جلسه 1399/11/28

بسم الله الرحمن الرحیم



/ گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/شاخصه های ظهور و حکومت امام زمان

موضوع: شاخصه های ظهور و حکومت امام زمان / گونه شناسی روایات آخر الزمانی ابو هریره/
 
بحث ما پیرامون بررسی روایات ابو هریره در ارتباط با مهدویت بود، روایت « ویل للعرب من شر قد اقترب...» را نقل کردیم، این روایت مفصل است و خیلی بحث و حرف دارد. اولا ببینیم نقل این روایت منحصر به ابو هریره است یا دیگری هم آن را نقل می کند؟ و آیا این روایت در مصادر دست اول عامه نقل شده یا نه؟ در کتب ما هم نقل شده یا نه؟ اولین کسی که این روایت را نقل می کند عبد الرزاق م 211 هجری است، شبهه تشیع در مورد او وجود دارد، نظر ما این است که ایشان شیعه بود و تقیه می کرد، شخصی به او رجوع کرد و گفت: ما مجوسی بودیم و اسلام آوردیم؛ ولی مذاهب بسیار است تو را خدا آن عقیده ای که خودت داری و مذهبی که خودت از آن پیروی می کنی را به ما بگو، گفت: نجات در تولی به ولایت اهل بیت علیهم السلام است.[1]

شاید کتاب های او از قدیمی ترین موسوعه های حدیثی باشد؛ ولی اهل سنت خیلی او را قبول دارند و در مورد او می گویند: اگر از دین هم برگردد باز هم ما از او حدیث می گوئیم و می گویند بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله درسی به شلوغی درس ایشان نبود.
عبد الرزاق این روایت را به سند خودش از منذر ثوری نقل می کند اما به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت نمی دهد پس به عنوان اثر است، نه روایت. این نقل عبد الرزاق مورد بحث ما نیست بلکه نقلی مورد بحث ما است که به ابو هریره منتهی می شود. البته باز هم به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت نمی دهد. اما مسند احمد حدیث را از ابو هریره از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل می کند ولی کامل نقل نمی کند:
مسند أحمد: ج 3 ص 536- حدثنا عبد اللّه، حدثني أبي، ثنا حسن و هاشم، قالا: ثنا شيبان، عن عاصم، عن يزيد بن قيس، عن أبي هريرة، عن النبي صلی الله علیه و آله، قال: «ويل للعرب من شرّ قد اقترب ، ينقص العلم، و يكثر الهرج، قلت: يا رسول اللّه، و ما الهرج؟ قال: القتل».
پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: « وای بر عرب از شری که نزدیک است علم کم می شود و هرج و مرج زیاد می شود. گفتم: ای رسول خدا! هرج چیست؟ فرمود: کشتار.»
اما خود روایت که مفصل است، این است:
ويل للعرب من شرّ قد اقترب ، الأجنحة و ما الأجنحة؟ الويل الطّويل في الأجنحة (ريح فيها هبوبها، و ريح تهيّج هبوبها، و ريح تواحى- تراخى- هبوبها) ويل للعرب بعد الخمس و العشرين و المائة، من قتل ذريع، و موت سريع، و جوع فظيع، يصبّ عليها البلاء صبّا، فتكفّر صدورها، و تغيّر سرورها، و تهتك ستورها، ألا و بذنوبها (يظهر مرّاقها)، و تنزع أوتادها، و تقطّع أطنابها، ويل لقريش من زنديقها يحدث أحداثا، (يكذّب بدينها، أو كلمة نحوها) و ينزع منها هيبتها، و يهدم عليها جدرها (و تغلب عليها جنودها) و عند ذلك تقوم النّائحات الباكيات، فباكية تبكي على دينها، (و باكية تبكي على دنياها) و باكية تبكي من ذلّها بعد عزّها، و باكية تبكي من جوع أولادها، (و باكية تبكي من قتل ولدانها في بطونها، و باكية تبكي من استذلال رقابها) و باكية تبكي من استحلال فروجها، (و باكية تبكي من سفك دمائها،) و باكية تبكي خوفا من جنودها، و باكية تبكي شوقا إلى قبورها.[2]

