جلسه 1395/11/26

بسم الله الرحمن الرحیم



اصحاب امام زمان در دوران غيبت كبري

موضوع:اصحاب امام زمان در دوران غیبت کبری
ادامه روایات ابدال:
بحث ما در مورد اصحاب امام زمان در دوران غیبت کبری، در مورد ابدال و نقش آنان بود. به روایاتی اشاره و بیان کردیم که ابدال از ابداعات اهل تسنن نیست بلکه در روایات ما هم آمده و در کتب شیعه روایت صحیح بر آن داریم.
روایت معتبر شیعی در مورد ابدال:[1]

روایت ششم:
مرحوم نوری نقل می کند:
الْجَعْفَرِيَّاتُ[2]
، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله : مَنْ دَعَا لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فِي كُلِّ يَوْمٍ خَمْسَاً وَ عِشْرِينَ مَرَّةً نَزَعَ اللَّهُ الْغِلَ مِنْ صَدْرِهِ وَ كَتَبَهُ مِنَ الْإِبْدَالِ إِنْ شَاءَ اللَّه.[3]

امیر المومنین علیه السلام فرمودند: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: کسی که برای مومنین و مومنات در هر روز بیست و پنج بار دعا کند، خداوند کینه را از سینه ی او می زداید و نام او را جزء ابدال ثبت می کند ان شاء الله.
از این روایت استفاده می شود که چنین رتبه ای وجود دارد و راه رسیدن به آن این است که از خود بگذری پس در مثبت بودن ابدال جای بحث نیست امّا در مورد ارتباط آن ها با امام زمان در دوران غیبت کبری، مطلبی در روایات نمی باشد البته در کتب خاصه و عامه این مطلب هست که ابدال در هنگام ظهور با امام زمان بیعت می کنند و جزو پیشقراولان سپاه حضرت می باشند.
ادامه روایات عامه در مورد ابدال:
روایت هفتم:
حدثنا علي بن سعيد الرازي، قال: حدثنا علي بن الحسن الخوّاص، قال: حدثنا ابن لهيعة، قال: حدثنا عيّاش بن عباس القتباني، عن عبد اللّه بن زرير الغافقي، عن علي بن أبي طالب علیه السلام أنّ رسول اللّه صلی الله علیه و آله قال: «يكون في آخر الزمان فتنة تحصّل الناس كما يحصّل الذهب في المعدن، فلا تسبّوا أهل الشام، و لكن سبّوا أشرارهم، فإنّ فيهم الأبدال، يوشك أن يرسل على أهل الشام سبب من السماء فيفرّق جماعتهم حتى لو قاتلهم الثعالب غلبتهم، فعند ذلك يخرج خارج من أهل بيتي في ثلاث رايات، المكثر يقول: هم خمسة عشر ألفا، و المقلّ يقول: هم اثنا عشر ألفا، أماراتهم: أمت أمت، يأتون بسبع رايات تحت كلّ راية منها رجل يطلب الملك، فيقتلهم اللّه جميعا، و يردّ اللّه إلى المسلمين ألفتهم و نعمتهم و قاصيهم و دانيهم».[4]
[5]
[6]

طبرانى[7]
از حضرت على علیه السلام روايت كرده كه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود «در آخر الزمان فتنه اى باشد كه بايد در آن مردم چنان غربال می شوند كه طلا را از معدن به دست آورند[8]
- اهل شام [9]
را دشنام ندهيد ولى بدانشان را دشنام دهيد زيرا ابدال در ميان آنها باشند نزديك باشد كه عذابی از آسمان بر اهل شام فرو بارد و جمع آنها را متفرق سازد تا به جائى كه اگر شغال ها با آن ها بجنگند بر آنها غلبه كنند در اين وقت يكى از اهل بيت من با سه پرچم خروج كند. بعضی از مردم كه بسيار شمارند گويند پانزده هزار باشند و آنها كه كم شمردند گويند دوازده هزار[10]
و شعار جنگى آنها أمِت أمِت (بمیران! بمیران!)[11]
باشد با هفت پرچم برخورند كه زير هر پرچمى مدعى سلطنت باشد خدا همه را بكشد و الفت و نعمت از دست رفته مسلمانان را به آن ها باز گرداند و دور و نزديك آنها را جمع كند.
از این روایت استفاده می شود که ابدال مثبت هستند امّا نسبت به نقش آنان در دوران غیبت کبری بیانی ندارد.
روایت هشتم:
أخبرنا أبو سعد أحمد بن محمد بن أحمد بن البغدادي، أنا أبو العبّاس أحمد بن محمد بن أحمد بن القاسم الطهراني، و أبو عمرو بن مندة، قالا: أنا الحسن بن محمد بن يوسف، أنا أحمد بن محمد بن عمر النسائي، نا أبو بكر بن أبي الدنيا، نا الحسن بن أبي الربيع، أنا عبد الرزاق، معمر، عن الزهري، عن عبد اللّه بن صفوان، قال: قال رجل يوم صفين: اللّهمّ العن أهل الشام ، فقال علي علیه السلام: لا تسبوا اهل الشام جما غفیرا فإنّ بها الأبدال، فإنّ بها الأبدال، فإنّ بها الأبدال.[12]
[13]

