مشخصات کتاب
سرشناسه : انصاری، محمدباقر، 1339 -
Ansari,Mohammad Baqir
عنوان قراردادی : زیارتنامه غدیریه .فارسی - عربی .شرح
عنوان و نام پدیدآور : تعهدات ما به غدیر در زیارت غدیریه: تجدید پیمان با اهداف و اصول غدیر در زیارت امام هادی علیه السلام در روز غدیر خم/ محمدباقر انصاری.
مشخصات نشر : قم: تهذیب، 1404.
مشخصات ظاهری : 96 ص.
شابک : 978-622-5172-21-0
وضعیت فهرست نویسی : فیپا
عنوان دیگر : تجدید پیمان با اهداف و اصول غدیر در زیارت امام هادی علیه السلام در روز غدیر خم.
موضوع : علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق -- اثبات خلافت
موضوع : Ali ibn Abi-talib, Imam I, 600-661 -- *Proof of caliphate
موضوع : علی بن ابی طالب (ع)، امام اول، 23 قبل از هجرت - 40ق. -- فضایل
موضوع : Ali ibn Abi-talib, Imam I, 600-661 -- Virtues
موضوع : علی بن محمد (ع)، امام دهم، 212 - 254ق. -- زیارتنامه ها -- نقد و تفسیر
موضوع : Ali ibn Muhammad, Imam X -- Ziyarat-namah (Prayers for visiting shrines) -- Criticism and interpretation
موضوع : زیارتنامه غدیریه -- نقد و تفسیر
رده بندی کنگره : BP271/7
رده بندی دیویی : 297/777
شماره کتابشناسی ملی : 10121398
اطلاعات رکورد کتابشناسی : فیپا
خیر اندیش دیجیتالی: کانون فرهنگی اندیشه اصفهان
اشاره
شناسنامه
نام این فایل ZIAERAT4 در 96 صفحه رقعی است.
آخرین کار تا ساعت 24 روز یکشنبه 1404/1/24
بسم الله الرحمن الرحیم
اهدا
به آنان که
بر سر اعتقاد به غدیر
تا ابد ثابت قدم ایستاده اند.
در این کتاب می خوانیم:
بخش اول: سلام ما بر پیامبر صلی الله علیه و آله مُبَلِّغ اَعظم غدیر...13
بخش دوم: سلام ما بر امیرالمؤمنین علیه السلام صاحب اوصاف غدیر...16
بخش سوم: اقرار ما به سوابق صاحب غدیر...20
بخش چهارم: اعتراف ما به ابلاغ ولایت توسط پیامبر صلی الله علیه و آله در غدیر...44
بخش پنجم: اقرار ما به قیام بر وظایف ولایت توسط صاحب غدیر...50
بخش ششم: اعتقاد ما درباره منکرین غدیر بعد از اتمام حجت...74
بخش هفتم: شهادت و گواهیِ ما درباره غدیر...82
مقدمه
بسم اللّه الرحمن الرحیم
فرض کنید شخصاً در واقعه غدیر خم حضور داشته اید و همه آن چه پیامبر صلی الله علیه و آله در خطبه و قبل و بعد از آن فرموده با گوش خود شنیده اید و همه وقایع یک ماهه قبل و بعد از خطبه را با چشم خود دیده اید. آن گاه پس از 100 یا 200 سال یا بیش تر پس از غدیر، پیامبر صلی الله علیه و آله سر از خاک برآورده و می خواهد درباره غدیر از شما سؤال کند که از آن روز چه سخنانی و چه وقایعی را به یاد دارید؟ چه اندازه به آن ها اقرار می کنید؛ و چه مقدار در زندگی تان به آن ها پایبند بوده اید؟
زیارت غدیریه: پاسخ به سؤالات غدیر
زیارت غدیریه مجموع پاسخ هایی است که ما در چنین شرایطی و در پاسخ به چنین سؤالاتی باید به آن مُبَلِّغ اعظم غدیر یعنی پیامبرِ عظیم الشان حضرت خاتم انبیا محمد مصطفی صلی الله علیه و آله بدهیم.
این بدان معناست که اقرار به غدیر و پذیرفتن ولایت و صاحب اختیاری دوازده امام علیهم السلام در غدیر یک کلمه و یک جمله نیست، بلکه مجموعه معارفی است که تابلوی بلند و برچسب جهانی آن با نام «غدیر» شناخته می شود. در واقع غدیر فهمیدن دارد، امتحان دارد، اقرار قلبی و بَعد زبانی و سپس عَمَلی دارد، دوست و دشمن شناسی دارد!
جا دارد بگوییم: غدیر نوعی زندگیِ فکری و عملی است که برابر با عمر هر انسانی و جاری در همه لحظات هر کسی است. غدیر تنها راه خداپرستی است، و مساوی با باطل دانستن همه راه های دیگر است. پس اعتراف و قبول چنین راهی پُختگی اعتقادی و فداکاری در راه آن عقیده را می طلبد، تا بتوانیم در برابر پیامبر صلی الله علیه و آله و امامانِ غدیر با افتخار و سربلندی پرچم آن را بالا ببریم و ادعای دفاع از آن را داشته باشیم.
زیارت غدیریه: امتحان نهایی غدیر
اشاره
آموزگار زیارت غدیریه امام معصوم یعنی امام علی النقی علیه السلام است. آن حضرت با ادبیاتی که آن را مطرح کرده و با فراز و نشیب لطیفی که در انشای آن آورده، به ما آموخته که چگونه در برابر مُبَلِّغ غدیر و صاحب آن یعنی پیامبر و علی علیهما السلام با ادب بایستیم؛ و چگونه به سؤالات ایشان درباره غدیر پاسخ های کاملی دهیم. این امتحان نهایی غدیر با طی 3 مرحله نمره قبولی خواهد گرفت:
مرحله اول: سلام و نگاه مثبت به غدیر
ابتدا بر همه طلایه داران راه الهی که انبیا هستند و در رأس آن ها بر خاتم آنان سلام می دهیم، تا اقرار خود به مسیر الهی را اعلام کرده باشیم، و آمادگی خود را برای غدیر نشان دهیم. سپس بر پیامبر صلی الله علیه و آله به عنوان مُبَلِّغ اعظم غدیر سلام می کنیم، که اعتراف به ایمان به او و خدای او و همه آن چیزی است که از سوی پروردگار آورده است. آن گاه به صاحب غدیر سلام می کنیم و در این سلام به مقامات غدیری او اقرار می نماییم.
