جلسه 1401/10/21

بسم الله الرحمن الرحیم



حکمت متعدد بودن معجزات انبیاء/حدیث زمان شناسی و مخاطب شناسی /احادیث اخلاقی اصول کافی (کتاب عقل و جهل)

محتويات
1- حدیث اخلاقی (عقل)
1.1- حدیث اول: حکمت متعدد بودن معجزات انبیا (علیهم السلام)
1.1.1- عقل، حجت خدا بر مردم بعد از انبیا (علیهم السلام)
1.2- حدیث دوم: کامل شدن عقول مردم با ظهور امام عصر (علیه السلام)
1.3- حدیث سوم: عقل، حجت بین خدا و بندگان
1.3.1- متغیر بودن عقل عملی در هر زمان به تغیّر زمان
2- نکات متفرقه
2.1- متغیّر بودن بت های هر زمان به تغیّر زمان
2.2- توصیه به مدیران برای توجه به اولویت های فرهنگی بر اساس هر منطقه
2.3- توصیه به تبلیغ تخصصی در کنار تبلیغ سنتی
2.4- لزوم توجه مسئولین به ضرورت های هر زمان برای تصمیم گیری
2.5- توصیه به تبلیغ چهره به چهره
2.6- تقدیر از موضوع شناسی دقیق مقام معظم رهبری
2.7- دست یابی به امام زمان (علیه السلام)، هدف اصلی آمریکایی ها از حمله به عراق


 
 
موضوع: احادیث اخلاقی اصول کافی (کتاب عقل و جهل)/حدیث زمان شناسی و مخاطب شناسی /حکمت متعدد بودن معجزات انبیاء
 
1- حدیث اخلاقی (عقل)
بحمدالله روزهای چهارشنبه در محضر روایات کافی شریف هستیم. انصافا می توانیم حدیث امروز را حدیث زمان شناسی بگذاریم. برای مدیران و مسئولان، مخاطب شناسی از اصول کار است. ما روحانیت اگر زمان شناس و مخاطب شناس باشیم، می توانیم موضوع شناس باشیم.
1.1- حدیث اول: حکمت متعدد بودن معجزات انبیا (علیهم السلام)
الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ السَّيَّارِيِّ عَنْ أَبِي يَعْقُوبَ الْبَغْدَادِيِّ قَالَ: «قَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ لِأَبِي الْحَسَنِ ع لِمَا ذَا بَعَثَ اللَّهُ مُوسَى بْنَ عِمْرَانَ ع بِالْعَصَا وَ يَدِهِ الْبَيْضَاءِ وَ آلَةِ السِّحْرِ وَ بَعَثَ عِيسَى بِآلَةِ الطِّبِّ وَ بَعَثَ مُحَمَّداً صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَى جَمِيعِ الْأَنْبِيَاءِ بِالْكَلَامِ وَ الْخُطَبِ فَقَالَ أَبُو الْحَسَنِ ع: إِنَّ اللَّهَ لَمَّا بَعَثَ مُوسَى ع كَانَ الْغَالِبُ عَلَى أَهْلِ عَصْرِهِ السِّحْرَ فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ بِمَا لَمْ يَكُنْ فِي وُسْعِهِمْ مِثْلُهُ وَ مَا أَبْطَلَ بِهِ سِحْرَهُمْ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ وَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ عِيسَى ع فِي وَقْتٍ قَدْ ظَهَرَتْ فِيهِ الزَّمَانَاتُ وَ احْتَاجَ النَّاسُ إِلَى الطِّبِّ فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ بِمَا لَمْ يَكُنْ عِنْدَهُمْ مِثْلُهُ وَ بِمَا أَحْيَا لَهُمُ الْمَوْتَى وَ أَبْرَأَ الْأَكْمَهَ وَ الْأَبْرَصَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ وَ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّداً ص فِي وَقْتٍ كَانَ الْغَالِبُ عَلَى أَهْلِ عَصْرِهِ الْخُطَبَ وَ الْكَلَامَ - وَ أَظُنُّهُ قَالَ الشِّعْرَ - فَأَتَاهُمْ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مِنْ مَوَاعِظِهِ وَ حِكَمِهِ مَا أَبْطَلَ بِهِ قَوْلَهُمْ وَ أَثْبَتَ بِهِ الْحُجَّةَ عَلَيْهِمْ قَالَ فَقَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ تَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ مِثْلَكَ قَطُّ فَمَا الْحُجَّةُ عَلَى الْخَلْقِ الْيَوْمَ قَالَ فَقَالَ ع الْعَقْلُ يُعْرَفُ بِهِ الصَّادِقُ عَلَى اللَّهِ فَيُصَدِّقُهُ وَ الْكَاذِبُ عَلَى اللَّهِ فَيُكَذِّبُهُ قَالَ فَقَالَ ابْنُ السِّكِّيتِ هَذَا وَ اللَّهِ هُوَ الْجَوَابُ».[1]

