جلسه 1404/07/06

بسم الله الرحمن الرحیم



/کرامات و معجزات سفرای امام /وکلای امام عصر علیه السلام



 
موضوع: وکلای امام عصر علیه السلام /کرامات و معجزات سفرای امام /
این متن توسط هوش مصنوعی پیاده سازی و سپس توسط انسان برای مستندسازی و تطبیق با فایل صوتی استاد، بازبینی و تأیید شده است.
 
جمع بندی بحث وکلای مذموم و بحث کرامات وکلا
بحث راجع به وکلا و وکالت ها است. ما قبلاً یک سری از «وکلای ممدوح» را نقل کردیم و [بحث آن] کامل نشده و هنوز ادامه دارد. بعد، به عنوان جمله معترضه، «وکلای مذموم» را مطرح کردیم. ولی عرض کردیم که این ها اصلاً وکیل نبودند، ادعای وکالت کرده بودند. این ها را مطرح کردیم و رسیدیم به این دو نفر: یکی ابوبکر بغدادی و یکی ابودلف؛ که ابودلف، خروجیِ ابوبکر بغدادی بود. و مواضع بزرگان را نسبت به این دو و دیگران نقل کردیم.
آقای شیخ طوسی بعد از اینکه می فرماید «جنون أبي دلف»[1]
این دیوانه بود «و حكايات فساد مذهبه» قصه هایی راجع به انحراف او، «أكثر من أن تحصى» قابل شمارش نیست «فلا نطول بذكرها الكتاب هاهنا.» کتاب را با ذکر این حکایات، مفصل نمی کنیم.
بعد، اینجا یک جمله ای می فرماید. اصلاً هدف از نقل این وکلای ممدوح و این کراماتی که از این ها سر می زند ـ که ایشان تعبیر «معجزات» می کند ـ می خواهم روی این بیشتر بحث کنم که از وکلا، معجزات سر می زند. این معجزات، نشانه این است که اصل، قوی است. این معجزات به دستشان جاری می شود، اما مال خودشان نیست؛ مال آقا امام عصر است. و این یک بحثی است.
معجزات امام عصر (عج)
ان شاءالله اگر یک توفیقی حاصل شد، ما پرونده این معجزات را باز می کنیم:
۱. معجزاتی که در زمان ظهور آقا رخ می دهد: که به دست مبارکشان اتفاق می افتد. حسنی قبول نمی کند و لشکرش هم قبول نمی کنند. می گویند: «ما خودمان امام زمان هستیم و احقّ هستیم. ما فرزند امام حسن هستیم و شما فرزند امام حسین و امام حسن احقّ است». (بعضی ها می گویند دعوای زرگری است؛ خودِ «روایت زرگری» را من قبول ندارم). حسنی با طرفدارانش می گوید: «اگر تو حقی و امام مهدی هستی، معجزه ات کو؟» (در وقت ظهور است). امام به یک چوب خشک اشاره می کنند، در زمین می کارند و آن، «یورق»[2]
درخت تنومند برگ دار می شود. «أخذ جلمودا کان فی الأرض من الصخر» اشاره می کند به سنگ سخت، می آید در کف دستشان «فیفرکه [بیده و یعجنه مثل الشمع]» و این گونه می کنند، مثل خمیر می شود. او [حسنی] ایمان می آورد.
۲. معجزاتی در عصر غیبت کبری: یک فصل در ارتباط با معجزات در عصر غیبت کبری است. کرامات و معجزات، کم نیست. چند تایش را آقای حر عاملی نقل کرده است. نگاه کنید در آخر جلد سوم «اثبات الهداة».
اصلاً آقای حر عاملی از کجا به این مقام رسید؟ کتاب هایش را ببینید، با عمرش تناسب ندارد! همین «اثبات الهداة» را نگاه کنید، چقدر مدرک و سند دارد. همین، کار یک «لجنه» (گروه) است. این، یکی از کارهای ایشان است. «وسائل الشیعه» خودش کار یک لجنه است. «جامع احادیث الشیعه»، زیر نظر آیت الله العظمی بروجردی نوشته شد، ولی ۱۵ـ۱۶ نفر بودند. تفسیر نمونه [هم گروهی بود]. ولی این را [حر عاملی] خودش به تنهایی نوشته است. این ها مرتبط به معجزات و کرامات مهدی آل محمد (ص) است. اشاره کرده، آقا به او داده، این ها خیلی معنا دارد.
۳. معجزات در دوران غیبت صغری: یک سری کرامات هم در دوران غیبت صغری است و من می خواهم به این متعرض شوم. البته طول می کشد.
تبیین شیخ طوسی از علت ذکر کرامات سفرا