مرحله دوم: اقرار به اصل غدیر و عملکرد صاحب غدیر
پس از نشان دادن نگاهِ مثبت به برنامه های الهی، نوبت به اعلان آگاهی از اصل ماجرای غدیر می رسد. به دنبال آن اطلاع از وقایع پس از غدیر و عکس العمل های صاحب غدیر به آن هاست، چه ماجراهای دشمنان غدیر بر ضد آن و چه برنامه های صاحب غدیر برای اتمام حجت درباره آن، که به درستی همه آن ها اعتراف می نماییم.
مرحله سوم: اعلان عقیده درباره غدیر و دشمنان غدیر
پس از اعتراف به اصل غدیر و عمل صاحب غدیر پس از پیامبر صلی الله علیه و آله، مرحله نهایی شهادت هایی است که باید درباره غدیر بدهیم و آمادگی هایی است که باید درباره آن اعلان کنیم، و نگاهی است که باید درباره دشمنان غدیر بر زبان جاری کنیم.
زیارت غدیریه: فهم و اقرار و عمل به غدیر
زیارتی که امام هادی علیه السلام به شیعیانش آموخته به عنوان تتمه خطبه غدیر حساب می شود، و به کسی که به غدیر ایمان آورده در 3 مرحله کمک می کند:
الف. ابتدا به ما فهم درست درباره غدیر و جزئیاتش می دهد، و ما را از هر گونه کج فهمی درباره غدیر حفظ می کند، و فهم و برداشت صحیح از آن را به ما می آموزد.
ب. پس از دریافت دقیق و درست از غدیر، نوبت به اقرار و اعتراف و شهادت ما درباره تک تک معارف غدیر می رسد، که با ظرافت تمام در این زیارت به انجام رسیده است. همان گونه که در اواخر خطبه غدیر این اتفاق افتاد و پیامبر صلی الله علیه و آله شخصاً از همه مخاطبین 120000 نفری خود اقرار لسانی گرفت و فرمود:
... وَ قَد اَمَرَنِیَ اللّهُ عَزَّ وَ جَلَّ اَن آخُذَ مِن اَلسِنَتِکُمُ الاِقرارَ بِما عَقَّدتُ لِعَلیٍّ اَمیرِالمُؤمِنینَ وَ لِمَن جاءَ بَعدَهُ مِنَ الاَئِمَّةِ مِنّی وَ مِنهُ... فَقولوا بِاَجمَعِکُم: ﴿اِنّا سامِعونَ مُطیعونَ راضونَ.... ﴾ ... پروردگارم مرا مأمور کرده که از زبان شما اقرار بگیرم درباره آن چه منعقد نمودم برای علی امیرالمؤمنین و امامانی که بعد از او می آیند و از نسل من و اویند... پس همگی چنین بگویید: «ما شنیدیم و اطاعت می کنیم و راضی هستیم...».
ج. پس از اقرار درباره غدیر نوبت به تعهدات و وظایف عملی ما درباره آن می رسد، چه با قلب و چه زبان و چه دست و چه همه وجود و چه امکاناتی که در اختیار داریم، که در این زیارت همه آن ها را می گوییم و عهد می بندیم و درباره آن ها از خدا کمک می خواهیم.
زیارت غدیریه: خبر نیست، انشاء است!
آن چه در زیارت غدیریه آمده مجموعه حرف های دل یک غدیری در پیشگاه اللّه و محمد و علی علیهما السلام است. آن چه در این زیارت مطرح شده اخبار و عقاید دسته بندی شده ای نیست که باید بیاموزیم، بلکه دانسته های غدیر است که با تکرار آن خود را تِست می کنیم، و برای آزمون های سخت الهی در دنیا و سؤالات دقیق آخرت آماده می نماییم. در این زیارت 5 جهت با این عناوین مطرح شده است:
الف. اگر سوابق صاحب غدیر است به عنوان گفتن تاریخ نیست، بلکه به عنوان شهادت و گواهی یک غدیری به آن است.
ب. اگر داستان غدیر آمده به عنوان خبر تاریخی نیست، بلکه اقرار یک غدیری به شنیدن آن داستان است.
ج. اگر شرایط امامت ذکر شده به عنوان درس جدید اعتقاد نیست، بلکه به عنوان اقرار یک غدیری به این است که آن شرایط را در امام غدیر یافته است.
د. اگر غصب حق غدیر و ماجراهای سقیفه آمده به عنوان گفتن تاریخ نیست، بلکه به عنوان خبر داشتن یک غدیری از پایمال شدن حق غدیر توسط دشمنان و طبعاً شناسایی آنان است.
ه. اگر برائت از دشمنان غدیر آمده به عنوان اطلاع رسانی نیست، بلکه اعلان یک غدیری به دشمنی اش با مخالفان غدیر و تنفرش از نابود کنندگان عقیده اش است.
زیارت غدیریه: نگاه و شهادت و درخواست
اشاره
در زیارت غدیریه اقرارها و اعترافات ما درباره غدیر شامل 3 جهت یعنی نگاه ما و شهادت ما و درخواست ما درباره غدیر به تفصیل زیر است:
الف. سه نگاه به غدیر:
نگاه مثبت به غدیر.
نگاه قبول و پذیرش غدیر.
