جلسه 1394/02/19

بسم الله الرحمن الرحیم



شيوه قضاوت امام زمان در دوران ظهور

موضوع: شیوه ی قضاوت امام زمان × در دوران ظهور
روایت اول:
الف) متن روایت
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ شَيْبَانَ قَالَ حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ كُلَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الثُّمَالِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيٍّ علیهما السلام يَقُولُ لَوْ قَدْ خَرَجَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ علیهم السلام ثُمَّ قَالَ يَقُومُ بِأَمْرٍ جَدِيدٍ وَ سُنَّةٍ جَدِيدَةٍ وَ قَضَاءٍ جَدِيدٍ عَلَى الْعَرَبِ شَدِيدٌ لَيْسَ شَأْنُهُ إِلَّا الْقَتْلَ وَ لَا يَسْتَتِيبُ أَحَداً وَ لَا تَأْخُذُهُ فِي اللَّهِ لَوْمَةُ لَائِمٍ.
از أبى حمزه ثمالىّ روايت شده كه گفت: شنيدم امام باقرعلیه السلام مى فرمايد: هر گاه قائم آل محمّدعلیهم السلام خروج كند... سپس آن حضرت فرمود: او به امرى نوين و سنّت و طريقه اى جديد و قضايى تازه قيام خواهد نمود كه بر عرب گران باشد.[1]
كار او جز كشتار (معاند) نيست و توبه هيچ كس را نمى پذيرد[2]
و در كار خدا از سرزنش هيچ خرده گيرى باك ندارد.
ب) منابع روایت
1. الغیبة نعمانی، ص234، ب13، ح22
2. مختصر بصائر الدرجات، ص213
3. اثبات الهداة، ج3، ص 505
4. حلیة الابرار، ج5، ص 319 و357
5. بحارالانوار، ج52، ص 348
6. بشارة الاسلام مرحوم کاظمی
7. معجم الاحادیث الامام المهدی، ج4، ص 386
این روایت به سند دیگر (عاصم از ابو بصیر) نیز نقل شده است که ممکن است در آن جلسه که امام علیه السلام این روایت را فرمودند، ابو بصیر و ابو حمزه ثمالی با هم حضور داشتند.
وَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنْ عَاصِمِ بْنِ حُمَيْدٍ الْحَنَّاطِ عَنْ أَبِي بَصِيرٍ قَالَ قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ علیه السلام يَقُومُ الْقَائِمُ بِأَمْرٍ جَدِيدٍ وَ كِتَابٍ جَدِيدٍ وَ قَضَاءٍ جَدِيدٍ عَلَى الْعَرَبِ شَدِيدٌ لَيْسَ شَأْنُهُ إِلَّا السَّيْفَ لَا يَسْتَتِيبُ أَحَداً وَ لَا يَأْخُذُهُ فِي اللَّهِ لَوْمَةُ لَائِمٍ.[3]

این روایاتی است که می فرماید قضاوت در دوران امام زمان علیه السلام جدید است، روایات دیگری هست که مراد از احکام جدید را بیشتر روشن و معلوم می کند به اینکه مراد احکام و قضاوت هائی است که در زمان حضرت داود علیه السلام و حضرت سلیمان علیه السلام بوده است:
روایت دوم:
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ فَضْلٍ الْأَعْوَرِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ الْحَذَّاءِ قَال
ثُمَّ قَالَ يَا أَبَا عُبَيْدَةَ إِذَا قَامَ قَائِمُ آلِ مُحَمَّدٍ علیهم السلام حَكَمَ بِحُكْمِ دَاوُدَ وَ سُلَيْمَانَ لَا يَسْأَلُ بَيِّنَةً.[4]

سپس ابو جعفر علیه السلام فرمودند: ای ابو عبیده هنگامی که قائم آل محمد علیهم السلام قیام کند، به حکم داود و سلیمان حکم کند و از بینه سوال نمی کند (طبق علم خودش حکم می کند).
مرحوم مجلسی می فرماید: حسن کالصحیح[5]

