مشخصات کتاب

سرشناسه : غفاری ساروی حسین، خلاصه کننده

عنوان و پدیدآور : چکیده اندیشه ها ( خلاصه ای از شش کتاب دکتر تیجانی)/ به کوشش حسین غفاری ساروی

مشخصات نشر : قم بنیاد معارف اسلامی، 1378.

مشخصات ظاهری : 204 ص.

فروست : بنیاد معارف اسلامی قم 92.

شابک : 9 - 52- 6289- 964- 978.

یادداشت : چاپ هفتم: تابستان 1391 (نیپا).

موضوع : شیعه -- دفاعیه ها و ردیه ها .

شناسه افزوده : سماوی، محمد تیجانی 1936.

شناسه افزوده : Samawi, Muhammad alTijani.

شناسه افزوده : بنیاد معارف اسلامی.

رده بندی کنگره : BP212/5/غ7چ8

رده بندی دیویی : 297/417.

شماره کتابشناسی ملی : .م 78541

خیراندیش دیجیتالی : مدرسه علمیه ذوالفقار اصفهان

ویراستار: سید محمد رضوی

اشاره

دکتر محمد تیجانی تونسی

چکیده اندیشه ها (خلاصه ی از شش کتاب دکتر تیجانی)

به کوشش:حسین غقاری سارَوری

بنیاد معارف اسلامی قم

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

سخن ناشر

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

ضرورت حفظ وحدت میان مسلمین و ایستادگی آنان در برابر دشمنان بر هیچ عاقلی پوشیده نیست , همچنانکه آشنائی هر مسلمان باآئین فکری و عقیدتی خویش نیز از ضروریات است , تا قول احسن را بیابد و بشارت الهی را شامل گردد.

بر اهل دانش پوشیده نیست که تشنگی جهان بشریت نسبت به حقایق در عصر حاضر اگر بی نظیر نباشد کم نظیر است , که ساخت وسایل ارتباطی سریع از یک سوی و ظهور جمهوری اسلامی به عنوان نظامی که براساس دین مدعی تامین سعادت دنیائی و اخروی بشراست از سوی دیگر بر این تشنگی افزوده است , در این میان , کنجکاوی نسبت به مذهب تشیّع خود جایگاهی ویژه دارد که حق جویانی چون دکتر محمد تیجانی سماوی , صالح وردانی , شیخ معتصم سید احمد و باتحقیق و جستجو و میزان قرار دادن عقل و کتاب و سنت به این نتیجه رسیده اند که تنها گروه بر حق و نجات یافته شیعه دوازده امامی است و بس .

این سیراب گشته های زمزم زلال اهل بیت علیهم السلام در این رابطه کتابها تالیف کرده اند که به زبان فارسی نیز ترجمه , و توسط این مرکز منتشرشده است .

در این میان آثار دکتر تیجانی جایگاه ویژه ای دارد و بسیار عمیقتر از دیگران به بررسی عقائد شیعه و سنی و انتخاب عقیده صحیح که جز عقیده شیعه نیست پرداخته است .

از آنجا که بسیاری از حق جویان توان مطالعه تمامی آثار ایشان را ندارند و در عین حال نمی خواهند از شیرینی و لذت آن بی بهره باشنداین نوشتار که توسط فاضل گرامی جناب آقای غفاری تهیه شده را به عنوان تلخیص آثار ایشان تقدیم می داریم .

بنیاد معارف اسلامی - قم .

مقدمه

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

«انما بَدءُ وُقُوعَ الفِتَنِ أهواء تُتَّبَعُ وَاحْکام تُبْتَدَعُ یُخَالَفُ فِیهَاکِتَابِ اللَّهِ وَیَتَوَلَّی عَلَیْهَا رِجَالٌ رِجَالاً عَلَی غَیْرِ دِینِ اَللَّهِ فَلِوَانُ اَلْبَاطِلِ خَلَصٌ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ یَخْفَ عَلَی الْمُرْتَادِینَ ولَوْ انَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِن لُبْسِ الباطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ السِّنُّ الْمُعَانِدِینَ وَلکِن یُؤخَذُ مِن هَذَا ضِغْثٌ ومِن هَذَا ضِغْثٌ فَیُمزَجانِ فَهُنالِکَ یَسْتَوْلِی الشَّیْطَانُ عَلَی اَوْلِیَائِهِ ویُنْجُو الَّذِینَ سَبَقَتْ لَهُم مِنَ اللَّهِ الحُسْنَی» ⁽¹⁾.

یعنی : «همانا آغاز پیدایش فتنه ها پیروی از هوسها و آئینهای اختراعی است که منجر به مخالفت با کتاب خدا می گردد, و بر اساس آنها بر خلاف آئین الهی مردانی برگرده مردان دیگر حکومتی (باطل) پیدا می کنند.

اگر باطل از حق کاملاً جدا می گشت بر طالبان مخفی نمی ماند, و اگر حق نیز از پوشش باطل خلاصی می یافت زبان معاندان از آن قطع می گردید (که بیهوده ادعای حق نکنند) ولی بخشی از حق و بخشی ازباطل گرفته , با هم مخلوط می شوند که

ثمره اش چیرگی شیطان بر دوستانش , و نجات آنها که مورد رحمت و احسان الهی واقع گردیده اند خواهد بود».

اگر بگوئیم بزرگترین فتنه تاریخ بشریت همان انحراف از مسیراسلام ناب محمّدی صلی الله علیه و آله و سلم پس از رحلت جانگداز آن حضرت بود سخن گزافی نگفته ایم , که حوادث بعدی از هجوم به بیت وحی گرفته ,تا شهادت امیر مؤمنان علیه السلام و واقعه جانگداز کربلا و تا انحراف و بدبختی و تفرقه و خواری امروز مسلمین , همه و همه میوه های تلخ شجره خبیثه ای بود که در آن روز کاشته شد و بعدها توسط «بنی امیه» و «بنی عباس» و آبیاری گشت .

شاید عامه مسلمانان ساده و فریب خورده حاضر در «سقیفه» اگر می دانستند ثمره کارشان این خواهد شد هرگز به آن تن نمی دادند.

هواهای نفسانی و بدعتهای شیطانی که در آن روز بر خلاف آئین و سنت الهی علم شده و پیروی گردیده اند نتیجه اش استیلا و چیرگی شیاطین در طول تاریخ , غیر از مدت کوتاه حکومت امیرالمؤمنین و فرزند پاکش (علیهما السلام) که آن هم توام با سلطه شیطانی «معاویه» بر بخشی از پیکره عالم اسلام بود شد.

در این میان معدود انسانهای خدائی بنا به توصیف امیر کلام علیه الصلاة والسلام : «الَّذِینَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْنَی.» بودند که طریق نجات را یافتند و بدون هیچگونه شک و تردیدی در آن گام نهادند, از جمله این افراد بنده پاک خدا «دکتر محمد تیجانی

تونسی» است که هر مسلمان اهل مطالعه خواه شیعه و خواه سنی او را می شناسد و تاثیر بیان گرم و الهی اش را در جان خود می یابد.

همانطور که خواهید خواند او در سفری با یک «شیعه عراقی»آشنا می شود و با مسافرت به «عراق» به مذهب تشیع متمایل می گردد و با مطالعه و تحقیق بالاخره آن را برای خود بر می گزیند, آنگاه کتابهائی از سرگذشت خود گرفته تا بررسی آئینهای هر دو مذهب بر اساس آیات قرآن و روایات و اخباری که اهل سنت آن را نقل کرده اند به رشته تحریر در می آورد, که برخی از این کتابها تا کنون به بیست زبان ترجمه ,و در تیراژهای بالائی به چاپ رسیده است .

از آنجا که بسیاری از علاقه مندان به مطالعه کتابهای ایشان ,خصوصاً جوانان مشتاق به فهم و درک آئین حق , و زدودن شبهات تردید نسبت به مذهب تشیع , فرصت مطالعه تمامی کتابهای ایشان را ندارند, و از طرفی برخی از مباحث در چند کتاب ایشان تکرار شده ,و برخی دیگر در چند کتاب به صورت پراکنده آمده , این کتاب به منظور تلخیص آثار ایشان تالیف گردیده است که قبل از آغاز توجه شما را به چند نکته جلب می کنیم:

1 - کتابهائی که مورد تلخیص قرار گرفته اند عبارتنداز:

الف _ آنگاه هدایت شدم - ترجمه استاد محمد جواد مهری - بنیادمعارف اسلامی قم .

ب _ همراه با راستگویان - ترجمه استاد محمد جواد مهری -

بنیادمعارف اسلامی قم .

ج - از آگاهان بپرسید ج1 و2 - ترجمه استاد محمد جوادمهری - بنیاد معارف اسلامی قم .

