مشخصات کتاب
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ
سرشناسه : رجائی محمدرضا، 1341 -
عنوان و نام پدیدآور : ویژگی های پزشکان/مولف محمدرضا رجائی .
مشخصات نشر : اصفهان : سلام سپاهان ، 1403
مشخصات ظاهری : 66ص.
شابک : 978-964-218-515-3
وضعیت فهرست نویسی : فیپا
یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس
موضوع : پزشکان -- روان شناسی Physicians -- Psychology
پزشکان Physician
رده بندی کنگره : 3/R727
رده بندی دیویی : 695/610
شماره کتابشناسی ملی : 9765084
اطلاعات رکورد کتابشناسی : فیپا
عنوان :کتاب ویژگی های پزشکان .
نویسنده : محمدرضا رجائی
ناشر : سلام سپاهان
مدیر تولید: مرتضی قاسم پور
شابک: 3-515-218-964-978
تعداد صفحات: 66 صفحه - قطع: رقعی
شمارگان: 1000 جلد
نوبت چاپ: 1403
چاپ مؤسسه چاپ و نشر سلام
بهاء: تومان
حق چاپ مخصوص مؤلف است.
ویراستار دیجیتالی: علیرضا راهجو
اشاره
ویژگی های پزشکان
نویسنده: محمدرضا رجائی
سرشناسه : رجائی محمدرضا، 1341 -
عنوان و نام پدیدآور : ویژگی های پزشکان/مولف محمدرضا رجائی .
مشخصات نشر : اصفهان : سلام سپاهان ، 1403
مشخصات ظاهری : 66ص.
شابک : 978-964-218-515-3
وضعیت فهرست نویسی : فیپا
یادداشت : کتابنامه به صورت زیرنویس
موضوع : پزشکان -- روان شناسی Physicians -- Psychology
پزشکان Physician
رده بندی کنگره : 3/R727
رده بندی دیویی : 695/610
شماره کتابشناسی ملی : 9765084
اطلاعات رکورد کتابشناسی : فیپا
عنوان :کتاب ویژگی های پزشکان .
نویسنده : محمدرضا رجائی
ناشر : سلام سپاهان
مدیر تولید: مرتضی قاسم پور
شابک: 3-515-218-964-978
تعداد صفحات: 66 صفحه - قطع: رقعی
شمارگان: 1000 جلد
نوبت چاپ: 1403
چاپ مؤسسه چاپ و نشر سلام
بهاء: تومان
حق چاپ مخصوص مؤلف است.
فهرست مطالب
سر آغاز ...7
فصل اول ویژگیهای پزشکان
لغت پزشک یعنی چه؟!! ...10
معنی واژه پزشک ...10
معنی پزشک در دیکشنری آبادیس ...10
مترادف واژه پزشک...10
تعریف پزشکان ...10
جایگاه و اهمیت ...11
ویژگیهای پزشکان ...11
1 - مسئولیت پذیری و خدمت به مردم ...11
2 - عافیت ...12
عزت ...14
شاه و حکیم ...15
4 - عشق ...17
5 - نیروی سنجش ...19
مراحل پیوستن عقل به انسان در مراحل مختلف ...19
فصل دوم ابعاد شخصیتی پزشکان
1 - نیکی گرایی ...24
2 - عاقبت نگر ...25
3- پزشک خانواده ...25
ابراز مودت ...26
4- الگوپذیری ...27
الگوی عفو در وقت قدرت ...28
5 - مردانگی ...29
جوانمردی ...30
6 - علو همت ...31
7 - حکمت...32
8 - فداکاری ...33
9 - پرسش ...33
10 - مدیریت کارآمد ...34
مدیریت و تجربه ...35
فصل سوم آفت زدایی
1 - حق مردم ...38
اهمیت حق الناس ...39
2 - لجاجت ...39
پند ابلیس به موسی ...40
3 - حماقت ...41
فرمانده نادان ...42
4- ناکامی...43
شکستها همیشه شکست نیست ...44
5 - عیب جویی ...45
6 ... بی آبرو بودن ...45
7... دروغ ...46