روایت سوم:
الف) متن روایت
وَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام سَيَأْتِي فِي مَسْجِدِكُمْ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا يَعْنِي مَسْجِدَ مَكَّةَ يَعْلَمُ أَهْلُ مَكَّةَ أَنَّهُ لَمْ يَلِدْهُمْ آبَاؤُهُمْ وَ لَا أَجْدَادُهُمْ عَلَيْهِمُ السُّيُوفُ مَكْتُوبٌ عَلَى كُلِّ سَيْفٍ كَلِمَةٌ تَفْتَحُ أَلْفَ كَلِمَةٍ فَيَبْعَثُ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى رِيحاً فَتُنَادِي بِكُلِّ وَادٍ هَذَا الْمَهْدِيُّ يَقْضِي بِقَضَاءِ دَاوُدَ وَ سُلَيْمَانَ علیه السلام وَ لَا يُرِيدُ عَلَيْهِ بَيِّنَة[6]

ابان بن تغلب گويد امام صادق علیه السلام فرمودند: در همين مسجد شما يعنى در مكه بزودى سيصد و سيزده مرد مي آيند كه اهل مكه بخوبى می دانند آنها را پدران و نياكان آنان نزائيده اند بر دست آنها شمشيرها باشد و بر شمشيرى كلمه نوشته باشد كه از آن هزار كلمه گشوده گردد پس خداى تبارك و تعالى بادى فرستد تا هر در وادى ندا دهد اين مهدى است که به روش داود و سليمان قضاوت كند و گواه بر حكم خود نطلبد.
ب) منابع روایت
1. بصائر الدرجات، ص311
2. الغیبه، مرحوم نعمانی، ص327
3. خصال، مرحوم صدوق، ج2، ص649، ح43 متن بصائر الدرجات
4. معجم الاحادیث المهدیعلیه السلام، ج5، ص254
نقل روایت ابا بصیر در توضیح: «سَيَأْتِي فِي مَسْجِدِكُمْ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا يَعْنِي مَسْجِدَ مَكَّةَ يَعْلَمُ أَهْلُ مَكَّةَ أَنَّهُ لَمْ يَلِدْهُمْ آبَاؤُهُمْ وَ لَا أَجْدَادُهُمْ»:
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ، عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام، قَالَ: قُلْتُ لَهُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، هَلْ كَانَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام يَعْلَمُ أَصْحَابَ الْقَائِمِ علیه السلام كَمَا كَانَ يَعْلَمُ عِدَّتَهُمْ؟ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: حَدَّثَنِي أَبِي علیه السلام، قَالَ: وَ اللَّهِ لَقَدْ كَانَ يَعْرِفْهُمْ بِأَسْمَائِهِمْ وَ أَسْمَاءِ آبَائِهِمْ وَ قَبَائِلِهِمْ رَجُلًا فَرَجُلًا، وَ مَوَاضِعَ مَنَازِلِهِمْ وَ مَرَاتِبِهِمْ، وَ كُلُّ مَا عَرَفَهُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام فَقَدْ عَرَفَهُ الْحَسَنُ علیه السلام، وَ كُلُّ مَا عَرَفَهُ الْحَسَنُ علیه السلام فَقَدْ عَرَفَهُ الْحُسَيْنُ علیه السلام، وَ كُلُّ مَا عَرَفَهُ الْحُسَيْنُ علیه السلام فَقَدْ عَرَفَهُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ علیه السلام، وَ كُلُّ مَا عَلِمَهُ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ علیهما السلام فَقَدْ عَلِمَهُ [7]
مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ علیهما السلام، وَ كُلُّ مَا عَلِمَهُ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ علیهما السلام فَقَدْ عَلِمَهُ وَ عَرَفَهُ صَاحِبُكُمْ (يَعْنِي نَفْسَهُ علیه السلام).
قَالَ أَبُو بَصِيرٍ: قُلْتُ: مَكْتُوبٌ؟ قَالَ: فَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام: مَكْتُوبٌ فِي كِتَابٍ مَحْفُوظٌ فِي الْقَلْبِ، مُثْبَتٌ فِي الذِّكْرِ لَا يُنْسَى. قَالَ: قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، أَخْبِرْنِي بِعَدَدِهِمْ وَ بُلْدَانِهِمْ وَ مَوَاضِعِهِمْ، فَذَاكَ يَقْتَضِى مِنْ أَسْمَائِهِمْ؟ قَالَ: فَقَالَ علیه السلام: إِذَا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَائْتِنِي. قَالَ: فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ أَتَيْتُهُ، فَقَالَ: يَا أَبَا بَصِيرٍ، أَتَيْتَنَا لِمَا سَأَلْتَنَا عَنْهُ؟
قُلْتُ: نَعَمْ، جُعِلْتُ فِدَاكَ. قَالَ: إِنَّكَ لَا تَحْفَظُ، فَأَيْنَ صَاحِبُكَ الَّذِي يَكْتُبُ لَكَ؟
قُلْتُ: أَظُنُّ شَغَلَهُ شَاغِلٌ ، وَ كَرِهْتُ أَنْ أَتَأَخَّرَ عَنْ وَقْتِ حَاجَتِي، فَقَالَ لِرَجُلٍ فِي مَجْلِسِهِ: اكْتُبْ لَهُ: «هَذَا مَا أَمْلَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ علیه السلام وَ أَوْدَعَهُ إِيَّاهُ مِنْ تَسْمِيَةِ أَصْحَابِ الْمَهْدِيِّ علیه السلام، وَ عِدَّةِ مَنْ يُوَافِيهِ مِنَ الْمَفْقُودِينَ عَنْ فُرُشِهِمْ وَ قَبَائِلِهِمْ، السَّائِرِينَ فِي لَيْلِهِمْ وَ نَهَارِهِمْ إِلَى مَكَّة يَجْمَعُهُمُ اللَّهُ إِلَى مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ وَاحِدَةٍ، وَ هِيَ لَيْلَةُ الْجُمُعَةِ، فَيَتَوَافَوْنَ فِي صَبِيحَتِهَا إِلَى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ، لَا يَتَخَلَّفُ مِنْهُمْ رَجُلٌ وَاحِدٌ، وَ يَنْتَشِرُونَ بِمَكَّةَ فِي أَزِقَّتِهَا، يَلْتَمِسُونَ مَنَازِلَ يَسْكُنُونَهَا، فَيُنْكِرُهُمْ أَهْلُ مَكَّةَ، وَ ذَلِكَ أَنَّهُمْ لَمْ يَعْلَمُوا بِرِفْقَةٍ دَخَلَتْ مِنْ بَلَدٍ مِنَ الْبُلْدَانِ لِحَجٍّ أَوْ عُمْرَةٍ وَ لَا لِتِجَارَةٍ، فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: إِنَّا لَنَرَى فِي يَوْمِنَا هَذَا قَوْماً لَمْ نَكُنْ رَأَيْنَاهُمْ قَبْلَ يَوْمِنَا هَذَا، لَيْسُوا مِنْ بَلَدٍ وَاحِدٍ وَ لَا أَهْلِ بَدْوٍ، وَ لَا مَعَهُمْ إِبِلٌ وَ لَا دَوَابُّ! فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ، وَ قَدِ ارْتَابُوا بِهِمْ إِذْ يُقْبِلُ رَجُلٌ مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ يَتَخَطَّى رِقَابَ النَّاسِ حَتَّى يَأْتِيَ رَئِيسَهُمْ فَيَقُولَ: لَقَدْ رَأَيْتُ لَيْلَتِي هَذِهِ رُؤْيَا عَجِيبَةً، وَ إِنِّي مِنْهَا خَائِفٌ، وَ قَلْبِي مِنْهَا وَجِلٌ. فَيَقُولُ لَهُ: اقْصُصْ رُؤْيَاكَ. فَيَقُولُ: رَأَيْتُ كَبَّةَ نَارٍ انْقَضَّتْ مِنْ عَنَانِ السَّمَاءِ، فَلَمْ تَزَلْ تَهْوِي حَتَّى انْحَطَّتْ عَلَى الْكَعْبَةِ، فَدَارَتْ فِيهَا، فَإِذَا هِيَ جَرَادٌ ذَوَاتُ أَجْنِحَةٍ خُضْرٍ كَالْمَلَاحِفِ، فَأَطَافَتْ بِالْكَعْبَةِ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ تَطَايَرَتْ شَرْقاً وَ غَرْباً، لَا تَمُرُّ بِبَلَدٍ إِلَّا أَحْرَقَتْهُ، وَ لَا بِحِصْنٍ إِلَّا حَطَمَتْهُ، فَاسْتَيْقَظْتُ وَ أَنَا مَذْعُورُ الْقَلْبِ وَجِلٌ.
فَيَقُولُونَ: لَقَدْ رَأَيْتَ هَؤُلَاءِ، فَانْطَلِقْ بِنَا إِلَى الْأُقَيْرِعِ لِيُعَبِّرَهَا، وَ هُوَ رَجُلٌ مِنْ ثَقِيفٍ، فَيَقُصُّ عَلَيْهِ الرُّؤْيَا، فَيَقُولُ الْأُقَيْرِعُ : لَقَدْ رَأَيْتَ عَجَباً، وَ لَقَدْ طَرَقَكُمْ فِي لَيْلَتِكُمْ جُنْدٌ مِنْ جُنُودِ اللَّهِ، لَا قُوَّةَ لَكُمْ بِهِمْ. فَيَقُولُونَ: لَقَدْ رَأَيْنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا عَجَباً. وَ يُحَدِّثُونَهُ بِأَمْرِ الْقَوْمِ. ثُمَّ يَنْهَضُونَ مِنْ عِنْدِهِ وَ يَهُمُّونَ بِالْوُثُوبِ عَلَيْهِمْ، وَ قَدْ مَلَأَ اللَّهُ قُلُوبَهُمْ مِنْهُمْ رُعْباً وَ خَوْفاً، فَيَقُولُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ، وَ هُمْ يَتَآمَرُونَ بِذَلِكَ: يَا قَوْمِ لَا تَعْجَلُوا عَلَى الْقَوْمِ، إِنَّهُمْ لَمْ يَأْتُوكُمْ بَعْدُ بِمُنْكَرٍ، وَ لَا أَظْهَرُوا خِلَافاً، وَ لَعَلَّ الرَّجُلَ مِنْهُمْ يَكُونُ فِي الْقَبِيلَةِ مِنْ قَبَائِلِكُمْ، فَإِنْ بَدَا لَكُمْ مِنْهُمْ شَرٌّ فَأَنْتُمْ حِينَئِذٍ وَ هُمْ، وَ أَمَّا الْقَوْمُ فَإِنَّا نَرَاهُمْ مُتَنَسِّكِينَ وَ سِيمَاهُمْ حَسَنَةٌ، وَ هُمْ فِي حَرَمِ اللَّهِ (تَعَالَى) الَّذِي لَا يُبَاحُ مَنْ دَخَلَهُ حَتَّى يُحْدِثَ بِهِ حَدَثاً وَ لَمْ يُحْدِثِ الْقَوْمُ حَدَثاً يُوجِبُ مُحَارَبَتَهُمْ.
