مشخصات کتاب

سر شناسه : حیدری عزیز الله، 1337 .

عنوان و نام پدید آور : کنکاشی در انگیزه های حجاب / مؤلف عزیز الله حیدری .

مشخصات نشر : قم : مسجد مقدس جمکران، 1388

مشخصات ظاهری : 32 ص

فروست : سلسله مباحث راهکار های دوری از گناه

شابک : 8-242-973-964-978

وضعیت فهرست نویسی : فیپا

موضوع : حجاب اسلامی

موضوع : عفت - - جنبه های مذهبی - - اسلام.

شناسه افزوده : مسجد جمکران (قم)

رده بندی کنگره : 1388 9 ک 9 ح/230/17 BP

رده بندی دیویی : 297/636

شماره کتاب شناسی ملی : 1869557

سلسله مباحث راه کارهای دوری از گناه

«حجاب»

مؤلف : عزیز الله حیدری

صفحه آرا : امیر سعید سعیدی

ناشر : انتشارات مسجد مقدس جمکران

چاپخانه و شمارگان : پرستش / 2000 جلد

نوبت و تاریخ چاپ : اوّل / زمستان 1388

قیمت : 250 تومان

شابک : 8 - 242 - 973 - 964 - 978

مرکز پخش : انتشارات مسجد مقدس جمکران

تلفن و نمابر : 7253700 ، 7253340 - 0251

قم - صندق پستی: 617

خیراندیش دیجیتالی: انجمن مددکاری امام زمان (عج) اصفهان

ویراستار کتاب: خانم لیلا عباسی

اشاره

بسم الله الرحمن الرحیم

کنکاشی در انگیزه های حجاب

فهرست

حجاب هویت مذهبی من است ... 5

جستجو در انگیزه حجاب ... 6

اما هدف از حجاب چیست؟ ... 10

بررسی انگیزه و محرک حجاب ... 12

این اسوه ی استقامت حجاب را بخوانید ... 27

چگونگی انتقال پیام حجاب به دختران نوجوان ... 29

یک نمونه ... 30

حجاب هویّت مذهبی من است

خانم ناکاتا کایولا می گوید : این اشتباه است که فکر کنیم زنان مسلمان خود را می پوشانند چون جزء اموال خصوصی شوهران شان محسوب می شوند؛ بلکه در واقع آن ها با این کار شرافت، متانت و وقار خود را حفظ می کنند و از این که توسط بیگانگان تصاحب شوند، جلوگیری می کنند.

باید به حال زنان غیر مسلمان و زنان مسلمان لیبرال تأسف خورد که آن چه را باید بپوشانند، در معرض دید عموم قرار می دهند ... زن آراسته به حجاب، به زیبایی فرشته است، پر از وقار و اعتماد به نفس؛ امّا تعصب که چشم دیگران را کور کرده است مانع از دیدن این زیبایی می شود. ⁽¹⁾

یحیی مازنی گوید: ⁽¹⁾

مدتی در مدینه، همجوار و همسایه امیر المؤمنین علیه السلام بودم و نزدیک خانه ی زینب بودم، به خدا قسم نه شخص زینب را دیدم و نه صدایی از او شنیدم.

هر گاه قصد زیارت قبر جدش رسول خدا صلی الله علیه و آله را داشت شب می رفت، در حالی که امام حسن علیه السلام از طرف راست و امام حسین علیه السلام از طرف چپ و امیر المؤمنین علیه السلام از جلو می رفت و چون نزدیک قبر شریف می شد، امیر المؤمنین علیه السلام زودتر می رفت و چراغ ها را خاموش می کرد.

یک مرتبه امام حسن علیه السلام از سبب آن سؤال کرد:

امیرالمؤمنین علیه السلام فرمود: می ترسم کسی به خواهرت زینب نظر کند.

جستجو در انگیزه حجاب

این موضوع مسلم است که وقتی سقفی را بر پایه های محکم تری بنا کنیم، دوام بیشتری خواهد داشت. در مسائل اعتقادی و التزامات دینی نیز

وقتی شناخت و آگاهی بیشتری پیدا کردیم علاقه به آن بیشتر می گردد و در نتیجه عمل و التزام با دوامی شکل می گیرد و اکنون نیز که عقاید و دستورات دینی به شدت، از ناحیه دشمن و یا عقب نشینی معتقدین دچار آفت می گردد و تزلزل هایی در پیش است، بهتر است در جستجوی تعمیق این مسائل باشم. گرچه از آن مقوله و از جمله حجاب زیاد گفته شده باشد.

