیه السّلام و أسمائهنّ

ص: 82

العنوان الصفحة

**[ترجمه]

أبواب ما یختص بتاریخ الحسین بن علی صلوات اللّه علیهما

الباب الرابع و العشرون النصّ علیه بخصوصه، و وصیة الحسن إلیه صلوات اللّه علیهما 174

النصّ علی الحسین علیه السّلام، و فیه بیان 175

**[ترجمه]النصّ علی الحسین علیه السّلام، و فیه بیان 175

**[ترجمه]

الباب الخامس و العشرون معجزاته صلوات اللّه و سلامه علیه 180

شفاؤه علیه السّلام من الوضح فی حبابة الوالبیّة 180

إحیاؤه علیه السّلام امرأة میّت للوصیّة، و علمه علیه السّلام بأنّ الأعرابیّ أجنب نفسه و معرفته علیه السّلام اللصوص الّذین قتلوا غلمانه الّذین نهاهم عن الخروج 181

إخباره علیه السّلام بأنّ المرأة الّتی تزوّجها مولاه مشومة، و الصفح عن فطرس من اللّه جلّ جلاله 182

فی أنّه علیه السّلام دخل علی مریض فطارت الحمّی حین دخل، و تخلیصه علیه السّلام ید الرجل من ذراع المرأة 183

کلام الغلام الرّضیع بأمره علیه السّلام باذن اللّه تعالی 184

فی أنّ جبرئیل علیه السّلام یناغیه و یسلیه فی مهده علیه السّلام 188

**[ترجمه]شفاؤه علیه السّلام من الوضح فی حبابة الوالبیّة 180

إحیاؤه علیه السّلام امرأة میّت للوصیّة، و علمه علیه السّلام بأنّ الأعرابیّ أجنب نفسه و معرفته علیه السّلام اللصوص الّذین قتلوا غلمانه الّذین نهاهم عن الخروج 181

إخباره علیه السّلام بأنّ المرأة الّتی تزوّجها مولاه مشومة، و الصفح عن فطرس من اللّه جلّ جلاله 182

فی أنّه علیه السّلام دخل علی مریض فطارت الحمّی حین دخل، و تخلیصه علیه السّلام ید الرجل من ذراع المرأة 183

کلام الغلام الرّضیع بأمره علیه السّلام باذن اللّه تعالی 184

فی أنّ جبرئیل علیه السّلام یناغیه و یسلیه فی مهده علیه السّلام 188

**[ترجمه]

الباب السادس و العشرون مکارم أخلاقه، و جمل احواله، و تاریخه و أحوال أصحابه صلوات اللّه علیه 189

العنوان الصفحة

فی أنّه علیه السّلام قضی دین أسامة و هو ستّون ألف درهم 189

فیما قاله علیه السّلام لمّا قصد الطفّ و ما انشد فیه 192

فی أنّه علیه السّلام کبّر مع جدّه رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی التکبیر السّابعة، فصارت سنّة 194

فی أنّ أعرابیّا ضمن دیة و جاء إلی الحسین علیه السّلام فسأله علیه السّلام عنه عن ثلاث مسائل: أیّ الأعمال أفضل، و النجاة من المهلکة، و زین الرّجل ... 196

فی ولادته و مدة حمله و عمره و خلافته و شهادته علیه السّلام و قاتله 198

الأقوال فی یوم ولادته و سنة ولادته علیه السّلام 200

**[ترجمه]ص: 83

العنوان الصفحة

فی أنّه علیه السّلام قضی دین أسامة و هو ستّون ألف درهم 189

فیما قاله علیه السّلام لمّا قصد الطفّ و ما انشد فیه 192

فی أنّه علیه السّلام کبّر مع جدّه رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله فی التکبیر السّابعة، فصارت سنّة 194

فی أنّ أعرابیّا ضمن دیة و جاء إلی الحسین علیه السّلام فسأله علیه السّلام عنه عن ثلاث مسائل: أیّ الأعمال أفضل، و النجاة من المهلکة، و زین الرّجل ... 196

فی ولادته و مدة حمله و عمره و خلافته و شهادته علیه السّلام و قاتله 198

الأقوال فی یوم ولادته و سنة ولادته علیه السّلام 200

**[ترجمه]

الباب السابع و العشرون احتجاجه صلوات اللّه علیه علی معاویة و اولیائه لعنهم اللّه و ما جری بینه و بینهم 205

الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام 205

فیما کتبه معاویة لعنه اللّه إلی الحسین علیه السّلام و ما کتبه علیه السّلام فی جوابه 212

**[ترجمه]الخطبة الّتی خطبها علیه السّلام 205

فیما کتبه معاویة لعنه اللّه إلی الحسین علیه السّلام و ما کتبه علیه السّلام فی جوابه 212

**[ترجمه]

الباب الثامن و العشرون الآیات المؤوّلة لشهادته صلوات اللّه علیه و انه یطلب اللّه بثاره 217

تأویل قوله تعالی: «أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ قِیلَ لَهُمْ کُفُّوا أَیْدِیَکُمْ» و قول الامام الباقر علیه السّلام: و اللّه الّذی صنعه الحسن علیه السّلام کان خیرا لهذه الامّة ممّا طلعت علیه الشمس 217

تأویل قوله تعالی: «وَ مَنْ قُتِلَ مَظْلُوماً فَقَدْ جَعَلْنا لِوَلِیِّهِ سُلْطاناً» هو الحسین علیه السّلام، و قول الإمام الصّادق علیه السّلام اقرءوا سورة الفجر فی فرائضکم و نوافلکم، فانّها سورة الحسین علیه السّلام 218

تأویل قوله عزّ و جلّ: «الَّذِینَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ»* جرت فی الحسین علیه السّلام 219