فَيَقُولُ الْمَخْزُومِيُّ، وَ هُوَ رَئِيسُ الْقَوْمِ وَ عَمِيُدُهُمْ: إِنَّا لَا نَأْمَنُ أَنْ يَكُونَ وَرَاءَهُمْ مَادَّةٌ لَهُمْ، فَإِذَا الْتَأَمَتْ إِلَيْهِمْ كَشَفَ أَمْرَهُمْ وَ عَظُمَ شَأْنُهُمْ، فَتَهْضِمُوهُمْ وَ هُمْ فِي قِلَّةٍ مِنَ الْعَدَدِ وَ غُرْبَةٍ فِي الْبَلَدِ قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ الْمَادَّةُ، فَإِنَّ هَؤُلَاءِ لَمْ يَأْتُوكُمْ مَكَّةَ إِلَّا وَ سَيَكُونُ لَهُمْ شَأْنٌ، وَ مَا أَحْسُبُ تَأْوِيلَ رُؤْيَا صَاحِبِكُمْ إِلَّا حَقّاً، فَخَلُّوا لَهُمْ بَلَدَكُمْ وَ أَجِيلُوا الرَّأْيَ، وَ الْأَمْرُ مُمْكِنٌ.
فَيَقُولُ قَائِلُهُمْ: إِنْ كَانَ مَنْ يَأْتِيهِمْ أَمْثَالُهُمْ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ مِنْهُمْ، فَإِنَّهُ لَا سِلَاح لِلْقَوْمِ وَ لَا كُرَاعَ وَ لَا حِصْنَ يَلْجَئُونَ إِلَيْهِ، وَ هُمْ غُرَبَاءُ مُحْتَوَوْنَ، فَإِنْ أَتَى جَيْشٌ لَهُمْ نَهَضْتُمْ إِلَى هَؤُلَاءِ أَوَّلًا، وَ كَانُوا كَشَرْبَةِ الظَّمْآنِ. فَلَا يَزَالُونَ فِي هَذَا الْكَلَامِ وَ نَحْوِهِ حَتَّى يَحْجُزَ اللَّيْلُ بَيْنَ النَّاسِ، ثُمَّ يَضْرِبُ اللَّهُ عَلَى آذَانِهِمْ وَ عُيُونِهِمْ بِالنَّوْمِ، فَلَا يَجْتَمِعُونَ بَعْدَ فِرَاقِهِمْ إِلَى أَنْ يَقُومَ الْقَائِمُ علیه السلام، وَ إِنَّ أَصْحَابَ الْقَائِمِ علیه السلام يَلْقَى بَعْضُهُمْ بَعْضاً كَأَنَّهُمْ بَنُو أَبٍ وَ أُمٍّ، وَ إِنْ افْتَرَقُوا عِشَاءً الْتَقَوْا غُدْوَةً، وَ ذَلِكَ تَأْوِيلُ هَذِهِ الْآيَةِ: فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ أَيْنَ ما تَكُونُوا يَأْتِ بِكُمُ اللَّهُ جَمِيعاً.
قَالَ أَبُو بَصِيرٍ: قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، لَيْسَ عَلَى الْأَرْضِ يَوْمَئِذٍ مُؤْمِنٌ غَيْرُهُمْ؟ قَالَ: بَلَى، وَ لَكِنْ هَذِهِ [الْعِدَّةُ] الَّتِي يُخْرِجُ اللَّهُ فِيهَا الْقَائِمَ علیه السلام، هُمُ النُّجَبَاءُ وَ الْقُضَاةُ وَ الْحُكَّامُ وَ الْفُقَهَاءُ فِي الدِّينِ، يَمْسَحُ بُطُونَهُمْ وَ ظُهُورَهُمْ فَلَا يَشْتَبِهُ عَلَيْهِمْ حُكْم [8]