د - اهل سنت واقعی ج1 و2 - ترجمه آقای عباس علی براتی - بنیاد معارف اسلامی قم .

ه - اهل بیت کلید مشکلها - ترجمه استاد محمد جواد مهری - بنیادمعارف اسلامی قم .

و - از خدا پروا کنید - ترجمه آقای لطیف راشدی - انتشارات قدس قم .

2 - تلخیص ، همانند اصل کتاب به زبان نویسنده اش یعنی «دکترتیجانی» می باشد.

3 - در پاورقی آدرس مطالب تلخیص شده آمده است که جهت توضیح بیشتر می توان به اصل کتاب ایشان مراجعه نمود.

4 - آن مطالبی که در پاورقی آمده توضیحات تلخیص کننده است .

به امید آن روزی که تمامی پرده ها از چهره حق برداشته شود, تاهمگان از آن بهره مند گردد.

حسین غفاری ساروی .

شهر مقدس قم .

خرداد ماه 1377 برابر با محرم الحرام1419 .

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ

خدای جهانیان را سپاس که به انسان عقلی بخشید تا گمانش را به یقین تبدیل کند,و رسولانی فرستاد تا او را از خواب غفلت بیدار نمایند و هرگز در عقیده اش یاران و خویشان و پدرانی که بدون دلیل و برهان از گذشتگان پیروی می کردند را تقلید ننماید.

و درود و سلام بر آقای ما «محمد بن عبداللّه صلی الله علیه و آله و سلم» و «اهل بیت پاکش» و بر یاران گرامش ,آن یارانی که او را یاری و کمک نمودند و دین را تغییر ندادند, و درود بر پیروان آنها تا روز رستاخیز.

خدایا از من بپذیر که تو شنوا و دانائی.

محمد تیجانی تونسی .

فصل اوّل : گذری کوتاه بر زندگی ام

گذری کوتاه بر زندگی ام

ده ساله بودم که زیر نظر معلم قرآن نیمی از کتاب خدا را حفظ کرده بودم , پدرم در شبهای ماه مبارک رمضان مرا به مسجد برد و به نمازگزاران معرفی کرد و استادم دو یا سه شب امامت جماعت را برعهده من گذاشت .

آن روزها و شهرتها که آوازه اش به کل شهر رسید هرگز فراموش نمی شود, به اضافه افتخار به نام «تیجانی» که مادرم به برکت سفر یکی از فرزندان «شیخ احمد تیجانی» از «الجزائر» به «قفصه» ⁽¹⁾و اقامت در میان خاندان «سماوی» بر من نهاده بود, چرا که بیشتر اهالی شهر روش صوفیگری «تیجانی» را برای خود اختیار نموده بودند, بسا پیرمردانی که دست و سرم را می بوسیدند و مرا از فیض برکات سرور ما «شیخ احمد تیجانی» می شمردند ⁽²⁾

حج بیت اللّه

هجده ساله بودم که جهت شرکت در «نخستین کنفرانس پیشاهنگی عربی و اسلامی» در «مکه مکرمه» بر گزیده شدم , احساس درونی ام قابل توصیف نیست , به هنگام ورود به خانه خدا اشکهایم سیل آسا می ریخت , خود را مشمول عنایات خاص الهی می شمردم و بسیار نماز و سعی به جای می آوردم , آه چه منظره هائی که هرگز زدوده نخواهد شد.

بسیاری از هیئتها آدرس مرا برای مکاتبه در خواست می کردند و چه جوائز زیادی که در مسابقات به دست آورده بودم !.

در طی بیست و پنج روز اقامت در عربستان به عقاید «وهّابیت» تمایل پیدا کردم و آرزو می نمودم که همه مسلمانان این عقیده را داشته باشند.

هنگام بازگشت , لباس و عقال سعودی بر تن , با استقبال عظیمی در فرودگاه از جمله رهبران طریقت «عیساوی» و «تیجانی» و «قادریان»مواجه شدم که با هلهله و تکبیر مرا در خیابانهای شهر می گرداندند, چراکه تا آن روز هیچ حاجی به سنّ من ندیده بودند.

آن ایّ-ام شیرین ترین روزهای عمرم بود که همواره شخصیتها و بزرگان به منزل ما می آمدند, من هم بر اساس تعلیم «وهّابیون» مردم را از بوسیدن ضریح ها و دست کشیدن بر چوبها منع می کردم , و این کار را شرک می شمردم.

پس از این به مساجد مختلف جهت سخنرانی دعوت می شدم و کلاسهای درسم رونقی پیدا کرده , آوازه ام از شهر خودم فراتر رفته بود, در این میان برخی طریقتهای صوفیانه سعی در جذب من نمودند و مرا به جلسات خود کشاندند.

اینجا بود که میان دو خط متناقض متحیّر و گرفتار شده بودم :

سفر موفقیت آمیز

در یک تعطیلات تابستانی جهت ملاقاتی با برخی دوستان سفری طولانی به «لیبی» و «مصر» و «لبنان» و «سوریه» و «اردن» و «عربستان»را آغاز کردم , پس از چند روز اقامت در «لیبی» به «مصر» رفتم و با «شیخ عبدالباسط عبدالصمد» و برخی علمای «الازهر» ملاقات نمودم , آنها از هوش من و توانم در حفظ آیات و روایات تعجب می کردند و به سخنرانی دعوتم نمودند و به من پیشنهاد اقامت در«الازهر» را دادند, به علاوه موفق به دیدار پیراهن و آثار دیگری از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گشتم که آنها را به هر کس نشان نمی دهند.

آنگاه برای رفتن به «بیروت» سوار کشتی شدم , در درون کشتی بایک استاد دانشگاه عراقی به نام «منعم» آشنا شدم , با هم از

وضعیت مسلمانان صحبت کردیم و از تفرّق آنان که منجر به شکست اعراب و پیروزی صهیونیستها شد نالیدیم.

من اضافه کردم که جدّاً با این تقسیم بندیهائی که استعمار در میان ما ایجاد کرد تا به آسانی ما را به ذلت و اسارت وا دارد مخالفم , حتی در «قاهره» وقتی در مسجد حنفی ها نماز خواندم و دستهایم را روی هم نگذاشتم چون مالکی ها به آن قائل نیستند به من گفتند: پس به مسجد مالکی ها برو, ناگهان استاد لبخندی زد و به من گفت شیعه است , با شنیدن این خبر سراسیمه به او گفتم : اگر می دانستم شیعه ای هرگز با توصبحت نمی کردم .

گفت : چرا؟.

گفتم : چون شما علی را می پرستید و خدا پرستانتان «جبرئیل» را خیانتکار می دانند که به جای رساندن رسالت الهی به امام علی علیه السلام آن را به حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم رسانده است .

او با آرامش برای من بیان کرد که این تهمتی بیش نیست و آنان معتقد به رسالت حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم می باشند, آنگاه از من دعوت کرد که به «عراق» بروم تا بیشتر با شیعه آشنا شوم .

گفتم : نه پول دارم نه ویزا.

«منعم» هزینه سفر و تهیه ویزای مرا بر عهده گرفت و من بعد ازیک شب تفکر و هیجان به عشق زیارت سرورم «عبدالقادر

گیلانی» دربغداد و نیز دیدن آثار تمدن دوره «هارون» و «مامون» به او جواب مثبت دادم .

در طول سفر به هنگام نماز او را جلو انداختم تا ببینم چگونه نماز می خواند, آنگاه خودم دوباره بخوانم , ولی او طوری آرام نماز و دعا نمود که نظرم برگشت , تا آنجا که خیال کردم پشت سر یکی از اصحاب با تقوای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نماز خواندم , بعد از نماز آنقدر دعا کرد و بر پیامبر و آلش درود فرستاد و اشک ریخت که من تاکنون مانند آن را ندیده بودم .

به سوی «عراق»

از «لبنان» به «دمشق» و از آنجا به سوی «بغداد» حرکت کردیم , درآنجا به منزلش رفتیم , خانواده اش به گرمی از من استقبال و احوالپرسی کردند, در طول سفر عزت نفس و پارسائی و کرامتی را در او دیدم که قبلاً از کسی ندیده بودم و احساس کردم که در منزل خودم می باشم .

دوستم از «عبدالقادر گیلانی» پرسید, گفتم : او می گوید: «مردم همه هفت بار گرداگرد خانه طواف می کنند اما خانه گرداگرد خیمه من طواف می نماید».

شب را خوابیدم و صبح با هم به حرم «شیخ» رفتیم , دوان دوان وارد حرم شدم و خرسند از این افتخار بر دوستان و فامیلهایم در تونس که من به آن درجه از مقام و منزلت رسیده ام که به بارگاه

«شیخ» مشرّف شده ام .

از آنجا خارج شده پس از صرف ناهار دوستم مرا به سمت «کاظمین» برد, با تنفر به آنها که دور ضریح گشته , گریه و زاری می کردند و بوسه می زدند نگریستم , پس از خواندن فاتحه برای صاحب قبر گفتم :

«خدایا اگر این میت از مسلمین است پس تو او را رحم کن».

پیرمردانی با عمامه های سیاه و سفید و محاسن بلند که آثار سجود بر پیشانی شان پیدا بود, تا وارد می شدند بی اختیار می گریستند.

از خود پرسیدم : آیا این همه اشکها دروغین است و اینها خطاکارند؟!.

دوستم از جهالت من نسبت به صاحب قبر, امّا آشنائی و شیفتگی ام به «عبدالقادر» که او را «ذریه رسول اللّه» می دانستم تعجب کرد و پس از فهماندن این نکته که «عبدالقادر» در قرنهای ششم یا هفتم می زیست ولی صاحب این قبر در قرن دوم که پس از چهار نیا نسبتش به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می رسد گفت : کدامیک به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نزدیکترند, موسی بن جعفر علیه السلام یا «عبدالقادر»؟!.

آنگاه با راهنمائی یک استاد تاریخ در دانشگاه به من فهماند که «عبدالقادر» انسان پارسائی اهل «گیلان» - منطقه ای در

ایران است و اصلاً عرب نمی باشد ⁽¹⁾.

تردید

از اینها شگفت زده شدم , چرا بدون اینکه اینان را بشناسم کینه شان را به دل دارم , من به قدری مجذوب عبادتها, اخلاق و احترام آنها نسبت به علمایشان شدم که آرزو می کنم ای کاش مانند آنها بودم .

هرگاه نام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را می آورم با تمام وجود فریاد می زنند «اللّهم صلّ علی محمّد وآل محمّد», با خود می گویم : شاید ظاهر باشد, اما وقتی کتابهایشان را ورق زدم آنقدر احترام نسبت به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دیدم که در کتابهای خودمان ندیدم , چرا که آنها معتقد به عصمت آن حضرت حتی قبل از بعثت هستند امّا ما خیر, بلکه اشتباهات فراوانی را برای او ثابت می کنیم .

روزی به دوستم اعتراض کردم که چرا شما بر حضرت علی کرّم اللّه وجهه سلام و صلوات می فرستید؟.

او در پاسخ گفت : اولاً مفسرین شیعه و سنی متفق القولند که پس از نزول آیه صلوات ⁽¹⁾اصحاب از کیفیت آن سؤال کردند, حضرت فرمود:

ثانیاً «امام شافعی» در مورد صلوات بر اهل بیت شعرسروده است ⁽³⁾.

و ثالثاً «امام بخاری» در صحیحش می گوید: «علی علیه السلام» ⁽⁴⁾ونیزمی گوید: ««علی بن الحسین علیه السلام مارا حدیث کرد» ⁽⁵⁾.

کتاب صحیح «بخاری»را نگاه کردم دیدم سخنانش

صحیح است و اتفاقاً در مصر به چاپ رسیده است .

مسافرت به «نجف»

دوستم روزی مارا به «کوفه» و از آنجا به «نجف» آرامگاه امام علی بن ابی طالب علیه السلام برد, حرمی شبیه حرم امام موسی کاظم علیه السلام داشت , او مرا به مسجدی در گوشه حرم برد که کودکانی سیزده تا شانزده ساله عمامه برسر مشغول مباحثه بودند, یکی از آنها از من پرسید: تو اهل کجا هستی ؟.

گفتم : «تونس».

گفت : مذهب تو چیست ؟.

گفتم : «مالکی».

گفت : آیا مذهب «جعفری» را می شناسی ؟.

گفتم : این اسم جدید دیگر چیست ؟! نه جانم !.

گفت : مذهب «جعفری» حقیقت اسلام است , آیا نمی دانی که «ابوحنیفه» شاگرد امام صادق علیه السلام است علیه السلام و می گوید: «اگر آن دو سال (شاگردی) نبود نعمان هلاک می شد».

خدارا شکر کردم که او استاد «امام مالک» نبود لذا گفتم : ما «مالکی» هستیم و«حنفی» نمی باشیم .

گفت : «احمد بن حنبل» از «شافعی» گرفته , «شافعی» از «مالک»,«مالک» از «ابو حنیفه» و«ابو حنیفه» هم از امام صادق (علیه السلام), بنابر این همه شاگردان امام جعفر بن محمد (علیه السلام) هستند.

از این کودک تعجب کردم که مانند یک استاد با شاگردش سخن می گوید, خود را در برابرش ناتوان یافتم , هر سؤالی که کرد در برابرش عاجز شدم , پرسید: از که تقلید می کنی ؟.

گفتم : «امام مالک».

گفت : چگونه از مرده تقلید می کنی؟ اگر سؤالی داشته باشی او پاسخت می دهد؟!.

گفتم : امام شما هم که چهارده قرن قبل مرده است !.

آنها همه با هم گفتند: ما از «آقای خوئی» تقلید می کنیم .

اینجا بود که برای خلاصی از آنان بحث را عوض کرده از جمعیت «نجف», فاصله اش با «بغداد» و پرسیدم ولی در درون احساس شکست نمودم و اقرار داشتم که آن همه شخصیت و عزت که در «مصر»بر آن سوار شدم در اینجا در اثر ملاقات با این کودکان دود شد و از بین رفت .

دیدار با آقای «خوئی»

به همراه دوستم به ملاقات آقای «خوئی» رفتیم , پس از احوالپرسی با ایشان تفکرات خویش را نسبت به شیعیان ابراز داشتم .

«سید» گفت : ما شهادت می دهیم که جز «اللّه» خدائی نیست و «محمد» رسول خداست که درود خدا بر او و آل پاکش و شهادت می دهیم به اینکه «علی» بنده ای از بندگان خداست ... آن

روز که جبرئیل برمحمد نازل شد او چهل ساله بود اما علی کودک شش یا هفت ساله ,چگونه جبرئیل اشتباه می کند و بین آن دو فرق نمی گذارد؟.

من اظهار نیاز به کتاب کردم ولی با توجه به سفر طولانی خصوصاً «عربستان» نمی توانستم آنها را با خود حمل کنم , «سید» آدرس مرا گرفت تا کتابهای مورد نیازم را برایم تهیه و ارسال کند, آنگاه با بوسیدن دستش از او خدا حافظی کردم .

ملاقات با «سیدمحمد باقر صدر»

به ملاقات «سید محمد باقر صدر» هم رفتیم که خیلی خوش آمد گفت و مرا کنار خود نشاند, نماز ظهر و عصر را به امامت او خواندیم ,احساس می کردم در کنار اصحاب بزرگوار پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم قرار گرفته ام , چرا که نماز همراه با دعا و حمد و ثنای پروردگار و صلوات و سلام بر محمد صلی الله علیه و آله و سلم و آل طاهرینش بود.

بعد از نماز مردم عادی از «سید» سؤالاتی می کردند و علمای شیعه از «حجاز», «بحرین», «قطر», «امارات», «لبنان», «سوریه»,«ایران», «افغانستان», «ترکیه» و «افریقا» با «سید» سخن می گفتند.

من چهار روز با «سید» بودم وگفتگوهائی با او کردم , از جمله :

«این شهادت جز نماز نیست ولی برای مقابله با کسانی که حضرت را سالهای سال لعنت می کردند مستحب است گفته شود, همچنانکه شهادت به بهشت و جهنم و معاد نیز مستحب می باشد».

از عزاداری و گریه شیعیان بر حسین بن علی رضی اللّه عنه پرسیدم , گفت :

«اینها که بر سیدالشهدا گریه می کنند مصیبت امام حسین علیه السلام را با دل و جان دیده اند, وانگهی خود حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم بر فرزندش امام حسین علیه السلام گریه کرد و «جبرئیل» از گریه آن حضرت گریه کرد».

«تربیت نفس و زهد در لذتهای دنیائی از مزایای آنهاست , اما کناره گیری از زندگی , از کارهای منفی آنان می باشد».

شک وسرگردانی

از روزی که من وارد عراق شدم هرگز نامی از سرورمان «ابوبکر صدیق» و «عمر فاروق» نشنیده ام حال آنکه نامهائی به گوشم می خورد که از نظر من کاملاً بیگانه اند, مثل دوازده امام .

اینها می گویند رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم قبل از رحلت , امام علی علیه السلام را جانشین خود قرار داده است , ولی آیا ممکن است مسلمانان و اصحاب گرامی پیامبر که پس از او از تمامی مردم برترند با هم توطئه ای ضد امام علی کرم اللّه وجهه بکنند؟!.