عبد الله بن صفوان گوید: شخصی در روز صفین گفت: خدایا اهل شام را لعنت کن، پس امام علی علیه السلام فرمود: همه ی اهل شام را دشنام ندهید پس بدرستی که در بین آن ها ابدال هستند.
از این روایت هم استفاده می شود که ابدال مثبت هستند امّا نسبت به نقش آنان در دوران غیبت کبری بیانی ندارد.
راوی این روایت زهری است.
زهری:
او اگر چه نزد علمای عامه از جایگاه ویژه ای برخوردار است امّا به تعبیر خود اهل سنت او دستمال (کاغذی) حاکمان و امرا بود، هر گاه خلفا کار خلافی انجام می دادند، او فورا آن را توجیه می کرد. او همیشه سرباز امویان بود و به جعل احادیث می پرداخت و سنت صحابه را در فرهنگ اسلام وارد کرد و آن را در کنار سنت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قرار داد. او نسبت به امیرالمؤمنین علیه السلام موضع بسیار منفی و ظالمانه ای داشت. شخصی از آل جعفر در شام حدیثی از یک زن نقل می کند، او اعتراض کرده، می گوید: از این زن روایت نقل نکن، او خواهر من است و خرفت شده است، آن زن به زهری می گوید: من خرفت شدم یا توئی که فضائل اهل بیت علیهم السلام را کتمان می کنی؟! ابن حبان گوید: دو نفر هستند که اصلا سابقه ندارد فضائل امیرالمؤمنین علیه السلام را نقل کنند، یکی از آن دو زهری است.[14]
بعضی اصرار دارند او را شیعه قلمداد کنند در حالی که او هیچ خدمتی به شیعه نداشت و امام زین العابدین علیه السلام او را نصیحت کردند به اینکه مواظب باش پل برای ظالمین نباشی. این فرمایش امام زین العابدین علیه السلام را آلوسی می آورد و می گوید: قال بعض الحکما، و متأسفانه نام امام علیه السلام را نمی برد.
روایت نهم:
عن أمّ سلمة، قالت: قال رسول صلی الله علیه و آله: «يكون اختلاف عند موت خليفة، فيخرج رجل من بني هاشم من المدينة إلى مكّة فيجيئه ناس فيبايعونه بين الركن و المقام و هو كاره، فيجهّز إليهم جيشا من الشام حتى إذا كانوا بالبيداء خسف بهم، فيأتيهم عصائب أهل العراق و أبدال الشام، و ينشأ رجل بالشام أخواله كلب، فيجهّز إليهم جيشا فيهزمهم اللّه، و تكون الدائرة عليهم، و ذلك يوم كلب، و الخائب من خاب غنيمة كلب، و يستخرج الكنوز، و يقسم الأموال، و يلقي الإسلام بجرانه إلى الأرض، يعيش في ذلك سبع سنين- أو ستّ سنين-».[15]
[16]
[17]