8... بدبینی ...47
9 - هوس ...47
10- ولخرجی و خراجی ...48
فرق میان اسراف و تبذیر ...49
11 - دزدان فرصت ها ...50
عمر تمام شدنی است! ...51
12 - تنبلی ...52
13 - داوری ...53
مسیحی و زره علی ...53
فصل چهارم راه کارها
عادات ممدوح ...58
تقلید کورکورانه...58
فرهنگ سازی ...59
دشمن شناسی ...59
گذشت و عفو ...60
سرآغاز
لباس مقدس پزشکی برازنده هر شخصی نیست زیرا این لباس جمیع ابعاد ،انسانی اخلاقی و دینی را می طلبد و اگر لحظه ای پزشک متعهد و مسئول از تزکیه فاصله بگیرد ممکن است جان انسانی در خطر باشد بنابراین یک پزشک حاذق و قانع همیشه به ندای درونی خویش که از وجدان او سرچشمه گرفته گوش فراداده و به آن جامه عمل می پوشاند و هرگز از اعمال انسانی فاصله نگرفته و در مسیر کارهای خلاف انسانی سیر نمیکند.
وجدان در ذات و معنی او ریشه دوانیده و همیشه با او زندگی میکند و اگر لحظه ای به آن گوش فرا ندهد و بدان عمل نکند نابود می شود.
اصل دیگری که یک پزشک متعهد بدان توجه دارد ایمان به معنویات است او در این راه از عمل به قرآن فاصله نگرفته و در چاه ضلالت و نادانی سرنگون نمیگردد بنابراین از قرآن مجید درسی عملی فراگرفته و به آن وفادار می ماند. پزشک شریف از آگاهی والایی نیز برخوردار است و لحظه ای از تعلیم و تعلّم فاصله نمیگیرد. او در اوقات زندگی خویش همیشه به مطالعه مشغول بوده و هر لحظه بر علم خویش می افزاید اما عکس قضیه نیز صادق است؛ یعنی این لباس مقدس برازنده تعداد اندکی افرادی نیست که از مزیتها و ویژگیهای تعریف شده سودی نبرده بلکه به علت عدم آگاهی از فضیلت های اخلاقی دوری جسته و با رضیلت های اخلاقی درآمیخته اند.
تعداد انگشت شماری از بشر که انسان نشدهاند و ایمان به معنویت و سوگند به قرآن را فراموش کرده و از انش والایی سود نبرده هرگز نمیتوانند باعث خدمت به مردم شده و برای آنان سودمند باشند، بنابراین باید رای این شغل شریف افراد دلسوزی انتخاب شوند که شرایط و موقعیت آن دارا بوده و از سواد و آگاهی و خودسازی بهره برده تا هرگز به انحراف کشیده نشوند. امروزه باید درس آسیب شناسی پزشکی در دانشگاه ها تدریس شده و به سادگی از این درس نگذرند تا هر شخصی نتواند این لباس مقدس را پوشیده و باعث اشتباه گردد.
محمدرضا رجائی
فصل اول ویژگیهای پزشکان
اشاره
لغت پزشک یعنی چه؟!!
معنی واژه پزشک :
واژه ای است با ریشه کهن و ریشه در زبان اوستایی دارد در زبان اوستایی واژه بِئِشه (baesa) و آن را بَ اِشَ بخوانید که به چم (معنی) درد و رنج است و از این رو واژه بَئِشَه زَ (baesaza ) به چم زدن درد و رنج و یا همان از میان بردن درد و رنج است.(1)
معنی پزشک در دیکشنری آبادیس
پزشک (به انگلیسی: physician) دکتر به فرانسوی: (docteur) در دانش پزشکی کسی است که به حرفه پزشکی که برگرداندن سلامت انسان از طریق مصاحبه با بیمار، مطالعه حال بیمار و راه های دیگر می پردازد.