همان اصحابی که در یاری اسلام از فرزندان و پدران

و خانواده های خویش گذشتند و برای اجرای دستورات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از هم پیشی می گرفتند, چگونه وقتی خود به جایگاه خلافت رسیدند فرمان رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلم را نادیده گرفتند و طمع مقام دیدگانشان را پوشاند.

این بود که در شک و سرگردانی ماندم , شکی که علمای شیعه در ذهنم ایجاد کردند, شک نسبت به صحابه رسول اللّه صلی الله علیه و آله و سلم که نزد شیعیان در این سطح پائین قرار دارند, این شک آغاز سستی در عقاید گذشته و اقرار به این بود که در پشت پرده اموری هست که تا آنها را بر طرف نکنیم به حقیقت دست نمی یابیم .

سفر به «کربلا»

با دوستم «منعم» به «کربلا» مسافرت کردیم , در آنجا به مصیبت سرورمان حسین پی بردم .

سخنرانان را دیدم که با بازگو کردن فاجعه «کربلا» احساسات مردم را بر می انگیزند و آنان را به ناله و شیون وا می دارند, من هم گریستم وگریستم , آنقدر گریستم که گوئی سالها غصه در گلویم مانده بود و اکنون منفجر شد.

احساس کردم که پیش از این در صف دشمنان حسین بودم و اکنون منقلب شده در گروه یارانش قرار گرفتم , در همان لحظات سخنران داستان «حر» را بررسی کرد:

«ای فرزند رسول خدا آیا توبه ای برایم هست ؟».

دیگر نتوانستم طاقت بیاورم , شیون کنان خود را بر زمین افکندم , گویا خود «حر» هستم و از حسین می خواهیم که :

«ای فرزند رسول خدا آیا توبه ای برایم هست ؟ یابن رسول اللّه ,از من درگذر و مرا ببخش».

بر اثر صدای واعظ, گریه و شیون مردم بلند شد, دوستم همچون مادری مرا در بغل گرفت و «یا حسین , یا حسین» می گفت :

از او خواستم که داستان شهادت امام حسین علیه السلام را برایم تکرار کند, چرا که پیرمردانمان تاکنون می گفتند: منافقین و دشمنان اسلام ,همانهائی که «عمر» و «عثمان» و «امام علی علیه السلام»را به قتل رساندند «امام حسین علیه السلام» را نیزکشتند.

ما تا کنون « عاشورا» عید می دانستیم و جشن می گرفتیم غذاهای خوشمزه می پختیم و برای کودکان شیرینی و اسباب بازی می خریدیم .

و علمای ما روایتهایی را در فضلیت روز عاشورا و برکات آن نقل می کردند, راستی که شگفت آور است .

خداحافظی از «عراق»

پس از ملاقات با شیعیان شک و دو دلی بر من مستولی شد, شاید حرف اینها حق باشد, چرا تحقیق نکنم , خداوند می فرماید:

«الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِکَ هُمْ أُولُو الْأَلْبَابِ»⁽¹⁾

یعنی : «آنها که سخن را می شنوند و بهترینش را بر می گزینند, آنها کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده و آنها همان اهل خرد هستند».

با این قصد, خود و دوستان شیعه عراقی را وعده دیدار دیگردارم و بوسه زنان از آنها جدا شدم .

«عراق» را بعد از بیست روز ترک کردم در حالی که از فراق دلهائی که شیفته شان شدم , دلهائی که به محبت «اهل بیت علیهم السلام» می تپد، اندوهگین گشتم و رو به سوی «حجاز» کردم .

سفر به «حجاز»

در «جدّه» دوستم «بشیر» را ملاقات کرده , داستان کشف جدیدم در «عراق» را با او در میان گذاشتم .

او گفت : اینها پیرامون قبرها نماز می خوانند, در «بقیع» گریه و نوحه سرائی می کنند, بر قطعه سنگی سجده می نمایند, بر سر قبر «حمزه» گریه و زاری راه می اندازند و...

از خود پرسیدم : آیا این استدلال برای تکفیر کسی که شهادتین بر زبان جاری می کند, نماز می خواند, روزه می گیرد, زکات می دهد و حج می رود کافی است ؟.

در «مکه» با حضرت «ابراهیم» علیه السلام درد دلها کردم , به «مدینه»آمدم , مامور سعودی در کنار قبر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و «ابوبکر» و «عمر» بر من نهیبی زد و مرا راند, به خود گفتم : مگر ممکن است پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مثل سایر مردگان مرده باشد؟ پس چرا در نمازهایمان خطاب به او می گوئیم :

«السلام علیک ایها النبی و رحمة اللّه وبرکاته»؟.

به «بقیع» رفتم , پیرمردی شروع به نماز کرد, به سجده رفت ,ناگهان سربازی با پوتینش چنان لگدی به او زد که وارونه شد و از هوش رفت , به این کار اعتراض کردم , دیدم زائران می گویند: چرا کنار قبرها نماز می خواند؟.

گفتم : اگر این عمل حرام است , چرا میلیونها حاجی و زائر کنار قبر پیامبر و «ابوبکر» و «عمر» نماز می خوانند؟ و آیا با این خشونت باید از آن جلوگیری کنیم یا با نرمی و ملاطفت ؟.

کینه و خشمم نسبت به آنها خیلی بیشتر شد, به خانه رفتم و داستان را برای میزبان تعریف کرده , گفتم : من دارم از «وهّابیت» بیزارمی شوم و به «شیعیان» تمایل پیدا می کنم , چهره اش درهم شد و گفت :دیگر چنین سخنی را تکرار نکن .

صبح که شد ترسیدم او از سازمان امنیت باشد لذا از خانه بیرون رفتم و دیگر بازنگشتم .

در حرم شریف نبوی قاضی «مدینه» مشغول تفسیر قرآن

بود، پس از پایان درس از او درباره «اهل البیت علیهم السلام» در آیه تطهیر ⁽¹⁾پرسیدم ,گفت : مقصود زنان پیامبر است , گفتم : علمای شیعه می گویند: آیه به علی وفاطمه وحسن وحسین علیهم السلام اختصاص دارد, چون اول آیه که خطاب به همسران پیامبر است با صیغه های مؤنث آمده ولی آیه تطهیر با صیغه مذکر.

عینکش را بالا زد و گفت : از این افکار زهر آلود بترس , شیعیان طبق هوای خودشان آیات قرآن را تاویل می کنند!!.

بازگشت به وطن

از «مدینه» به «اردن» از آنجا به «سوریه» و سپس به «لبنان» رفتم ,در طول سفر دیدم به همان مقدار که نسبت به «وهّابیت» تنفر و انزجار پیدا می کنم نسبت به «شیعه» میل و محبت و علاقه دارم , خدای سبحان را سپاس گفتم و از او خواستم راه حق را به من بنمایاند.

به وطن بازگشتم , دیدم قبل از من کتابهای زیادی از «نجف» به آنجا رسیده است , خوشحال شدم و بعد از استراحت شروع به خواندن آنها کردم , خصوصاً کتاب «المراجعات» که گمشده خود را در آن یافتم ,چرا که گفتگوئی است بین دو روحانی از دو مذهب،

تا رسیدم به حادثه روز «پنج شنبه»⁽¹⁾باور نمی کردم که سرورمان «عمر» به پیامبر اعتراض کند ولی روایت از «بخاری» و«مسلم» بود, به پایتخت رفته آن دو کتاب وکتابهای دیگری خریدم , در راه صفحاتش را ورق زدم با تعجب دیدم صحیح است !.

در طول تحقیق با خود پیمان بستم که احادیث مورد اتفاق شیعه و سنی را بپذیرم و با این مبنا پژوهش را آغاز کردم ⁽²⁾

فصل دوم :عقاید

الف : خدا

اهل سنت عموماً معتقد به رؤیت خداوند متعال هستند,و احادیثی در کتابهای روائی خود نظیر «بخاری» و«مسلم» در این رابطه می آورند, مانند:

1_ «خداوند سبحان در برابر بندگانش نمایان می شود و او را می بینند, چنانکه ماه را در شب چهاردهم می بینند» ⁽¹⁾

2_«خداوند هر شب به آسمان دنیا فرود می آید» ⁽²⁾

3 - «پایش را نمایش می دهد تا مؤمنین اورا بشناسند» ⁽³⁾

4_« خداوند پایش را در جهنم می گذارد پس جهنم پر می شود»⁽⁴⁾

5- «خداوند می خندد ⁽¹⁾و تعجب می کند, دو دست و دو پا و پنج انگشت دارد که آسمانها را بر انگشت اول , زمینها را بر انگشت دوم ,درختان را بر سوم , آب و خاک را بر چهارم وسایر آفریدگان را برانگشت پنجم می گذارد» ⁽²⁾

6_«دارای منزلی است که در آن سکونت دارد, و محمد برای دخول بر او در منزلش سه بار اجازه می گیرد» ⁽³⁾

اما شیعیان بر اساس آیات و روایات ⁽⁴⁾این مساله را ممنوع می دانند:.