ابن سکیت از امام کاظم (علیه السلام) پرسید: «چرا خداوند، حضرت موسی بن عمران (علیه السلام) را به عصا و ید بیضا و سحر فرستاد و عیسی (علیه السلام) را به طب و پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) را به کلام و خطاب فرستاد»؟ امام کاظم (علیه السلام) فرمودند: «چون هنگام حضرت موسی (علیه السلام)، غالب بر آن زمان، سحر بود، خداوند، حضرت موسی (علیه السلام) را طوری قرار داد که بالا دست او نتوانستند کاری کنند. سِحر، منطقه ای است و اِعجاز، فرامنطقه ای است. سِحرِ آن ها را باطل کرد. دروغ آن ها را باطل کرد و با این عصا و ید بیضا حجت را تمام کرد و خداوند، حضرت عیسی (علیه السلام) را در زمانی مبعوث کرد که آفات مزمن و فلج زیاد شده بود. مردم نیاز به طب داشتند. ولی ایشان، مرده را زنده می کردند و پیسی را درمان می کردند که درمان نداشت. نیاز مردم بر اثر بیماری ها و اتفاقات آن زمان به طب و درمان بود. موجودهای مرده ی طبیعی را زنده می کردند و خداوند، حضرت محمد (صلی الله علیه وآله) را در زمانی مبعوث کردند که غالب بر آن زمان، خطبه ها و کلام و شعر بود. مردم، صبح به صبح بر دیوار کعبه نگاه می کردند که شعر جدید، چه آمده است؟ افتخارات قوم این بود. پس پیامبر (صلی الله علیه وآله) از مواعظ و حِکَم، آنچه آوردند که ابطال همه را داشت».
1.1.1- عقل، حجت خدا بر مردم بعد از انبیا (علیهم السلام)
ابن سکیت می گوید: «به خدا قسم مانند شما ندیدم». او خودش ادیب بود. سؤال کرد: «حجت امروز چیست»؟ فرمودند: «عقل؛ برای اینکه صادق از کاذب فهمیده می شود». اسلام با عقل آمده و با عقل به اتمام می رسد.
عقول که کامل بشود، ظهور رخ می دهد. تا عقل کامل نشود، ظهور نمی آید. ظهور اسلام به عقل است و خاتم الأنبیاء (صلی الله علیه وآله) با عقل آمدند و خاتم الأولیاء (علیه السلام) هم ظهورشان به عقل است.
1.2- حدیث دوم: کامل شدن عقول مردم با ظهور امام عصر (علیه السلام)
حدیث بعدی را ملاحظه کنید: الْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنِ الْمُثَنَّى الْحَنَّاطِ عَنْ قُتَيْبَةَ الْأَعْشَى عَنِ ابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ عَنْ مَوْلًى لِبَنِي شَيْبَانَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: «إِذَا قَامَ قَائِمُنَا وَضَعَ اللَّهُ يَدَهُ عَلَى رُءُوسِ الْعِبَادِ فَجَمَعَ بِهَا عُقُولَهُمْ وَ كَمَلَتْ بِهِ أَحْلَامُهُمْ».[2]

