مشخصات کتاب
سرشناسه : قاضی، احمد، ۱۳۱۴ -
عنوان و نام پدیدآور : جرعه آخر/ مولف احمد قاضی.
مشخصات نشر : قم : مسجد مقدس جمکران ۱۳۸۸.
مشخصات ظاهری : ۲۱۵ ص.
شابک : ۲۰۰۰۰ ریال 978-964-973-210-7 :
وضعیت فهرست نویسی : فاپا
موضوع : شعر فارسی -- قرن ۱۴
شناسه افزوده : مسجد جمکران (قم)
رده بندی کنگره : PIR۸۱۷۱ /الف۶۲۵ ج۴ ۱۳۸۸
رده بندی دیویی : ۸فا۱/۶۲
شماره کتابشناسی ملی : ۱۷۳۵۷۱۳
اشاره
به نام هستی بخش عالم
پیش گفتار
سپاس خدای را که به من آن توان را اعطا فرمود که مبادرت به تنظیم و چاپ مجموعه غزلیاتی بنمایم که به دور از حدیث نفس است؛ خواننده گرامی و ارجمند اشعاری که تقدیم حضورتان می شود حاصل دگرگونی حالات روحی حقیر است که ناخواسته بر زبانم جاری شده و بر صفحه کاغذ نقش شده است هر چند امکان اشتباه است که امید اغماض از خوانندگان ارجمند دارم. غزلیات در شش جلد با اسامی: 1 - عطش گمشده 2 - جرعه آخر 3 - سروِ روان 4 - عهد جانان 5 - نشان سحر 6 - سرودِ معرفت می باشد که کلاً ذکر و حمد بر درگاه حضرت دوست و خاصان بارگاه کبریایی ذات اقدس الهی می باشد.
نه بخود می روم به گفتن شعر
دیگری می برد بفرمانم
در خاتمه از کلیه کسانی که در این امر مرا یاری کرده اند خالصانه تشکر می نمایم و پاداش آنها را از درگاه خداوند خواستارم.
کرمانشاه - بهار 1388 شمسی
احمد قاضی
گوهر یکدانه
من نمی خوانم دگر جز یار را
من نمی بینم بجز دلدار را
گوهر یکدانه دریای جان
جان به جانان می برد زنهار را
چشم دل می بیند و شادی کنان
می گشاید لذّت دیدار را
می تراود اشک شوقم روز و شب
تا بشوید لاله رخسار را
در خیالم می نشاند چهره را
تا بشیرینی دهد پندار را
لاله می روید ز کوهستان غم
دیده می بیند گل گلنار را
دردِ جانم عادت دیرین بود
کس چه داند لذّت آزار را
دیده مخمور است و می پرسد ز ما
راه و رسم خانه خمّار را
چشم احمد از حریم کوی او
خوشه می چیند گل ایثار را
موج الم
بنشین که نشانم بدل این آتش غم را
خاموش کنم ناله این موج الم را
پیدا نشود گر زتو ما را سحر عشق
کی کوکب امید زند شام ستم را
زین خوان کرم ریزه خورد عالم و عامی
تا بحر کریمانه بود خوان کرم را
خود سوختنم ساختنم کرده مهیا
هستی دهد از دفتر تدبیر عدم را
پرواز کنم تا پر پرواز گشایم
شوق است امانی که روم راه حرم را
بر دامن ما صد گهر اشک نهفته است
تا بگذرم از خویش زنم رنگ منم را
احمد گهرستان تو این طبع روان است
زان بیش نخواهم که خدا داده نعم را
آتش می دود
بر دیده نهادم گل روی صنمی را
تا بشکنم اندر قدمش داغ غمی را
من خویش در این آتش بی دود سپردم
تا بار دگر چاره کنم زآن المی را
اندر کف بخشنده آن یار گرامی است
ما را گهر معنی و زیبا کرمی را
هیهات که سرمایه به سودی چه فروشم
پرواز زمان خواه نه سود عدمی را
بیش است که از کم بگذارند دل خویش
از دایره بیرون چون کند بیش و کمی را
تکرار زمان لذّت لب دوختگی نه
تا دم زنم از زمزمه گیریم دمی را
ما را دل و هم دیده گریان نگران است
احمد چو نهاده است بدین دیده نمی را
زورق دریم
ناله آسوده کند سوز دل غم زده را
تا نسوزد زشراری دل ماتم زده را
باد پاییز و گرفتاری مرغان چمن
با که گویم غم این لانه بر هم زده را
تیغ خون ریز زمان گر زند از بیدادم
چه گریزد چه کند مَحرمِ از دم زده را
دیده خونبار و گل سوک مداران شکفد
داغ ما تازه کند ماه محرم زده را
ناامیدان جهان را گهر اشک کجا
می رود از بر این میل به عالم زده را
نیش جانسوز ملامت کشدم از تو مگر
درد ما داند و دانم غم ارقم زده را
شکَرَم از لب شیرین به حلاوت نبرد
که به تلخی کشد آخر دم آدم زده را
پیش ما مهلکه کوی تو خوش تر باشد
به سلامت بردم زورق در یَم زده را
ناله احمد و هنگام دعای سحر است
اشک گلگون بنگر دیده در نم زده را
جمع بندم
جمع بندم روزگار مانده را
آسمان انتظار مانده را
جمع بندم روز شادی های خود
ژاله های لاله زار مانده را
در شکوه یک نفس در یک نفس
لحظه های بی قرار مانده را
برگ های سبز بر کف ماندنی
ذکر یا حقّ هو شمار مانده را
در گریبان چشم های خفته ای
خستگان را آشکار مانده را
نرمخویی های دنیا دیده را
بی شتابی از شرار مانده را
جمع بندم اشتیاق جان و دل
یادهای پرنگار مانده را
جمع بندم برج و باروی جهان
نیش زهرآگین خارِ مانده را
شرط احمد را نمی بندم بکار
جمع بندم کار زارِ مانده را
فسوسا
ای وای قرار از دل و جان رفت فسوسا
سوزان دلِ ما سوی فغان رفت فسوسا
اندیشه مردانِ خدا خرده ندارد
تا باز کجا زخم زبان رفت فسوسا
خوننامه تراوید زچشم غمم امشب
سودای زمان بود و زمان رفت فسوسا
در راهِ خطا ای دل شیدا تو چه تازی
همراهِ تو گر رفت گمان رفت فسوسا
صیدی نگرفتیم که ایام سرآمد
در راهِ تبه عمر چه سان رفت فسوسا
از دل که نهان نیست غم آسوده عیان است
در باور ما نکته نهان رفت فسوسا
این خار نه امروز خلیده است به جان ها
هر جا نگری درد از آن رفت فسوسا
بر خاطر سودای عبث چون بنشینیم
این رسم جهان بود و جهان رفت فسوسا
با درد نشستیم که بی درد نبودیم
خون در دلِ ما بین چه عیان رفت فسوسا
ای پیک بهاران تو بیا تا بنگاریم
بر نقش بهاران که خزان رفت فسوسا
احمد به قرار دل ما مرهمی آور
ای وای قرار از دل و جان رفت فسوسا
پیک خون آلود
گریه آغازی دگر دارد بما
شعله ها را در شرر دارد بما
تا به بند زندگانی بسته ام
شوق ها را مختصر دارد بما
گر خیالم لحظه ای آنجا رود
شب چراغی همسفر دارد بما
پیک خون آلود از شهر غریب
از غمی پیدا خبر دارد بما
در بهاری بی طراوت غصه ها
قصه های شعله ور دارد بما
سرو می نالد ز بی آبی چنین
زرد رخسارش نظر دارد بما
خرمی ها قصه و افسانه شد
موج ماتم ها اثر دارد بما
در تلاطم بحر بی پایان دل
کف بلب هرجا ضرر دارد بما
دیده احمد بشوق دیگر است
جلوه ها را چشم تر دارد بما
صبر در انزوا
گر رسد فریاد ما بر ساحت دلدار ما
می گشاید بس گره از مشکلاتِ کار ما
گوش دل را باز کن تا بشنوی آوای جان
از کران ناله های در غمِ بسیار ما