1- «لَا تُدْرِکُهُ الْأَبْصَارُ» ⁽⁵⁾

یعنی : «دیدگان توان ادراک اورا ندارند».

2- «لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ» ⁽⁶⁾

یعنی : «چیزی مانند او نیست».

3 - امام علی علیه السلام می فرماید:

-«لَا یُدْرِکُهُ بُعْدُ الْهِمَمِ وَ لَا یَنَالُهُ غَوْصُ الْفِطَن»⁽¹⁾

یعنی :«بلند همتان او را ادرک نتوانند کرد وزیر کان به حقیقتش پی نمی برند».

راز این اختلاف در این است که روایات فوق ساخته «کعب الاحبار» یهودی است , که توسط «ابو هریرة» و«وهب بن منبه» نقل شده است و«ابو هریره» هم فرقی بین احادیث پیامبر و«کعب الاحبار»نمی گذارد, تا جائی که «عمر بن خطاب» او را می زند و از نقل برخی روایات منعش می نماید ⁽²⁾

ب : قضا وقدر (جبرو اختیار)

اکثر اهل سنت معتقدند که انسان در تمامی کارهایش مجبور است و اختیاری ندارد, سرنوشت او, حتی سعادت یا شقاوتش در شکم ما در برایش نوشته شده است ⁽³⁾و وقتی سؤال شود: پس چرا باید انسانها اعمال داشته باشند و کار کنند از قول پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نقل می کنند که فرمود: هر کس کار می کند برای همان که آفریده یا مجبور شده است ⁽⁴⁾!.

بر این اساس انسان چون ماشینی بی اختیار حرکت می کند, لذا ممکن است کسی بی اختیار شراب بخورد و یا حتی قتل نفس نماید.

آنها می گویند: تمامی پادشاهان و رؤسای جمهور را خدا نصب کرده , حتی استعمار «تونس», «الجزایر» و«مغرب» توسط «فرانسه» نیز با نصب الهی بوده است .

من هیچ شرح و تفسیری برای این تناقض صریح نمی یافتم که از طرفی او فعّال ما یشاء است ⁽¹⁾اهل جهنم و اهل بهشت را از قبل تعیین فرموده , ولی از طرف دیگر او به اندازه یک ذره بی مقدار هم ظلم نمی کند ⁽²⁾و از مادر هم به فرزندش مهربانتر است ⁽³⁾.

در مقابل گروهی دیگر از اهل سنت قائل به تفویض شدند ⁽⁴⁾.

اما شیعیان قائل به اختیاراند, یعنی نه انسان مجبور است و نه خداوند متعال نعوذ باللّه هیچ کاره , به دلایل زیر:

1 - قول به جبر با حکمت ارسال انبیا وامر ونهی الهی منافات دارد, یعنی اگر انسان در کارهایش مجبوراست و اختیاری ندارد

پس انبیا برای چه آمده اند؟

2 - این عقیده نتیجه اش نسبت دادن ظلم به خداست که افرادی را بی اختیار مجبور به اعمال ناشایست کند و آنگاه آنها را در جهنم عذاب نماید, و ظلم هم از خدا دور است :

«إِنَّ اللَّهَ لَا یَظْلِمُ النَّاسَ شَیْئًا وَلَکِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ (44)» ⁽¹⁾

یعنی: «خداوند هیچ ظلمی به مردم نمی کند اما مردم خود به خویشتن ظلم می نمایند».

3 - آیات الهی دلالت بر وجود اختیار در انسان دارند مثلاً:

«وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَبِّکُمْ فَمَنْ شَاءَ فَلْیُؤْمِنْ وَمَنْ شَاءَ فَلْیَکْفُرْ» ⁽²⁾

یعنی : «بگو: حق از آن پرورگار شماست , پس هر که خواهدایمان بیاورد وهر که خواهد کافر گردد».

4 - فردی از حضرت علی علیه السلام پرسید: آیا رفتن ما به «شام» قضا و قدر الهی بود؟ حضرت فرمود:.

«وای بر تو, گویا قضائی لازم و قدری حتمی را گمان برده ای».

اگر چنین بود ثواب وعقاب از بین می رفت و وعد و وعید

ساقط می گشت , همانا خداوند سبحان با دادن اختیار, مردم را فرمان داد, و با قدرت بر پرهیز, آنها را نهی فرمود, تکالیف او آسان بوده , هرگز تکلیف سنگین قرار نداده است , و طاعت کم را پاداش زیاد عطا می فرماید.

نا فرمانی خلق نشانه مغلوب شدن او نیست , و اطاعت آنان نیز علامت اجبار و اکراه الهی نمی باشد.

پیامبران را بازیچه نفرستاد و کتاب را بیهوده بر مردم نازل نکرد و آسمانها و زمین و موجودات میان آن دو را باطل نیافرید:

«ذَلِکَ ظَنُّ الَّذِینَ کَفَرُوا فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنَ النَّارِ»⁽¹⁾

«این گمان اهل کفر است که وای بر آنها از آتش» ⁽²⁾

در واقع مروّج چنین فکری «امویان» بودند تا خلافت خویش راقضای الهی جلوه دهند وجلوی هرگونه مبارزه با آن را بگیرند به عنوان نمونه :

1 - وقتی از «عثمان» خواستند از خلافت کناره بگیرد پاسخ داد:«پیراهنی را که خدا بر من پوشاند, بیرون نمی آورم» ⁽³⁾

2 «معاویه» می گفت : «خداوند این حکومت را به من داده است هر چند شما را خوش نیاید» ⁽⁴⁾.

3- «ابن زیاد» خطاب به «زینب کبری» سلام اللّه علیها گفت :«رفتار خدا با اهل بیتت را چگونه دیدی ؟» ⁽¹⁾

و بسیار روشن است که اگر عقیده مردم اینچنین باشد هرگز قیام و اعتراضی در برابر حکومتهای خودکامه و حتی استعمارگران نخواهند داشت.

با این وصف اهل سنت می گویند که خداوند مردم را مخیّر کرد که خودشان خلیفه ای برگزینند ⁽²⁾

ج : نبوت

اهل سنت معتقدند که پیامبران فقط در بازگو کردن کلام الهی معصوم اند و در غیر این صورت مانند دیگر افراد بشر اشتباه دارند, بنابراین خطاهائی را چه در کارهای معمولی و چه در امور شرعی به آن حضرت نسبت می دهند ⁽³⁾, مثلاً:

1 - به هنگام ورود به مدینه مردم را از گرد افشانی درخت خرما منع کرد, در نتیجه درختها خرما ندادند, وقتی مردم شکایت نزد حضرت بردند, فرمود:

«من هم انسانی مانند شما هستم» ⁽¹⁾

2 - پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم سحر زده شد و چندین روز را به همین حال گذراند و نمی توانست کاری کند ⁽²⁾

3 - در نماز به آن حضرت فراموشی دست داد و نفهمید چند رکعت خواند ⁽³⁾

4 - در ماه رمضان جنب می شد و نماز صبحش فوت می گشت ⁽⁴⁾

5 - روایت می کنند که روزی آن حضرت در منزل «عایشه» دراز کشیده بود و رانش نمایان بود که «ابوبکر» بر او وارد شد و او در همان حال با وی گفتگو کرد, پس از آن «عمر» وارد شد و در همان حال با او سخن گفت ولی هنگامی که «عثمان» اجازه ورود خواست , حضرت نشست و لباس خود را جمع کرد, «عایشه» سبب این کار را پرسید, فرمود:

«آیا نباید خجالت بکشم از کسی که فرشتگان از او خجالت می کشند» ⁽⁵⁾

6 - «عمر» به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دستور می داد که بانوانش را با حجاب کند و او نمی پذیرفت , تا اینکه قرآن به تایید «عمر» نازل شد و به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دستور داد که همسرانش را با حجاب نماید ⁽¹⁾

7 - حتی در مورد وحی الهی نیز نقل می کنند که روزی آن حضرت در مسجد آیاتی را از فردی شنید و گفت :

«خدایش رحمت کند, من را به یاد آیه هائی انداخت که آنها را ازفلان سوره و فلان سوره حذف کرده بودم» ⁽²⁾

بنابراین اعتقاد, در ابلاغ وحی نیز نعوذ باللّه نمی توان به آن حضرت اعتماد کرد, و اساساً هیچ دلیلی هم بر عصمت در ابلاغ وحی ندارند, به چه دلیل در کلماتی که به عنوان وحی می گوید معصوم است ولی در سایر کلماتش خیر؟.