آقای طوسی (تغمده الله برحمته الواسعة) می فرماید: «قد ذكرنا جملا من أخبار السفراء و الأبواب في زمان الغيبة»[3]
بخش کمی از اخباری را که مربوط به سفرا و ابواب در زمان غیبت صغری است، باز کردیم و بخشی از آن را گفتیم. چرا این بحث را طرح کردید؟ می گوید: «لأن صحة ذلك » صحیح بودن سفارت این ها، «مبني على ثبوت إمامة صاحب الزمان ع [و في ثبوت وكالتهم]»[4]
این ها فرع هستند؛ باید امامت امام زمان ثابت شود تا این ها به عنوان نائب و سفیر مطرح شوند. او باید اول ثابت شود.
«و ظهور المعجزات على أيديهم دليل واضح على إمامة من انتموا إليه » به دست سفرا، معجزات صادر شده است. معجزات سر می زند، قضایای قطعی سر می زند؛ این ها دلیل بر این است که خودشان را به کسی که نسبت دادند، آن انتصاب، درست است. معجزات، مال اوست.
پرسش حضار: دلیل بر صدق ادعاست.
پاسخ استاد: یکی از بحث هاست. برای اثبات نبوت چه می خواهیم؟
پاسخ حضار: معجزه می خواهیم.
پاسخ استاد: معجزه است دیگر. برای امام هم همین است؛ معجزه می خواهیم.
بعد می فرماید: «فلذلك ذكرنا هذا» لذا ما پرونده سفرا را باز کردیم و کرامات و معجزاتشان را [آوردیم]. (کتاب [«اصحاب امام»] کار گروهی بود و بنده از خدمتگزاران تألیف این کتاب بودم، خدا آقای کورانی را رحمت کند، ایشان خیلی تلاش کردند، همه تلاش کردند. در این کتاب، جلد 6، ده ها معجزه، که همه اش شنیدنی است، [آمده] از کسانی که مرتبط با امام زمان بودند؛ از سفرای اربعه و کسانی که با امام مرتبط بودند. چند تایش را نقل خواهم کرد).
ایشان [شیخ طوسی] می فرماید: «فليس لأحد أن يقول» جا ندارد سؤال کنید و بگویید «ما الفائدة في ذكر أخبارهم فيما يتعلق بالكلام في الغيبة [لأنا قد بينا فائدة ذلك فسقط هذا الاعتراض ]» بحث غیبت امام زمان است، پرونده این ها را برای چه باز می کنید؟ باز می کنیم که معجزات و کراماتشان مطرح بشود و معلوم بشود که این کرامات، مرتبط [با امام] است؟ کرامات و معجزات، مال خودشان نیست.
واسطه گری نواب اربعه در انتقال توقیعات
سفرای مذموم را که بحث کرد، بعد می فرماید «و قد كان في زمان السفراء المحمودين أقوام ثقات» در زمان سفرای خوب، عده ای ثقات هم بودند «ترد عليهم التوقيعات» توقیعات و نامه های حضرت، «من قبل المنصوبين» این نکته است. آیا این سفرا ـ غیر از این چهار نفری که ما اسم بردیم ـ نامه مستقیماً به ایشان می رسید؟ اینجا ایشان می فرماید: سفرای محمودینی بودند، وکلایی بودند که نامه های امام به دستشان می رسید «من قبل المنصوبين للسفارة من الأصل.» یعنی به واسطه آن چهار نفر می رسید.
ما اگر فرمایش ایشان را بالجمله قبول کنیم، باید بگوییم این نامه هایی که [مثلاً به] همین قاسم بن علاء [رسیده]، نامه ها از طرف امام زمان است، اما در دوران حسین بن روح بوده و به وسیله حسین بن روح رسیده است؛ و الی آخر.
ذکر نمونه هایی از کرامات و معجزات سفرا
ایشان [شیخ طوسی] می فرماید: [وکلای ممدوح] مانند محمد بن جعفر اسدی. که ما راجع به او بحث کردیم. چند نفر را اسم می برد بعد شروع به ذکر کراماتشان می کند.
۱. کرامت محمد بن علی نوبختی (اسدی):
قضیه محمد بن علی نوبختی را نقل می کند. می گوید: «عَزَمْتُ عَلَى الْحَجِّ»[5]