نگاه شاکرانه بر نعمت غدیر.
ب. شش شهادت درباره غدیر:
شهادت به حقانیت و تنها راه درست بودن غدیر.
شهادت به نتیجه غدیر یعنی صاحب اختیاری علی علیه السلام بر من.
شهادت به ابلاغ و اتمام حجت غدیر.
شهادت به دُرستی عمل صاحب غدیر بعد از غدیر.
شهادت بر عمل من به جزئیات غدیر.
شهادت بر برائت و تنفر من از انواع مخالفان غدیر.
ج. سه درخواست درباره غدیر:
درخواست شاهد بودن خدا بر قبول غدیر.
درخواست عدم انحراف از راه راست غدیر.
درخواست جدا نشدن از نعمت غدیر.
زیارت غدیریه: تقسیم موضوعی
از زاویه هایی که برای نگاه به زیارت غدیریه ذکر شد، همه موضوعات مطرح شده در آن در 7 عنوان زیر قابل جمع است:
سلام بر پیامبر صلی الله علیه و آله به عنوان مُبَلِّغ اعظم غدیر.
سلام بر امیرالمؤمنین علیه السلام به عنوان صاحب غدیر و صاحب اوصاف امامت.
سوابق صاحب غدیر.
ابلاغ ولایت توسط پیامبر صلی الله علیه و آله در غدیر.
قیام به وظایف امامت و ولایت توسط صاحب غدیر.
تکلیف منکرین غدیر بعد از اتمام حجت.
اقرارهای ما درباره غدیر.
زیارت غدیریه: راویان بزرگ
زیارت غدیریه زیارتی است از امام هادی علیه السلام، که آن حضرت در سالی که از مدینه به سامرا تبعید شده، امیرالمؤمنین علیه السلام را در نجف با آن زیارت کرده است. بزرگان محدثین و علمای شیعه مانند کلینی، ابن مشهدی، ابن قولویه، شاذان بن جبرئیل، شیخ مفید، علی بن ابراهیم، حسین بن روح و عثمان بن سعید (دو نائب امام زمان علیه السلام) این زیارت را از امام حسن عسکری علیه السلام از امام هادی علیه السلام نقل کرده اند، که در 7 بخش این کتاب به استقبال فرازهای این زیارت می رویم.
زیارت غدیریه با امام زمانم!
آرزوی هر شیعه است که زیارت غدیریه را مانند امام هادی علیه السلام در حرم امیرالمؤمنین علیه السلام در نجف بخواند. اما آرزوی شیرین تر آن است که چنین زیارتی را در محضر آخرین وارث غدیر حضرت بقیة اللّه الاعظم ارواحنا فداه خطاب به اولین امام غدیر بر زبان جاری کند.
به امید آن روزِ غدیری با حضور همه غدیریان!!
قم، محمد باقر انصاری
عید غدیر 1446ق
بهار 1404ش
1: سلام ما بر پیامبر صلی الله علیه و آله مُبَلِّغ اَعظم غدیر
اشاره
سلام بر انبیا و مردان خدا به طور عام و بر پیامبر صلی الله علیه و آله به طور خاص در آغاز زیارت غدیریه، از 3 نگاه قابل دقت است:
الف. سلام ما بر نمایندگان الهی یعنی قبول راه خدا
با در نظر گرفتن این که سخن در غدیر هم از سوی خدا و هم درباره نمایندگان الهی است، شروع این زیارت با سلام بر همه کسانی است که در مسیر خدایند، و با سلام به همه نمایندگان خداست که عبارتند از انبیا و ائمه و ملائکه و بندگان صالح خدا.
این یعنی اعتراف به مسیر الهی و اعتراف به صدق همه نمایندگان خداوند، آن هم با سلامی بلند و کامل که شامل سلام و رحمت و برکات و صلوات و تحیات است. این سلام نشان از قبولی صد در صدیِ راهشان در قلب گوینده دارد، که این چنین رحمت نثارشان می نماید.
ب. سلام ما بر پیامبر صلی الله علیه و آله که همه غدیر است
قبل از هر سخنی سلام بر پیامبر صلی الله علیه و آله به عنوان مُبَلِّغ اعظم غدیر آمده،
که هر چه از غدیر داریم توسط او به ما رسیده و همه را مدیون زحمات او هستیم. در این سلام از آن حضرت به 5 عنوان اساسی یاد می کنیم که با ابلاغ غدیر ارتباط مستقیم دارد:
آخرین نفر در سفرای الهی به عنوان ختم انبیا.
سید و آقا و برترین سفیر خداوند.
برگزیده خدا از بین همه خلق به عنوان بهترین مخلوق.
امین وحی خدا که به صدق او ایمان داریم.
کسی که پرونده گذشته مسیر الهی یعنی نبوت را بسته، و پرونده جدید آن یعنی امامت را باز کرده و خداوند قدرت چنین کار عظیمی را به او داده است.
ج. سلام های ما بر مقام نبوت
این مفاهیم از سلام بر انبیا علیهم السلام در 7 فراز زیر از زیارت غدیریه آمده است:
السَّلامُ عَلی اَنبیاءِ اللّهِ وَ رُسُلِهِ، وَ مَلائِکَتِهِ المُقَرَّبینَ، وَ عِبادِهِ الصّالِحینَ: سلام بر پیامبران خدا و رسولانش، و فرشتگان مقرّب و بندگان شایسته اش.