نتیجه این می شود که چون پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم معصوم نیست پس کسی که به سنت او عمل می کند از گمراهی بدور نیست , لذا در برابر سخنان پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم اجتهادهای دیگران را قرار می دهند و با سنت آن حضرت مخالفت می کنند, بر این اساس باید تنها شیعه را پیرو سنت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم دانست , چرا که آن حضرت را معصوم دانسته , و تمامی فرامینش را بدون چون و چرا می پذیرند.

آنها به عصمت پیامبران قبل از بعثت و بعد از آن معتقد هستند و به آیات فراوانی از قرآن کریم برای این ادعایشان استدلال

می کنند ازجمله :

1 - ««وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَی إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْیٌ یُوحَی»⁽¹⁾

یعنی : «پیامبر از روی هوای نفس سخن می گوید, آن (سخن)نیست مگر وحی الهی».

2 - «مَا آتَاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا»⁽²⁾

یعنی : «آنچه پیامبر برایتان آورده را بگیرید, و آنچه که نهیتان کرده را رها سازید».

3 - «قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ»⁽³⁾

یعنی : «بگو: اگر خدای را دوست می دارید, از من پیروی کنید تاخدا نیز شما را دوست بدارد».

4 - «اَطِیعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ»⁽⁴⁾

یعنی : «از خدا و رسولش اطاعت کنید».

تحلیل قضیه این است که آنها خواستند شخصیت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را زیر سؤال ببرند, و عظمتش را تا حد یک انسان معمولی و حتی کمتر از آن کاهش دهند, تا پوششی بر خطاهای خلفا باشد تا این حد که در مورد پیامبر رحمت می گویند:

«در مورد گروهی که شتر چرانی را کشته , و شتر را دزدیدند

دستور داد تا دستها و پاهایشان را قطع کردند و با میخهای داغ چشمهایشان را بیرون آوردند, آنها زبان بر روی زمین می مالیدند تامردند» ⁽¹⁾

مقداری تامل در این روایتها می رساند که اینها از ساخته های «امویان» و پیروان آنهاست تا حکّامی را که از قتل بی گناهان و مثله کردن آنها به بدترین شکل به صرف تهمت و حدس و گمان کوتاهی نمی کنند تبرئه نمایند ⁽²⁾, خصوصاً در نسبت دادن احادیثی که دلالت بر زیاده روی آن حضرت در امور جنسی و بی بند وباری و لهو و لعب دارند.

اما از امام علی علیه السلام بشنوید که درباره پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید:

« تا اینکه کرامت خداوند سبحان به محمد صلی الله علیه و آله و سلم رسید, او را ازبهترین جایگاهها و عزیزترین ریشه ها بیرون آورد, عترت او بهترین عترت و خانواده اش بهترین خانواده و شجره اش بهترین شجره است ,که در حرم الهی رشد کرد و کریمانه بالا آمد, این درخت شاخه هائی طولانی و میوه هائی بس نایاب دارد.

او امام اهل تقوا و چشم بینای هدایت یافتگان است ,چراغی است که روشنی اش می درخشد و ستاره ایست که نورش

تابناک است» ⁽¹⁾

د : قرآن

شیعه وسنی متّفق القولند که قرآن کریم کلام خداست و بالاترین مرجع مسلمانان است و هرگز باطلی در آن راه ندارد و قرآن فعلی همان است که بر پیامبر نازل گشته است .

البته از هر دو گروه معدود افرادی قائل به تحریف قرآن شده اند و روایاتی در این زمینه نقل می کنند ولی باید اقرار کرد که شیعیان این احادیث را قبول ندارند ولی اهل سنت مجبورند آنها را بپذیرند چون حتی در کتابهای صحیح «بخاری» و صحیح «مسلم» نیز آمده است که به دو نمونه اشاره می کنیم :

1- «ابن عباس» می گوید:.

از جمله آیات قرآن , آیه رجم است و همچنین ما در کتاب خدا می خواندیم که : ُ لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِکُمْ فإنّهُ کُفْرٌ بِکُم اَن تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِکُمْ و یا چنین می خواندیم : (إنَّ کُفراً بِکُم أنْ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِکُمْ) ⁽²⁾

2 - «ابو موسی اشعری» در جمع سیصد نفر قاری اهل

«بصره»گفت :

همانا سوره ای می خواندیم که شبیه سوره برائت بود, من آن رافراموش کرده ام , فقط یک آیه از آن را از حفظ دارم که می گوید: «لَوْ کَانَ لاِبْنِ آدَمَ وَادِیَانِ مِنْ ذَهَبٍ لاَبْتَغَی إِلَیْهِمَا ثَالِثاً وَ لاَ یَمْلَأُ جَوْفَ اِبْنِ آدَمَ إِلاَّ اَلتُّرَابُ» و سوره دیگری شبیه مسبّحات نیز می خواندیم که فقط این آیه را به یاد دارم : (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لِمَ تَقُولُونَ مَا لَا تَفْعَلُونَ فَتُکْتَبُ شَهَادَةً فی أَعْنَاقِکُمْ، فَتُسْأَلُونَ عَنْهَا یَومَ القِیَامَةِ.) ⁽¹⁾

اما نه عموم مردم - خواه شیعه و خواه سنی - چنین اعتقادی دارند و علمای اهل تحقیق ⁽²⁾

البته در تفسیر و تاویل قرآن اختلاف هست , پشتوانه شیعه دراین موضوع ائمه اهل بیت علیهم السلام می باشند, در حالیکه مرجع اهل سنت در تفسیر, اصحاب و علمای اسلام هستند, ولی می گویند تاویلش را کسی جز خدا نمی داند شیعیان به آیات زیر استدلال می کنند:

1 - «فَاسْأَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لَا تَعْلَمُونَ»⁽³⁾

یعنی : «اگر نمی دانید, از اهل ذکر بپرسید».

2 - «ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتَابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنَا مِنْ عِبَادِنَا»⁽¹⁾

یعنی : «آنگاه ما بندگان برگزیده خویش را وارثان کتاب قراردادیم».

3 - «لَا یَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ»⁽²⁾

یعنی : «جز پاکان کسی آن را احساس نمی کند».

در آیه دیگر این پاکان را معرفی کرده است که :

«إِنَّمَا یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَیْتِ وَیُطَهِّرَکُمْ تَطْهِیرًا»⁽³⁾

یعنی : «همانا خداوند اراده کرد که پلیدی و ناپاکی را از شما اهل بیت بزداید و پاکتان گرداند».

نتیجه این دو آیه این است که اهل بیت علیهم السلام - که همان پاکانند - حقیقت و درون قرآن را احساس می کنند ⁽⁴⁾

اختلاف دیگر در این است که نزد شیعه به هنگام تناقض میان قرآن و سنت , قرآن مقدم است , امام صادق علیه السلام می فرماید: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در «منا» برای مردم سخنرانی کرد و فرمود:

با کتاب خدا موافق نیست من آن را نگفته ام» ⁽¹⁾

اما اهل سنت درست بر عکس عمل می کنند یعنی سنت را برقرآن مقدم می دارند وشاید به همین خاطر خودرا اهل سنت نامیده اند.

علت آن است که اینها می بینند کارهائی کرده اند که با قرآن مخالف است وبا آنها انس گرفته اند و حاکمانشان برای توجیه توسطجاعلین , احادیث دروغی را به پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نسبت داده اند که با قرآن مخالفت دارد لذا گفته اند که سنت بر قرآن حاکم است , یا آن را نسخ می کند, نظیر آیه وضو و متعه ⁽²⁾

ه : سنت پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم)

خلفای سه گانه یعنی «ابوبکر» و«عمر» و«عثمان» از نوشتن احادیث پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم جلوگیری می کردند و حتی گفتگوی , آن را نیزقدغن نمودند, تا جائی که «عمر» از صحابه خواست که کتابهای حدیث موجود نزد خود را بیاورند, آنها گمان کردند که می خواهد همه را یک جا جمع کند تا اختلافی در بین نباشد, لذا کتابهایشان را آوردند, اما او همه آنها را در آتش سوزاند ⁽³⁾

دلیلشان این بود که : «شما از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم احادیثی نقل می کنید و در آن اختلاف می ورزید و مردم پس از شما اختلافشان شدیدتر خواهد شد» ⁽¹⁾

آنگاه دستور می دادند که به کتاب خدا یعنی قرآن مراجعه کنید که همان شما را کافی است , غافل از اینکه بسیاری از مسائل در قرآن به صورت کلی آمده و بیانش بر عهده پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گذاشته شده است :

«وَ أَنْزَلْنَا إِلَیْکَ الذِّکْرَ لِتُبَیِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَیْهِمْ»⁽²⁾

یعنی : «قرآن را برای تو فرستادیم تا آن را برای مردم بیان وآشکارنمائی».

