جلسه 1394/11/10

بسم الله الرحمن الرحیم



اصحاب امام زمان در زمان ظهور

موضوع: اصحاب امام زمان در زمان ظهور
ادامه متن روایت
... وَ أَمَّا الْهَارِبَانِ إِلَى السَّرْدَانِيَةِ[1]
مِنِ الشِّعْبِ رَجُلَانِ: أَحَدُهُمُا مِنْ أَهْلِ مَدَائِنِ الْعِرَاقِ، وَ الْآخَرُ مِنْ جَبَانَا[2]
، ، يَخْرُجَانِ إِلَى مَكَّةَ، فَلَا يَزَالانِ يَتَّجِرَانِ فِيهَا وَ يَعِيشَانِ حَتَّى يَتَّصِلَ مَتْجَرُهُمَا بِقَرْيَةٍ يُقَالُ لَهَا الشِّعْبُ، فَيَصِيرَانِ إِلَيْهَا، وَ يُقِيمَانِ بِهَا حِيناً مِنْ الدَّهْرِ، فَإِذَا عرَفَهُمَا أَهْلُ الشِّعْبِ آذَوْهُمَا وَ أَفْسَدُوا كَثِيراً مِنْ أَمْرِهِمَا، فَيَقُولُ أَحَدُهُمَا لِصَاحِبِهِ: يَا أَخِي، إِنَّا قَدْ أُوذِينَا فِي بِلَادِنَا حَتَّى فَارَقَنَا أَهْلُ مَكَّةَ، ثُمَّ خَرَجْنَا إِلَى الشِّعْبِ، وَ نَحْنُ نَرَى أَنَّ أَهْلَهَا ثَائِرَةٌ عَلَيْنَا مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ، وَ قَدْ بَلَغُوا بِنَا مَا تَرَى، فَلَوْ سِرْنَا فِي الْبِلَادِ حَتَّى يَأْتِيَ أَمْرُ اللَّهِ مِنْ عَدْلٍ أَوْ فَتْحٍ أَوْ مَوْتٍ يُرِيحُ، فَيَتَجَهَّزَانِ وَ يَخْرُجَانِ إِلَى بَرْقَةَ، ثُمَّ يَتَجَهَّزَانِ وَ يَخْرُجَانِ إِلَى سَرْدَانِيَةَ، وَ لَا يَزَالانِ بِهَا إِلَى اللَّيْلَةِ الَّتِي يَكُونُ فِيهَا أَمْرُ قَائِمِنَا (عَلَيْهِ السَّلَامُ).
وَ أَمَّا التَّاجِرَانِ الْخَارِجَانِ مِنْ عَانَةَ إِلَى أَنْطَاكِيَةَ، فَهُمَا رَجُلَانِ: يُقَالُ لِأَحَدِهِمَا مُسْلِمٌ، وَ لِلْآخَرِ سُلَيْمٌ، وَ لَهُمَا غُلَامٌ أَعْجَمِيٌّ يُقَالُ لَهُ سَلْمُونَةُ، يَخْرُجُونَ جَمِيعاً فِي رِفْقَةٍ مِنَ التُّجَّارِ، يُرِيدُونَ أَنْطَاكِيَّةَ، فَلَا يَزَالُونَ يَسِيرُونَ فِي طَرِيقِهِمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ أَنْطَاكِيَّةَ أَمْيَالٌ يَسْمَعُونَ الصَّوْتَ فَيُنْصِتُونَ نَحْوَهُ، كَأَنَّهُمْ لَمْ يَعْرِفُوا شَيْئاً غَيْرَ مَا صَارُوا إِلَيْهِ مِنْ أَمْرِهِمْ ذَلِكَ الَّذِي دُعُوا إِلَيْهِ، وَ يَذْهَلُونَ عَنْ تِجَارَاتِهِمْ،