همنشین صحبت دوشینه ام می گفت زار
وای گر دلدار دیگر نشنود اخبار ما
عمر ما در لابلای ناله ها گم گشت و زان
می گدازد آتشی این جسم زارِ زارِ ما
صبر را در انزوای خویشتن آرم بچنگ
از درون لحظه های مهلت غمبار ما
ایدل آهنگ دل انگیزی بساز جان بزن
تا مگر از دیده ها پنهان شود آثار ما
در وفای خویشتن ایثار را آورده ام
بنگر اینجا نکته ها از دامن ایثار ما
پیش ترها لاله را بی داغ ما بگزیده ایم
حالیا بس داغ دارد لاله در اشعار ما
بی گمان هرجا رود احمد شکوهِ یار هست
شاهدی بر شبچراغ روشن بیدار ما
ای سما
در خطا هر کس ترا داند گنهکار ای سما
گرچه رنگین جامه دارد پر ز ادبار ای سما
مرد نادان خود به آتش می کشد سر تا به پا
آنگه از کار تو نالد دیده خونبار ای سما
آسمانا گر ببارد رحمتت بر جسم و جان
ناسپاسی ها کند نادان به کردار ای سما
می برد مال یتیم و می دهد دست لئیم
هر دم از بیچارگی خود را زند نار ای سما
همدم شیطان به شیطان دل سپارد روز و شب
تا مگر گیرد گل حقّ را ز ابرار ای سما
تا گریزد جان او از انتقام داوری
خود بچاه دوزخی دارد نگونسار ای سما
ساده اندیشی بشوق خویش می گوید سخن
تا کجا خونابه ریزد از دل زار ای سما
برگ پاییز و گل بشکفته در فصل بهار
خود نشان دارد که دارد بخت بیدار ای سما
دیده احمد به پهنای تو ای فیروزه گون
اشتیاق از دل بجوید او زدلدار ای سما
می توحید
آن می که ز توحید تو نوشید دل ما
بس راز نهان دید و عیان دید دلِ ما
پیمانه کش کوی تو آسوده نشیند
بی دغدغه در جلوه چو خورشید دل ما
چون دل نبرید از تو و همراه تو آمد
آرامش جان دید و بخندید دل ما
سودای دگر نیست بجز بندگی او
چون شوق رهِ عشق که بگزید دل ما
ای راه گشای دل بشکسته خونین
مست است ولی از می توحید دل ما
دل سوختگان را غم دیرینه به جان است
تا خوشه غم دیده بجان چید دل ما
خاصان درت بارقه نور امیدند
چون می شود آخر زتو نومید دل ما
ره توشه نداریم مگر مرحمت او
در عین گنه شاد خرامید دل ما
احمد به هوای سرِ کوی تو فتاده است
فریاد زنان عطر تو بویید دل ما
خطّ پرگار
خون چرا گریم که خونباریم ما
دل چرا سوزم که در ناریم ما
لحظه ها را در زمان آغشته ام
از سحر پیکیم و بیداریم ما
عشق را در شور و شوق دیگریم
روی در او خط پرگاریم ما
در زمین و در هوا خونابه ریز
هر بلایی را سزاواریم ما
آب و آتش در مذاق یکدگر
بی وفا را از وفا یاریم ما
لعلی از کان مروت تا رسد
راستی ها را به کرداریم ما
شوق احمد در حریم کوی او
دل به نجوا رمز اسراریم ما
سرِ شوریده
به وفا می روم ای آیت زیبایی ما
چه شود گر نکنی قصه رسوایی ما
سر شوریده دگر بی تو مدارا نکند
که بهر کوی و گذر آمده شیدایی ما
چه کنم تا نرود دل بتمنای دگر
چون مرا گمشده آن مایه پیدایی ما
لب شیرین و غم کوهکنم مانده بدل
به خزان آمده گر لاله صحرایی ما
شوق پرواز و هوای سر کوی تو بود
که بدل می زند این دم بشکر خایی ما
بوسه گاه گل رویت بلبم گر برسد
غصه جان بکشد از غم لیلایی ما
سرمه چشم من از خاک سر کوی تو شد
همه جا می نگرد دیده بینایی ما
سبزه می روید و دلشاد شود دشت و دمن
کس نگوید سخنی جز به گل آرایی ما
چشم احمد گهر اشک به آیینه نهد
تا ببیند ز مه روی تو رعنایی ما
چند و چونم مزن
چو به عقل آمده این عاشق دیوانه ما
وقت آنست که سوزد پر پروانه ما
من به آتش کشم این خرقه که تزویر در اوست
تا نگویند که غیرت شده از خانه ما
مستی و رندی و آلوده به هر کوی شدن
کار هر کس نبود جز دل فرزانه ما
صد گناهم به یکی توبه خدا می بخشد
وای اگر خون شود از میکده پیمانه ما
خواب از چشم من امروز به چشم تو رود
کی به خوابم کند این آیت دردانه ما
چند و چونم مزن از آینه دور و فلک
که جهان نقطه شود زین خم افسانه ما
شور و حالی دگر اَر بایدم اکنون بنما
ورنه ما را کشد این درد غریبانه ما
آشنا را سخن عشق فراوان گفتم
تا بسوزد غم افتاده زبیگانه ما
سرّ احمد نشود فاش کسی تا با اوست
سر ما خاکِ درِ درگه جانانه ماست
تن فنا خواهم
ای بسر تا پای تو جان مبتلا
جان بدرد عشق تو شد آشنا
اندرین سودا به چشم خون فشان
رازها گفتم که زو گیرم بقا
تن فنا خواهم که پیش چشم او
نیست بر ما خوف چون آید رجا
ترک سر گفتم که سر در درگه اش
گر نیاری کار تو باشد خطا
همرهان را در شتابی جان ستان
باید اکنون تا شود جان ها رها
آخر ای درد آشنای نکته دان
درد ما را بازگوی و وانما
مرغ بی بالم که در کوچ زمان
آشنا با دردم و دام بلا
گر زمینم بازگیرد بِه بود
ورنه ما را صد بلا گیرد سما
تا چو احمد بحر ایامم ربود
هم صدا با موج ها دارم نوا
ای شمع شب افروز
ای شمع شب افروز به کاشانه دل ها
ای بال هما بر سر و بر خانه دل ها
هم روز و شب آوای دعا بر لب و دل هاست
پر سوختنی هست به پروانه دل ها
این شعله عشق است به آسودگی ما
تا بگذرد آن لحظه ز پایانه دل ها
دریای وجود از همه سو بر سر مهر است
پیدا و نهان در پی دردانه دل ها
ما این سخن از عشق سرودیم بهرجا
تا جان نشود در غم و بیگانه دل ها
آن لحظه که آوای محبّت بشنیدیم
آسوده گذشتیم ز ویرانه دل ها
باز آی که فریاد دل از هلهله بگذشت
باز آی و نظر کن تو طبیبانه دل ها
مستیم از آن می که ز توحید گرفتیم
بیخود شدگانیم ز پیمانه دل ها
احمد به کمند تو گرفتار و بشادی
آسوده غنوده است به کاشانه دل ها
خاموشی سنگ
برخیز که شب آمده از آه فغان ها
جز زمزمه آب فرو بسته زبان ها
خاموشی سنگ است و سکوتی بلب دشت
فریاد کسی نیست به غوغای زمان ها
کاهی به نسیمی که وزد شاخه نخلی
هشدار دهد یکسره بر ظن و گمان ها
ظاهر شود آرامش گیتی ز سکوتی
حرفی که نمانده ست درآید به بیان ها
هرّای دد و غرّش آسیمه سر آن
ترسی به تکاپوی غزالان زده ز آن ها
ظلمت به سراپای شده موج سیاهی
تا برکشد این پرده به رخساره جان ها
جایی که عزیز است بخوف از شب تیره
در نقش عجیب است گمان ها به مکان ها
شب از چه شکایت کند این گونه به تلخی
آسوده حزن است و در این راز نهان ها
جرثومه تزویر و ریا دیده مگر شب
کاخر زده بر چهره نقابی چو غمان ها