تصمیم گرفتم امسال به حج بروم «وَ تَأَهَّبْتُ » آماده شدم و کارها و مقدمات را انجام دادم. می خواستم حرکت کنم، «فَوَرَدَ عَلَيَّ» از جانب آقا به من [نامه] رسید: «نَحْنُ لِذَلِكَ كَارِهُونَ» امسال نمی خواهم حج بروی؛ دلم نمی خواهد شما حج بروی. «فَضَاقَ صَدْرِي» خیلی به تنگ آمدم، اذیت شدم «وَ اغْتَمَمْتُ» غم و غصه مرا گرفت. می گوید: این همّ و غم را من داشتم، ولی به رو نیاوردم. نامه نوشتم: «وَ كَتَبْتُ أَنَا مُقِيمٌ بِالسَّمْعِ وَ الطَّاعَةِ» (این را ولایت مداری می گویند.) من می مانم و نمی روم. سمعاً و طاعتاً. «غَيْرَ أَنِّي مُغْتَمٌّ بِتَخَلُّفِي عَنِ الْحَجِّ» بالاخره ناراحتی خودم را دارم اما مطیع هستم، هر چه بگویید. «فَوَقَّعَ» دوباره نامه آمد: «لَا يَضِيقَنَّ صَدْرُكَ فَإِنَّكَ تَحُجُّ مِنْ قَابِلٍ» اگر امسال بروی مشکل پیدا می کنی، شاید نرسی، ولی سال دیگر می رسی، سال دیگر حتماً حج می روی.
«فَلَمَّا كَانَ مِنْ قَابِلٍ اسْتَأْذَنْتُ» دوباره نامه نوشتم: «آقا اجازه می دهید من بروم؟» «[فَوَرَدَ الْجَوَابُ] فَكَتَبْتُ» این ها را دقت کنید. سفرها با شتر بود، کجاوه داشت دو طرف می نشستند (هر طرفش یک نفر می نشست)، این را به اصطلاح «عادلت» می گویند. آقا فرمود: مشکلی نیست امسال برو «إِنِّي عَادَلْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْعَبَّاسِ» [در نامه نوشتم که] رفیقم را پیدا کردم که با هم خواهیم بود؛ محمد بن العباس. «وَ أَنَا وَاثِقٌ بِدِيَانَتِهِ» آدم متدینی است «وَ صِيَانَتِهِ» و آدم حافظ نفسی است، خلاف نیست. نامه آمد: «[فَوَرَدَ الْجَوَابُ] الْأَسَدِيُّ نِعْمَ الْعَدِيلُ» فرمود: با این نه، با اسدی («عدیل» یعنی آن طرف کجاوه). «فَإِنْ قَدِمَ فَلَا تَخْتَرْ عَلَيْهِ» او می رسد، او را انتخاب کن، او هم می خواهد حج برود. «قَالَ فَقَدِمَ الْأَسَدِيُّ فَعَادَلْتُهُ .» این اخبار مغیبات، یکی دو تا نیست.
مورد دیگر، [محمد بن احمد] نیشابوری می گوید: پانصد درهم حقوق شرعی پیش من جمع شد «[اجْتَمَعَ عِنْدِي خَمْسُمِائَةِ دِرْهَمٍ] يَنْقُصُ عِشْرُونَ دِرْهَماً» بیست درهم کم داشت. دوست نداشتم این مقدار را بفرستم، گفتم سرراستش کنم. «فَلَمْ أُحِبَّ أَنْ يَنْقُصَ هَذَا الْمِقْدَارُ» دوست نداشتم. «فَوَزَنْتُ مِنْ عِنْدِي عِشْرِينَ دِرْهَماً» از [مال] خودم [روی آن گذاشتم]. «وَ دَفَعْتُهَا إِلَى الْأَسَدِيِّ» همان کسی که به اسم وکیل حضرت بود. «وَ لَمْ أَكْتُبْ بِخَبَرِ نُقْصَانِهَا» متعرض نشدم که مثلاً بیست درهم کم بود و من از خودم [گذاشتم]. هیچ چیز نگفتم. «وَ أَنِّي أَتْمَمْتُهَا مِنْ مَالِي» هیچ چیز نگفتم. جواب نامه رسید: «[فَوَرَدَ الْجَوَابُ]. قَدْ وَصَلَتِ الْخَمْسُمِائَةِ الَّتِي لَكَ فِيهَا عِشْرُونَ .»[6]
پانصدی که بیست [درهم] آن مال خودت است، رسید. من به کسی نگفتم!
بعد می گوید: «و مات الأسدي على ظاهر العدالة لم يتغير و لم يطعن عليه في شهر ربيع الآخر سنة اثنتي عشرة و ثلاثمائة.»
کرامت علی بن حسین بن بابویه (پدر شیخ صدوق):
اجازه بدهید من از این کتاب «معجم» چند تا را اشاره کنم. یک قضیه، فرزندان مرحوم صدوق است. کتاب «معجم» آقای خویی را باز کنید، ببینید چه می فرماید. شکی نیست که این دو فرزند، به دعای امام زمان (عج) به دنیا آمدند. این قضیه را «کمال الدین»، نجاشی و شیخ طوسی نقل می کند. و دیگران [نیز نقل کرده اند]: خرائج، فرج المهموم، ثاقب المناقب، اعلام الوری، اثبات الهداة، تبصرة الولی، مدارک آن ها این است؛ یعنی سه مدرک دست اول: «کمال الدین»، «رجال النجاشی» و «غیبت طوسی».
من ابتدائاً از «کمال الدین» نقل می کنم.
پرسش حضار: «کمال الدین» که نقل می کند، چون تألیف خودش هست، و با عنایت امام زمان بوده است.