از ام سلمه روايت شده که گفت: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: هنگام مرگ يك خليفه اى اختلاف رخ دهد و مردى از بنی هاشم از اهل مدينه به مكه رود و جمعى از اهل مكه نزد او آيند و با او بر خلاف ميل خودش، ميان ركن و مقام بيعت كنند[18]
پس از شام يك لشكرى به سوى او فرستاده شود و زمين بيداء[19]
كه ميان مدينه و مكه است آن لشكر را فرو برد چون مردم اين پيشامد را بدانند ابدال اهل شام و عصائب[20]
اهل عراق به او رو آورند و با او بيعت كنند سپس مردى از قريش كه دایی هایش قبيله بنى كلب باشند لشكرى به سوى آن ها فرستد و اهالى مكه بر آنها غلبه كنند و لشکریان بنى كلب هلاك شوند، نوميد كسى است كه در غنيمت بنى كلب حاضر نباشد آن غنیمت ها را ميان آنها قسمت كند و به سنت پيغمبرشان ميان آنها عمل كند و اسلام در زمين پا برجا گردد و آن پيشوا هفت سال در ميان مردم درنگ كند و بعضى نه سال[21]
گفته اند.
از این روایت هم استفاده می شود که نقش ابدال در هنگام ظهور امام زمان می باشد. و مدت حکومت امام مهدی را هفت سال ذکر کرده است؛ که البته با روایات و کلمات عالمان شیعه همخوانی ندارد. ما این موضوع را دو سال قبل، ضمن بحث حکومت های پس از امام عصرعلیه السلام، بیان کردیم.
 

[1] . در جلسات 44 و 45 دو روایت شیعی در این زمینه مطرح شده و بقیه روایات هم از جلسه50 به بعد طرح خواهد شد.

[2] جعفریات از کتاب های معتبر می باشد.

[3] مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج 5، ص246.

[4] المعجم الأوسط للطبراني ، ج4 ص538 ح3917 -معجم الأحاديث الإمام المهدي(عليه السلام)، ج 2، ص241.

[5] المعجم الأوسط للطبراني ، ج4، ص176، ح3917.

[6] معجم الأحاديث الإمام المهدي(عليه السلام)، ج 1، ص408.

[7] طبرانی (متولد261و متوفای 360) از علمای تقریبا با انصاف اهل سنت است، شصت سال عمرش را در اصفهان گذراند و در آنجا با نواصب درگیر بود. او کتاب های متعددی از خود به جا گذاشت که مهمترین آثار او معجم الکبیر در 25 جلد، معجم الاوسط در ده جلد و معجم الاصغر در یک جلد. ذهبی نقل می کند که به جهت نقل روایاتی در مورد فدک و غیر آن به او جوهر ریختند و او را از نقل چنین روایاتی نهی کردند، او روایت (من مات و لم یعرف امام زمانه مات میتة جاهلیة) را نقل می کند.

[8] يعنى مردم با ايمان بسيار كمياب و گم نام و مخفى هستند و به زحمت ميتوان آن ها را پيدا كرد.

[9] در روایتی از امام صادق علیه السلام است که چون امام حسین علیه السلام. به شهادت رسیدند، همه ی اهل زمین گریه کردند مگر شام بلکه اظهار شادی و خوشحالی کردند. مستند کسانی که نظرشان این است که صوم روز عاشورا مشروع نیست، همین روایت می باشد

[10] در روایات اهل بیت علیهم السلام هم این مطلب است که امام زمان علیه السلام. از مکه همراه ده هزار نفر خروج می کنند

[11] مرگ مرگ برای کسانی که دیگر هدایت نمی شوند و اگر باز به آن ها مهلت داده شود، بر جنایات شان می افزایند لذا امام این موانع را از سر راه هدایت و سعادت مردم برمی دارند.

[12] تاريخ مدينة دمشق، ج1 ص335، معجم الأحاديث الإمام المهدي علیه السلام.، ج 2، ص242

[13] تاريخ مدينة دمشق، ابن عساكر، ج1، ص335.

[14] . تاریخ دمشق.

[15] المعجم الكبير للطبراني ، ص390- 391 ح931-معجم الأحاديث الإمام المهدي علیه السلام.، ج 2، ص299

[16] المعجم الكبير للطبراني ، ص390- 391، ح931.

[17] معجم الأحاديث الإمام المهدي(عليه السلام)، ج 1، ص442.

[18] بیعت بین رکن و مقام در روایات اهل بیت نیز می باشد.

[19] بیداء الآن در وسط مدینه قرار گرفته است. (معالم الحجاز).

[20] عصائب جماعات کم (سه نفر سه نفر) را گویند.

[21] به نظر ما امام زمان علیه السلام. بیش از این زمان ها حکومت خواهند کرد