شبناله جغد است بویرانه تاریخ
خم گشته قد سرو بدین باد خزان ها
گر بارقه ای می جهد از دور به چشمی
آن تیر شهاب است که آید به کمان ها
هنگامه شود گر شکند مهر سکوتش
شب با همه خاموشی و تاریک کران ها
صهبا بلب مستْ زمانِ نه که مگر او
در مستی دیرینه کشد باز لسان ها
ما را به هوای دل دیوانه فروشد
آن رند سیه چرده تصویر زیان ها
شب پرده دری گر کند از پرده آفاق
بس راز نهان گشته درافتد به عیان ها
بیگانه شب نیستم از شب زدگانیم
تا بر دمد آنگه سحر از ذکر دهان ها
خاطر به خطایی رود از بختِ سیاهی
گر جان بنهی در کنف امن امان ها
احمد به شب حادثه ها ناله ندارد
آسوده دلی می طلبد او به جهان ها
چه سنگین ناله آمد
چه سنگین ناله آمد بر زبان ها
نشسته هر کجا در عمقِ جان ها
نگاهم آیتی از سوز دارد
که می سوزد ز بغض خود بیان ها
نمی روید گلی جز زردرویی
بهاران رفته از فصل خزان ها
به عالم مهلتی دیگر نیندیش
در این ماتم سرای در زمان ها
غرور رفته را کی بازگیرم
جوانی ها، جوانی ها، جوان ها
بسی در آرزوی کوهِ سبزم
بسی بر دشت شوق بوستان ها
کدامین قامت استاده بینم
که این قامت خمیده چون کمان ها
ترا ای عمر رفته دادم از دست
بشور و شوق و آمال و گمان ها
ترا احمد جوانی رفت و پیری
رسید از ناله های بر زبان ها
درّ نمایی ها
ز یاران در وفاداری نشان آمد رهایی ها
خطا کردم که برچیدم بساطِ آشنایی ها
بدنیا نیست ما را جز خیالِ باطلی دیگر
چو بر لب آورم صهبای عشق از پارسایی ها
گل از گلزار چیدن در هنرمندی نمی گنجد
شکوفا غنچه ای باید ز رمز کیمیایی ها
نمی جوشد مگر خون وفایی در رگِ غیرت
که آتش می زند ما را لهیب بی وفایی ها
شب ظلمت ز آغازی بانجا می رسد آخر
که بر کف می نهد خرمهره های درّ نمایی ها
بشوق خویش نالیدم بامیدِ وفاداری
خدا را مهلتی تا بشکنم قید جدایی ها
نمی بیند دلِ خفاش بینان تابش نوری
بچشم دل نگه کردن نمی خواهد ضیایی ها
ببارد اشکم از این دیده فیاض بر دامن
نمی پرسد کسی ما را بدین دل واگشایی ها
ز احمد می گریزد بخت پیروز زمان هر دم
که اندر آتشم سوزد شرارِ بی صفایی ها
درد ما را تو دوا
ای مرا درد بجانم تو دوا
سر شوریده ما را همه جا
دلم از دست رود زین غم تو
به وفایم نظری کن به وفا
لب شیرین زغم فرهادم
بیستون را زند این شور و نوا
کوه و صحرا به تماشاگه دل
بی تو در اوج خزان گشته مرا
تا کشم بار جفا جویی خود
می برد حسرتم از آب بقا
دل آکنده به مهرم نرمان
که بپایت فکنم موج دعا
نرم نرمک ز نسیمی که وزد
موی آشفته بده دست صبا
لاله رویان به چمن دست فشان
نبود این لب خاموش روا
درد احمد همه کس می داند
بجز آن دل شکن خوف و رجا
شراب گرمِ محبّت
شراب گرم محبّت ز دلبران عجب است
سخن محال چه گویی حلاوت از رطب است
نیاز خویش بخورشید از رخت گیرم
گر التفات نمایی که شوق دل بشب است
شراب بی خودیم ده که مست تر بهتر
زبوسه گاه اجل جام باده ام بلب است
بسر بلندی ما در گدایی از در دوست
سخن دراز مکن کاین نشانه طلب است
گل وجود به باغ خزان غم پژمرد
بصد دریغ مرا سوز دل بدان حطب است
زمین و چرخ برین را بذکر می پویم
گر از ستاره امید بخت را نسب است
بیا و شعر مرا در نشانه ای برخوان
که در نشستن احمد بدرگهی عجب است
در خواب دلان
غم بدل آمده آن مونس و غمخوار کجاست
جان بدرد است مرا دیده خونبار کجاست
در شب حادثه ها ناله دل می شنوم
او به فریاد و فغان است که دلدار کجاست
با دلِ پر گله لب دوختنم را تو مخواه
راز خونین بصران در دلِ بیمار کجاست
کاروان رفته و وامانده بسی چشم براه
رهروان را خبری بی غمِ اغیار کجاست
خسته بر موج بلا گر برود دل شده ای
دست او گیر و بگو محرم اسرار کجاست
با من از غصه بیداد زمان ها تو بگو
تا نگویند که خون نامه ابرار کجاست
خوش حدیثی زلبِ چون شکری می گویی
درّ فشانی چو کنی مایه گفتار کجاست
زندگی راحت آینده بی خوف بود
ورنه در خواب دلان آیت بیدار کجاست
احمد آسودگی عمر بمویی بند است
چون وفایی نبود این همه آثار کجاست
ندایی نزند کوه زمان
روز هجران شد و فریاد من از دل برخاست
وای بر دل که به تعقیب قوافل برخاست
صد دریغ از سخن عشق که بی مایه فتاد
عشق در بند و کمندی زسلاسل برخاست
گفتم از خویش برون آیم و در شعله عشق
بینم آن نکته که بگزیده و قابل برخاست
ناله زد دل که ندایی نزند کوهِ زمان
ناگهان ناله جانسوز مقابل برخاست
حسرتی بود که در سوختنم یاری کرد
تا در آن برهه به بگشودنِ مشکل برخاست
دست بر دست حریفان مده ایدل کآنجا
در ترازوی عمل رمز معادل برخاست
حرف آخر چو به اوّل تو زنی اولی تر
رفت دیوانه چو در مهلکه عاقل برخاست
در گرفتاری ایام نه جای سخن است
حلّ نشد مشکل و فریاد مسائل برخاست
دلِ احمد چو در آن بحر خروشان افتاد
بر لب آورد دعایی و زساحل برخاست
لبخند گل نرگس باز
لبخند تو لبخند گل نرگس باز است
ما را زنگه بر رخ تو عین نیاز است
دل گفت زمان را ز تو در بند نماییم
تا باز کجا دلشده در سوز و گداز است
من مرغ گرفتار بدین وادی دردم
پرواز کنم؟ باز پرم سوی تو باز است
چون ناز ز خوبان به نیاز آوردم دل
در اوج نیازم اگرم کار تو ناز است
ما را غزل و شعر بهانه است به گیتی
کاشوب توأم یکسره در کسوت راز است
از چشمه مهتاب وضو سازمت امشب
کین دل به دعا بر درِ تو میل نماز است
درویشی و پندار به یک خانه نگنجد
بت خانه فرو ریز که اندر دل آز است
فریاد من از بخت نگونسار زمانه است
گه خاک نشین گاه فرا گیر فراز است
احمد سخن از دوست بلب دارد و گوید
کی سوخته آهنگ دل انگیز نواز است
ترانه سوز
بهانه های دلِ ما ترانه سوز است
بهانه ها همه در شعله های جاندوز است
مرا بدامن حسرت گهر فراوان است
مرا حکایت هر روزی است و پر سوز است
به ناله های زمان گریه هم فزون آمد
شتاب زندگی از مویه های دیروز است
بدل فسانه مردان روزگار نشست
کتاب پر سخن ما فسانه اندوز است
خزان دوباره چو دل را به غم نشانه گرفت
خزان به کسوت دلگیر و دست مرموز است
غمین مباش دلم چون بهار ما برسد
به هرچه دیده ببیند شکوه و پیروز است
