جلسه 1399/09/16

بسم الله الرحمن الرحیم



/ امنیت فراگیر/شاخصه های ظهور و حکومت امام زمان

موضوع: شاخصه های ظهور و حکومت امام زمان/ امنیت فراگیر/
 
روایت اول
أَبِي عَنْ سَعْدٍ عَنِ الْيَقْطِينِيِّ عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ يَحْيَى عَنْ جَدِّهِ الْحَسَنِ بْنِ رَاشِدٍ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ وَ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي عَنْ آبَائِهِ علیهم السلام: أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام عَلَّمَ أَصْحَابَهُ فِي مَجْلِسٍ وَاحِد... وَ لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا لَأَنْزَلَتِ السَّمَاءُ قَطْرَهَا وَ لَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ نَبَاتَهَا وَ لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَادِ وَ اصْطَلَحَتِ السِّبَاعُ وَ الْبَهَائِمُ حَتَّى تَمْشِي الْمَرْأَةُ بَيْنَ الْعِرَاقِ إِلَى الشَّامِ لَا تَضَعُ قَدَمَيْهَا إِلَّا عَلَى النَّبَاتِ وَ عَلَى رَأْسِهَا زِينَتُهَا لَا يُهَيِّجُهَا سَبُعٌ وَ لَا تَخَافُهُ .[1]

« قائم ما كه ظهور فرمايد آسمان بارانش را فرو می فرستد و زمين گياهانش را بيرون آورد و كينه و لجاجت از دل هاى بندگان رخت بر بندد[2]
و جانوران وحشى و اهلى صلح و سازش كنند تا آنجا كه يك زن از عراق تا شام پياده مى رود و جز بر روى گياهان پا نمى نهد.[3]
در حالى كه زينتش همراه وى است؛ هيچ حيوان وحشى به او حمله نمى كند و او نيز از آن نمى ترسد.»
یعنی یک امنیت به تمام معنای کلمه برقرار می شود، الآن اگر امنیتی هم برقرار شود امنیت انسان ها در برابر همدیگر است ولی امنیت انسان در برابر درندگان را کسی نمی تواند تامین کند. اما در هنگام ظهور امنیت کامل حتی امنیت در برابر درندگان نیز برقرار است. حتی خود حیوانات وحشی هم در برابر هم امنیت دارند «ما رأت عین و لا سمعت أذن و لا خطر علی قلب بشر»[4]
قدرتمندترین حکومت ها چنین امنیتی را نمی توانند ایجاد کنند.
منابع روایت:
تحف العقول: ص بعضی از روایت را به شکل مرسل آورده است.
2. شرح الاخبار: ج 2 ؛ ص 397 در مورد این کتاب بحث است که جزو کتب امامیه اثنی عشری است، قاضی نعمان صاحب دعائم الاسلام، کتاب خیلی قدیمی است، منتها بعضی می گویند: ایشان اسماعیلی است و بعضی می گویند او اثنی عشری است ولی تقیه می کرده است، آن هایی که می گویند او اسماعیلیه است دلیل می آورند که او تا امام ششم بیشتر روایت نقل نکرده است ولی ما در کتب او یافتیم که از امام جواد علیه السلام هم روایت نقل کرده است لذا به تقیه بیشتر نزدیک است تا به اسماعیلی بودن هر چند کسی که شرح الاخبار را نگاه بکند به این نتیجه می رسد که ایشان از نظر عقیده اثنی عشری نیست لذا ما شرح الاخبار را جزء مصادر شیعه اثنی عشری قرار نمی دهیم.
الخصال: ص 626 ضمن ح 10
بحار الانوار: ج 52 ص 316
منتخب الانوار المضیئة: ص 203
نوادر الاخبار: ص 288 طبق آنچه که در ملاحم ابن منادی آمده.
7. موسوعة أحاديث أمير المؤمنين علیه السلام: ج 1 ص 367 از خصال.
8. معجم الأحاديث الإمام المهدي علیه السلام: ج 4 ؛ ص81
مرحوم مجلسی در فصل دوم جلد اول کتاب شان در ارزیابی مصادری که از آن ها نقل کرده، می فرماید:
الفصل الثاني في بيان الوثوق على الكتب المذكورة و اختلافها في ذلك . اعلم أن أكثر الكتب التي اعتمدنا عليها في النقل مشهورة معلومة الانتساب إلى مؤلفيها ككتب الصدوق رحمه الله . و كذا كتاب الخصال عرضناه على نسختين قديمتين كان على إحداهما إجازة الشيخ مقداد.[5]