علت این کار بسیار واضح است , چون نقل حدیث ازپیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برابراست با نقل فضایل امام علی علیه السلام و نصوص خلافتش ,و رذایل دشمنان آن حضرت ⁽³⁾

بشنوید: «امام «نسائی» صاحب صحیح نسائی پس از نوشتن کتاب «خصائص» در فضائل امام علی (علیه السلام) وارد «شام» می شود, مردم «شام»به او اعتراض می کنند که چرا فضائل «معاویه» را یاد آور نشدی ؟می گوید: هیچ فضیلتی برایش جز دعای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر او که فرمود: خداوند هرگز شکمش را سیر نکند اطلاع ندارم , آنها

خشمگین شده آنقدر با تازیانه بر زیر شکمش می زنند تا به شهادت می رسد» ⁽¹⁾

و آنگاه که حدیث نوشته می شود یعنی از زمان «عمر بن عبدالعزیز» چه تناقضات و نسبتهای زشتی به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) داده شده که زبان از بیان آن شرم دارد.

آنها به احادیث نقل شده در کتب صحاح خویش استناد می کنند و همه آنها را معتبر می دانند در حالی که در صحیح «مسلم» از آن حضرت نقل می کنند که فرمود.

«از من چیزی ننویسید و هر کس چیزی جز قرآن نوشته است باید آن را پاک کند» ⁽²⁾

لذا «عمر» اقدام به آتش زدن احادیث حضرت کرد, می گوئیم :

اولاً: چرا خود پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) یا «ابوبکر» این کار را نکردند؟.

ثانیاً: امام علی (علیه السلام) در روایات فراوانی که از او نقل می کنند می فرماید: من کتاب جامعی از املا پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) دارم که تمامی احکام در آن است .

ثالثاً: تمامی کتب حدیث اهل سنت را باید بی اعتبار

دانست .

رابعاً: «عمر بن عبدالعزیز» هم خلاف فرمان پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)مرتکب شده است .

محدثین آنها هم عدالت را در این مورد رعایت نمی کنند, چرا که از «ابوهریرة» یهودی که تنها سه سال آخر حیات پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم مسلمان شده هزاران حدیث نقل می کنند که از حفظ بوده چون سواد نداشته است , اما مجموع روایات خلفای راشدین و همسران رسول خدا(صلی الله علیه و آله و سلم) و اهل بیت علیهم السلام و یک دهم یا حتی یک صدم روایات او نمی شود, در حالی که امام علی (علیه السلام) یکی از آنان است که از شش سالگی در خانه پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) بزرگ شده و آنهمه فضایل در علوم او آورده اند ⁽¹⁾

با این وصف اهل سنت تمامی احادیث کتابهای «بخاری» و «مسلم»را صحیح می دانند, اما شیعیان درباره هیچیک از کتابهای روائی شان این سخن را نمی گویند و ملاک آنها این است که اگر حدیثی مخالف قرآن بود مقبول نیست , حتی اگر سند صحیح داشته باشد.

اهل سنت روش اصحاب رسول اللّه (صلی الله علیه و آله و سلم) را نیز همانند سنت آن حضرت حجت می دانند, و دلیل می آورند که حضرت فرمود:

«اصحاب من مانند ستارگان هستند, به هر کدام اقتدا کنید

هدایت می شوید» ⁽¹⁾

«اصحاب من نگهدارنده امتم هستند» ⁽²⁾

اما می دانیم که این سخن مورد پذیرش نیست , زیرا بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم, اصحاب آن حضرت با یکدیگر اختلاف کردند, با هم جنگیدند, همدیگر را لعن و نفرین کردند, و بسیاری از بی گناهان را کشتند, مِی خوردند و زنا کردند و مسلّماً پیروی از آنان نمی تواند موجب هدایت باشد.

اصلاً آیا صحیح است پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به اصحاب خود فرمان اقتدا به اصحاب بدهد؟!

اما شیعیان بر اساس روایات فراوانی که اهل سنت نیز آنها را نقل کرده اند, تنها راه نجات را در پیروی از «اهل بیت علیهم السلام» می دانند ⁽³⁾

به علاوه , در سند حدیث اگر یک شیعه باشد, اهل سنت آن را نمی پذیرند, اما اگر یک ناصبی باشد آن را قبول می کنند ⁽⁴⁾

و: ثقلین

یکی از احادیث مشهور ومعروف نزد شیعه وسنی - که در

بیش ازبیست کتاب خود آورده اند - حدیث «ثقلین»است که در آن پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:

«من در میان شما دو چیز گرانبها می گذارم یکی کتاب خدا و دیگری خاندان و خانواده ام , تا هنگامی که به آن دو چنگ بزنید هرگزپس از من گمراه نخواهید شد, از آنها جلو نیفتید که بیچاره می شوید, و از آنها عقب نیفتید که بدبخت می گردید, و به آنان چیزی نیاموزید که آنان از شما داناترند» ⁽¹⁾

جالب اینجاست که در برخی از کتابها این حدیث را اینگونه تحریف کرده اند:

«من در میان شما کتاب خدا وسنت خویش را می گذارم» ⁽²⁾

اما این حدیث سند درستی ندارد.

و اگر این هم درست باشد ⁽³⁾

, سنت صحیح نبوی را باید از علی بن ابی طالب (علیه السلام) گرفت , نه «ابو هریرة» و «کعب الاحبار» همچنانکه در تمسک به قرآن هم باید نزد اهل بیت ( علیهم السلام) رفت , چنانکه گذشت , اما اهل سنت حتی به قرآن نیز عمل ننموده اند,

چون باطن قرآن نزد اهل بیت (علیهم السلام) است و که از اهل بیت (علیهم السلام) پیروی نکند از قرآن نیز پیروی نکرده است .

نتیجه این می شود که تنها شیعیان به حدیث ثقلین عمل کرده اند ⁽¹⁾

ز: اهل بیت

برخی از اهل سنت ادعا کرده اند که منظور از اهل بیت در قرآن و حدیث همسران پیامبرند, و برخی دیگر علی وفاطمه وحسن وحسین (علیهم السلام)را نیز به آنها افزوده اند.

اما اولاً اکثر علمای اهل سنت که عموماً بزرگان آنها هستندنظیر:«مسلم», «ترمذی», «احمد بن حنبل», «نسائی», «خوارزمی»,«فخررازی», «طبری», «ابن اثیر», «سیوطی» , «ابن عربی» ⁽²⁾و اعتراف دارند که منظور از اهل بیت علیهم السلام تنها پیامبر و علی

و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) هستند وبس .

ثانیاً, پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) تا شش ماه بعد از نزول آیه تطهیر همواره از در خانه علی (علیه السلام) رد می شد و خطاب به آنان آیه تطهیر را تلاوت می فرمود ⁽¹⁾

ثالثاً خطاهائی که در طول تاریخ از همسران پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم رخ داده بامحتوای این آیه سازگار نیست ⁽²⁾به خلاف اهل بیت علیهم السلام .

مضافاً به بیانات حضرت علی (علیه السلام) در نهج البلاغه ⁽³⁾پیرامون معرفی اهل بیت علیهم السلام ⁽⁴⁾

ح : امامت وخلافت

منظور از امامت رهبری مسلمین بعد از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم)است .

شیعیان معتقدند که امامت منصبی است الهی , اما اهل سنت حق انتخاب امام و رهبر را به خود مردم واگذار می کنند.

امامت در قرآن :

1 - خداوند متعال در گفتگوی خود با حضرت ابراهیم (علیه السلام)می فرماید:

«إِنِّی جَاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِنْ ذُرِّیَّتِی قَالَ لَا یَنَالُ عَهْدِی الظَّالِمِینَ»⁽¹⁾

یعنی : «من تو را پیشوای مردم قرار دادم , (ابراهیم) گفت : از فرزندانم (نیز), گفت : عهد من ظالمین را شامل نمی شود».

و می دانیم که «ابوبکر» و «عمر» و«عثمان» بیشتر ایام عمرشان رادر شرک و بت پرستی گذرانده اند و تنها علی (علیه السلام) بود که جز خداوند معبودی نداشت و از ظلم شرک دور بوده است .