السَّلامُ عَلی مُحَمَّدٍ رَسولِ اللّهِ، خاتَمِ النَّبیّینَ وَ سَیِّدِ المُرسَلینَ، وَ صَفوَةِ رَبِّ العالَمینَ، اَمینِ اللّهِ عَلی وَحیِهِ وَ عَزائِمِ اَمرِهِ، الخاتِمِ لِما سَبَقَ، وَ الفاتِحِ لِمَا اسْتُقبِلَ، وَ المُهَیمِنِ عَلی ذلِکَ کُلِّهِ وَ
رَحمَةُ اللّهِ وَ بَرَکاتُهُ وَ صَلَواتُهُ وَ تَحیّاتُهُ: سلام بر محمّد رسول خدا، خاتم پیامبران، و سَروَرِ رسولان، و برگزیده پروردگار جهانیان، امین خدا بر وحی و دستورات عظیم الهی، و ختم کننده آن چه گذشته، و گشاینده آن چه خواهد آمد، و قادر بر آن ها، و رحمت و برکات و درودها و تحیّات خدا بر او باد. 7. السَّلامُ عَلَی الاَئِمَّةِ مِن آلِکَ الطّاهِرینَ: سلام بر امامان از آل پاک تو.
2: سلام ما بر امیرالمؤمنین علیه السلام صاحب اوصاف غدیر
اشاره
سلام بر امام منصوب در غدیر در واقع سلامِ اصلیِ زیارت غدیریه حساب می شود، که در چند فراز از این زیارت آمده و از 3 نگاه قابل تحلیل است:
الف. سلام قبول ولایت صاحب غدیر است
وقتی کسی تا حرم مطهر صاحب غدیر می آید و یا از راه دور صاحب آن ضریح را مورد خطاب قرار می دهد و بر او سلام می فرستد، در حقیقت اعلام می کند که من از گروه تو هستم و با تو روی سِلم دارم و با دوستان تو «سِلمٌ لِمَن سالَمَکُم» هستم، و با مخالفان و دشمنان تو همراه نیستم.
سلام در غدیر این تسلیم را مضاعف می نماید، و اعلام می کند با همه آن چه در غدیر برای امام غدیر اعلان شده موافقم و می پذیرم، و خود را از گروه غدیریان و در زمره و دسته آنان می دانم.
ب. سلام یعنی قبول عظمت بی انتهای صاحب غدیر
در حالی که در زیارت غدیریه برای سلام های غدیری ایستاده ایم، قبل از همه سلام های بی حد و مرز و بی نهایت و دائمی نثار صاحب غدیر می نماییم. با این سلام ها نشان می دهیم که او فراتر از درک ماست و هرگز قادر بر ادای حق او نخواهیم بود. سلام های زیارت غدیریه با «السلام علیک» آغاز می شود، اما تا «درود صبح و شام» و «مدحة اللّه» و «نبأ عظیم» پیش می رود. در این باره 6 فراز زیر را در این زیارت می خوانیم:
صَلَواتُ اللّهِ عَلَیکَ غادیَةً وَ رائِحَةً وَ عاکِفَةً وَ ذاهِبَةً: صلوات خدا بر تو باد در بامدادان و شامگاهان، و در حضر و سفر.
اَشهَدُ اَنَّکَ المَخصوصُ بِمِدحَةِ اللّهِ: شهادت می دهم که تو به مدح خدا اختصاص یافته ای.
فَما یُحیطُ المادِحُ وَصفَکَ، وَ لایُحبِط الطّاعِنُ فَضلَکَ: هیچ مدح کننده ای بر وصف تو احاطه ندارد، و هیچ عیب جویی نمی تواند فضیلت تو را نابود نماید.
لَقَد رَفَعَ اللّهُ فِی الاولی مَنزِلَتَکَ، وَ اَعلی فِی الآخِرَةِ دَرَجَتَکَ: خدا مقام تو را در دنیا بالا برد، و درجه ات را در آخرت والا گردانید.
نورُکَ لایُطفی: نور تو خاموش نمی شود.
ج. سلام ما به مقامات صاحب غدیر
اشاره
هر سلامی که در زیارت غدیریه مطرح شده نشان از اقرار و پذیرفتن آن از سوی سلام دهنده درباره مقامات صاحب غدیر دارد. به عبارت دیگر هر سلامی در این زیارت اعتراف به زاویه ای از امر عظیم غدیر در مسئله امامت است. سلام های مطرح شده در زیارت غدیریه در 6 جهت گیری قابل تقسیم است:
1. ولایت و وصایت
در پیشگاه با عظمت صاحب غدیر ایستاده و از عمق اعتقاد بر او به عنوان مقام صاحب اختیاری او و امارت بر مؤمنین و وصایت پیامبر صلی الله علیه و آله با این عبارات سلام می دهیم: «اَمیرالمؤمنین»، «وَصیُّه»، «سَیِّد الوصیّین»، «وَلیِّ ربّ العالَمین»، «مَولای و مَولَی المؤمنین»، «اَنتَ وَلیُّ اللّه».
2. حجیت و خلافت
سلام دیگری که با زیارت غدیریه به اماممان تقدیم می کنیم امانت داری او از طرف خدا و سفارت او از سوی پروردگار و حجت بودن او بر خلق و خلافت او از سوی خداوند است، که با این تعابیر آمده است: «یا اَمینَ اللّه ِ فی اَرضِه»، «اَمینُه عَلی شَرعِه»، «سَفیرُهُ فی خَلقِه»، «اَنتَ الحُجّة عَلَی العِباد»، «حُجَّتُه البالِغَة عَلی عِبادِه»، «خَلیفَتُه فی اُمَّتِه».
3. امامت و سیادت
عنوان دیگر در سلام به صاحب غدیر مسئله امامت و ریاست مسلمین و قائد و راهبر بودن مؤمنین است، که با این واژه ها مطرح شده است: «سیّدُ المُسلِمین»، «یَعسوبُ المُؤمنین»، «اِمامُ المُتّقین»، «قائِدُ الغُرِّ المُحَجَّلینَ».