پاسخ استاد: ﴿وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ﴾[7]
. چرا نگوید؟ شما زیارت آقا امیرالمؤمنین (ع) می روید، یک درخواستی می کنید؛ بعد از چند روز، حاجتت روا می شود. هر جا می نشینید، می گویید. این، نعمتی است که خدا به تو داده است.
روایت را «کمال الدین» از محمد بن علی اسود نقل می کند، خود صدوق از ایشان نقل می کند. می گوید: «سَأَلَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ مُوسَى بْنِ بَابَوَيْهِ [رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ]»[8]
و[9]
یعنی پدرم. قصه را با سند نقل می کند. اسود می گوید: بعد از وفات سفیر دوم، پدرت از من درخواست کرد، «بَعْدَ مَوْتِ مُحَمَّدِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَمْرِيِّ [رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ]» پدرت به من گفت: خدمت سفیر سوم، ابوالقاسم روحی برس «[أَنْ أَسْأَلَ أَبَا الْقَاسِمِ الرَّوْحِيَّ] أَنْ يَسْأَلَ مَوْلَانَا صَاحِبَ الزَّمَانِ ع» و از صاحب الزمان (عج) بخواهد «أَنْ يَدْعُوَ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ يَرْزُقَهُ وَلَداً ذَكَراً» من پسر می خواهم، من فرزند ندارم، پسر ندارم.
می گوید من هم خدمت سفیر سوم رفتم. (چه کسی می گوید؟ محمد بن علی اسود). خدمت سفیر سوم رفتم و درخواست کردم «[قَالَ] فَسَأَلْتُهُ» که این درخواست را از امام زمان (عج) بکند. «فَأَنْهَى ذَلِكَ» خبر را رساند. «ثُمَّ أَخْبَرَنِي بَعْدَ ذَلِكَ بِثَلَاثَةِ أَيَّامٍ» سه روز بعد به من خبر داد (به علی بن حسین بن بابویه) «أَنَّهُ قَدْ دَعَا لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ» آقا امام زمان (عج) دعا کردند. «وَ أَنَّهُ سَيُولَدُ لَهُ وَلَدٌ مُبَارَكٌ يَنْفَعُ اللَّهُ بِهِ وَ بَعْدَهُ أَوْلَادٌ» و به زودی خدا به او پسری می دهد که منشأ برکات است. (شیخ صدوق ۳۰۰ کتاب نوشته؛ پدر ایشان ۲۰۰ کتاب نوشته است. یک کتابخانه است! و صدوق (فرزند) تلاش می کرد هرچه نوشت، چاپ کنند. همین طور در خراسان، کتاب های ایشان منتشر بود. و پول آنچنانی هم نداشت؛ کارگری می کرد. من این جمله را از استادم شنیدم که صدوق، صبح تا ظهر کارگری می کرد، بعد از ظهر هم مشغول کارهایش بود).
آقا، به ضرس قاطع به او فرمود که پسری [خواهی داشت] که «يَنْفَعُ اللَّهُ بِهِ وَ بَعْدَهُ أَوْلَادٌ» من این پیام را آوردم و به آقای صدوقِ پدر دادم.
خودم به طمع افتادم برای من هم دعا کنند؛ من هم فرزند می خواهم. «[قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ الْأَسْوَدُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ] وَ سَأَلْتُهُ فِي أَمْرِ نَفْسِي أَنْ يَدْعُوَ اللَّهَ لِي أَنْ يَرْزُقَنِي وَلَداً [ذَكَراً]» دعا کند برای من که خدا به من هم پسر بدهد. «فَلَمْ يُجِبْنِي إِلَيْهِ» برای او جواب آمد، برای من جواب نیامد. «وَ قَالَ لَيْسَ إِلَى هَذَا سَبِيلٌ» «نه، برای این قضیه، من دعا نمی کنم.» حالا شاید مصلحتت نیست، هرچه هست.
«قَالَ لِعَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ»[10]
خدا به او چند فرزند دیگر داد. «وَ لَمْ يُولَدْ لِي شَيْ ءٌ.» چیزی نصیب من نشد.
