جلسه 1400/01/18

بسم الله الرحمن الرحیم



آثار اعتقاد به ظهور امام زمان(عج)/مهدويت /امامت



 
موضوع: امامت/مهدویت /آثار اعتقاد به ظهور امام زمان(عج)
تذکر: تشکر می کنم از شما برادران عزیز که این هفته را حضور پیدا کردید و توفیقی شد این یک هفته درس داشته باشیم؛ برای بعد از ماه رمضان امکان برگزاری تقریبا پانزده جلسه هست ولی باید ببینیم برنامه ی مراجع بزرگوار در آغاز دروس بعد از ماه مبارک رمضان چه خواهد بود؛ ابتدای این هفته مصادف بود با میلاد موفور سرور آقا بقیة الله الاعظم ارواحنا لتراب مقدمه الفداء به همین جهت استثناءا بحث این هفته را با محوریت بحث امام زمان(عج) قرار دادیم.
عقیده ی ما این است که آن حضرت غائب است ولی نه به این معنا که درجایی مخفی باشند حق مطلب آن است که ما او را نمی بینیم و از نظرهای ما غائب است و آن حضرت در همه جا حضور دارند و همه ساله در مراسم حج حاضر می شوند و چه بسا کسانی که در مناسک حج حاضر می شوند حضرت را دیده باشند و در اماکنی که تراکم جمعیت است شانه به شانه ی حضرت شده باشند ولی متوجه نشده باشند علاوه بر آن در هر جایی امکان حضور امام زمان(عج) وجود دارد مانند مجامع علمی اسلامی و اجتماعات و مراسمات دینی، آن حضرت از تمام زوایای زندگی ما خبر دارد و ما باید کاری کنیم که ایشان را از خودمان راضی و خشنود کنیم.
با ظهور آن حضرت دوران غیبت به پایان می رسد و زمان تحقق وعده ی الهی در برپایی قسط و عدالت و ریشه کنی ظلم و شرک فرا می رسد و این عقیده اختصاص به شیعیان ندارد و تمام فرق اسلامی بدون استثناء قائل به آن هستند و حتی تمام پیروان ادیان آسمانی معتقد هستند که در آخر الزمان مصلح کل ظهور پیدا خواهد کرد و منجی تمام بشریت خواهد بود.
در اثبات این ادعا آیات و روایات متواتر از شیعه و سنی نقل کردیم و این دسته از روایات را حتی گروه های افراطی و متعصب مانند وهابیت نیز پذیرفته اند و این وعده ی الهی تا کنون واقع نشده است و امید این را داریم که با ظهور امام زمان(عج) در آینده محقق بشود و همه ی بشریت تا روز قیامت از برکات و آثار این ظهور بهره مند بشوند.
وظایف دوران غیبت امام زمان(عج):
با چنین اعتقادی باید ببینیم ما چه وظیفه ای در دوران غیبت داریم یکی از وظایفی که در این دوران غیبت داریم انتظار فرج است چنانچه در روایات متواتر وارد شده است که افضل اعمال انتظار فرج است: «بالاسانيد الثلاثة، عن الرضا، عن آبائه: قال: قال رسول الله(ص): أفضل أعمال امتي انتظار فرج الله عزوجل»[1]
. البته معنای این انتظار این نیست که دست روی دست بگذاریم و هیچ کاری نکنیم و منتظر باشیم امام زمان(عج) همه ی امور را سر و سامان دهند، تعابیری مانند «کتبنا» و «وعد الله» بیان کننده ی قطعیت این وعده ی الهی است ما هم باید منتظر باشیم.