وَ يُصْبِحُ الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا مَعَهُمْ مِنْ رِفَاقِهِمْ، وَ قَدْ دَخَلُوا أَنْطَاكِيَّةَ، فَيَفْقِدُونَهُمْ، فَلَا يَزَالُونَ يَطْلُبُونَهُمْ، فَيَرْجِعُونَ وَ يَسْأَلُونَ عَنْهُمْ مَنْ يَلْقَوْنَ مِنَ النَّاسِ فَلَا يَقَعُونَ لَهُمْ عَلَى أَثَرٍ، وَ لَا يَعْلَمُونَ لَهُمْ خَبَراً، فَيَقُولُ الْقَوْمُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: هَلْ تَعْرِفُونَ مَنَازِلَهُمْ؟ فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ: نَعَمْ. ثُمَّ يَبِيعُونَ مَا كَانَ مَعَهُمْ مِنَ التِّجَارَةِ وَ يَحْمِلُونَهَا إِلَى أَهَالِيهِمْ، وَ يَقْتَسِمُونَ مَوَارِيثَهُمْ، فَلَا يَلْبَثُونَ بَعْدَ ذَلِكَ إِلَّا سِتَّةَ أَشْهُرٍ حَتَّى يُوَافُو إِلَى أَهَالِيهِمْ عَلَى مُقَدِّمَةِ الْقَائِمِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ)، فَكَأَنَّهُمْ لَمْ يُفَارِقُوهُمْ.
وَ أَمَّا الْمُسْتَأْمِنَةُ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَى الرُّومِ، فَهُمْ قَوْمٌ يَنَالُهُمْ أَذًى شَدِيدٌ مِنْ جِيرَانِهِمْ وَ أَهَالِيهِمْ وَ مِنَ السُّلْطَانِ، فَلَا يَزَالُ ذَلِكَ بِهِمْ حَتَّى أَتَوْا مَلِكَ الرُّومِ فَيَقُصُّونَ عَلَيْهِ قِصَّتَهُمْ، وَ يُخْبِرُونَهُ بِمَا هُمْ فِيهِ مِنْ أَذَى قَوْمِهِمْ وَ أَهْلِ مِلَّتِهِمْ فَيُؤْمِنُهُمْ وَ يُعْطِيهِمْ أَرْضاً مِنْ أَرْضِ قُسْطَنْطِينَةَ، فَلَا يَزَالُونَ بِهَا حَتَّى إِذَا كَانَتِ اللَّيْلَةُ الَّتِي يَسْرِي بِهِمْ فِيهَا، يُصْبِحُ جِيرَانُهُمْ وَ أَهْلُ الْأَرْضِ الَّتِي كَانُوا بِهَا قَدْ فَقَدُوهُمْ، فَيَسْأَلُونَ عَنْهُمْ أَهْلَ الْبِلَادِ فَلَا يَحُسُّونَ لَهُمْ أَثَراً، وَ لَا يَسْمَعُونَ لَهُمْ خَبَراً، وَ حِينَئِذٍ يُخْبِرُونَ مَلِكَ الرُّومِ بِأَمْرِهِمْ وَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا، فَيُوَجِّهُ فِي طَلَبِهِمْ، وَ يَسْتَقْصِي آثَارَهُمْ وَ أَخْبَارَهُمْ، فَلَا يَعُودُ مَخْبِرٌ لَهُمْ بِخَبَرٍ فَيَغْتَمُّ طَاغِيَةُ الرُّومِ لِذَلِكَ غَمّاً شَدِيداً، وَ يُطَالِبُ جِيرَانَهُمْ بِهِمْ، وَ يَحْبِسُهُمْ وَ يُلْزِمُهُمْ إِحْضَارَهُمْ، وَ يَقُولُ: مَا قَدِمْتُمْ عَلَى قَوْمٍ آمَنْتُهُمْ وَ أَوْلَيْتُهُمْ جَمِيلًا؟ وَ يُوْعِدُهُمْ الْقَتْلَ إِنْ لَمْ يَأْتُوا بِهِمْ وَ يُخْبِرُهُمْ، وَ إِلَى أَيْنَ صَارُوا.