امام باقر (علیه السلام) فرمودند: «وقتی قائم ما (سلام الله علیه) قیام کند، دستش را بر سرهای بندگان می گذارد؛ پس هم عقول آن ها جمع می شود و هم آرمان های آن ها را کامل می کند».
1.3- حدیث سوم: عقل، حجت بین خدا و بندگان
حدیث بعدی: عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سُلَيْمَانَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِاللَّهِ ع قَالَ: «حُجَّةُ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ النَّبِيُّ وَ الْحُجَّةُ فِيمَا بَيْنَ الْعِبَادِ وَ بَيْنَ اللَّهِ الْعَقْلُ».[3]

حجت بر مردم، پیغمبر (صلی الله علیه وآله) است؛ ولی حجت بین خدا و انسان عقل است. در روایات قبلی هم گفتیم که از نماز و روزه ی فرد و حج او سؤال نمی کنند؛ بلکه می گویند که عقلش چقدر است[4]
.
1.3.1- متغیر بودن عقل عملی در هر زمان به تغیّر زمان
ما باید در عقل مداری و بر اساس عقلانیت حرکت کردن بکوشیم. عقل عملی در هر زمانی، متغیر به تغیّر زمان ها است. عقل عملی در هر زمانی، متغیر با آن زمان است. عقل با «مَا عُبِدَ بِهِ الرَّحْمَنُ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الْجِنَانُ»[5]
، یکی است و تعدد ندارد. عقل رابط بین خلق و خدا یکی است. ولی عقول مردم و بین العباد، متعدد است. دعوت عقلای قوم به عبادت هم باید به وفق کارهای خودشان باشد.
2- نکات متفرقه
2.1- متغیّر بودن بت های هر زمان به تغیّر زمان
نکته ی مهم تر اینکه همان طور که عقل عملی در هر زمانی متغیر است، بت های هر زمانی هم متغیر است. بت های زمان قدیم، ﴿مَا تَنْحِتُونَ﴾[6]
بود. نجار و مجسمه سازها می ساختند که جناب ابراهیم بت شکن (علیه السلام)، آن ها را شکستند، ولی بت پرستی های آخرالزمان، متغیر است. هجمه های فرهنگی، بت های زمان ماست. دو روز قبل که در محضر مقام معظم رهبری (حفظه الله) بودیم، باز به جهاد تبیین تأکید کردند. عقل عملی در هر زمانی متغیّر است. اول باید فرهنگ شناس باشیم. انبیا و اولیای الهی با فرهنگ خاص قوم خود آمدند.
2.2- توصیه به مدیران برای توجه به اولویت های فرهنگی بر اساس هر منطقه
به مدیران حوزه ها و به مدیران دانشگاه ها توصیه می کنیم که برای مخاطب شناسی فرهنگ ها برنامه ریزی کنند. تا فرهنگ ها را نشناسیم، اسلام را نمی توانیم عرضه کنیم. به امید روزی که حوزه های علمیه ی ما برای تبلیغات ما مبلغان خاص همان منطقه را تربیت کند. مسائلی که در سیستان مطرح است، در تهران نیست. آنچه در تهران است، در خوزستان نیست.
2.3- توصیه به تبلیغ تخصصی در کنار تبلیغ سنتی
هرچه زودتر تبلیغات را تخصصی کنند. یک سری تبلیغات عمومی داریم که سنتی است و باید بماند، ولی تبلیغات جدید باید نهادینه شود. عقول متحجر، از آنِ مخالفان انبیا و اولیا است. عقول متمدن از آنِ اولیای الهی است که باید این فرهنگ نهادینه شود.
2.4- لزوم توجه مسئولین به ضرورت های هر زمان برای تصمیم گیری