مترادف واژه پزشک :
حکیم ،دکتر ،طبیب ،نبض شناس، نبض گیر.
تعریف پزشکان
هدف آنها حفظ و ارتقای سلامت پیشگیری و درمان بیماریها و ناتوانی آسیب دیدگان است این کار با شناخت بیماریها تشخیص، درمان و جلوگیری از بروز آنها انجام میشود.
1) سایت تخصصی ویروگول virgool.io.
جایگاه و اهمیت
علم طب و طبیب از روزگاران کهن و طی قرون و اعصار گذشته از اهمیت به سزائی برخوردار بوده است و آنان توانسته اند انسانهای بسیاری را از مرگ نجات داده و بیماریهای آنان را درمان نموده و آحاد مردم را نیکبخت نمایند . علم طب همچون علم دین باعث سعادت انسانها در دو سرا بوده و بر خلاف آن هر کس از آن (علم پزشکی) رویگردان باشد چاره ای جز تیره بختی درد رنج و الم ندارد .
ویژگی های پزشکان
علم طب و طبیب خصلتهای گوناگونی دارند با هم چند اصل و نمود آن را میخوانیم :
1- مسئولیت پذیری و خدمت به مردم
بیگمان در جوامع گوناگون عده ای متعهد و مسئول هستند و عده ای نیز از مسئولیت سرباز میزنند و عده ای نیز به تعهد خویش به وجدان و فضیلتهای انسانی و دوری از رضیلت ها با مسئولیت عجین شده از این روی
برای سعادت و شادکامی انسانها دست به هر کاری میزنند و به علت اینکه علم طب میتواند خدمات ارزنده ای به یکایک مردم بنماید به آن گرایش یافته و طبیب میشوند بنابراین با پذیرش این مسئولیت خدمات بی شائبه ای به انسان ها نموده و از سویی موجبات سعادت مردم را فراهم مینمایند.
2 - عافیت
یکی از خصلتهای ،پزشکان عافیت تندرستی و کامیابی در زندگی روزمره میباشد در دنیای ماشینی امروزی که زندگی در آن به سختی میگذرد و کمبود آب و در پی آن هوای متراکم و پر از میکروب و دود همگان را به سبکهای گوناگون به امراض مختلف مبتلا می سازد پزشکان به علت آگاهی از علم ،پزشکی دانایی و توانایی در حد امکان از بروز مشکلات و امراض گوناگون جلوگیری کرده و با پیشگیری از ابتلا به امراض زندگی شیرینی داشته و سعادت دنیوی و اخروی را از آن خویش مینمایند چرا که پزشکان به قرآن مجید سوگند خورده اند که در راه خدمت به مردم از هیچ کوششی دریغ نکرده و هرگز مرتکب گناهانی که قلب آدمی را سیاه کرده نشوند.
امام زین العابدین علیه السلام فرمود: «انسان نمی داند با مردم چه کند! اگر بعضی امور که از پیامبر صلی الله عیله وآله شنیده ایم به آنان بگوییم ممکن است مورد تمسخر قرار دهند. از طرفی طاقت هم نداریم این حقایق را ناگفته بگذاریم !»
ضمرة بن معبد گفت: «شما آنچه شنیده اید بگویید!» حضرت فرمود: « می دانید وقتی دشمن خدا را در تابوت میگذارند و به گورستان میبرند. چه میگوید؟» او جواب داد: «خیر» حضرت فرمود: «به کسانی که او را می برند میگوید: آیا نمی شنوید؟
از دشمن خدا به شما شکایت دارم که مرا فریب داد و به روز سیاه انداخت و نجاتم نداد. من شکایت دارم از دوستانی که با من دوستی کردند و مرا خوار نمودند و از اولادی که حمایتشان کردم ولی مرا ذلیل کردند و
از خانه ای که ثروتم را در آبادی آن خرج کردم ولی سرانجام ،دیگران آنجا ساکن شدند به من رحم کنید این قدر عجله نکنید !»