ما برای حجاب از معیار ها و فوایدی؛ چون، امنیت، مصونیت یا وقار و سابقه تاریخی و یا نشانه ملی و از دیدگاه روانشناسی ⁽¹⁾و حتی گاهی به عنوان زینت زن ⁽²⁾استفاده می کنیم. اما با همه خوبی هایی که در این موارد وجود دارد و بعضاً از قرآن هم استخراج شده ⁽³⁾و ما هم معترفیم ولی بحث مهم تر در تحلیل انگیزه هاست؛ مثلاً امنیت و مصونیت و مورد آزار قرار نگرفتن یکی از مواردی است که در فواید حجاب بارها تجربه

شده است و اگر کسانی بگویند امروز امنیت اجتماعی زن تأمین شده، سخنی پذیرفته شده نیست و حتی امنیت فردی زن تأمین نیست و حجاب می تواند در این مسأله نقش بسیار خوبی را ایفا کند. چنان که طبق گزارش های موجود اکنون در بعضی کشور های اروپایی نوعی اسپری تولید می شود که بیشتر خانم ها در کیف خود دارند و در مواجهه با مزاحمین به صورت آن ها می پاشند و فرد مزاحم تا به خود بیاید و از اثر اسپری راحت شود زنان از معرکه می گریزند و حتی آمار بسیار بالای گرایش زنان در اروپا به اسلام به خاطر امنیتی است که در حجاب احساس می کنند. ⁽¹⁾

اما چنان که گذشت:

می خواهیم در پی آن باشیم که چگونه حجاب را ارزیابی کنیم تا این عمل در ما با علاقه، التزام، دوام و حتی دفاع همراه باشد که این کار با تحلیل هدف و انگیزه حجاب حل می شود. بلکه منحصراً تحلیل انگیزه حجاب؛ زیرا انگیزه و هدف متفاوتند. هدف به مقاصد بیرونی نظر دارد و انگیزه به گرایش ها و مقاصد باطنی. چون گاهی به جمع آوری و تنظیم مصالحی می پردازیم و هدف خانه ساختن است ولی انگیزه چیز دیگری مثل خود نمایی و افتخار می تواند باشد.

در بحث حجاب مبنا و انگیزه را بهتر تحلیل می کنیم تا به ایمان و عشق

بیشتری بینجامد که در راه مستقیم و بر صراط پایدار شویم و سقوط نکنیم؛ چنان چه قرآن می فرماید:

وَ إِنَّ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِالْآخِرَةِ عَنِ الصِّراطِ لَناکِبُونَ ⁽¹⁾ آنان که نسبت به قیامت ایمان نیاورده اند از صراط کناره گرفته و منحرف می شوند.

بر طبق این آیه تنها اعتقاد به قیامت کافی نیست؛ بلکه عشق و ایمان لازم است. به عبارت بهتر گاهی «حرکت و فوایدش» را توضیح می دهیم و گاه به «محرک» می پردازیم. چنان که وقتی از امام و خوبی هایش می گوییم، خوب است اما اگر امامت و ضرورت نیاز را به نظام امامت تحلیل کنیم تفاوت می کند و ارتباط عمیق تری ایجاد می شود.⁽²⁾

اما هدف از حجاب چیست؟

هدف حجاب، همان عفت می باشد که در حدیث هم آمده است که زکات جمال (زیبایی) عفت است.⁽¹⁾و در این بینش عفاف، خود می تواند زینت باشد چنان که پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود:

الْعَفَافُ زِینَهُ النِّسَاء ⁽²⁾ عفت، خود نگهداری از آن چه مورد نهی خداست و شامل هر آلودگی؛ حتی جلوه ها و حرکات سبک نیز می شود و البته عفت غیر از تقوی می باشد؛ چنان که رسول اکرم صلی الله علیه و آله هنگامی که از امتیاز دو دختر (درباره موضوع خواستگاری برای شخصی که متحیر است) سؤال می کنند؛ یک بار می پرسند: کدام با تقوی ترند؟ و در سؤال بعدی می فرماید: کدام عفیف ترند؟

همچنین از لابلای روایات چنین فهمیده می شود که عفت وظیفه ای عمومی است و شامل هر دو جنس از زن و مرد است. ولی شکل

و مقدار آن متفاوت است؛ زیرا پوششی که برای خودکار و مداد لازم است برای عینک به کار نمی بریم؛ مداد در جا مدادی حفظ می شود و عینک در کیف عینک پوشانده می شود.

به این حدیث توجه کنید:

لَیْسَ لِلرَّجُلِ أَنْ یَکْشِفَ ثِیَابَهُ عَنْ فَخِذِهِ وَ یَجْلِسَ بَیْنَ قَوْمٍ ؛ ⁽¹⁾ (نباید مرد لباس را از ران هایش کنار بزند در حالی که بین مردم نشسته است.) ⁽²⁾

و در حدیث دیگر می خوانیم:

إِذَا تَعَرَّی أَحَدُکُمْ فنَظَرَ إِلَیْهِ اَلشَّیْطَانُ فَطَمِعَ فِیهِ فَاسْتَتِرُو ؛ ⁽³⁾ ( آن گاه که یکی از شما برهنه می گردد شیطان به او می نگرد و طمع می کند، پس خویش را بپوشانید.)

این حدیث، پوشش را، حتی در تنهایی امری لازم می نماید.⁽⁴⁾