«قال مصنف هذا الكتاب [رضي الله عنه]» [شیخ صدوق] که به دعای آقا به دنیا آمده، می گوید: «كان أبو جعفر محمد بن علي الأسود [رضي الله عنه]» همان که برایش دعا نکردند «كثيرا ما يقول لي إذا رآني أختلف إلى مجلس شيخنا محمد بن الحسن بن أحمد بن الوليد [رضي الله عنه]» هر وقت مرا می دید که به کلاس [ابن الولید] (ابن الولید، استاد شیخ صدوق پسر بود) می روم و دنبال علم و بحث هستم، «و أرغب في كتب العلم و حفظه ليس بعجب» [می گفت:] من از تو در شگفت نیستم. من از تلاش تو تعجب نمی کنم. تعجب نمی کنم که این قدر رغبت به علم داری. چرا؟ «أن تكون لك هذه الرغبة في العلم و أنت ولدت بدعاء الإمام ع .»
همین [روایت] را در کتاب آقای خویی پیدا کنید. مطلب مهمی دارد که اصلاً ولادت این بزرگوار و برادرش، به دعای امام زمان (عج)، معروف بوده است. این معجزه نیست؟ دو نفر درخواست دعا کرده اند؛ به یکی جواب می دهد که بچه های نابغه خدا به تو می دهد؛ به یکی می گوید: «نه، صلاحت نیست، من دعا نمی کنم.»
آقای نجاشی همین قضیه را نقل می کند، مستقیم از پدر نقل می کند. می گوید: «شيخ القميين في عصره»[11]
و[12]
پدر صدوق، مرجع قمی ها بود. «ومتقدمهم ، وفقيههم ، وثقتهم.» این آقا قمی است. «كان قدم العراق» اتفاقی بود که به زیارت عراق آمد و اتفاقی با اسود تماس گرفت، می دانست اسود با حسین بن روح ارتباط دارد. «كان قدم العراق واجتمع مع أبي القاسم الحسين بن روح رحمه الله وسأله مسائل» با خود حسین بن روح ملاقات کرده (یعنی دوران غیبت صغری بود)، سؤالاتی مطرح کرده، جواب هایشان را گرفته. «ثم كاتبه بعد ذلك» حالا، دیگر چه اتفاقی افتاد که نتوانست ملاقات کند، نامه نوشت برای سفیر سوم «على يد علي بن جعفر بن الاسود» به دست این آقا [اسود]، برای سفیر سوم نامه نوشت. «يسأله أن يوصل له رقعة إلى الصاحب عليه السلام» نامه مرا به آقا برسان. چه می خواهی؟ «ويسأله فيها الولد.» من پسر می خواهم. «فكتب إليه:» نامه را حسین بن روح به آقا رساند. آقا به او جواب داد: «قد دعونا الله لك بذلك، وسترزق ولدين ذكرين خيرين.» (البته یکی دیگر هم خدا به او داد، اما آن یکی دیگر این جوری نبود؛ طلبه نبود، اهل عبادت و این حرف ها بود).
«فولد له أبو جعفر وأبو عبد الله من ام ولد.» یک کنیزی پیدا کرده بود، اما از همسری که داشت و دخترعمویش بود، از او اولاددار نشد.
«وكان أبو عبد الله الحسين بن عبيدالله يقول: سمعت أبا جعفر يقول: «أنا ولدت بدعوة صاحب الامر عليه السلام»، ويفتخر بذلك.»
پرسش حضار: افتخار هم دارد!
پاسخ استاد: بله. قضیه همشیره زاده امیر المؤمنین (جعده) را برایتان نقل کرده ام. در جنگ، اسم مولا که می آمد می گفت: دایی ام علی است. خیلی افتخار می کرد. بعد، یکی از آن شجره نجس ملعونه می گوید: «چه خبر است تو این قدر می گویی «علی»؟» می گوید: «لو كان لك خال مثل خالي لنسيت أباك.»[13]
اگر تو دایی ای مثل دایی من داشتی، بابایت را فراموش می کردی.
حالا اینجا واقعاً جا دارد که «ويفتخر بذلك.»[14]
[افتخار کند که] من به دعای امام زمان به دنیا آمدم
«يظهر من الرواية الأخيرة أن قصة ولادة محمد بن علي بن الحسين بدعاء الإمام (ع) أمر مستفيض معروف متسالم عليه»[15]
این حرف های آقای خویی (رحمت الله علیه) است. [یعنی] همه قبول دارند و هیچ کس تأملی در این قضیه ندارد. «و يكفي هذا في جلالة شأنه، و عظم مقامه، كيف لا يكون كذلك» برای [اثبات] جلالت شأن و عظمت مقام آقای صدوق، همین بس است.
بعضی ها به آقای صدوق ایراد می گیرند که شما زیارت جامعه را ناقص آورده اید، بلد الامین کفعهمی کامل تر از صدوق آورده، [در آن] دست بردی. آقای خویی می فرمایند اگر ایشان دست برده باشد، اگر ایشان صدوق نباشد موثق نباشد، چه کسی موثق است؟ این حرف ها از کج سلیقگی خودت است. «فمن الغريب جدا ما عن بعض مشايخ المحقق البحراني من أنه توقف في وثاقة الصدوق (قدس سره)، و إني أعتبر ذلك من اعوجاج السليقة، و لو نوقش في وثاقة مثل الصدوق فعلى الفقه السلام»[16]