ضمره گفت: « اگر بتواند به این خوبی صحبت کند ممکن است حتی حرکت کند و روی شانه حاملین بنشیند !»
امام فرمود: «خدایا! اگر ضمره سخنان پیغمبر را مسخره میکند از او انتقام بگیر !»
ضمره چهل روز زنده بود و بعد فوت کرد. غلام وی که در کنار جنازه اش بود پس از مراسم دفن محضر امام زین العابدین رسید و در کنار وی نشست امام فرمود: «از کجا می آیی؟ »
عرض کرد: «از دفن ضمره وقتی که خاک بر او ریختند صدایش را شنیدم که کاملاً آن صدا را در زمان زندگیاش میشناختم. میگفت وای بر تو ضمرة بن معبد امروز هر دوستی که داشتی خوارت کرد و عاقبت رهسپار جهنم شدی که پناهگاه و خوابگاه ابدی توست. »
امام زین العابدین علیه السلام فرمود: «از خداوند عافیت مسئلت دارم زیرا سرای کسی که حدیث پیغمبر صلی الله عیله وآله را مسخره کند همین است . (1)(2)
عافیت از گناه جلوگیری میکند و با آن قلب کدر نشده بلکه نورانی میگردد.
نتیجه
هنگامی که مبتلایی را دیدی به طوری که نشنود سه بار بگو سپاس خدایی را که مرا عافیت بخشید از آنچه تو را به آن مبتلا کرد و اگر میخواست مبتلا کند میتوانست مبتلا کند «عافیت» معنی وسیع تری از تندرستی دارد و آن عبارت است از سلامت از بیماری و مکروهات در بدن باطن، دین دنیا و آخرت. (1)
« بار خداوندا ،بر محمد و آل او درود فرست و جامه عافیت خود را بر من بپوشان و عافیتت را بر سراسر وجودم بگستران و مرا به وسیله عافیتت مصون و محفوظ و با عافیتت گرامیام دار و با عافیتت از) (داور و درمان) بی نیازم فرما و با عافیتت نعمتت را بر من تصدیق فرما...»
عزت
بدون شک یکی از ویژگیهای پزشکان این است که به واسطه فراگرفتن علم پزشکی عزت می یابند و به وسیله آن در دنیا و آخرت سعادتمندند زیرا سربلندی نزد مردم و خضوع و خشوع نزد باری تعالی آسایش دو سرا را به
1) همان باتصرف.
دنبال دارد .مردم آنان را اشخاص شرافتمندی میدانند که برای خدمت به افراد ملت سر از پا نمیشناسند و به همین جهت به آنان محبت کرده وحتی عشق می ورزند .
شاه و حکیم
ناصرالدین شاه در سفر خراسان به هر شهری که وارد میشد طبق معمول ، تمام طبقات به اسقبال و دیدنش میرفتند. موقع حرکت از آن شهر نیز او را مشایعت میکردند تا اینکه وارد سبزوار شدند در سبزوار نیز عموم طبقات از او استقبال و دیدن کردند تنها کسی که به بهانه انزوا و گوشه نشینی از استقبال و دیدن امتناع کرد حکیم فیلسوف و عارف معروف حاج ملاهادی سبزواری بود از قضا تنها شخصیتی که شاه در نظر گرفته بود که در طول مسافرت خراسان او را از نزدیک ببیند، همین مرد بودکه به تدریج شهرت عمومی در همه ایران پیدا کرده بود و از اطراف کشور طلاب به محضرش شتافته بودند و حوزه علمیه عظیمی در سبزوار تشکیل داده بود.
شاه که از آن همه استقبالها و دیدنها و کرنشها و تملقها خسته شده بود تصمیم گرفت خودش به دیدن حکیم برود به شاه گفتند : حکیم شاه و وزیر را نمی شناسد. شاه گفت ولی شاه حکیم را میشناسد.