به شب گرفته تو احمد چراغ دل بگشا
که آن چراغ چو روشن شود شب افروز است
نگاه تو بس است
به شب تار مرا چهره ماه تو بس است
یک نظر سوی من آور که نگاه تو بس است
گل بستان وجودی همه از بوی تو خوش
عاقلان را به جهان عقل براه تو بس است
دم عیسی وش تو زنده کند جان جهان
جسم بیمار مرا مهر گیاه تو بس است
سحر از نیمه شبان گر بدمد نیست عجب
به دل روشن ما چشم سیاه تو بس است
عشق بی روی تو در خانه دل جایش کو
چون تو باشی همه جا عزّت و جاه تو بس است
همدمی نیست مرا تا بکشم سوی تو دل
شاهد خاطر ما یاد و گواه تو بس است
لشکر خیل گنه گر به تکاپو برود
صد بلا چون برسد جان به پناه تو بس است
لاله رویید و بهار آمد و گلبوته دمید
سوی دلدار مرا صبح و پگاه تو بس است
داد احمد بستان از لب خونین زمان
که به تاریکی ره چهره ماه تو بس است
وعده های عشق ها
وعده های عشق ها ما را بس است
عشق ها را شوق بی دنیا بس است
خوب شد بی خونِ دل ها دل نشست
جان فدای قامت لیلا بس است
شعله ای دیگر نمی باید گرفت
شعله جانان بما تنها بس است
اشک را تا چون گهر آورده ام
در صدف دردانه معنا بس است
من به یغما داده ام خونینه دل
تا عیان دارم که این سودا بس است
ای دل شیدای غوغای زمان
شعله های این سر شیدا بس است
همنشین دردها ما بوده ایم
دردها را آهِ در دردا بس است
برگشاییدم رهِ میخانه ها
در خمارم جانِ در پروا بس است
گفتم این پیغام و احمد دل شنید
قصه های این دل رسوا بس است
بردامنم
بر دامنم ز اشک گلِ ارغوان خوش است
جان را سخن ز دامن آن دلستان خوش است
گر ناله ها حزین شده از هجر روی دوست
ای دل فغان مکن که دلِ بی فغان خوش است
زندانِ زندگی است که جان را بهانه کرد
ما را نشانه آن بی نشان خوش است
از پیکرِ وجود پلیدی بدر فکن
چون گل لطافتی زتو طبع و بیان خوش است
دامن کشان چو بگذرم از عمر رفته ای
این دیده را ز شوق تو دامن کشان خوش است
هرگز خیال روی تو از خاطرم نرفت
در موج اشک جلوه خورشید سان خوش است
این لاله را بکف از داغ ما بگیر
داغ شقایق است که آتش بجان خوش است
گفتم نهان کنم غم دل تا که بگذری
پنهان نمی شود که بدل زآن میان خوش است
احمد قرار رفته ز ما، درد دل چنین
با دیگران مگوی که درد نهان خوش است
سردی جان
آشیانم ز تو ای آفت جان خاموش است
اندرین برهه مرا بار گنه بر دوش است
گل آغوش ترا باد صبا کرده جدا
آنکه امروز مرا درد کشد آغوش است
شب ظلمت گرم از دیده عیان خواهد شد
همه جا قصه دیرینه ما از دوش است
بانگ و فریاد مرا گوش جهان می شنود
گَرم آخر به حدیثی که کند بر گوش است
سردی جان بخدا بر دل ما کرده اثر
سر شوریده بدین حسرت و غم بر دوش است
هوشیاری نبود جز دل ما با غم تو
هر که بینم ز کم و بیش جهان مدهوش است
مستی از سر نبرد احمد و می نوشد باز
که در این باورش از نیش زمان در نوش است
شروع ظلم
شروع ظلم به هر برهه ناگوار دل است
خزان ظلم بلایی به نوبهار دل است
به نشر ظلم نگیرد جهان قرار یقین
به هرچه می نگری دیده بی قرار دل است
اگر به ظلم رود دل بخون خود به تپد
که این نشانه خونخواهی نزار دل است
اگر به خاطره ها شوق باورت برود
زمین و هرچه در آن هست بر مدار دل است
کسی که می کشد افسار ظلم را ادنی است
کسی که ظلم کند در جهان غبار دل است
گمان مکن که به آوای عشق دل برسد
هر آنکه باور او در خم ضرار دل است
مجال زندگی از دل چو می خرم بوفا
به مرز مهر زبانم فقط بکار دل است
به آبرو بکشانم شکوهِ خط سخا
که رسم شوق و کرامت به انتظار دل است
خزان دل بَرِ احمد نهایتی دگر است
که شرح ظلم به هر برحه ناگوار دل است
سرو نالید
سرو نالید که سرسبزی بستان با ماست
دست آزادگی از کسوت خوبان با ماست
چشمه جوشید که ما را بزلال مهر است
اشک روشن دلی از دیده امکان با ماست
گل در این باغ به لبخند لب خویش گشود
زان به شادی همه جا چهره خندان با ماست
در نوا مرغ چمن با گل سوسن می گفت
بانگ آزادگی از نغمه آن جان با ماست
بید در موج صبا شانه به گیسو می زد
که طراوت به لب جوی گلستان با ماست
رود غرنده به تعجیل رهی می پیمود
سرِ پر شور ز غوغای شتابان با ماست
در دلِ اوج سما خیره عقابی می رفت
که زمان را بگذَر در دل طوفان با ماست
کف بلب آمده دریا به تلاطم ها بود
هان بسی گمشده از لؤلؤ و مرجان با ماست
نقد احمد همه تاراج محبّت شد و گفت
هر که از جان گذرد در رهِ جانان با ماست
مسلخ عشق
دیده گریان شد و دلدار بدلداری ماست
چشم در خوابِ کسی باعث بیداری ماست
سر بداریم که در مسلخ عشق تو بسی
دل دیوانه به هر کار به هشیاری ماست
در خیالم رخ زیبای تو تا جلوه کند
روز و شب در دل و جان قصه پنداری ماست
نه من افتاده بدین دام بلا تنهایم
رند و زاهد هوس انگیز به همکاری ماست
از گل عشق تو من بوسه به آتش زده ام
سوختم لب که نگویید که زنهاری ماست
آسمان طرفه حدیثی ز دل آموخته است
که بهر لحظه در این کار تن آزاری ماست
آخرین گفته که گفتیم ز یاران ز عجب
چشم بستیم ز هر نکته که غمخواری ماست
مرد میدان تو ای عشق به آفاق کجاست
چو بمستی همه جا ساقی دلداری ماست
در دل احمد اگر یاد تو این شور فکند
درّ معنی ز تو ای جان به شکر باری ماست
بیدادِ خزان
از غم آسوده نشد آنکه به غمخواری ماست
هرکه را می نگرم باعث خونباری ماست
تا نگویم سخن آمده از دل به زبان
لب فرو بسته در این کار به بیکاری ماست
آسمان را به گل روی تو هر دم نظر است
هر کجا رو کنی ای ماه، شب تاری ماست
دام این مرغ گرفتار گر از بند غم است
آنچه البته به جایی نرسد زاری ماست
اشک ریزان به گل ماتم بیداد خزان
سر شیدا همه افسرده زدلداری ماست
من از این خانه پیامی نبرم جز بوفا
که دل آزاری ما شاهد بیداری ماست
گر خیالم به گل لاله روی تو رسد
همه جا هاله رخسار تو پنداری ماست
همنشین غمم آورده زمان بی رخ تو
سر غمخواری دل دام گرفتاری ماست
زهر این تیر ملامت کشدم بی تو اگر
درد احمد ز غم حالت بیماری ماست
محور غم
حسرت از دیده نمایان به من است
زجهان دیده گریان بمن است
بشتاب آمد در محور غم
که نشان غم جانان بمن است