فَلَا يَزَالُ أَهْلُ مَمْلَكَتِهِ فِي أَذِيَّةٍ وَ مُطَالَبَةٍ، مَا بَيْنَ مُعَاقَبٍ وَ مَحْبُوسٍ وَ مَطْلُوبٍ، حَتَّى يَسْمَعَ بِمَا هُمْ فِيهِ رَاهِبٌ قَدْ قَرَأَ الْكُتُبَ، فَيَقُولَ لِبَعْضِ مَنْ يُحَدِّثُهُ حَدِيثَهُمْ: إِنَّهُ مَا بَقِيَ
فِي الْأَرْضِ أَحَدٌ يَعْلَمُ عِلْمَ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ غَيْرِي وَ غَيْرُ رَجُلٍ مِنْ يَهُودِ بَابِلَ. فَيَسْأَلُونَهُ عَنْ أَحْوَالِهِمْ فَلَا يُخْبِرُ أَحَداً مِنَ النَّاسِ، حَتَّى يَبْلُغَ ذَلِكَ الطَّاغِيَةَ، فَيُوَجِّهَ فِي حَمْلَةٍ إِلَيْهِ، فَإِذَا حَضَرَهُ قَالَ لَهُ الْمَلِكُ: قَدْ بَلَغَنِي مَا قُلْتَ، وَ قَدْ تَرَى مَا أَنَا فِيهِ فَاصْدُقْنِي إِنْ كَانُوا مُرْتَابَيْنِ قَتَلْتُ بِهِمْ مَنْ قَتَلَهُمْ، وَ يَخْلُصُ مَنْ سِوَاهُمْ مِنَ التُّهَمَةِ.
قَالَ الرَّاهِبُ: لَا تُعَجِّلْ- أَيُّهَا الْمَلِكُ- وَ لَا تَحْزَنْ عَلَى الْقَوْمِ، فَإِنَّهُمْ لَنْ يَقْتُلُوا وَ لَنْ يَمُوتُوا، وَ لَا حَدَثَ بِهِمْ حَدَثٌ يَكْرَهُهُ الْمَلِكُ، وَ لَا هُمْ مِمَّنْ يُرْتَابُ بِأَمْرِهِمْ وَ نَالَتْهُمْ غِيلَةٌ، وَ لَكِنَّ هَؤُلَاءِ قَوْمٌ حَمَلُوا مِنْ أَرْضِ الْمَلِكِ إِلَى أَرْضِ مَكَّةَ إِلَى مَلِكِ الْأُمَمِ، وَ هُوَ الْأَعْظَمُ الَّذِي لَمْ تَزَلِ الْأَنْبِيَاءُ تُبَشِّرُ بِهِ وَ تُحَدِّثُ عَنْهُ وَ تَعِدُ بِظُهُورِهِ وَ عَدْلِهِ وَ إِحْسَانِهِ.
قَالَ لَهُ الْمَلِكُ: وَ مِنْ أَيْنَ لَكَ هَذَا؟
قَالَ: مَا كُنْتُ لَأَقُولُ إِلَّا حَقّاً، فَإِنَّهُ عِنْدِي فِي كِتَابٍ قَدْ أَتَى عَلَيْهِ أَكْثَرُ مِنْ خَمْسِمِائَةِ سَنَةٍ، يَتَوَارَثُهُ الْعُلَمَاءُ آخَرُ عَنْ أَوَّلٍ.
فَيَقُولُ لَهُ الْمَلِكُ: فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقّاً، وَ كُنْتَ فِيهِ صَادِقاً، فَأَحْضِرِ الْكِتَابَ فَيَمْضِي فِي إِحْضَارِهِ، وَ يُوَجِّهُ الْمَلِكُ مَعَهُ نَفَراً مِنْ ثِقَاتِهِ، فَلَا يَلْبَثْ حَتَّى يَأْتِيَهُ بِالْكِتَابِ فَيَقْرَأُهُ، فَإِذَا فِيهِ صِفَةُ الْقَائِمِ (عَلَيْهِ السَّلَامُ) وَ اسْمُهُ وَ اسْمُ أَبِيهِ، وَ عِدَّةُ أَصْحَابِهِ وَ خُرُوجُهُمْ، وَ أَنَّهُمْ سَيَظْهَرُونَ عَلَى بِلَادِهِ.
فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ: وَيْحَكَ، أَيْنَ كُنْتَ عَنْ إِخْبَارِي بِهَذَا إِلَى الْيَوْمِ؟
قَالَ: لَوْ لَا مَا تَخَوَّفْتُ أَنَّهُ يَدْخُلُ عَلَى الْمَلِكِ مِنَ الْإِثْمِ فِي قَتْلِ قَوْمٍ أَبْرِيَاءَ مَا أَخْبَرْتُهُ بِهَذَا الْعِلْمِ حَتَّى يَرَاهُ بِعَيْنِهِ وَ يُشَاهِدَهُ بِنَفْسِهِ...
ترجمه روایت
ابو بصير گويد: از امام جعفر صادق عليه السّلام راجع به اصحاب قائم عليه السّلام پرسيدم: آن حضرت مرا از جا و مكان و تعداد آنها مطلع كرد.
... اما آن دو نفری که از دست اذیت و آزار اهل مکه (سلفی ها) به سردانیه پناه می برند، یکی از آن دو اهل مدائن و دیگری از جبانا است به عنوان تاجر به مکه می روند و در آنجا مشغول کسب و کار و زندگی می شوند، احوال و کار آن ها به شهری که به آن شعب گویند، می رسد و به آنجا هم می روند و مدت ها در آنجا زندگی می کنند.
زمانی که اهل شعب آن دو را شناختند که وهابی و سلفی نیستند، شروع به اذیت کردن آن ها می کنند و وضع تجارت آن دو را به هم می زنند، پس یکی از آن دو به دیگری می گوید: ما در آنجا از اذیت و آزار تکفیری های رمادی به مکه فرار کردیم الآن در اینجا هم گرفتار شدیم و آزاری که از اینها می بینیم بیشتر از آزاری است که از آن ها می دیدیم، به روستاها آمدیم و مردم اینجا را هم علیه ما تحریک می کنند و آن ها هم ما را اذیت می کنند، می بینی چه بلایی سر ما آوردند، بیا از اینجا هم شهر به شهر ، کشور به کشور برویم تا امر خداوند از عدل(ظهور امام زمان ) یا فتح یا مرگ برسد.
آن دو حرکت می کنند و به طرف برقه می آیند سپس آماده ی سفر می شوند و به طرف سردانیه خارج می شوند در آن جزیره هستند تا زمانی که امر و اراده ی خداوند عز و جل به ظهور امام زمان تعلق بگیرد.
اما دو تاجری که از عانه به طرف انطاکیه حرکت می کنند، دو مردی هستند که به یکی مسلم گفته می شود و به دیگری سلیم که همراه این دو غلامی اعجمی است که به او سلمونه گفته می شود.
آن ها با یک گروه که به قصد تجارت حرکت می کنند به قصد انطاکیه همراه می شوند، در مسیر صوتی را می شنوندهمه ی کاروان سکوت می کنند ببینند چیست. صوت به صورتی است که آن ها را متوحش و مات و مبهوت می کند فریاد را که شنیدند گویا فهمیدند که این فریاد اشاره و زمینه است برای فریاد بعدی که باید خودشون را حاضر کنند این سه نفر از خود بی خود شده در میان گروه هستند ولی با اینها نیستند و دیگر کاری به کسب وتجارت ندارند.
رفقای آن ها صبح که از خواب بیدار می شوند در حالی که وارد انطاکیه می شوند می بینند که این سه نفر نیستند می پرسند که آیا چه شدند این سه نفر؟ هر یک از آن ها از مردم در باره ی این سه نفر سوال می کنند هیچ اثری از آن ها نمی ماند و هیچ خبری از آن ها نمی یابند.