4. عبادت و زهد
نگاه دیگر در سلام بر امام غدیر سرآمد بودن او بر خلق در عبادت پروردگار تعالی است، که با این تعابیر به او عرض ادب می نماییم: «عبدُاللّه»، «عَبَدتَ اللّهِ مُخلِصا لَهُ الدّین»، «صابِراً مُحتَسِبا حَتّی اَتاکَ الیَقین، «المُخلِص لِطاعَةِ اللّهِ»، «اَوَّلُ العابِدین»، «اَزهَدُ الزّاهِدین»، «اَنتَ اَحسَنُ الخَلقِ عِبادَةً وَ اَخلَصُهُم زَهادَةً».
5. علم و وراثت
سلام دیگر بر علم لدنی و اعطائی خداوند و علم غیب اوست که از مقامات انحصاری امام غدیر است، آن جا که او را به عنوان میراث دار علم همه انبیا علیهم السلام می خوانیم و می گوییم: «وارِثَ عِلمِ النَّبیّین»، و به عنوان امانتدار علم پیامبر صلی الله علیه و آله می خوانیم و می گوییم: «وارِثُ عِلمِه».
6. هدایت و استقامت
آخرین سلام ما به امام غدیر به هدایتگری او و اذعان به انحصار راه راست در مسیر اوست، و به عنوان تنها توشه ای است که در قیامت به کار می آید. این سلام را با این تعابیر بر زبان جاری می کنیم: «صِراطَهُ المُستَقیمَ»، «الهادی اِلَی الرَّشاد»، «العُدَّة لِلمَعاد».
3: اقرار ما به سوابق صاحب غدیر
اشاره
یکی از ابعاد اصلی در زیارت غدیریه آن است که سابقه های صاحب غدیر در گذشته اسلام را به یاد آوریم و در پیشگاه او به آن ها اقرار نماییم.
بالاترین سابقه ها فقط برای علی علیه السلام
گذشته از نصب الهی در غدیر برای صاحب غدیر، و گذشته از مقامات عظیم صاحب غدیر نزد خداوند، مقایسه سوابق و فداکاری های او از روز نخست اسلام با هر کس دیگری کافی است تا او را جانشین پیامبر صلی الله علیه و آله بدانیم، در حدی که هیچ کس در یاری اسلام قابل مقایسه با آن حضرت نیست.
اما از نگاه غدیریان سوابق صاحب غدیر افتخاری است که نه تنها فضیلت اماممان را نشان می دهد، بلکه به مخالفان خاطر نشان می کند که امامان شما هیچ سابقه ای در اسلام ندارند، اگر سوابق منفی و کارشکنانه نداشته باشند!!
سابقه علی علیه السلام در لحظه لحظه اسلام
در نگاهِ دقیق تر سوابق علی علیه السلام مساوی با همه اسلام است، نه حضور در برخی وقایع. در آغازین روزهای اسلام اولین پذیرنده اسلام و اولین نمازگزار اوست. در سیزده سال خطرناک بین مشرکین مکه کسی که سپر بلای پیامبر صلی الله علیه و آله بود و جان به کف از آن حضرت دفاع می کرد کسی جز علی علیه السلام نبود، تا روزی که با خوابیدن در جای پیامبر صلی الله علیه و آله در شب هجرت علناً به استقبال مرگ رفت.
در جنگ های اسلام پس از هجرت، وجود مبارک علی علیه السلام کلید فتح و غلبه بر دشمن بود و بدون او هیچ جنگی خاتمه نیافت. از همه بالاتر باید بگوییم: «قرآن دفترِ ثبت سوابق علی علیه السلام است، که ابدیت آن سابقه های علی علیه السلام در اسلام را ابدی ساخته و فضائل او را با عمر قرآن قرین ساخته است».
حضور علی علیه السلام در صحنه های متفاوت اسلام
اشاره
تمام قامت و با افتخار در برابر همه جهانیان می ایستیم و امام خود در غدیر را نشان می دهیم و اعلام می کنیم که خدا کسی را خلیفه خود و پیامبرش قرار داده که هیچ کس در سوابق دینش بر او برتری و تقدم ندارد. آن چه از سوابق مولای غدیر در زیارت غدیریه آمده درباره 7 جهت او در گذشته اسلام است:
علی علیه السلام اولین مؤمن.
اولین نماز علی علیه السلام.
علی علیه السلام برادر پیامبر صلی الله علیه و آله.
علی علیه السلام فداکار اسلام.
علی علیه السلام جان بر کف در شب هجرت.
علی علیه السلام فاتح جنگ های اسلام.
1. علی علیه السلام اولین مؤمن
آن روزی که پیامبر صلی الله علیه و آله به نبوت مبعوث شد اولین گرونده به آن حضرت کسی جز علی بن ابی طالب علیه السلام نبود، که البته این در ظاهر بود، و در سابقه های پیش تر هر دو نور محمدی و علوی با همه انبیا علیهم السلام بودند، و قبل از آن در خلقت نوری قبل از خلق عالم در کنار عرش جای داشتند.
چه کسی می تواند نظیر این سابقه تکرار نشدنی را برای خود ادعا کند، و چگونه می تواند چنین شرافتی را پیدا کند؟ امروز من سلام می دهم به امامی که آغازش مقارن بعثت و پایانش مقارن غدیری است که ادامه بعثت است.
این سلام در زیارت غدیریه با تعابیر متفاوتی آمده که ابعاد اهمیت آن را نیز نشان می دهد. در عبارتی فرموده: اوَّل مَن آمَنَ بِاللّهِ: «اول کسی که به خدا ایمان آورد»، و در تعبیر دیگری آمده: اَوَّلُ مَن صَدَّقَ بِما
اُنزِلَ عَلی نَبیِّهِ: «اول کسی که تصدیق کرد آن چه بر پیامبر خدا نازل شده است». در عبارت دیگری طعنه به غاصبینِ حق غدیر زده می فرماید: آمنتَ بِاللّهِ وَ هُم مُشرِکونَ، و صَدَّقتَ بِالحَقِّ وَ هُم مُکَذِّبونَ: «به خدا ایمان آوردی در حالی که آنان مشرک بودند، و حق را تصدیق کردی در حالی که آنان تکذیب می کردند»!! در عبارت سنگین تری ریشه ایمان را نشان داده خطاب به امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید: اِنَّهُ القائِلُ لَکَ: وَ الَّذی بَعَثَنی بِالحَقِّ ما آمَنَ بی مَن کَفَرَ بِکَ، وَ لا اَقَرَّ بِاللّه ِ مَن جَحَدَکَ: «پیامبر صلی الله علیه و آله به تو فرمود: قسم به آن که مرا به حق مبعوث کرد، به من ایمان نیاورده کسی که به تو کافر شده است، و به خدا اقرار نکرده کسی که تو را انکار کند».