همنشین گل تنهایی ما
شاهدِ باغ و گلستان بمن است
ناله نیمه شب و آه سحر
بدعای غم هجران بمن است
آشنایی نکند دل بکسی
تشنه چون خار بیابان بمن است
شب تاریکم اگر در نظر است
مَهِ همراه درخشان بمن است
لاله می روید و در قسمت ما
خوشتر از لاله نعمان بمن است
خرمم در نظر و جلوه گهی
چو گل تازه خندان بمن است
راز احمد نشود فاش کسی
که ز جانان طلب جان بمن است
رهِ جان باختن
همنشین گهر اشک دل گریان است
هر که دارد سر شوریده بدل مهمان است
جان فدای ره جانان چو کنم می گویم
جان ما در ره جان باختن از جانان است
دل نشینی تو بهر چهره که در جلوه شوی
مه بهر سو نگرد بر همگان تابان است
کی جدا از تو شدم تا طلبم دیداری
دیده تا رخ نگرد در همه جا حیران است
شاهدانند که دل باخته تر می جویند
آنکه ما را بکمندی ببرد پیمان است
کی گشودیم دل و راز به سودا گفتیم
غرق خون هر شب و هر روز صف مژگان است
زندگی بوده مجالش به تپیدن هایی
اندر آن خانه که فریاد رسش پنهان است
در نهایت بره دوست فدا جان کردم
این زمانی است که آسوده دلی زندان است
دست احمد بگشایید بشوقی یاران
بر لبش باده توحید و بجان ایمان است
بخت وارون
ز جور حالت آسودگان دلم خون است
بدرد خویش چه سازم که بخت وارون است
زمان بکسوت نوکیسه گان نمی سازد
بهر که بنگرم از چهرگان نه میمون است
صدای ناله هم آوای مویه ام نشود
که این ترانه غمگین ز پرده بیرون است
ز صبر ما نگشایید رشته طاقت
چو بند عقل علاجش شکوهِ مجنون است
چو گفتمت بوفا آشنای دل باشی
صفا ز خویش شماری دلی که مدیون است
مرا به لحظه آخر ز وعده ها برگیر
کنون بیا که وفاداری تو اکنون است
غریب و پیری و پاییز می رسد از ره
تو شمع انجمنم شو که دیده در خون است
نهال عشق مرا شوق و آرزو جوشید
در این میانه چه گویم که حال من چون است
گرم به اوج ببینی ستاره ها احمد
نشان یار در آن جلوه گاه مکنون است
خالی از مهر تو هرگز
تا که خونابه چکان دیده ما در خون است
در نگاهم همه جا چون شفق این هامون است
خالی از مهر تو هرگز نشود این دل ما
جز در آن لحظه که جان از کفِ او بیرون است
درد عشق است و مداوا بوصال اَر نشود
عاقبت بر خم این دایره دل مجنون است
توشه گیرانِ رهِ بادیه درد کشان
سر به نجوا بمن آورده که قارون چون است
چون گشودیم ز دل عقده دیرین همه جا
جان بسودا شد و دل بر همه کس مدیون است
خون ز مژگان چو بدامن رود از دیده دل
هر که آمد زغمی دامنِ او گلگون است
تا خیالی است مرا بی تو بشب های دراز
غم به غم خانه دل بی رخ تو افزون است
سرّ ناگفته به کانون دلم آتش زد
بر زبان آرم اگر دامن ما جیحون است
شعر خونین من این نکته باحمد آموخت
هر که دل سوخته است دیده او پرخون است
به قصّه نگه
شعله عشق تو گر این دل ما سوخته است
بدل سوخته ام مهر تو آموخته است
لب فرو بستن ما راز نگاه تو بود
به نگه قصه کنم تا که لبم دوخته است
به تهیدستی ما دیده بیدار ببین
که بدان دامن دل بس گهر اندوخته است
شب تاریک زمان خیره از آنست که دل
شمع روشنگری از عشق تو افروخته است
غم و تنهایی و مهتاب رخت در پندار
با که گویم که مرا دیده و دل سوخته است
شهد این گفته که جان را به مذاق آمده است
تا ابد بر لب احمد شکری توخته است
شاخه معرفت
تیر مژگان سیه تا به کمانم زده است
چشم بد دور که دوشینه بجانم زده است
لب فرو بسته ام از غصه که یاد تو نشد
شعله ها هست که بیداد زمانم زده است
خنده بر لب سخن از مصلحتم می گوید
آنکه بر کسوت بیگانه نهانم زده است
توسن سرکش نفس است و به تندی گذرد
زپشیمانیم آخر به فغانم زده است
صابران را خبر از دل شکنی ها چه دهی
که بسی گل که به تزویر خزانم زده است
شاخه معرفت اَر بار و بر دل دهدم
سر شیدا شده در اوج امانم زده است
مَه به تاریکی ام آشفته فروغم چه کند
که سیه کاری ایام کسانم زده است
دل ما گر نرود در پی این غمزدگان
مهر خاموشی ما را به گمانم زده است
احمد از چشمه چشمی گهرم می ریزد
که بدامان جهان گوهر کانم زده است
صورت حال
شوق دل بود که شوریده بجان آورده است
صد گلِ لاله با داغ عیان آورده است
آخرین جرعه آن می که بکام دل رفت
رمز بس عشق نهان را بزبان آورده است
در سراپرده دلدار چه غوغایی هست
که شکوهی بسراپای جهان آورده است
بیدل افتاده فراوان شد و آشفته زیاد
سر این رشته دراز است و نهان آورده است
آه از آن شعله که در خویش بسوزد ما را
وای از این ناله که فریاد بر آن آورده است
صبر ما را بکجا می برد از بی صبری
شک بدل نیست که سودای گمان آورده است
شوق دل سوختگان را که به یغما برده است
تیر جاندوز عنایت به کمان آورده است
صورت حال به پندار نمی جوید دل
بس بهاران همه بی فصل خزان آورده است
باز احمد سخن دل شد و دلدار بما
هرچه گفتیم همان را به بیان آورده است
بگردِ شهر
بگردِ شهر چه غوغای شادی افزایی است
بهر طرف نگری شور و حال رؤیایی است
به کاروان غرور جوانه ها هر دم
سرودِ عاطفه بر آسمان ز شیدایی است
صدای همهمه هست و ترانه شادی
چو این نشانه پرمایگی و پویایی است
زمین ز فخر به خود بالد و رجز خواند
که بر سطوح و کرانم قدم ز رعنایی است
ز علم و دانش این نوگلان سبز چمن
بسی امید به آفاق شوق و فردایی است
ستاره بار شده آسمان ز دیده شوق
که بس نهال درین بوستان به برنایی است
ز مهربانی مهر است این شکوه زمان
چو دست مهر برون آمده، به هم رایی است
نگفته اند و نخوانند جز ترانه مهر
که ماهِ مهر سرآغاز فصل دانایی است
کتاب اوّل و اوّل کلام دل، احمد
بنام خالقِ منّان بصد دل آرایی است
ناله غریبانه
ساقی از مستی ما ساغر و پیمانه شکست
کاو دل ما شکند تا گل میخانه شکست
تا بشیرین رسد از کوهکنی فرهادم
سنگ فرزانگیم بر سر دیوانه شکست
لحظه ها می گذرد کاین شکن زلف دو تا
سر آزار مرا در خمِ یک شانه شکست
گر به تار دل ما نغمه غم شد به نوا
غم ما را به غم چهره جانانه شکست
پنجه در پنجه بیدار زمان چون فکنم
تا مرا پنجه تدبیر تو جانانه شکست
لب خاموشم اگر غصه نهان می دارد
غم هجران ترا ناله غریبانه شکست
زجوانی اثری نیست بآفاق جهان