به عنوان کسی که 50 سال در حوزه مشغول به درس و بحث هستیم، توصیه می کنیم که بزرگانی که تصمیم گیری می کنند، به خصوص دولت محترم که مورد حمایت رهبری است، باید بنشینند ضرورت های زمان را پیش بینی کنند.
2.5- توصیه به تبلیغ چهره به چهره
حوزویان و دانشگاهیان، نیاز به بانک اطلاعاتیِ روزانه برای بررسی شبهات روز جوان ها و دیگران دارند. مسئولانی که امکانات دارند، باید فضا را برای جهان علم باز کنند. گاهی دنیایی نجات می یابد. سؤالاتی که جوان ها می کنند، گاهی با ده دقیقه تلفنی، یا حضوری که صحبت می کنیم، شبهات شان رفع می شود. ما نیاز به انقلاب چهره به چهره داریم. دشمن دارد چهره به چهره جوان ها را شکار می کند؛ ما هم باید تن به تن بجنگیم. باید زبان اجتماعی، زبان علمی و زبان اهل زمان را بلد باشیم. باید مثل خطبه های نهج البلاغه کار کنیم.
2.6- تقدیر از موضوع شناسی دقیق مقام معظم رهبری
امام سجاد (علیه السلام) عرض کردند: «خدایا شکرت که مرا در دوره ی آخرالزمان قرار دادی». و ما هم می گوییم که خدایا تو را شکر می کنیم که ما را در دوره ای قرار دادی که سردرمدار انقلاب اسلامیِ ما شخصیتی مانند مقام معظم رهبری است که در موضوع شناسی، حرف اول را می زنند. دیده بان اگر موضوع شناس باشد، ایشان است. الآن نایب حضرت، شما را دچار کرده است؛ اگر خود ایشان به دیوار کعبه تکیه بزند و «أنا بقیة الله»[7]
بگوید، هیچ کس از مستکبران باقی نخواهند ماند.
2.7- دست یابی به امام زمان (علیه السلام)، هدف اصلی آمریکایی ها از حمله به عراق
یک زمانی عراق رفتیم، آمریکایی ها بودند. دیدیم در کاروانی که ما هستیم، هر کس اسمش مهدی باشد، چه پیر و چه جوان، با خصوصیت خاصی با او برخورد می کردند. تحلیلی برای بیت رهبری فرستادم. گفتم که این ها برای نفت عراق نیامدند. برای فرهنگ عراق و یافتن مهدی موجود و موعود آمدند. وحشت آن ها برای آمدن ایشان است. همان طور که حضرت موسی (علیه السلام) در کاخ فرعون پرورش یافت، حضرت عیسی (علیه السلام) در مسجد الأقصی پرورش یافت و حضرت نبی معظم (صلی الله علیه وآله) در غار حرا آمدند و امیر المومنین (علیه السلام) در دامان ایشان پرورش یافتند، حضرت می آیند و کاخ های اینان را ویران خواهند کرد.
ان شاءالله نظام و انقلاب ما به دست ایشان به اکمال برسد که ﴿الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ﴾[8]
دیگر باشد. باید هم خودمان و هم دیگران را را به کمال برسانیم.
 

[1] الكافي- ط الاسلامية، الشيخ الكليني، ج1، ص24.

[2] الكافي- ط الاسلامية، الشيخ الكليني، ج1، ص25.

[3] الكافي- ط الاسلامية، الشيخ الكليني، ج1، ص25.

[4] الكافي- ط الاسلامية، الشيخ الكليني، ج1، ص24.

[5] الكافي- ط الاسلامية، الشيخ الكليني، ج1، ص11.

[6] سوره صافات، آيه 95.

[7] معجم أحاديث الإمام المهدي ع، الكوراني العاملي، الشيخ علي، ج3، ص493.

[8] سوره مائده، آيه 3.