2. اولین نماز علی علیه السلام
با توجه به الصَّلاةُ عَمودُ الدّین و با نگاه به اولین واجب اسلام که نماز است، تنها کسی که شرافت اولین نماز در کنار پیامبر صلی الله علیه و آله را به خود اختصاص داده نیست مگر امامی که غدیر برای امامت و ولایت او برپا شد.
هر گاه به نماز می ایستم به یاد صاحب اختیارم می افتم که پرچمدار اولین نماز در اسلام است، و با نمازهایش نشان داد که مُبَلِّغ عَمَلیِ نماز هم او بوده است. ای صاحب غدیر به نمازت سلام می دهم و می گویم: «اَنتَ اَوَّلُ مَن صَلّی لَهُ»: «تو اولین کسی هستی برای خدا سر بر سجده آوردی»!
3. علی علیه السلام برادر پیامبر صلی الله علیه و آله
روزی «اِنَّمَا المُؤمِنونَ اِخوَةٌ» تفسیر شد که پیامبر صلی الله علیه و آله با مراعات تناسب بین اصحابش برادری برقرار کرد: بین سلمان و ابوذر، بین ابوبکر و عمر و... ! وقتی به صورت دو نفری بین همه برادری برقرار کرد، یک نفر تنها ماند و او علی علیه السلام بود!! اما این آغاز ماجرا برای یک موهبت الهی بود که با هیچ عملی به دست آوردنی نبود، و آن فخرِ ابدیِ برادری پیامبر صلی الله علیه و آله برای علی بن ابی طالب علیه السلام بود.
وقتی ایام غدیر می رسد دوردست های اسلام را می نگرم که با اعلان برادری تو ای امام غدیر با پیامبر صلی الله علیه و آله، دل هایی که می رفت از تنها ماندن تو در برادری شادمان شوند از حسادت انگشت بر دندان گزیدند، که تو را در آن بلندا دیدند که در برادری کنار پیامبر صلی الله علیه و آله ایستاده ای! با لبخندی از شادی این فراز زیارت غدیریه را می خوانم که تو را «اَخو الرَّسول» یا «اَخو رَسولِهِ» خطاب کرده است.
4. علی علیه السلام فداکار اسلام
مولای غدیر برای اقامه دینی که اولین مؤمن آن خودش بود، از هیچ اقدامی فروگذار نکرد. از جانش تا شمشیرش، از خوابش و بیداریش، از گرسنگی و تشنگی اش، از آرامش و آسایش خود، همه را در راه اسلام تقدیم کرد، تا درخت آن به رشد خود رسید. چه تعبیری درباره او گویاتر از این فراز زیارت غدیریه که می گوید: اَقَمتَ حُدودَ اللّهِ بِجُهدِکَ: حدود خدا را با تلاش خود بر پا کردی».
5. علی علیه السلام جان بر کف در شب هجرت
اشاره
در لیلة المبیت علی علیه السلام به جای پیامبر صلی الله علیه و آله خوابید تا مشرکان خیال کنند پیامبر صلی الله علیه و آله خوابیده، و اگر کشتند علی علیه السلام را به جای آن حضرت به قتل رسانند تا جان حضرتش به سلامت بماند. این یعنی علی علیه السلام همه اسلام را با جانش خرید و همه مسلمانان را مدیون خود ساخت. اکنون در سلام به امام غدیر آن ماجرا را با او در میان می گذارم و از خنکای قلبم در 2 نگاه آن را تحلیل می کنم:
1. شباهت امام غدیر به ذبح اسماعیل علیه السلام
اَشبَهتَ فِی البَیاتِ عَلَی الفِراشِ الذَّبیحَ علیه السلام، اِذ اَجَبتَ کَما اَجابَ، وَ اَطَعتَ کَما اَطاعَ اِسماعیلُ علیه السلام صابراً مُحتَسِبا، اِذ قالَ لَهُ: ﴿یا بُنَیَّ اِنّی اَری فِی المَنامِ اِنّی اَذبَحُکَ فَانظُر ما ذا تَری. قالَ یا اَبَتِ افْعَل ما تُؤمَر سَتَجِدُنی اِن شاءَ اللّهُ مِنَ الصّابِرینَ. ﴾ وَ کَذلِکَ اَنتَ لَمّا اَباتَکَ النَّبیُّ صلی الله علیه و آله وَ اَمَرَکَ اَن تَضطَجِعَ فی مَرقَدِهِ، واقیاً لَهُ بِنَفسِکَ، اَسرَعتَ اِلی اِجابَتِهِ مُطیعاً، وَ لِنَفسِکَ عَلَی القَتلِ مُوَطِّناً.
در خوابیدن بر جای پیامبر صلی الله علیه و آله به حضرت اسماعیل ذبیح اللّه علیه السلام شباهت پیدا کردی، چرا که اجابت کردی همان گونه که او اجابت نمود و اطاعت نمودی همان گونه که حضرت اسماعیل علیه السلام با صبر و برای خدا اطاعت نمود. و این هنگامی بود که حضرت ابراهیم علیه السلام گفت: «پسرم، من در خواب
دیده ام که تو را ذبح می کنم. ببین در این باره نظرت چیست»؟ گفت: «ای پدر آن چه دستور داده شده ای انجام بده، مرا از صابرین خواهی یافت».