بال پرواز مرا ریشه کن لانه شکست
احمد از تلخی ایام نمی پرسد کس
دل دیوانه چرا عاقل فرزانه شکست
کرانه سبز
در منظر عشق، بیکرانی است
شوقِ دل و وصف دلستانی است
آنجا همه شور و حال و غوغاست
آنجا دل و دلبر جهانی است
افسوس که ای کرانه سبز
حرفم ز وداع جاودانی است
من می روم از کناره پر شور
فریاد دل است و نکته دانی است
یک عمر درین جهان غنودیم
یک عمر که شرطِ زندگانی است
گه غافل و گه بخویش مشغول
امروز دگر غمِ خزانی است
افسوس بجان ز غفلت دل
افسوس بدل ز سخت جانی است
تا دامن مرگ را بگیریم
در سستی ما قد کمانی است
ای دورترین امید در دل
امروز عروج، آسمانی است
بی مایه اگر کنون فتادیم
امید بدرگهش، نشانی است
در فهم کسان نگنجد هرگز
آنکس که وجودِ بی گمانی است
هنگامه آبرو رسیده است
با ما غم و درد و بی زبانی است
ما بنده و آن بزرگ مولا
در خلوتِ دل به گل فشانی است
از موج گنه بشرم جانست
گر رحمت او به بیکرانی است
هر روز زبان به عذرخواهی است
العفو بلب به هر زمانی است
احمد چه کند به شوق، جانست
هرچند که دل به سر گرانی است
جرعه نوشم زمحبّت
سرو قامت همه جا قامت رعنایی توست
دل شوریده ما واله شیدایی توست
لب گشایی چه کند عارفت از وصف جمال
گوش ما منتظر درّ شکر خایی توست
نکته ها دیدم و در عمق دلم منزل کرد
فرصتی نیست مرا وصف دل آرایی توست
تا ببویم گل رویت گل بستانی را
ژاله از شرم برخساره ز غوغایی توست
وادی عشق مرا خوش به جنون آورده است
شهر در شهر همه شرح تماشایی توست
همنشین غمت از میکده سرمست رود
زاهد و رند و خرابات به یکتایی توست
جرعه نوشم زمحبّت که در این بحر عمیق
لب ما تشنه تر از جلوه پیدایی توست
تا حدیث تو رود کس ز خود آگه نشود
چشم بیدار زمان خفته به لالایی توست
چهر احمد به تمنای تو در خون بنشست
دل در این دایره سرگشته دانایی توست
نکته های پیدا
بیا به خلوت دل با تو ماجراها هست
بدین غرور بدل نکته های پیدا هست
به قلّه های زمان بس شکوه جلوه گر است
به پر گشودن دل ها که در تماشا هست
بهار می رسد و جلوه های نور آرد
صفای باد بهاران به چشم بینا هست
نهال نورسِ این باغ در سخن گویی است
که در طراوت آن بس نوا و غوغا هست
به سبزه زار وفای جهان نظاره نما
چو این شکوه بمعنای جانِ شیدا هست
سرودِ بر لب ما وصف عشق و ایثار است
صدای چشمه مهتاب سان چه زیبا هست
ز شب گرفته به قاموس دل حذر بنما
که شب همیشه به آثار، دستِ ایذا هست
تو ای غرور بدریای عشق و زیبایی
به شوق عکس رخ تو سمای مینا هست
بهانه های تو احمد زبانِ جان باشد
قرین دل نشود آنکه شرط پروا هست
جمالِ دوست
کارم خیال بود و خیالم جمال دوست
جانم فدای دوست دلم در ملال دوست
حسرت بدل رسید بجز در رضای او
غفلت بما نماند مگر وصفِ حال دوست
خلقی غلام درگه پر اقتدار او
شوری بجان نشست چنین در مقال دوست
عمری گذشت و حاصل این عمر در گذر
بار و بری نداشت بجز در سؤال دوست
پیدا نبود گرچه عیان بر جهان گذشت
بر اوج آسمان رهِ در اعتدال دوست
روی نیاز بر در او دائم است و زان
باران رحمت است و زمان در زلال دوست
ما را به جایگاه ابد کی برند تا
فرمان نبرده ایم خود از امتثال دوست
حُسنی نبود جز به نظر لطف و خوی او
مستی نبود جز غمِ دل در کمال دوست
احمد زمانه فاصله در عشق روی اوست
در جلوه دوست بود و بهین هم جمال دوست
عذرها را بی محابا
باور از دل می رود آنجا که شور عشق نیست
هر که بیدل رفت وصلش فصل دور عشق نیست
عذرها را بی محابا از دل و جان می کشم
قله ها را شعله هایی جز ز طور عشق نیست
در کران این یمِ بی انتها خونین دلی است
خود بدریا زن که پروا از غرور عشق نیست
سر بسر عالم نمای جلوه دلدار هست
نورها در دیده جز نوری ز نور عشق نیست
عشق ها را رسم شیدایی عاشق بر گرفت
آفتاب دل جدا از شوق هور عشق نیست
صبر ما در کسوت درویشی و ایثارهاست
هر که با ما هست کارش جز سرور عشق نیست
آبرو را در نشانِ آبرو داران نگر
غیر آنان هیچکس را این شعور عشق نیست
دل رهان از برگ و بار کسوت دنیا نما
آخرین منزل نمایی بی حضور عشق نیست
در زلال عشق احمد می برد فرمان ز عشق
شوق جانش بی گمان پایان شور عشق نیست
حرفی نیست
گرم به جان تو زنی صد شرار حرفی نیست
گرم زعشق کنی بیقرار حرفی نیست
به چهر زرد و گرفته جواب باید گفت
بدان خزان که برد لاله زار حرفی نیست
ستاره ها به خموشی روند و دل خاموش
عزیز من دگر از نوبهار حرفی نیست
شب از سیاهی و بیداد قصه ها گوید
مرا فسانه این انتظار حرفی نیست
بکاروان عزیزان خسته چون برسم
ز رنج و راه دل پر شرار حرفی نیست
بیا و حالت تسلیم چهر ما بنگر
دل نهاده به الطاف یار حرفی نیست
به زخم تیر بلا خود به خون درافکند
مرا بهانه به هر غمگسار حرفی نیست
ز کوچ مرغ خروشان دشت ناکامی
به بال خسته که ناید به کار حرفی نیست
حریم خویش چو احمد شناسد از دل و جان
بدان نگار کنم جان نثار حرفی نیست
فراق روی تو
فراق روی تو دارم بخود مجالم نیست
خیال موی تو دارم دگر خیالم نیست
بشوق خویش نگویم سخن مگر بجمالت
نگه به سوی تو آرم غمی بحالم نیست
بهار می رسد از جلوه های رخسارت
که جان بشادی آن هم که جز وصالم نیست
غرامتی که به خون جگر وفا دادم
بشمس چهر تو دادم که زان زوالم نیست
کمال معرفتی خواهم از دو دیده مست
که بی قرار نشستن دگر محالم نیست
سراب معرفتت آبرو و ایمان است
درین شکوه بجز چشمه زوالم نیست
اگر مجال دهی با تو درد دل دارم
به ذره ذره جانم وزآن مجالم نیست
هزار نکته گرفتم ز خط و خال تو جان
نگه به خال تو دارد دل و ملالم نیست
بدین مقال نشستم که احمدم خواند
سرود و شعر تو خوانم که جز مقالم نیست
دل دادم
ای ماه مرا دل بتو دادن هوسی نیست
دل دادم و غیر تو مرا هیچ کسی نیست
آزادم و در گرد جهان عاقبت از خویش
خود سوختم و سوختنم جز قبسی نیست
دلدار بفرما که چه تدبیر زنم من
فریاد که فریاد مرا هم نفسی نیست
تا شمع وجودی پر پروانه بسوزد
ما را به تمنای تو جز ملتمسی نیست
امروز مرا با تو سر گفته دراز است
هرچند چنان فرصت دوشینه بسی نیست