« بدان اکثر کتاب هایی که در نقل بر آن اعتماد کردیم، مشهور و مؤلف آن ها معلوم است. مانند کتب صدوق رحمه الله
و همچنین کتاب خصال را بر دو نسخه قدیمی عرضه کردیم که یکی از آن دو اجازه شیخ مقداد بود.»
مرحوم مجلسی وقتی که این روایت را نقل می کند با اینکه در نسخۀ موجود از خصال « زینتها » است، ولی ایشان «زبیلها» نقل می کند؛ ممکن است مرحوم مجلسی نسخه ای از خصال داشته اند که معتبرتر بوده و در آن «زبیلها» بوده است.
بررسی سند روایت
حدّثنا أبي رضي اللّه عنه، قال: حدّثنا سعد بن عبد اللّه، قال: حدثني محمد بن عيسى بن عبيد اليقطيني، عن القاسم بن يحيى، عن جدّه الحسن بن راشد، عن أبي بصير، و محمد بن مسلم، عن أبي عبد اللّه علیه السلام، قال: حدثني أبي، عن جدّي، عن آبائه علیهم السلام أن أمير المؤمنين علیه السلام علّم أصحابه في مجلس واحد أربعمائة باب ممّا يصلح للمسلم في دينه و دنياه قال علیه السلام:
سعد بن عبد الله اشعری:
در اعتبار و شخصیت و وثاقت او بحث نیست بلکه صحبت در این است که آیا ایشان امام زمان را ملاقات کرده است یا نه؟ ملاقات احمد بن اسحاق با سعد بن عبد الله اشعری با امام حسن عسکری علیه السلام، امام روحی فداه دو سه ساله بودندتحت عنوان ادله ولادت حضرت آوردیم، روایاتی که به ولادت حضرت اشاره دارد و از روایاتی است که معرکه آراء است، بعضی مثل مرحوم خوئی و مرحوم شوشتری نمی پذیرند و اشکالاتی سندی ودلالی به آن می گیرند و بعضی مثل آیة الله صافی تایید می کنند و ما هم اعتبار این روایت را در کتاب «تا ظهور» ثابت کردیم. این روایت مشتمل بر پاسخ به شبهات اعتقادی، تاریخی، تفسیری و فقهی است و متن آن دلالت بر صدور آن می کند. آری اشکالی که می کنند اینکه ملاقات سعد اشعری با امام علیه السلام ثابت نیست.
محمد بن عیسی بن عبید یقطینی:
ایشان مورد بحث است. دلیل کسانی که ایشان را زیر سوال می برند عمدتا دو دلیل است:
1. ابن ولید روایات ایشان را استثنا کرده است و قبول ندارد، خوب کدام روایات؟ روایتی که ایشان از یونس نقل می کند، ابن ولید روایات محمد بن عیسی از یونس را استثنا می کند چون یونس روایات را مرسلا نقل می کند پس اشکال متوجه یونس است نه خود ایشان لذا روایات محمد بن عیسی از غیر یونس استثنا نشده است.
2. ایشان را به غلو متهم کرده اند در حالی که نسبت غلو ثابت نیست و در روایات یا کتاب های او مطلبی که دال بر غالی بودن او باشد، وجود ندارد و در گذشته در رمی به غلو زیاده روی و افراط می کردند و الا ما روش برخورد امام معصوم با غلات را می دانیم، ائمه علیهم السلام به غلات اعتنا نمی کردند و با آنان به قاطعیت برخورد می کردند و به آنان ایراد می گرفتند و اگر در مرحلۀ حادّی قرار داشت دستور قتل غالی را می دادند و کسی را برای قتل او اجیر می کردند اما می بینیم ده ها نفر از کسانی که رمی به غلو شده اند با امام رفت و آمد داشتند و امام با آن ها برخورد عادی داشت در صورتی که اگر شخص غالی بود، موضع گیری و ردی از امام نسبت به متهم به غلو می رسید.


 

[1] بحار الأنوار ؛ ج 10 ؛ ص104.

[2] دوران امام عصر علیه السلام دیگر بغض ها و کینه ها از قلوب برچیده می شود، امام علیه السلام. تصرف در قلوب می کند، شئون امام فوق شئون نبی است، نبی ارائه طریق می کند، اما امام ایصال مطلوب است هم در بعد ظاهری و تشکیل حکومت و هم در بعد باطنی تصرف در نفوس کرده و نفوس را متحول می کند

[3] بین عراق و شام بیابان های خشک و لم یزرع و وحشتناکی است الآن آنجا بیابان است و هنگام ظهور کشت زار شود.

[4] البته این نص راجع به عالم برزخ است.

[5] بحار الأنوار (ط - بيروت) ؛ ج 1 ؛ ص26.