« واى بر عرب از شرّى كه به آنها نزديك است، بالها، چيست آن بالها؟، بادى كه وزش آن نابود كننده است و بادى كه وزش آن برانگيزاننده است و بادى كه وزش آن سستى آور است، وای بر عرب بعد از سال 125، واى بر آنها از كشتار سريع و مرگ آنى، و گرسنگى دردناك،[3]
بلا و گرفتارى بر سر آنان فروريزد، فروريختنى، دیگر شادی در چهره کسی نمی بینی، و هتک سترآن ها شود و این در اثر گناهان خودشان است، و کسانی که سپر بلایشان بودند را ساقط کنند و طناب های آن قطع شود، وای بر قریش از زندیق شان که حوادثی ایجاد کند، اتفاقاتی می افتد که هیبت قریش از آن ها گرفته می شود، دیوارها روی سرشان خراب می شود و لشگریان آن ها بر آن ها غلبه پیدا می کنند و در این هنگام آه و ناله ها بلند شود، پس گریه کننده بر دینش گریه کند،[4]
گریه کننده بر دنیایش گریه کند، گریه کننده بر ذلتش بعد از عزت گریه کند، بر گرسنگی فرزندانش گریه کند، بر قتل فرزندانش در شکم مادران گریه کند، بر اسارت شان گریه کند، و بر حلال دانستن فروج زن ها گریه کند، و بر ریختن خون ها گریه کند، و از ترس لشگریان دشمن گریه کند، و در آرزوی مرگ گریه کند.»
بعضی گفتند اجنحه اشاره به اسلحه کشتار جمعی دارد و تاکید می کنند که این نص، نص مهمی است اما مشکل این است که به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت داده نشده و متونش هم با یکدیگر اختلاف دارد و یک قرینه هم در روایت است که این روایت مربوط به این دوران نیست "ویل للعرب بعد الخمس و العشرین و المائة" یعنی بعد از سال 125 که دیگر دوران ضعف بنی امیه بود و دوران روی کار آمدن عباسیون بود، دست انتقام بیرون آمد و از امویون انتقام گرفت البته نمی خواهم بگویم عباسیون از آن ها بهتر بودند "کلما دخلت أمة لعنت أختها" خدا هر دوی آن ها را نیامرزد ولی خدا چون می خواست برای عبدش انتقام بگیرد لذا ظالمی را بر ظالم دیگر مسلط کرد که قرض ها و حساب هایی که طی این سال ها بنی امیه از مردم بر گردن داشتند، طی چند روز همه را برگرداندند.
بعضی می گویند: این روایت یا خودش جعلی است یا بعضی زیاداتش جعل شده است، خود بنی امیه این روایات را جعل کردند تا ضد بنی العباس مظلوم نمایی کنند البته بعضی از بندهای این روایت مضامینی دارد که با همین مطلب مطابقت دارد.
ما احتمال می دهیم که این روایت در مورد حرة است، ولی در آن دست بردند و تاریخ آن را عوض کردند و در بعضی قضایا دست بردند و الا این صحنه صحنۀ حرة است، ناموس، آبرو، کودک، زن، مرد، پیر و جوان هیچ کس در امان نبود حتی کبوتر در خانه را هم می بردند. بیست و هفت هزار نیروی مسلح بودند، حدس ما این است که این روایت مربوط به واقعه حرة است البته حدس دیگر هم این است که در مورد هجوم عباسیان باشد اما در تاریخ ذکر نشده که عباسیان تجاوزات ناموسی داشتند و حتی در مورد این شجره ملعونه تجاوزات ناموسی علنی نشنیدیم؛ بله گروگان می گرفتند. همسر عمرو بن حمق را گروگان گرفتند؛ اما تجاوزات ناموسی نشنیدیم. اما خود همین امویان در مدینه هتک و تجاوز به نوامیس کردند (هزار دختر باکره) و آن ها عوض اینکه این کارها را تقبیح بکنند، به دروغ می گویند: شیعه ای که در مدینه هستند از آن نسل هستند در حالی که از پاک ترین و نجیب ترین انسان های مدینه همین شیعه ها هستند و به نظر ما دست پرورده و میراث ما از اهل بیتعلیهم السلام همین شیعه ها هستند.
این روایت با این تفصیل روایتی است که عبد الرزاق نقل می کند ولی به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت نمی دهد اما روایتی که از ابو هریره و به پیامبر صلی الله علیه و آله نسبت داده شده به این تفصیل نیست.
این روایت در مستدرک حاکم، علل الحدیث آمده؛ ولی در هیچ یک از منابع ما نیامده است.
ولی مختصرتر، از ابو هریره نقل شده است:
عن أبي هريرة، أنّ النبي صلی الله علیه و آله قال: ويل للعرب من شرّ قد اقترب، يوشك العرب أن تصبح في شرّ بين شرّين: إن عصوا قتلوا، و إن أطاعوا دخلوا النّار.[5]
« وای بر عرب از شری که نزدیک است، نزدیک است که عرب در شر بین دو شر قرار گیرد: اگر عصیان کنند کشته شوند و اگر اطاعت کنند داخل در آتش شوند.»
این روایتی بود که از ابو هریره نقل شده و در ارتباط با اوضاع بلاد عرب قبل از ظهور است.
 

[1] رجال نجاشی، ترجمه: محمد بن أبی همّام، چاپ جامعه مدرسین، ص379، ش1032.

[2] معجم الأحاديث الإمام المهدي علیه السلام. ؛ ج 2 ؛ ص72

[3] اسباب مرگ در جهان ده چیز است که اولین آن گرسنگی است که سالی ده ملیون در جهان از گرسنگی می میرند ولی کرونا در رده هشتم است.

[4] یک آمریکائی می گفت: ما باید کاری بکنیم که اساس خانواده را متلاشی کنیم.

[5] معجم الأحاديث الإمام المهدي علیه السلام. ؛ ج 2 ؛ ص74