جریان را به حکیم اطلاع دادند تعیین وقت شد و یک روز در حدود ظهر شاه فقط به اتفاق یک نفر پیشخدمت به خانه حکیم رفت خانه ای بود
محقر با اسباب و لوازمی بسیار ساده شاه ضمن صحبت ها گفت هر نعمتی شکری دارد؛ شکر نعمت علم تدریس و ارشاد است، شکر نعمت ،مال، اعانت و دستگیری ،است شکر نعمت سلطنت هم البته انجام حوائج است. بنابراین من میل دارم شما از من چیزی بخواهید تا توفیق انجام آن را پیدا کنم.
من حاجتی ،ندارم چیزی هم نمیخواهم .
شنیده ام شما یک زمین زراعی دارید اجازه بدهید دستور دهم آن زمین از مالیات معاف باشد.
دفتر مالیات دولت مضبوط است که از هر شهری چقدر وصول شود اساس آن با تغییرات جزئی به هم نمی خورد. اگر در این شهر از من مالیات نگیرند همان مبلغ را از دیگران زیادتر خواهند گرفت، تا مجموعی که از سبزوار باید وصول شود تکمیل گردد.
شاه راضی نشوند که تخفیف دادن به من یا معاف شدن من از مالیات سبب تحمیلی بریتیمان و بیوه زنان گردد به علاوه دولت که وظیفه دارد حافظ جان و مال مردم باشد هزینه هم دارد و باید تأمین شود. ما با رضا و رغبت خودمان این مالیات را می دهیم .
میل دارم امروز در خدمت شما غذا صرف کنم و از همان غذای هر روز شما بخورم دستور بفرمایید نهار شما را بیاورند.
حکیم بدون آنکه از جا حرکت کند فریاد کرد: غذای مرا بیاورید.
فوری آوردند. طبقی چوبین که بر روی آن چند قرص نان و چند قاشق و یک
ظرف دوغ و مقداری نمک دیده می شد. جلو شاه و حکیم گذاشتند. حکیم به شاه گفت: بخور که نان حلال است، زراعت آن دست رنج خودم است.
شاه یک قاشق خورد اما دید به چنین غذایی عادت ندارد و از نظر او قابل خوردن نیست از حکیم اجازه خواست که مقداری از آن نانها را در دستمال ببندد و به عنوان تبرک همراه خود ببرد.
پس از چند لحظه شاه با یک دنیا بهت و حیرت خانه حکیم را ترک کرد. (1)(2)
نتیجه: عزت آبرو و بزرگی حکیم زبانزد خاص و عام است به علت اینکه با علم خویش به مردم یاری میرساند و آنان را نجات میداد.
4- عشق
بی تردید عشق ورزیدن و محبت نمودن به خدا موجب یاری باری تعالی به بنده اش میگردد. خدا نیز به او عشق ورزیده و محبت میکند.
محبت کردن به مردم نیز پیامدهای قابل توجهی برای پزشکان داشته و یکایک مردم نیز به آنان عشق می ورزند و در مشکلات و سختیها غمخوار آنها هستند.
بر خلاف آن اگر محبت در بین مردم و این قشر زحمتکش نبود مردم از
آنان بری شده و تافته جدا بافته از همدیگر بودند داستان زیر سرگذشت شخصی است که در بیمارستانها به ندرت اتفاق می افتد زیرا محبت و عاطفه نزد پرشکان بسیار زیاد است .
حتی جسد پدر را فروخت
مرحوم آقای محقق که از طرف حضرت آیت اله بروجرودی به آلمان رفته بودند. داستانی را نقل کرده بودند که خیلی عجیب است و آن از این قرار است :
در بین افرادی که در آن زمان مسلمان شده بودند، یک پروفسوری وجود داشت که زیاد پیش ما می آمد و ما هم نیز به او سر میزدیم. او سرطان گرفت و در بیمارستان بستری گردید ما و مسلمانهای دیگر به عیادتش رفتیم روزی زبان به شکایت گشود و گفت: من هنگامی که مریض شدم نزدیکان یکی از دوستانم در بیمارستان به من گفتند: که شما سرطان دارید و میمیرید بنابراین خداحافظ ما رفتیم !