تو نیز- ای صاحب غدیر- چنین بودی هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله تو را برای خواب شبانه در جای خود آورد و به تو دستور داد در جایگاه او بخوابی در حالی که با جان خود جان او را حفظ می کردی. تو سریعاً و با اطاعت کامل خواسته او را اجابت نمودی، در حالی خود را برای کشته شدن آماده کرده بودی.
2. خدا خریدار علی علیه السلام
فَشَکَرَ اللّهُ تَعالی طاعَتَکَ، وَ اَبانَ عَن جَمیلِ فِعلِکَ بِقَولِهِ جَلَّ ذِکرُهُ: ﴿وَ مِنَ النّاسِ مَن یَشری نَفسَهُ ابْتِغاءَ مَرضاةِ اللّهِ. ﴾ خداوند تعالی از اطاعت تو تشکر کرد و از کار زیبای تو پرده برداشت با کلام خود (در قرآن) که فرمود: «برخی از مردم جان خود را در راه رضای خدا می فروشند...».
6. علی علیه السلام فاتح جنگ های اسلام
اشاره
در غدیر به ساحت مقدس امامی عرض ادب می کنم که حضور دائمی و فداکاری مستمر او در همه جنگ های اسلام صفحات تاریخ شیعه و غیر شیعه را پر کرده و همه اعتراف به نجات اسلام با بازوان حیدری دارند.
زیارت غدیریه پرونده این رشادت ها و شجاعت ها را باز کرده است، به گونه ای که به غاصبین حق غدیر بفهماند در روزهایی که شما فرار می کردید و از صحنه های نبرد شانه خالی می نمودید، اگر نبود که علی علیه السلام یک تنه به جنگ فیصله می داد امروز شما نامی از اسلام نمی شنیدید!!
این زیارت به یک غدیری این افتخار را یادآور می کند که با سینه سپر کرده بر مخالفین خود بنازد که بدانید دین الهی با شمشیر علی علیه السلام دشمنانش را خاضع کرد و پرچم اسلام به دست حضرت حیدر علیه السلام بالا رفت. اکنون پرونده شجاعت علوی در زیارت غدیریه را بر 8 محور می گشاییم:
اول: علی علیه السلام مدافع ترین از اسلام
نام امام غدیر به عنوان پیشتاز مبارزه با دشمنان اسلام در روزهایی که هیچ کس را زهره ورود به معرکه نبود، یک استثنا را برای علی علیه السلام رقم زده که غدیریان تا ابد به نام زیبایش بنازند و در 5 فقره از زیارت غدیریه بگویند:
اَنتَ الذّابُ عَن دینِهِ: تو دفاع کننده از دین خدایی.
اَنتَ اَذَبُّهُم عَنِ الدّینِ: تو دفاع کننده ترین شخص از دین بودی.
جاهَدتَ وَ هُم مُحجِمونَ: جهاد می کردی در حالی که بقیه خود را پنهان می کردند!
اَنتَ المَخصوصُ بِنَصرِ الرَّسولِ، وَ لَکَ المَواقِفُ المَشهودَةُ وَ المَقاماتُ المَشهورَةُ وَ الاَیّامُ المَذکورَةُ: تویی مخصوص به یاری پیامبر صلی الله علیه و آله، و تو موقعیت های به یادماندنی و ماجراهای مشهور و روزهای یاد شده در این باره داری.
شَهِدتَ مَعَ النَّبیِّ صلی الله علیه و آله جَمیعَ حُروبِهِ وَ مَغازیهِ، تَحمِلُ الرّایَةَ اَمامَهُ وَ تَضرِبُ بِالسَّیفِ قُدّامَهُ: همراه پیامبر صلی الله علیه و آله در همه جنگ های بزرگ و کوچک او حاضر بودی، در حالی که پرچم را پیشاپیش او حمل می کردی و پیش روی او شمشیر می زدی.
دوم: علی علیه السلام اولین جنگاور اسلام
ای امام شجاع غدیر، افتخارم این است که هیچ کس در دفاع از اسلام بر تو سبقت نگرفت، آن هم در روزگاری که هیچ کس امیدی به پیروزی اسلام نداشت! در 2 فراز از زیارت غدیریه می گویم:
سوم: علی علیه السلام یاور خاص پیامبر صلی الله علیه و آله در جنگ ها
خدایا شکر که امامم ارتباط اختصاصی با پیامبرم دارد. مقام ولایت همواره یار خاص مقام نبوت بود و همیشه او را بر همه امیر قرار می داد و هرگز کسی را بر او امارت نداد، تا آن جا که در هنگامه جنگ مدال افتخارش را از دو لب پیامبر صلی الله علیه و آله دریافت کرد. این را در 2 فقره از زیارت غدیریه خوانده ام که می فرماید:
ثُمَّ لِحَزمِکَ المَشهورِ وَ بَصیرَتِکَ بِما فِی الاُمورِ، اَمَّرَکَ فِی المَواطِنِ وَ لَم یَکُن عَلَیکَ اَمیرٌ: به خاطر فکرهای حساب شده مشهورت و به خاطر بصیرت تو درباره پشت پرده امور، پیامبر صلی الله علیه و آله تو را در جنگ ها امیر قرار می داد و هیچ کس بر تو امیر نبود.
قُلتَ: وَ الَّذی نَفسی بِیَدِه نَظَرَ اِلَیَّ رَسولُ اللّهِ صلی الله علیه و آله اَضرِبُ قُدّامَهُ بِسَیفی فَقالَ: ﴿یا علی، اَنتَ عِندی بِمَنزِلَةِ هارونَ مِن موسی اِلاّ اَنَّهُ لا نَبیَّ بَعدی، وَ اُعلِمُکَ اَنَّ مَوتَکَ وَ حَیاتَکَ مَعی وَ عَلی سُنَّتی: ﴾ تو فرمودی: قسم به آن که جانم به دست اوست،
در حالی که در برابر پیامبر صلی الله علیه و آله شمشیر می زدم آن حضرت نگاهی به من کرد و فرمود: «یا علی، تو نزد من به منزله هارون نسبت به موسی هستی جز آن که پیامبری بعد از من نیست. تو را آگاه کنم که مرگ و زندگی تو با من و بر اساس سنت من است».