آرام دل از یاد تو خواهیم بگیتی
آرام دلی غیر تو فریاد رسی نیست
دل دادن احمد نه به خوابست و خیال است
دل دادم و دل دادن ما از هوسی نیست
غزل آخر
غزل آخرم از دفتر ایام گذشت
مرغ بی بال و پری از گذر دام گذشت
تا کجا باز ز شوق چمنی ناله کنم
سخن پخته چه گویم که دلم خام گذشت
مَه بآفاق نتابد مگر از عشوه گری
جلوه ای تا کند آن مه ز سر بام گذشت
من بفرجام دل خویش بدریا زده ام
تا بدانند مرا کار سرانجام گذشت
آنکه یک عمر به غوغای زمان غره شدی
در ره عشق به تمکین و ادب رام گذشت
پیک یار اَر برسد در قدمش با گل اشک
شکوه ها گویم و دانم به چه پیغام گذشت
شوق احمد به تمنای تو در عشق آمد
گرچه از شهر غریبانه و بد نام گذشت
رو بسلامت
رفتی بجفا از برِ ما رو بسلامت
کردی تو فراموش وفا رو بسلامت
خونابه چه ریزیم ترا بدرقه راه
کین راه ترا بوده روا رو بسلامت
دل سوختنی بود که دل باخته ام کرد
ای وای کجایم تو کجا رو بسلامت
گر بار دگر آن مه رخساره نمایی
نقشی زند از دیده بما رو بسلامت
جز کوی وفا ره نسپاریم تو بازآ
آنگه بر یاران صفا رو بسلامت
خاری ز جدایی زندم نیش ملامت
تنهایی و صد گونه بلا رو بسلامت
گفتم نکنم فاش غم و درد جدایی
درد است و زمانیست جدا رو بسلامت
نالیدن و موییدن و خود سوختنی بود
در رفتنت ای ماه لقا رو بسلامت
گویند خطا بود که دل از تو جدا شد
گفتیم خطا نیست خطا رو بسلامت
تا باده به خمخانه اصحاب وفا هست
ما را بوفایی بخدا رو بسلامت
احمد سر آزار مرا یار ندارد
دانیم ولی جلوه نما رو بسلامت
گفتم بدل
در منتهای عالم هستی خیال رفت
آنجا که هست رفتن انسان محال رفت
شیدایی از وصال بجانم زبانه زد
فرمان اوست جان چو کند امتثال رفت
بر لب نشست خنده شوق و بدل کشید
خندان دلی که سر زده از ماه و سال رفت
دیدم زلال عشق که شورم بجان نهاد
هنگامه کرد با من و زان شور و حال رفت
آنجا جمال دوست ز عشقم زبانه زد
پیدا چو گشت شعله زمان از مجال رفت
آوای جان بخلوت عالم فروز او
غوغای دل بساحت قربِ جلال رفت
هر جا به بال عشق ملایک عیان شده
با عشق دوست بر همه عالم زلال رفت
گفتم بدل که ما همه فانی و او بقاست
اینجا خیال ماست که بی شرط بال رفت
احمد عیان چو گفت سخن شوق دل چشید
با شور عشق جان همه جا با خیال رفت
چهره افروخته
من به امیدم و می جویمت ای نرگس مست
حیف از این دل که بدان نرگس مستانه شکست
غم به غمخواریم آورده در این دیر خراب
تا بگوید که غمم بسته در این دایره هست
من سرگشته از این دور فلک می گریم
تا در این میکده ام او ز جفایی زد و بست
رشته و دام مرا بی تو گرفتار کند
خرم آنروز که این دامگهم خود بگسست
بصدف گوهر گمگشته خود می جویم
درّ یکدانه خدا را ز کفم رفته ز شست
چهره افروخته تا جان به تکاپوی اَمل
بکشاند به ندامت که چرا دل پیوست
احمد از بارگه لطف تو جان تازه کند
به دریغی شده در دامن خوبان زده دست
یعنی هیچ
بعدِ ما ثروت و غوغای بدان یعنی هیچ
جاه و مال و همه کل جهان یعنی هیچ
بعدِ ما خانه و گلزار سراسر سبزه
باغ و بستان و تماشای گلان یعنی هیچ
نه خیال است، حقیقت به سراپای وجود
آنچه داریم به سودای، همآن یعنی هیچ
توشه مغفرت اَر هست بکار نیک است
ورنه دینار و درم همچون گمان یعنی هیچ
زندگی با همه شیرینی آن بس عبث است
بعد ما غائله خرد و کلان یعنی هیچ
سخن ماهر و قاهر به زمان ها و زبان
سر پر شور سخنور به بیان یعنی هیچ
مرگ پیغام ده هر سخن و عبرت شد
مرگ حقّ است و دگر زان به فغان یعنی هیچ
باوری هست و بجز باور ما دیگر نیست
بعد از اینها دلِ آسوده و جان یعنی هیچ
راهِ برگشت نداریم دگر صد افسوس
ره دراز است و رسیدن به جنان یعنی هیچ
آنچه اینجا شودت راحت جان ایمان است
گر تو مغرور بخویشی و کسان یعنی هیچ
عدل حقّ است خدایا بِرهان جان و دلم
ورنه احمد به سراپای غمان یعنی هیچ
صبح ازل به ابد
کاری بجا نبود که دل مبتلا فتاد
اینهم نهفته بود که او در بلا فتاد
روزی که شور عشق بجان ها شراره زد
حال و هوای ما همه در بی هوا فتاد
لبخند زندگی است که آرایشی زده است
هنگامه اش همه یک جا بجا فتاد
آنجا که دلربای بود دل ربوده است
دردی نهاده است که هم بی دوا فتاد
دیگر خیال خام نمایی نمی دهد
در دل شراره هاست که بارش وفا فتاد
با جلوه های صبح چه مشتاق آمده است
آنجا که این صدای بگوشش ندا فتاد
صبح ازل به ابد رشته ها زده است
عهدش الست چو بود، همایی رها فتاد
هرگز مباد خالی از این عشق آتشین
سودای عاشقی که جدا از جفا فتاد
احمد گزیده شعر ترا می خرد بجان
آنگه که شعر عشق به شور و نوا فتاد
پندار ندارد
فرزانه دل ماست که پندار ندارد
جز جلوه گه دوست برخسار ندارد
شوییم دل از خبث و بدی ها و جهالت
هرچند دل پاک خریدار ندارد
ره نیست اگر بود بمقصد تو رسیدی
هشدار دگر این دلِ بیدار ندارد
در خاطره ها چهر نمایان تو دیدم
خود نیز نگر جز خط پرگار ندارد
فتوای جهالت همه دیو است و فریب است
ای وای گنه ضامن انکار ندارد
زخمی بدلم هست که مرهم نپذیرد
آهی بلبم هست که آثار ندارد
برخیز که تا کوی وفا ره بسپاریم
فریاد شتابی دلِ بیمار ندارد
ره توشه بگیریم که این راهِ دراز است
سرتاسرِ آن لحظه دیدار ندارد
احمد به سخن گفتن ما نیست مجالی
حقّ جلوه کند حاجت گفتار ندارد
غایت مقصود
حدیث عشق به گوشم فسانه ها دارد
چو اشک دیده ما را بهانه ها دارد
دلم گرفته و زنجیر مهر تو مانده است
که زان امید بجانم ترانه ها دارد
به باغ سبز جوانی شکوفه پژمرده است
در این میانه اگر دل جوانه ها دارد
زجعد موی جبینش دلم گرفتار است
هزار رشته دیگر به شانه ها دارد
مرا به غایت مقصود تا نظر باشد
سحر به چهره جانم نشانه ها دارد
علاج خویش نگیرم بجز زلاله عشق
که بحر مهر ز طوفان کرانه ها دارد
سخن دراز نشد درّ فشانی از سر گیر
درون سینه چو احمد خزانه ها دارد
مَهِ عالم فروزم
اگر غم در دلم کاشانه دارد
دلم غمگین سرم دیوانه دارد
ندارم جز نَمی از دیده خونین
که پندارت به جانم خانه دارد
سر شیدا بشیدایی گذارم
چو ما را حالتی مستانه دارد