رفتند و فکر نکردند که در این شرایط این بدبخت به محبت و مهربانی احتیاج دارد.
آقای محقق همچین گفته بودند که ما زیاد و مگرر به دیدار او میرفتیم تا اینکه یک روز بیمارستان خبر داد که این شخص مرده است ما خود را برای کفن و دفن او آماده کردیم که ناگهان متوجه شدیم پسرش هم آمده است. خوب که تحقیق کردیم دیدیم او جنازه پدرش را از قبل به
بیمارستان فروخته است و حالا آمده است که آن را تحویل بدهد و پولش را بگیرد و برود دنبال کارش .
بدون شک باید توجه داشت که بسیاری از کارهای ما هم که اسمش را عاطفه میگذریم عاطفه نیست بلکه نوعی خودخواهی است؛ چون عاطفه معنایش این است که انسان از حق مشروع خودش به نفع دیگری میخواهد استفاده بکند. چنین آدمی بایستی کلاس قبل از این را طی کرده باشد و آن این است که حقوق مردم تجاوز نکند و حقوق مردم را محترم بشمارد .(1)
5 - نیروی سنجش
پزشکان از خرد کافی برخوردار و نیروی تفکر آنان صیغل داده شده و آنان به علت دارا بودن ضریب هوشی بالا خردمندانه با تمامی مسائل زندگی برخورد نموده از این روی به موفقیتهای چشمگیری نائل میشوند و از سویی به دنبال خدمت به مردم و صحت و سلامت آنان و میتوانند نقش بزرگی را ایفا نمایند .
مراحل پیوستن عقل به انسان در مراحل مختلف
اسحاق پسر عمّار میگوید به محضر امام صادق علیه السلام رفتم داستان خود را در رابطه با ملاقات با مردم گوناگون و سطح فکری آنها در پذیرش سخنم
1) انسان ،کامل ص170؛ گنجینه معارف، ج2، ص 542 و 543.
با آن حضرت در میان گذاشتم عرض کردم :
1- گاهی نزد بعضی از انسانها می روم قسمتی از سخنم را به او میگویم، ولی او (با هوش تیزی که دارد) همه سخن و مقصود مرا می فهمد .
2 - و با معنی دیگر سخن میگویم وقتی که تمام سخنم را به او گفتم او مقصودم را میفهمد و به من جواب میدهد.
3 - ولی با بعضی دیگر وقتی میگویم مقصودم را نمی فهمد، میگوید :دوباره بگو!
به این ترتیب انسانها در درک مطالب متفاوت هستند، علت چیست؟
امام صادق ام در پاسخ من :فرمود: آیا علتش را نمیدانی؟
گفتم: نه!
فرمود: شخص اول که مقصود تو را از قسمتی از گفتار تو می فهمد، کسی است که در همان هنگام که نطقه بوده عقلش با نطفه اش به هم آمیخته ،است و شخص دوم کسی است که عقلش در رحم مادرش به او ملحق شده است ولی شخص سوم که سخنت را نمی فهمد و میگوید دوباره بیان ،کن کسی است که عقلش پس از بزرگ شدنش به او پیوسته است. (1)
بنابراین ،تیزهوشی کندهوشی و میانه ،هوشی مربوط به ریشه های تعقل او است که اگر زودتر به او محلق شده تیزهوش میگردد و اگر دیرتر ملحق شده به همان نسبت کند هوش میشود . (2)
نتیجه:
بنابراین طبیبی که از ضریب هوشی بالاتری برخوردار است به مراتب از زندگی برتری بهره برده و با مسائل زندگی راحت تر برخورد نموده و سعادتمند است.