اگر ما در وثاقت این مرد تأمل کنیم، دیگر مستندات فقهی نداریم. جناب آقا، سید بزرگوار، ایشان می فرماید «ولدت بدعوة صاحب الامر عليه السلام»[17]
من به دعای حضرت مهدی به دنیا آمدم و افتخار هم می کنم.
نقل های دیگر از قضیه ولادت شیخ صدوق
در «غیبة» مرحوم طوسی، این قضیه را طور دیگری نقل می کنند. ابن نوح می گوید که حسین بن محمد بن سوره قمی، «قَدِمَ عَلَيْنَا حَاجّاً»[18]
بعد قضیه را نقل می کند «قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ يُوسُفَ الصَّائِغُ الْقُمِّيُّ وَ مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ الصَّيْرَفِيُّ الْمَعْرُوفُ بِابْنِ الدَّلَّالِ وَ غَيْرُهُمَا مِنْ مَشَايِخِ أَهْلِ قُمَ » علی بن حسین بن یوسف قمی و صیرفی، معروف به ابن دلال و غیر این ها از مشایخ قم، چندین نفر، همین قصه را نقل کردند (پس قضیه متواتر است، که آقای خویی فرمودند مشهور و متسالم علیه است):
«أَنَّ عَلِيَّ بْنَ الْحُسَيْنِ بْنِ مُوسَى بْنِ بَابَوَيْهِ كَانَتْ تَحْتَهُ بِنْتُ عَمِّهِ مُحَمَّدِ بْنِ مُوسَى بْنِ بَابَوَيْهِ» عمویش، محمد بن موسی بن بابویه بود. آقای صدوق پدر، دخترش را داشت. «فَلَمْ يُرْزَقْ مِنْهَا وَلَداً.» عقیم بود، خدا چیزی به او نداده بود. «فَكَتَبَ إِلَى الشَّيْخِ أَبِي الْقَاسِمِ الْحُسَيْنِ بْنِ رَوْحٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ» این دیگر حرف خود صدوق نیست، حرف پدر نیست، مشایخ قم می گویند. نامه ای برای سفیر سوم (حسین بن روح) نوشت «أَنْ يَسْأَلَ الْحَضْرَةَ» از حضرت درخواست کند «أَنْ يَدْعُوَ اللَّهَ»[19]
که امام زمان دعا کند «أَنْ يَرْزُقَهُ أَوْلَاداً فُقَهَاءَ» می خواهم همه شان فقیه باشند. «فَجَاءَ الْجَوَابُ.» خودت را معطل نکن، از این زن بچه دار نمی شوی. (این ها غیر از کرامات و معجزات است؟) «أَنَّكَ لَا تُرْزَقُ مِنْ هَذِهِ وَ سَتَمْلِكُ جَارِيَةً دَيْلَمِيَّةً» تو کنیزی خواهی خرید «وَ تُرْزَقُ مِنْهَا وَلَدَيْنِ فَقِيهَيْنِ.» دو بچه فقیه، خدا به تو می دهد.
ابن نوح می گوید: (قضیه ولادت مرحوم صدوق را بزرگان نقل می کنند) «قَالَ لِي أَبُو عَبْدِ اللَّهِ بْنُ سَوْرَةَ حَفَظَهُ اللَّهُ وَ لِأَبِي الْحَسَنِ بْنِ بَابَوَيْهِ رَحِمَهُ اللَّهِ ثَلَاثَةُ أَوْلَادٍ» سه پسر دارد «مُحَمَّدٌ وَ الْحُسَيْنُ فَقِيهَانِ مَاهِرَانِ فِي الْحِفْظِ» نخبه بودند. «وَ يَحْفَظَانِ مَا لَا يَحْفَظُ غَيْرُهُمَا مِنْ أَهْلِ قُمَّ» تیزهوش بودند؛ در قم ما این گونه نداشتیم. «وَ لَهُمَا أَخٌ اسْمُهُ الْحَسَنُ وَ هُوَ الْأَوْسَطُ مُشْتَغِلٌ بِالْعِبَادَةِ وَ الزُّهْدِ لَا يَخْتَلِطُ بِالنَّاسِ وَ لَا فِقْهَ لَهُ.» فقیه نبود.
«قَالَ ابْنُ سَوْرَةَ كُلَّمَا رَوَى أَبُو جَعْفَرٍ وَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ابْنَا عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ شَيْئاً» هرگاه این ها صحبت می کردند «يَتَعَجَّبُ النَّاسُ مِنْ حِفْظِهِمَا» جزئیاتش را هم می گفتند «وَ يَقُولُونَ لَهُمَا هَذَا الشَّأْنُ خُصُوصِيَةٌ لَكُمَا» در حوزه به آن ها می گفتند: این شأنیتی که الان دارید «بِدَعْوَةِ الْإِمَامِ لَكُمَا» امام برایتان دعا کرده است.
آقای طوسی می فرماید: «وَ هَذَا أَمْرٌ مُسْتَفِيضٌ فِي أَهْلِ قُمَّ.».