انتظار مرکب از دو رکن است؛ رکن اول آن است که انسان از وضع موجود ناراضی باشد؛ این که ما منتظر ظهور امام زمان(عج) هستیم یعنی از ظلم و شرک و نفاق و فسادی که الآن در دنیا وجود دارد بیزار هستیم ولی کار اساسی از دست ما بر نمی آید به همین خاطر منتظر هستیم تا آن موعود و مصلح کل که به اراده ی الهی قطعا به همه ی این ظلم ها پایان خواهد داد ظهور کند و رکن دوم تلاش برای ایجاد وضع بهتر در حد توان است مانند شخص بیماری که در بستر بیماری قرار گرفته و آثار نارضایتی و ناراحتی در اعمال و رفتار و حتی جسم او نمایان است و الا در بستر قرار نمی گرفت و چه کسی دوست دارد که در بستر بیماری خود را محدود کند؟ از طرفی می بینیم او قبول نمی کند فقط در بستر باشد و هیچ اقدامی در جهت سلامت خود انجام ندهد و منتظر مرگ خود باشد بلکه او از هر راهی مانند مراجعه به طبیب و استعمال دارو استفاده می کند و نهایت تلاش خود را به کار می بندد تا وضع فعلی خود را تغییر دهد.
در نتیجه در بحث انتظار نیز ما باید اولا از وضع موجود که تمام دنیا را ظلم و شرک و فساد فراگرفته ناراضی باشیم نه این که مانند برخی از افراد منحرف از زیادی فساد و ظلم خوشحال باشم و به آن دامن بزنیم و بگوییم اگر ظلم زیاد شود ظهور نزدیک می شود! ثانیا باید استعداد خودمان را در جهت حمایت از حکومت جهانی آن مصلح کل تقویت کنیم و تمام تلاش خود را در آماده سازی چنین ظهوری به کار گیریم و همراهی با وضع موجود نداشته باشیم، اگر کسی به هر توجیهی دوست داشته باشد در روی زمین فساد به راه بیافتد و حتی خود او هم به این وضع موجود دامن بزند معنایش این است که او باید منتظر این باشد که امام زمان(عج) وقتی ظهور کرد باید در مقابل این آدم هم بأیستد و این با معنای انتظار جور در نمی آید.
انتظار یعنی آماده باش یعنی مقدمه چینی برای آن کسی و آن وضعیتی که مورد رغبت و مورد انتظار ماست مثلا خودمان را از جهت اخلاقی آن گونه تربیت کنیم که در دوران ظهور موعود متوقع است یعنی شرائط یک انسان مؤمنی که قرار است سرباز امام زمان(عج) و مطیع حضرت باشد را در خودمان مهیا کنیم؛ از وضع موجود رضایت نداشته باشیم و تلاش کنیم تمام شرائط برای پذیرش وضعیت مطلوب مهیا شود اگر این امور رعایت شد دو رکن انتظار محقق شده است و با این شرائط است که نام منتظر واقعی برای ما برازنده خواهد بود.
معلوم می شود کسانی که عقیده دارند برای تعجیل در ظهور امام زمان(عج) باید به فساد در جوامع بشری دامن زد این افراد منحرف نه معنای انتظار را فهمیده اند و نه اعتقادی به رهنمودهای روایات دارند زیرا روایات مربوط به انتظار همان معنای صحیح از انتظار را برای مؤمنین بیان نموده اند و منتظر واقعی را کسی دانسته اند که از لحاظ اخلاقی و رفتاری و اعتقادی خود را متناسب با دوران ظهور امام زمان(عج) آماده کرده اند.
وظیفه ی شیعیان در دوران غیبت امام زمان(عج) در روایات:
1- «قلت لابي عبدالله(ع) ما تقول فيمن مات على هذا الامر منتظرا له؟ قال: هو بمنزلة من كان مع القائم في فسطاطه ثم سكت هنيئة ثم قال: هو كمن كان مع رسول الله»[2]
.
بیان استاد: راوی از امام صادق(ع) سؤال می کند راجع به کسی که عمری در ولایت اهل بیت عصمت و طهارت(ع) و در انتظار ظهور امام زمان(عج) زندگی می کند ولی اجل مهلت نمی دهد و از دنیا می رود حضرت در جواب می فرماید: این شخص گویا در خیمه ی امام زمان و به همراه او بوده است. امام(ع) لحظاتی سکوت می کند و سپس می فرماید: چنین شخص منتظری مانند کسی است که گویا با رسول خدا(ص) همراه بوده است.
2- «ابن محبوب، عن عمرو بن أبي المقدام، عن مالك بن أعين قال: قال أبوعبدالله(ع): إن الميت منكم على هذا الامر، بمنزلة الضارب بسيفه في سبيل الله»[3]