ابو بصير گويد: به امام صادق علیه السلام عرضه داشتم: فدايتان گردم! آيا امير المؤمنين علیه السلام اصحاب قائم علیه السلام را مى شناخت؛ هم چنان كه شمار آنان را مى دانست؟
حضرت صادق علیه السلام فرمود: « پدرم برايم حديث گفت و فرمود: به خدا سوگند، آنان را با نام های خودشان و نام هاى پدران و قبيله هاشان يك به يك مى شناخت و منزلگاه ها و مراتبشان را مى دانست و هرچه را امير المؤمنين علیه السلام مى دانست، امام حسن علیه السلام نيز آن را مى شناخت و هرچه را امام حسن علیه السلام مى شناخت، امام حسين علیه السلام هم آن را مى شناخت و هرچه را امام حسين علیه السلام شناخت، علىّ بن الحسين علیهما السلام آن را دانست و هرچه را علىّ بن الحسين علیهما السلام مى دانست به محمّد بن على علیهما السلام انتقال يافت و هرچه را محمّد بن على علیهما السلام مى دانست، صاحب شما (منظور خود آن حضرت صلوات اللّه عليه است) آن را شناخت و دانست.»
ابو بصير گويد: عرضه داشتم: نوشته شده است؟
حضرت ابو عبد اللّه صادق علیه السلام فرمود: «در كتابى كه در دل محفوظ و در ذكر ثبت گرديده- كه فراموش نمى شود- نوشته و مسطور است.» ابو بصير گويد: عرض كردم: فدايتان شوم! تعداد آنان و شهرها و جايگاه هايشان را برايم بفرماييد [كه لازمه ى نام بردن از ايشان است ]. آن حضرت فرمود: «چون روز جمعه شود، بعد از نماز، نزد من آى.»
ابو بصير گويد: پس چون روز جمعه شد، به خدمت آن حضرت رفتم.
فرمود: «ابو بصير، به جهت آن چه سؤال كرده ى بودى آمدى؟» گفتم: آرى، فدايتان شوم.
فرمود: «تو (اين همه را) كه به ياد نمى سپارى. آن دوستت كه برايت مى نوشت، کجاست؟» عرضه داشتم: گمان مى كنم كارى او را مشغول داشته است. من هم خوش نداشتم كه از وقت خواسته ام عقب بيفتم. پس آن حضرت به مردى كه در مجلس بود فرمود:
برايش بنويس: اين است آن چه رسول خدا صلی الله علیه و آله آن را بر امير المؤمنين علیه السلام املا فرمود و آن را نزد او به وديعت سپرد. از نام هاى اصحاب مهدى علیه السلام و... خداوند در يك شب ايشان را در مكّه جمع خواهد كرد و آن شب جمعه است. صبح آن شب، همه ى آن ها در مسجد الحرام خواهند بود. هيچ يك از آنان عقب نمى ماند. در كوچه هاى مكّه پراكنده مى شوند و در پى فراهم كردن منازلى براى خود مى روند كه اهل مكّه آنان را ناشناس مى بينند؛ چون كاروان خاصّى را نديده اند كه از شهر معيّنى به قصد حج يا عمره يا تجارت آمده باشد. لذا به يكديگر مى گويند: امروز ما گروهى را مى بينيم كه پيش تر نديده ايم. اهل يك شهر نيستند و از باديه نشينان هم نيستند. نه شترى دارند و نه مركبى.
در همين حال كه از وضع آن گروه به ترديد افتاده اند، مردى از بنى مخزوم مى آيد؛ مردم را عقب مى زند تا به نزد رئيسشان مى رسد. مى گويد: من ديشب خواب عجيبى ديده ام كه از آن ترسان ام و دلم از آن مى لرزد. رئيس به او مى گويد: خوابت را تعريف كن. او اين چنين بيان مى كند: ديدم انبوهى آتش از آسمان كنده شد و آن قدر پايين آمد تا اينكه دور كعبه را گرفت. در آن نگريستم. ديدم ملخ هايى است با بال هاى سبز، مانند چادر. مقدار زيادى دور كعبه طواف كردند. سپس به سوى مشرق و مغرب به پرواز درآمدند. به هر شهرى رسيدند، آن را آتش زدند و هر دژى را ويران ساختند.
پس از اين خواب، من دل پريش و ترسان از جاى جستم و بيدار شدم.
مردم به او مى گويند: همين ها را در خواب ديده اى؟ بيا نزد اقرع برويم تا خوابت را تعبير كند. اقرع مردى از خاندان ثقيف است. نزد او مى روند. آن مرد خوابش را تعريف مى كند. اقرع پاسخ مى دهد: خواب عجيبى ديده اى. البتّه ديشب يكى از لشكرهاى خداوند بر شما وارد شده اند كه نمى توانيد آن ها را از خود برانيد. مردم مى گويند: امروز ما چيز عجيبى ديده ايم و ماجراى آن گروه را براى اقرع بيان مى كنند. سپس از نزد او بيرون مى آيند و در صدد يورش بردن بر آن گروه برمى آيند؛ در حالى كه خداوند دل هايشان را از رعب و ترس آنان پر كرده است.