[1] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص414.

[2] الزام الناصب فی اثبات الحجه الغائب عجل الله تعالی فرجه الشریف ، الیزدي الحائري، علي، ج2، ص168.

[3] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص414.

[4] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص415.

[5] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص416.

[6] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص417.

[7] سوره ضحى، آيه 11.

[8] كمال الدين و تمام النعمة، الشيخ الصدوق، ج2، ص502.

[9] معجم رجال الحديث، الخوئي، السيد أبوالقاسم، ج17، ص345.

[10] كمال الدين و تمام النعمة، الشيخ الصدوق، ج2، ص503.

[11] رجال النجاشي، النجاشي، أبو العبّاس، ج1، ص261.

[12] معجم رجال الحديث، الخوئي، السيد أبوالقاسم، ج12، ص398.

[13] بحار الأنوار - ط مؤسسةالوفاء، العلامة المجلسي، ج34، ص281.

[14] رجال النجاشي، النجاشي، أبو العبّاس، ج1، ص261.

[15] معجم رجال الحديث، الخوئي، السيد أبوالقاسم، ج17، ص346.

[16] معجم رجال الحديث، الخوئي، السيد أبوالقاسم، ج17، ص347.

[17] رجال النجاشي، النجاشي، أبو العبّاس، ج1، ص261.

[18] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص308.

[19] الغيبة، الشيخ الطوسي، ج1، ص309.