. امام(ع) در این روایت نیز فضیلت انتظار فرج را چنان فضیلت بالایی می داند که آن را به منزله ی مجاهد فی سبیل الله می داند که در رکاب حضرت صاحب الأمر شمشیر می زند.
3- «علي بن النعمان، عن إسحاق بن عمار وغيره، عن الفيض بن المختار قال: سمعت أبا عبدالله(ع) يقول: من مات منكم وهو منتظر لهذا الامر كمن هو مع القائم في فسطاطه قال: ثم مكث هنيئة ثم قال: لابل كمن قارع معه بسيفه، ثم قال: لا والله إلا كمن استشهد مع رسول الله(ص)»[4]
. در بیان اهمیت فضیلت انتظار ظهور امام زمان(عج) مجددا در این روایت امام صادق(ع) آن را معادل توفیق همراهی با حضرت در خیمه ی ایشان می داند. راوی در ادامه می گوید: حضرت قدری سکوت کردند و سپس فرمودند: فضیلت انتظار به قدری بالاست که حتی مانند فضیلت شکافتن سر دشمنان خدا با شمشیر به همراه امام زمان است، در ادامه حضرت فرمودند: به خدا سوگند این انتظار مانند آن است که کسی به قصد شهادت در رکاب رسول خدا(ص) قدم به میدان جهاد بگذارد.
4- «المنتظر للثاني عشر كالشاهر سيفه بين يدي رسول الله(ص) يذب عنه»[5]
.
امام صادق(ع) در این روایت، منتظر امام دوازدهم(عج) را مانند کسی معرفی می کند که کنار رسول خدا(ص) از آن حضرت دفاع می کند.
5- «الكليني، عن الحسين بن محمد، عن المعلى، عن محمد بن جمهور عن صفوان، عن محمد بن مروان، عن الفضيل بن يسار قال: سألت أبا عبدالله(ع) عن قول الله عزوجل ﴿يوم ندعو كل اناس بامامهم﴾ فقال: يا فضيل اعرف إمامك فانك إذا عرفت إمامك لم يضرك تقدم هذا الامر أو تأخر، ومن عرف إمامه ثم مات قبل أن يقوم صاحب هذا الامر، كان بمنزلة من كان قاعدا في عسكره لابل بمنزلة من كان قاعدا تحت لوائه»[6]
.
در این روایت امام صادق(ع) در جواب فضیل که سؤال از «امام» نموده بود، حضرت فرمودند: ای فضیل امامت را بشناس زیرا وقتی امامت را شناختی دیگر برای تو تفاوت نمی کند که این امر فرج زود اتفاق بیافتد یا دیر و اگر کسی امام زمانش را بشناسد سپس بمیرد قبل از این که صاحب الامر ظهور فرماید مانند کسی است که در بین لشکریان او حاضر است بلکه مانند کسی است که در زیر پرچم امام زمان است.
در نتیجه کسانی که ادعا می کنند منتظر امام زمان(عج) هستند باید خود را برای کمک رسانی و تقویت حکومت جهانی اسلام آماده کنند و از هم اکنون اخلاق و رفتار و منش خود را متناسب با حکومت عدل الهی کنند و الا یک آدم بی قید و بند و فاسد چگونه می تواند عهده دار یک مسئولیت در این دولت کریمه باشد این وظیفه ی ماست و اما خود امام زمان(عج) نیز خود را برای امر پروردگار آماده نموده است که هر زمان این اراده ی الهی تعلق گرفت إن شاء الله اقدام به ظهور و تشکیل حکومت جهانی نمایند و تا روز قیامت تمام بندگان خدا از این نهضت عظیم بهره ی مادی و معنوی ببرند.

[1] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص122، دارالاحیاء التراث.

[2] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص125، دارالاحیاء التراث.

[3] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص126، دارالاحیاء التراث.

[4] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص126، دارالاحیاء التراث.

[5] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص129، دارالاحیاء التراث.

[6] بحار الأنوار، علامة المجلسي، ج52، ص141، دارالاحیاء التراث.