زخیل آشنایان آشنایی
شب ماتم دلی بیگانه دارد
سرود نوبهارانم بخواند
زشوق دل گل افسانه دارد
به بحر آرزو می جویدم جان
که اشکم در صدف دردانه دارد
شب از شبگیر می گیرد فروغی
شرار دیده فتانه دارد
مَه عالم فروزم نکته دان است
که در مستی بکف پیمانه دارد
مرا از اشک می شوید چو احمد
که در آتش غم پروانه دارد
گلِ خودرو
دل به غم خانه جان روز سیاهی دارد
سر سودا زده را ناله و آهی دارد
چو غباری که نشینم بره دور زمان
بامیدم که بر این خاک نگاهی دارد
دل و دیوانگی و شهره به رسوایی ها
اندر این مرحله خود کرده گناهی دارد
بحر طوفان زده را گمشده در گردابم
ای خوش آنکس که به هر موج پناهی دارد
گل خود رویم و بر زردیم ایام کشد
رنگ مهتابی ما را پر کاهی دارد
لب بر دوخته از شکوه غریبانه شود
آنکه از حسرت دل دیده براهی دارد
احمد از میکده چشم تو مستانه رود
که در این بار گنه حال تباهی دارد
مرغ خاموش
به عشق خویش می گریم که در غم آشیان دارد
بجان می مویم و هر دم بَر اینم او فغان دارد
چمن خونین شد از رنگین پران نوبت آخر
بسوزانم زبانی را که این ماتم بیان دارد
خروش کوهکن را بیستون افسانه پندارد
به چشم دل گلم پر پر زشیرین ها عیان دارد
لب از گفتن چرا بندم که رازم بر زبان آرد
دلم می گرید و می گویدم دل دلستان دارد
مرا در چشمه خورشید رخساری چه سوزاند
که درد آلوده محنت را سرشکی خون فشان دارد
نهال شوق ما را بی طراوت بر نمی گیرد
دلا بگذار و بگذر کاین نهالم گلستان دارد
نمی پرسد کسی کان مرغ خاموش سخن در دل
بسی ناگفته ها دارد که در معنی نهان دارد
بهار دلکش ایام پر مهر جوانی را
باشک دیده می شوید که چشمی مهربان دارد
قرین در خانه مهرت سخن ها گفته با احمد
گل پرورده ما را فروغی جاودان دارد
خراج ملک دلم
لبم ز شکوه دل شوق گفتگو دارد
دلم بموج زمان قصد جستجو دارد
خراج ملک دلم را به پای تو ریزم
بیا و چهره نما جانم آرزو دارد
سروش عالم قدسم بگوش جان چو رسد
سرود شادی ما را به های و هو دارد
چو لاله سرخی و داغم بچهره شرم است
مرا به آیت آن چهره رنگ و بو دارد
شب فراق گر از روز وصل بگریزد
سحر بخاور جانم ز نور او دارد
محال عقل نشد نکته ها که ما گفتیم
جدا ز موی تو این نکته ها چون مو دارد
کجا روم که دگر شور عشق را بینم
که چشم مست تو این می بهر سبو دارد
مرا قرار نمانده ست و بی قراری ها
به هر که بنگرم آخر غمی مگو دارد
بجان احمد اگر شعله در نمی گیرد
باشک آمده در دیده آبرو دارد
رهِ بیدار دلان
شوق دل باختگان از سر و جان می گذرد
شمع افروخته از سیر زمان می گذرد
کاروان گر گذرد از رهِ بیداردلان
شعله آتش دل خنده زنان می گذرد
تا گرفتار کمندی نشود مرغ چمن
بال پرواز فرو بسته نهان می گذرد
شرح هر حادثه از دور زمان کی عبث است
تیر جان دوز نه آخر ز کمان می گذرد
ناله خود بارقه زندگی از درد سر است
گه شتابان گهی آرام و عیان می گذرد
هر که آسوده نشیند بِرَهِ ساحل عشق
موج آسیمه سرش ناله کنان می گذرد
باد پاییز به غارت چو برد گل ز چمن
دل قوی دار بفرجام خزان می گذرد
سرو نالید که او را ز جهان دست تهی است
گر بآزردگی از خرد و کلان می گذرد
احمد از خویش برون می کشد این مرتبه را
تا نهان از نظر است جلوه آن می گذرد
غمِ پیری
غم پیری به سر افکندگیم غوغا کرد
یار باز آمد و از شوق دلم بینا کرد
دیده دریا شد و صد گوهر یکدانه نهان
زده در دامن و این گونه مرا رسوا کرد
چو نگیریم زمان را بکف بلهوسی
دل شوریده به چندین هنرم زیبا کرد
گر بخوانی سمر از غصه بی بال و پری
گرد افسانه ما چشم جهان گویا کرد
ماتم از دیده برون چون کُنَدَم دیده مست
سر ما در قدم یار و نظر بی ما کرد
ای گل اَر باد بهارم به طراوت بدمد
بوی صد خاطره در خاطر ما پیدا کرد
گر بدان نرگسِ ما غمزه غمازان شد
دل نگهدار که خون ها بدل دانا کرد
در گمان منت آورده سر زلف سیه
که در این رشته بسی جان بفدا مأوا کرد
تا باحمد نکند یک نظر از دیده خواب
نتوان گفت که آتش بدل شیدا کرد
من لاله بکف می نگرم
سوختم ز آتش و کس سوختنم را نخرد
دل به سودا چه زنم تا ز تنم جان نرود
لاله رویی تو و من لاله بکف می نگرم
مگر از خار و خس معرکه بر ما نگرد
اختران را به شب انگشت شمارم که ترا
رخ ببینم که مگر دیده بدانم شمرد
گذرم با تو به هر کوی ندارم خبری
آب اگر در همه جا از سرم آخر گذرد
مرغ بی بال و پری در چمنم سوخته جان
آشیان سوخته را سوی گلستان چه پرد
تیر جانسوزم اگر داده ز صیاد نشان
مستم آورده در این میکده تا جان سپرد
آفرین بر گهر اشک نه غلتیده ما
که برخ مانده و از خون جگر خون نخورد
پیش ما داوری از دامن ایام نگر
گرگم از حادثه حادثه داران بدرَد
کی چو احمد کنم این شکوه که از آتش غم
سوختم ز آتش و کس سوختنم را نخرد
لب دوختم امروز
امروز خیال آمد و خود حلقه بدر زد
بر راز نهان آمده اسرار دگر زد
ما را سر آن نیست که آسوده بمانیم
شادیم که بر جان ز تکاپوی شرر زد
خاکیم و ز هر باد به پای تو در افتیم
مستیم که زان باده بمستان سر و بر زد
اینک به بهاران گل آغوش گشاییم
کاو بار دیگر جلوه به شب های قمر زد
صیدیم به مهر تو و مهرت همه جا هست
کاین نکته ز آغاز مرا طرفه سمر زد
بر لاله خونین نگران نرگس مست است
کان لاله بداغ دل ایام اثر زد
لب دوختم امروز که فریاد بر آرم
دل سوختم امروز که بی یار خبر زد
تا یار نشیند بت و میخانه فرو ریز
مستی نکند آنکه ز پیمان تو سر زد
در خانقه سوختگان همره احمد
دیدیم دل سوخته بر سبزه مطر زد
خیل بی وفا
مگو جانا جهان اصلاً نیرزد
که خیل بی وفا با ما نیرزد
اگر ما را بلب این شکوه باشد
سر مویی عبث دنیا نیرزد
سر انگشت کسانم می شناسد
محبّت در دل پیدا نیرزد
شب آمد گوهر اشکم چو ریزی
بدامن گوهر یکتا نیرزد
بجز عشقی که عشقم آفریده
جنون عشق بی لیلا نیرزد
تنم خونین بچشم انتظارم
بجز رخساره زیبا نیرزد
دمِ آخر دمِ آه و فغان است
به دلداران سر شیدا نیرزد
پرندِ خاطرم نقش تو دارد
که رنگین جامه در پروا نیرزد
لب احمد سخن ناگفته گوید
به نجوا گفتن تنها نیرزد