آیاتی هم صرفاً در مورد امامت امام علی (علیه السلام) آمده است از جمله :

2 - «إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاةَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاةَ وَهُمْ رَاکِعُونَ»⁽²⁾

یعنی : «ولی وحاکم شما فقط خدا وپیامبرش وکسانی هستند که نمازرا بر پا می دارند ودر حال رکوع انفاق می نمایند» ⁽³⁾

3 - «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ یَعْصِمُکَ مِنَ النَّاسِ»⁽⁴⁾

یعنی : «ای پیامبر, آنچه را که از جانب پروردگارت بر تو

نازل گشته ابلاغ کن که اگر انجام ندهی رسالتش را نرسانده ای , خدا تورا ازمردم نگاهداری می نماید» ⁽¹⁾

4 - « الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ دِینِکُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا»⁽²⁾

یعنی : «امروز اهل کفر از دین شما مایوس گشتند, پس از آنهانهراسید بلکه از من هراس داشته باشید, امروز دینتان را برایتان کامل کرده ام ونعمتم را بر شما تمام نموده ام وراضی گشتم که اسلام برای شمادین باشد» ⁽³⁾

امامت در سنت:

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم در روز 18 ذی الحجه سال دهم هجرت در حجة الوداع مردم را در سرزمین «غدیرخم» گرد آورده , پس از اقرار گرفتن از آنها در مورد ولایت و حکومت خویش فرمود:

«هر که من مولای او هستم علی نیز مولای اوست» ⁽¹⁾

و فرمود:

«کار مرا جز من وعلی کس دیگری نمی تواند انجام دهد» ⁽²⁾

«همانا این (یعنی علی) برادرم , وصیّم , و جانشین بعد از من است , پس سخن او را گوش کنید و اطاعتش نمائید» ⁽³⁾

«ای علی , جایگاه تو نزد من چون جایگاه «هارون» نزد«موسی» (علیه السلام)است» ⁽⁴⁾

در روایات زیادی پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) ائمه بعد از خویش را دوازده نفر معرفی کرده است, از جمله :

«دین همچنان پا بر جاست تا قیامت بر پا شود, ودوازده خلیفه بر شما خلافت کنند که همه آنها از قریش هستند» ⁽¹⁾

اهل سنت در تطبیق این روایات اختلاف کرده اند, تا جائی که معاویه و یزید و بنی مروان را نیز از مصادیق آن به شمار آوردند ⁽²⁾

(سیوطی) پس از نقل اقوال مصادیق دوازده نفر را اینگونه معرفی میکندک «خلفای چهار گانه» «حسن» «معاویه» «ابن زبیر» «عمر بن عبدالعزیز» «مهدی عباسی» ظاهر دو نفر دیگر باقی می ماند ک یکی شان «مهدی منتظر» است

آنگاه در فصل بعدی احادیثی از پیامبر صلی الله علیه و اله و سلم که دلالت بر بیم دادن به حکومت بنی امیه دارد را می اورد از جمله:«پیامبر در خواب دید که بنی مروان همچون میمونهایی بر منبر او بالا می روند که موجب اندوهش گشت و همین باعث شد که تا زمان مرگ لبخندی بر حضرت ندیدند (تاریخ الخلفاء ص 13).

اما حقیقت این است که اهل سنت تا سال 230 امام علی (علیه السلام) را جزو خلفای راشدین هم نمی دانستند و او را بر منابر لعن می کردند, در این سال بود که «احمد بن حنبل» نام آن حضرت را در زمره خلفای راشدین به حساب آورد ⁽³⁾و گفت :

«درباره بزرگواری هیچ یک از یاران پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به اندازه امام علی (علیه السلام) حدیث حسن به دست ما نرسیده است» ⁽¹⁾

اما شیعیان بر اساس روایات فراوانی که حتی اهل سنت نیز آن را نقل کرده اند, مصداقش را دوازده امام خویش می دانند, از جمله :

پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در جواب یک یهودی که از جانشینانش سؤال کرد فرمود:

«جانشین من علی , بعد حسن و حسین , بعد فرزندان حسین :علی , محمد, جعفر, موسی , علی , محمد, علی , حسن , آنگاه محمدمهدی (عجل الله تعالی فرجه شریف) می باشند» ⁽²⁾

اهل سنت می گویند:.

تصریحی درباره خلافت از جانب پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) نیامده , و خلافت جز با شورا ممکن نیست , و«ابابکر» با رای بزرگان از

اصحاب به خلافت برگزیده شد ⁽¹⁾

آنها حتی می گویند: خلافت با زور و جنگ هم ثابت می شود و نیازی به بیعت ندارد, «عبداللّه بن عمر» می گوید: «ما همراه کسی هستیم که پیروز شود» ⁽²⁾

علاوه بر دلیلهائی که برای اثبات امامت و خلافت علی (علیه السلام) و اولاد طاهرینش آمده می گوئیم :

1 - چرا «ابوبکر» و«عمر» و(عثمان) و «بنی مروان» و «بنی عباس»و برای خود جانشین تعیین کرده اند؟.

2 - آیا پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) به اندازه خلیفه اول و دوم بینش نداشت و آینده نگر نبود؟.

3 - آیا پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) که پایه گذار حکومت اسلامی بود دلش به اندازه خلفا برای اسلام نمی سوخت ؟.

4 - پیامبری که هر گاه از مدینه بیرون می رفت جانشینی برای آن تعیین می کرد آیا به هنگام مرگش این کاررا نکرد؟ ⁽³⁾

ط : صلوات

روایات فراوانی در کتب اهل سنت هست که می گویند:

یعنی : «همانا خداوند وملائکه اش بر پیامبر صلوات می فرستد,ای اهل ایمان (شما هم) بر او صلوات وسلام بفرستید».

نازل شد, اصحاب نزد آن حضرت آمده چگونگی صلوات فرستادن بر ایشان را سؤال کردند, فرمود:.

بر همین اساس شیعیان همیشه در صلواتهایشان می گویند:(اللّهمَّ صلِّ عَلی محمَّدٍ وَعَلی آل محمَّدٍ) اما اهل سنت پس از ذکر نام پیامبرمی گویند: صلّی اللّه علیه وسلّم .

به علاوه :

«دعا به آسمان بالا نمی رود مگر زمانی که بر محمد واهل بیتش درود بفرستند» ⁽³⁾

«هر کس نمازی بخواند که در آن بر من وخاندانم درود نفرستدنمازش قبول نیست» ⁽¹⁾

امام «شافعی» هم به مضمون این حدیث فتوا داده است ودر شان اهل بیت این شعررا سروده است :.

کفاکم من عظیم الشان انکم *** من لم یصل علیکم لاصلاة له ⁽²⁾

یعنی : «در مقام ومنزلت شما همین بس که هر کس بر شما درودنفرستد نمازش درست نیست» ⁽³⁾

فصل سوم : اصحاب

اصحاب

از مهمترین ابحاث محوری واساسی , بحث در زندگی و عقاید اصحاب پیامبر(صلی الله علیه و اله وسلم)است .

آنها اساس همه چیزند و ما دینمان را از آنها فرا گرفته ایم و به وسیله چراغ روشنائی آنها, ظلمت ها را می شکافیم , علمای اسلام که به این امر واقف بوده اند کتابهای مفصلی در این زمینه چون : «اُسد الغابه فی تمییز الصحابه» و«الاصابه فی معرفة الصحابه» و«میزان الاعتدال»وتالیف کرده اند.

اشکالی در اینجا مطرح است و آن اینکه علمای اسلام تا کنون مطابق آرا و نظرات حکّام اموی یا عباسی که عدوات وکینه بسزائی با اهل بیت علیهم السلام و پیروانشان داشتند تاریخ نویسی می کرده اند بنابراین دور از انصاف است که سخنان پیروان اهل بیت علیهم السلام را بررسی نکنیم ⁽¹⁾

اهل سنت همه اصحاب را بدون استثنا عادل می دانند و بر همه آنها صلوات می فرستند, وبا تمام شدّت مخالف هر نوع انتقاد

یا اعتراضی نسبت به آنها هستند, و مخالف این عقیده را کافر می دانند ⁽¹⁾, حتی اگر قائل به شهادتین باشد, می گویند: کسی که به «ابابکر» دشنام داده به مرده اش حتی دست هم نباید زد, بلکه او را با چوب به سوی قبر بکشانند ⁽²⁾

آنها معتقدند هر کس چیزی از پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) روایت کرده , یا هرمسلمانی که او را در حال ایمان دیده باشد صحابی و عادل است , حتی «محمد بن ابی بکر» که زمان رحلت آن حضرت سه ماهه بود جز اصحاب است ⁽³⁾

بنابراین اگر حدیثی به یکی از اصحاب برسد آن را می پذیرند و دیگر در احوالات آن صحابی یا متن حدیث بحث نمی کنند.

وقتی من برای علمای خود استدلال می کنم که صحابه خودشان این تقدس را قبول نداشتند, مثلا «عمر» «ابو هریره»را با تازیانه زد و ازحدیث گفتن بازداشت و او را به دروغ گوئی متهم ساخت می گویند:صحابه حق داشتند هر چه می خواهند درباره یکدیگر بگویند ولی مادر سطحی نیستیم که از آنها انتقاد یا ردّشان