بعضی از آن ها به بعضی دیگر می گویند: آیا آدرس منازل این سه نفر را می دانید؟ می گویند: بله سپس اموالی را که آن ها برای تجارت آورده بودند می فروشند و آن را برای خانواده های آن ها می آورند و خانواده های آن ها هم به عنوان ارث تقسیم می کنند. شش ماه پس از آن صدا، به خانواده های خود ملحق می شوند در حالی که از فرماندهان لشکر امام زمان هستند.
اما چند نفری از مسلمان ها که به روم پناهنده می شوند، آن ها کسانی هستند که از دست همسايگان و اهل و عيال خود و پادشاه خود در اذیت و آزار هستند؛ به همین جهت نزد پادشاه روم آمده و درخواست پناهندگی می کنند و وضعیت خود را از اذیت قوم و اهل ملت خویش خبر می دهند پس به آن ها امنیت و در قسطنطنیه زمین می دهد تا آن شبی که خداوند عز و جل ظهور امام زمان را اراده می کند.
در آن شب آن ها را حرکت شبانه می دهند، همسایه ها صبح که بیدار می شوند می بینند که آن ها نیستند، سوال می کنند از اینکه چه شدند و به کجا رفتند، هیچ اثری از آن ها پیدا نیست و هیچ خبری از آن ها نمی شود، در این هنگام پادشاه را مطلع می کنند که این ها مفقود شدند، شاه در طلب آن ها برآمده و افرادی را برای تحقیق می فرستد؛ ولی هیچ خبر و گزارشی از آن ها به دست نمی آید.
پس طاغوت روم از این مسئله شدیدا ناراحت شده، همسایه ها را دستگیر می کنند که شما باید آن ها را احضار کنید و می گوید: روزی که آن ها پناهنده شدند، شما درست به آن ها خدمت نکردید و درست با آن ها برخورد نکردید، اگر آن ها یا خبری از آن ها را نیاورید شما را می کشم.
همسایه ها در فشار و اذیت و تعقیب قرار می گیرند تا اینکه یک راهبی که با کتاب های آسمانی آشنا است مطلع می شود، به او می گوید که: غیر من و مردی از یهود که در بابل هست کسی از آن ها اطلاع ندارد پس سوال می کنند از او که آنها کجا هستند؟ به آن ها نمی گوید. خبربه طاغوت میرسد که یکی هست که مطلع است می گوید: او را احضار کنید.
پس زمانی که حاضر شد پادشاه به او می گوید: شنیدم که تو خبر آن ها را می دانی برای من توضیح بده که اگر واقعا کشته شده اند من قصاص می کنم و بقیه را آزاد می کنم.
راهب می گوید: عجله نکن و نگران نباش آن ها نه کشته شدند و نه مردند و هیچ مشکلی هم برایشان پیشامد نکرده است، بلکه این ها را شبانه از سرزمین شما به سرزمین مکه پیش شاه شاهان شاه امت ها بردند و او همان شخصیت بزرگی است که تمام انبیاء بشارت آمدن او را دادند و همه به ظهور و عدل و احسان او وعده داده اند.
ملک می گوید: این را از کجا مطلع شدی؟
راهب می گوید: جز قول حق نمی گویم من در کتابی که علماء آن را دست به دست کرده تا به من رسیده است در آن کتاب این مطلب نوشته است.
ملک می گوید: اگر حرفی که می زنی صادق است کتاب را برای من بیار. و همراه او افرادی را می فرستد تا کتاب را می آورد و برای او می خواند: پس در آن کتاب صفت قائمعلیه السلام و اسم ایشان و اسم پدر ایشان و تعداد اصحاب آن حضرت و خروج آن ها و اینکه کشور او را فتح خواهند کرد، می باشد.
ملک می گوید: چرا چنین قصه ای را تا به حال برای من نگفتی و مخفی کردی؟
راهب می گوید: اگر ترس این نبود که عده ای بیگناه بدست ملک کشته شوند الآن هم خبر نمی دادم تا ملک خود بعینه ببیند و خود شاهد ماجرا باشد...
 

[1] 2سردانية: جزيرة في بحر المغرب معجم البلدان 3: 209.

[2] جبانا: ناحية بالسّواد بين الأنبار و بغداد مراصد الاطّلاع 1: 309.