چهارم: علی علیه السلام در جنگ بدر
امام غدیرم در اولین جنگ اسلام که نامش «بدر» است، در میدان جنگ جلوه ای از شجاعت نشان داد که قرآن در مدح او و عمو و برادرش نازل شد. در زیارت غدیریه این آیات شجاعت را تقدیم مولایم می نمایم و می خوانم:
اَشهَدُ اَنَّکَ وَ عَمَّکَ وَ اَخاکَ الّذینَ تاجَرتُمُ اللّهَ بِنُفوسِکُم، فَاَنزَلَ اللّهُ فیکُم: ﴿اِنَّ اللّهَ اشْتَری مِنَ المُؤمِنینَ اَنفُسَهُم وَ اَموالَهُم بِاَنَّ لَهُمُ الجَنَّةَ یُقاتِلونَ فی سَبیلِ اللّهِ فَیَقتُلونَ وَ یُقتَلونَ وَعداً عَلَیهِ حَقّاً فِی التَّوراةِ وَ الاِنجیلِ وَ القُرآنِ وَ مَن اَوفی بِعَهدِهِ مِنَ اللّهِ فَاسْتَبشِروا بِبَیعِکُمُ الَّذی بایَعتُم بِهِ وَ ذلکَ هُوَ الفَوزُ العَظیمِ.... (1)﴾ شهادت می دهم که تو و عمویت و برادرت کسانی بودید که با جان خود با خدا تجارت کردید. خداوند هم درباره شما
1) سوره توبه: آیات 111-112.
چنین نازل کرد: «خدا از مؤمنین جان و اموال آنان را خرید در مقابل این که بهشت برای آنان باشد. آنان در راه خدا می جنگند و می کشند و کشته می شوند. این وعده ای است بر عهده خداوند که در تورات و انجیل و قرآن به حق آمده است. چه کسی وفا کننده تر از خدا به عهد خویش است. پس بشارت دهید به معامله ای که با خدا کرده اید که این رستگاری آشکار است...».
پنجم: علی علیه السلام در جنگ خندق
به غاصبین حق غدیر می گویم: جنگ خندق را فراموش نکرده اید که همه حزب های مخالف پیامبر صلی الله علیه و آله متحدانه به مدینه حمله کرده و تا حلقوم شما رسیده و عمرو بن عبدودّ را آورده بودند!! آن روز چه کسی جز علی بن ابی طالب علیه السلام مدال ضَربَةُ عَلیٍّ یَومَ الخَندَقِ اَفضَلُ مِن عِبادَةِ الثَّقَلَینِ را به خود اختصاص داد؟!! در زیارت غدیریه این آیات قرآن را از ماجرای آن روز می خوانم:
یَومَ الاَحزابِ: ﴿اِذ زاغَتِ الاَبصارُ وَ بَلَغَتِ القُلوبُ الحَناجِرَ وَ تَظُنّونَ بِاللّهِ الظُّنونا. هُنالِکَ ابْتُلِیَ المُؤمِنونَ وَ زُلزِلوا زِلزالاً شَدیدا. وَ اِذ یَقولُ المُنافِقونَ وَ الَّذینَ فی قُلوبِهِم مَرَضٌ ما وَعَدَنَا اللّهُ وَ رَسولُهُ اِلاّ غُروراً. وَ اِذ قالَت طائِفَةٌ مِنهُم یا اَهلَ یَثرِبَ لا مُقامَ لَکُم فَارْجِعوا وَ یَستَأذِنُ فَریقٌ مِنهُمُ النَّبیَّ
یَقولونَ اِنَّ بُیوتَنا عَورَةٌ وَ ما هِیَ بِعَورَةٍ اِن یُریدونَ اِلاّ فِراراً. (1وَ قالَ اللّهُ تَعالی: ﴿وَ لَمّا رَأَی المُؤمِنونَ الاَحزابَ قالوا هذا ما وَعَدَنَا اللّهُ وَ رَسولُهُ وَ صَدَقَ اللّهُ وَ رَسولُهُ وَ ما زادَهُم اِلاّ ایماناً وَ تَسلیماً). (2)فَقَتَلتَ عَمرَوهُم وَ هَزَمتَ جَمعَهُم، وَ رَدَّ اللّهُ الَّذینَ کَفَروا بِغَیظِهِم لَم یَنالوا خَیراً وَ کَفَی اللّهُ المُؤمِنینَ القِتالَ وَ کانَ اللّهُ قَویّاً عَزیزا. (3)﴾ در جنگ احزاب که خداوند می فرماید: «هنگامی که چشم ها به حیرت افتاد و قلب ها به حنجره ها رسید و به خدا گمان های بدی بردید، آن جا بود که مؤمنین امتحان شدند و به شدت به لرزه درآمدند. آن هنگامی که منافقین و کسانی که در قلبشان مرض بود گفتند: خدا و رسولش به ما وعده نداده اند مگر برای آن که ما را گول بزنند! و هنگامی که گروهی از آنان گفتند: ای اهل یثرب، جای ماندن برای شما نیست، بازگردید! عده ای از آنان از پیامبر صلی الله علیه و آله اجازه گرفتند و گفتند: خانه های ما بی محافظ است، در حالی که این گونه نبود و آنان قصدی جز فرار نداشتند».
هم چنین خداوند تعالی می فرماید: «وقتی مؤمنین احزاب را دیدند گفتند: این همان چیزی است که خدا و رسولش به ما