وقتى براى انجام آن كار با هم مشورت مى كنند، بعضى از آن ها به ديگران مى گويند: در اين كار عجله مكنيد؛ زيرا كه اين گروه هنوز عمل ناشايستى نسبت به شما مرتكب نشده و خلافى آشكار نكرده اند و شايد كسى از آنان به يكى از قبايل شما منسوب باشد. پس اگر شرّى از ايشان برايتان معلوم گشت، آن وقت شما دانيد و آن ها. از اين گذشته، ما اين گروه را اهل عبادت مى بينيم و آثار خوبى را در چهره هايشان مشاهده مى كنيم و ايشان در حرم خداى تعالى هستند كه هركس در آن داخل گشت، روا نيست به او آسيب رسد؛ مگر اين كه خلافى از او صادر شود [و اينان كارى نكرده اند] كه موجب جنگيدن با ايشان گردد.
در اين جا، مخزومى- كه رئيس و رهبر آن هاست- مى گويد: ما ايمن نيستيم از اين كه اينان نيروى كمكى در پشت سر نداشته باشند كه اگر به ايشان پيوندند، مقصودشان آشكار گردد و كارشان بالا بگيرد. پس حالا كه هنوز شمارشان اندك و در ديار غربت اند، آنان را سركوب كنيد؛ پيش از آن كه نيروى كمكى به آن ها برسد؛ چون اين ها به مكّه نيامده اند مگر براى اين كه در آتيه ى نزديك رخ داد مهمّى داشته باشند و من تعبير خواب دوست شما را جز حق نمى دانم. بنابراين، تا مى توانيد شهرتان را از آنان خالى كنيد.
كسى از ميان مردم مى گويد: اگر كسانى كه به اينان ملحق خواهند شد مانند همين ها باشند، ترسى از ايشان بر شما نيست؛ زيرا كه نه اسلحه اى با خود دارند و نه مركب هاى سوارى و نه پناهگاه و دژى كه به آن پناه برند. اين ها جمعى غريب اند كه چيره شدن بر آنان سهل و آسان است و اگر لشكرى براى آنان آمد، به پا خواهيد خاست و هم اينان و هم آنان را همچون آب خوردنى كه به تشنه لبى داده شود، همه را از پاى درمى آوريد.
پس (مردم مكّه) پيوسته چنين حرف هايى را مى زنند تا اين كه شب دامن خويش را بر مردم مى گستراند. سپس خداوند خواب را بر گوش ها و چشم هايشان چيره مى سازد و پس از جداشدنشان از يك ديگر جمع نخواهند شد تا آن گاه كه حضرت قائم علیه السلام قيام فرمايد [و ياران آن حضرت ] (چنان) با يك ديگر برخورد
مى كنند كه گويى از يك پدر و مادرند. شب (ها) از هم جدا مى شوند و روز (ها) با هم اند و اين است تأويل اين آيه: (پس در كارهاى نيك از هم پيشى گيريد؛ هرجا باشيد، خداوند خواهد آوردتان.)»
ابو بصير گويد: من گفتم: فداى شما شوم! آن روز، جز آن ها، هيچ مؤمنى بر روى زمين نيست؟ فرمود: «چرا؛ ولى اين آن گروهى است كه خداوند از ميانشان حضرت قائم علیه السلام را آشكار فرمايد و آنان نجبا و قضات و حكّام و فقهاى در دين اند. (آن حضرت) بر دل ها و پشت هايشان دست مى كشد. پس هيچ حكمى برايشان مشتبه نخواهد شد.

[1] علی العرب شدید: مقصود سردمداران ظلم وکسانی که مسبب این همه جنایت هستند؛ نه مردم عرب. با آنها با قاطعیت برخورد می کند و الا بیشتر عرب ها و مردم همراه امام زمان علیه السلام. هستند

[2] لایستتیب احدا: سه معنا در آن احتمال دارد: 1. توبه ی کسی را قبول نمی کند 2. از کسی طلب نمی کند که توبه کند 3. ممکن هم است لایستنیب بوده یعنی در مسائل شخصا فرماندهی می کنند. البته باب توبه تا زمانی که عالم تکلیف باشد، باز است لذا روایت را در این زمینه باید بررسی کنیم.

[3] الغيبة( للنعماني)، ص233.

[4] الكافي، ج 1، ص397.

[5] . مرآة العقول، ج3.

[6] كمال الدين و تمام النعمة، ج 2، ص671.

[7] ( 3) في« ط»: فقد صار علمه إلى.

[8] دلائل الإمامة، ص554.